การพยากรณ์อากาศ

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 1

วทิ ยาศาสตรพ์ ื้นฐาน ว21102 ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 2

แบบทดสอบก่อนเรยี น

เร่อื ง การพยากรณ์อากาศ

คาช้แี จง 1. ข้อสอบเป็นปรนยั เลือกตอบ 4 ตัวเลือก จานวน 10 ขอ้ ใช้เวลา
2. จงเลอื กคาตอบที่ถูกต้องท่ีสุดเพยี งข้อเดยี ว 10 นาที

1. ข้อใดหมายถึงการพยากรณ์อากาศ 3. แผนทีอ่ ากาศ มขี ้อมลู การพยากรณ์สภาพ
ก. ความรู้ความเข้าใจในปรากฏการณ์
ลมฟ้าอากาศ อากาศ ข้อใดไมม่ ีในแผนท่ีอากาศ
ข. กระบวนการต่างๆท่เี กิดขึ้นใน
บรรยากาศ ก. อณุ หภมู ิ ความกดอากาศ
ค.สภาวะอากาศในปจั จบุ ันที่เกยี่ วข้อง
กบั การดารงชวี ติ ข. การเกิดแผ่นดินไหว
ง. การคาดคะเนสภาพลมฟา้ อากาศ
ในอนาคตทงั้ ระยะส้นั และระยะยาว ค. ทิศทางลม

2. ขอ้ ใดไม่ใช่ประโยชน์ของการพยากรณ์ ง. ปรมิ าณฝน
อากาศ
4. การพยากรณอ์ ากาศ เปน็ ประโยชน์กับบคุ คล
ก. เกษตรกรเตรียมตัวปลูกพชื ได้
เหมาะสมกบั ฤดูกาล ในอาชีพใด

ข. การบนิ งดเทีย่ วบิน หากมีสภาพ ก. นักบนิ ข. ชาวประมง
อากาศเลวรา้ ย
ค. เกษตรกร ง. ถูกทุกข้อ
ค. บอกวดั ระดับความแรง
ในการสน่ั สะเทอื นของการเกิด 5. สถานตี รวจอากาศบนบก ตรวจวดั สารประกอบ
แผ่นดนิ ไหว
อตุ นุ ิยมวทิ ยา คาทขี่ ดี เส้นใต้สิ่งใด
ง. ชว่ ยให้ชาวประมงออกเรือหาปลา
ไดอ้ ย่างปลอดภยั ก. ความช้นื อากาศ ทัศนวสิ ยั ความกดอากาศ

ลม ฝน

ข. ทัศนวสิ ัย ลม เมฆ อุณหภมู ิของอากาศ

การเกิดฟ้าผ่า

ค. ความกดอากาศ เมฆ ฝน ความแรงของ

แผ่นดินไหว ปริมาณลกู เหบ็

ง. ความชื้นอากาศ อุณหภูมิของดนิ ลม ฝน

เมฆ ทัศนวสิ ยั ความกดอากาศ

วทิ ยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 3

ใช้ข้อมูลต่อไปนี้ตอบคาถามข้อ 6-8 9. เคร่อื งมือในข้อใดไมเ่ กยี่ วข้องกบั การเกบ็
รวบรวมข้อมลู ในการพยากรณ์อากาศ
ตำบล ก
ก. เครอื่ งวดั ปรมิ าณนา้ ฝนแบบถ้วยกระดก
H ข. บารอมิเตอร์
ค. ไซครอมเิ ตอร์
ตำบล ข ง. แอมมิเตอร์
10. ทาไมจงึ ต้องศึกษาและตดิ ตามการเปลีย่ นแปลง
L ของอากาศอยูเ่ สมอ
ก. เพื่อเตรยี มการหลีกเลี่ยงผลกระทบ
6. จากรปู ลมจะพัดอยา่ งไร
ก. พัดจากตาบล ก ไปยงั ตาบล ข จากลมฟ้าอากาศ
ข. พดั จากตาบล ข ไปยังตาบล ก ข. เพ่อื ใหท้ นั สมัยเหมือนคนอนื่
ค. พดั วนไปมา ค. เพ่ือจะได้รู้ขา่ ว ไดเ้ ล่าใหค้ นอนื่ ฟังได้ถกู
ง. ไม่มลี มพัด ง. จะได้รู้เหตุการณท์ เี่ กดิ จากลมฟา้ อากาศ

7. บริเวณทีต่ ัวอกั ษร L ท่ปี รากฏในแผนที่
อากาศจะมีสภาพอากาศอยา่ งไร

ก. อากาศหนาแน่น อณุ หภูมิสูง
ข. อากาศเบาบาง อุณหภมู ิสูง
ค. อากาศเบาบาง อณุ หภูมิตา่
ง. อากาศหนาแน่น อุณหภูมติ า่
8. เส้นโค้งท่ลี ากผา่ นในแผนท่ีอากาศ
มีความหมายว่าอย่างไร
ก. บรเิ วณท่มี ลี มพดั ผ่านตลอดเวลา
ข. บริเวณทม่ี ีความกดอากาศเท่ากันใน

ขณะที่ตรวจวดั สภาพอากาศขณะนัน้
ค. บรเิ วณท่มี อี ุณหภูมขิ องอากาศเทา่ กัน

ในขณะท่ีตรวจวดั สภาพอากาศขณะนน้ั
ง. บรเิ วณท่ีมคี ลน่ื ลมในมหาสมุทรเกิดข้ึน

ในขณะท่ตี รวจวดั สภาพอากาศขณะน้นั

วทิ ยาศาสตรพ์ น้ื ฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 4

กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น

เร่อื ง การพยากรณ์อากาศ

ช่อื ..............................................สกลุ ................................เลขที่……………………

คาช้แี จง ให้นักเรียนเลือกคาตอบท่ีถูกต้องท่สี ดุ แล้ว ทาเครือ่ งหมายกากบาท ( X ) ลงใน
กระดาษคาตอบ

ข้อ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

เกณฑ์การวดั ผล คะแนนเตม็ คะแนนท่ไี ด้
10
นักเรยี นต้องได้คะแนน ร้อยละ 80
8-10 คะแนน ผา่ นเกณฑ์
1-7 คะแนน ไมผ่ ่านเกณฑ์

วิทยาศาสตรพ์ ื้นฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศึกษาปที ี่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 5

บัตรกิจกรรมที่ 4.1

เรือ่ ง ลมฟา้ พยากรณ์

จดุ ประสงค์ ใช้เวลา 10 นาที
1. สามารถสืบค้นข้อมูลการพยากรณ์อากาศในชีวิตประจาวัน
2. สรุปข้อมลู เกีย่ วกบั การพยากรณ์อากาศประจาวนั

นลา่ งน้ี

คาช้แี จง ให้นกั เรียนดรู ายการพยากรณ์อากาศจากโทรทศั น์ หรอื สือ่ ออนไลนต์ ่าง ๆ
แลว้ บันทกึ ขอ้ มลู จากการดูรายการพยากรณ์อากาศลงในแบบบนั ทึก
บัตรกิจกรรมที่ 4.1 เรอ่ื ง ลมฟา้ พยากรณ์ (6 คะแนน)

วิทยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 6

แบบบันทึกบตั รกิจกรรมท่ี 4.1

เร่ือง ลมฟ้าพยากรณ์

คาชีแ้ จง นักเรยี นดรู ายการพยากรณอ์ ากาศจากโทรทศั น์ หรอื ส่อื ออนไลน์ต่าง ๆ แลว้
ใหบ้ นั ทึกข้อมลู จากการดรู ายการพยากรณ์อากาศลงใน กรอบด้านลา่ งนี้

แหล่งขอ้ มูล.......................................................................................................................
วันเวลาท่บี ันทกึ .................................................................................................................

สรปุ ข้อมูลเกี่ยวกับการพยากรณ์
............................................................................................................................. .....
............................................................................................... ...................................
............................................................................................................................. .....
................................................

วทิ ยาศาสตร์พ้นื ฐาน ว21102 ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 7

บัตรเนือ้ หาท่ี 4.1

เรื่อง ความหมายและความสาคัญการพยากรณอ์ ากาศ

ความหมายการพยากรณ์อากาศ
การพยากรณ์อากาศ หมายถึง การคาดหมายสภาวะอากาศ และปรากฏการณ์

ทางธรรมชาตทิ ่เี ก่ยี วข้องทจี่ ะเกิดข้นึ ในเวลาขา้ งหน้า เช่น วันพรงุ่ น้ีจะมีฝนตกหรือไม่ อากาศ
จะรอ้ นหรือหนาวเพยี งใด จะมพี ายุดเี ปรสชันหรอื พายโุ ซนรอ้ น เคล่อื นท่ีเข้าสปู่ ระเทศไทย
หรือไม่ เม่อื ใด และมีกาลังแรงมากน้อยเทา่ ใด การพยากรณ์อากาศทาได้โดยการวเิ คราะห์
ข้อมลู ต่าง ๆ ในแผนที่อากาศ ซง่ึ เป็นข้อมูลที่ได้จากการตรวจอากาศเพ่ือให้ทราบสภาวะ
อากาศปจั จุบัน ซึง่ ได้มาจากการตรวจอากาศผวิ พืน้ และอากาศช้ันบนท่รี ะดับความสูงตา่ ง ๆ

ความสาคัญของการพยากรณ์อากาศ
การพยากรณ์อากาศเป็นส่งิ จาเป็นทจี่ ะคาดหมายลักษณะอากาศลว่ งหนา้ เพื่อ

เตรียมการป้องกันภยั ธรรมชาติท่คี าดวา่ จะเกดิ ขนึ้ รวมท้ังทากิจกรรมตา่ ง ๆ เช่น การปลกู
พชื ผลทางการเกษตร การตากพืชผลทางการเกษตร การออกเรือหาปลา การคมนาคมขนสง่
ทางอากาศ การออกเรอื เพ่อื การท่องเที่ยวทะเลและการเลน่ น้าทะเล เป็นต้น

ภาพที่ 4.1 อากาศปลอดโปรง่
ชาวนาตากข้าวในลานตากข้าว

http://dev1.colorpack.net/projectchaipat/index.php/site_content/
1021-03300/7256-2558-7256, 20 ธันวาคม 2558.

วทิ ยาศาสตร์พืน้ ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 8

ภาพท่ี 4.2 สภาวะอากาศปลอดโปรง่ นักท่องเทย่ี วลงเล่นน้าทะเล
www.folktravel.com/archive/top5-beach-chonburi.html, 20 ธันวาคม 2558

ภาพที่ 4.3 คล่ืนลมสงบชาวประมงนาเรือเลก็ ออกหาปลาในทะเล
www.sator4u.com/paper/979,20 ธนั วาคม 2558.

วทิ ยาศาสตรพ์ นื้ ฐาน ว21102 ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 9

บัตรกิจกรรมพัฒนาทักษะการส่อื สารทางวิทยาศาสตรท์ ี่ 4.1

เร่อื ง ความหมายและความสาคญั ของการพยากรณ์อากาศ

จดุ ประสงค์ ใชเ้ วลา 10 นาที
เขียนส่อื สารอธิบายความหมาย และความสาคัญของ

การพยากรณ์อากาศ

คาชแี้ จง ให้นกั เรยี นตอบคาถามต่อไปนี้ (5 คะแนน)

1. การพยากรณ์อากาศ หมายถึงอะไร (1 คะแนน)
ตอบ....................................................................................................................................
............................................................................................................................................
.............................................................................................................. ..............................

2. การพยากรณ์อากาศมีความสาคญั ตอ่ มนุษย์อยา่ งไร (2 คะแนน)
ตอบ....................................................................................................................................
.......................................................................................... ..................................................
............................................................................................... .............................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................

3. การพยากรณ์อากาศมีความสาคัญตอ่ อาชพี ใด อย่างไร (บอกมา 2 อาชีพ) (2 คะแนน)
ตอบ.......................................................................................................................... ..........
............................................................................................................................................
............................................................................................... .............................................
............................................................................................................................................

วทิ ยาศาสตรพ์ ้ืนฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 10

บัตรเนื้อหาที่ 4.2

เรื่อง แผนที่อากาศ

แผนที่อากาศ คือ แผนทแี่ สดงองค์ประกอบทางอตุ นุ ิยมวทิ ยา ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง
เช่น แสดงค่าความกดอากาศ อุณหภมู ิ ความชนื้ ทิศทางลม และความเร็วลม ชนิดและจานวน
เมฆในท้องฟา้ ข้อมูลตา่ ง ๆ ในแผนทอ่ี ากาศได้รบั มาจากเครือขา่ ยสถานีตรวจอากาศ
ผิวพื้นทงั้ หลายรวบรวมแล้วเขยี นข้ึนเป็นตวั เลข รหัส และสัญลกั ษณต์ ่าง ๆ ทางอตุ นุ ยิ มวิทยา
ข้อมลู ท่ีอยใู่ นแผนที่อากาศจะนาไปใชใ้ นการคาดหมายการเปลยี่ นแปลงลักษณะอากาศที่จะ
เกดิ ขึ้น ดงั ตวั อย่างแผนทอ่ี ากาศภาพที่ 4.4

ภาพที่ 4.4 แผนที่อากาศกรมอุตุนยิ มวิทยา
www.tmd.go.th/weather_map.php, 20 ธันวาคม 2558.

วทิ ยาศาสตรพ์ น้ื ฐาน ว21102 ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 11

ตาราง แสดงตัวอยา่ งสัญลักษณ์ท่ใี ช้ในแผนทีอ่ ากาศ

สญั ลักษณ์ ความหมาย

D พายโุ ซนร้อน
H
พายไุ ตฝ้ ุ่น
L ดีเปรสช่ัน

 หย่อมความกดอากาศสงู (High Pressure)
เปน็ บริเวณทม่ี ีความหนาแน่นของอากาศมาก
อากาศอุณหภูมิตา่

หยอ่ มความกดอากาศตา่ (Low Pressure) เป็นบริเวณ
ทีม่ ีความหนาแน่นของอากาศเบาบาง และอากาศอณุ หภมู ิ
สงู

ทอ้ งฟา้ ไม่มีเมฆ

บรเิ วณท้องฟา้ แจ่มใส มเี มฆบางสว่ น

บริเวณทอ้ งฟา้ มีเมฆมากเต็มท้องฟ้า
บรเิ วณท้องฟา้ มเี มฆน้อย

บริเวณทอ้ งฟ้ามเี มฆมาก

แนวปะทะอากาศเยน็ (Cold Front)
การที่มวลอากาศเยน็ ดนั มวลอากาศรอ้ นใหถ้ อย
ออกไป

แนวปะทะอากาศอุน่ (Warm Front)
การทีม่ วลอากาศร้อนดันมวลอากาศเย็นใหเ้ คล่ือนไป

แนวปะทะอากาศอยกู่ ับท่ี (Stationary Front)
การทม่ี วลอากาศทงั้ สองปะทะกันแต่ไมส่ ามารถเคลอ่ื นที่
ไปได้

แนวปะทะอากาศซ้อน (Occluded Front)
การทแ่ี นวปะทะอากาศเยน็ เคลือ่ นทีไ่ ปในทิศทาง
เดยี วกับมวลอากาศร้อนและในที่สุดก็เคล่ือนที่ไปทับกัน
มมี วลอากาศรอ้ นลอยอยู่เหนือมวลอากาศเย็นเรียกว่า
แนวปะทะอากาศซ้อน

วทิ ยาศาสตรพ์ นื้ ฐาน ว21102 ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 12

สญั ลกั ษณ์ ความหมาย
เสน้ โค้งทล่ี ากผา่ นบรเิ วณท่ีมีความกดอากาศเท่ากนั
เรียกว่า เสน้ ไอโซบาร์ (Isobar) และมตี วั เลขแสดงค่า
ความกดอากาศ เชน่ 1014 หมายความว่าบริเวณที่เส้น
เหล่าน้ีลากผ่านจะมีความกดอากาศเทา่ กัน คือ 1014
มิลลบิ าร์
เมฆเซอรัส

เมฆเซอรัสหนา

เมฆเซอโรสตราตัสเตม็ ท้องฟ้า
เมฆเซอโรสตราตัสไมเ่ ต็มท้องฟ้า

ความเรว็ ลม 1-2 นอต
ความเร็วลม 3-7 นอต

ความเร็วลม 8-12 นอต

ความเร็วลม 13-17 นอต
เมฆอลั โตสตราตสั บาง
เมฆอลั โตสตราตัสหนา
เมฆอลั โตสตราตสั บางเปน็ แผ่น
เมฆอัลโตสตราตัสบางเป็นชน้ั และเร่ิมหนาขึ้น
เมฆคิวมลู สั อากาศดี

เมฆควิ มลู สั เริ่มพฒั นาสงู ข้ึน

เมฆสเตรโตคิวมูลัส
เมฆสเตรตสั อากาศไม่ดี
เมฆสเตรตสั อากาศดี

https://pantip.com/topic/33870447, 9 เมษายน 2559.
http://doh.hpc.go.th/hl/index.php?module=!&file=airMap.php,9 เมษายน 2559.

วทิ ยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 13

บัตรกจิ กรรมที่ 4.2

เรือ่ ง การอา่ นแผนทอ่ี ากาศ

จดุ ประสงค์ ใช้เวลา 20 นาที
1. นักเรยี นอธบิ ายสญั ลักษณใ์ นแผนทอ่ี ากาศได้
2. นกั เรียนสามารถแปลความหมายสภาวะอากาศจากสัญลักษณ์
ที่ปรากฏในแผนที่อากาศได้

คาสง่ั ให้นกั เรยี นทากจิ กรรมตามวิธีดาเนนิ การต่อไปนี้ (6 คะแนน)

วสั ดุอุปกรณ์
ตวั อย่างแผนที่อากาศ 1 แผน่ ตอ่ 1 กล่มุ

วิธดี าเนนิ การ
1. ให้นกั เรยี นศกึ ษา ตวั อย่างแผนท่อี ากาศ
2. เขยี นวงกลมล้อมรอบสัญลักษณ์ทีป่ รากฏในแผนท่อี ากาศบรเิ วณประเทศไทยดว้ ยดินสอ

พรอ้ มทัง้ เขียนอธิบายความหมายของสัญลกั ษณ์ อย่างนอ้ ย 5 ชนดิ กรอกข้อมลู ลงในตารางของ
แบบบนั ทึกบัตรกิจกรรมท่ี 4.2

3. แปลความหมายข้อมลู สภาพลมฟ้าอากาศของประเทศไทยจากแผนที่อากาศ
ลงในแบบบนั ทึกบตั รกิจกรรมที่ 4.2

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 14

แบบบันทึกบตั รกิจกรรมท่ี 4.2

เรอ่ื ง การอ่านแผนท่ีอากาศ

คาสงั่

1. ใหน้ กั เรียนเขยี นวงกลมลอ้ มรอบสญั ลกั ษณ์ที่ปรากฏในแผนทอ่ี ากาศประเทศไทย
ดว้ ยดนิ สอ พรอ้ มทั้งเขียนอธิบายความหมายของสัญลักษณ์ อย่างน้อย 5 ชนดิ
กรอกขอ้ มลู ลงในตารางด้านล่างนี้

2. แปลความหมายข้อมูลสภาพอากาศประเทศไทยจากแผนที่อากาศที่แจกให้
ลงในแบบบนั ทึก

สญั ลักษณ์ ความหมาย

วิทยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 15

สภาพอากาศประเทศไทย
แผนทีอ่ ากาศ วันท่.ี .........................................................เวลา......................................
.................................................................................................................................................
...................................................................................... ...........................................................
.................................................................................................................................................
...................................................................................... ...........................................................
.................................................................................................................................................

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 16

บตั รกิจกรรมพัฒนาทักษะการสือ่ สารทางวทิ ยาศาสตร์ที่ 4.2
เรื่อง แผนที่อากาศ

จุดประสงค์ ใชเ้ วลา 20 นาที
1. อธิบายความหมายของสัญลกั ษณ์ในแผนท่ีอากาศ
2. แปลความหมายข้อมูลแผนทอี่ ากาศเพอ่ื ใชใ้ นการพยากรณ์
อากาศ

คาส่ัง ใหน้ ักเรียนศกึ ษาแผนทีอ่ ากาศ แลว้ ตอบคาถามที่กาหนดให้ (12 คะแนน)

วิทยาศาสตร์พนื้ ฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 17

1. บรเิ วณใดมคี ่าความกดอากาศสูงสดุ และมคี ่าเท่าไร (2 คะแนน)
ตอบ.......................................................................................................................... .................

2. เสน้ โคง้ ทล่ี ากผ่านบริเวณตา่ ง ๆ ในแผนท่ีอากาศ หมายถึงอะไร (2 คะแนน)
ตอบ.......................................................................................................................... .................

3. H และ L ในแผนทอี่ ากาศ หมายถึงอะไร (2 คะแนน)
ตอบ...........................................................................................................................................

4. ประเทศไทยมเี ส้นโคง้ คลู่ ากผ่านแสดงวา่ มีค่าความกดอากาศเทา่ ไร (2 คะแนน)
ตอบ......................................................................................... ..................................................

5. อออ เปน็ สัญลักษณท์ ่ีพบบริเวณใดของประเทศไทย มีความหมายวา่ อยา่ งไร (2 คะแนน)
ตอบ.......................................................................................................................... .................

6. จากแผนท่ีอากาศ สภาพอากาศในประเทศไทย เป็นอย่างไร (2 คะแนน)
ตอบ.......................................................................................................................... .................

วทิ ยาศาสตร์พืน้ ฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 18

บัตรเนื้อหาที่ 4.3

เร่อื ง สถานีอุตุนิยมวิทยา กับการตรวจอากาศผวิ พน้ื

อตุ นุ ิยมวิทยา (Meteorology) เปน็ วิทยาศาสตรส์ าขาหน่งึ ทศ่ี กึ ษาเกย่ี วกบั
การเปล่ยี นแปลงของอากาศ บรรยากาศ ปรากฏการณต์ า่ งๆท่เี กดิ ขนึ้ ในชั้นบรรยากาศ
และการพยากรณ์อากาศ โดยหนว่ ยงานของประเทศไทยท่ีทาหนา้ ท่ใี นการตรวจสภาพอากาศ
และปรากฏการณ์ธรรมชาติเพ่ือพยากรณ์อากาศ คือ กรมอุตุนิยมวิทยา กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศ และการสอื่ สาร ซึ่งมสี ถานอุตุนยิ มวิทยาในแต่ละจังหวัดทวั่ ประเทศ

นักเรยี นโรงเรียน
วชั รวิทยา ศกึ ษา
ดูงานท่สี ถานี
อุตนุ ยิ มวทิ ยา
จงั หวดั
กาแพงเพชร

ภาพท่ี 4.5 วิทยากรบรรยายการทางานของเคร่ืองวัดปรมิ าณน้าฝนแบบถ้วยกระดก
สถานอี ตุ ุนยิ มวทิ ยา จงั หวัดกาแพงเพชร
ถา่ ยภาพโดย นิภาวดี น่วมอนิ ทร์

วทิ ยาศาสตร์พืน้ ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 19

การตรวจอากาศผิวพืน้
การตรวจอากาศผวิ พ้ืน ทาให้ได้ข้อมูลเกีย่ วกับ อณุ หภมู ิ ความชื้น ความดันอากาศ

ลม เมฆ และฝน โดยมีสถานีอุตนุ ยิ มวิทยาซ่ึงต้งั อยูใ่ นทุกจังหวัดของประเทศไทย
เป็นหน่วยงานทท่ี าหน้าท่ีเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู ของสภาวะอากาศ มกี ารใชเ้ ครื่องมือ
ในการตรวจวัดท้ังระบบอัตโนมัติ และการใชเ้ จ้าหนา้ ทใ่ี นการวัดและอ่านข้อมูล แลว้ รายงาน
ขอ้ มูลให้กับอุตุนยิ มวิทยาโลก นอกจากน้ียังใชข้ ้อมูลการตรวจอากาศโดยรอบมีการแลกเปล่ียน
ข้อมลู ระหวา่ งสถานตี รวจอากาศในประเทศและระหว่างประเทศ เพื่อใหไ้ ด้ขอ้ มูลทเ่ี พยี งพอ
ตอ่ การพยากรณ์อากาศ

เครอื่ งมอื ที่ใชใ้ นการตรวจวดั สภาพอากาศผวิ พ้ืน
สนามอตุ นุ ยิ มวทิ ยา ใชเ้ ปน็ พื้นทต่ี ดิ ตงั้ อุปกรณ์เพื่อใช้ในการตรวจวดั และเก็บรวม

ข้อมลู สภาพอากาศตา่ ง ๆ เช่น เครอ่ื งวัดปริมาณน้าฝน เรือนเทอรม์ อมิเตอรภ์ ายในตดิ ตั้ง
ไซโครมเิ ตอร์ แบบตมุ้ แหง้ ตุ้มเปยี ก สาหรบั วดั คา่ ความช้ืนอากาศ และเทอรม์ อมเิ ตอร์
อุณหภมู ิตา่ สดุ - สูงสดุ เครอื่ งตรวจวดั สภาพอากาศอัตโนมัติ เปน็ ต้น

วิทยาศาสตร์พืน้ ฐาน ว21102 ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 20

ในปัจจบุ นั การพยากรณ์อากาศมคี วามแมน่ ยามากยง่ิ ข้ึน มีการเกบ็ และบันทึกข้อมูล
เกีย่ วกบั สภาวะอากาศดว้ ยเรดาร์ และดาวเทยี มอตุ นุ ยิ มวทิ ยา

ภาพท่ี 4.6 ดาวเทยี มอุตุนยิ มวทิ ยา ภาพท่ี 4.7 เรดาร์ตรวจอากาศ อมก๋อย จงั หวัดเชยี งใหม่
http://tairgle.egat.co.th,16 มกราคม 2559. https://imgcop.com/img/24611884/,16 มกราคม 2559.

ภาพที่ 4.8 ภาพถ่ายจากเมฆดาวเทียม MTSAT-1R (ถ่ายเมอ่ื วนั ที่ 2 เดือนกุมภาพนั ธ์ 2557)
https://sirion5656.wordpress.com, 16 มกราคม 2559.

วิทยาศาสตร์พ้ืนฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 21

บตั รกิจกรรมที่ 4.3

เรอ่ื ง กิจกรรมศกึ ษาแหล่งเรียนรู้เชิงวทิ ยาศาสตร์ในท้องถ่ิน
ณ สถานีอุตนุ ยิ มวิทยา จงั หวดั กาแพงเพชร

จุดประสงค์
1. นักเรยี นมีความรู้ ความเขา้ ใจเก่ยี วกบั ความหมายอตุ ุนิยมวิทยา และ
การพยากรณ์อากาศ
2. นักเรียนรจู้ กั และเข้าใจการอ่านค่าเคร่ืองมือเกบ็ รวบรวมข้อมูล
ในการพยากรณ์อากาศบางอย่างได้
3. นกั เรยี นบอกประโยชนข์ องการพยากรณ์อากาศในชวี ิตประจาวันได้
4. นักเรียนเขยี นสื่อสารอธบิ ายและสรปุ ส่งิ ที่เรยี นรู้จากการศึกษา ใชเ้ วลา 20 นาที
ดูงานตามหวั ขอ้ ท่ีกาหนดใหไ้ ด้

คาชีแ้ จง ใหน้ ักเรียนต้ังคาถามกอ่ นออกศึกษาดูงาน แหลง่ เรียนรู้ ณ สถานอี ุตนุ ยิ มวิทยา
จังหวัดกาแพงแพชร ลงในกรอบดา้ นลา่ งน้ี

........................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................

วทิ ยาศาสตรพ์ น้ื ฐาน ว21102 ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 22

แบบบนั ทึกบตั รกจิ กรรมท่ี 4.3

เรอื่ ง กิจกรรมศกึ ษาแหลง่ เรียนรเู้ ชงิ วทิ ยาศาสตร์ในทอ้ งถนิ่
ณ สถานอี ตุ นุ ิยมวทิ ยา จงั หวดั กาแพงเพชร

สมาชกิ กล่มุ ที.่ .......ห้อง.....................
1......................................................เลขท่.ี ..................
2......................................................เลขท.่ี ..................
3......................................................เลขท.ี่ ..................
4......................................................เลขที.่ ..................
5......................................................เลขที.่ ..................
6......................................................เลขท.่ี ..................

คาส่งั จากการศึกษาดงู านใหน้ ักเรียนรว่ มกันสรปุ ความรู้ เขยี นเป็นแผนผังความคิด

ลงในกรอบดา้ นลา่ ง ข้อ 1-3

1. อตุ นุ ิยมวิทยา

วิทยาศาสตรพ์ นื้ ฐาน ว21102 ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 23

2. เครอื่ งมือวดั และการเกบ็ ข้อมลู สภาวะอากาศผวิ พ้ืน

วทิ ยาศาสตรพ์ ้ืนฐาน ว21102 ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 24

3. ภยั พบิ ัติทเี่ กดิ จากสภาวะอากาศ และการป้องกนั อนั ตรายที่จะเกิดขึ้น

วิทยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 25

บัตรกจิ กรรมที่ 4.4
เรอื่ ง ตรวจสอบความเข้าใจ กจิ กรรมศึกษาแหล่งเรียนรู้

เชงิ วทิ ยาศาสตร์ในทอ้ งถนิ่
คำสงั่ ณ สถานีอตุ ุนยิ มวทิ ยา จงั หวัดกาแพงเพชร

จงทาเครื่องหมายถูก  ลงในกรอบ  หนา้ ข้อความที่ถูก หรอื เวลา 5 นาที
เครือ่ งหมายผิด  หนา้ ข้อความที่ผดิ

 1. ชว่ งฤดหู นาวน้ีมรสุมท่ีพัดปกคลุ่มประเทศไทย คือ มรสุ่มตะวนั ออกเฉียงใต้
 2. อตุ ุนยิ มวิทยา คอื วชิ าทีว่ า่ ดว้ ยวทิ ยาศาสตรข์ องบรรยากาศ และ ปรากฏการณ์ต่าง ๆ

ของลมฟ้าอากาศ
 3. การพยากรณ์อากาศ คือ การคาดหมายลกั ษณะอากาศรวมท้ังปรากฏการณ์ธรรมชาติ

ทเ่ี กิดข้นึ ในชว่ งเวลาข้างหน้า
 4. หยาดนา้ ฟา้ เมฆ ลม อณุ หภมู ิ อุณหภูมจิ ดุ นา้ ค้าง ความชื้นสมั พัทธ์ ทัศนวิสยั

ความกดอากาศ คือ สารประกอบอุตนุ ิยมวทิ ยา
 5. เครื่องมือที่ใช้ตรวจหาชนดิ ทศิ ทาง ความแรง ความสูง แนวโนม้ การเปลีย่ นแปลง

ของกลมุ่ ฝน ได้แก่ เรดาร์ , ดาวเทียม
 6. เครอ่ื งมือท่ใี ชว้ ดั อุณหภูมิจดุ นา้ ค้าง ความชื้นสัมพัทธข์ องอากาศ คอื ไซครอมิเตอร์

ต้มุ แห้ง-ตมุ้ เปียก
 7. เครื่องมอื ทใี่ ชว้ ดั อุณหภมู ิต่าสดุ ประจาวัน คอื เทอร์มอมิเตอร์ต่าสดุ ทาการตรวจวัด

เวลา 07.00 น. เป็นประจาทกุ วนั
 8. การวัดปริมาณน้าฝนใชเ้ ครื่องวดั แบบอัตโนมัติเทา่ น้ัน จะทาให้ไดค้ า่ ท่ีแม่นยา
 9. ฟา้ ผา่ เป็นภัยพบิ ัติทางลมฟ้าอากาศท่ีมักเกิดจากเมฆคิวมโู ลนมิ บัส
 10. การหลีกเลยี่ งไม่ใหถ้ ูกฟา้ ผ่าขณะฝนตก ควรอยู่ใต้ต้นไม้ที่สงู ท่ีสดุ

วิทยาศาสตร์พ้ืนฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 26

บัตรกจิ กรรมพัฒนาทกั ษะการส่ือสารทางวทิ ยาศาสตร์ที่ 4.3

เรอื่ ง กิจกรรมศึกษาแหลง่ เรียนรู้เชิงวิทยาศาสตร์ในท้องถน่ิ
ณ สถานอี ุตุนยิ มวทิ ยา จังหวัดกาแพงเพชร

จุดประสงค์ ใช้เวลา 20 นาที
1. อธิบายความหมายของอุตนุ ยิ มวทิ ยาได้
2. บอกเกย่ี วกบั เคร่ืองมือท่ีใช้ตรวจวัดสภาวะอากาศผวิ พ้ืน
บางชนดิ ได้

คาชีแ้ จง ใหน้ ักเรียนตอบคาถามต่อไปน้ี (5 คะแนน)

1. อตุ ุนิยมวิทยา หมายถงึ อะไร (1 คะแนน)
ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………
...............................................................................................................................................

2. สถานอี ตุ นุ ยิ มวทิ ยา ทาการตรวจวดั สภาพอากาศผวิ พื้น เปน็ การตรวจวัดข้อมูลดา้ นใด
ของอากาศ (1 คะแนน)
ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………

3. จากรปู เปน็ อปุ กรณ์ท่ีใช้ในสถานีอตุ ุนิยมวทิ ยา เรียกว่าอะไร และใช้ทาอะไร (1 คะแนน)
ตอบ.........................................................................................

. ...............................................................................................

4. เรือนเทอรม์ อมเิ ตอร์ที่ต้งั ไวใ้ นสนามอุตุนยิ มวทิ ยา หนั ไปทางทศิ ใด เพราะเหตุใด (1 คะแนน)
ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………

5. สถานีอตุ ุนยิ มวทิ ยา ส่งรายงานข้อมูลสภาวะอากาศไปยังอุตนุ ิยมโลก เพ่ือจุดประสงคใ์ ด
(1 คะแนน)
ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………

วทิ ยาศาสตร์พ้นื ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 27

แบบทดสอบหลงั เรยี น

เรอื่ ง การพยากรณอ์ ากาศ

คาชแ้ี จง 1 ข้อสอบเป็นปรนยั เลือกตอบ 4 ตวั เลือก จานวน 10 ขอ้ ใชเ้ วลา
2. จงเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สดุ เพยี งข้อเดียว 10 นาที

1. ขอ้ ใดหมายถงึ การพยากรณ์อากาศ 3. การพยากรณอ์ ากาศ เป็นประโยชน์
ก. การคาดคะเนสภาพลมฟา้ อากาศ
ในอนาคตทัง้ ระยะสัน้ และระยะยาว กบั บุคคลในอาชีพใด
ข. กระบวนการตา่ ง ๆ ทเ่ี กดิ ขน้ึ ใน
บรรยากาศ ก. นักบิน ข. ชาวประมง
ค. สภาวะอากาศในปัจจบุ ันทเ่ี กยี่ วข้อง
กับการดารงชวี ติ ค. เกษตรกร ง. ถูกทกุ ข้อ
ง. ความรู้ความเข้าใจในปรากฏการณ์
ลมฟา้ อากาศ 4. สถานตี รวจอากาศบนบก ตรวจวัด

2. ข้อใดไมใ่ ช่ประโยชน์ของการพยากรณ์ สารประกอบอุตนุ ยิ มวิทยา คาที่ขีดเสน้ ใต้
อากาศ
หมายถงึ สิ่งใด
ก. เกษตรกรเตรยี มตัวปลูกพชื ได้
เหมาะสมกับฤดกู าล ก. ความช้ืนอากาศ ทัศนวสิ ัย

ข. การบนิ งดเทย่ี วบิน หากมสี ภาพ ความกดอากาศ ลม ฝน
อากาศเลวร้าย
ข. ทศั นวสิ ัย ลม เมฆ อุณหภมู ิของอากาศ
ค. ชว่ ยให้ชาวประมงออกเรือหาปลา
ได้อยา่ งปลอดภัย การเกิดฟา้ ผ่า

ง. บอกวดั ระดบั ความแรงในการสน่ั สะเทือน ค. ความกดอากาศ เมฆ ฝน อุณหภูมิของดนิ
ของการเกิดแผน่ ดินไหว
ปริมาณลกู เห็บ

ง. ความช้นื อากาศ อุณหภูมิของดนิ ลม

ฝน เมฆ ทัศนวิสยั ความกดอากาศ

5. แผนทีอ่ ากาศมีข้อมูลการพยากรณส์ ภาพ

อากาศ ข้อใดไม่มี ในแผนท่อี ากาศ

ก. ปริมาณฝน ความกดอากาศ

ข. การเกิดแผน่ ดินไหว

ค. อุณหภมู ิอากาศ

ง. ทิศทางลม

วทิ ยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 28

ใช้ข้อมูลต่อไปนี้ตอบคาถามข้อ 6-8 9. ทาไมจึงต้องศึกษา และตดิ ตามการเปลี่ยนแปลง
ของอากาศอยู่เสมอ
ตำบล ข
ก. จะได้รู้เหตุการณ์ที่เกิดจากลมฟ้าอากาศ
H ข. เพือ่ ให้ทันสมยั เหมือนคนอ่ืน
ค. เพ่อื จะไดร้ ู้ขา่ ว ไดเ้ ลา่ ใหค้ นอน่ื ฟังได้ถกู
ตำบล ก ง. เพื่อเตรียมการหลีกเล่ยี งผลกระทบ

L จากลมฟา้ อากาศ
10. เครอ่ื งมือในขอ้ ใดไมเ่ ก่ยี วขอ้ งกบั การเก็บ
6. จากรูป ลมจะพัดอย่างไร รวบรวมขอ้ มูลในการพยากรณ์อากาศ
ก. พดั จากตาบล ก ไปยังตาบล ข
ข. พัดจากตาบล ข ไปยงั ตาบล ก ก. เครื่องวดั ปริมาณนา้ ฝนแบบถว้ ยกระดก
ค. พัดวนไปมา ข. แอมมเิ ตอร์
ง. ไมม่ ลี มพัด ค. ไซครอมเิ ตอร์
ง. บารอมเิ ตอร์
7. บรเิ วณทต่ี ัวอักษร L ที่ปรากฏในแผนที่
อากาศจะมีสภาพอากาศอยา่ งไร

ก. อากาศหนาแนน่ อุณหภูมสิ งู
ข. อากาศหนาแน่น อณุ หภูมติ ่า
ค. อากาศเบาบาง อุณหภูมติ า่
ง. อากาศเบาบาง อุณหภมู ิสูง
8. เสน้ โค้งท่ีลากผา่ นในแผนที่อากาศ
มีความหมายว่าอย่างไร
ก. บริเวณทมี่ ีลมพัดผา่ นตลอดเวลา
ข. บริเวณทม่ี ีอุณหภมู ิของอากาศเท่ากัน

ในขณะท่ีตรวจวัดสภาพอากาศขณะน้ัน
ค. บรเิ วณท่ีมีความกดอากาศเท่ากันใน

ขณะทีต่ รวจวัดสภาพอากาศขณะนั้น
ง. บรเิ วณท่มี ีคลืน่ ลมในมหาสมทุ รเกิดข้ึน

ในขณะทีต่ รวจวดั สภาพอากาศขณะนน้ั

วิทยาศาสตรพ์ นื้ ฐาน ว21102 ช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 29

กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลงั เรยี น

เรื่อง การพยากรณอ์ ากาศ

ชื่อ..............................................สกลุ ................................เลขที่……………………

ข้อ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

เกณฑ์การวดั ผล คะแนนเต็ม คะแนน
10 ทไ่ี ด้
นกั เรยี นต้องไดค้ ะแนน ร้อยละ 80
8-10 คะแนน ผา่ นเกณฑ์
1-7 คะแนน ไมผ่ ่านเกณฑ์

วิทยาศาสตร์พ้ืนฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 30

บรรณานุกรม

ศรีลักษณ์ ผลวัฒนะ และเจียมจิต กุลมาลา. (2558.) หนังสือเรียนรายวิชาวทิ ยาศาสตร์พื้นฐาน
ม.1. กรุงเทพฯ : แมค็ เอ็ดดเู คชัน่ .

สมพงศ์ จนั ทร์โพธศ์ิ รี. (2554.) คู่มือเตรียมสอบวิทยาศาสตร์ ม.1 เลม่ 2. กรงุ เทพฯ : ไฮเอ็ดพบั ลิชชิ่ง.
สมโภค สขุ อนันต์ และสามารถ พงศ์ไพบูลย์. (2554.) คู่มือเตรยี มสอบวทิ ยาศาสตร์ ม.1

เลม่ รวม 1-2. กรุงเทพฯ : ไฮเอ็ดพับลิชชิ่ง.
สมาคมครวู ทิ ยาศาสตร์แห่งประเทศไทย. (2546.) พจนานุกรมวิทยาศาสตร์ ฉบับภาพประกอบ

หนา้ 209.
สถาบันสง่ เสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธกิ าร.

คู่มอื ครูรายวิชาพ้นื ฐานวทิ ยาศาสตร์เลม่ 2 ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ 1. กรงุ เทพฯ : โรงพิมพ์
สกสค. ลาดพรา้ ว.
สถาบนั ส่งเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. หนังสือเรียน
รายวิชาพน้ื ฐานวิทยาศาสตร์เลม่ 2ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1.กรงุ เทพฯ:โรงพมิ พส์ กสค.ลาดพร้าว.
คลื่นลมสงบชาวประมงนาเรือเลก็ ออกหาปลาในทะเล (Oniline). www.sator4u.com

/paper/979, 20 ธนั วาคม 2558.

ชาวนาตากข้าว (Oniline). http://dev1.colorpack.net/projectchaipat/index. php/
site_content/1021-03300/7256-2558-7256, 20 ธันวาคม 2558.

ดาวเทยี มอตุ ุนยิ มวิทยา (Oniline). http://tairgle.egat.co.th., 16 มกราคม 2559.

แผนท่ีอากาศ (Oniline). www.tmd.go.th/weather_map.php, 20 ธนั วาคม 2558.
ภาพถ่ายจากเมฆดาวเทียม MTSAT-1R (ถ่ายเมื่อวันท่ี 2 เดือนกมุ ภาพันธ์ 2557) (Oniline).

https://sirion5656.wordpress.com., 16 มกราคม 2559.
ภาพถ่ายดาวเทยี มอตุ ุนิยมวิทยา (Oniline). https://sirion5656.wordpress.com,

16 มกราคม 2559.
เรดารต์ รวจอากาศ อมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ (Oniline).

https://imgcop.com/img/24611884/, 16 มกราคม 2559.

สภาวะอากาศปลอดโปรง่ นกั ท่องเท่ยี วลงเล่นน้าทะเล (Oniline). www.folktravel.com
/archive/top5-beach-chonburi.html., 20 ธนั วาคม 2558.

สญั ลักษณแ์ ผนที่อากาศ (Oniline). https://pantip.com/topic/33870447
สญั ลกั ษณแ์ ผนที่อากาศ (Oniline). http://doh.hpc.go.th/hl/index.php?module

=!&file=airMap.php, 9 เมษายน 2555.
สญั ลกั ษณแ์ ผนที่อากาศ (Oniline). http://kmcenter.rid.go.th/kmc14/KM59/cops59

/gis/Weather-maps/weather-map.pdf., 16 มกราคม 2559.

วทิ ยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 31

ภาคผนวก

วทิ ยาศาสตรพ์ ื้นฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 32

บตั รเฉลย แบบทดสอบกอ่ นเรียน
เรือ่ ง การพยากรณ์อากาศ

1. ง
2. ค
3. ข
4. ง
5. ก
6. ก
7. ข
8. ข
9. ง
10. ก

วทิ ยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 33

แนวการบนั ทึกขอ้ มูล แบบบนั ทึกกจิ กรรมท่ี 4.1
เร่อื ง ลมฟา้ พยากรณ์

ลกั ษณะอากาศทัว่ ไป พยากรณ์อากาศ 24 ชัว่ โมงข้างหน้า ประเทศไทยตอนบน
มอี ากาศเย็นถึงหนาว สาหรบั กรงุ เทพมหานครและปริมณฑล อุณหภูมิจะลดลงเล็กน้อย
ขอให้ประชาชนดแู ลสุขภาพเนือ่ งจากอากาศท่ีเปลยี่ นแปลงในระยะน้ี

ส่วนภาคใตม้ ีฝนตกหนักถึงหนักมากหลายพ้นื ทบี่ ริเวณจังหวดั สรุ าษฏร์ธานี
นครศรธี รรมราช พัทลุง สงขลา ปตั ตานี ยะลา นราธิวาส ภูเก็ต กระบ่ี ตรัง และสตูล ขอให้
ประชาชนระมัดระวงั อนั ตรายจากฝนตกหนักถงึ หนกั มาก ซึ่งจะทาใหเ้ กดิ นา้ ท่วมฉบั พลนั
และน้าปา่ ไหลหลากได้

สว่ นคลื่นลมบริเวณอา่ วไทยและอนั ดามันมีกาลังแรงขนึ้ โดยมคี ลน่ื สงู 2-3 เมตร
ขอให้ชาวเรอื ควรเดินเรือดว้ ยความระมัดระวัง เรอื เล็กควรงดออกจากฝง่ั จนถงึ วนั ที่ 4
ธันวาคม 2559 และประชาชนในภาคใตฝ้ ัง่ ตะวันออกระมดั ระวังอนั ตรายจากคลื่นซัดฝ่ัง
ไว้ด้วย

ลกั ษณะสาคญั ทางอุตนุ ิยมวทิ ยา หยอ่ มความกดอากาศตา่ กาลังแรงปกคลุม
ประเทศมาเลเซียและภาคใต้ตอนล่างของประเทศไทย ประกอบกับมรสมุ
ตะวนั ออกเฉยี งเหนือท่ีพัดปกคลมุ ภาคใตแ้ ละอ่าวไทยมีกาลังแรง ลกั ษณะเชน่ น้ที าให้ภาคใต้
มีฝนตกหนักถึงหนกั มากหลายพืน้ ที่ สว่ นคล่นื ลมบริเวณอ่าวไทยและอนั ดามนั มกี าลงั แรงขึน้
สาหรับบรเิ วณความกดอากาศสงู กาลงั แรงจากประเทศจีนแผ่ลงมาปกคลุมประเทศไทย
ตอนบน ลกั ษณะเชน่ นท้ี าให้บรเิ วณดังกล่าวมีอากาศหนาวเย็นลง กบั มลี มแรง

แหลง่ ข้อมลู .............. https://www.ryt9.com/s/tmd/2561723.............
วนั เวลาทีบ่ ันทึก........2 ธันวาคม 2559……………………………………............

สรปุ ขอ้ มูลเกีย่ วกับการพยากรณ์
สภาพอากาศ อุณหภูมิของอากาศ ปริมาณนา้ ฝน ลักษณะคลน่ื ลมในอ่าวไทยและ
ทะเลอันดามัน ความกดอากาศ ความเรว็ ลม

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 34

บัตรเฉลย

บัตรกจิ กรรมพัฒนาทกั ษะการสอ่ื สารทางวิทยาศาสตร์ท่ี 4.1

เร่ือง ความหมายและความสาคัญของการพยากรณอ์ ากาศ

1. การพยากรณ์อากาศ หมายถงึ อะไร
ตอบ การคาดคะเนสภาพลมฟา้ อากาศล่วงหน้าทั้งระยะสนั้ และระยะยาว

2. เขียนแผนผังความคิดความสาคญั ของการพยากรณ์อากาศ ลงในกรอบด้านลา่ งนี้

ความสาคัญ
ของการพยากรณ์

อากาศ

ความหมายของ ความสาคัญของ
การพยากรณ์อากาศ หมายถึง การพยากรณ์อากาศ ทาใหท้ ราบ
การคาดหมายสภาวะอากาศ และ สภาพอากาศล่วงหน้า เพื่อท่ีจะได้
ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ หลีกเลี่ยงและหาแนวทางป้องกนั
ที่เก่ียวขอ้ งทจี่ ะเกดิ ขน้ึ ในเวลา ซึง่ มีความสาคญั กับทกุ อาชีพ
ขา้ งหน้า

เกษตรกร แมค่ ้า-พ่อค้า

นักบิน วิศวกรประจาแทน่
ขดุ เจาะนา้ มัน
ชาวประมง

วทิ ยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ชัน้ มธั ยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 35

บตั รเฉลย แบบบันทกึ บตั รกจิ กรรมท่ี 4.2

เรือ่ ง การอา่ นแผนทีอ่ ากาศ

สญั ลกั ษณ์ ความหมาย

L เมฆอัลโตสตราตสั บางเป็นแผ่น

เมฆคิวมลู สั อากาศดี

เมฆควิ มลู สั เร่ิมพฒั นาสงู ขน้ึ

เมฆสเตรโตคิวมูลสั
ความเรว็ ลม 1-2 นอต
ความเร็วลม 8-12 นอต

ความเรว็ ลม 13-17 นอต
เมฆอลั โตสตราตัสบาง

หยอ่ มความกดอากาศตา่ (Low Pressure) เปน็ บริเวณ
ทม่ี คี วามหนาแนน่ ของอากาศเบาบาง และอากาศอุณหภมู ิสงู

13 ธนั วาคม 2559
ประเทศไทย ความกดอากาศต่า อุณหภูมสิ ูง บริเวณภาคใต้มเี มฆปกคลุมเล็กน้อย

วิทยาศาสตรพ์ ื้นฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 36

บัตรเฉลย บัตรกจิ กรรมพัฒนาทักษะการส่ือสารทางวิทยาศาสตร์ที่ 4.2
เรือ่ ง แผนท่ีอากาศ

1. บริเวณใดมคี า่ ความกดอากาศสูงสุด และมีคา่ เท่าไร
ตอบ........ประเทศจนี ................................................................................................................
2. เส้นโค้งทล่ี ากผา่ นบริเวณต่าง ๆ ในแผนทอี่ ากาศ หมายถึงอะไร
ตอบ..... เส้นแสดงความกดอากาศเท่า เสน้ ลากผ่านบรเิ วณต่าง ๆ แสดงวา่ มคี ่าความกดอากาศ
เทา่ กนั ในขณะที่มีการตรวจวัดสภาพอากาศนั้น.........................................................................
3. H และ L ในแผนที่อากาศ คืออะไร
ตอบ.. H (High Pressure) คือ ศนู ยก์ ลางของบรเิ วณความกดอากาศสูง

..L (Low Pressure) คอื ศูนย์กลางของบริเวณความกดอากาศตา่
4. ประเทศไทยมเี สน้ โคง้ ลากผา่ นแสดงวา่ มีคา่ ความกดอากาศเท่าไร
ตอบ.......1014....เฮคโตปาสคาล.............................................................................................
5 เป็นสัญลกั ษณ์ท่ีพบบริเวณใดในประเทศไทย มีความหมายวา่ อย่างไร (2 คะแนน)
ตอบ.......เมฆคิวมูลัส อากาศดี..................................................................................................
6. จากแผนที่อากาศ สภาพอากาศในประเทศไทย เปน็ อยา่ งไร
ตอบ......มีความกดอากาศต่า อากาศร้อน มีร่องความกดอากาศของพายุโซนรอ้ นพาดผ่าน
ทางภาคใต้ตอนบน และภาคตะวนั ออกเฉยี งใต้อาจมีลมและฝนตกได้

วิทยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ช้ันมัธยมศกึ ษาปีท่ี 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 37

เฉลยแนวทาง บตั รกิจกรรมที่ 4.2

การตง้ั คาถาม เร่ือง กิจกรรมศกึ ษาแหลง่ เรียนรูเ้ ชิงวทิ ยาศาสตรใ์ นทอ้ งถ่นิ

ณ สถานอี ตุ ุนยิ มวิทยา จงั หวัดกาแพงเพชร

คาช้แี จง ให้นักเรยี นตงั้ คาถาม คนละ 5 ขอ้ กอ่ นออกศึกษาดงู านแหล่งเรยี นรู้
ณ สถานอี ตุ ุนยิ มวทิ ยา จังหวดั กาแพงแพชร ลงในกรอบด้านลา่ งน้ี

1. สถานอี ุตนุ ิยมวทิ ยาทาหนา้ ที่อะไร
2. สถานอี ตุ ุนิยมวทิ ยา มเี ครื่องท่ีใช้วดั และเก็บข้อมูล สภาวะอากาศอะไรบา้ ง
3. การเกบ็ ข้อมลู ของอากาศเร่ิมเกบ็ เวลาเทา่ ไร และเกบ็ กค่ี รงั้
4. เกบ็ ข้อมูลอากาศแลว้ รายงานไปท่ีใด
5. ภยั พิบตั ทิ างธรรมชาตเิ กย่ี วกับสภาวะอากาศ มอี ะไรบ้าง และมวี ิธีการ

หลกี เลีย่ งภยั พบิ ตั ิอย่างไร

วทิ ยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 38

เฉลยแนวทาง แบบบันทึกบตั รกิจกรรมที่ 4.2
การบันทกึ ขอ้ มลู เรื่อง กจิ กรรมศึกษาแหล่งเรียนรเู้ ชงิ วทิ ยาศาสตรใ์ นทอ้ งถิน่
การศึกษาดงู าน
ณ สถานอี ุตุนิยมวิทยา จงั หวัดกาแพงเพชร

คาสัง่ จากการศึกษาดงู านใหน้ กั เรียนในกลุ่มร่วมกนั สรปุ ความรู้ เขียนแผนผังความคิด

ลงในกรอบด้านลา่ ง ข้อ 1-3 ดังตอ่ ไปนี้

1.อตุ ุนิยมวทิ ยาและการพยากรณอ์ ากาศ

ความหมายของอตุ ุนิยมวทิ ยา) เปน็ สถานีอตุ นุ ยิ มวิทยา ทาหน้าท่ี ตรวจวดั
วทิ ยาศาสตรส์ าขาหน่ึงท่ีศึกษาเกี่ยวกับ และเกบ็ รวมรวมขอ้ มลู สภาพอากาศ
การเปลยี่ นแปลงของอากาศ และรายงานผลใหศ้ นู ยอ์ ตุ นุ ิยมวทิ ยา
บรรยากาศ ปรากฏการณต์ า่ ง ๆ ที่ ทราบ เฝา้ ระวงั ประกาศเตือน รับ
เกดิ ขึน้ ในชนั้ บรรยากาศ และ
และสง่ ขา่ วสารอตุ ุนยิ มวทิ ยา
การพยากรณอ์ ากาศ

อตุ นุ ิยมวิทยา
และการพยากรณอ์ ากาศ

ความหมายของ ความสาคญั ของ
การพยากรณ์อากาศ หมายถงึ การพยากรณ์อากาศ ทาให้ทราบ
การคาดหมายสภาวะอากาศ และ สภาพอากาศล่วงหน้า เพื่อที่จะได้
ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ หลีกเล่ยี งและหาแนวทางปอ้ งกัน
ทีเ่ กยี่ วข้องทจ่ี ะเกิดขน้ึ ในเวลา

ขา้ งหน้า

วิทยาศาสตร์พืน้ ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 39

2. เครอ่ื งมือวดั และการเก็บข้อมูลสภาวะอากาศผวิ พ้นื ได้แก่ เครื่องมือวดั
ปริมาณนา้ ฝน วดั ความเรว็ และทิศทางลม วัดอุณหภูมิ วัดความชน้ื และวดั ความกดอากาศ

เครื่องมอื วดั ความเรว็ และ เครือ่ งมอื วดั ปรมิ าณนา้ ฝน
ทศิ ทางลม ไดแ้ ก่ ไดแ้ ก่ เคร่ืองวดั ปริมาณนา้ ฝน
แอนิมอมิเตอร์ ศรลม แบบถ้วยตวง และแบบถว้ ย
กระดก

เครื่องวดั อุณหภมู ิ เครอ่ื งมือวดั และ เคร่ืองวัดวามชื้น
อากาศ ไดแ้ ก่ การเกบ็ ขอ้ มูลสภาพ ไดแ้ ก่
เทอร์มอมเิ ตอร์ ไซโครมเิ ตอร์
อากาศผิวพน้ื กระเปราะเปียก-
สงู สดุ - ตา่ สดุ กระเปราะแห้ง

เครอ่ื งวัดความกด เครอ่ื งตรวจวัด
อากาศ ไดแ้ ก่ สภาพอากาศผิวพน้ื
บารอมิเตอร์ ได้แก่ Automatic

แบบคิว weather System

วทิ ยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 40

3. ภยั พิบตั ิทเี่ กดิ จากสภาพลมฟา้ อากาศ และการปอ้ งกันอนั ตรายที่จะเกดิ ข้นึ

เตรียมอพยพ เรยี นรเู้ ก่ียวกับ
ไปอยใู่ นทป่ี ลอดภัย การป้องกันฟา้ ผา่
หลบอยู่ในท่ปี ลอดภยั

และหลีเลยี่ งออกนอกอาคาร

เกดิ วาตภัย เกิดฟ้ ำผำ่
จากลมพายรุ นุ แรง จำกฝนฟ้ ำคะนอง

ฟ้ ำผำ่

ภยั หนาว ภัยพบิ ัตทิ เี่ กิดจาก ภยั แลง้
สภาพลมฟ้าอากาศ
และการปอ้ งกนั

อันตราย

เตรยี มรบั มือกับ เกดิ อทุ กภัย เตรียมรบั มือกับ
ภัยหนาว เช่น ภยั แล้ง เช่น หา
จัดหาเสื้อกนั หนาว จากฝนตกหนัก แหล่งนา้ สารอง
น้าปา่ ไหลหลาก เลือกปลกู พืช
และผ้าห่ม
ที่ใช้น้าน้อย

เตรยี มรับมือกบั
ภัยหนาว เช่น จดั หาเสื้อกัน

หนาว และผา้ ห่ม

วทิ ยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ช้นั มัธยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 41

ใหน้ กั เรยี นบันทึกข้อมลู สภาวะอากาศบางอย่างขณะที่นักเรียนออกศึกษาดูงาน ณ สถานี
อุตนุ ิยมวิทยา ลงในกรอบด้านลา่ งน้ี

ปรมิ าณนา้ ฝน ............ไม่มฝี น..........

ความช้ืนของ ........... 85 %..........
อากาศ ....... 1011.8 hPa.......

ความกดอากาศ

อุณหภูมิของ .............33.2 ๐C........
อากาศ
บตั รเนอ้ื หาท่ี 3.2

เรื่อง เมฆ และหมอก

วทิ ยาศาสตร์พ้นื ฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศึกษาปที ี่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 42

บตั รเฉลย บตั รกจิ กรรมท่ี 4.4

เร่ือง ตรวจสอบความเขา้ ใจ กจิ กรรมศึกษาแหล่งเรียนรู้
เชิงวิทยาศาสตรใ์ นท้องถ่นิ ณ สถานีอตุ ุนยิ มวทิ ยา จังหวัดกาแพงเพชร
ณ สถานอี ตุ นุ ยิ มวทิ ยา จงั หวัดกาแพงเพชรสถานีอุตุนยิ มวทิ ยากับการ

ตรวจสภาพอากาศผิวพื้น

คาสัง่ จงทาเคร่ืองหมายถูก  หนา้ ขอ้ ความท่ถี ูก หรอื เครอ่ื งหมายผิด  หนา้
ขอ้ ความท่ีผิด

………….1. ช่วงฤดูหนาวนี้มรสมุ ทีพ่ ัดปกคลมุ่ ประเทศไทย คือ มรสุม
ตะวนั ออกเฉยี งใต้

………….2. อตุ นุ ยิ มวิทยา คือ วชิ าท่ีว่าด้วยวิทยาศาสตรข์ องบรรยากาศ และ
ปรากฏการณ์ต่างๆ ของลมฟา้ อากาศ

………….3. การพยากรณ์อากาศ คือ การคาดหมายลกั ษณะอากาศรวมทั้ง
ปรากฏการณธ์ รรมชาติที่เกิดขน้ึ ในช่วงเวลาขา้ งหนา้

………….4. หยาดน้าฟ้า เมฆ ลม อุณหภมู ิ อุณหภมู ิจุดนา้ ค้าง ความช้นื สมั พัทธ์
ทศั นวิสยั ความกดอากาศ คือสารประกอบอตุ ุนิยมวิทยา

………….5. เครอ่ื งมือท่ใี ช้ตรวจหาชนิด ทศิ ทาง ความแรง ความสูง แนวโน้ม
การเปลย่ี นแปลงของกลุ่มฝน ได้แก่ เรดาร์ , ดาวเทียม

………….6. เครอ่ื งมอื ทีใ่ ชว้ ดั อณุ หภูมจิ ุดนา้ ค้าง ความช้นื สัมพทั ธข์ องอากาศ
คอื ไซครอมเิ ตอร์กระเปราะเปยี ก-กระเปราะแหง้

………….7. เครื่องมือท่ีใช้วัดอณุ หภมู ิต่าสดุ ประจาวัน คือ เทอรม์ อมิเตอร์ตา่ สุด
ทาการตรวจวัดเวลา 07.00 น. เปน็ ประจาทุกวัน

…………..8. การวัดปรมิ าณนา้ ฝนใชเ้ ครื่องวดั แบบอตั โนมตั เิ ทา่ น้นั จะทาใหไ้ ด้ค่า
ท่แี มน่ ยา

………….9. ฟา้ ผ่า เป็นภยั พบิ ตั ทิ างลมฟ้าอากาศที่มกั เกิดจากเมฆคิวมโู ลนิมบัส
…………10. การหลีกเลี่ยงไมใ่ ห้ถกู ฟา้ ผ่าขณะฝนตก ควรอย่ใู ตต้ ้นไม้ทีส่ งู ท่สี ุด

วทิ ยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 43

บัตรเฉลย บตั รกจิ กรรมพัฒนาทักษะการสอ่ื สารทางวทิ ยาศาสตร์ท่ี 4.3
เรอ่ื ง กจิ กรรมศึกษาแหล่งเรียนร้เู ชงิ วทิ ยาศาสตร์ในท้องถ่ิน

ณ สถานีอุตนุ ยิ มวิทยา จังหวัดกาแพงเพชร

คาชีแ้ จง ใหน้ กั เรียนตอบคาถามต่อไปนี้ (5 คะแนน)

1. อุตนุ ิยมวทิ ยา หมายถึงอะไร (1 คะแนน)
ตอบ เป็นวิทยาศาสตรส์ าขาหนึง่ ที่ศกึ ษาเกยี่ วกับการเปล่ียนแปลงของอากาศ บรรยากาศ
ปรากฏการณต์ ่างๆที่เกดิ ข้ึนในชน้ั บรรยากาศ และการพยากรณอ์ ากาศ

2. สถานอี ตุ นุ ิยมวทิ ยา ทาการตรวจวดั สภาพอากาศผิวพ้ืน เปน็ การตรวจวดั ข้อมูลด้านใด
ของอากาศ (1 คะแนน)
ตอบ อุณหภูมิ ความช้ืน ความดัน ความเรว็ และทศิ ทางลม ปรมิ าณน้าฝน

3. จากรูป เป็นอุปกรณท์ ี่ใช้ในสถานอี ตุ นุ ยิ มวทิ ยา เรยี กวา่ อะไร และใชท้ าอะไร (1 คะแนน)
ตอบ...เรยี กวา่ เครื่องวัดปรมิ าณน้าฝนแบบถว้ ยกระดก
ใชว้ ดั ปรมิ าณนา้ ฝน โดยการอา่ นค่าจากกราฟ

4. เรือนเทอร์มอมเิ ตอร์ท่ตี ง้ั ไว้ในสนามอตุ นุ ยิ มวิทยา หันไปทางทิศใด เพราะเหตุใด (1 คะแนน)
ตอบ ทศิ เหนือ…เพ่ือไมใ่ หเ้ คร่ืองมือท่ีอย่ใู นเรือนเทอรม์ อมิเตอรไ์ ด้รบั ความร้อนมากหรือนอ้ ย
เกนิ ไป……

5. สถานอี ุตุนิยมวทิ ยา ส่งรายงานขอ้ มูลสภาวะอากาศไปยงั อุตนุ ิยมโลก เพ่ือจดุ ประสงค์ใด
(1 คะแนน)
ตอบ…นาข้อมลู ไปรวมกันแล้วจัดทาเปน็ แผนทอี่ ากาศ เพ่อื ใชใ้ นการพยากรณ์อากาศ……

วทิ ยาศาสตรพ์ ้ืนฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 44

บัตรเฉลย แบบทดสอบหลังเรยี น
เรอ่ื ง การพยากรณ์อากาศ

1. ก
2. ง
3. ง
4. ก
5. ข
6. ข
7. ง
8. ค
9. ง

10. ข

วทิ ยาศาสตร์พ้นื ฐาน ว21102 ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 4 การพยากรณ์อากาศ 45

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
การทาบัตรกิจกรรม
และการทาบัตรกิจกรรม
พฒั นาทกั ษะการสือ่ สาร

ทางวทิ ยาศาสตร์

วิทยาศาสตรพ์ ื้นฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 46

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนบตั รกจิ กรรมท่ี 4.1
เรื่อง ลมฟ้าพยากรณ์

รายการประเมิน 3 ระดับคะแนน 0
21
1. สามารถสืบค้นข้อมูลการพยากรณ์
อากาศในชีวติ ประจาวนั
2. สรปุ ข้อมูลเกี่ยวกับการพยากรณ์
อากาศประจาวัน

เกณฑ์การประเมินผล
5-6 หมายถงึ ดี
3-4 หมายถงึ พอใช้
1-2 หมายถงึ ปรบั ปรุง

เกณฑ์การผา่ น 3 คะแนนข้ึนไป หรือระดับพอใช้

เกณฑ์การให้คะแนน

รายการประเมิน 3 21 0
1. สามารถสบื คน้ ข้อมลู ไมม่ ี
การพยากรณ์อากาศใน มกี ารบันทึก มีการบันทึก มีการบันทึก การบนั ทกึ
ชวี ติ ประจาวนั การสืบค้น และ การสบื ค้น การสบื คน้ แต่ การสบื คน้
ระบุแหลง่ และระบุแหล่ง ไมร่ ะบุแหล่ง
2. สรปุ ขอ้ มูลเกี่ยวกบั และช่วงเวลา ท่สี ืบค้นแต่ไม่ และชว่ งเวลา ไม่มีการสรุป
การพยากรณ์อากาศ ทส่ี บื ค้น ระบชุ ่วงเวลา ที่สบื คน้ ข้อมลู
ประจาวัน เกย่ี วกบั
สรปุ ขอ้ มูล สรุปขอ้ มูล สรุปข้อมูล การ
เกี่ยวกับ เกยี่ วกับ เกยี่ วกับ พยากรณ์
การพยากรณ์ การพยากรณ์ การพยากรณ์
อากาศประจาวัน อากาศ อากาศ
ไดค้ รบตามข้อมลู ประจาวันได้ ประจาวนั ได้
การพยากรณ์ ไมค่ รบ บางส่วน
อากาศตามท่ี บางสว่ น
สืบคน้

วิทยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 4 การพยากรณ์อากาศ 47

เกณฑ์การให้คะแนน

บตั รกิจกรรมพัฒนาทักษะการสือ่ สารทางวทิ ยาศาสตรท์ ่ี 4.1

เร่อื ง ความหมายและความสาคญั ของการพยากรณ์อากาศ

บัตรกจิ กรรมพัฒนาทักษะการส่อื สารทางวทิ ยาศาสตร์ที่ 4.2 ให้นักเรียนตอบคาถามจานวน 2 ข้อ
ข้อละ 2 คะแนน

เกณฑ์การให้คะแนน

ข้อคาถาม คะแนน
1 การพยากรณ์อากาศ
หมายถึงอะไร 2 10
เขยี นอธบิ าย
2. การเขยี น ความหมาย เขยี นอธิบาย เขียนอธบิ าย
แผนผงั ความคิด การพยากรณ์
ความสาคัญของ อากาศได้ถูกต้อง ความหมาย ความหมาย
การพยากรณ์อากาศ
เขียนแผนผัง การพยากรณ์อากาศ การพยากรณ์
ความคิด
ความสาคญั ของ ไดถ้ ูกตอ้ งบางสว่ น อากาศไม่
การพยากรณ์
อากาศได้ถูกต้อง ถูกต้อง หรอื ไม่

เขยี นตอบ

เขียนแผนผังความคดิ เขยี นแผนผงั

ความสาคัญของ ความคิด

การพยากรณ์อากาศ ความสาคัญของ

ไดถ้ ูกตอ้ งบางส่วน การพยากรณ์

อากาศ

ไมถ่ ูกต้อง

หรือ

ไม่เขยี นตอบ

วทิ ยาศาสตรพ์ น้ื ฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 48

เกณฑ์การใหค้ ะแนนบตั รกจิ กรรมท่ี 4.2
เรื่อง การอ่านแผนท่ีอากาศ

รายการประเมิน ระดับคะแนน
1.เขยี นสญั ลักษณ์
และความหมาย 3 2 10
ของสญั ลักษณ์
ในแผนท่อี ากาศ เขียนสญั ลกั ษณ์ เขยี นสัญลกั ษณ์ เขยี น เขยี น

2. การแปล และ และความหมาย สัญลักษณ์ สญั ลกั ษณ์
ความหมายข้อมลู
จากการพยากรณ์ ความหมายของ ของสัญลักษณ์ และ และ
อากาศ
สญั ลักษณ์ ในแผนทอ่ี ากาศ ความหมาย ความหมาย

ในแผนทีอ่ ากาศ ได้ถูกตอ้ ง ของสัญลกั ษณ์ ของสญั ลกั ษณ์

ไดถ้ ูกต้อง 3-4 ชนดิ ข้นึ ไป ในแผนที่ ในแผนที่

ต้งั แต่ 5 ชนิด อากาศ อากาศ

ขึน้ ไป ไดถ้ ูกตอ้ ง ไมถ่ ูกต้อง

1-2 หรอื ไมเ่ ขียน

ชนดิ ข้ึนไป ตอบ

. แปล .แปลความหมาย แปล แปล

ความหมาย ข้อมลู ความหมาย ความหมาย

ข้อมูล จากการ ขอ้ มลู ข้อมลู

จากการ พยากรณอ์ ากาศ จากการ จากการ

พยากรณ์ ไดถ้ ูกต้อง พยากรณ์ พยากรณ์

อากาศได้ บางสว่ น อากาศได้ อากาศไม่

ถูกต้อง ถูกต้องนอ้ ย ถูกต้อง หรือ

สมเหตสุ มผล ไมเ่ ขียนตอบ

เกณฑก์ ารประเมินผล
5-6 หมายถึง ดี
3-4 หมายถึง พอใช้
1-2 หมายถงึ ปรับปรงุ

เกณฑ์การผ่าน 3 คะแนนขึ้นไป หรอื ระดับพอใช้

วิทยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 4 การพยากรณอ์ ากาศ 49

เกณฑ์การให้คะแนน

บัตรกิจกรรมพัฒนาทกั ษะการส่ือสารทางวทิ ยาศาสตร์ที่ 4.2
เรือ่ ง แผนที่อากาศ

บัตรกิจกรรมพฒั นาทักษะการส่ือสารทางวทิ ยาศาสตร์ที่ 4.2 ให้นกั เรียนตอบคาถาม
จานวน 6 ข้อ ข้อละ 12 คะแนน

เกณฑ์การให้คะแนน

ข้อคาถาม คะแนน
1. บริเวณใดมีค่า
ความกดอากาศสูงสุด 2 10
และมคี ่าเทา่ ไร
ระบบุ รเิ วณทม่ี ีค่า ระบุบริเวณทีม่ ีคา่ ระบุบรเิ วณและ
2. เสน้ โค้งท่ลี ากผา่ น
บริเวณตา่ ง ๆ ความกดอากาศสูงสุด ความกดอากาศสงู สดุ ค่า
ในแผนที่อากาศ
หมายถึง อะไร และคา่ ได้ถูกตอ้ ง แตบ่ อก ความกดอากาศ

3. H และ L ความกดอากาศ ค่าความกดอากาศ ไม่ถูกตอ้ ง หรือ
ในแผนทีอ่ ากาศ
คืออะไร ไดถ้ ูกต้อง ไมถ่ ูก หรือถูกต้อง ไมเ่ ขยี นตอบ

อยา่ งใดอยา่ งหนึ่ง

อธิบายความหมาย อธิบายความหมาย อธิบาย

เส้นโคง้ ท่ีลากผ่าน เส้นโคง้ ท่ีลากผา่ น ความหมาย

บรเิ วณต่าง ๆ ในแผน บรเิ วณตา่ ง ๆ ในแผน เสน้ โค้งท่ี

ท่ีอากาศ ได้ถูกตอ้ ง ที่อากาศ ไดถ้ กู ต้อง ลากผา่ นบรเิ วณ

บางส่วน ตา่ ง ๆ ใน

แผนทีอ่ ากาศ

ไมถ่ ูกตอ้ ง หรือ

ไม่เขียนตอบ

อธิบายสัญลักษณ์ H อธิบายสัญลกั ษณ์ H อธบิ ายสญั ลักษณ์

และ L ไดถ้ ูกต้อง และ L ไดถ้ ูกตอ้ ง H และ L

บางส่วน หรอื ถกู ต้อง ไม่ถูกตอ้ ง หรอื

อยา่ งใดอย่างหนึ่ง ไม่เขยี นตอบ

วิทยาศาสตร์พ้ืนฐาน ว21102 ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 4 การพยากรณอ์ ากาศ 50

ข้อคาถาม 2 คะแนน 0
ระบคุ า่ 1
4. ประเทศไทยมีเส้นโคง้ ความกดอากาศ และ ระบคุ า่
ลากผ่านแสดงวา่ มคี ่า สภาพความกด ระบคุ า่ ความกดอากาศ
ความกดอากาศเท่าไร อากาศได้ถกู ต้อง ความกดอากาศ และ และสภาพความ
เปน็ อย่างไร สภาพความกดอากาศ กดอากาศ
อธบิ ายความหมาย ได้ถูกตอ้ งบางส่วน ไมถ่ ูกตอ้ ง หรอื ไม่
5 เปน็ สัญลกั ษณ์ ของสัญลกั ษณ์ได้ หรือถกู ต้องอย่างใด เขียนตอบ
ทีพ่ บบรเิ วณใด ถูกต้อง อยา่ งหน่งึ
ในประเทศไทย อธบิ ายความหมายของ อธบิ าย
มีความหมายว่าอย่างไร ระบคุ า่ ความกด สัญลกั ษณ์ไดถ้ ูกต้อง ความหมายของ
อากาศ อุณหภูมิ บางส่วน สญั ลักษณ์
6. จากแผนทอี่ ากาศ และสภาพอากาศได้ ไมถ่ ูกต้องหรือไม่
สภาพอากาศในประเทศ ถูกต้อง ระบุคา่ ความกดอากาศ เขียนตอบ
ไทย เป็นอย่างไร อณุ หภมู ิ และสภาพ
อากาศได้ถกู ต้อง ระบคุ ่าความกด
บางส่วนหรือถูกต้อง อากาศ อุณหภมู ิ
อยา่ งใดอย่างหนึง่ และสภาพอากาศ
ไมถ่ ูกตอ้ งหรอื
ไม่เขยี นตอบ

วิทยาศาสตรพ์ นื้ ฐาน ว21102 ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1