- ๒๔ -
อานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน และการกระจายอานาจด้านการเงิน การคลัง
และงบประมาณให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยให้มีการจัดทาร่างแผนการกระจาย
อานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (ฉบับท่ี 3) พ.ศ. .... และร่างแผนปฏิบัติการกาหนด
ข้ันตอนการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ฉบับท่ี ๓) ตลอดจนการปฏิรูป
โครงสร้างหลักเกณฑ์การจัดสรรรายได้ให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทัง้ ระบบและมาตรฐาน
การเสรมิ สร้างวนิ ัยทางการเงนิ การคลงั
2) การพัฒนาขีดความสามารถในการบริหารจัดการขององค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน โดยปรับจานวนและขนาดของท้องถิ่น (Right Sizing) เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด
แก่ประชาชนผ้รู บั บรกิ าร ศึกษาความเปน็ ไปไดใ้ นการปรับจานวนและขนาดขององค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น ด้วยการพิจารณาควบรวมองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินขนาดเล็กเพ่ือให้เกิด
ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ การเพ่ิมประสิทธิภาพในการจัดทาและให้บริการสาธารณะ
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยพัฒนาระบบการบริหารทรัพยากรบุคคลขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นให้ตั้งอยู่บนหลักคุณธรรม และการบริหารกาลังคนมีประสิทธิภาพ
เกิดความค้มุ ค่า
๒.๕ นโยบายรัฐบาล (พลเอก ประยุทธ์ จนั ทร์โอชา นายกรฐั มนตร)ี 6
การกระจายอานาจและถ่ายโอนภารกิจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินสอดคล้องกับ
นโยบายหลกั และนโยบายเร่งดว่ นในการบริหารราชการแผ่นดนิ ดังน้ี
๒.๕.๑ นโยบายหลกั เรื่องท่ี ๙ การพัฒนาระบบสาธารณสขุ และหลกั ประกันทางสังคม
มุ่งเน้นการจัดบริการสาธารณสุขและระบบความคุ้มครองทางสังคมที่ครอบคลุม
ประชากรทุกกลุม่ อยา่ งเหมาะสมนาไปสคู่ วามเสมอภาค ประกอบด้วย
2.5.1.๑ พัฒนาระบบบริการสาธารณสุข แพทย์สมัยใหม่ และแพทย์แผนไทย
ให้มีประสิทธิภาพ ทันสมัย เป็นท่ียอมรับในระดับสากล และมีคุณภาพทัดเทียมกันท่ัวทุกพื้นท่ี
รวมถึงการยกระดับไปสู่ความเชี่ยวชาญในด้านการแพทย์อย่างแม่นยา และยกระดับระบบ
หลักประกันสุขภาพให้ครอบคลุมแรงงานนอกระบบ โดยอยู่บนพ้ืนฐานหลักประสิทธิภาพ
และความยั่งยืนทางการคลังของประเทศ ส่งเสริมให้มีมาตรการสร้างเสริมสุขภาวะและอนามัย
ให้คนไทยทุกช่วงวัยมีสุขภาพแข็งแรงและลดอัตราการเจ็บป่วยโรคเร้ือรัง พร้อมท้ังจัดให้มี
สิง่ แวดล้อมตา่ ง ๆ ท่เี ออื้ ต่อสุขภาพของประชาชนอย่างเหมาะสมและพอเพยี ง
2.5.1.๒ พัฒนาและยกระดับความรู้อาสาสมคั รสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน (อสม.)
ให้เป็นหมอประจาบ้านควบคู่กับการใช้เทคโนโลยีการส่ือสารทางการแพทย์ เร่งพัฒนาระบบ
บริการสุขภาพท่มี คี ุณภาพให้ทว่ั ถึงและครอบคลุมประชากรทุกภาคส่วน ลดความเหลอ่ื มล้าของ
คุณภาพการบริการในแต่ละระบบ พร้อมทั้งเพ่ิมประสิทธิภาพระบบการบริการสาธารณสุข
6 คาแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี พลเอก ประยุทธ์ จันทรโ์ อชา นายกรัฐมนตรี แถลงตอ่ รัฐสภา, สืบคน้ เม่ือวันท่ี ๑๔ กันยายน
๒๕๖๓ , : https://www.thaigov.go.th/uploads/document/66/2019/07/pdf/Doc_20190725085640000000.pdf.
- ๒๕ -
ในชุมชนผ่านการพัฒนาระบบการแพทย์ทางไกลควบคู่ไปกับการเพ่ิมบทบาทของอาสาสมัคร
สาธารณสุขประจาหมบู่ ้าน และการยกระดบั คณุ ภาพการบรกิ ารของโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพ
ตาบล เพอ่ื ใหป้ ระชาชนในทกุ ครวั เรอื น ทุกพ้ืนท่ี โดยเฉพาะผ้สู งู อายทุ ่ีอย่ใู นชุมชนสามารถเขา้ ถงึ
หน่วยบริการสาธารณสุขได้อย่างทั่วถงึ และรวดเร็ว
๒.๕.๒ นโยบายหลักเรือ่ งท่ี ๑๑ การปฏิรูปการบริหารจัดการภาครฐั
การกระจายอานาจ ความรับผิดชอบ และเพิ่มบทบาทองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
และส่งเสริมบทบาทชุมชนในการให้บริการสาธารณะ โดยเร่งพัฒนาองค์กรและบุคลากรของ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มีศักยภาพและมีความรับผิดชอบมากขึ้น ท้ังในการบริหารและ
การใช้จ่ายงบประมาณ เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถบริหารจัดการตามหลัก
ธรรมาภิบาลไดอ้ ย่างมีประสทิ ธภิ าพ พร้อมทั้งสง่ เสริมบทบาทของเอกชนและชุมชนท้องถน่ิ และ
ภาคีอื่น ๆ ในการแกไ้ ขปัญหาและพฒั นาพื้นที่ รวมถงึ การจดั ใหม้ ีบริการสาธารณะตา่ ง ๆ ใหต้ รง
กับความต้องการของประชาชน เพ่ือนาไปสู่การยกระดับมาตรฐานการให้บริการของรัฐ
ให้เทียบเท่ากบั มาตรฐานสากลและสนับสนุนการพัฒนายุทธศาสตร์เชิงพืน้ ท่ี
๒.๕.๓ นโยบายเร่งดว่ นเรอ่ื งที่ 2 การปรับปรงุ ระบบสวัสดิการและพัฒนาคุณภาพชวี ติ ของ
ประชาชน
โดยปรับปรุงระบบบัตรสวัสดิการแห่งรัฐและเบ้ียยังชีพของประชาชน อาทิ
ผู้สูงอายุและคนพิการท่ีมีรายไดน้ อ้ ย ผู้ยากไร้ ผู้ด้อยโอกาส และพิจารณาขยายความครอบคลุม
ไปยังกลุ่มมารดาตั้งครรภ์ เด็กแรกเกิด และเด็กวัยเรียนท่ีครอบครัวมีปัญหาทางเศรษฐกิจ
และเร่งรัดการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ เพื่อลดความเหลื่อมล้าของคุณภาพการบริการ
ในแต่ละระบบ ลดภาระการเดินทางไปสถานพยาบาลของประชาชน และลดความแออัด
ในโรงพยาบาลขนาดใหญ่ พัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล อาสาสมัครสาธารณสุข
ประจาหม่บู า้ น (อสม.) ระบบการแพทย์ทางไกล และภมู ิปัญญาแพทย์แผนไทย เพอ่ื ให้ประชาชน
ท่ีอยู่ในชุมชนสามารถเข้าถึงหน่วยบริการสาธารณสุขได้อย่างท่ัวถึง รวดเร็ว และได้รับ
การบรกิ ารอยา่ งมคี ณุ ภาพ
อย่างไรก็ดี การดาเนินการตามนโยบายหลักและนโยบายเร่งด่วนของรัฐบาล
เป็นแนวทางในการนานโยบายไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ ซ่ึงจะส่งผลให้เกิดการยกระดับ
การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ของประชาชนไดอ้ ยา่ งเป็นรูปธรรมมากย่งิ ข้ึน
ฉ
บทท่ี ๓
วธิ กี ารพจิ ารณาศึกษา
การดาเนินการศึกษา เรื่อง การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล
(รพ.สต.) ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จะดาเนินการศึกษาข้อมูลปฐมภูมิ ประกอบด้วย
การช้ีแจงและให้ข้อมูลของหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง ต่อคณะอนุกรรมาธิการติดตามและเร่งรัด
การปฏิรูปด้านการปกครองท้องถ่ิน ในคณะกรรมาธิการปกครองท้องถิ่น วุฒิสภา การเดินทาง
ไปศึกษาดูงานและแลกเปล่ียนความคิดเห็นระหว่างคณะอนุกรรมาธิการ ติดตามและเร่งรัด
การปฏิรูปด้านการปกครองท้องถ่ิน กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีได้รับการถ่ายโอนภารกิจ
รพ.สต. และการออกแบบสอบถามบุคลากรของหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องกับการถ่ายโอนภารกิจ
และข้อมูลทุติยภูมิท่ีเก็บรวบรวมจากหนังสือ วารสาร เอกสารทางวิชาการ โดยเฉพาะ
ผลการศกึ ษาการดาเนินการถา่ ยโอนภารกจิ รพ.สต. ให้แก่องคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น
๓.๑ ขัน้ ตอนการดาเนินการ
๓.๑.๑ คณะอนุกรรมาธิการติดตามและเร่งรัดการปฏิรูปด้านการปกครองท้องถิ่น
เชิญหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องกับการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เข้าร่วมประชุม เพื่อช้ีแจงให้ข้อมูลในส่วนท่ีเก่ียวข้อง ได้แก่ กระทรวงสาธารณสุข สานักงาน
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สานักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ องค์การบริหาร
สว่ นตาบลสมอแข อาเภอเมอื ง จงั หวัดพษิ ณุโลก
๓.๑.๒ คณะอนกุ รรมาธกิ ารติดตามและเรง่ รัดการปฏิรูปดา้ นการปกครองท้องถ่นิ เดนิ ทาง
ไปศึกษาดูงานและแลกเปล่ียนความคิดเห็นกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีได้รับการถ่ายโอน
ภารกิจ รพ.สต. จานวน ๓ แห่ง ได้แก่ เทศบาลตาบลบางนมโค จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
เทศบาลเมืองบึงย่ีโถ จังหวัดปทุมธานี องค์การบริหารส่วนตาบลด่านทับตะโก อาเภอจอมบึง
จงั หวดั ราชบุรี
๓.๑.๓ ศึกษาวิเคราะห์ผลการศึกษาการดาเนินการถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริม
สุขภาพตาบล (รพ.สต.) ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ของคณะกรรมาธิการการปกครอง
ท้องถ่นิ สภานติ ิบัญญตั แิ หง่ ชาติ
๓.๑.๔ การศึกษาจากหนังสือ เอกสาร ข้อมูลจากการชี้แจงของหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง
การเดินทางศึกษาดูงาน การออกแบบสอบถาม ประเด็นท่ีจะสอบถามบุคลากรของหน่วยงาน
ที่เก่ียวข้องกับการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ได้แก่ สานักงานสาธารณสุขจังหวัด รพ.สต.
ที่ถ่ายโอนไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารสุข องค์การบริหาร
สว่ นจังหวดั เทศบาล และองคก์ ารบริหารส่วนตาบล
๓.๑.๕ วิเคราะห์ผลการศึกษา และจัดทาเป็นข้อเสนอแนะการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต.
ไปยงั องคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ อย่างมีประสทิ ธภิ าพ
- ๒๘ -
๓.๒ การเก็บรวบรวมข้อมูล
การเก็บรวบรวมข้อมูลการศึกษาครง้ั น้ี มีกระบวนการดาเนินการท้ังการประชุมการศกึ ษา
ดงู าน การใชผ้ ลการศกึ ษาที่ผ่านมา และการออกแบบสอบถามความคิดเห็น ดงั นี้
๓.๒.๑ ข้อมูลปฐมภูมิ เก็บรวบรวมโดยการนาข้อมูลการชี้แจงของหน่วยงานท่ีเก่ียวข้อง
ผลการศึกษาดูงานองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินที่ได้รบั การถา่ ยโอนภารกจิ รพ.สต. โดยประมวล
ปัญหาอุปสรรค ผลการดาเนินงานท่ีเกี่ยวข้องกับ รพ.สต. และการออกแบบสอบถาม
ความคิดเห็นบุคลากรของหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องกับการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. การส่ง
แบบสอบถามไปยังกลุ่มตัวอย่าง และติดตามเร่งรัดการดาเนินการเพ่ือให้ได้รับแบบสอบถาม
ภายในกาหนดเวลา
๓.๒.๒ ข้อมูลทุติยภูมิ เก็บรวบรวมจากหนังสือ เอกสาร ผลการศึกษาการดาเนินการ
ถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีผ่านมา โดยเฉพาะข้อสังเกต
ข้อเสนอแนะในการดาเนินการเพ่ือให้การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ประสบความสาเร็จว่า
มีการดาเนินการไปแล้วหรือไม่ อย่างไร เพ่ือเป็นแนวทางการผลักดันและแก้ไขปัญหา เพ่ือให้
การถ่ายโอนภารกจิ รพ.สต. ไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ เป็นไปตามเป้าหมายทกี่ าหนด
๓.๓ การวิเคราะหข์ อ้ มลู
๓.๓.๑ การนาข้อมูลที่ได้มาเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกต่างของแต่ละ
หนว่ ยงาน จัดลาดบั ความสาคญั และคณุ ลักษณะข้อมูล
๓.๓.๒ การวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกันอย่างเป็นระบบ และนาไปสู่ความเช่ือมโยงข้อมูล
เข้าดว้ ยกนั เพือ่ ให้การแสดงข้อมูลมีความชัดเจน
๓.๓.๓ การวิเคราะห์ข้อมูลท่ีได้จากการช้ีแจงของหน่วยงานที่เก่ียวข้อง การศึกษาดูงาน
ผลการศึกษาท่ีผ่านมาจะเป็นข้อมลู ในเชิงพรรณนาและมกี ารอา้ งถงึ ท่ีมาของข้อมลู สาหรบั ขอ้ มลู
ทีไ่ ดจ้ ากแบบสอบถาม จะเป็นการวิเคราะห์ข้อมลู เชงิ ตัวเลขและในเชิงพรรณนา
๓.๔ ข้อมูลปฐมภูมิ
๓.๔.๑ การช้ีแจงหรือความเห็นจากการเชิญหน่วยงาน/บุคคลท่ีเก่ียวข้องเข้าร่วมประชุม
เพื่อใหข้ ้อมูลข้อเทจ็ จริง
๓.๔.๑.๑ ผู้แทนกระทรวงสาธารณสขุ ให้ข้อมูลในการประชมุ คณะอนุกรรมาธกิ าร
ติดตามและเร่งรัดการปฏิรูปด้านการปกครองท้องถิ่น ในคณะกรรมาธิการการปกครองท้องถนิ่
วุฒิสภา เมื่อวันพุธที่ ๑๙ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ ณ ห้องประชุม หมายเลข ๒๒๐๔ ช้ัน ๒๒ อาคาร
สขุ ประพฤติ
๓.๔.๑.๒ ผู้แทนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลสมอแข จังหวัดพิษณุโลก
ใหข้ ้อมูลในการประชมุ คณะอนุกรรมาธกิ ารตดิ ตามและเรง่ รัดการปฏริ ปู ด้านการปกครองท้องถน่ิ
ในคณะกรรมาธิการการปกครองท้องถ่ิน วุฒิสภา เมื่อวันพุธที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓
ณ หอ้ งประชุม หมายเลข ๒๒๐๖ ชนั้ ๒๒ อาคารสขุ ประพฤติ
- ๒๙ -
๓.๔.๑.๓ ผู้แทนสานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ให้ข้อมูล
ในการประชุมคณะอนุกรรมาธิการติดตามและเร่งรัดการปฏิรูปด้านการปกครองท้องถิ่น
ในคณะกรรมาธิการการปกครองท้องถ่ิน วุฒิสภา เม่ือวันพุธท่ี ๑๑ มีนาคม ๒๕๖๓
ณ ห้องประชมุ หมายเลข ๒๒๐๔ ชัน้ ๒๒ อาคารสุขประพฤติ
๓.๔.๑.๔ ผู้แทนสานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข
และสานักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ให้ข้อมูลในการประชุมคณะอนุกรรมาธิการ
ติดตามและเร่งรัดการปฏิรูปด้านการปกครองท้องถ่ิน ในคณะกรรมาธิการการปกครองท้องถนิ่
วุฒิสภา เม่ือวันพุธท่ี ๑ กรกฎาคม ๒๕๖๓ ณ ห้องประชุม หมายเลข ๒๒๐๔ ช้ัน ๒๒ อาคาร
สุขประพฤติ
๓.๔.๑.๕ ผแู้ ทนคณะอนุกรรมาธกิ ารศกึ ษาและติดตามระบบบริการสุขภาพปฐมภมู ิ
ที่มีต่อประชาชน ในคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข วุฒิสภา ให้ข้อมูลในการประชุม
คณะอนุกรรมาธิการติดตามและเรง่ รัดการปฏิรูปด้านการปกครองท้องถ่ิน ในคณะกรรมาธิการ
การปกครองท้องถ่ิน วุฒิสภา เมื่อวันพุธท่ี ๒๖ สิงหาคม ๒๕๖๓ ณ ห้องประชุม หมายเลข
๒๒๐๔ ชน้ั ๒๒ อาคารสุขประพฤติ
๓.๔.๒ การเดินทางศกึ ษาดูงาน
คณะอนุกรรมาธกิ ารตดิ ตามและเร่งรัดการปฏิรูปดา้ นการปกครองท้องถิ่น วุฒสิ ภา
ได้เดินทางไปศึกษาดูงานการถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น จานวน ๓ แห่ง ดงั น้ี
๓.๔.๒.๑ การเดินทางไปศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเก่ียวกับ
การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ณ องค์การบริหารส่วนจังหวัด
พระนครศรีอยุธยา และสถานีอนามัยเทศบาลตาบลบางนมโค จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
เม่อื วนั พุธที่ ๑๕ กรกฎาคม ๒๕๖๓
๓.๔.๒.๒ การเดินทางไปศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหา
อุปสรรคในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน รวมทั้งข้อเสนอแนะเก่ียวกับ
การปฏิรูปประเทศ ณ เทศบาลเมืองบึงยี่โถ ตาบลบึงยี่โถ อาเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี
เมอ่ื วันพธุ ท่ี ๒ กันยายน ๒๕๖๓
๓.๔.๒.๓ การเดินทางไปศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหา
อุปสรรคในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ณ องค์การบริหารส่วนตาบล
ด่านทับตะโก อาเภอจอมบงึ จงั หวดั ราชบรุ ี เม่อื วันพธุ ท่ี ๓๐ กนั ยายน ๒๕๖๓
- ๓๐ -
๓.๕ ขอ้ มลู ทุตยิ ภมู ิ
การวิเคราะห์ผลการศึกษาการดาเนินการถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล
(รพ.สต.) ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน โดยคณะกรรมาธิการการปกครองท้องถิ่น
สภานติ ิบัญญตั แิ หง่ ชาติ
๓.๖ แบบสอบถาม
๓.๖.๑ เร่ือง ปัญหาและข้อเสนอแนะการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล
(รพ.สต.) จากกระทรวงสาธารณสขุ ไปสังกัดองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ ประกอบดว้ ย ๓ ตอน
ตอนที่ 1 แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ตอบแบบสอบถาม ประกอบด้วย
เพศ อายุ ประสบการณ์การปฏิบตั งิ านในองคก์ ร การศกึ ษา และการสงั กัดหน่วยงาน
ตอนท่ี 2 แบบสอบถามถึงสาเหตุ (ปญั หา) ที่ทาใหก้ ารถา่ ยโอนโรงพยาบาลสง่ เสริม
สุขภาพตาบล (รพ.สต.) จากกระทรวงสาธารณสุขไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ยั ง ไ ม่ เ ป็ น ไ ป ต า ม แ ผ น แ ล ะ ข้ั นต อ น ก า รก ร ะ จ า ย อ า น า จ ใ ห้ แ ก่ อ งค์ ก ร ป ก ค รอ ง ส่ ว น ท้ องถิ่น
โดยกาหนดให้เลือกตอบตามระดับของปัญหา 5 ระดับน้าหนัก จากไม่พบปัญหา ไปถึงมีปญั หา
มากที่สดุ ในหัวขอ้ หลัก ดงั น้ี
๑) ข้อจากัดองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่
๒) ความกังวลใจของบุคลากรสังกัด รพ.สต.
๓) คณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ
๔) ผูบ้ ริหารองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
ตอนท่ี 3 แบบสอบถามเก่ียวกับข้อเสนอแนะต่อการแก้ไขปัญหาการถ่ายโอน
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.) จากกระทรวงสาธารณสุขไปสังกัดองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน โดยกาหนดให้เลือกตอบตามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับน้าหนัก จากไม่เห็น
ด้วยกบั ขอ้ เสนอแนะ ไปถงึ เหน็ ดว้ ยกับขอ้ เสนอแนะระดับมากที่สุด
๓.๖.๒ เรื่อง ความพงึ พอใจของประชาชนตอ่ คณุ ภาพการใหบ้ รกิ ารโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพ
ตาบล (รพ.สต.) ภายหลงั การถ่ายโอนภารกจิ สอู่ งค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ประกอบดว้ ย ๓ ตอน
ตอนที่ 1 ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ตอบแบบสอบถาม ประกอบด้วย เพศ อายุ
การศึกษา อาชพี และระยะเวลาการท่อี าศยั อยใู่ นชมุ ชน
ตอนท่ี 2 ความพึงพอใจของประชาชนต่อคุณภาพการให้บริการ โดยกาหนดให้
เลือกตอบตามระดับความพึงพอใจการบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
ภายหลังการถ่ายโอนภารกจิ สู่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ แบ่งเป็น ๕ ระดับ จากไม่มีความพึงพอใจ
ไปถงึ มีความพึงพอใจมากทีส่ ดุ ในหัวข้อหลกั ดงั น้ี
๑) ขน้ั ตอนการใหบ้ รกิ าร
๒) ช่องทางการใหบ้ รกิ าร
๓) ส่ิงอานวยความสะดวก
๔) เจ้าหน้าท่ผี ู้ให้บรกิ าร
- ๓๑ -
ตอนที่ 3 ข้อเสนอแนะเพ่ือบริหารจัดการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล
(รพ.สต.) ให้มีประสิทธภิ าพมากยงิ่ ขน้ึ ในประเดน็ ตอ่ ไปน้ี
๑) ข้ันตอนการใหบ้ รกิ าร
๒) ชอ่ งทางการใหบ้ ริการ
๓) ส่งิ อานวยความสะดวก
๔) เจา้ หน้าทีผ่ ใู้ ห้บริการ
ฉ
บทที่ ๔
ผลการศึกษาและวิเคราะหข์ อ้ มลู
การวิเคราะห์การดาเนินการถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
ได้นาข้อมูลปฐมภูมิท่ีได้จากการช้ีแจง การให้ข้อมูลของหน่วยงานท่ีเก่ียวข้อง การเดินทาง
ไปศึกษาดูงานการดาเนินภารกิจ รพ.สต. ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ได้รับการถ่ายโอน
จากกระทรวงสาธารณสุข และข้อมูลทุติยภูมิที่ได้จากการศึกษาผลการดาเนนิ งานตามข้อเสนอ
ของคณะกรรมาธกิ ารการปกครองท้องถนิ่ สภานติ ิบัญญัตแิ หง่ ชาติ
๔.๑ การวิเคราะห์การดาเนินการถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล
(รพ.สต.) ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จากการเชิญหน่วยงาน/บุคคลที่เกี่ยวข้อง
มาใหข้ ้อมลู ข้อเทจ็ จริง และการศกึ ษาดงู าน
ค ณ ะ อ นุ ก ร ร ม า ธิ ก า ร ติ ด ต า ม แ ล ะ เ ร่ ง รั ด ก า ร ป ฏิ รู ป ด้ า น ก า ร ป ก ค ร อ ง ท้ อ ง ถ่ิ น
ในคณะกรรมาธิการการปกครองท้องถิ่น วุฒิสภา ได้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ข้อมูล
การดาเนินการด้านสาธารณสุข การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ได้แก่ กระทรวงสาธารณสุข
สานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ องค์การบริหารส่วนตาบลสมอแข จังหวัดพิษณุโลก
และได้ศึกษาดูงาน รพ.สต. ที่ถ่ายโอนไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้แก่ เทศบาล
ตาบลบางนมโค จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เทศบาลเมืองบึงยี่โถ จังหวัดปทุมธานี และองค์การ
บริหารสว่ นตาบลดา่ นทับตะโก จังหวดั ราชบรุ ี ซึ่งผลการศึกษาวเิ คราะห์สรปุ ได้ ดงั นี้
๔.๑.๑ ความสาเร็จของการถา่ ยโอนภารกจิ โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาบล (รพ.สต.)
กระทรวงสาธารณสุข นิยามความหมายของความสาเร็จ เร่ือง การกระจาย
อานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ อยู่ท่ีความเข้าใจในเร่ืองของกระบวนการและขัน้ ตอน
การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และการพัฒนาในหลาย ๆ ด้าน
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้พร้อมรับการถ่ายโอนภารกิจ มากกว่าจานวนขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นที่สามารถรับการถ่ายโอนภารกิจ ในทางกลับกันองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นมีความเห็นว่าความสาเร็จของการถ่ายโอนภารกิจจะขึ้นอยู่กับนโยบาย ของรัฐบาล
และความจรงิ ใจของกระทรวงสาธารณสขุ ในการถา่ ยโอนภารกจิ
๔.๑.๒ ปัญหาอุปสรรคในการถา่ ยโอนภารกจิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
การถา่ ยโอนภารกจิ รพ.สต. ไปยังองค์กรปกครองสว่ นท้องถนิ่ ทม่ี ีจานวนนอ้ ยมาก
เมอ่ื เปรียบเทยี บกับจานวน รพ.สต. ทมี่ ีอย่ทู ว่ั ประเทศ มสี าเหตุหลายประการ ดังนี้
๔.๑.๒.๑ หลักเกณฑ์ ขั้นตอน และวิธีการประเมินความพร้อมในการถา่ ยโอนภารกจิ
ซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีความเห็นว่า ส่วนใหญ่ยังไม่มีความเข้าใจในกระบวนการถ่ายโอน
ภารกิจ และความเป็นกลางของคณะกรรมการประเมินการถ่ายโอนภารกิจ ซึ่งประกอบด้วย
ผูแ้ ทนกระทรวงสาธารณสุข ผแู้ ทนองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ และผู้ทรงคณุ วฒุ ิ
- ๓๔ -
๔.๑.๒.๒ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่ย่ืนขอรับการประเมินความพร้อม
ในการรับถ่ายโอนภารกิจ แม้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินท่ีผ่านการประเมินความพร้อมแล้ว
แต่ไม่ยื่นเร่ืองขอรับการถ่ายโอน ซึ่งสาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากเจ้าหน้าที่ของ รพ.สต. ไม่สมัครใจ
ถา่ ยโอน
๔.๑.๒.๓ บุคลากรไมส่ มคั รใจท่จี ะโอนไปยังองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิน่ เน่อื งจาก
องคก์ รปกครองส่วนท้องถนิ่ ไม่มีโครงสร้างอตั รากาลังรองรบั ไม่เชือ่ มัน่ ในความก้าวหนา้ ในหนา้ ท่ี
การงานที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะมีมากกว่ากระทรวงสาธารณสุข องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่นิ ไมส่ ามารถสรรหาบุคลากรทดแทนตามกรอบอัตรากาลงั ของ รพ.สต. ได้
๔.๑.๒.๔ งบประมาณในการส่งเสริม พัฒนาการบริหารจัดการ รพ.สต.
โดยเฉพาะการจัดสรรงบประมาณเป็นค่าใช้จ่ายบุคลากรให้เป็นไปตามกรอบอัตรากาลังของ
รพ.สต. หรือการทดแทนบุคลากรที่เกษียณอายุ ลาออก หรือไปปฏิบัติหน้าท่ีอ่ืนขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น ซ่ึงจะต้องใช้จ่ายจากเงินรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทาให้
เป็นภาระตอ่ งบประมาณขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
๔.๑.๒.๕ กฎ ระเบียบท่ีเก่ียวข้องกับการจัดสรรและใช้จ่ายเงิน เพ่ือสนับสนุน
การดาเนินภารกิจถ่ายโอน รพ.สต. มีจานวนมาก และไม่สอดคล้องกับแนวทางปฏิบัติของ
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
๔.๑.๓ การประเมินหลังการถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
ใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
๔.๑.๓.๑ จากการประเมินการถ่ายโอน รพ.สต. ไปยังองค์กรปกครองสว่ นท้องถนิ่
: สังเคราะห์บทเรียนจากพ้ืนที่ ๕๑ แห่ง ปรากฏว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินสามารถ
จัดบริการด้านสาธารณสุขและการส่งต่อผู้ป่วยทาได้ดีข้ึน เนื่องจากมีทีมสหวิชาชีพ เช่น
ทันตาภิบาล แพทย์แผนไทย นักกายภาพบาบัด นักเวชกิจฉุกเฉิน รพ.สต. ได้รับการสนับสนุน
งบประมาณจากกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน ทาให้บริหารงานได้ง่ายขึ้น อย่างไรก็ดี
หากมีการถ่ายโอน รพ.สต. ท้ังหมดในคราวเดียวกันอาจจะมีงบประมาณไม่เพียงพอ
และความไม่แน่นอนของการเมืองท้องถ่ิน จะส่งผลต่อการให้บริการด้านสุขภาพแก่ประชาชน
และประสิทธภิ าพการบริหารจัดการภาครัฐ
๔.๑.๓.๒ ภายหลังการถ่ายโอนภารกิจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ได้มีการพัฒนางานด้านสาธารณสุขขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่ ได้ครอบคลุม บริหารจัดการ
ได้รวดเร็ว คล่องตัว และเป็นประโยชน์ต่อประชาชนที่ได้รับบริการมากขึ้น เช่น การจัดทีมกู้ภัย
ให้บริการผู้เจ็บป่วยและผู้ประสบอุ บัติเหตุฉุกเฉิน การให้บริการแพทย์แผนไทย
และกายภาพบาบัด การให้บริการ ๒๔ ช่ัวโมง เป็นต้น อย่างไรก็ดีความก้าวหน้าทางราชการ
ของบุคลากรสาธารณสุขของ รพ.สต. ทั้งในส่วนของกระทรวงสาธารณสุข และองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นยังมีจากัด รวมทั้งการขาดแคลนบุคลากรด้านสาธารณสุขให้ครบถ้วนตามกรอบ
อัตราท่ี รพ.สต. จะพึงมี
- ๓๕ -
๔.๑.๔ การบูรณาการทางานระหว่างโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
กับหน่วยงานทบ่ี รกิ ารดา้ นการสาธารณสุข
๔.๑.๔.๑ ปัจจุบันได้มีพระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. ๒๕๖๒
และระเบียบสานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับพ้ืนท่ี พ.ศ. ๒๕๖๑
เป็นผลให้ระบบสุขภาพปฐมภูมิ และการดาเนินภารกิจของ รพ.สต. จะเกี่ยวข้องกับ
การดาเนินการตามกฎหมายและระเบียบดังกล่าว แต่เน่ืองจากพระราชบัญญัติดังกล่าว
ยังขาดความชัดเจนในเร่ืองของการจัดบริการ ทาให้เกิดข้อสังเกตว่าขนาดขององค์กรปกครอง
ท้องถิ่นระดับใดท่สี ามารถขึ้นทะเบียนเปน็ หนว่ ยบรกิ ารปฐมภมู ไิ ด้
๔.๑.๔.๒ การดาเนินงานของ รพ.สต. จะเก่ียวข้องกับหลายหน่วยงาน
จึงควรประสานการปฏิบัติงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง เช่น กรณีสานักงาน
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติจัดต้ังกองทุนต่าง ๆ ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้
ท้องถิ่นนางบประมาณไปจัดสรร กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นท่ีเป็นกองทุนท่ีจัดสรร
งบประมาณสาหรับการให้บริการด้านสาธารณสุขในระดับปฐมภูมิ ไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริม
สุขภาพ การป้องกันสุขภาพ การฟื้นฟูสุขภาพให้แก่ประชาชนในท้องถ่ิน กองทุนฟ้ืนฟู
สมรรถภาพของคนพกิ าร และกองทนุ ดแู ลผูท้ ม่ี ภี าวะพ่ึงพงิ โดยไมจ่ ากดั กลุม่ อายุ เป็นต้น
๔.๑.๔.๓ ตามประกาศระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเงินบารุงของ
หน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๖๒ ที่กาหนดให้มีการจัดสรรงบประมาณ
สนับสนุนให้แก่ รพ.สต. ที่สังกัดกระทรวงสาธารณสุขเท่านั้น ทาให้ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนไปยัง
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ซึ่งเป็นหน่วยบริการท่ีนอกสังกดั ของกระทรวงสาธารณสุขไม่ไดร้ ับ
งบประมาณสนบั สนุนดงั กล่าว
๔.๑.๕ การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.) ให้แก่องค์การ
บรหิ ารสว่ นจังหวดั
๔.๑.๕.๑ แนวทางการกระจายอานาจและการถ่ายโอนภารกิจการจัดบริการ
สาธารณสุขด้านการดูแลสุขภาพในระดับปฐมภูมิให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ควรมี
การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. พร้อมกันท้ังจังหวัด เพ่ือป้องกันความสับสนในเรื่องของ
แนวทางการปฏิบัติ และกรณีที่จะมีการโอน รพ.สต. ไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด ควรให้มี
การโอนสาธารณสุขอาเภอไปด้วย
๔.๑.๕.๒ หากจะต้องถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด
กระทรวงสาธารณสุขได้จดั ทาข้อเสนอในการดาเนนิ การ ดงั นี้
๑) ข้อเสนอก่อนมีการถ่ายโอนภารกิจ โดยให้มีการจัดสรรงบประมาณ
สนับสนุนการปฏิบัติงานและการพัฒนาศักยภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน
(อสม.) กาหนดหลกั เกณฑก์ ารจา่ ยเงินให้กับหนว่ ยบริการปฐมภูมิ (รพ.สต.) ตามพระราชบญั ญัติ
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๕ และแก้ไขระเบียบการใช้เงินบารุงของ รพ.สต.
ท่ีถ่ายโอนภารกิจให้กับองค์การบริหารส่วนจังหวัด แก้ไขระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย
- ๓๖ -
เงินบารุงของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๖๐ และแก้ไขการจ้าง
บุคลากรทุกประเภทขององค์การบริหารส่วนจังหวัดให้สอดคล้องกับกระทรวงสาธารณสุข
รวมทั้งจะต้องจัดทาเกณฑ์การประเมินก่อนมีการถ่ายโอนภารกิจสถานีอนามัย และ รพ.สต.
ให้กบั องค์การบริหารสว่ นจงั หวัด
๒) ข้อเสนอหลังการถ่ายโอนภารกิจ โดยให้มีการจดั ต้งั กองสาธารณสุข
หรือกองส่ิงแวดล้อม เพ่ือรองรับการดาเนินการตามภารกิจ การกาหนดมาตรการบุคลากร
ที่จะถ่ายโอนไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด โดยอาจให้มีการทดลองการปฏิบัติงาน
ในระยะเวลาที่กาหนด หากภายหลังไม่ต้องการปฏิบัติงานท่ีองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ให้บุคลากรนั้นสามารถขอย้ายกลับไปกระทรวงสาธารณสุขได้ การกากับติดตามประเมินผล
และการรายงานผล รวมท้ังมีระบบตรวจการประเมนิ คณุ ภาพ มาตรฐานการบริการของ รพ.สต.
ตามพระราชบัญญัตริ ะบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. ๒๕๖๒
๔.๑.๖ การไดร้ ับบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.) ของประชาชน
ประชาชนจะได้รับการบริการด้านสาธารณสุขจาก รพ.สต. ท่ีสังกัดองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นมากกว่า รพ.สต. ที่สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เน่ืองจากองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
มีความใกล้ชิดกับประชาชน มีความพร้อมในการจัดการทรัพยากร มีความคล่องตัว และสามารถ
ใหบ้ ริการแก่ประชาชนทรี่ วดเรว็ ทนั เวลา ถูกตอ้ ง เหมาะสมกบั ประชาชนในแตล่ ะท้องถิ่น
๔.๒ การวิเคราะห์การดาเนินการถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมาธิการการปกครองท้องถ่ิน
สภานติ บิ ัญญัตแิ หง่ ชาติ
คณะกรรมาธิการการปกครองท้องถ่ิน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ ได้จัดทารายงาน
การพิจารณาศึกษา เรื่อง การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตาบล (รพ.สต.) ให้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยมีข้อเสนอแนะหลายประเด็น และหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง
ไดด้ าเนนิ การตามข้อเสนอแนะ ดังนี้
๔.๒.๑ ขอ้ เสนอแนะคณะกรรมาธกิ ารการปกครองทอ้ งถ่นิ สภานิติบัญญตั แิ ห่งชาติ
๔.๒.๑.๑ ต้องปรับเกณฑ์การประเมินความพร้อมในการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต.
และเตรียมความพร้อมให้แก่องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่นิ
๔.๒.๑.๒ ต้องปรับข้ันตอนในการประเมินเพ่ือดาเนินการถ่ายโอนให้มีห้วงเวลา
ทชี่ ดั เจนและง่ายในการปฏบิ ัติจากเดิมท่ีประเมินในครง้ั เดยี วให้ประเมนิ เป็นขัน้ ตอน
๔.๒.๑.๓ การถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จะต้องมีความ
ชัดเจน ท้งั ในดา้ นภารกจิ บคุ ลากร งบประมาณ และด้านอนื่ ๆ
๔.๒.๑.๔ ต้องปรับปรุงกฎหมาย ระเบียบการปฏิบัติงานสาหรับ รพ.สต.
ใหช้ ัดเจน เพ่ือใหอ้ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ สามารถดาเนนิ ตามภารกิจที่ได้รับการถา่ ยโอน
- ๓๗ -
๔.๒.๑.๕ ให้กระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดาเนินการผลักดัน
สนับสนุน และส่งเสริมการเตรียมการก่อนการถ่ายโอนและหลังการถ่ายโอนให้เกิดประสิทธิภาพ
และบรรลุเปา้ หมายของการถ่ายโอนภารกิจ เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถให้บริการ
ประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยให้ถือปฏิบัติตามนโยบายของรัฐท่ีจะกระจายอานาจ
โดยการถา่ ยโอนภารกิจด้านนจี้ ากหน่วยงานเดมิ ไปให้ท้องถนิ่ เปน็ หน่วยงานดาเนนิ การแทน
๔.๒.๑.๖ ต้องให้กระทรวงสาธารณสขุ พิจารณารายละเอียดเกยี่ วกับการถา่ ยโอน
ภารกจิ ด้านการสง่ เสรมิ สขุ ภาพในงาน รพ.สต. ให้สอดคล้องกับขอ้ เสนอแนะดังกลา่ วขา้ งตน้
๔.๒.๑.๗ ต้องให้คณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน นาข้อเสนอแนะดงั กล่าวข้างตน้ ไปใชส้ าหรับเปน็ ข้อมลู ประกอบการพิจารณาจดั ทา
ร่างแผนการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (ฉบับท่ี ๓) พ.ศ. ....
และร่างแผนปฏิบัติการกาหนดข้ันตอนการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(ฉบบั ที่ ๓) ตอ่ ไป
๔.๒.๑.๘ ต้องยึดหลักการบริหารราชการแผ่นดินและนโยบายของรัฐบาล
เป็นสาคญั และควรกาหนดแผนการกระจายอานาจและการถา่ ยโอนภารกิจไว้อย่างชดั เจน
๔.๒.๑.๙ การบรหิ ารบคุ คลต้องดาเนินการ ดังน้ี
๑) บุคลากรท่ีโอนหรือขอตัวช่วยราชการจากกระทรวงสาธารณสุข
ไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ยังคงให้มีแนวทางรับราชการอยู่ในความรับผิดชอบของ
กระทรวงสาธารณสขุ
๒) กรณีหากขาดแคลนบุคลากรให้นาระบบการบริหารงานบุคคล
ดว้ ยการว่าจ้างบุคคลภายนอก
๔.๒.๑.๑๐ กระทรวงสาธารณสุขจะต้องมคี วามจริงใจในการถ่ายโอน และเป็นหน่วย
รับผิดชอบหลักในการผลักดันให้ รพ.สต. มีความพร้อมรับการถ่ายโอน โดยต้องดาเนินการ
เป็นลาดบั ขัน้ ตอน
๔.๒.๒ หน่วยงานที่เก่ียวข้องได้ดาเนินการตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมาธิการ
การปกครองท้องถิ่น สภานติ บิ ัญญัตแิ ห่งชาติ ดังน้ี
๔.๒.๒.๑ กระทรวงสาธารณสุข
๑) การปรับเกณฑ์การประเมินความพร้อมในการถ่ายโอนของ รพ.สต.
และเตรยี มความพรอ้ มให้แก่องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน โดยได้ปรบั ปรงุ คณะกรรมการประเมิน
การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ในส่วนของผู้ทรงคุณวุฒิ
ให้มีที่มาจากการคดั เลอื กของคณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบรู ณาการ เพ่ือแก้ไขปญั หา
ความเป็นกลางในการประเมนิ การถ่ายโอน
- ๓๘ -
๒) การปรับข้นั ตอนในการประเมนิ เพื่อดาเนินการถา่ ยโอนใหม้ หี ว้ งเวลา
ที่ชัดเจนและง่ายในการปฏิบัติจากเดิมที่ประเมินในครั้งเดียว ให้ประเมินแบ่งเป็น ๓ ข้ันตอน
โดยกระทรวงสาธารณสุขได้ประสานกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เพ่ือแก้ไขปัญหา
รว่ มกันในหลาย ๆ ด้าน
๓) ความจริงใจในการถ่ายโอนและเป็นหน่วยรับผิดชอบหลักในการ
ผลักดันให้ รพ.สต. มีความพร้อมรับการถ่ายโอน กระทรวงสาธารณสุขได้แก้ไขโดยให้องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีมีความพร้อมในการรับภารกิจถ่ายโอน รพ.สต. สามารถยื่นหนังสือ
แสดงความจานงขอรับการถ่ายโอน รพ.สต. ได้ด้วยตนเอง เพื่อขอดาเนินการตามขั้นตอน
ท่ีกระทรวงสาธารณสุขกาหนด นอกจากนี้ ยังได้จัดทาข้อเสนอการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต.
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินขนาดใหญ่ ได้แก่ เทศบาลนคร เทศบาลเมือง และองค์การ
บรหิ ารส่วนจงั หวดั
๔) การปรับปรุงกฎหมาย ระเบียบการปฏิบัติงานสาหรับ รพ.สต.
ให้ชัดเจน เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สามารถดาเนินตามภารกิจที่ได้รับการถ่ายโอน
ให้กระทรวงสาธารณสุขและหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องต้องดาเนินการผลักดัน สนับสนุนและส่งเสริม
ในการเตรียมการก่อนการถ่ายโอนและหลังการถ่ายโอน ให้เกิดประสิทธิภาพและบรรลุเป้าหมาย
ของการถ่ายโอนภารกิจ เพ่ือให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินสามารถให้บริการประชาชนอย่างมี
ประสิทธิภาพ กระทรวงสาธารณสุขได้ดาเนินการจัดทาข้อเสนอก่อนและหลังการถ่ายโอน
ภารกิจ รพ.สต. โดยเฉพาะการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด
ที่มีข้อเสนอก่อนการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. เช่น การกาหนดเกณฑ์การประเมินความพร้อม
ในการรับโอน การสนับสนุนการดาเนินงานเมื่อรับโอนภารกิจ การแก้ไขระเบียบที่เกี่ยวข้องกบั
เงินสนับสนนุ การดาเนินงานของ รพ.สต. (การจ่ายเงนิ ใหก้ บั หน่วยบรกิ ารปฐมภมู ิ การใช้จ่ายเงนิ
บารุงของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล การจ้างบุคลากร) และข้อเสนอหลังการถ่ายโอน
ภารกิจ รพ.สต. เช่น การติดตามประเมินผล การรายงานผลการปฏิบัติงาน การตรวจประเมิน
มาตรฐาน เป็นตน้
๔.๒.๒.๒ คณะกรรมการการกระจายอานาจให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ
๑) การนาข้อเสนอแนะมาประกอบการพิจารณาจัดทาร่างแผน
การกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. .... และร่างแผน
ปฏิบัติการกาหนดขั้นตอนการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ฉบับท่ี ๓)
คณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (ก.ก.ถ.) ได้มีการประชุม
คร้ังท่ี ๒/๒๕๖๓ เมื่อวันที่ ๖ สิงหาคม ๒๕๖๓ มีมติเห็นชอบร่างแผนการกระจายอานาจ
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. .... และร่างแผนปฏิบัติการกาหนดข้ันตอน
- ๓๙ -
การกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (ฉบับท่ี ๓) โดยปรับปรุงขอบเขต
การถา่ ยโอนภารกจิ รพ.สต. ใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ โดยใหภ้ ารกิจดังกลา่ วเปน็ ภารกจิ
ถ่ายโอนใหแ้ กอ่ งคก์ ารบริหารส่วนจังหวัดดว้ ย ซง่ึ จะมีการประเมินความพรอ้ มในการรบั ถา่ ยโอน
ภารกิจ แตกต่างจากเดิมที่กาหนดให้ถ่ายโอนภารกิจให้แก่เทศบาล และองค์การบริหาร
ส่วนตาบลก่อน หากในระยะสุดท้ายไม่สามารถถ่ายโอนได้จึงจะสามารถถ่ายโอนภารกิจ
ไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด และการประเมินความพร้อมในการถ่ายโอนภารกิจ โดยจะมี
คณะอนุกรรมการประเมินความพร้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ท่ีมีผู้ทรงคุณวุฒิ
ในคณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เป็นประธาน
แตกต่างจากเดิมท่ีคณะอนุกรรมการ คณะทางาน ที่ทาหน้าที่ประเมินความพร้อมจะมีผู้แทน
กระทรวงสาธารณสุขเป็นหลักในการพจิ ารณา
๒) การปรับปรุงหลักเกณฑ์ ขัน้ ตอน และวธิ ปี ฏบิ ตั ิเกย่ี วกบั การถา่ ยโอน
ภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน คณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ในการประชุมคร้ังท่ี ๒/๒๕๖๓ เม่ือวันที่ ๓๐ พฤษภาคม ๒๕๖๑
ได้มีมติเห็นชอบการขับเคลื่อนการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. จากกระทรวงสาธารณสุข
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน โดยขอให้กระทรวงสาธารณสขุ ทบทวนเฉพาะข้ันตอนและวธิ ี
ปฏิบัติการถ่ายโอนภารกิจ สาหรับหลักเกณฑ์ให้ใช้ตามเดิม เนื่องจากจะต้องใช้เวลา
ในการทบทวนหลักเกณฑ์ค่อนข้างนาน และให้สานักงบประมาณพิจารณาการตั้งงบประมาณ
เป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เพ่ือเป็นค่าใช้จ่ายสาหรับบุคลากร
ซ่ึงปฏิบัติงานในสถานีอนามัยหรือ รพ.สต. ที่ได้รับการถ่ายโอนจากกระทรวงสาธารณสุข
โดยให้รวมถึงบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ท่ีได้สรรหาเพิ่มเติมตามกรอบอัตรา
ที่กาหนดเช่นเดียวกับพนักงานครูขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในสถานศึกษาท่ีถ่ายโอน
ให้แก่องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ
๓) การติดตามประเมินผลการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. คณะอนุกรรมการ
บริหารแผนการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และแผนปฏิบัติการกาหนด
ขั้นตอนการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ด้านการถ่ายโอนภารกิจ
ในคณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ได้ขอให้กระทรวง
สาธารณสุขพิจารณาศึกษาประเด็นปญั หาและอุปสรรค รวมทั้งปัจจัยเชิงบวกและเชิงลบที่มผี ล
ต่อการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. และพิจารณาจัดทาแผนการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน และขอให้คณะอนุกรรมการด้านติดตามและประเมินผล
ในคณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พิจารณาติดตาม
ประเมินผลการถา่ ยโอนภารกิจ รพ.สต.
- ๔๐ -
๔) การสนับสนุนและเร่งรัดการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ตามข้อเสนอ
ให้เร่งรัดการถ่ายโอน รพ.สต. ให้แก่เทศบาลนคร จานวน ๑๐ แห่ง เพื่อให้เกิดผลเป็นรูปธรรม
ก่อนขยายการดาเนินการไปสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินขนาดใหญ่อ่ืน ๆ ที่มีความพร้อม
มอบหมายให้หนว่ ยงานตา่ ง ๆ และใหห้ นว่ ยงานทเ่ี กีย่ วขอ้ งดาเนินการ ดังน้ี
๔.๑) กระทรวงสาธารณสุข ให้จัดทาข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับ
แผนท่ีตั้งของ รพ.สต. และหน่วยบริการระดับปฐมภูมิสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จานวน
อัตรากาลัง และงบประมาณทั้งหมดท่ี รพ.สต. ได้รับการจัดสรรจากแหล่งตา่ ง ๆ ช้ีแจงแนวทาง
การดาเนินการและสารวจความคิดเห็นของบุคลากรใน รพ.สต. และเตรียมความพร้อมให้กับ
เทศบาลนคร สาหรับการประเมนิ ความพรอ้ มเพอ่ื ขอรับการถ่ายโอน รพ.สต.
๔.๒) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน ให้จัดเตรียมข้อมูลจานวน
ศูนย์บริการสาธารณสุขและหน่วยงานให้บริการด้านสุขภาพของเทศบาล และงบประมาณ
ในการจัดบริการ รวมท้ังจานวนประชากรในพื้นที่และประชากรท่ีใช้บริการ จัดเตรียมข้อมูล
โครงการและอัตรากาลังของศูนย์บริการสาธารณสุขหรือหนว่ ยบริการดา้ นสุขภาพของเทศบาล
และสอบถามความสมัครใจของเทศบาลดงั กลา่ ว ในการรบั โอน รพ.สต. โดยใหน้ าเสนอทีป่ ระชมุ
สภาเทศบาลพิจารณาให้ความเห็นชอบการรับโอนภารกิจ รพ.สต. ตามกฎหมาย และระเบียบ
ปฏบิ ตั ทิ ่เี กย่ี วขอ้ งตอ่ ไป
นอกจากน้ี ยงั ไดศ้ ึกษาวิเคราะห์การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต.
ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด โดยคณะอนุกรรมการบริหารแผนการกระจายอานาจ
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ และแผนปฏิบัติการกาหนดข้ันตอนการกระจายอานาจให้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ด้านการถา่ ยโอนภารกจิ ในคณะกรรมการการกระจายอานาจใหแ้ ก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้มีคาส่ังแต่งตั้งคณะทางานเพื่อจัดทาหลักเกณฑ์ความพร้อม
ขององค์การบริหารส่วนจังหวัด ท่ีจะรับการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. โดยกาหนดเป็นตัวช้ีวัด
ที่ชัดเจนและไม่ซ้าซ้อน รวมถึงกระบวนการบริหารจัดการ การบริหารงานบุคคล งบประมาณ
และมาตรฐานการบริหารจดั การ รพ.สต. ภายหลังจากถา่ ยโอนให้แก่องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจังหวัด
แล้ว เพ่ือเสนอคณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพิจารณา
ให้ความเห็นชอบต่อไป โดยมีอานาจและหน้าที่จัดทาแผนและขั้นตอนการถ่ายโอนภารกิจ
รพ.สต. ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด กาหนดหลักเกณฑ์ความพร้อมและกระบวนการ
การบรหิ ารจดั การ รพ.สต. งบประมาณ การบรหิ ารงานบุคคล และมาตรฐานการจดั บริการ
โดยสรุปในภาพรวม ข้อเสนอแนะการดาเนินการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน ของคณะกรรมาธกิ ารการปกครองท้องถ่นิ สภานิติบัญญัติแหง่ ชาติ จานวน
๑๐ ข้อ หน่วยงานที่เก่ียวข้อง ได้แก่ กระทรวงสาธารณสุข คณะกรรมการการกระจายอานาจ
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย โดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน
- ๔๑ -
และองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ได้นาข้อเสนอทั้ง ๑๐ ข้อ มาดาเนินการแล้ว โดยข้อเสนอแนะ
ท่ียังไม่ได้ดาเนินการ ได้แก่ การบริหารบุคคลท่ีโอนหรือขอตัวช่วยราชการจากกระทรวง
สาธารณสุขไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ยังคงให้มีแนวทางรับราชการอยู่ใน
ความรับผิดชอบของกระทรวงสาธารณสุข อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอแนะดังกล่าวในการถ่ายโอน
ภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด คณะกรรมการการกระจายอานาจ
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้ศึกษาแนวทางการดาเนินการถ่ายโอนบุคลากรไปยัง
องค์การบริหารส่วนจังหวัด ได้นาข้อเสนอแนะดังกล่าวมาพิจารณา โดยให้บุคลากรกระทรวง
สาธารณสุขทดลองปฏิบัติงานท่ีองค์การบริหารส่วนจังหวัดในระยะเวลาหน่ึง ซ่ึงบุคลากร
ดังกล่าวยังคงรับราชการท่ีกระทรวงสาธารณสุข หากไม่ประสงค์จะถ่ายโอนก็ให้กลับคืน
ไปยงั กระทรวงสาธารณสุขได้
ฉ
บทท่ี ๕
สรุปผลการวิเคราะหแ์ บบสอบถาม
คณะอนุกรรมาธกิ ารตดิ ตามและเร่งรัดการปฏริ ปู ดา้ นการปกครองท้องถ่ิน ในคณะกรรมาธกิ าร
การปกครองท้องถ่ิน วุฒิสภา ได้ออกแบบสอบถามเพื่อสารวจความคิดเห็นของบุคลากร
สาธารณสุข ในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตาบล รพ.สต.
สังกดั องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารณสุข และสานักงานสาธารณสขุ
จังหวัด โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือศึกษาสาเหตุที่ทาให้การถ่ายโอน ภารกิจ รพ.สต.
จากกระทรวงสาธารณสขุ ไปสงั กดั องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน ยงั ไมเ่ ปน็ ไปตามแผนการกระจาย
อานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่ และเพ่ือหาข้อเสนอแนะการแก้ไขปัญหาการถ่ายโอน
ภารกิจ รพ.สต. จากกระทรวงสาธารณสุขไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน โดยมีบุคลากร
จากหน่วยงานดังกล่าวตอบแบบสอบถาม จานวน ๑๙๖ ราย จาแนกเป็น องค์การบริหาร
ส่วนจังหวัด จานวน 45 ราย เทศบาล จานวน 24 ราย องค์การบริหารส่วนตาบล รพ.สต.
สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จานวน 6 ราย รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารณสุข จานวน
64 ราย และสานักงานสาธารณสขุ จังหวัด จานวน 57 ราย ผลการวิเคราะห์สรปุ ได้ดงั น้ี
๕.๑ การวิเคราะห์แบบสอบถาม เร่ือง ปัญหาและข้อเสนอแนะการถ่ายโอนโรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
จากการประเมินแบบสอบถามบุคลากรของหน่วยงานเกี่ยวกับปัญหาและข้อเสนอแนะ
การถ่ายโอนโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.) จาแนกการประเมินเปน็ ๒ เร่ือง ไดแ้ ก่
การประเมนิ สาเหตุของปญั หา และการประเมินข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไข ดงั น้ี
๕.๑.๑ การประเมนิ สาเหตุของปัญหา
การประเมินสาเหตุของปัญหาจากบุคลากรหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องกับการถ่ายโอน
ภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้ประเมินในเร่ือง ๑) ข้อจากัดองค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น ๒) ความกังวลใจของบุคลากรในสังกัดโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล
๓) บทบาทคณะกรรมการการกระจายอานาจให้แกอ่ งคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น และ ๔) บทบาท
ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พบว่า ปัญหาการถ่ายโอน รพ.สต. จากกระทรวง
สาธารณสุขไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีปัญหาปานกลางและค่อนข้างมาก โดยพบว่า
บุคลากรของ รพ.สต. สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารณสุข
และองค์การบริหารส่วนตาบล เห็นว่ามีปัญหาค่อนข้างมาก ส่วนบุคลากรของสานักงาน
สาธารณสุขจังหวดั องค์การบริหารส่วนจังหวดั และเทศบาล เห็นว่ามีปัญหาปานกลาง สาหรบั
สาเหตขุ องปญั หาการถ่ายโอน รพ.สต. ท่ีบุคลากรของหนว่ ยงานไดใ้ ห้ความเหน็ มีดงั นี้
- ๔๔ -
๑) ข้อจากัดองคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ
บุคลากรของหน่วยงานเห็นว่า สาเหตุปัญหาของข้อจากัดองค์กรปกครอง
สว่ นท้องถ่นิ ในการดาเนินการโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตาบล (รพ.สต.)
๑.๑) บุคลากรของสานกั งานสาธารณสุขจังหวดั (สสจ.) เห็นว่าปัญหามากทส่ี ุด
ได้แก่ การจัดสรรงบประมาณในการจ้างบุคลากรด้านสาธารณสุข ปัญหารองลงมา ได้แก่
กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับที่มีอยู่ไม่เอ้ือต่อการรับโอน รพ.สต. และงบประมาณท่ีได้รับจาก
รฐั บาลไมเ่ พยี งพอตอ่ การบริหารงาน รพ.สต.
๑.๒) บุคลากร รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เห็นว่าปัญหามากที่สุด
ได้แก่ งบประมาณที่ได้รับจากรัฐบาลไม่เพียงพอต่อการบริหารงาน รพ.สต. ปัญหารองลงมา
ได้แก่ กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับท่ีมีอยู่ไม่เอ้ือต่อการรับโอน รพ.สต. และการจัดหา
งบประมาณเพ่มิ เติมเพ่อื ใชส้ าหรบั การดาเนินงานของ รพ.สต.
๑.๓) บุคลากร รพ.สต. สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เห็นว่าปัญหา
มากทีส่ ดุ ได้แก่ กฎหมาย ระเบยี บ ขอ้ บังคับท่มี อี ยู่ไมเ่ ออื้ ตอ่ การรบั โอน รพ.สต. ปัญหารองลงมา
ได้แก่ การจัดสรรงบประมาณในการจ้างบุคลากรด้านสาธารณสุข และงบประมาณที่ได้รับจาก
รัฐบาลไม่เพียงพอตอ่ การบริหารงาน รพ.สต.
๑.๔) บุคลากรในสงั กัดองคก์ ารบริหารสว่ นจังหวัด เห็นว่าปัญหามากทสี่ ดุ ได้แก่
งบประมาณที่ได้รับจากรัฐบาลไม่เพียงพอต่อการบริหารงาน รพ.สต. ปัญหารองลงมา ได้แก่
กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับท่ีมีอยู่ไม่เอ้ือต่อการรับโอน รพ.สต. และการจัดหางบประมาณ
เพ่ิมเติมเพื่อใช้สาหรบั การดาเนนิ งานของ รพ.สต.
๑.๕) บุคลากรในสังกัดเทศบาล เห็นว่าปัญหามากที่สุด ได้แก่งบประมาณ
ท่ีได้รับจากรัฐบาลไม่เพียงพอต่อการบริหารงาน รพ.สต. ปัญหารองลงมา ได้แก่ การจัดสรร
งบประมาณในการจ้างบุคลากรด้านสาธารณสุข และกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับท่ีมีอยู่
ไม่เอ้อื ต่อการรบั โอน รพ.สต.
๑.๖) บุคลากรในสังกัดองคก์ ารบริหารสว่ นตาบล เห็นว่าปัญหามากที่สุด ได้แก่
รายได้ไม่เพียงพอในการจัดซ้ือวัสดุอุปกรณ์ และเวชภัณฑ์ด้านสาธารณสุขสาหรับบริการ
ประชาชน ปัญหารองลงมา ได้แก่ งบประมาณที่ได้รับจากรัฐบาลไม่เพียงพอต่อการบริหารงาน
รพ.สต. และการจัดหางบประมาณเพ่ิมเตมิ เพอื่ ใชส้ าหรบั การดาเนนิ งานของ รพ.สต.
๒) ความกังวลใจของบุคลากรในสังกัดโรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาบล (รพ.สต.)
บุคลากรของหน่วยงานเห็นว่า สาเหตุปัญหาของความกังวลใจของบุคลากร
ในสงั กัด รพ.สต. ดังนี้
๒.๑) บุคลากรของสานักงานสาธารณสุขจังหวัด เห็นว่าปัญหามากท่ีสุด ได้แก่
อานาจและการใช้อานาจของฝ่ายบริหารท่ีมาจากการเลือกตั้ง ปัญหารองลงมา ได้แก่ อิทธิพล
ของฝ่ายบริหารท่ีมาจากการเลือกตั้ง และความสามารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ในการจัดหางบประมาณเพ่ิมเตมิ สาหรับจา้ งบุคลากรดา้ นสาธารณสุข
- ๔๕ -
๒.๒) บุคลากร รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เห็นว่าปัญหามากที่สุด
ได้แก่ อานาจและการใช้อานาจของฝ่ายบริหารที่มาจากการเลือกต้ัง และอิทธิพลของ
ฝา่ ยบริหารทม่ี าจากการเลอื กต้งั ปัญหารองลงมา ไดแ้ ก่ ความมน่ั คงของตาแหนง่ ตนเอง
๒.๓) บุคลากร รพ.สต. สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เห็นว่าปัญหา
มากที่สุด ได้แก่ อัตรากาลังระยะยาวท่ีองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จัดสรรไว้รองรับ ปัญหา
รองลงมา ได้แก่ อานาจและการใช้อานาจของฝ่ายบรหิ ารทมี่ าจากการเลือกต้งั และอิทธพิ ลของ
ฝา่ ยบริหารที่มาจากการเลอื กต้ัง
๒.๔) บคุ ลากรในสังกัดองค์การบรหิ ารสว่ นจงั หวัด เหน็ ว่าปัญหามากท่สี ุด ไดแ้ ก่
ความสามารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดหางบประมาณเพิ่มเติมสาหรับ
จ้างบุคลากรด้านสาธารณสุข ปัญหารองลงมา ได้แก่ ความพอเพียงของงบประมาณขององคก์ ร
ปกครองส่วนท้องถ่ินสาหรับจ้างบุคลากรด้านสาธารณสุข และสวัสดิการที่ได้รับจาก
การปฏิบตั งิ านขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่
๒.๕) บุคลากรในสังกัดเทศบาล เห็นว่าปัญหามากที่สุด ได้แก่ อิทธิพลของ
ฝ่ายบริหารที่มาจากการเลือกตั้ง ปัญหารองลงมา ได้แก่ อัตรากาลังระยะยาวท่ีองคก์ รปกครอง
ส่วนท้องถิ่นจัดสรรไว้รองรบั และความพอเพียงของงบประมาณขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ
สาหรบั จ้างบุคลากรดา้ นสาธารณสขุ
๒.๖) บุคลากรในสังกัดองคก์ ารบริหารสว่ นตาบล เห็นว่าปัญหามากท่ีสดุ ไดแ้ ก่
อานาจและการใช้อานาจของฝ่ายบริหารที่มาจากการเลือกตั้ง ปัญหารองลงมา ได้แก่
ความสามารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดหางบประมาณเพ่ิมเติมสาหรับ
จ้างบุคลากรด้านสาธารณสุข และสวัสดิการที่ได้รับจากการปฏิบัติงานขององค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน
๓) คณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
บุคลากรของหน่วยงานเห็นว่า สาเหตุปัญหาของคณะกรรมการการกระจายอานาจ
ให้แกอ่ งคก์ รปกครองส่วนท้องถนิ่ ดังนี้
๓.๑) บุคลากรของสานักงานสาธารณสุขจังหวัด เห็นว่าปัญหามากที่สุด ได้แก่
การตัดสินใจและสั่งการระหว่างส่วนกลางกับท้องถ่ินยังขาดความชัดเจน ไม่เป็นระบบ
ลายลักษณ์อักษร และการสื่อสารไม่รวดเร็ว ปัญหารองลงมา ได้แก่ ไม่มีระบบกลไกในการ
กระตุ้นให้กระทรวงสาธารณสุขดาเนินการถ่ายโอน รพ.สต. ในช่วงเวลาที่กฎหมายกาหนด
และไม่มีระบบ กลไก ผลักดันให้กระทรวงสาธารณสุขถ่ายโอน รพ.สต. ในช่วงเวลาท่ีกฎหมาย
กาหนด
๓.๒) บุคลากร รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เห็นว่าปัญหามากที่สุด
ได้แก่ การตัดสินใจและสั่งการระหว่างส่วนกลางกับท้องถ่ินยังขาดความชัดเจน ไม่เป็นระบบ
ลายลักษณ์อักษร และการสื่อสารไม่รวดเร็ว ปัญหารองลงมา ได้แก่ ไม่มีกิจกรรมส่งเสริม
- ๔๖ -
ให้สานักงานสาธารณสุขจังหวัดเตรียมการถ่ายโอน และไม่มีระบบกลไกในการกระตุ้นให้
กระทรวงสาธารณสุขดาเนินการถ่ายโอน รพ.สต. ในช่วงเวลาท่กี ฎหมายกาหนด
๓.๓) บุคลากร รพ.สต. สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เห็นว่าปัญหา
มากท่ีสุด ได้แก่ ไม่มีระบบ กลไก ผลักดันให้กระทรวงสาธารณสุขถา่ ยโอน รพ.สต. ในช่วงเวลา
ท่ีกฎหมายกาหนด ปัญหารองลงมา ได้แก่ ไม่มีกิจกรรมส่งเสริมให้สานกั งานสาธารณสุขจงั หวัด
เตรียมการถ่ายโอน และไม่มีระบบกลไกในการกระตุ้นให้กระทรวงสาธารณสุขดาเนินการ
ถ่ายโอน รพ.สต. ในช่วงเวลาท่กี ฎหมายกาหนด
๓.๔) บุคลากรในสงั กัดองคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวดั เห็นว่าปัญหามากท่สี ดุ ไดแ้ ก่
การตัดสินใจและสั่งการระหว่างส่วนกลางกับท้องถิ่นยังขาดความชัดเจน ไม่เป็นระบบ
ลายลักษณ์อักษร และการส่ือสารไม่รวดเร็ว ปัญหารองลงมา ได้แก่ ไม่มีกิจกรรมส่งเสริมให้
สานักงานสาธารณสุขจังหวัดเตรียมการถ่ายโอน และไม่มีระบบกลไกในการกระตุ้น
ใหก้ ระทรวงสาธารณสขุ ดาเนินการถา่ ยโอน รพ.สต. ในชว่ งเวลาท่ีกฎหมายกาหนด
๓.๕) บุคลากรในสังกัดเทศบาล เห็นว่าปัญหามากที่สุด ได้แก่ ไม่มีระบบกลไก
ในการกระตุ้นใหก้ ระทรวงสาธารณสขุ ดาเนนิ การถา่ ยโอน รพ.สต. ในช่วงเวลาที่กฎหมายกาหนด
และไม่มีระบบ กลไก ผลักดันให้กระทรวงสาธารณสุขถ่ายโอน รพ.สต. ในช่วงเวลาที่กฎหมาย
กาหนด ปัญหารองลงมา ได้แก่ การตัดสินใจและสั่งการระหว่างส่วนกลางกับท้องถิ่นยังขาด
ความชัดเจน ไม่เปน็ ระบบลายลกั ษณอ์ ักษร และการสื่อสารไมร่ วดเร็ว
๓.๖) บุคลากรในสังกัดองค์การบริหารส่วนตาบล เห็นว่าเป็นปัญหาในระดับ
เดยี วกนั ท้ังหมด
๔) ผู้บรหิ ารองคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น
บุคลากรของหน่วยงานเห็นว่า สาเหตุปัญหาของผู้บริหารองค์กรปกครอง
สว่ นท้องถิน่ ดงั น้ี
๔.๑) บุคลากรของสานักงานสาธารณสุขจังหวัด เห็นว่าปัญหามากที่สุด ได้แก่
ไม่มีความรู้ประสบการณ์หลังรับโอน ปัญหารองลงมา ได้แก่ ไม่มีแผนรองรับหลังจากรับโอน
รพ.สต. มาสังกดั องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ และไม่มคี วามรปู้ ระสบการณใ์ นการบรหิ ารจดั การ
รพ.สต.
๔.๒) บุคลากร รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เห็นว่าปัญหามากที่สุด
ได้แก่ ไม่มีความรู้ประสบการณ์หลังรับโอน ปัญหารองลงมา ได้แก่ ไม่มีความรู้ประสบการณ์
ในการบริหารจัดการ รพ.สต. และไม่มีแผนรองรับหลังจากรับโอน รพ.สต. มาสังกัดองค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
๔.๓) บุคลากร รพ.สต. สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เห็นว่าปัญหา
มากท่ีสุด ได้แก่ ไม่มีความรู้ประสบการณ์หลังรับโอน ปัญหารองลงมา ได้แก่ ไม่มีความรู้
ประสบการณ์ในการบริหารจัดการ รพ.สต. และไม่มีแผนรองรับหลังจากรับโอน รพ.สต. มาสังกัด
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ
- ๔๗ -
๔.๔) บุคลากรในสังกัดองค์การบรหิ ารสว่ นจงั หวัด เห็นวา่ ปญั หามากทีส่ ุด ได้แก่
ไม่มีแผนรองรับหลังจากรับโอน รพ.สต. มาสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปัญหารองลงมา
ได้แก่ ไม่มีนโยบายท่ีจะรบั โอน รพ.สต. มาสงั กัดองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่
๔.๕) บุคลากรในสังกัดเทศบาล เห็นว่าปัญหามากท่ีสุด ได้แก่ ไม่มีความรู้
ประสบการณ์หลังรับโอน และไม่มีความรู้ประสบการณ์ในการบริหารจัดการ รพ.สต. ปัญหา
รองลงมา ได้แก่ ไม่มแี ผนรองรับหลงั จากรบั โอน รพ.สต. มาสังกัดองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
๔.๖) บุคลากรในสังกัดองคก์ ารบริหารส่วนตาบล เห็นว่าปัญหามากท่ีสดุ ไดแ้ ก่
ไม่มีความรู้ประสบการณ์ในการบริหารจัดการ รพ.สต.ปัญหารองลงมา ได้แก่ ไม่มีนโยบาย
ที่จะรับโอน รพ.สต.มาสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน และไม่มีแผนรองรับหลังจากรับโอน
รพ.สต. มาสงั กัดองค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
๕.๑.๒ การประเมินขอ้ เสนอแนะและแนวทางแกไ้ ข
การประเมินข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไขจากบุคลากรหน่วยงานที่เก่ียวข้อง
กับการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้ประเมินความเห็น
ของบุคลากรของหน่วยงานว่าเห็นด้วยหรือไม่กับข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ไขจาก
แบบสอบถาม ซึ่งพบว่า ส่วนใหญ่เห็นด้วยมาก และมากท่ีสุด โดยข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไข
ปัญหาท่ีเห็นด้วยมากท่ีสุด ได้แก่ ต้องมีการจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอและเป็นรูปธรรม
รองลงมา ได้แก่ มีการสร้างระบบและกลไกความร่วมมือกันระหว่างกระทรวงสาธารณสุขกับ
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินมีการจัดประชุมสัมมนาสร้างความเข้าใจแก่บุคลากรทั้งสองฝ่าย
จัดฝึกอบรมเพ่ือให้ความรูใ้ นการเตรียมพร้อมรับการถ่ายโอน โดยบุคลากรของแต่ละหน่วยงาน
ให้ความเหน็ ขอ้ เสนอแนะและแนวทางการแกไ้ ข ดังนี้
๑) บุคลากรของสานักงานสาธารณสุขจังหวัด เห็นด้วยมากที่สุด ได้แก่ ส่วนกลาง
ต้องมีระบบและกลไกการวิเคราะห์ผลกระทบ ผลดี ผลเสีย และทาการศึกษาปัญหาระยาว
ท่ีเกิดขึ้น และเห็นด้วยมาก ใน ๓ ลาดับแรก ได้แก่ ต้องมีการจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอ
และเป็นรูปธรรม มีการสร้างระบบและกลไกความร่วมมือกันระหว่างกระทรวงสาธารณสุขกับ
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน มีการจัดประชุมสัมมนาสร้างความเข้าใจแก่บุคลากรท้ังสองฝ่าย
จัดฝึกอบรมเพ่ือให้ความรู้ในการเตรียมพร้อมรับการถา่ ยโอน และมีการสอบถามความสมัครใจ
ของบคุ ลากร รพ.สต. ก่อนดาเนนิ การถ่ายโอน
๒) บุคลากร รพ.สต. สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เห็นด้วยมาก ใน ๓ ลาดับแรก
ได้แก่ มีการสร้างและให้ความเช่ือม่ันเก่ียวกับความเป็นอิสระในการทางานให้แก่ รพ.สต.
ควรมีการถ่ายโอนเฉพาะองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินท่ีมีความพร้อมในทุกด้าน และมีการเพิ่ม
ระบบสวสั ดิการขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ินให้เท่าเทียมกบั ข้าราชการพลเรือน
- ๔๘ -
๓) บุคลากร รพ.สต. สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เห็นด้วยมากท่ีสุด
ใน ๓ ลาดับแรก ได้แก่ มีการสร้างระบบและกลไกความร่วมมือกันระหว่างกระทรวงสาธารณสขุ
กับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินมีการจัดประชุมสัมมนาสร้างความเข้าใจแก่บุคลากรท้ังสองฝ่าย
จัดฝึกอบรมเพ่ือให้ความรู้ในการเตรียมพร้อมรับการถ่ายโอน มีการสร้างและให้ความเชื่อมั่น
เกี่ยวกับความเป็นอิสระในการทางานให้แก่ รพ.สต. และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ต้องมีนโยบายในการรับโอน รพ.สต. ท่ีมีความชัดเจนเก่ียวกับแผนการดาเนินการ การจัดสรร
อัตรากาลัง การกาหนดตาแหน่ง สายการบังคับบัญชา และก่อนท่ีจะดาเนินการเข้าสู่
กระบวนการถ่ายโอนจะต้องสอบถามความเห็นจากผทู้ ม่ี ีสว่ นเกย่ี วขอ้ ง
๔) บุคลากรในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด เห็นด้วยมาก ใน ๓ ลาดับแรก ได้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ ต้องมีกรอบอตั รากาลงั รองรบั บคุ ลากร รพ.สต. มีการบรหิ ารจัดการ
บุคลากรที่ดี เตรียมบุคลากรให้พร้อม ส่วนกลางจะต้องมีระบบและกลไกการวิเคราะห์
ผลดี ผลเสีย และทาการศึกษาปัญหาระยะยาวท่ีอาจเกิดข้ึน และองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ต้องกาหนดนโยบายในการรับโอน รพ.สต. ท่ีมีความชัดเจนในเรอ่ื งเก่ียวกับแผนการดาเนนิ การ
การจัดสรรอัตรากาลัง การกาหนดตาแหน่งหน้าที่ สายการบังคับบัญชา และก่อนท่ีจะ
ดาเนินการเข้าสู่กระบวนการถา่ ยโอนจะต้องสอบถามความเหน็ จากผู้ท่มี สี ่วนเก่ียวข้อง เห็นดว้ ย
น้อยท่ีสุด คือ ส่วนกลางจะต้องมีความชัดเจนในเร่ืองนโยบาย ระเบียบกฎเกณฑ์ ขั้นตอน
แนวทางในการถ่ายโอน รพ.สต.
๕) บุคลากรในสังกดั เทศบาล เห็นด้วยมาก ใน ๓ ลาดับแรก ได้แก่ ต้องมีการจดั สรร
งบประมาณให้เพียงพอและเป็นรูปธรรม องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินต้องมีกรอบอัตรากาลัง
รองรับบุคลากร รพ.สต. มีการบริหารจัดการบุคลากรท่ีดี เตรียมบุคลากรให้พร้อม และมี
การสร้างระบบและกลไกความร่วมมือกันระหว่างกระทรวงสาธารณสุขกับองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นมีการจัดประชุมสัมมนาสร้างความเข้าใจแก่บุคลากรทั้งสองฝ่ายจัดฝึกอบรม
เพือ่ ใหค้ วามร้ใู นการเตรียมพรอ้ มรบั การถ่ายโอน
๖) บุคลากรในสังกัดองค์การบริหารส่วนตาบล เห็นด้วยมาก ใน ๓ ลาดับแรก ได้แก่
สว่ นกลางจะตอ้ งมีความชดั เจนในเรอ่ื งนโยบาย ระเบียบกฎเกณฑ์ ข้ันตอน แนวทางในการถ่ายโอน
รพ.สต. ต้องมีการจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอและเป็นรูปธรรม มีการสร้างระบบและกลไก
ความร่วมมือกันระหว่างกระทรวงสาธารณสุขกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีการจัดประชุม
สัมมนาสร้างความเข้าใจแก่บุคลากรท้ังสองฝ่ายจัดฝึกอบรมเพื่อให้ความรู้ในการเตรียมพร้อม
รับการถ่ายโอน
- ๔๙ -
๕.๒ การวิเคราะห์แบบสอบถาม เร่ือง ความพึงพอใจของประชาชนต่อคุณภาพการให้บริการ
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.) ภายหลังการถ่ายโอนภารกิจสู่องค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถน่ิ
จากการประเมินแบบสอบถามความพึงพอใจของประชาชนต่อคุณภาพการให้บริการ
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล ภายหลังการถ่ายโอนภารกิจสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ในเรื่อง ๑) ขั้นตอนการให้บริการ ๒) ช่องทางการให้บริการ ๓) สิ่งอานวยความสะดวก และ
๔) เจ้าหน้าท่ีผู้ให้บริการ พบว่า ประชาชนมีความพึงพอใจค่อนข้างมาก โดยความพึงพอใจ
ของประชาชนจากมากไปน้อย ตามลาดับ ดังน้ี
๑) เจา้ หนา้ ท่ผี ู้ให้บรกิ าร ในส่วนทเี่ กย่ี วกบั เจ้าหนา้ ทป่ี ฏิบัตงิ านมคี วามซ่ือสตั ย์ และมคี วามโปรง่ ใส
๒) เจ้าหนา้ ทผ่ี ้ใู ห้บรกิ ารมคี วามรู้ มคี วามสามารถในการใหบ้ ริการ
๓) เจา้ หน้าท่ผี ใู้ ห้บรกิ าร ใหบ้ รกิ ารประชาชนทุกคนอยา่ งเสมอภาคและเท่าเทยี มกัน
๔) เจ้าหน้าที่ผไู้ หบ้ รกิ ารมีความรบั ผิดชอบในการปฏิบัติหนา้ ท่ีอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ
๕) ขนั้ ตอนการให้บรกิ ารมีการจัดลาดับขน้ั ตอนการใหบ้ ริการตามลาดบั กอ่ น - หลัง
๖) เจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานโดยคานึงถึงประโยชน์ของประชาชนเป็นสาคัญ มีจุด/
ช่องการให้บริการ มีความเหมาะสมและเข้าถึงได้สะดวก และการแจ้งข้อมูลเก่ียวกับขั้นตอน
ให้บรกิ ารประชาชนทราบทกุ ขั้นตอน
๗) มีป้าย/สัญลักษณ์/ประชาสัมพันธ์ บอกจุดบริการท่ีชัดเจน และมีการให้บริการ
ประชาชนอย่างเพียงพอ เช่น สุขา น้าดืม่ ทีน่ งั่ รอรับบรกิ าร เป็นตน้
๘) ขั้นตอนการให้บริการ มีการบริการท่ีมีคุณภาพ ถูกต้อง ครบถ้วน ตามที่ประชาชน
คาดหวัง มีระบบการฟังความคิดเห็นต่อการไห้บริการ และมีการบริการทาสื่อประชาสัมพันธ์
ต่าง ๆ เช่น ป้ายโฆษณา แผ่นพับ เสียงตามสาย กล่องรับฟังความคิดเห็น และทางโทรศัพท์
เปน็ ตน้
๙) การให้บริการเป็นไปตามระยะเวลาที่กาหนด
๑๐) มกี ารนาเทคโนโลยแี ละอปุ กรณท์ ่ีทนั สมัยมาใช้ในการใหบ้ ริการ
๑๑) มีช่องทางการให้บริการที่หลากหลาย หน่วยเคล่ือนท่ีในการให้บริการทางสาธารณสุข
และมสี ื่อออนไลนใ์ หบ้ ริการดา้ นข้อมลู ขา่ วสารและรบั แจ้งเรือ่ งราวต่าง ๆ
ฉ
บทท่ี ๖
บทสรุปและข้อเสนอแนะ
๖.๑ สรปุ ผลรายงานการศกึ ษา
จากการเก็บรวบรวมข้อมูลในการช้ีแจงและให้ข้อมูลของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การเดินทาง
ไปศึกษาดูงานและแลกเปล่ียนความคิดเห็น การออกแบบสอบถามบุคลากรของหน่วยงาน
ท่ีเก่ียวข้องกับการถ่ายโอนภารกิจ การศึกษาเอกสารทางวิชาการและงานวิจัยท่ีเกี่ยวข้อง ทาให้
ทราบถึงปัญหาและอุปสรรคที่ทาให้การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. จากกระทรวงสาธารณสุขไปสังกัด
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ยังไม่เป็นไปตามแผนและข้ันตอนการกระจายอานาจให้แก่องค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่ิน รูปแบบและแนวทางการบริหารจัดการของหน่วยงานในการดูแลสุขภาพระดบั
ปฐมภูมิในพื้นที่ที่จะอานวยประโยชน์ให้กับประชาชน และข้อเสนอต่อการแก้ไขปัญหาการถ่ายโอน
ภารกิจ รพ.สต. จากกระทรวงสาธารณสุขไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ
๖.๑.๑ สรุปผลการศกึ ษา
6.1.1.๑ ปจั จยั สาคัญท่ีจะทาใหก้ ารถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ไปยงั องค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถิ่นประสบความสาเรจ็ ขน้ึ อยู่กบั นโยบายของรัฐบาล กระทรวงสาธารณสขุ ท่ีจะต้องให้
ความสาคัญในการถ่ายโอนภารกิจ การสร้างความเข้าใจกระบวนการ ข้ันตอน และวิธีการถ่ายโอน
ตลอดจนการสร้างความพร้อมขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ เพื่อรบั การถา่ ยโอนภารกิจ
6.1.1.2 การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ตั้งแต่ปี
พ.ศ. ๒๕๕๑ จนถึงปัจจุบัน จานวน ๗๐ แห่ง เม่ือเปรียบเทียบกับ รพ.สต. ของกระทรวง
สาธารณสุขทั้งหมด จานวน 9,787 แห่ง คิดเป็นร้อยละ ๐.๗๑ ซ่ึงเป็นสัดส่วนท่ีน้อยมาก
ปัญหาอุปสรรคเกิดจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นส่วนใหญ่ขาดความความเข้าใจหลักเกณฑ์
ขั้นตอน วิธีการประเมินความพร้อมในการถ่ายโอนภารกิจ และคณะกรรมการที่ทาหน้าท่ี
ประเมินความพร้อมการถ่ายโอนภารกิจไม่มีความเป็นกลาง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ไม่ยื่นขอรับการประเมินความพร้อมในการรับถ่ายโอนภารกิจ บุคลากรไม่สมัครใจท่ีจะโอน
ไปยังองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ เนื่องจากองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ ไม่มีโครงสร้างอตั รากาลงั
รองรับ ไม่เช่ือม่ันในความก้าวหน้า งบประมาณท่ีไม่เพียงพอต่อการบริหารงานของ รพ.สต.
รวมทั้งกฎ ระเบยี บท่ีเอ้อื ตอ่ การปฏิบตั ิงาน
6.1.1.3 หลังจาก รพ.สต. ถ่ายโอนไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พบว่า องค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ ไดพ้ ัฒนาการจัดบริการดา้ นสาธารณสุขทคี่ รอบคลมุ และประชาชนสามารถเขา้ ถงึ
บริการได้อย่างรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพมากขึ้น การส่งต่อผู้ป่วยทาได้ดีขึ้น เช่น การจัดทีมกู้ชีพ
กู้ภัยให้บริการผู้เจ็บป่วยและผู้ประสบอุบัติเหตุฉุกเฉิน การให้บริการแพทย์แผนไทย
และกายภาพบาบัด การให้บรกิ าร ๒๔ ช่ัวโมง เป็นต้น นอกจากน้ี องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นยังไดร้ บั
การสนับสนุนเงินอุดหนุนจากรัฐบาลอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ปัจจัยสาคัญท่ีมีผลกระทบต่อ
- ๕๒ -
ประสิทธิภาพการบริหารจัดการ รพ.สต. คือ การขาดแคลนบุคลากรด้านสาธารณสุขตามกรอบอัตรา
ท่ี รพ.สต. ควรจะมีความกา้ วหน้าทางวิชาชีพและความไม่แน่นอนของการเมอื งระดับทอ้ งถ่นิ
6.1.1.4 การดาเนินงานของ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ
จะต้องประสานการปฏิบัติงานร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข สานักงานหลักประกันสุขภาพ
แห่งชาติ สานักงานส่งเสริมสุขภาพแห่งชาติ เช่น กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่
ซ่ึงเป็นกองทุนท่ีจัดสรรงบประมาณสาหรับการให้บริการด้านสาธารณสุข การส่งเสริมสุขภาพ
การป้องกนั สุขภาพ การฟนื้ ฟสู ุขภาพให้แก่ประชาชน การสง่ เสรมิ ใหป้ ระชาชนมสี ุขภาวะท่ยี งั่ ยนื
เป็นต้น แต่ปัจจุบันได้มีพระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. ๒๕๖๒ และระเบียบ
สานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับพ้ืนท่ี พ.ศ. ๒๕๖๑ ซ่ึงรูปแบบ
และแนวทางการดาเนินงานยังการบูรณาการร่วมกัน ท่ีจะทาให้ประชาชนได้รับบริการระบบ
สขุ ภาพปฐมภมู ิ ตามกฎหมายและระเบยี บดังกลา่ ว
6.1.1.5 เดิมการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. จะถ่ายโอนไปยังองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นในระดับพื้นที่ ได้แก่ เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตาบล แต่ด้วยข้อจากัด
ด้านความพร้อมของเทศบาล และองค์การบริหารส่วนตาบล สานักงานคณะกรรมการ
การกระจายอานาจให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิน่ ได้มกี ารศึกษาแนวทางการถา่ ยโอนภารกจิ
รพ.สต. ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด โดยมีผลการศึกษาว่าควรมีการถ่ายโอนภารกิจ
รพ.สต. พร้อมกันทั้งจังหวัด และมีข้อเสนอก่อนและหลังการถ่ายโอนภารกิจ เพ่ือให้
รพ.สต. เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การจัดทาเกณฑ์การประเมินความพร้อมสาหรับ
องค์การบริหารส่วนจังหวัด การจัดตั้งกองสาธารณสุข หรือกองส่ิงแวดล้อม เพื่อรองรับ
การดาเนินการตามภารกิจ การกาหนดมาตรการบุคลากรที่จะถ่ายโอนไปยังองค์การบริหาร
ส่วนจังหวัด โดยอาจให้มีการทดลองการปฏิบัติงานในระยะเวลาท่ีกาหนด หากภายหลัง
ไม่ต้องการปฏิบัติงานที่องค์การบริหารส่วนจังหวัด ให้บุคลากรน้ันสามารถขอย้ายกลับไป
กระทรวงสาธารณสุขได้ การกากับติดตามประเมินผล และการรายงานผล การมีระบบตรวจ
การประเมนิ คณุ ภาพ มาตรฐานการบริการ เปน็ ตน้
6.1.1.6 ประชาชนจะได้รับการบริการด้านสาธารณสุขจาก รพ.สต. ท่ีสังกัด
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมากกว่า รพ.สต. ท่ีสังกัดกระทรวงสาธารณสุข เน่ืองจาก
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินมีความใกล้ชิดกับประชาชน มีความพร้อมในการจัดการทรัพยากร
มีความคล่องตัว และสามารถให้บริการแก่ประชาชนที่รวดเร็ว ทันเวลา ถูกต้อง เหมาะสมกับ
ประชาชนในแต่ละท้องถ่ิน และประชาชนมีความพึงพอใจในการให้บริการด้านสาธารณสุข
จาก รพ.สต. ท่ีได้รบั ถ่ายโอนภารกิจมาจากกระทรวงสาธารณสขุ
6.1.1.7 ตามท่ีคณะกรรมาธิการการปกครองท้องถ่ิน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ได้มีข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหาการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ไปยังองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน เช่น การเร่งรัดการถ่ายโอน รพ.สต. การแก้ไขปรับปรุงหลักเกณฑ์ ขั้นตอน
การประเมินความพร้อมในการถ่ายโอน การถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
- ๕๓ -
จะต้องมีความชัดเจนทั้งในด้านภารกิจ บุคลากร งบประมาณ และด้านอื่น ๆ การปรับปรุง
กฎหมาย ระเบียบการปฏิบัติงานสาหรับ รพ.สต. หน่วยงานที่เก่ียวข้อง เช่น กระทรวง
สาธารณสุข คณะกรรมการการกระจายอาน าจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
กระทรวงมหาดไทย โดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ได้นาข้อเสนอไปดาเนินการแล้ว โดยข้อเสนอแนะที่ยังไม่ได้ดาเนินการ เช่น การโอนหรือ
ขอตวั ช่วยราชการจากกระทรวงสาธารณสุขไปยงั องคก์ รปกครองส่วนท้องถน่ิ เปน็ ต้น
6.1.1.8 จากแบบสอบถามบคุ ลากรของหน่วยงานท่ปี ฏิบัตงิ าน ส่วนใหญ่เหน็ ว่า
ปัญหาท่ีเกิดขึ้น เกิดจากส่วนกลางไม่มีการตัดสินใจเร่ืองการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ท่ีชัดเจน
ไม่มีการผลักดัน เร่งรัดให้มีการถ่ายโอนภารกิจ กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับท่ีมีอยู่ก็ไม่เอ้ือ
ต่อการดาเนินงานของ รพ.สต. งบประมาณท่ีได้รับจากรัฐบาลไม่เพียงพอต่อการบริหารงาน
รพ.สต. ผู้บริหารท้องถ่ินไม่มีความรู้ ประสบการณ์ในการบริหารงาน รพ.สต. และการใช้อานาจ
ในการบริหารจัดการที่ไม่ถูกต้อง และส่วนใหญ่มีข้อเสนอแนะว่า ต้องมีการจัดสรรงบประมาณ
ให้เพียงพอและเป็นรูปธรรม มีการสร้างระบบและกลไกความร่วมมือกันระหว่างกระทรวง
สาธารณสุขกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนกลางจะต้องมีความชัดเจนในเรื่องนโยบาย
ระเบียบกฎเกณฑ์ ขัน้ ตอน แนวทางในการถา่ ยโอน รพ.สต.
จากผลการศกึ ษาดงั กลา่ ว คณะกรรมาธิการการปกครองท้องถนิ่ วุฒิสภา จึงมีข้อเสนอวา่
“การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เป็นการดาเนินภารกิจ
ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พระราชบัญญัติกาหนดแผนและข้ันตอนการกระจาย
อานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๒ ยุทธศาสตร์ชาติ แผนการปฏิรูปประเทศ
และนโยบายของรัฐบาล และจากการสอบถามความพึงพอใจของประชาชนช้ีให้เห็นว่า ประชาชน
ได้รับประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมจากการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่ องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น ดังนั้น เพื่อให้เป็นไปตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
จึงจาเป็นต้องมีการผลักดันการถ่ายโอนภารกิจนี้ให้เป็นไปอย่างต่อเน่ือง และตามความพร้อม
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยให้กาหนดแผนงาน/โครงการ ท่ีจะดาเนินการให้บรรลุ
เปา้ หมายที่กาหนดไว้”
6.2 ปัญหาอุปสรรคที่ส่งผลให้การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
ไมบ่ รรลผุ ลสาเร็จ
6.2.๑ องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ ขาดความเข้าใจในหลักเกณฑ์ ขั้นตอน วิธีการประเมนิ
ความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกิจนใ้ี นระยะแรก เนอื่ งจากกาหนดให้องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถนิ่
ทไ่ี ด้รับรางวลั การบรหิ ารจัดการทด่ี ี ๓ ปี ต้องรบั ถ่ายโอนภารกิจนที้ นั ที
6.2.2 องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินท่ีได้รับการถ่ายโอนมีปัญหาความพร้อมในการบรหิ าร
จัดการบุคลากรและงบประมาณ รวมท้ังระเบียบการใช้จ่ายเงิน เน่ืองจากเดิมใช้ระเบียบของ
กระทรวงสาธารณสุข
- ๕๔ -
6.2.3 องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเมื่อได้รับการถ่ายโอนแล้ว ได้พยายามแก้ไขปัญหา
ท่ีเกิดขึ้น แต่ไม่ได้รับความร่วมมือจากส่วนราชการ ทาให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่มี
ความตอ้ งการทจ่ี ะรับถา่ ยโอนเพมิ่ เติมเน่อื งจากได้รบั ทราบถึงปัญหาอปุ สรรคเป็นจานวนมาก
6.2.๔ แม้ว่าต่อมาได้รับการแก้ไขในเรื่องระเบียบ กฎหมาย และบุคลากรจากกระทรวง
สาธารณสุขที่ประสงค์จะโอนมายังองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน แต่ก็ยังมีปัญหาในเร่ืองหลักเกณฑ์
และการประเมินความพร้อมจากคณะกรรมการฯ ซึ่งกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้กาหนด โดยองค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ ไม่ได้มสี ่วนร่วมแตอ่ ย่างใด จึงทาใหก้ ารถ่ายโอนมีจานวนน้อยมาก
6.2.๕ ประการสาคัญคือ นโยบายรัฐบาลทุกรัฐบาลท่ีผ่านมาไม่ได้ให้ความสาคัญ
ในเรื่องกระจายอานาจอย่างจริงจัง ทาให้ภารกิจงานท่ีส่วนราชการถ่ายโอนให้องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น มีเพียงถ่ายโอนเฉพาะงานให้เท่านั้น ในเรื่องงบประมาณและบุคลากร
ไม่มีการสนับสนุนให้ทั้งสิ้น ดังนั้น เม่ือเกิดปัญหาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงได้รับ
การรอ้ งเรยี น เนือ่ งจากประชาชนไดร้ บั ความเดอื ดรอ้ น
๖.3 ข้อเสนอแนะ
เพ่ือให้การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เป็นไปอย่าง
มีประสิทธิภาพ และประชาชนในท้องถ่ินได้รับบริการด้านสาธารณสุขจากองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ินได้ครอบคลุม รวดเร็ว ท่ัวถึง และเป็นธรรม คณะกรรมาธิการการปกครองท้องถิ่น
วฒุ สิ ภา จึงมขี อ้ เสนอแนะในการบรรลุข้อเสนอดงั กล่าว ดงั น้ี
๖.๓.๑ ดา้ นนโยบาย
ควรแตง่ ต้ังคณะกรรมการข้นึ ชดุ หน่ึง เพื่อรับผดิ ชอบในการติดตามและเร่งรดั การถา่ ยโอน
ภารกิจน้ีอย่างจริงจัง ประกอบด้วย กระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข คณะกรรมการ
การกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อกาหนด
แผนการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ตามประเภทและความพร้อมของ
องคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น ท้ังนี้ ให้มีการกาหนดระยะเวลาว่าจะดาเนินการแลว้ เสรจ็ ภายในกีป่ ี
๖.๓.๒ ด้านกระบวนการถ่ายโอน
6.๓.2.1 ควรกาหนดแนวทางกระตุ้นให้ผู้บริหารท้องถ่ินเกิดความเข้าใจและ
เหน็ ความสาคัญของการรับภารกิจการถา่ ยโอน รพ.สต.
6.๓.2.2 ควรปรับปรุงแก้ไขหลักเกณฑ์การประเมินความพร้อมในการถ่ายโอน
ภารกิจ รพ.สต. และเตรยี มความพร้อมให้แก่องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิน่
6.๓.2.3 ควรกาหนดให้ภารกิจการให้บริการด้านการดูแลสุขภาพในระดับปฐมภมู ิ
ในพื้นท่ีเป็นหน้าที่ขององค์การบริหารส่วนตาบล และเทศบาล สาหรับองค์การบริหาร
ส่วนจังหวัดให้ดาเนินการที่นอกเหนือจากระดับปฐมภูมิ และให้มีหน้าที่สนับสนุนภารกิจให้แก่
องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินระดบั ปฐมภูมิได้ด้วย
ทงั้ น้ี หากองค์การบริหารส่วนตาบล และเทศบาล ไม่มีศกั ยภาพ และไม่มี
ความพรอ้ ม ใหอ้ งค์การบรหิ ารส่วนจังหวัดรับถา่ ยโอน รพ.สต. มาดาเนินการได้
- ๕๕ -
๖.๓.๓ ด้านการบรหิ ารงาน
6.3.3.1 ควรแต่งตั้งคณะกรรมการบริหาร รพ.สต. ประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิ
และภาคประชาชน เข้ามามีส่วนร่วมกาหนดแผนงาน/โครงการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เพอ่ื ให้เกิดการมีส่วนรว่ มและประสทิ ธิภาพในการปฏิบัตงิ าน
6.3.3.2 ควรแก้ไขระเบยี บว่าดว้ ยการรกั ษาพยาบาล ผู้ปว่ ยสามารถที่จะรบั บริการ
จากสถานบริการสาธารณสุขทุกแหง่ ได้
6.3.3.3 ควรปรบั ปรงุ คา่ ใช้จา่ ยตอ่ คนท่ี สปสช. กาหนดไว้เดมิ ๓,๘๕๓ บาทต่อคน
ในจานวนน้ีกาหนดไว้ให้เป็นเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพตาบล จานวน ๔๕ บาทต่อคน
ซึง่ ไมพ่ อเพยี ง จงึ เห็นควรใหเ้ พ่ิมขึ้น
๖.๓.๔ ดา้ นบริหารงานบุคคล
6.๓.4.1 เม่อื ถา่ ยโอนภารกจิ รพ.สต. ให้แกอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่นแลว้ แม้บุคลากร
ของกระทรวงสาธารณสุขไม่ยินยอมท่ีจะถ่ายโอนตามภารกิจ แต่ตาแหน่งและงบประมาณของ
บุคลากรคนนั้นจะต้องโอนมาอยู่ท่ีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีรับถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. เพ่ือให้
องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ สามารถสรรหาบคุ ลากรมาทดแทนในตาแหนง่ ท่วี า่ งในมาตรฐานเดียวกันได้
6.๓.4.2 ควรให้คณะกรรมการกลางข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น กาหนด
มาตรฐานตาแหน่งและความก้าวหน้าของวิชาชีพแก่บุคลากรที่ถ่ายโอนไปยังองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่นิ
๖.๓.๕ ด้านกฎหมายและระเบยี บ
6.๓.5.1 ต้องปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย ระเบียบการปฏิบัติงานสาหรับ
รพ.สต. ให้ชัดเจน เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถดาเนินตามภารกิจที่ได้รับ
การถา่ ยโอน รวมท้งั สามารถจ้างบคุ ลากรทางการแพทยม์ ารักษาทัง้ ในและนอกเวลาราชการได้
6.๓.5.2 ควรปรับปรุงแก้ไขระเบียบกระทรวงมหาดไทย เพื่อให้องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถจัดสรรงบประมาณเป็นทุนการศกึ ษาสร้างบุคลากรทางการแพทย์
ให้แก่เด็กในพ้นื ท่ี เพือ่ จะไดก้ ลับมาเป็นบคุ ลากรทางการแพทยใ์ นพ้นื ทีข่ องตนเอง
๖.๓.๖ ด้านพัฒนาการให้บริการ
6.๓.6.1 ควรกาหนดให้กระทรวงสาธารณสุขมีหน้าที่สนับสนุนข้อมูล
วิชาการด้านสาธารณสุขให้แก่ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเช่นเดียวกบั
รพ.สต. ทีอ่ ยใู่ นสงั กัดของกระทรวงสาธารณสขุ
6.๓.6.2 ควรสนบั สนุนใหม้ ีการยกระดบั มาตรฐานการรกั ษาและให้บรกิ าร
รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เช่น สนับสนุนงบประมาณเพื่อจัดหา
อุปกรณ์ทางการแพทย์ทที่ ันสมัย
- ๕๖ -
6.4 ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมของที่ประชุมวุฒิสภา ในคราวประชุมวุฒิสภา ครั้งที่ ๘
(สมัยสามัญประจาปีครั้งที่สอง) วันอังคารท่ี ๓๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ เพ่ือพิจารณารายงาน
การพิจารณาศึกษา เร่ือง การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)
ใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถิน่ ดังน้ี
๖.๔.1 การถา่ ยโอนภารกจิ รพ.สต. ให้แก่องคก์ ารบริหารสว่ นจงั หวดั ประชาชนอาจไดร้ บั
ผลกระทบโดยเฉพาะการส่งต่อการรักษา หากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่มีเครือข่าย
โรงพยาบาลของตนเองแต่ต้องฝากงานให้โรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข
นอกจากนั้น การจัดสรรเงิน ซ่ึงปัจจุบันตามพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
พ.ศ.2545 กาหนดให้ สปสช. เป็นผู้จัดสรรงบประมาณ รวม 2 แสนล้านบาทท่ัวประเทศ
ซึ่งที่ผ่านมาพบว่าการจัดสรรงบประมาณไม่เพียงพอแต่ใช้การส่งต่อผ่านเครือข่ายโรงพยาบาล
ท้ังนี้ หากถ่ายโอน รพ.สต. ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องพิจารณาเร่ืองการจัดสรร
งบประมาณใหเ้ พยี งพอ เพือ่ ไมใ่ หก้ ระทบกับการบรกิ ารกับประชาชน
๖.๔.๒ การถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. จะเกิดผลสัมฤทธิ์ได้ขึ้นอยู่กับนโยบายและวิสัยทัศน์
ของผู้บริหารท้องถ่ินนั้น ๆ และหากไม่มีปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันเกิดข้ึนในกระบวนงาน
ยอ่ มนางบประมาณท่ีไดร้ ับมาดาเนินการได้
๖.๔.๓ การปฏิรูประบบสุขภาพปฐมภูมิ และการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. เป็นเพียง
ประเด็นหน่ึงของการปฏิรูป ซึ่งการปฏิรูประบบสุขภาพระดับจังหวัดควรกาหนดไว้ในแผน
การปฏิรูปประเทศด้านสาธารณสุข โดยเพิ่มเติมในกิจกรรมสาคัญที่ส่งผลต่อประชาชน
อย่างมีนัยสาคัญและควรเร่งรัดให้มีระบบบริหารจัดการแบบบูรณาการ คล่องตัว และร่วม
รบั ผิดชอบด้านสุขภาพระหวา่ งหนว่ ยงานและองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
๖.๔.๔ ควรนาผลการประเมนิ ความพร้อมขององค์การบริหารส่วนจังหวัดท่ีมีความพร้อม
ในการรับถ่ายโอน รพ.สต. มากาหนดเป็นจังหวัดนาร่องในการปฏิรูปและศึกษา
ผลการดาเนนิ การ
๖.๔.๕ ควรสื่อสารทาความเข้าใจกับบุคลากรด้านสาธารณสุขเก่ียวกับข้อมูลข้อเท็จจริง
ในการโอนภารกจิ ไปยังองค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
๖.๔.๖ ควรให้ประชาชนเขา้ มามสี ่วนรว่ มในการรับรู้และตัดสินใจว่าควรถ่ายโอน รพ.สต.
ให้แก่องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ
๖.๔.๗ การถ่ายโอนภารกิจควรคานึงถึงประโยชน์ท่ีประชาชนจะได้รับจากการบริการ
ไดร้ ับการรกั ษาพยาบาลทดี่ ขี ้นึ เป็นหลัก
- ๕๗ -
๖.๔.๘ การถ่ายโอนภารกิจต้องมีระเบียบและข้ันตอนท่ีชัดเจน บุคลากรที่ถ่ายโอนไป
จะต้องมีความก้าวหน้าในสายอาชีพ จึงควรจัดทาการประเมินผลกระทบ ( Impact
Assessment) โดยใช้เคร่ืองมือทางวิชาการให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม ดาเนินการโดยหน่วยงาน
กลางท่ีไม่มีส่วนได้ส่วนเสียและมีข้ันตอนการดาเนินงานท่ีชัดเจน โดยอาจให้คณะกรรมการ
สุขภาพแห่งชาติท่ีมนี ายกรฐั มนตรเี ปน็ ประธาน เป็นหนว่ ยดาเนินการ
๖.๔.๙ ควรมงุ่ เนน้ การปฏริ ปู ระบบสขุ ภาพปฐมภูมิใหท้ อ้ งถน่ิ มากกวา่ การถ่ายโอนภารกิจ
รพ.สต. ใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ
------------------------------------------------
ฉ
บรรณานกุ รม
รฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย พุทธศกั ราช 2560, ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134
ตอนที่ 40 ก, 6 เมษายน 2560.
พระราชบญั ญตั ิกาหนดแผนและขนั้ ตอนการกระจายอานาจใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ
พ.ศ. 2542, ราชกจิ จานเุ บกษา เลม่ ๑๑๖/ตอนท่ี ๑๑๔ ก, ๑๗ พฤศจกิ ายน 25๔๒.
พระราชบญั ญัตหิ ลักประกนั สุขภาพแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๕, ราชกิจจานุเบกษา เลม่ ๑๑๙/
ตอนที่ ๑๑๖ ก/หนา้ ๑/๑๘ พฤศจกิ ายน ๒๕๔๕.
พระราชบญั ญัติระบบสุขภาพปฐมภมู ิ พ.ศ. ๒๕๖๒, ราชกจิ จานุเบกษา เลม่ ๑3๖/ตอนที่ 56 ก,
30 เมษายน 256๒.
ยุทธศาสตรช์ าติ ๒๐ ปี พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐, ราชกิจจานเุ บกษา 135/ตอนที่ 82 ก,
13 ตุลาคม 2561.
ประกาศสานักนายกรฐั มนตรี เรื่อง การประกาศแผนการปฏริ ปู ประเทศ, ราชกิจจานุเบกษา
เลม่ ๑๓๕/ตอนท่ี ๒๔ ก, ๖ เมษายน ๒๕๖๑.
ระเบียบสานกั นายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพฒั นาคณุ ภาพชวี ิตระดับพืน้ ที่ พ.ศ. ๒๕๖๑,
ราชกิจจานุเบกษา เลม่ ๑35/ตอนท่ี 54 ง, 9 มนี าคม 2561.
แผนการกระจายอานาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ (ฉบับท่ี 2) พ.ศ. 2551
และแผนปฏิบตั กิ ารกาหนดขน้ั ตอนการกระจายอานาจใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ
(ฉบบั ที่ 2), ราชกจิ จานเุ บกษา เลม่ 125 ตอนพเิ ศษ 40 ง หนา้ 1. กรุงเทพฯ : 2551.
(รา่ ง) แผนการกระจายอานาจใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน (ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2562 –
2565 และ (ร่าง) แผนปฏบิ ตั ิการกาหนดขน้ั ตอนการกระจายอานาจใหแ้ ก่
องคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ . กรุงเทพฯ: สานกั พมิ พ์สานกั งานคณะกรรมการการกระจาย
อานาจใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น, 2562.
สานกั เลขาธกิ ารคณะรัฐมนตรี. คาแถลงนโยบายของคณะรฐั มนตรี พลเอก ประยุทธ์ จนั ทรโ์ อชา
นายกรฐั มนตรี แถลงต่อรฐั สภา, 25 กรกฎาคม 2562.
ภาคผนวก
ผนวก ก
รายช่อื สถานีอนามัย/โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาบล (รพ.สต.)
ทถ่ี ่ายโอนใหแ้ ก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
- ๖๕ -
รายชือ่ สถานีอนามัย/โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาบล (รพ.สต.) ทถี่ า่ ยโอนให้แก่องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
เขต จงั หวดั สถานอี นามยั / องคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น
สขุ ภาพ เชียงใหม่ โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาบล
สอ.สุเทพ ทต.สุเทพ อ.เมือง
๑ ลาปาง สอ.บ้านป่าแดด ทต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม
นา่ น สอ.บา้ นสันนาเม็ง ทต.สันนาเมง็ อ.สนั ทราย
เชยี งราย สอ.ดอนแก้ว อบต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม
รพ.สต.บ้านบวกครกน้อย (โอน ๖๓) ทต.หนองป่าคร่ัง
สอ.ลาปางหลวง ทต.ลาปางหลวง อ.เกาะคา
รพ.สต.ฝายแก้ว, รพ.สต.บา้ นบปุ ผาราม, อบต.ฝายแก้ว อ.ภูเพียง
สสช.บ้านดงป่าสัก
รพ.สต.ทา่ ข้าวเปลอื ก ทต.ทา่ ข้าวเปลือก อ.แม่จนั
รพ.สต.เมืองพาน ทต.เมอื งพาน อ.พาน
รพ.สต.เชยี งเคยี่ น ทต.เชยี งเคย่ี น อ.เทิง
ตาก สอ.วงั หวาย อบต.วงั หมนั อ.สามเงา
๒ รพ.สต.ทา่ สายลวด ทต.ท่าสายลวด อ.แมส่ อด
รพ.สต.บ้านคาหวนั อบต.แม่ต่ืน อ.แมร่ ะมาด
สสช.บา้ นหว้ ยสินา
สสช.บ้านห้วยหมาบ้า, สสช.บา้ นห้วยมะพรา้ ว
สสช.บา้ นห้วยโปง่ , สุขศาลาบ้านเกร้มอคี
รพ.สต.แมก่ ,ุ รพ.สต.แม่กเุ หนือ ทต.แม่กุ อ.แม่สอด
พษิ ณุโลก รพ.สต.สมอแข อบต.สมอแข อ.เมือง
รพ.สต.พลายชุมพล ทต.พลายชุมพล
กาแพงเพชร สอ.วังแขม, สอ.บ่อทอง อบต.วังแขม อ.คลองขลุง
รพ.สต.คลองปลาสร้อย, รพ.สต.เพชรเจริญ อบต.ปางตาไว อ.ปางศิลาทอง
รพ.สต.หนิ ดาต อบต.หินดาต อ.ปางศลิ าทอง
อุทยั ธานี สอ.ต.หาดทะนง ทต.หาดทะนง อ.เมือง
ปทมุ ธานี สอ.บงึ ย่ีโถ ทม.บงึ ยี่โถ อ.ธัญญบุรี
๔ พระนครศรอี ยธุ ยา สอ.บางนมโค ทต.บางโคนม อ.เสนา
ทม.เขาสามยอด อ.เมือง
ลพบุรี สอ.เขาสามยอด อบต.เขาสมอคอน อ.ทา่ วุ้ง
รพ.สต.บา้ นเขาสมอคอน
- ๖๖ -
เขต จังหวัด สถานอี นามัย / องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
สุขภาพ โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาบล
กาญจนบุรี สอ. วงั ศาลา ทต.วงั ศาลา อ.ท่าม่วง
๕ เพชรบรุ ี สอ.บ้านหมอ้ อบต.บา้ นหมอ้ อ.เมอื ง
สมทุ รสงคราม สอ.บ้านปรก อบต.บา้ นปรก อ.เมือง
ราชบุรี สอ.ดา่ นทับตะโก อบต.ดา่ นทับตะโก อ.จอมบงึ
สอ.ต.บ้านฆอ้ ง, รพ.สต.บา้ นเก่า ทต.บา้ นฆอ้ ง อ.โพธาราม
รพ.สต.หลุมดิน ทต.หลมุ ดนิ อ.เมือง
จันทบุรี สอ.เกาะขวาง ทต.เกาะขวาง อ.เมือง
อบต.คลองหนิ ปูน อ.วังนาเย็น
สระแก้ว สอ.คลองหินปูน อบต.พระเพลิง อ.เขาฉกรรจ์
ทม.หนองปรือ อ.บางละมงุ
๖ สอ.นาคันหกั , สอ.คลองตาสตู ร, เมืองพทั ยา
ชลบรุ ี รพ.สต.มาบประชัน อบต.ตะพง อ.เมือง
รพ.สต.บา้ นเกาะล้าน อบต.นาพู่ อ.เพ็ญ
ระยอง รพ.สต.ตะพง, รพ.สต.บา้ นยายดา ทต.หนองแวง อ. ละหานทราย
๘ อดุ รธานี สอ.นาพู่, รพ.สต.บา้ นหลวง ทต.ทุ่งคลอง อ.คามว่ ง
๙ บรุ ีรมั ย์ สอ.หนองตาเยา, สอ.หนองหว้า ทต.ปากพูน อ.เมอื ง
ทม.เพชรพระงนั อ.เกาะพงนั
๑๐ กาฬสินธุ์ สอ.บา้ นเกา่ เด่ือ
๑๑ นครศรธี รรมราช สอ.บา้ นศาลาบางป,ู สอ.บา้ นปากพูน
สุราษฎรธ์ านี สอ.บ้านโฉลกหลา
ที่มา : สานกั สนับสนนุ ระบบสุขภาพปฐมภูมิ สานกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสขุ ณ วันที่ ๑ ตลุ าคม ๒๕๖๒
- ๖๗ -
จังหวดั ปีท่ีถ่ายโอน
ทรี่ บั โอน
พ.ศ. ๒๕๕๑ พ.ศ. 2555 พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๙ พ.ศ. ๒๕๖๒ พ.ศ. ๒๕๖๓
เชยี งใหม่
ลาปาง รพ.สต.
น่าน
เชยี งราย สอ.สุเทพ บ้านบวก
ตาก ครกน้อย
สอ.บ้านปา่
แดด
สอ.บ้านสันนา
เมง็
สอ.ดอนแก้ว
สอ.ลาปาง
หลวง
รพ.สต.
ฝายแก้ว
รพ.สต.บา้ น
บุปผาราม
สสช.บ้านดง
ปา่ สัก
รพ.สต.ทา่ รพ.สต. รพ.สต.บา้ น
ข้าวเปลือก เชยี งเคี่ยน สันตาเหลือง
รพ.สต.เมอื ง รพ.สต.บา้ น
พาน หัวฝาย
สอ.วังหวาย รพ.สต.ท่าสาย รพ.สต.แมก่ ุ
ลวด
รพ.สต.บา้ นคา รพ.สต.แม่กุ
หวนั เหนอื
สสช.บ้านห้วย
หมาบา้
สสช.บ้านหว้ ย
มะพรา้ ว
สสช.บ้านหว้ ย
สนิ า
สสช.บา้ นห้วย
โป่ง
สขุ ศาลาบา้ น
เกรม้ อคี
สขุ ศาลาบา้ น
ห้วยนาเย็น
- ๖๘ -
จังหวัด ปีที่ถา่ ยโอน
ที่รับโอน
พ.ศ. ๒๕๕๑ พ.ศ. 2555 พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๙ พ.ศ. ๒๕๖๒ พ.ศ. ๒๕๖๓
พิษณุโลก
กาแพงเพชร รพ.สต.สมอ รพ.สต.พลาย
อทุ ยั ธานี แข ชุมพล
นนทบรุ ี สอ.วงั แขม รพ.สต.คลอง รพ.สต.หิน
ปลาสรอ้ ย ดาต
ปทมุ ธานี
สอ.บอ่ ทอง รพ.สต.เพชร
เจรญิ
สอ.ต.หาด
ทะนง
รพ.สต.ตลาด
ขวัญ
รพ.สต.ท่า
ทราย
รพ.สต.ทาน
สมั ฤทธ์ิ
รพ.สต.
บางเขน
รพ.สต.ไขแสง
กาเนดิ มี
สอ.บงึ ยโ่ี ถ
พระนครศรอี ยธุ ยา สอ.บางนมโค
ลพบรุ ี สอ.เขาสาม รพ.สต.บา้ น
กาญจนบุรี ยอด เขาสมอคอน
สอ. วงั ศาลา
ราชบรุ ี สอ.ดา่ นทับ รพ.สต.
ตะโก บา้ นเกา่
เพชรบุรี รพ.สต.
สมุทรสงคราม สอ.ต.บา้ นฆ้อง หลุมดนิ
สพุ รรณบุรี
สอ.บา้ นหม้อ
จนั ทบุรี สอ.บ้านปรก
สระแกว้ สอ.เกาะขวาง
สอ.นาคนั หกั
สอ.คลอง
ตาสตู ร
- ๖๙ -
จงั หวัด ปที ี่ถา่ ยโอน
ทร่ี ับโอน
พ.ศ. ๒๕๕๑ พ.ศ. 2555 พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๙ พ.ศ. ๒๕๖๒ พ.ศ. ๒๕๖๓
สอ.คลอง
หนิ ปนู
ชลบุรี รพ.สต.มาบ รพ.สต.บา้ น
ประชนั เกาะล้าน
รพ.สต.ตะพง รพ.สต.ทบั มา
รพ.สต.บา้ น รพ.สต.
ยายดา เนนิ พระ
ระยอง รพ.สต.นาคอก
อดุ รธานี สอ.นาพู่
รพ.สต.
บา้ นดอน
รพ.สต.
หนองจอก
รพ.สต.บา้ น
หลวง
บุรรี มั ย์ สอ.หนองตาเยา
สอ.หนองหว้า
กาฬสนิ ธุ์ สอ.บ้านเก่าเด่อื
สอ.บ้านศาลา
นครศรีธรรมราช บางปู
สอ.บ้านปากพนู
สุราษฎรธ์ านี สอ.บ้าน
โฉลกหลา
๒๔ ๒๘ ๑๘ ๔ ๑ ๖ ๑๓
โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาบล (รพ.สต.) ทถี่ า่ ยโอนให้แกอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ
รวมจานวน 70 แหง่
ที่มา : สานักงานคณะกรรมการการกระจายอานาจใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ
ผนวก ข
ตวั อย่างแบบสอบถามความคิดเหน็
แบบสอบถาม
เร่อื ง ปัญหาและขอ้ เสนอแนะการถา่ ยโอนโรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตาบล (รพ.สต.)
จากกระทรวงสาธารณสขุ ไปสงั กัดองคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ
โดยคณะอนุกรรมาธกิ ารตดิ ตามและเร่งรัดการปฏิรปู ดา้ นการปกครองท้องถ่นิ
ในคณะกรรมาธกิ ารการปกครองท้องถิน่ วุฒสิ ภา
แบบสอบถามฉบับน้ี จดั ทาขึน้ โดยมวี ัตถปุ ระสงค์ ดังน้ี
1. เพื่อศึกษาสาเหตุที่ทาให้การถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.) จากกระทรวง
สาธารณสุขไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ยังไม่เป็นไปตามแผนและขั้นตอนการกระจายอานาจ
ใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ
2. เพ่ือหาข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล
(รพ.สต.) จากกระทรวงสาธารณสุขไปสังกัดองคก์ รปกครองส่วนท้องถน่ิ
คาแนะนาในการตอบแบบสอบถาม
แบบสอบถามฉบบั น้ีประกอบไปดว้ ย 3 ตอน ดงั นี้
ตอนที่ 1 แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ตอบแบบสอบถาม โดยการเลือกตอบประเด็น
ท่ีตรงกับผตู้ อบเก่ยี วกับขอ้ มลู พื้นฐานของผตู้ อบ
ตอนท่ี 2 แบบสอบถามถึงสาเหตุ (ปัญหา) ท่ีทาใหก้ ารถา่ ยโอนโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาบล
(รพ.สต.) จากกระทรวงสาธารณสุขไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ยังไม่เป็นไปตามแผนและ
ขน้ั ตอนการกระจายอานาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่
ตอนที่ 3 แบบสอบถามเก่ียวกับข้อเสนอแนะต่อการแก้ไขปัญหาการถ่ายโอนโรงพยาบาล
สง่ เสรมิ สขุ ภาพตาบล (รพ.สต.) จากกระทรวงสาธารณสุขไปสังกดั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
คาตอบของท่านจะถูกนาไปประมวลเพ่ือจัดทารายงานและนาเสนอในภาพรวมเท่านั้น ผลการ
ค้นคว้าจะไม่ส่งผลกระทบต่อท่าน ดังนั้น จึงเรียนมาเพื่อขอความร่วมมือจากท่านในการให้ข้อมูล
ตามความเป็นจรงิ
ขอท่านได้โปรดทาเครื่องหมาย ลงใน ตามข้อความที่เป็นจริงในช่องว่างที่กาหนดไว้
อนุกรรมาธกิ ารฯ ใครข่ อความร่วมมอื ในการตอบแบบสอบถามและขอขอบคณุ เปน็ อยา่ งสูงมา ณ โอกาสน้ี