MANIFESTO GABUNGAN PARTI SARAWAK (GPS)
PILIHAN RAYA NEGERI SARAWAK KE-12
Menjamin
Kestabilan,
Kemakmuran
dan
Kegemilangan
Sarawak
# SarawakUntukSemua
SemuaUntukSarawak
2
MESEJ PENGERUSI GPS
Salam Sarawakku Sayang
ekali lagi kita akan menjalankan tanggungjawab dalam menentukan hala tuju dan masa
Sdepan Sarawak yang kita sayangi.
GPS Memperjuang Hak Sarawak
Sejak 58 tahun yang lalu, kita telah menempuh pelbagai pengalaman dalam perjalanan politik
di peringkat Negeri dan Persekutuan. Paling utama ialah penubuhan Gabungan Parti Sarawak
(GPS) pada 12 Jun 2018 untuk mewakili rakyat Sarawak demi memastikan rakyat Sarawak terbela
dan Sarawak terus stabil, makmur dan gemilang.
GPS merupakan parti politik anak Sarawak yang unggul mewakili semua lapisan masyarakat
di Sarawak. Perjuangan GPS adalah untuk melindungi dan mempertahankan hak rakyat serta
kepentingan Sarawak seperti yang termaktub dalam Perjanjian Malaysia 1963 (MA63), Laporan
Jawatankuasa Antara Kerajaan (IGC), Perlembagaan Sarawak dan Perlembagaan Malaysia.
GPS Merancak Pembangunan
GPS turut memberi fokus dan penekanan terhadap pembangunan yang holistik dan inklusif
demi memastikan setiap rakyat di seluruh Sarawak menikmati pembangunan.
GPS telah berjaya melaksanakan pelbagai projek infrastruktur dan utiliti di seluruh Sarawak
menggunakan peruntukan negeri seperti:
Jalan raya termasuk projek-projek strategik Bekalan air, sistem grid
seperti Jalan Pesisir dan Jalan Utama Kedua air dan elektrik ke seluruh
Sarawak
Jambatan Batang Lupar, Batang Saribas,
Batang Paloh, Muara Lassa, Batang Igan, Infrastruktur digital dan
Sungai Krian, Kuala Kemena, Batang Rajang, telekomunikasi
Batang Rambungan, Sungai Sarawak-Sejingkat,
Sungai Lingga dan Jambatan Batang Lupar 2
Untuk memastikan usaha pembangunan dijalankan dengan lebih rancak, terancang dan
sistematik, Kerajaan GPS telah berjaya menubuhkan:
Development Bank of Sarawak Sarawak Digital Economy
(DBOS) Corporation (SDEC)
Petroleum Sarawak Berhad Sarawak Media Group
(PETROS) (SMG)
Sarawak Multimedia Authority Sarawak Research Development
(SMA) Council (SRDC)
3
RAKYAT SARAWAK YANG DISAYANGI
Keupayaan Kerajaan GPS melaksanakan pelbagai program pembangunan untuk kepentingan
rakyat jelas membuktikan bahawa kita mempunyai jentera pentadbiran yang mantap dan
berhemah serta sistem tadbir urus kewangan yang baik, telus dan beramanah.
Kerajaan GPS telah berjaya melaksanakan pelbagai inisiatif yang berpaksikan kepada keperluan
dan hak rakyat Sarawak. GPS merupakan sebuah gabungan parti politik yang menepati dan
melaksanakan apa yang kita janji.
GPS Membantu Rakyat Menangani COVID-19
Semasa rakyat terkesan akibat pelaksanaan Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) bagi
membendung penularan COVID-19, Kerajaan GPS telah melaksanakan 7 Pakej Bantuan Khas
Sarawakku Sayang (BKSS) bernilai lebih RM5.3 bilion bagi menangani impak penularan wabak
COVID-19. Di bawah BKSS, terdapat lebih 30 inisiatif yang meliputi bantuan kepada anggota barisan
hadapan, bantuan kewangan kepada rakyat dan peniaga yang terjejas, pemberian diskaun bil
elektrik dan air dan kadar sewa premis perniagaan serta diskaun pinjaman perniagaan. Ini telah
memberi manfaat kepada semua lapisan rakyat Sarawak.
GPS Menjamin Masa Depan Sarawak Melalui PCDS
Bagi memastikan Sarawak terus progresif, gemilang dan maju menjelang 2030, Kerajaan GPS
telah menubuhkan Sarawak Economic Action Council (SEAC) pada 6 Mei 2020 dan seterusnya
melancarkan Post COVID-19 Development Strategy (PCDS) 2030 pada 22 Julai 2021 untuk
menjadikan Sarawak maju menjelang 2030.
Pelbagai inisiatif yang berteraskan kemakmuran ekonomi, inklusiviti sosial dan kelestarian
alam sekitar telah dirancang dan akan dilaksanakan. Sektor-sektor yang diberikan penekanan
adalah pertanian komersial, pembuatan, perkhidmatan sosial, perhutanan, perlombongan,
pelancongan, tenaga diperbaharu dan disokong oleh pembangunan sumber manusia,
transformasi digital, pembangunan infrastruktur asas dan utiliti serta inovasi.
Di bawah PCDS, golongan muda akan menerima manfaat besar kerana apa yang dirancang dan
dilaksanakan adalah untuk masa depan mereka.
Bidang pendidikan dan latihan teknikal akan diperkasakan untuk meningkatkan kapasiti
generasi muda yang merupakan aset dan penyambung pembangunan Sarawak. Lebih banyak
peluang pekerjaan dan perniagaan akan disediakan kepada golongan muda demi masa depan
mereka.
Dalam tempoh dua Rancangan Malaysia (2021-2030), kita akan memastikan tiada seorang pun
rakyat Sarawak yang tersisih dalam mengecapi nikmat pembangunan. Pendapatan rakyat akan
dipertingkatkan melalui pelbagai inisiatif demi mengurangkan kadar kemiskinan.
GPS Memelihara Kesejahteraan Sosial
Kerajaan GPS sentiasa mempertahankan kebebasan beragama. Selain pentadbiran agama
4
Islam di bawah Jabatan Agama Islam Sarawak (JAIS), Kerajaan GPS juga telah menubuhkan Unit
Hal Ehwal Agama-Agama Lain (UNIFOR) bagi mengukuhkan lagi keharmonian antara agama
selain memberi bantuan kewangan untuk menjaga hal ehwal agama masyarakat bukan Islam
di Sarawak. Di samping itu, Kerajaan GPS akan memastikan amalan adat resam pelbagai kaum
terus dipelihara.
Sebagai Pengerusi GPS, saya dan pasukan yang terdiri daripada kepimpinan pelbagai kaum di
Sarawak akan terus komited untuk memastikan dasar-dasar yang kita laksanakan dapat memberi
manfaat kepada rakyat. Kepimpinan GPS yang berpengalaman, berwibawa, mempunyai integriti
yang tinggi dan rekod pencapaian yang cemerlang akan memberi perkhidmatan terbaik kepada
rakyat Sarawak.
GPS Perlukan Sokongan Padu Rakyat Sarawak
Sebagai rakyat Sarawak, adalah menjadi tanggungjawab kita untuk memilih kerajaan yang
prihatin dan bertanggungjawab dalam menghadapi cabaran pada masa kini dan akan datang.
Ini adalah untuk memastikan kesinambungan pembangunan dan kesejahteraan Sarawak yang
kita sayangi. Janganlah kita menggadaikan masa depan kita dengan memilih parti yang gagal
memenuhi kehendak rakyat Sarawak dan tidak mampu menunaikan janji-janji yang dibuat.
Apatah lagi memilih parti yang bersekongkol dengan mereka yang pernah gagal memimpin
negara.
Kita harus mengambil iktibar dengan kegagalan Kerajaan Persekutuan di bawah Pakatan
Harapan. Ia hanya bertahan selama 22 bulan sahaja kerana tidak mempunyai keupayaan
mentadbir negara dan kepimpinan mereka yang hanya mementingkan kuasa. Keadaan ini telah
menjejaskan pentadbiran dan pembangunan negara serta kebajikan rakyat jelata.
Sokong dan undilah GPS untuk Sarawak yang Stabil, Makmur dan Gemilang, demi menjadikan
Sarawak Maju Menjelang 2030.
Jaga Sarawak, Intu Sarawak
Sarawak Diutamakan
Hidup GPS!!! Hidup GPS!!! Hidup GPS!!!
Abang Jo
5
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
Kerajaan GPS
di bawah pimpinan
YAB Ketua Menteri
Abang Jo
telah melaksanakan
LEBIH 100 INISIATIF
yang telah memberi
banyak manfaat
kepada rakyat Sarawak.
6
1. MENJAMIN KESTABILAN DAN AUTONOMI
POLITIK SARAWAK
“Kita dalam
bertekad
mempertahankan
hak Sarawak, diberi balik
kepada rakyatnya”
Abang Jo
25 Ogos 2019, Sri Aman
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menubuhkan satu gabungan parti-parti politik yang terdiri daripada Parti Pesaka
Bumiputera Bersatu (PBB), Parti Rakyat Sarawak (PRS), Parti Rakyat Bersatu
Sarawak (SUPP) dan Parti Demokratik Progresif (PDP) sebagai kuasa politik
bersama yang menentukan hala tuju dan masa depan Sarawak.
Mentadbir dan membangunkan Sarawak mengikut acuan sendiri tanpa terikat
dengan mana-mana gabungan politik di peringkat Persekutuan dalam membuat
keputusan demi kepentingan Sarawak.
Mewujudkan kepemimpinan yang berwibawa, berpengalaman luas dan dapat
bekerja sebagai satu pasukan.
Menjadikan gabungan ini diwakili setiap kaum dan agama serta bersifat inklusif
demi memastikan kepentingan semua rakyat dijaga.
Mentadbir Sarawak dengan cekap, berintegriti dan menjadikan Sarawak stabil dari
segi politik, ekonomi dan sosial.
Menjadikan Sarawak sebagai penanda aras kepada negeri-negeri lain di Malaysia
serta diiktiraf dalam pelbagai bidang di peringkat negara dan serantau.
Meminda Perlembagaan Negeri Sarawak bagi membolehkan rakyat Sarawak yang
berumur 18 tahun ke atas dipilih untuk menjadi Ahli Dewan Undangan Negeri
(ADUN).
7
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
2. MEMPERTAHAN DAN MEMBELA HAK-HAK SARAWAK
MENGIKUT PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN, PERJANJIAN
MALAYSIA 1963 (MA63), PERLEMBAGAAN NEGERI
SARAWAK DAN UNDANG-UNDANG NEGERI SARAWAK
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menubuhkan Mesyuarat Jawatankuasa Bersama antara Kerajaan Sarawak dan
Persekutuan untuk mengembalikan semula hak-hak Sarawak yang terhakis.
Menuntut 13 Perkara secara pentadbiran berkenaan hak-hak Sarawak daripada
Kerajaan Persekutuan iaitu:-
1 Perancangan projek persekutuan di Sarawak perlu dirunding dengan Kerajaan
Sarawak;
2 Peningkatan nisbah guru anak kelahiran Sarawak yang bertugas di Sarawak kepada
90%;
3 Meningkatkan jumlah kemasukan pelajar Sarawak bagi Program Ijazah Perubatan
di universiti awam;
4 Menambah 100 jawatan baharu dalam Jabatan Imigresen Sarawak untuk
menambah baik fungsi penguatkuasaan di Sarawak;
5 Melantik Pegawai Negeri bagi mewakili Sarawak sebagai Ahli dalam Suruhanjaya
Perkhidmatan Awam dan Suruhanjaya Perkhidmatan Pelajaran Persekutuan;
6 Memperkukuhkan fungsi Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) dengan kerjasama
Kerajaan Persekutuan;
7 Menubuhkan Jawatankuasa Bersama antara Kerajaan Sarawak dan Persekutuan
mengenai perancangan dan pelaksanaan projek perumahan di Sarawak;
8 Rundingan dan konsultasi dengan Kerajaan Sarawak dalam mempertimbangkan
kelulusan permohonan permit perikanan laut dalam;
9 Rundingan dan konsultasi dengan Kerajaan Sarawak dalam penggubalan undang-
undang Persekutuan yang ada implikasi dengan Sarawak;
Penurunan kuasa Ketua Pengarah Jabatan Alam Sekitar di bawah Seksyen 49 Akta
10 Kualiti Alam Sekeliling, 1974 kepada Kerajaan Sarawak;
Pembangunan sukan di Sarawak diuruskan secara bersama dengan Kerajaan
11 Sarawak;
Pemberian kuasa warden lalu lintas kepada Pihak Berkuasa Tempatan Negeri
12 Sarawak; dan
13 Penurunan kuasa kepada Pegawai Undang-undang Negeri di bawah Kanun
Tatacara Jenayah [Akta 593] untuk menjalankan kuasa-kuasa pendakwaan bagi
kesalahan di bawah Ordinan Negeri.
8
Menyuarakan kepada Kerajaan Persekutuan tentang pentingnya keutamaan
pembangunan di Sarawak dan ini terbukti dengan fokus melonjakkan pembangunan
Sarawak diberikan keutamaan dalam Rancangan Malaysia Ke-12 (RMKe-12).
Mendapatkan hak kuasa untuk mengawal selia pengedaran gas berlandaskan
Distribution of Gas Ordinance (DGO), 2016 [Cap. 72]:
• Pada 31 Mei 2021, Kerajaan Persekutuan telah bersetuju untuk memberikan
pengecualian kepada pengedar Liquefied Petroleum Gas (LPG) di Sarawak untuk
mendapatkan lesen pengedaran gas di bawah Akta Kemajuan Petroleum (PDA)
1974 dan lesen di bawah Akta Kawalan Bekalan (CSA) 1961 daripada Kementerian
Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna (KPDNHEP).
• Bermula 1 Jun 2021, pemborong dan peruncit LPG di Sarawak hanya memerlukan
lesen pengedaran gas di bawah DGO daripada Kementerian Utiliti Sarawak.
• Ini membolehkan Sarawak memainkan peranan yang lebih aktif dalam industri
minyak dan gas.
Melaksanakan Program Malaysia Rumah Keduaku di Sarawak (S-MM2H) berdasarkan
kriteria dan pematuhan kepada hak-hak Sarawak di bawah Seksyen 64 dan 65, Akta
Imigresen 1959/63.
Menuntut hak Sarawak daripada Kerajaan Persekutuan melalui Jawatankuasa Khas
Kabinet Untuk Menyemak Pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) seperti:
1 Semakan Semula Pemberian Khas yang termaktub di bawah Perkara 112D
Perlembagaan Persekutuan telah dipersetujui secara dasar;
2 Pelaksanaan Penurunan Kuasa kepada Kerajaan Sarawak bagi membuat
perundangan subsidiari mengenai ‘conditions peculiar’ di bawah Labour Ordinance
Sarawak;
3 Penurunan Kuasa di bawah Akta Kualiti Alam Sekeliling, 1974 kepada Kerajaan
Sarawak; dan
4 Pelepasan dan Penyerahan Balik Tanah Hak Milik Kerajaan
Persekutuan yang tidak dibangunkan kepada Kerajaan Sarawak telah dipersetujui
secara dasar.
Sambutan Hari Sarawak pada 22 Julai setiap tahun sebagai mengiktiraf hak Sarawak
9
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Membentuk Majlis Khas Perjanjian Malaysia 1963 yang dianggotai Kerajaan
Persekutuan, Sarawak dan Sabah untuk membincangkan hak-hak Sarawak dan
Sabah di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
Menegaskan 4 Perkara Utama yang tidak boleh diganggu gugat:
1. Kuasa Autonomi Imigresen;
2. Hak Sarawak untuk menguatkuasakan undang-undang
negeri mengikut Perlembagaan Persekutuan;
3. Hak Sarawak ke atas Pelantar Benua; dan
4. Kedaulatan Sarawak ke atas dasar laut dan lapisan
tanah serta hasil-hasilnya.
PETROS telah dilantik sebagai pengedar utama
Gas Petroleum Cecair atau LPG di Sarawak
10
3. MENJAMIN HAK KESAKSAMAAN YANG INKLUSIF
UNTUK SEMUA RAKYAT SARAWAK
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menjamin kebebasan beragama dengan menubuhkan
Unit Hal Ehwal Agama-Agama Lain (UNIFOR) selain
Jabatan Agama Islam Sarawak (JAIS).
Mengamalkan toleransi beragama dengan tiada
larangan bagi penganut Kristian di Sarawak untuk Geran bantuan UNIFOR bertujuan
menggunakan kalimah Allah dengan penghormatan. baik pulih dan membina rumah
Menjamin kebebasan setiap kaum untuk ibadat di Sarawak
mengamalkan adat resam masing-masing.
Memberi peluang yang saksama kepada semua kaum dalam bidang ekonomi,
politik dan sosial.
Memperuntukkan dana bagi pembinaan wisma dan pusat komuniti dan
kebudayaan pelbagai kaum.
Menganjurkan Simposium Kebudayaan bagi memperkukuhkan perpaduan antara
kaum.
Pusat Komuniti DBNA Wisma Melayu Wisma FORUM Menara Panggau Dayak
Hormat menghormati di antara satu
sama lain menjadikan masyarakat
Sarawak unik dan menjadi contoh
kepada negeri-negeri lain di Malaysia
11
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
4. MENGIKTIRAF DAN MENJAMIN HAK RAKYAT
KE ATAS TANAH NATIVE CUSTOMARY RIGHT (NCR)
DAN NATIVE TERRITORIAL DOMAIN (NTD)
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Meminda Kanun Tanah Negeri melalui Land Code (Amendment) Ordinance 2018
bagi memberi pengiktirafan secara perundangan ke atas NTD.
Menjalankan kerja-kerja pengukuran ke atas tanah-tanah NCR secara perimeter di
bawah Seksyen 6 Kanun Tanah Negeri dan lot individu dan kampung tradisional
di bawah Seksyen 18 Kanun Tanah Negeri. Pencapaian setakat 30 September 2021
adalah:
• 2,485,245 ekar tanah NCR;
• 55,849 lot Kampung Tradisional; dan
• 46,840 lot individu di bawah Seksyen 18 Kanun Tanah Negeri yang melibatkan
kawasan seluas 140,474 ekar.
Menyediakan peruntukan RM40 juta setahun untuk membiayai Program Pengukuran
Tanah NCR dan NTD sejak 2019.
Membelanjakan RM30 juta setahun bagi menambah tenaga kerja di Jabatan Tanah
dan Survei (JTS) dengan pengambilan 467 kakitangan baharu.
Menambah baik dan memperkasa Land & Survey Information System (LASIS) bagi
meningkatkan sistem penyampaian perkhidmatan pentadbiran tanah.
Majlis Penyerahan Warta Rizab Komunal Bumiputera di bawah Seksyen 6
dan Surat Hak Milik Tanah Seksyen 18 Kanun Tanah
Kerja-kerja pengukuran tanah NCR
12
5. MENJADIKAN SARAWAK MAJU DAN
BERPENDAPATAN TINGGI MENJELANG 2030
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA: Bajet Tahunan
70%
Menyediakan bajet pembangunan dan operasi yang Pembangunan
besar melebihi RM50 bilion di bawah Rancangan
Malaysia Ke 11 (RMKe-11) 2016 - 2020.
Memperuntukkan 70% jumlah bajet tahunan untuk 30%
pembangunan berbanding 30% perbelanjaan operasi Operasi
bagi mempercepatkan pembangunan Sarawak.
Meningkatkan keyakinan pelabur dan menjadikan Sarawak sebagai sebuah
destinasi pelaburan terpilih di Malaysia dengan merekodkan jumlah pelaburan
melebihi RM55.2 bilion dalam sektor pembuatan dari tahun 2015 hingga 2020.
Merekodkan pelaburan kedua tertinggi dalam sektor pembuatan di Malaysia yang
bernilai RM15.7 bilion dalam situasi COVID-19 pada tahun 2020.
Mengekalkan imbangan dagangan 322.6 Ekonomi Sarawak/RM Bilion
yang positif (nilai eksport melebihi
nilai import) Sarawak sejak tahun 219.8
1968.
Mengembangkan ekonomi Sarawak 132.7 130.5 91.2 85.0
menjadi antara tiga terbesar di 72.9 56.2 45.7 44.8 42.4 34.8
Malaysia dan menyumbang lebih 10% 24.1 7.2 5.9
kepada ekonomi Malaysia. Perlis
RM bilion Selangor W.P. Kuala Lumpur Sarawak Johor Pulau Pinang Sabah Perak Pahang Negeri Sembilan Kedah Melaka Terengganu Kelantan W.P. Labuan
Kerja-kerja pengukuran tanah NCR
13
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
Penubuhan PETROS pada 24 Julai 2017 bagi
memajukan industri minyak dan gas di
Sarawak.
Penubuhan Bank
Pembangunan Sarawak
(DBOS) pada 3 November
2017 bagi menyediakan dana
alternatif pembangunan.
Penubuhan Majlis Tindakan Ekonomi Penubuhan Majlis Penyelidikan dan
Sarawak (SEAC) pada 6 Mei 2020 bagi Pembangunan Sarawak (SRDC) pada 9
merangka agenda ekonomi Pasca November 2017 bagi mempromosi dan
Pandemik COVID-19 Sarawak. membangunkan penyelidikan di Sarawak.
Pelancaran Strategi Pembangunan Pasca COVID-19 (PCDS) 2030 pada 22 Julai 2021.
14
6. MERAPATKAN JURANG PENDAPATAN RAKYAT MELALUI
PEWUJUDAN LEBIH BANYAK PELUANG PEKERJAAN
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menyediakan peluang pekerjaan sebanyak 1.3 juta dalam pelbagai bidang pada
tahun 2020.
Menyediakan lebih 80,000 peluang pekerjaan setahun melalui pelaksanaan
pelbagai program dan projek kerajaan.
Mewujudkan lebih 50,000 peluang pekerjaan baru di bandar dan luar bandar
kepada rakyat tempatan, terutama sekali dalam bidang digital.
Menyediakan peluang latihan bagi meningkatkan kemahiran pekerja tempatan dan
mengurangkan kebergantungan kepada pekerja asing.
Menjana 243,000 peluang pekerjaan berkaitan sektor pelancongan kepada
penduduk tempatan melalui penawaran perkhidmatan termasuk pekerja hotel,
restoran, pemandu pelancong, kesenian, hiburan dan rekreasi, kedai cenderamata
dan kraftangan dan sebagainya.
Taman Perindustrian Samalaju menyediakan 8,000 peluang pekerjaan dengan
menjana pendapatan RM343 juta setahun.
Taman Teknologi Tinggi Sama Jaya menyediakan 13,700
pekerjaan dengan menjana pendapatan RM598 juta
setahun.
Mewujudkan Unit Pengurusan Imigresen dan Buruh
(ILMU) di bawah Jabatan Ketua
Menteri (JKM) untuk mengawal
selia tenaga kerja asing di
Menyediakan peluang latihan
Sarawak. bagi meningkatkan kemahiran
pekerja tempatan
Mewujudkan lebih 50,000
peluang pekerjaan baru
dalam bidang digital
Menyediakan peluang
Menjana 243,000 peluang latihan bagi meningkatkan
pekerjaan berkaitan sektor kemahiran pekerja
pelancongan tempatan
15
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
7. MEMBASMI KEMISKINAN BANDAR
DAN LUAR BANDAR
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Mengurangkan kadar kemiskinan Membangunkan sektor pertanian
kepada 9% pada tahun 2019 bagi meningkatkan pendapatan
berbanding 12% dalam tahun 2016. rakyat melalui pembangunan
infrastruktur pertanian,
menyediakan bantuan kewangan
Memperuntukkan sebanyak RM216 dan teknikal serta pasaran.
juta bagi Projek Kecil Luar Bandar
(MRP) dalam Rancangan Malaysia
Ke-11 (RMKe-11). Melaksanakan pelbagai program
dan projek pertanian komersial
dan industri desa sehingga berjaya
Membangunkan Perusahaan meningkatkan pendapatan isi
Kecil dan Sederhana (PKS) untuk rumah penduduk luar bandar dari
meningkatkan pendapatan rakyat RM3,695 pada tahun 2016 kepada
menerusi penyediaan geran mikro RM4,218 pada tahun 2019.
dan latihan kemahiran.
Aktiviti akuakultur bagi meningkatkan sumber ekonomi Menggalakkan penternakan secara sistematik bagi
penduduk luar bandar perkembangan industri ternakan dan makanan
Menggalakkan pertanian moden Membangunkan Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS)
bagi meningkatkan pendapatan rakyat untuk meningkatkan pendapatan rakyat
16
8. MENYEDIAKAN LEBIH BANYAK RUMAH MAMPU
MILIK, SKIM PEMBESARAN KAMPUNG (SPK),
SKIM PENEMPATAN SEMULA (SPS), BANTUAN
PEMBINAAN DAN BAIK PULIH RUMAH PANJANG
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menyediakan 24,086 lot di dalam SPK dan 26,328 lot SPS sehingga 30 September
2021.
Menyediakan RM267.9 juta bagi menambah baik infrastruktur asas di dalam SPK
dan SPS seperti jalan raya berturap, parit konkrit dan lot-lot yang ditembok.
Menyediakan dan meluluskan Kemudahan Pinjaman Perumahan melebihi RM117
juta yang memberi manfaat kepada hampir 1,000 rakyat golongan B40 untuk
memiliki rumah sendiri melalui Mutiara Mortgage & Credit Sdn Bhd.
Menyediakan lot kediaman SPS dan SPK dengan kadar premium tidak melebihi
RM2,500 bagi setiap lot kediaman. Manakala kos penyediaan setiap lot serta
infrastruktur berjumlah RM100,000 hingga RM120,000 ditanggung sepenuhnya
Kerajaan GPS.
Melaksanakan Program Pembaharuan Semula Bandar (Urban Renewal)
dengan peruntukan berjumlah RM984 juta dalam RMKe-11 bagi menyediakan
penempatan baharu yang kondusif dan teratur.
Membina sebanyak 793 unit rumah di bawah Program Rumah Spektra Permata
(RSP) sejak tahun 2017.
Menyediakan Skim Pinjaman Rumah Panjang dengan peruntukan berjumlah
RM50 juta daripada Kerajaan GPS yang memberi manfaat kepada 1,604 pintu
rumah panjang sejak tahun 2020.
Menyediakan Subsidi Sewa Rumah untuk golongan B40 di kawasan bandar.
Menggalakkan penternakan secara sistematik bagi
perkembangan industri ternakan dan makanan
Membangunkan Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) Program Pembangunan Semula Bandar menyediakan penempatan baharu
untuk meningkatkan pendapatan rakyat yang kondusif dan teratur kepada rakyat Sarawak
17
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
9. MEMACU PEMBANGUNAN EKONOMI SARAWAK
MELALUI AGENDA EKONOMI DIGITAL
Kerajaan GPS telah BERJAYA:
Membangunkan aplikasi
SarawakGov pada 13 Mac
Melancarkan 2017 bagi menyediakan
Strategi maklumat terkini
Ekonomi perkhidmatan
Digital Sarawak Kerajaan Sarawak.
2018 hingga
2022 pada
13 Disember
2017 dan
melaksanakan 47
tindakan strategik
merangkumi
Tadbir Urus dan Infrastruktur,
Sektor Ekonomi, Bandar Pintar
serta Bakat dan Penyelidikan dan
Pembangunan (R&D). Menubuhkan
6 Hab-Inovasi
Digital SMA-
TEGAS sejak
Menubuhkan Sarawak Multimedia 2017 dan membangunkan
Authority (SMA) pada 14 Mac 2018 TEGAS Digital Village di Taman
dan Sarawak Digital Economy Perindustrian Samajaya bagi
Corporation (SDEC) untuk memudah cara pemindahan
menerajui pelaksanaan inisiatif dan mempercepatkan
ekonomi digital Sarawak. kemajuan teknologi.
18
Menubuhkan 42 Pusat Komuniti
Digital (DCC) di seluruh Sarawak sejak
8 Oktober 2020 bagi menggalakkan
budaya dan memupuk kesedaran
digital kepada komuniti di seluruh
Sarawak.
Membangunkan Identiti Digital Melaksanakan
atau Sarawak ID pada tahun 2018 pelbagai
ke arah Kerajaan Digital dengan program latihan
lebih 500,000 pengguna telah keusahawanan
berdaftar dengan Sarawak ID. digital dan
bantuan kewangan seperti
e-Commerce Forum, Digital
Marketing Training, Online
Marketing Workshop, YouTube
Creative Content for Social
Entrepreneur, Usahawan e-Dagang,
e-Commerce Grant dan Program
Go Digital bagi mewujudkan
Membangunkan aplikasi Sarawak ekosistem e-dagang.
Pay pada tahun 2017 dan kini
dikenali sebagai S Pay Global.
Sejak 2018 sebanyak lebih 650,000 Melancarkan stesen televisyen
pengguna telah berdaftar dan milik Kerajaan Sarawak - TV
merekodkan urus niaga melebihi Sarawak (TVS) pada 10 Oktober
RM1.5 bilion. 2020 yang memberi peluang
kepada masyarakat tempatan
membangunkan industri kreatif
dan mempromosikan produk
tempatan serta
pelancongan di
Sarawak.
19
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
10. MEMPERKASAKAN USAHA MELINDUNGI DAN
MEMULIHARA ALAM SEMULA JADI
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Mengekalkan 63% litupan hutan di Sarawak.
Mewartakan seluas 3.9 juta hektar tanah sebagai
Estet Hutan Kekal.
Mewartakan seluas 2.1 juta hektar yang
merangkumi 0.9 juta hektar tanah dan 1.2 juta
hektar kawasan air sebagai Kawasan Terlindung
Sepenuhnya bagi tujuan perlindungan dan Program Restorasi Landskap Hutan
bertujuan memulihara hutan
pemeliharaan alam semula jadi. semula jadi Sarawak
Mendapat pengiktirafan nasional dan antarabangsa bagi pengurusan hutan
secara mapan.
Mendapat pengiktirafan antarabangsa terhadap usaha perlindungan dan
pemeliharaan flora dan fauna dan sumber biodiversiti seperti pengiktirafan di
bawah UNESCO World Heritage Site, Convention on Wetlands of International
Importance dan East Asian Australasian Flyway Partnership (EAAFP).
Memperkenalkan Program Restorasi Lanskap Hutan untuk memulihara kawasan
hutan terosot.
Melabuhkan 12,900 unit tukun tiruan Reef Balls setakat 30 Oktober 2021 di
perairan laut Sarawak untuk melindungi dan memulihara sumber marin.
Mengadakan kolaborasi dengan pelbagai organisasi atau institusi di dalam dan
luar negara untuk memperkasa perlindungan dan pemeliharaan alam sekitar
dan hidupan liar. Antara inisiatif tersebut ialah Heart of Borneo, Research for
Intensified Management of Bio-Rich Areas of Sarawak (RIMBA Sarawak), Global
Environment Facility (GEF) dan Food and Agriculture Organization (FAO).
Memperkasa operasi Membangunkan lebih banyak
penguatkuasaan melalui tenaga elektrik dari sumber tenaga
penggunaan teknologi terkini dalam diperbaharu seperti tenaga hidro,
membanteras pembalakan haram. tenaga solar dan hidrogen.
20
11. MENINGKATKAN PENDAPATAN DAN
SUMBER HASIL SARAWAK Hasil (RM Bilion)
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Mempelbagaikan sumber hasil negeri daripada cukai
jualan, cukai balak dan peningkatan dividen pelaburan.
Menjana Semula Hasil bagi memperkukuhkan
kedudukan kewangan Sarawak.
Meningkatkan hasil Sarawak dari RM7.2 bilion pada 2018
kepada RM10.7 bilion pada 2020.
Menubuhkan PETROS pada 24 Julai 2017 untuk
memajukan industri minyak dan gas di Sarawak.
Memastikan PETROS dianugerah Blok SK437 di
luar pesisir Sarawak daripada PETRONAS untuk
pembangunan hasil minyak dan gas Sarawak.
Meningkatkan ekuiti Sarawak dalam Malaysia LNG Tiga Sdn Bhd dari 10% kepada
25% dan mendapatkan ekuiti 10% dalam Petronas LNG 9 Sdn Bhd pada tahun 2018.
Menubuhkan DBOS pada 3 November 2017 untuk menyediakan dana alternatif
pembangunan.
Melaksanakan bayaran Cukai Jualan Negeri (SaST) sebanyak 5% ke atas produk
petroleum sejak 2019 dan secara kumulatif dianggarkan sebanyak lebih daripada
RM7 bilion akan dikutip sehingga tahun 2021.
Mengambil alih sepenuhnya pemilikan Empangan Hidro Elektrik Bakun yang
mempunyai kapasiti penjanaan 2,400 megawatt daripada Kerajaan Persekutuan
untuk menjana pendapatan melalui tenaga hidro.
Pembayaran Cukai Jualan Negeri
(SaST) Produk Petroleum kepada
Kerajaan Sarawak oleh Petronas
Empangan Hidroelektrik Bakun Milik Kerajaan Sarawak
21
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
12. MEMPERHEBATKAN JARINGAN
JALAN PERHUBUNGAN, PENGANGKUTAN,
PELABUHAN DAN LAPANGAN TERBANG
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Melaksanakan pembinaan 786 km Lebuh raya
Pan Borneo Sarawak dengan kos RM16.1 bilion.
Melaksanakan Projek Jalan Utama Kedua
dengan kos berjumlah RM6 bilion yang
melibatkan pembinaan jalan baharu
sepanjang 242km dan 3 buah jambatan utama
baharu. Jalan ini akan menghubungkan Jalan
Pesisir dengan Lebuhraya Pan Borneo dan
memendekkan jarak perjalanan dari Kuching
ke Sibu dan juga dari Betong ke Sri Aman.
Melaksanakan Projek Jalan Pesisir sepanjang
896km dengan kos berjumlah RM5 bilion
yang melibatkan kerja membaikpulih jalan
pesisir sedia ada dan pembinaan 10 buah
jambatan utama. Pembinaan 7 daripada 10
jambatan akan menggantikan perkhidmatan Kemudahan jaringan jalan raya baik memberi
kemudahan dan keselesaan kepada rakyat
feri sedia ada di sepanjang jalan ini dan akan
menambahbaik infrastruktur jalan di sepanjang kawasan pesisir.
Memasang 217 unit alat bantuan keselamatan pelayaran di Sungai Sarawak,
Sungai Rajang, Sungai Baram dan di Empangan Hidro Bakun.
Membelanjakan RM275 juta sejak 2017 untuk subsidi tambang feri bagi
membolehkan rakyat membayar tambang feri hanya RM1 sahaja.
Pembinaan kemudahan jambatan melengkapkan
sistem perhubungan di kawasan luar bandar
22
LIMBANG
MIRI
Pan Borneo Highway
Pembinaan jalan raya dari Sibu ke Kapit Coastal Highway
memudahkan pergerakan rakyat Second Trunk Road
BINTULU
Access Road
Proposed Access Road
MUKAH Murum
Bakun HEP
HEP
SIBU
SARIKEI
KAPIT
Proposed Baleh
KUCHING HEP
BETONG
SAMARAHAN SRI
SERIAN AMAN
Meneruskan perkhidmatan feri di kawasan Membina jambatan bagi keperluan penduduk
yang belum dibina kemudahan jambatan khasnya di kawasan luar bandar
Jambatan Bako
23
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Meningkatkan kapasiti semua pelabuhan di seluruh Sarawak bagi merancakkan
perdagangan antarabangsa.
Pelabuhan Kuching mempunyai kapasiti Pelabuhan Miri mempunyai kapasiti
mengendali kargo tahunan sebanyak 9.9 juta tan mengendali kargo tahunan sebanyak 5.0 juta tan
Pelabuhan Rajang mempunyai kapasiti Pelabuhan Tanjung Manis mempunyai kapasiti
mengendali kargo tahunan sebanyak 3.9 juta tan mengendali kargo tahunan sebanyak 3 juta tan
Pelabuhan Samalaju mempunyai kapasiti mengendali kargo
tahunan sebanyak 18 juta tan
24
24
Menyiapkan Lapangan Terbang Mukah yang baharu dan merancang pembinaan
Lapangan Terbang Lawas untuk meningkatkan kapasiti penumpang dan
merancakkan sektor perindustrian di kawasan tersebut.
Membina Short Take-Off and Landing Airport (STOL Port) di Bukit Mabong, Kapit
dan Bebuling Spaoh, Betong yang dibiayai Kerajaan Sarawak bagi menyediakan
perkhidmatan kargo dan penumpang untuk membolehkan hasil pertanian
bernilai tinggi dieksport terus ke pasaran tempatan dan antarabangsa.
Pelabuhan Miri mempunyai kapasiti
mengendali kargo tahunan sebanyak 5.0 juta tan
Cadangan pembangunan Short Take-Off and Cadangan pembangunan Short Take-Off and
Landing Airport (STOL Port) di Bukit Mabong, Kapit Landing Airport (STOL Port) di Bebuling Spaoh, Betong
Pelabuhan Tanjung Manis mempunyai kapasiti
mengendali kargo tahunan sebanyak 3 juta tan
Pelabuhan Samalaju mempunyai kapasiti mengendali kargo
tahunan sebanyak 18 juta tan Lapangan terbang baharu Mukah
25
25
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
13. MEMPERLUASKAN LIPUTAN
BEKALAN AIR, ELEKTRIK DAN GAS
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menyediakan peruntukan berjumlah RM4.0 bilion untuk
melaksanakan 321 buah projek bekalan air di seluruh Sarawak
khususnya di luar bandar. Sehingga September 2021 sebanyak 177
projek atau 55% keseluruhan projek telah berjaya disiapkan manakala
154 buah projek masih dalam pelbagai peringkat pelaksanaan.
Memberi subsidi berjumlah RM31 juta untuk membiayai bil air
percuma untuk 11,300 liter air pertama bagi bil domestik yang telah
memberi faedah kepada kira-kira 600,000 pengguna.
Mencapai 99% bekalan air terawat di kawasan bandar.
Mencapai 66.5% liputan bekalan air bersih dan terawat di kawasan
luar bandar.
Melaksanakan Program Sarawak Alternative Water Supply
System (SAWAS) yang memberi manfaat kepada 21,256 isi
rumah.
Membekalkan 56,000 tangki air percuma kepada rakyat
di kawasan yang menghadapi masalah bekalan air untuk
menyimpan air bersih bagi kegunaan harian dengan kos
sejumlah RM76.2 juta dibiayai oleh Kerajaan GPS.
Membekalkan air bersih untuk kemudahan
kepada penduduk di kawasan luar bandar
Membekalkan tangki air percuma kepada
rakyat di luar bandar yang menghadapi
masalah bekalan air bersih
26
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Memperuntukkan sejumlah RM2.37 bilion bagi pelaksanaan
projek bekalan elektrik luar bandar.
Menyediakan bekalan elektrik kepada 306,000 isi rumah di
luar bandar. Sehingga kini 96% penduduk luar bandar telah
menikmati bekalan elektrik 24 jam.
Melaksanakan Skim Bekalan Elektrik Luar Bandar (BELB) melalui
Sistem Grid dan off-Grid bagi memperluaskan liputan bekalan
elektrik ke seluruh Sarawak.
Melaksanakan Sistem off-Grid kendiri Sarawak Alternative
Rural Electrification Scheme (SARES) bagi mempercepatkan
penyambungan bekalan elektrik ke kawasan pedalaman terpencil
di Sarawak.
Menyediakan subsidi Additional or Late Applicant Fund (ALAF)
untuk menyambung bekalan elektrik kepada penduduk bandar
dan luar bandar yang memberi manfaat kepada lebih 5,200 isi
rumah sehingga September 2021.
Menyediakan subsidi berjumlah RM12 juta sehingga September
2021 untuk Penyambungan Bekalan Elektrik Perbandaran (CCGFA)
yang memanfaatkan 3,500 isi rumah yang berpendapatan rendah.
Menjadikan kadar elektrik di
Sarawak yang terendah di Malaysia.
Membekalkan air bersih untuk kemudahan penduduk
di kawasan luar bandar
Bekalan elektrik alternatif (solar) disediakan
di kawasan yang tidak bersambung dengan
sistem grid elektrik Sarawak
96% penduduk luar bandar kini telah menikmati bekalan elektrik 24 jam
27
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
14. MEMPERLUASKAN LIPUTAN TELEKOMUNIKASI
DAN KEMUDAHAN DIGITAL
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menyiapkan 300 buah menara telekomunikasi
dan akan terus mempercepatkan pembinaannya
bagi mencapai sasaran 600 buah menara
telekomunikasi pada tahun 2022 ke arah
meningkatkan capaian internet di Sarawak.
Menyediakan sambungan internet kepada 260
kawasan luar bandar dan pedalaman melalui
teknologi satelit yang telah memberi manfaat
kepada lebih 200,000 pengguna.
Melaksanakan inisiatif Sarawak Rural
Broadband Network bagi meluaskan liputan jalur lebar di 180 kawasan luar
bandar dan pedalaman sebagai projek perintis.
Membina 42 Pusat Komuniti Digital (DCC) di seluruh Sarawak yang menyediakan
kemudahan pembelajaran atas talian kepada penduduk luar bandar.
Membangunkan infrastruktur fibre optic dan menyambung
laluan antarabangsa untuk meningkatkan kapasiti dan
kelajuan internet di Sarawak.
Liputan dan kemudahan digital yang
disediakan merancakkan penglibatan
masyarakat dalam ekonomi digital
28
Memperkenalkan aplikasi Sarawak Pay pada tahun 2017 yang kini
dikenali sebagai S Pay Global untuk gaya hidup tanpa tunai dan
dompet elektronik kepada lebih 650,000 warga Sarawak. Ianya
membuka peluang kepada PKS untuk meningkatkan hasil jualan serta
meluaskan pasaran. Kini S Pay Global digunapakai di luar negara
melalui transaksi UnionPay.
Menyediakan kemudahan pengeluaran dan penghantaran wang tunai
di kawasan yang tidak mempunyai cawangan bank atau mesin ATM,
melalui kerjasama S Pay Global dengan Ejen Bank Simpanan Nasional
(BSN).
Mewujudkan 7 pusat inovasi di seluruh Sarawak yang telah
membangunkan 70 startups.
Menyediakan 470 program inklusiviti digital untuk menggalakkan
penggunaan teknologi digital kepada semua warga Sarawak.
29
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
15. MENTRANSFORMASIKAN PEMBANGUNAN EKONOMI
LUAR BANDAR
Menyediakan Inisiatif Perkhidmatan Bank Bergerak bagi
kemudahan masyarakat di kawasan yang tidak mempunyai
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA: perkhidmatan perbankan
Memperuntukkan RM2 bilion dari
2015 hingga 2021 bagi melaksanakan
12,770 Projek Transformasi Luar
Bandar (RTP) yang berpaksikan
rakyat demi merapatkan jurang
pembangunan bandar dan luar
bandar.
Memperuntukkan RM3 bilion bagi
melaksanakan 330 Projek Rakyat
untuk memenuhi keperluan dan
kesejahteraan rakyat Sarawak.
Memperuntukkan RM1.6 juta bagi
perkhidmatan Bank Bergerak kepada masyarakat di kawasan luar bandar dan
pedalaman menerusi penglibatan empat buah bank iaitu BSN, Agro Bank, Bank
Rakyat dan RHB Bank.
Kemudahan di RTC memberikan kemudahan kepada masyarakat luar bandar
mendapatkan akses perkhidmatan kerajaan dan menjalankan urus niaga
Pembinaan medan selera beri kemudahan kepada masyarakat luar bandar berniaga
30
Memperuntukkan 60% daripada belanjawan di bawah RMKe-11 yang merupakan
belanjawan terbesar untuk pembangunan luar bandar.
Menubuhkan agensi-agensi pembangunan wilayah seperti Upper Rajang
Development Agency (URDA), Highland Development Agency (HDA), Northern
Region Development Agency (NRDA), Integrated Regional Samarahan
Development Agency (IRSDA) dan Sri Aman Development Agency (SADA) dengan
memperuntukkan RM7.5 bilion bagi memperluas dan
merancakkan pembangunan kawasan luar bandar.
Membangunkan Food Basket Development Area bagi
mentransformasikan Bahagian Betong, Sarikei
dan Mukah sebagai pusat pengeluaran makanan
Sarawak.
Transformasi
pembangunan
ekonomi luar bandar
Sarawak memberi
penekanan kepada
penggunaan kaedah
pertanian moden dan
latihan pembangunan
Kemudahan di RTC memberikan kemudahan kepada masyarakat luar bandar
mendapatkan akses perkhidmatan kerajaan dan menjalankan urus niaga usahawan
Pembinaan medan selera beri kemudahan kepada masyarakat luar bandar berniaga
31
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
16. MERANCAKKAN PEMBANGUNAN BANDAR
SEJAHTERA DAN PINTAR
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Mewujudkan suasana kehidupan bandar Meningkatkan kecekapan
yang kondusif melalui pembangunan taman- perkhidmatan
taman rekreasi, pengekalan kawasan hijau, perbandaran melalui
pelaksanaan sistem kawalan banjir bersepadu inisiatif-inisiatif bandar
dan program pembangunan sosial. pintar seperti pusat
Menjadikan Bandaraya Kuching diiktiraf operasi bersepadu, lampu
sebagai Bandaraya Perpaduan dan isyarat pintar, bas pintar,
disenaraikan dalam Rangkaian Bandar Kreatif smart parking dan papan
oleh UNESCO bagi kategori gastronomi. tanda digital.
Merancakkan aktiviti ekonomi Perancangan bandar memberi penekanan
dengan menyediakan kemudahan mewujudkan suasana sejahtera
infrastruktur utama dan moden seperti
pembangunan pusat kewangan,
komersial dan industri.
Menambah baik sistem pengangkutan
awam dan infrastruktur jalan raya
seperti jejambat dan underpass bagi
mengurangkan kesesakan lalu lintas.
Melaksanakan Program Tambang Bas RM1.00 sehala di
bawah Subsidi Pengangkutan Awam di Kuching, Miri dan
Sibu bermula Mei 2020 melibatkan perbelanjaan lebih Bas hidrogen
RM11.8 juta dan memberi manfaat kepada lebih 2.9 juta
pengguna bas awam.
Membangunkan Sistem Pengangkutan Awam Bersepadu
yang selamat, diyakini, penggunaan tenaga yang cekap,
tambang berpatutan dan peningkatan pilihan mod
perjalanan yang mampu menjimatkan masa perjalanan
serta mengurangkan kesesakan jalan raya.
Kemudahan rekreasi dibangunkan bagi membantu masyarakat menjalani kehidupan yang lebih seimbang dan sejahtera
32
17. MENTRANSFORMASIKAN DAN MEMACU SEKTOR
PERTANIAN, PENTERNAKAN DAN PERIKANAN
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Mewujudkan Pelan Induk Transformasi Pertanian dan Ekonomi Luar Bandar.
Memperuntukkan dana lebih RM1.3 bilion untuk pembangunan pertanian dalam
RMKe-11.
Memperuntukkan RM265 juta untuk melaksanakan pelbagai projek di
bawah program Agriculture Facilitation Fund (AFF) dan Community Extension
Outreach Programme (AgriCOP). Sejumlah RM150 juta telah disediakan sebagai
Modal Teroka Pertanian (Sarawak Agro Fund) sejak 2019 bagi merancakkan
pembangunan sektor pertanian dan meningkatkan pendapatan komuniti tani.
Memperuntukkan lebih RM110 juta dalam RMKe-11 bagi membangunkan kawasan
pengeluaran makanan seperti Food Basket Development Area, Taman Kekal
Pengeluaran Makanan (TKPM) dan AgroPark di seluruh Sarawak.
Meningkatkan pendapatan rakyat di kawasan luar bandar melalui
pengkormersilan sektor pertanian.
Memperuntukkan lebih RM170 juta dalam RMKe-11 bagi membangunkan infrastruktur
pertanian seperti Pusat Pengumpulan, Pemprosesan dan Pembungkusan Produk
Pertanian (CPPC), jalan ladang, infrastruktur pengairan dan saliran.
Pengeluaran hasil makanan yang cekap antara tumpuan usaha
Kemudahan rekreasi dibangunkan bagi membantu masyarakat menjalani kehidupan yang lebih seimbang dan sejahtera mentransformasikan sektor pertanian Sarawak
33
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
Melaksanakan aplikasi teknologi Internet of
Things (IoT) dalam projek pertanian.
Meningkatkan nilai eksport produk pertanian,
penternakan dan perikanan ke pasaran
antarabangsa dari RM9 bilion pada tahun 2015
kepada RM11 bilion tahun 2019.
Memberi bantuan kewangan berjumlah RM300
sebulan untuk setiap nelayan bagi tempoh 5
bulan dan bantuan peralatan nelayan melalui
Bantuan Musim Tengkujuh Nelayan (BMTN) dan
Bantuan Input Peralatan Perikanan Nelayan
(BIPPN) kepada 5,592 nelayan berlesen sejak
2019 dengan peruntukan lebih RM21 juta.
Melaksanakan Projek Tukun Tiruan Reef Balls di sepanjang
perairan Sarawak dari Tanjung Datu ke Lawas dengan
peruntukan berjumlah RM70 juta. Sebanyak 12,900 tukun
tiruan telah dilabuhkan sehingga Oktober 2021 bagi
meningkatkan hasil dan pendapatan nelayan Sarawak.
Memperkasakan Pertubuhan Peladang Negeri Sarawak
(PPNS) untuk meningkatkan produktiviti dan pendapatan
serta taraf sosio-ekonomi petani di Sarawak.
Menyediakan peruntukan khas berjumlah RM10 juta
kepada PPNS dan kesemua 28 Pertubuhan Peladang
Kawasan (PPK) di seluruh Sarawak bertujuan untuk
Tukun tiruan menambahbaik dan memantapkan struktur pemasaran
PPNS dan PPK.
Pembinaan bangunan
Pertubuhan Peladang Negeri
Sarawak (PPNS) meningkatkan
produktiviti dan sosio-
ekonomi peladang
34
18. MEMBANGUN SEKTOR PERINDUSTRIAN
DAN PELABURAN
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Membawa masuk pelaburan melebihi
RM55.2 bilion dalam sektor pembuatan Taiyo Yuden membuat pelaburan semula untuk
bagi tempoh 2015 hingga 2020. mengembangkan operasi di Sarawak
Mewujudkan kestabilan politik dan tadbir urus yang cekap bagi meyakinkan para
pelabur domestik dan asing untuk melabur di Sarawak.
Menarik jumlah pelaburan yang tinggi melebihi RM42 bilion di Taman Teknologi
Tinggi Sama Jaya dan Taman Perindustrian Samalaju yang berjaya menempatkan
syarikat-syarikat gergasi teknologi antarabangsa seperti LONGi, Iljin, Taiyo Yuden,
Press Metal, OCIM, Pertama Ferroalloys, Sakura Ferroalloys dan sebagainya.
Menjana eksport berjumlah RM6.93 bilion melalui Taman Teknologi Tinggi Sama
Jaya dan RM9.4 bilion melalui Taman Perindustrian Samalaju.
Menarik minat syarikat gergasi minyak Shell Malaysia untuk menempatkan ibu
pejabat aktiviti cari gali
minyak dan gas di Miri.
Membangunkan industri
perkapalan di Sarawak
dan menjadi pengeksport
kapal kecil dan sederhana
terbesar di Malaysia
serta berjaya menembusi
pasaran antarabangsa.
Meninjau Sinopec Hainan Petrochemical China
sebagai usaha menarik pelaburan asing ke Sarawak
Taman Teknologi Tinggi Sama Jaya
35
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
19. MENYEDIAKAN LEBIH BANYAK PELUANG
PERNIAGAAN DAN MEMPERKASAKAN
PERUSAHAAN KECIL DAN SEDERHANA (PKS)
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Membangun dan memperkasakan lebih 83,000
usahawan melalui pelaksanaan pelbagai program
latihan keusahawanan dan bantuan kewangan
bagi tempoh 2016 hingga 2020.
Membantu 10,000 usahawan termasuk golongan Menyediakan latihan bagi memperkasakan
belia untuk memula dan mengembangkan Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS)
perniagaan mereka dengan menyediakan
dana berjumlah RM227.7 juta melalui Program
Graduan Ke Arah Keusahawanan (GERAK),
Usahawan Teknikal dan Vokasional (USTEV),
Skim Pinjaman Industri Kecil dan Sederhana
(SPIKS), Skim Kredit Mikro Sarawak (SKMS),
Special Relief Fund (SRF), Targeted Relief &
Recovery Facility (TRRF) dan PENJANA Tourism Setiap PKS diberikan latihan dan bimbingan
Financing (PTF). untuk memastikan mereka berjaya
Membantu lebih 9,600 usahawan bagi dalam bidang keusahawanan
memasarkan lebih 5,000 jenis produk tempatan
dengan nilai jualan RM350 juta melalui program
promosi dan pemasaran di dalam dan luar negeri.
Hasil kraftangan Industri Kecil dan Sederhana (IKS) Sarawak mampu menembusi pasaran luar negara
36
Menyediakan dana berjumlah RM31 juta
untuk Skim Pinjaman Industri Kecil dan
Sederhana (SPIKS) yang telah memberi
manfaat kepada lebih 290 usahawan
tempatan.
Menyediakan Estet Perindustrian
Kecil dan Anjung Usahawan di seluruh
Sarawak untuk menarik pelaburan
domestik dan asing termasuk PKS
tempatan.
Menubuhkan Pejabat Perdagangan dan
Pelancongan Sarawak di Singapura
(STATOS) dan akan menubuhkan
dua lagi Pejabat Perdagangan dan
Pelancongan di Brunei Darussalam dan
Pontianak, Indonesia bagi memperkenal
dan memperluaskan pasaran produk
Sarawak di peringkat antarabangsa.
37
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
20. MEMPERHEBATKAN SEKTOR PELANCONGAN
DAN PERKHIDMATAN
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menjadikan Sarawak sebagai
sebuah negeri selamat dan
destinasi pilihan utama
ekopelancongan, budaya dan
warisan yang menarik.
Meningkatkan jumlah
kedatangan pelancong
sebanyak 5.2% pada tahun
2019 melalui Kempen Melawat
Sarawak dan menyumbang
8.7% kepada ekonomi
Sarawak dengan menjana
pendapatan pelancongan
bernilai RM11.6 bilion.
Meletakkan Sarawak dalam peta
Menyediakan peluang pelancongan dunia menerusi penganjuran
pekerjaan kepada 243,000 acara-acara perniagaan dan pesta ikonik
rakyat Sarawak yang terlibat seperti Rainforest World Music Festival,
dalam industri pelancongan International Dragon Boat Festival,
seperti penginapan, Borneo Jazz Festival dan Regatta Sarawak.
pengangkutan, agensi
pelancongan, pemandu
pelancong, restoran, kesenian Memperuntukkan RM4.0 juta untuk
dan kebudayaan. menyokong penganjuran 80 Business
Event yang melibatkan seramai 22,400
orang peserta pada tahun 2019 yang
Memperuntukkan RM4.0 juta menjana perbelanjaan langsung sebanyak
untuk merancakkan sektor RM86 juta.
pelancongan domestik
melalui Kempen Sia Sitok
Sarawak. Meluluskan RM55.64 juta geran untuk
menyokong penganjuran 146 acara
pelancongan, kesenian dan kebudayaan
Menyediakan bas elektrik sepanjang tahun 2019-2021.
percuma untuk kemudahan
para pelancong di sekitar
Bandaraya Kuching.
38
Memenangi anugerah-anugerah
antarabangsa termasuk:
• The Brand Laureate World Best
Brands Award 2019 for Nation
Building – MICE;
• The Brand Laureate World
Best Brands Award 2019 for
Destination Branding;
• PATA Gold Award 2019 in
Marketing Media - Travel Video
Category;
Melahirkan 607 pengusaha homestay • Golden City Gate 2019 Five-star
tempatan yang telah menjana Award in the International
pendapatan melebihi RM4.3 juta pada Tourism Film and Multimedia
tahun 2019 dengan anggaran purata category;
pendapatan isi rumah berjumlah • Los Angeles Film Awards 2021
RM8,400 setahun. – Sarawak New Normal for
Business Events; dan
• World Responsible Tourism
Meningkatkan kemudahan pelancongan Regional Awards 2021 -
di seluruh Sarawak seperti Muzium Category: Destinations
Budaya Borneo, Kuching yang Building Back Better Post-
merupakan muzium kedua terbesar di Covid.
Asia Tenggara dan memulihara tapak,
monumen dan bangunan warisan.
Muzium Budaya Borneo, Kuching
39
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
21. MEMPERKASAKAN PERKHIDMATAN KERAJAAN
YANG BERTERASKAN KEPADA INTEGRITI DAN
TADBIR URUS YANG BAIK
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Mempelopori agenda anti-rasuah dalam pentadbiran kerajaan dengan menubuhkan
Unit Integriti dan Ombudsman Negeri (UNION) pada 1 Februari 2018.
Menubuhkan unit-unit integriti di agensi awam pada April 2019.
Menganjurkan program
Pegawai Integriti Bertauliah
(CeIO) khusus untuk agensi
Kerajaan Sarawak dan
mentauliahkan 94 Pegawai
CeIO.
Menyiapkan Pelan
Pengurusan Risiko Rasuah
(CRM) di 42 buah agensi di
Sarawak dan melaksanakan
22 buah Program Integriti bagi
tempoh 2018 hingga 2020.
40
Memperkasakan Integriti, Tadbir Urus dan Anti-Rasuah melalui Pembangunan
Pelan Anti-Rasuah Organisasi (OACP).
Menerima Anugerah Malaysian Anti-Corruption Champion Award (MACCA) pada
9 Disember 2019 bersempena Hari Anti-Rasuah Antarabangsa (HARA) sebagai
pengiktirafan kepada individu dan organisasi yang cemerlang dalam menjayakan
agenda anti-rasuah nasional.
Menandatangani Ikrar Bebas Rasuah (IBR) dan menempatkan pegawai
Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) dalam UNION bagi memastikan
pentadbiran Kerajaan Sarawak mengamalkan integriti tinggi dan bebas rasuah.
Menerima Sijil Audit Bersih untuk Pengurusan Akaun Awam daripada Ketua Audit
Negara selama 18 tahun berturut-turut.
Menubuhkan Pusat Perkhidmatan Sehenti (UTC) dan Pusat Perkhidmatan Desa
(RTC) bagi meningkatkan kecekapan penyampaian perkhidmatan.
Melaksanakan perkhidmatan kerajaan secara digital di pelbagai peringkat supaya
lebih mesra pengguna.
41
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
22. MENINGKATKAN AKSES DAN
KUALITI PERKHIDMATAN KESIHATAN
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menyediakan perkhidmatan kesihatan bersepadu.
Menyediakan akses perkhidmatan kesihatan yang luas dengan bayaran
berpatutan menerusi kerjasama Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) dan
swasta melalui pembinaan lebih banyak hospital dan klinik.
Memperluaskan dan meningkatkan kualiti perkhidmatan kesihatan di Sarawak
dengan menaik taraf 35 buah klinik kesihatan di luar bandar dan Hospital Umum
Sarawak (HUS).
Menubuhkan Pasukan Bertindak Membantu 160 pelajar perubatan
Kecemasan Komuniti (CERT) bagi tempoh 2017 hingga 2020 dalam
sebagai persediaan menghadapi mendapatkan kepakaran perubatan
sebarang bencana di Sarawak. dengan peruntukan sebanyak RM80 juta.
Membina kapasiti Bahagian Melahirkan lebih ramai doktor
Kesihatan Awam di setiap Pihak tempatan dengan menaja anak-anak
Berkuasa Tempatan (PBT) untuk Sarawak melanjutkan pengajian dalam
membantu menangani wabak bidang perubatan setiap tahun sejak
dan pandemik. tahun 2017.
Pembesaran Hospital Umum Sarawak
42
23. MENINGKATKAN KUALITI PENDIDIKAN DAN
LATIHAN TEKNIKAL
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menubuhkan Kementerian
Pendidikan, Sains dan
Penyelidikan Teknologi Sarawak
untuk memastikan hal-hal
pendidikan, penyelidikan dan sains
di Sarawak diberikan penekanan. Membangunkan institusi teknikal dan vokasional serta
Memperuntukkan dana negeri hab digital sebagai persediaan tenaga kerja Sarawak
berjumlah RM1.0 bilion sebagai dalam ekonomi digital
pembayaran awal ke atas Pinjaman Persekutuan
bagi membaik pulih dan membina semula 148
buah sekolah daif di Sarawak.
Memperuntukkan sejumlah RM59 juta bagi
bekalan elektrik dan air ke 172 buah sekolah luar
bandar.
Mengalakkan pengajaran dan pembelajaran STEM kepada generasi muda bagi
menceburi bidang teknologi dan inovasi dalam teknologi digital
43
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
Menubuhkan Sekolah Menengah Antarabangsa Sarawak yang akan memberi
manfaat kepada pelajar berpotensi terutamanya dari kumpulan B40 melanjutkan
pelajaran menggunakan silibus International General Certificate of Secondary
Education (IGCSE) dan seterusnya boleh melanjutkan pelajaran ke universiti
antarabangsa.
Membina dan menambah baik sekolah menengah dan rendah melalui peruntukan
Kerajaan Sarawak berjumlah RM340 juta, melibatkan 131 buah sekolah.
Menggalakkan pendidikan Sains, Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik (STEM)
melalui bantuan latihan kepada guru-guru dan
peralatan pembelajaran dan pengajaran di sekolah-
sekolah.
Memperkasakan peranan TEGAS bagi menarik minat
pelajar-pelajar bagi mengikuti program-program
kemahiran.
Memperbanyakkan institusi teknikal dan vokasional
milik Kerajaan Sarawak seperti Centre of Technical Excellence (CENTEXS), Sarawak
Skills, Kolej Universiti i-CATS dan Agriculture Institute.
Memperkasakan fungsi dan peranan universiti tempatan dan antarabangsa
melalui pemberian geran penyelidikan dan pembangunan.
Menubuhkan Pusat Sains Sarawak bagi memupuk minat pelajar dalam pendidikan
STEM dengan majlis pecah tanah pembinaannya telah dilaksanakan pada 1
Oktober 2020.
Menubuhkan Majlis Penyelidikan dan Pembangunan Sarawak (SRDC) untuk
merancakkan lagi kajian dan penyelidikan bioteknologi dan biodiversiti untuk
dikomersialkan.
Menyediakan kemudahan dan bantuan dalam melahirkan
generasi anak Sarawak yang berpendidikan tinggi
44
Menubuhkan Pusat Penyelidikan Penyakit Berjangkit
Sarawak (Biosafety Level 3 laboratory) yang
pertama seumpamanya di Malaysia dengan tujuan
persediaan menghadapi serangan penyakit
berjangkit pada masa hadapan.
Menyediakan biasiswa dan bantuan pendidikan
di peringkat sekolah dan Institut Pengajian
Tinggi (IPT) untuk meringankan beban
persekolahan dan pengajian anak-anak Sarawak.
Memberikan bantuan sebanyak RM30 juta kepada Memberikan bantuan kewangan
graduan anak Sarawak untuk membayar balik kepada sekolah Cina persendirian,
pinjaman Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi SJKC, sekolah mubaligh
dan sekolah agama
Nasional (PTPTN).
Memberikan bantuan kewangan kepada Chinese
Independent Schools, Sekolah Jenis Kebangsaan
Cina (SJKC), Sekolah Mubaligh dan Sekolah Agama.
Menaik taraf University College of Technology
Sarawak (UCTS) sebagai status universiti penuh iaitu
University of Technology Sarawak (UTS) yang dimiliki
sepenuhnya oleh Kerajaan Sarawak.
Memperkenalkan insentif kepada para pelajar
yang ingin melanjutkan pelajaran di UTS iaitu UTS Perasmian UTS
Foundation Scholarship, UTS Undergraduate and
Postgraduate Scholarships dan UTS Bursary Scheme.
Menaik taraf International College of Advanced Technology Sarawak (i-CATS)
kepada Kolej Universiti.
Bantuan komputer Raspberry PI (Internet in the box) kepada semua sekolah
rendah di Sarawak dengan kos RM12 juta.
Memperkasakan penguasaan Bahasa Inggeris melalui Dual Language Programme
(DLP) Sarawak (pengajaran dan pembelajaran sains dan matematik dalam Bahasa
Inggeris) di seluruh sekolah rendah di Sarawak bermula 2020.
Menyediakan pengangkutan percuma kepada pelajar-pelajar sekolah menerusi
Program Bas Sekolah Percuma.
Mengiktiraf Sijil Peperiksaan Bersepadu (UEC) bagi memberi manfaat kepada anak
Sarawak melanjutkan pelajaran ke universiti antarabangsa.
Menubuhkan Maktab Rendah Sains MARA (MRSM) Bintulu dengan kerjasama
PETRONAS.
Melaksanakan Inisiatif
Graduan Pulang Sarawak
(iGPS) bagi membantu
pelajar-pelajar dari
Sarawak yang belajar di
IPT di Semenanjung, Sabah
dan Labuan pulang ke
Sarawak. Menyediakan latihan kemahiran melalui beberapa Pusat Kemahiran
seperti Centre of Technical Excellence Sarawak (CENTEXS)
45
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
24. MENJAMIN KESELAMATAN NEGERI DAN RAKYAT
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menjalinkan hubungan erat dengan agensi keselamatan negara seperti Angkatan
Tentera Malaysia (ATM), Polis DiRaja Malaysia (PDRM), Agensi Penguatkuasaan
Maritim Malaysia (Maritim Malaysia), Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia
(JBPM), Jabatan Sukarelawan Malaysia (RELA) dan Angkatan Pertahanan Awam
Malaysia (APM) untuk menjaga keselamatan rakyat dan sasaran penting atau aset-
aset strategik Sarawak.
Membina Pos Imigresen, Kastam, Kuarantin dan Keselamatan (ICQS) untuk
mengawal sempadan Sarawak dan Kalimantan dengan lebih cekap.
Memperkukuhkan agensi Unit Keselamatan dan Penguatkuasaan Negeri (UKPN).
Menubuhkan Pasukan Pengawal Pantai Sarawak (Sarawak Coastal Guard) pada
2020 bagi membantu agensi penguatkuasaan Kerajaan Persekutuan dalam
memperkasakan aktiviti pengawalan pantai, melindungi perairan dan menjaga
sumber perikanan.
Menubuhkan Pasukan Immune Belt Enforcement Team (IBE) dan Border CERT di
sepanjang sempadan Sarawak-Kalimantan untuk meningkatkan keselamatan di
kawasan sempadan.
46
25. MENINGKATKAN KECEKAPAN
PENGURUSAN BENCANA
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Menubuhkan Jawatankuasa Pengurusan Bencana Negeri (JPBN) Sarawak di
peringkat Pusat, Bahagian dan Daerah.
Mengurus dan menyediakan bantuan
bencana kepada golongan yang terjejas
akibat kemarau, banjir, tanah runtuh,
jerebu, kebakaran dan ribut. Sepanjang
RMKe-11 berjumlah RM42.3 juta telah
dibelanjakan untuk memberi bantuan
kepada 5,975 kes bencana kemarau, Pengerusi JPBN Sarawak
kebakaran, banjir, ribut dan tanah runtuh.
Mengekang penularan seperti pandemik
COVID-19 dan wabak Rabies di Sarawak.
Membangunkan aplikasi i-Alerts, EnterSarawak
dan e-Health Declaration Form untuk menangani
COVID-19 di Sarawak.
Prihatin dan mendengar rintihan suara rakyat bagi memastikan kebajikan rakyat dibela
47
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
26. MENGUKUHKAN KEHARMONIAN DAN
KESEJAHTERAAN SOSIAL
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Melaksanakan program dan aktiviti yang menjurus kepada pengisian nilai dan
pembangunan budaya dalam mengukuhkan keharmonian dan kesejahteraan
sosial.
Mengeratkan perpaduan kaum dengan merayakan perayaan berbilang kaum
dan agama menerusi penganjuran Rumah Terbuka peringkat kebangsaan dan
negeri seperti Rumah Terbuka Hari Raya Aidilfitri, Rumah Terbuka Hari Gawai
Dayak, Rumah Terbuka Tahun Baru Cina, Rumah Terbuka Hari Krismas dan Rumah
Terbuka Deepavali.
Mengiktiraf perayaan pelbagai kaum dan agama dengan memberi cuti umum bagi
menggalakkan semua masyarakat
meraikannya bersama.
Menggalakkan interaksi dan
meningkatkan kesedaran tentang
kepelbagaian budaya serta adat
resam dalam kalangan pelajar
di Sarawak bagi memupuk
keharmonian sosial.
Menjadikan Sarawak sebagai
contoh kepada negeri-negeri lain
di Malaysia di mana masyarakatnya
yang berbilang kaum dan agama
dapat hidup dalam suasana aman,
damai, saling hormat menghormati
dan mempunyai sikap toleransi
yang tinggi.
48
27. MENJAMIN DAN MEMELIHARA BUDAYA,
WARISAN DAN KEPERCAYAAN PELBAGAI KAUM
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Memelihara adat dan budaya semua suku kaum di Sarawak.
Menganjurkan Simposium Budaya
untuk pelbagai kaum.
Mentransformasikan 6 buah kubu
bersejarah.
Meraikan perayaan pelbagai kaum.
Mempromosikan tarian etnik
tradisional Sarawak.
Menubuhkan pusat kraftangan
dan bilik pameran di Bangunan
Steamship Sarawak.
Menjadikan Bandaraya
Kuching diiktiraf
sebagai World Craft
City oleh World
Crafts Council.
Mengiktiraf dan menghormati budaya dan adat resam pelbagai kaum
49
INISIATIF DAN REKOD PENCAPAIAN GPS
28. MEMPERKUKUHKAN MAHKAMAH
ADAT BUMIPUTERA
Kerajaan GPS TELAH BERJAYA:
Melaksanakan kajian menaik taraf Mahkamah Adat Bumiputera sebagai
institusi kehakiman yang mempunyai kebebasan dan autonomi serta mendapat
kepercayaan masyarakat.
Mengkodifikasi 7 Adat suku kaum: Adat Iban 1993, Adat Kayan-Kenyah 1994, Adat
Bidayuh 1994, Adat Lun Bawang 2004, Adat Bisaya 2004, Adet Kelabit 2008 dan
Adet Penan 2011.
Menyediakan Deraf Adat untuk suku kaum Bagatan, Melanau, Lakiput, Kajang dan
Berawan.
50
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search