เเนวทางการรักษาผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาหลายขนาน ด้วยสูตรยาระยะสั้น 9 เดือน

แนวกาทรราักงษาผปู้ ่วยวัณโรคดื้อยาหลายขนาน
ด้วยสูตรยาระยะส้นั 9 เดือน

Guideline Shorter Regimen for MDR-TB Treatment

ทีป่ รึกษา Dr.Mayura Kusum เลขานกุ ารรัฐมนตรีว่าการ
พญ.มยรุ า กสุ มุ ภ ์
กระทรวงสาธารณสขุ
นพ.สวุ รรณชยั วฒั นายงิ่ เจรญิ ชยั Dr.Suwannachai Wattanayingcharoenchai อธบิ ดกี รมควบคมุ โรค
นพ.ภาณุมาศ ญาณเวทย์สกุล Dr.Panumard Yarnwaidsakul รองอธบิ ดีกรมควบคมุ โรค
รศ.นพ.นิธพิ ัฒน์ เจยี รกลุ Associate Pro.Dr.Nitipatana Chierakul นายกสมาคมอรุ เวชช์แห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชปู ถมั ภ์

ผูน้ พิ นธ์
ศ.นพ.กรฑี า ธรรมคมั ภรี ์ Pro.Dr.Kreetha Dhammakampee คณะแพทยศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั สงขลานครนิ ทร์
ศ.พญ.วิภา รีชัยพชิ ิตกุล Pro.Dr.Wipa Reechaipichitkul คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ผศ.นพ.กำ� พล สุวรรณพมิ ลกลุ Assistant Pro. Dr.Kampol Suwanpimolkul คณะแพทยศาสตร์
จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัย
นพ.ไพรัช เกตุรตั นกุล Dr.Pairat Ketrattanakul กรมการแพทย์
นพ.เจรญิ ชโู ชตถิ าวร Dr.Charoen Chuchottaworn กรมการแพทย์
พญ.เป่ยี มลาภ แสงสายณั ห ์ Dr.Piamlarp Sangsayunh กรมการแพทย์
พญ.ดารณี วริ ยิ กจิ จา Dr.Daranee Wiriyakitjar กรมควบคุมโรค
นพ.ยุทธิชยั เกษตรเจรญิ Dr.Yuthichai Kasetcharoen กรมควบคุมโรค
พญ.ศรปี ระพา เนตรนิยม Dr.Sriprapa Netniyom กรมควบคุมโรค
ดร.พญ.เพชรวรรณ พึ่งรศั มี Dr.Petchawan Pungrassami กรมควบคุมโรค
พญ.ผลิน กมลวัทน์ Dr.Phalin Kamolwat ส�ำนักวณั โรค กรมควบคุมโรค
นางสาวสายใจ สมิทธิการ Ms.Saijai Smithikan ส�ำนกั วณั โรค กรมควบคมุ โรค
ดร.ภญ.ธดิ าพร จิรวฒั นะไพศาล Dr.Thidaporn Jirawattanapisal ส�ำนักวัณโรค กรมควบคมุ โรค

กองบรรณาธิการ
Core Team for Implementation and Editor for Guideline management
พญ.ผลิน กมลวทั น์ Dr.Phalin Kamolwat สำ� นักวณั โรค กรมควบคมุ โรค
นพ.เจริญ ชโู ชตถิ าวร Dr.Charoen Chuchottaworn กรมการแพทย์
ดร.ภญ.ธดิ าพร จริ วฒั นะไพศาล Dr.Thidaporn Jirawattanapisal ส�ำนกั วณั โรค กรมควบคุมโรค

บรรณาธกิ าร (Editor)
ดร.ภญ.ธิดาพร จิรวัฒนะไพศาล Dr.Thidaporn Jirawattanapisal สำ� นกั วัณโรค กรมควบคุมโรค

ISBN : 978-616-11-3716-8
พิมพ์ครัง้ ที่ 1 : มถิ ุนายน 2561
จำ� นวนพมิ พ์ : 5,000 เลม่
พมิ พท์ ี ่ : ส�ำนกั พิมพอ์ กั ษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์

ขอขอบคณุ
ผบู้ รหิ ารผเู้ ชยี่ วชาญวณั โรคผเู้ ชยี่ วชาญวณั โรคดอื้ ยาแหง่ ประเทศไทยผทู้ รงคณุ วฒุ ิผแู้ ทนราชวทิ ยาลยั สมาคมอรุ เวชช์แหง่ ประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์ สมาคมโรคติดเช้ือแห่งประเทศไทย สมาคมปราบวัณโรคแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์
โครงการกองทุนโลก กรมควบคมุ โรค กรมการแพทย์ และหน่วยงานเครอื ขา่ ยทุกแห่ง ท่ีใหก้ ารสนบั สนุนให้ข้อคิดเห็นอันเปน็
ประโยชน์อยา่ งยงิ่ ตอ่ การพัฒนาแนวทางการรกั ษาผปู้ ่วยวัณโรคด้อื ยาหลายขนานด้วยสูตรยาระยะสั้น 9 เดือน ฉบบั น้ี

II

ค�ำ นำ�

ประเทศไทยมอี บุ ตั กิ ารณก์ ารตดิ เชอ้ื วณั โรคสงู หนง่ึ ใน 14 ของโลก การรกั ษาวณั โรคใชร้ ะยะเวลานาน โดยเฉพาะวณั โรคดอื้ ยา
หลายขนาน ซึ่งการที่ผู้ป่วยรับประทานยาติดต่อกันเป็นเวลานานทำ�ให้ผู้ป่วยมีโอกาสท่ีจะขาดการรักษาอย่างต่อเนื่องครบถ้วน
สง่ ผลต่อความสำ�เรจ็ ของการรกั ษา นอกจากนี้การด้อื ยาวณั โรคเพมิ่ ภาระค่าใช้จ่ายในการดูแลรกั ษาท่มี ากขน้ึ ตามมาอีกด้วย
องค์การอนามัยโลกได้กำ�หนดมาตรฐานการรักษาวัณโรคดื้อยาด้วยสูตรยาที่มีระยะสั้นลงจาก 20 เดือน เหลือเพียง
9 เดือน และค่ายาถูกลงร้อยละ 75 อีกทั้งมีรายงานความสำ�เร็จของผลการรักษาในหลายประเทศที่มีอุบัติการณ์วัณโรคสูง
มีประสิทธิภาพการรักษาสูง ผู้ป่วยมีความร่วมมือในการรักษาอย่างต่อเนื่องได้ดี องค์การอนามยั โลกจงึ แนะนำ�ใหป้ ระเทศตา่ งๆ
ใหก้ ารรกั ษาผปู้ ว่ ยวณั โรคระยะสน้ั 9 เดอื น เพอ่ื ใหผ้ ปู้ ว่ ยลดระยะเวลาในการรบั ประทานยาท่ียาวนาน ลดค่าใช้จา่ ย และเพิ่มโอกาส
ของการรักษาครบได้มากข้นึ โดยแนะนำ�ใหแ้ ต่ละประเทศปรับใช้ให้เหมาะสมกับบรบิ ท ในประเทศนนั้ ๆ
สำ�นักวัณโรคได้เล็งเห็นถึงประโยชน์และความคุ้มค่าของการรักษาวัณโรคดื้อยาด้วยสูตรยาระยะสั้นนี้ จึงได้กำ�หนดให้
อยใู่ นมาตรฐานแนวทางการรกั ษาวัณโรคด้อื ยาหลายขนานของประเทศ และสนบั สนนุ ยา การตรวจทางห้องปฏิบัตกิ ารเพอื่ รว่ ม
ยตุ วิ ณั โรคด้วยการรักษาท่มี ีประสทิ ธิภาพให้แกป่ ระเทศ สำ�นักวณั โรคจึงจดั ทำ�แนวทางการรกั ษาผ้ปู ว่ ยวัณโรคดอื้ ยาหลายขนาน
ด้วยสตู รยาระยะส้ัน 9 เดือน เพอื่ ใหม้ กี ารดำ�เนนิ การมีแนวทางปฏบิ ตั ิและเป็นมาตรฐานเดยี วกันตอ่ ไป



พญ.ผลิน กมลวทั น์
ผูอ้ ำ�นวยการสำ�นักวัณโรค

III

IV

สารบัญ 1
3
1 บทนำ� 4
2 คณุ สมบัตผิ เู้ ขา้ เกณฑ์และไมเ่ ข้าเกณฑก์ ารรกั ษา
3 การตรวจวินิจฉยั ผ้ปู ่วยเพ่อื เข้ารับการรักษาวัณโรคด้อื ยาหลายขนาน 5
6
ด้วยสตู รยาระยะส้นั 9 เดือน 8

4 การรกั ษาผู้ปว่ ย 8
5 การตรวจทางห้องปฏิบัตกิ ารข้ันพื้นฐานก่อนการรักษาและการตรวจเพ่ือติดตาม 9
9
การติดตามและบริหารจัดการอาการไม่พงึ ประสงคจ์ ากการใช้ยาและระบบ 10
11
6 เฝ้าระวงั เชงิ รุกดา้ นความปลอดภยั ในการใช้ยา
(Active Drugs Safety Monitoring and Management: aDSM)

7 การประเมนิ ผลการรักษา
8 การตดิ ตามหลงั รักษาครบกำ�หนด
9 การบริหารจัดการขอ้ มูลและการตดิ ตาม
10 การตดิ ตามผลการดำ�เนนิ งาน
11 บทบาทหนา้ ทขี่ องหน่วยงานที่เก่ียวข้อง

V

ภาคผนวก 14
15
 แบบตรวจสอบการเข้าเกณฑ์การคดั เลือกผปู้ ่วยเข้ารับการรกั ษา 16
 เอกสารอธิบายการใชย้ าแกผ่ ู้ปว่ ยวัณโรคด้ือยาหลายขนานดว้ ยสูตรยาระยะสน้ั 9 เดอื น 17
 ผลข้างเคียงหรอื อาการผดิ ปกตทิ ี่อาจพบไดจ้ ากยาทใ่ี ช้รกั ษาวัณโรคดอ้ื ยาหลายขนานด้วยสูตรยา 18
19
ระยะส้ัน 9 เดือน 20
 บนั ทกึ ความยินยอมของผู้ปว่ ยในการรักษาวัณโรคด้ือยาหลายขนาน 21
 แบบฟอร์มรายงาน 22
 แนวทางการส่งรายงาน 23
 ตวั อยา่ งรหสั สถานพยาบาลทใี่ ชป้ ระกอบในแบบฟอร์ม ในโครงการดูแลรักษาผ้ปู ว่ ยดอื้ ยา 25
หลายขนานด้วยสูตรยาระยะสั้น 9 เดือน 27
 แบบบันทกึ ข้อมูลทะเบียนผปู้ ่วยวัณโรคด้ือยาหลายขนานด้วยสตู รยาระยะสั้น 9 เดอื น (STR 01) 28
 แบบบันทึกผลการติดตามการรักษาทางคลนิ กิ (STR 02) 29
 ตารางกำ�กับการใช้ยารักษาผปู้ ่วยวณั โรคดอื้ ยาหลายขนานด้วยสตู รยาระยะสน้ั 9 เดือน (STR 03) 31
 คำ�แนะนำ�สำ�หรับแบบฟอรม์ Active Pharmacovigilance Report Form-MDR TB (STR 04) 32
 Active Pharmacovigilance Report Form-MDR TB Shorter regimen treatment (STR 04) เรม่ิ รกั ษา 33
 Active Pharmacovigilance Report Form-MDR TB Shorter regimen treatment (STR 04) ตดิ ตาม 34
 คำ�แนะนำ�ในการบันทึกรายงานเหตกุ ารณ์ไมพ่ ึงประสงค์จากการใช้ยาวณั โรค ในผปู้ ่วยวณั โรคด้อื ยา 35
39
หลายขนาน HPVC AE TB form (STR 05) 41
 แบบบันทึกรายงานเหตกุ ารณ์ไมพ่ ึงประสงคจ์ ากการใช้ยาวณั โรคในผปู้ ่วยวัณโรคด้ือยาหลายขนาน
4
ด้วยสูตรยาระยะส้ัน 9 เดอื น HPVC AE TB form (STR 05) 10
 แบบรายงานปัญหาและแนวทางแกไ้ ขอาการไม่พึงประสงค์จากการใชย้ า (STR 06)
 แบบฟอร์มขอรับการสนับสนุนยาวณั โรคดือ้ ยาหลายขนานด้วยสูตรยาระยะส้ัน 9 เดอื น 6
(Drug request form for MDR-TB Shorter regimen treatment), (STR 07) 7
 แบบฟอร์มรายงานยาคงคลังและการเบิกจ่ายวัณโรคด้อื ยาหลายขนานด้วยสตู รยาระยะส้ัน 9 เดือน
(Drugs stock report form for shorter regimen for MDR-TB treatment) (STR 08)
 คำ�ส่งั คณะทำ�งานโครงการพฒั นาระบบดแู ลรกั ษาผู้ป่วยวณั โรคดือ้ ยาหลายขนานดว้ ยสตู รยา
ระยะส้ัน 9 เดอื น
 คณะทำ�งานดำ�เนนิ โครงการ Implementation team for shorter regimen for MDR-TB treatment
 ตน้ ฉบับ แบบฟอร์มสำ�หรับใชถ้ า่ ยสำ�เนา

สารบัญแผนภูมแิ ละรูปภาพ

แผนภูมิท่ี 1 การตรวจวนิ จิ ฉยั ผูป้ ว่ ยเพ่อื เข้ารับการกั ษาวณั โรคดอ้ื ยาหลายขนานดว้ ยสตู รยา
แผนภูมทิ ่ี 2 ระยะสน้ั 9 เดอื น (Patient’s Diagnosis for Shorter for MDR-TB treatment)
การขอรับสนบั สนนุ ยาและการจา่ ยยา

สารบัญแผนภูมแิ ละรูปภาพ

ตารางที่ 1 ขนาดยารกั ษาผูป้ ่วยวณั โรคด้อื ยาด้วยสูตรยาระยะสน้ั 9 เดือนในแตล่ ะวนั

ตารางท่ี 2 การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการติดตามตลอดระยะเวลาการรกั ษา
(Laboratory testing and monitoring)

VI

ค�ำ นิยม

แมว้ า่ Robert Koch จะพบเชอ้ื วณั โรคมานานมากกวา่ 100 ปี มกี ารใชย้ ารกั ษาวณั โรคทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพสงู อยา่ งกวา้ งขวาง
แต่วัณโรคก็ยังเป็นปัญหาที่ส�ำคัญของโลกจนถึงปัจจุบัน ประเทศไทยพบการระบาดของโรคสูงเป็นอันดับต้นๆ ของโลก การรักษา
วณั โรคทลี่ ม้ เหลวเปน็ สาเหตสุ ำ� คญั ทำ� ใหไ้ มส่ ามารถควบคมุ โรคได้ สาเหตขุ องการรกั ษาทล่ี ม้ เหลวมหี ลายประการ สาเหตทุ สี่ ำ� คญั มาก
ประการหน่ึงคือเชื้อวัณโรคด้ือยาโดยเฉพาะ Multidrug-resistant tuberculosis เพราะว่าผลการรักษาต่�ำกว่าเป้าหมายในการ
ควบคุมโรคมาก
นา่ ชน่ื ชมทท่ี มี งานของสำ� นกั วณั โรคไดท้ มุ่ เทดำ� เนนิ การจดั ทำ� แนวทางการรกั ษาผปู้ ว่ ยวณั โรคดอ้ื ยาหลายขนานดว้ ยสตู รยา
ระยะสั้น 9 เดือน (Guideline Shorter Regimen for MDR-TB Treatment) และด�ำเนินการสนับสนุนการรักษาอย่างดียิ่ง
ผมคาดหวงั วา่ การรกั ษาวณั โรคดอื้ ยาหลายขนานนจ้ี ะชว่ ยใหผ้ ลลพั ธข์ องการรกั ษาและคณุ ภาพชวี ติ ของผปู้ ว่ ยจะดขี นึ้ กวา่ การรกั ษา
แบบระยะยาว 18 ถงึ 24 เดอื น การดำ� เนนิ การของสำ� นกั วณั โรคครงั้ นถี้ อื วา่ เปน็ กา้ วสำ� คญั ในการหยดุ ยง้ั การแพรร่ ะบาดของวณั โรค
ของประเทศไทย

ศาสตราจารย์นายแพทยก์ รฑี า ธรรมคำ�ภรี ์
คณะแพทยศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์

ประธานคณะผ้เู ช่ยี วชาญวณั โรคดือ้ ยาระดับประเทศ

คำ�นิยม

คมู่ อื แนวทางการรกั ษาดว้ ยสตู ร Shorter MDR-TB Regimen สำ� หรบั ใชเ้ ปน็ แนวทางในการรกั ษาผปู้ ว่ ยวณั โรคดอื้ ยาหลายขนาน
เรยี บเรยี งและสรปุ โดย ดร.ภญ.ธดิ าพร จริ วฒั นะไพศาล สำ� นกั วณั โรค เปน็ เอกสารทางวชิ าการทช่ี ว่ ยใหห้ นว่ ยงานตา่ ง ๆ ทนี่ ำ� Shorter
MDR-TB Regimen ไปใช้รักษาผู้ป่วยท่ีมีปัญหาวัณโรคด้ือยาหลายขนาน สามารถใช้เป็นแนวทางในการด�ำเนินการ คู่มือฉบับนี้
ยึดตามแนวทางข้อเสนอแนะขององค์การอนามัยโลก และผ่านการระดมสมองของผู้เชี่ยวชาญด้านวัณโรคของประเทศไทย
เพื่อตกผลึกเป็นแนวทางที่เหมาะสมกับบริบทประเทศไทยมากท่ีสุด ในคู่มือได้กล่าวถึงหลักการและเหตุผลของการผลิตคู่มือนี้
ข้อบ่งช้ีในการใช้ Shorter Regimen การคัดเลือกผู้ป่วยเพ่ือเข้ารักษาตามแนวทางนี้ ข้อห้ามใช้ในผู้ป่วยบางประเภท แผนภูมิ
การคดั เลอื กผปู้ ว่ ย สตู รยาทใี่ ช้ ขนาดยาสำ� หรบั คนไทย การตดิ ตามการรกั ษา การเฝา้ ระวงั การแพย้ า ตลอดจนขอ้ ควรระวงั และคำ� นงึ
ถงึ เชิงจรยิ ธรรม เป็นต้น
หวังว่าผู้ใช้สูตรยา Shorter Regimen จะได้ใช้ประโยชน์อย่างเต็มท่ีจากหนังสือเล่มน้ี ต้องขอขอบคุณ ดร.ภญ.ธิดาพร
จริ วัฒนะไพศาล และทมี งานทช่ี ่วยเรียบเรยี งหนังสือเล่มนี้ ทำ� ใหแ้ พทย์ บคุ ลากรสาธารณสุข มีความสะดวกมากข้นึ

ยุทธิชัย เกษตรเจรญิ พบ.
อดตี ผู้อำ�นวยการสำ�นักวณั โรค
นายแพทย์ทรงคุณวุฒิ กรมควบคุมโรค
ผเู้ ชี่ยวชาญวณั โรคด้อื ยาระดับประเทศ

ค�ำ นยิ ม

วัณโรคดื้อยาเป็นภัยคุกคามต่อวงการสาธารณสุขทั่วโลกรวมท้ังประเทศไทยเนื่องจากจ�ำนวนผู้ป่วยที่เพิ่มมากข้ึนอย่าง
รวดเรว็ โดยเฉพาะวัณโรคดือ้ ยาหลายขนาน (MDR-TB) และวณั โรคด้ือยาหลายขนานชนดิ รนุ แรง (XDR-TB) การรักษาวณั โรคดอื้ ยา
ด้วย สูตรยามาตรฐานจะไมไ่ ดผ้ ล จำ� เปน็ จะตอ้ งใช้สูตรยาทนี่ ำ� เอายารักษาในแนวท่สี องมาใช้ ซง่ึ การรักษาจะตอ้ งใช้ระยะเวลานาน
เกอื บ 2 ปีและผปู้ ่วยจะตอ้ งทนทุกข์ทรมานจากอาการอนั ไมพ่ งึ ประสงค์ของยาอยา่ งมากโดยเฉพาะยาฉีด 6-8 เดือน อีกทัง้ ผลการ
รกั ษาหายมอี ตั ราทต่ี ำ่� มคี วามพยายามทว่ั โลกตลอดระยะเวลาสบิ กวา่ ปที ผ่ี า่ นมาทจี่ ะศกึ ษาหาสตู รยารกั ษาวณั โรคดอ้ื ยาหลายขนาน
ระยะสนั้ จนกระทงั่ องคอ์ นามยั โลกไดร้ วบรวมขอ้ มลู อยา่ งเปน็ ระบบจาการศกึ ษาตา่ งๆ และไดอ้ อกคำ� แนะนำ� สตู รยาระยะสน้ั สำ� หรบั
การรักษาวณั โรคด้อื ยาหลายขนานในปี พ.ศ.๒๕๕๙ แตแ่ พทย์ผรู้ ักษาวณั โรคดือ้ ยาหลายขนานในประเทศไทยยงั ไม่รู้จกั และคนุ้ เคย
กับสูตรดังกล่าว เป็นที่น่ายินดีและต้องขอขอบคุณส�ำนักวัณโรคและขณะผู้จัดท�ำแนวทางการรักษาผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาหลายขนาน
ดว้ ยสตู รยาระยะสนั้ ๙ เดอื นนี้ แนวทางนจี้ ะเปน็ ประโยชนแ์ กแ่ พทยผ์ รู้ กั ษาทจ่ี ะเขา้ ใจและใชส้ ตู รยาดงั กลา่ วอยา่ งถกู ตอ้ ง ผลทไ่ี ดค้ อื
ผปู้ ว่ ยจะไดร้ บั การรกั ษาหายและทนทกุ ขท์ รมานจากการรกั ษานอ้ ยลงอยา่ งมาก รวมทงั้ ลดผลกระทบทางดา้ นสงั คมเศรษฐกจิ ตอ่ ตวั
ผู้ปว่ ย และทา้ ยท่สี ุดจะท�ำให้ วัณโรคดือ้ ยาไม่เป็นปัญหาทางดา้ นสาธารณสุขอีกตอ่ ไปในประเทศไทย

นพ.เจรญิ ชูโชตถิ าวร
อดีตนายแพทยท์ รงคณุ วฒุ ิ
กลมุ่ งานอายุรศาสตร์ปอด

สถาบันโรคทรวงอก
ผเู้ ชี่ยวชาญวณั โรคดอื้ ยาระดับประเทศ

SHORTER REGIMEN
UNITE TO END TB

X

แนวทางการรักษาผปู้ ่วยวณั โรคด้อื ยาหลายขนาน
ด้วยสูตรยาระยะสน้ั 9 เดือน

(Guideline Shorter Regimen
for MDR-TB Treatment)

1. บทน�ำ

การดื้อยาวัณโรคเพ่ิมภาระค่าใช้จ่ายในการดูแลและส่งผลต่อผลการด�ำเนินการป้องกันควบคุมวัณโรคทั้งในประเทศไทย
และระดบั โลก ในปี พ.ศ. 2559 องคก์ ารอนามยั โลกประมาณการวา่ มผี ปู้ ว่ ยวณั โรคทว่ั โลกจำ� นวน 600,000 คน เปน็ ผปู้ ว่ ยวณั โรค
ดอื้ ยาหลายขนาน [1] ซึ่งในจำ� นวนนี้เขา้ ถงึ การรกั ษาเพยี งร้อยละ 23-26 องคก์ ารอนามัยโลกไดก้ ำ� หนดแนวทางการรักษาผปู้ ว่ ย
วัณโรคด้ือยาหลายขนานระยะเข้มข้น 8 เดือน และระยะต่อเน่ืองอีกรวมเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 20 เดือน [2] ซึ่งการที่ผู้ป่วย
รบั ประทานยาตดิ ตอ่ กนั เปน็ เวลานานทำ� ใหผ้ ปู้ ว่ ยมโี อกาสทจี่ ะขาดการรกั ษาอยา่ งตอ่ เนอื่ งครบถว้ นสง่ ผลตอ่ ความผลสำ� เรจ็ ของการรกั ษา
องค์การอนามัยโลกแนะน�ำให้ประเทศต่างๆ ให้การรักษาผู้ป่วยวัณโรคระยะสั้น 9 เดือน เพื่อให้ผู้ป่วยลดระยะเวลา
ในการรับประทานยาท่ยี าวนาน ลดคา่ ใชจ้ ่าย และเพ่มิ โอกาสของการรักษาครบไดม้ ากข้นึ โดยแนะน�ำใหแ้ ต่ละประเทศปรับใช้
ใหเ้ หมาะสมกบั บรบิ ทในประเทศนน้ั ๆ ตวั อยา่ งหลายประเทศไดเ้ รม่ิ ใหก้ ารรกั ษาสตู รยาระยะสน้ั น้ี เชน่ พ.ศ.2548-2550 บงั คลาเทศ
ใช้สูตรยาทมี่ ี Gatifloxacin [3] โดยใหผ้ ู้ปว่ ยเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลในช่วงแรก ขยายการรักษาระยะเข้มขน้ 4 เดอื น
ออกไปจนเสมหะตรวจไมพ่ บเชื้อ ผ้ปู ่วยได้รบั การติดตามดว้ ยการเพาะเชอ้ื ตอ่ เปน็ เวลาอกี 2 ปี หลังจากรักษาหายเรยี บร้อยแลว้
พบว่าผลการรักษามีประสิทธิภาพ ปลอดภัยและได้ผลการรักษาที่ดีเย่ียม แทบไม่พบความล้มเหลวของการรักษาและการกลับ
เป็นซ้�ำ พบอัตราการรักษาส�ำเร็จร้อยละ 87.90 ในผู้ป่วยวัณโรคด้ือยาหลายขนานท่ีไม่เคยได้รับยารักษาวัณโรคดื้อยามาก่อน
จำ� นวน 206 ราย และเมื่อจ�ำนวนผู้ป่วยเพ่ิมเป็น 515 ราย ยงั คงมีอตั ราการรกั ษาสำ� เร็จร้อยละ 84.4 [4]
ในปี พ.ศ.2551 – 2553 แคมารนู [5] รกั ษาผู้ปว่ ยวณั โรคดอ้ื ยาหลายขนานดว้ ยสูตรยาระยะสนั้ แก่ผู้ปว่ ย 65 ราย และ
ไนจีเรยี [6, 7] จ�ำนวน 58 ราย ได้ผลการรกั ษาหายเปน็ รอ้ ยละ 89 และร้อยละ 89.2 ตามลำ� ดับ จากงานวจิ ยั ดงั กล่าวและ
งานวิจยั อนื่ ๆ พบวา่ ผู้ป่วยมอี ัตราการรกั ษาหายโดยไมม่ ีการกลับเปน็ ซำ้� มากกวา่ รอ้ ยละ 85 [8, 9] แถบภมู ิภาคทวปี เอเชียตะวัน
ออกเฉียงใต้ หลายประเทศได้ศึกษาน�ำร่องการให้การรักษาวัณโรคด้ือยาหลายขนานด้วยสูตรยาระยะส้ัน 9 เดือน ได้แก่ ลาว
เวียดนาม กัมพชู า เมยี นมาร์ มาเลเซีย ภูมภิ าคเอเชียตะวันออกเฉยี งใตม้ จี ำ� นวนผปู้ ่วยวณั โรคที่สงู คาดวา่ จากผปู้ ว่ ยวัณโรคที่
รายงานในปพี .ศ. 2558 เปน็ ผปู้ ว่ ยวณั โรคดือ้ ยาหลายขนานหรอื ดอ้ื ต่อยา Rifampicin (R) 110,000 ราย โดยมาจากรอ้ ยละ 2.6
ของผูป้ ว่ ยรายใหมแ่ ละร้อยละ 17 ของผูป้ ว่ ยรักษาซ�ำ้ ซ่งึ 6 ประเทศในกลุ่ม 30 ประเทศท่ีมีวณั โรคดื้อยาหลายขนานสูง อยใู่ น
ภูมภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใต้ ได้แก่ บังคลาเทศ เกาหลีเหนอื อนิ เดีย อนิ โดนเี ซีย เมียนมาร์ และประเทศไทย [1]

1

จากการศึกษารวบรวมขอ้ มลู ของประเทศบงั คลาเทศ อเุ บลครสิ ถาน และ สวาสิแลนด์ คาเมรนู ไนเจอร์ ซาฮาราอัฟริกา
พบว่าการศกึ ษาในผู้ปว่ ย 1,205 ราย พบประสทิ ธิภาพในการรักษาดว้ ยสูตรยาระยะสั้น 9 เดือน เท่ากบั รอ้ ยละ 89.90 เมือ่ เทียบ
กบั การรักษาดว้ ยยาสตู รมาตรฐานร้อยละ 78.30 และมกี ารกลับมาเปน็ ซ�ำ้ ต�ำ่
ในปี พ.ศ.2558 ประเทศไทยมีการคาดประมาณอัตราการติดเชื้อวัณโรคเท่ากับ 172 รายต่อแสนประชากร คาดว่า
เป็นผปู้ ่วยวณั โรคด้อื ยา 4,700 ราย (6.8 ตอ่ แสนประชากร) ในระดับโลกองคก์ ารอนามัยโลกแนะนำ� นวตั กรรมใหมใ่ นการรักษา
วัณโรคด้ือยาหลายขนาน โดยให้การรักษาผู้ป่วยให้รับประทานยาส้ันลงด้วยยา 7 รายการ ในระยะเวลาเพียง 9 เดือน และ
จากรายงานการศกึ ษาในหลายประเทศดงั กลา่ วขา้ งตน้ พบวา่ การรกั ษาดว้ ยสตู รยาระยะสนั้ 9 เดอื น มปี ระสทิ ธภิ าพในการรกั ษา
สูงกว่าเมอื่ เทียบกับการรักษาดว้ ยสูตรมาตรฐาน ดงั กลา่ ว

เอกสารอ้างองิ

1. World Health Organization. 2017. Global Tuberculosis Report 2015. Geneva, World Health Organization.
2. World Health Organization. Guidelines for the programmatic management of drug-resistant tuberculosis.

2011 update. World Health Organization Document. 2011; WHO/HTM/TB/2011.6:1-33.
3. A working group of the stop TB partnership. Global Drug-resistant TB initiative. 2015. The evaluation

of effectiveness and safety of a shorter standardized treatment regimen for multi-drug resistant
tuberculosis, Geneva.
4. Aung KJM, Van Deun A, Declercq E, et al. Successful “9-month Bangladesh regimen” for multidrug-resistant
tuberculosis among over 500 consecutive patients. Int J Tuberc Lung Dis 2014; 18: 1180–1187.
5. Kuaban C, Noeske J, Rieder HL, Ait-Khaled N, Abena Foe JL, Trebucq A. High effectiveness of a 12-month
regimen for MDR-TB patients in Cameroon. Int J Tuberc Lung Dis 2015; 19:517–524. 8.
6. Piubello A, Hassane Harouna S, Souleymane MB, et al. High cure rate with standardised short-course
multidrug-resistant tuberculosis treatment in Niger: no relapses. Int J Tuberc Lung Dis 2014; 18:1188–1194.
7. Riya M Thomas RG and et al. Short-course treatment for multi-drug resistant Tuberculosis: the
STREAM trial. http://err.ersjournals.com/content/errev/25/139/29.full.pdf.
8. WHO treatment guideline for drug-resistant tuberculosis, 2016 update (WHO/FTM/TB/2016.04) [internet].
Geneva, World Health Organization. 2016. Available from: http://www.int/tb/areas-of-work/drugs-
resistant-tb/treatment/resources/en/
9. Frequently asked questions about the implementation of the new WHO recommendation on the use
of the shorter MDR-TB regimen under programmatic conditions. Version 20 December, 2016. Geneva,
World Health Organization. 2016.

2

2. คณุ สมบัตผิ ้เู ขา้ เกณฑแ์ ละไมเ่ ข้าเกณฑ์การรักษา

2.1 ผทู้ ี่เขา้ เกณฑก์ ารรักษา (Inclusion)
1. ผปู้ ว่ ยวณั โรคดอ้ื ยา (MDR/ RR-TB) โดยไมม่ ภี าวะดอื้ ตอ่ ยากลมุ่ Fluoroquinolone หรอื ยาฉดี ในกลมุ่ Second line *
2. ไม่มปี ระวัติได้รับการรกั ษาดว้ ยยากลมุ่ Second line มากกว่า 1 เดือน
3. ไม่เคยมปี ระวัติแพย้ าหรืออาการขา้ งเคียงจากยาตัวใดตวั หนง่ึ ในสูตรการรักษา

หมายเหต:ุ ยา Kanamycin, Amikacin หรอื Capreomycin
2.2 ผู้ที่ไม่เขา้ เกณฑก์ ารรกั ษา (Exclusion)
1. ตั้งครรภ์
2. วัณโรคนอกปอด
3. มีคา่ เอนไซมก์ ารทำ� งานของตับ AST หรือ ALT สูงมากกว่าหรือเท่ากบั 5 เทา่ ของคา่ ตวั บนของคา่ ปกติ
4. มี QTcF interval มากกวา่ 500 msec
5. มีค่าการทำ� งานของไตลดลงมาก คือ มีคา่ Creatinine clearance (CrCl) นอ้ ยกว่า 30 ml/min จากการ
คำ� นวณดว้ ย the Cockcroft-Gault equation

3

3. การตรวจวนิ จิ ฉยั ผู้ปว่ ยเพอ่ื เขา้ รับการรักษาวัณโรคดอื้ ยาหลายขนาน
ด้วยสูตรยาระยะส้นั 9 เดอื น

แผนภมู ิที่ 1 การตรวจวินจิ ัฉยั ผ้ปู ว่ ยเพือ่ เขา้ รบั การรกั ษาวัณโรคดื้อยาหลายขนานด้วยสูตรยาระยะสัน้ 9 เดือน
Patient’s Diagnosis for Shorter regimen for MDR-TB treatment

4

4. การรกั ษาผปู้ ว่ ย

4.1 สตู รยาและระยะเวลาท่ใี ช้รักษา (Drugs Regimen)
ระยะเขม้ ขน้ : Kanamycin, Moxifloxacin, Clofazimine, Ethambutol, high-dose Isoniazid, Pyrazinamide
และ Prothionamide ใหท้ ุกวนั เปน็ เวลา 4 เดือน
- การใหย้ าระยะเข้มข้นน้สี ามารถขยายจาก 4 เดอื น เปน็ 6 เดอื น ในกรณที ่ตี รวจเสมหะโดยการย้อมสี ในเดอื นที่
4 แลว้ ยังเป็นบวกพบเช้ืออยู่
- โดยสามารถขยายการรกั ษาระยะเข้มข้นเปน็ สงู สดุ 6 เดอื น หากเสมหะยงั คงพบเชอ้ื หลังครบการรักษา 4 เดอื น

สตู รยา (Drugs Regimen)

4-6 Km-Mfx-Pto-Cfz-Z-H (high-dose)-E / 5 Mfx-Cfz-Z-E

Km = Kanamycin; Mfx = Moxifloxacin; Pto = Prothionamide;
Cfz = Clofazimine; Z = Pyrazinamide; H (high-dose) = high-dose Isoniazid;
E = Ethambutol

- การรกั ษาดว้ ย Kanamycin, Moxifloxacin, Clofazimine, Ethambutol, High dose Isoniazid, Protionamide
และ Pyrazinamide วันละ 1 ครงั้
ระยะตอ่ เน่อื ง : Moxifloxacin, Clofazimine, Ethambutol, และ Pyrazinamide ให้ทุกวัน เปน็ เวลาอกี 5 เดือน
ตอ่ จากระยะเข้มข้น
- ถา้ ผู้ป่วยยังตรวจพบเสมหะบวกหลังจาก 4 เดือนในระยะเขม้ ขน้ จะขยายการรักษาระยะเขม้ ขน้ ได้สูงสดุ ไม่เกิน
6 เดือน เพื่อปอ้ งกนั ความเสยี่ งตอ่ การกลับเปน็ ซำ�้ ขณะที่รอผลการตรวจ culture ถึงสามารถให้การรักษาในระยะตอ่ เนอื่ งได้
สง่ ตรวจเสมหะทดสอบการดือ้ ยาซ�ำ้ (second line DST)
- ถา้ ผปู้ ว่ ยตรวจพบเสมหะบวกหลงั จาก 6 เดอื น แตม่ กี ารตอบสนองทางคลนิ กิ ดี อาการรนุ แรงลดลงสามารถใหก้ าร
รกั ษาในระยะตอ่ เนอ่ื งไดแ้ ละใหส้ ง่ SL-LPA, culture sense ของ SL เพอ่ื ตรวจสอบสอบซำ้� วา่ ดอ้ื ยาหรอื ไมแ่ ละถา้ หากอาการทาง
คลินิกไม่ดหี ลงั จากการรักษาดว้ ยยาระยะเข้มขน้ 6 เดอื น และยงั พบเสมหะบวก ควรพจิ ารณาให้เปน็ การรักษาลม้ เหลว ในราย
ทไ่ี มต่ อบสนองตอ่ การรกั ษาอยา่ งชดั เจน (ลกั ษณะทางคลนิ กิ ผลตรวจ AFB ผลการเพาะเลยี้ งเชอื้ ) ควรพจิ ารณาใหเ้ ปน็ การรกั ษา
ล้มเหลวไดเ้ ร็ว แลว้ เปลยี่ นสตู รยาตามผลทดสอบความไวต่อยา
- การรกั ษาผู้ป่วยทีล่ ้มเหลวจากการรักษาด้วยสตู รยาระยะส้ันน้ี ให้พิจารณาเป็นรายๆ โดยจะตอ้ งตรวจ culture,
DST ทร่ี วมถงึ ยากลมุ่ second line จากนน้ั จงึ พจิ ารณาใหก้ ารรกั ษาดว้ ยสตู รยารกั ษาวณั โรคดอื้ ยาหลายขนาน ตามผลการตรวจ
ความไวตอ่ ยาน้ันๆ โดยปรึกษาคณะผเู้ ชย่ี วชาญ

5

4.2 ขนาดยารกั ษาผู้ป่วยวัณโรคด้อื ยาด้วยสูตรยาระยะส้นั 9 เดอื นในแตล่ ะวนั (Dosage Regimen)

ตารางที่ 1 ขนาดยารกั ษาผปู้ ่วยวณั โรคดอ้ื ยาด้วยสูตรยาระยะสน้ั 9 เดือนในแตล่ ะวนั

ยา กลุ่มนำ�้ หนัก (weight groups) ปรบั ตามน�ำ้ หนกั
(Drugs) (Adjusted BW (kg.)
< 30 kg. 30 kg - 50 kg. > 50 kg.
-
Moxifloxacin 400 mg. 600 mg. 800 mg. -
15-20 mg./bw
Clofazimine 50 mg. 100 mg. 100 mg. 25 mg./bw
-
Ethambutol* 800 mg. 800 mg. 1,200 mg.

Pyrazinamide* 1,000 mg. 1,500 mg. 2,000 mg.

Isoniazid 300 mg. 400 mg. 600 mg.

Prothionamide 250 mg. 500 mg. 750 mg.

Kanamycin † 15 mg/ kilogram bw (maximum 1 g.)

หมายเหตุ : † ส�ำหรบั ผู้ป่วยทอ่ี ายุมากกวา่ 59 ปี ขนาดยาจะถกู ลดลงเปน็ 10 mg/kg (สูงสดุ ไมเ่ กิน 750 mg.)
* แพทย์สามารถปรับยาได้ตามขนาดยาที่เหมาะสม ตามน้ำ� หนักตัว

5. การตรวจทางห้องปฏิบตั กิ ารขนั้ พื้นฐานกอ่ นการรกั ษาและการตรวจเพอ่ื ตดิ ตาม

การตรวจทางห้องปฏิบัติการเพ่ือหาค่าพ้ืนฐานก่อนการรักษา และการตรวจเพ่ือติดตามผลระหว่างการรักษาเหมือน
แนวทางการปฏิบัติในการรักษาผู้ป่วยด้ือยาหลายขนาน เพียงแต่แตกต่างกันที่ระยะเวลาในการรักษาท่ีสั้นลง การตรวจได้แก่
ชง่ั น�้ำหนกั วดั ส่วนสูง อณุ หภมู ิ การตรวจเสมหะ AFB culture, DST, เอนไซม์แสดงการทำ� งานของตับ serum creatinine,
haemoglobin, platelet, white blood cell, blood sugar, serum potassium, thyroid stimulating hormone (TSH),
HIV, pregnancy, electrocardiogram (ECG), hearing และ visual function และ X-ray.
ตารางที่ 2 แสดงค่าการตรวจพนื้ ฐานทางหอ้ งปฏิบตั ิการและการตรวจในระยะเข้มข้น การช่ังน้ำ� หนัก การตรวจ vital
sign การตรวจเสมหะ และ culture ตอ้ งท�ำทุกเดือน จนครบระยะเวลาการรักษา การตรวจ sputum DST (First line และ
Second line), การมองเห็น การตดิ เช้ือ HIV และการต้ังครรภ์ ตรวจก่อนเร่ิมการรักษาเพ่อื การวินจิ ฉยั การตรวจการท�ำงาน
ของตับ และ serum creatinine น�ำ้ ตาล ตรวจท่กี ่อนเร่มิ รักษา และการตรวจติดตามในเดือนที่ 1 และ 3 ส่วนการตรวจอน่ื จะ
เพิ่มมากข้ึนตามดุลพนิ จิ ของแพทย์
การตรวจคลน่ื ไฟฟา้ หัวใจ (ECG) ตอ้ งกระทำ� ก่อนการรกั ษา, ครบ 1 เดอื น, เดอื นที่ 3, และในเดอื นแรกของการรกั ษา
ในระยะตอ่ เนื่อง สว่ น ECG ควรตรวจถีข่ ้นึ กรณีทีต่ รวจพบความผดิ ปกติของ QTc interval หลังจากเริ่มรักษาและกรณีทผี่ ู้ป่วย
มีคา่ QTcF มากกวา่ > 450 msec การตรวจความไวตอ่ ยา DST ของยา first และ second line drugs ควรเร่ิมกระทำ� ต้งั แต่
เริ่มการรกั ษา และทุกครงั้ ท่มี ีผล culture positive ตง้ั แต่เดอื นที่ 4 เปน็ ต้นไป
การตรวจ Chest x-ray ตรวจก่อนเร่ิมการรกั ษา เดือนที่ 3 เดือนท่ี 6 และเดอื นท่ี 9 หากขยายการรักษาเปน็ 11 เดอื น
ให้ตรวจเม่ือส้นิ สุดการรกั ษาด้วย

6

ตารางที่ 2 การตรวจทางหอ้ งปฏบิ ัติการและการตดิ ตามตลอดระยะเวลาการรักษา (Laboratory testing and monitoring)

Month in the intensive phase 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
Body weight ‡ ////////////
Vital sign ////////////
Sputum smear ////////////
Sputum culture * ////////////
Sputum DST (First line), FL-LPA /
Sputum DST (Second line), SL-LPA / //
Serum liver enzyme/uric acid // /
Serum creatinine*** // /
Haemoglobin/platelet/white blood / /
count***
Serum glucose** // /
Serum potassium*** / /
Thyroid stimulating hormone (TSH) *** / /
Audiogram # / / ///
Visual test ## /
HIV /
การต้ังครรภ์ /
ECG **** // / ////
Chest x-ray ***** / / /
‡ Body weight สามารถพจิ ารณากบั วดั อณุ หภมู ริ า่ งกายรว่ มดว้ ย, * เดอื นที่ 5 ผล culture เปน็ บวก แลว้ เดอื นที่ 6 เปน็ ผลลบ ใหย้ าในระยะตอ่ เนอ่ื งไดเ้ ลยและตอ้ งตรวจ Culture ทเ่ี ดอื นที่ 7 ถงึ สรปุ ผลการรกั ษาในเดอื นที่ 7
** ตรวจระดับน้�ำตาลในเลอื ดเม่ือใช้ Moxifloxacin ในผปู้ ่วยเบาหวาน, *** เมอ่ื มี Indication พจิ ารณาเปน็ รายๆ ไป, **** ECG สามารถตรวจบ่อยข้ึนเมื่อมคี วามผดิ ปกติ, ***** Chest x-ray ตรวจเมอื่ ส้ินสุดการรกั ษา
เดอื นท่ี 9 แตห่ ากใหย้ าถงึ เดอื นที่ 11 ใหท้ �ำท่ีเดือนท่ี 11, # Audiogram เมอ่ื มขี อ้ บง่ ช้ที างคลนิ ิคตามความเหมาะสมและตามศักยภาพของโรงพยาบาลผใู้ หก้ ารรกั ษา แพทย์สามารถตรวจถีม่ ากขึ้นเม่ือพิจารณาวา่ ควร
กระทำ� เมอื่ เกดิ ความผิดปกติ
## Visual test เมื่อมีข้อบ่งชี้ทางคลินิคตามความเหมาะสมและตามศักยภาพของโรงพยาบาลผู้ให้การรักษา แพทย์สามารถตรวจถี่มากข้ึนเมื่อพิจารณาว่าควรกระท�ำเมื่อเกิดความผิดปกติ และอาจพิจารณาการใช้
Snellen chart ประกอบตามความเหมาะสม
7

6. การตดิ ตามและบรหิ ารจัดการอาการไมพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใชย้ าและระบบเฝ้าระวังเชิงรกุ
ดา้ นความปลอดภยั ในการใชย้ า (Active Drugs Safety Monitoring and Management: aDSM)

6.1 ต้องมีระบบติดตามอาการไมพ่ งึ ประสงค์จากการใช้ยาและตดิ ตามสมำ่� เสมอทุกๆ ครง้ั ของการท�ำ DOT
เจ้าหน้าท่ีต้องถามผู้ป่วยทุกครั้งถึงอาการทางคลินิกและอาการทั่วไป อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา เช่น
ผน่ื แพผ้ วิ หนงั อาการไมส่ บายในกระเพาะอาหารและลำ� ไส้ สภาวะจติ ผดิ ปกติ วงิ เวยี น ปวดศรี ษะ ซมึ เศรา้ มพี ฤตกิ รรมเปลยี่ นแปลง
ดซี า่ น อาการพษิ ต่อระบบประสาทการทรงตัว การชาตามปลายมอื ปลายเท้า การเสียสมดุลของเกลอื แร่ (ตะคริว) การสูญเสยี
การได้ยนิ เปน็ ต้น
สำ� หรับยา Moxifloxacin และ Clofazimine เหน่ียวน�ำใหเ้ กดิ QT prolongation การตรวจตดิ ตามการท�ำงาน
คล่ืนไฟฟา้ หัวใจ ECG มีความจ�ำเป็นมาก การมสี ีผิวท่ีเข้มข้ึนผิดปกติจากยา Clofazimine เกดิ ได้บ่อย แต่ไม่ไดจ้ ดั ใหอ้ ย่ใู นกลมุ่
อาการไมพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใชย้ า และจะจางหายไปหลงั สนิ้ สดุ การรกั ษา การจดั การอาการไมพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใชย้ า จะชว่ ย
ใหผ้ ปู้ ่วยมคี วามปลอดภยั จากการใช้ยา ชว่ ยให้ผปู้ ่วยมีการรับประทานยาทีด่ ี ตอ่ เนอื่ งและสม�่ำเสมอ
6.2 มรี ะบบติดตามอาการไม่พึงประสงคจ์ ากการใชย้ าและความปลอดภัยในการใชย้ า มีการบริหารจัดการ
ที่เหมาะสมกับอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาและมีการป้องกันอันตรกิริยาระหว่างยา (Active drug safety
monitoring and management: aDSM)
เภสัชกรที่โรงพยาบาลที่เข้าร่วมโครงการต้องได้การอบรมช้ีแจงการเฝ้าระวังเชิงรุกด้านความปลอดภัยในการใช้ยา
และรายงานผลการตดิ ตามตามแบบฟอรม์ การตดิ ตามอาการไมพ่ งึ ประสงคท์ งั้ ทม่ี อี าการผดิ ปกตแิ ละไมม่ อี าการผดิ ปกตทิ กุ เดอื น

7. การประเมินผลการรักษา

1. สัดส่วนผทู้ ีเ่ กิดอาการไมพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใชย้ า ในช่วงระยะเวลาต่างๆ ของการรักษา
2. การประเมนิ สดั ส่วนผูป้ ว่ ยรักษาสำ� เรจ็ ลม้ เหลว เสยี ชีวิต ขาดการรกั ษาอย่างต่อเนอื่ ง

8

8. การตดิ ตามหลงั รักษาครบก�ำ หนด

หลงั การรกั ษาครบแลว้ ใหข้ อ้ มลู ผปู้ ว่ ยถงึ ความเสยี่ งตอ่ การปว่ ยซำ้� และแนะนำ� ใหก้ ลบั มาพบแพทยเ์ พอ่ื ประเมนิ ทางคลนิ กิ
ทุก 3 เดือน ใน 6 เดือนแรก หลงั จากน้ันทกุ 6 เดอื นจนครบ 2 ปี โดยเกบ็ เสมหะตรวจ smear และ culture ทกุ ๆ ครงั้ ทม่ี า
ตามนัด สำ� หรบั การถ่ายภาพรังสที รวงอกเมอื่ มขี ้อบง่ ชี้

9. การบริหารจดั การขอ้ มูลและการติดตาม

9.1 การรายงานการติดตามการรักษาผูป้ ่วย
โรงพยาบาลทีเ่ ขา้ ร่วมโครงการรายงานผลการตดิ ตามการรักษาผู้ปว่ ย 2 ชุด ไดแ้ ก่
แบบรายงานชดุ ที่ 1. แบบฟอรม์ รายงานขอ้ มลู ทางคลนิ กิ
1.1.1 แบบบนั ทึกขอ้ มลู ผปู้ ่วยวณั โรคดื้อยาหลายขนาน: (STR 01)

โรงพยาบาลเก็บรวบรวมข้อมูลทะเบียนผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาตามโครงการการรักษาด้วยยาสูตรระยะส้ัน
9 เดอื น กรอกตามแบบฟอรม์ STR 01 โดยเกบ็ ไวท้ โ่ี รงพยาบาลและรายงานมายังส�ำนกั วณั โรค เมอื่ มผี ้ปู ว่ ย
เริม่ รับยา (เพยี งคร้งั แรกของการเร่ิมการรักษา)
1.1.2 แบบบนั ทึกผลการติดตามการรักษาทางคลินิก และทางหอ้ งปฏบิ ัตกิ าร (STR 02)
โรงพยาบาลบันทึกผลการติดตามการรักษาทางคลินิกของผู้ป่วย ตั้งแต่เร่ิมรักษาจนส้ินสุดการรักษา
และรายงานการตดิ ตามผลการตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารของผปู้ ว่ ยแตล่ ะรายประกอบดว้ ยสรปุ ผลการทดสอบ
ความไวต่อยารักษาวัณโรค ด้วยวิธี Molecular DST และสรุปผลการทดสอบความไวต่อยารักษาวัณโรค
โดยให้บันทึกในแบบฟอร์ม STR 02 และรายงานมายังส�ำนักวัณโรค ภายในวันท่ี 25 ของทุกเดือน
จนส้นิ สดุ การรักษา
9.2 ตารางกำ� กับการใช้ยารกั ษาวัณโรคด้อื ยาหลายขนานดว้ ยสูตรยาระยะส้ัน 9 เดอื นของผปู้ ่วย (STR 03)
เจา้ หนา้ ท/่ี ผกู้ ำ� กบั การใชย้ าของผปู้ ว่ ยบนั ทกึ ผลการใชย้ าของผปู้ ว่ ยในตารางกำ� กบั การใชย้ ารกั ษาวณั โรคดอ้ื ยาหลาย
ขนานด้วยสูตรยาระยะสน้ั 9 เดือนของผปู้ ่วย (STR 03) โดยลงชอื่ ก�ำกับและซกั ถามอาการผดิ ปกติ หลังการใชย้ า (ถามทุกครง้ั
ที่ให้ยาผู้ป่วย) และถ่ายส�ำเนาสง่ รายงานมายังส�ำนกั วัณโรค ภายในวันที่ 25 ของทกุ เดอื น
แบบรายงานชุดที่ 2. รายงานการเฝ้าระวงั อาการไมพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใชย้ า (aDSM)
ส�ำนกั วัณโรคตดิ ตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาวัณโรครายการใหม่ ยาทจ่ี ดขอ้ บง่ ช้ี
ใหม่และแผนการรักษาใหม่ ในการรักษาผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาในประเทศไทย (Active Pharmacovigilance of New Drugs,
Repurposed Drugs and Novel Regimens for Treatment of Drug-resistant Tuberculosis) ในโครงการการรักษา
ผู้ปว่ ยด้ือยาวณั โรคหลายขนานดว้ ยสูตรยาระยะสน้ั 9 เดือน
รายงานข้อมูลอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาผ่านเวปไซต์ออนไลน์ในระดับประเทศ ตัวแบบฟอร์มรายงาน
ประกอบดว้ ย
1. คำ� แนะนำ� การใชแ้ บบฟอร์ม STR 04
2. แบบฟอรม์ Active Pharmacovigilance Report (STR 04)
3. คำ� แนะนำ� การใชแ้ บบฟอร์ม STR 05
4. แบบบนั ทกึ รายงานเหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใชผ้ ลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพในผปู้ ว่ ยวณั โรคดอ้ื ยาหลายขนาน HPVC
AE Form (STR 05)
5. แบบรายงานปญั หาและแนวทางแก้ไขอาการไม่พงึ ประสงค์จากการใชย้ า (STR 06)

9

การสง่ ส่ิงสง่ ตรวจทางหอ้ งปฏิบัติการ
ในการสง่ สงิ่ สง่ ตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารมายงั สำ� นกั วณั โรคหรอื สำ� นกั งานปอ้ งกนั ควบคมุ โรคเขต โรงพยาบาลจะตอ้ ง
ท�ำหนังสือราชการพร้อมแนบแบบฟอร์มส่งสิ่งส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพ่ือเป็นการยืนยันความถูกต้องด้านข้อมูลการตรวจ
ทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารของผปู้ ว่ ยทุกครง้ั ทม่ี ีการส่งส่ิงส่งตรวจทางหอ้ งปฏบิ ัติการมาท่ีหนว่ ยงานทร่ี ับตรวจ
การสนับสนนุ ยา
เมื่อโรงพยาบาลพบผูป้ ่วยทไ่ี ดร้ บั การวินจิ ฉัยแล้วว่าเปน็ MDR-TB และมคี วามประสงค์ท่ีจะขอรบั การสนับสนนุ ยา
จากส�ำนักวัณโรค ให้ติดต่อส�ำนักวัณโรคเพ่ือรับทราบละเอียดแนวทางการรับยา และกรอกแบบฟอร์มขอรับการสนับสนุนยา
(STR 07) และส่งรายละเอียดของผปู้ ่วยเพ่อื ขอสนบั สนุนยามาที่สำ� นักวณั โรค สำ� นกั วณั โรคประสานงานและส่งยารักษาวัณโรค
ไปทีร่ พ.น้ันๆ สคร.และสสจ. มหี นา้ ทช่ี ่วยประสานงานติดตามกำ� กบั การรักษาและสร้างเครือขา่ ย DOT ในพ้ืนทตี่ อ่ ไป

แผนภูมิที่ 2 การขอรับการสนับสนนุ ยาและการจ่ายยา

10. การตดิ ตามผลการดำ�เนินงาน

10.1 การนเิ ทศติดตามก�ำกับผลการด�ำเนินงาน
สำ� นักวัณโรคร่วมกบั ส�ำนักงานปอ้ งกันควบคุมโรคเขต และส�ำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั เยีย่ มตดิ ตามผลการ
ด�ำเนินโครงการของโรงพยาบาลท่ีเข้าร่วมโครงการฯ ทุกแห่ง อย่างน้อย 1 ครั้ง จนกว่าจะส้ินสุดโครงการเพ่ือติดตาม พัฒนา
ระบบการดำ� เนินโครงการรว่ มกับโรงพยาบาลในพ้ืนที่
10.2 การประชุมสรปุ รายงานผลการดำ� เนนิ งาน
ส�ำนักวัณโรคด�ำเนินการจัดประชุมเชิญโรงพยาบาลท่ีเข้าร่วมโครงการน�ำเสนอผลการด�ำเนินงานและพัฒนา
ต่อยอดจากความคิดเห็นของคณะท�ำงาน ผู้เช่ียวชาญและผู้เกี่ยวข้อง อย่างน้อย 1 ครั้ง จนกว่าจะส้ินสุดโครงการเพ่ือติดตาม
พัฒนาระบบการดำ� เนนิ งานรว่ มกับโรงพยาบาลในพนื้ ท่ี

10

11.บทบาทหน้าที่ของหนว่ ยงานทเ่ี กีย่ วขอ้ ง

สำ� นกั วณั โรค
- ก�ำหนดแนวทางการการด�ำเนินงานและอบรมช้ีแจง
- สนบั สนุนยา
- ก�ำกับติดตามผลการด�ำเนินงานของโรงพยาบาลด้วยรูปแบบของการนิเทศติดตามและการจัดประชุมสรุปผล
การด�ำเนนิ งาน
ส�ำนกั งานป้องกันควบคมุ โรคเขต
- สนับสนุนและประสานงานเชื่อมโยงการท�ำงานจากส�ำนักวัณโรคร่วมกับเครือข่ายส�ำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
และโรงพยาบาลในพน้ื ที่
- กำ� กบั ตดิ ตามผลการดำ� เนินงานและสนับสนุนวชิ าการตลอดจนแกไ้ ขปญั หาและอุปสรรค
- ด�ำเนินการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ส�ำหรับการตรวจทางวัณโรค ได้แก่ Phenotypic DST, Genotypic DST
(FL-LPA, SL-LPA) และเปน็ เครือขา่ ย เชือ่ มโยงการตรวจทางห้องปฏิบัติการในพื้นท่ี
สำ� นกั งานสาธารณสุขจงั หวดั
- เชอื่ มโยงการดำ� เนนิ งาน สนบั สนนุ ประสานงานกบั โรงพยาบาล สำ� นกั งานปอ้ งกนั ควบคมุ โรคเขต และ สำ� นกั วณั โรค
- ก�ำกับ ติดตามผลการด�ำเนินงานและสนบั สนุนวิชาการตลอดจนแก้ไขปญั หาและอปุ สรรค
โรงพยาบาล
- ชี้แจงผู้เกี่ยวข้องตั้งแต่ระดับบริหารครอบคลุมถึงระดับปฏิบัติการและเครือข่ายถึงวัตถุประสงค์การด�ำเนินงาน
ขนั้ ตอนการด�ำเนนิ งาน และรายละเอียดจ�ำเป็นทเี่ กีย่ วขอ้ ง
- โรงพยาบาลเปน็ ทมี สหสาขาวชิ าชพี ดำ� เนนิ การวนิ จิ ฉยั และตรวจรกั ษา การตรวจตดิ ตามผลการรกั ษาในผปู้ ว่ ยเหมอื น
วณั โรคดอื้ ยาในเบอ้ื งตน้ คลา้ ยการรกั ษาผปู้ ว่ ยวณั โรคดอื้ ยาระยะปกติ แตใ่ ชส้ ตู รยาใหมแ่ ละระยะเวลาสน้ั ลง ซงึ่ จากผลการดำ� เนนิ การ
หลายประเทศพบวา่ ผปู้ ่วยมีอตั ราการรักษาหายขาดมากขนึ้
- โรงพยาบาลติดตามผลการรักษา การท�ำ DOT การติดตามเยี่ยมบ้าน ติดตามผู้ป่วยที่บ้านเพื่อให้สามารถ
เพิ่มประสิทธิภาพการรกั ษา
- โรงพยาบาลสามารถตรวจทางห้องปฏิบตั กิ ารสำ� หรบั ตดิ ตามผลการรกั ษาตามแนวทางทีก่ ำ� หนดไว้ขา้ งตน้
- โรงพยาบาลจดั ท�ำทะเบยี นประวตั ิผู้ป่วย บันทกึ การท�ำ DOT และรายงานผลการรกั ษาการดำ� เนินงานมายงั สำ� นกั
วณั โรคตามแนวทางด้านการรายงานที่กลา่ วมาขา้ งต้น
บทบาทหน้าท่ีของบุคลากรทางการแพทย์
แพทย์
- ท�ำหน้าทีห่ ัวหน้าทมี สหวิชาชพี
- ตรวจ วนิ ิจฉยั รกั ษา ติดตามผลการรักษา และใหค้ �ำปรกึ ษาดา้ นการรักษา
- ปรกึ ษาผูเ้ ช่ยี วชาญ กรณกี ารดูแลรักษามีความยุง่ ยาก ซบั ซอ้ น
- ดำ� เนินการน�ำทมี ในการติดตามเยย่ี มบา้ นแกผ่ ปู้ ่วยแต่ละราย
- ติดตามประเมินผลการรักษา และแกไ้ ขปญั หาทีอ่ าจจะเกิดข้ึน เชน่ อาการไมพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใช้ยา รวมถงึ การ
ประเมินหาสาเหตุของเกิดอาการไม่พึงประสงค์ (Causality assessment)

11

เภสัชกร
- อธบิ ายผปู้ ่วยและญาติเร่ืองการใช้ยา วธิ ีการรับประทานยา วธิ กี ารเกบ็ รักษายา อาการไม่พึงประสงค์จากการใชย้ า
ท่อี าจจะเกิดขน้ึ
- ท�ำหน้าท่จี า่ ยยา ใหค้ ำ� ปรึกษาด้านยาและการรักษาแก่ผปู้ ่วยและแกท่ มี ผู้ให้การรกั ษา
- จดั ใหม้ รี ะบบเฝา้ ระวงั อาการไมพ่ งึ ประสงคท์ เี่ กดิ ขน้ึ จากการใชย้ าบนั ทกึ และรายงานมายงั สำ� นกั วณั โรคและรายงาน
ระบบออนไลนไ์ ปยงั ศนู ยเ์ ฝา้ ระวงั ความปลอดภยั ดา้ นผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพ http://thaihpvc.fda.moph.go.th/thaihvc/index.jsf
พรอ้ มทั้งวเิ คราะห์ขอ้ มลู เพอ่ื น�ำเสนอแก่ทีมสหวชิ าชีพ
- ประเมนิ หาสาเหตขุ องของเกดิ อาการไมพ่ งึ ประสงค์ (Causality assessment) พรอ้ มทง้ั วเิ คราะหข์ อ้ มลู เพอื่ นำ� เสนอ
แก่ทีมสหวชิ าชพี
เจ้าหนา้ ที่คลนิ กิ วณั โรค (TB Clinic)
- ท�ำหนา้ ทเ่ี ปน็ รบั ผดิ ชอบหลักโดยผปู้ ระสานงานหลักให้กบั ทมี
- เชอ่ื มโยงเครือข่ายจังหวดั และเขต
- ประสานงานกบั หนว่ ยงานสาธารณสขุ ใกลบ้ า้ นผปู้ ว่ ยเพอ่ื สง่ ใหไ้ ดร้ บั บรกิ ารตอ่ เนอ่ื งอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพและสง่ ขอ้ มลู
ใหผ้ ู้ประสานงานวัณโรคระดับจังหวัด
- ขน้ึ ทะเบยี นรักษา บนั ทึกข้อมลู และจดั ท�ำรายงาน หรอื รายงาน
- ให้ค�ำปรกึ ษาและใหส้ ขุ ศกึ ษาแก่ผปู้ ่วย/ญาติเก่ยี วกบั ความรเู้ ร่อื งวณั โรค และการปฏิบัติตวั ระหว่างการรกั ษา
- ประสานกบั ผู้ปว่ ยและเครอื ข่ายเม่ือจะไปเย่ยี มบ้าน
- ติดตามผลการรักษา เช่น การส่งตรวจเสมหะ ตรวจระหว่างการรักษา ทั้งด้วยกล้องจุลทรรศน์ การเพาะเช้ือ
และการตรวจอื่นๆ ตามแนวทางการรักษา
- รายงานผลการด�ำเนินงานและประสานสง่ ขอ้ มลู ทะเบยี นผ้ปู ว่ ย
เจ้าหน้าท่ีทางหอ้ งปฏบิ ตั ิการ
- ด�ำเนินการตรวจส่ิงส่งตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั ิการท่โี รงพยาบาล ไดแ้ ก่ AFB, culture (กรณที ม่ี คี วามพร้อม), Xpert
- เก็บส่ิงส่งตรวจพร้อมแบบน�ำส่งสิ่งส่งตรวจไปยังส�ำนักงานป้องกันควบคุมโรคเขต ได้แก่ FL-LPA, SL-LPA และ
ติดตามผลการตรวจ
ทมี สหวชิ าชีพทีท่ �ำ DOT
- ใหเ้ จ้าหนา้ ท่สี าธารณสุข (หรือผทู้ ี่เชื่อถือและนวตั กรรมทย่ี อมรบั ) ทำ� DOT ส�ำหรับผ้ปู ว่ ยทกุ ราย โดยผปู้ ่วยตอ้ งได้
รบั การตดิ ตามการรบั ประทานยาดว้ ย DOT ตอ่ หนา้ เจา้ หนา้ ทส่ี าธารณสขุ ถา้ ทานยาไดค้ วรใหย้ าเพยี ง 1 มอื้ โดยสามารถทำ� DOT
ท่ีสถานพยาบาล (Facility-based DOT) หรอื ทบ่ี า้ น (Home-based DOT)
- ควรใหเ้ จา้ หนา้ ทโ่ี รงพยาบาลตดิ ตามเยยี่ มบา้ นเปน็ ระยะเดอื นละ 1 ครง้ั การฉดี ยาตอ้ งใหเ้ จา้ หนา้ ทเี่ ปน็ ผดู้ ำ� เนนิ การ

12

ภาคผนวก

13

แบบตรวจสอบการเขา้ เกณฑ์การคดั เลือกผปู้ ่วยเขา้ รับการรักษา

การเลือกผ้ปู ่วยเขา้ รบั การรักษาอาศัย inclusion และ exclusion criteria ดงั น้ี
Inclusion
○ ไดร้ บั การยืนยันว่าเปน็ ผู้ปว่ ยวณั โรคดื้อยา (MDR/ RR-TB) โดยไม่มีภาวะดอื้ ตอ่ ยากลมุ่
Fluoroquinolone หรอื ยาฉีดในกลุ่ม Second line *
○ ไม่มปี ระวตั กิ ารรับการรักษาดว้ ยยากลุม่ Second line มากกว่า 1 เดอื น
○ ไมเ่ คยมปี ระวตั ิแพย้ าหรอื อาการข้างเคยี งจากยาในสตู รการรักษา
หมายเหตุ: * ในกรณีที่ผลการตรวจ LPA ว่าดื้อต่อยากลุ่ม Fluoroquinolone แต่ผล Phenotypic DST ไวต่อ
Moxifloxacin สามารถให้การรกั ษาได้
Exclusion
○ ตง้ั ครรภ์
○ วัณโรคนอกปอด
○ มีค่าเอนไซมก์ ารทำ� งานของตับ AST หรอื ALT สูงมากกวา่ 5 เทา่ ของคา่ ตัวบนของคา่ ปกติ
○ มี QTcF interval มากกวา่ 500 msec
○ มคี ่าการท�ำงานของไตลดลงมาก คือ มคี ่า Creatinine clearance (CrCl))
นอ้ ยกวา่ 30 ml/min จากการค�ำนวณดว้ ย the Cockcroft-Gault equation

14

เอกสารอธบิ ายการใชย้ าแกผ่ ู้ป่วยวัณโรคดอ้ื ยาหลายขนาน
ดว้ ยสูตรยาระยะสั้น 9 เดือน

เรยี น คุณ.......................................................

เนอื่ งดว้ ย การรกั ษาวณั โรคดอ้ื ยามกี ารรกั ษาทต่ี อ่ เนอ่ื งและใชเ้ วลาในการดแู ลรกั ษาทยี่ าวนาน ซง่ึ มผี ลการตอ่ การตดิ ตาม
การรกั ษาทตี่ อ่ เนอ่ื ง และมคี วามเสย่ี งตอ่ การดอ้ื ตอ่ ยาเพมิ่ ขนึ้ หากไมส่ ามารถรบั ประทานยาอยา่ งตอ่ เนอ่ื งหรอื มปี จั จยั อน่ื ๆ สง่ ผล
ตอ่ ความลม้ เหลวตอ่ การรกั ษา นอกจากการรักษาวัณโรคดื้อยาหลายขนานท่ีผ่านมา ตอ้ งการการรักษาอย่างน้อย 20 เดือน ซึ่ง
เป็นอุปสรรคส�ำคัญต่อความเสมอและครบถ้วนของการรักษา องค์การอนามัยโลกและกรมควบคุมโรค แนะน�ำให้ยาที่ใช้รักษา
วัณโรคด้ือยาหลายขนานด้วยสูตรยาในระยะเวลาทีส่ ้ันลงจาก 20 เดอื น เหลอื เพียง 9 เดอื น ใน กรณีที่สามารถเขา้ กับเกณฑ์
การรกั ษาได้ ซง่ึ ประกอบด้วยตวั ยาท่ีต้องตดิ ตามเฝ้าเชิงรกุ ด้านความปลอดภัยของการใชย้ า ได้แก่

1. มอ็ กซิฟล็อกซาซนิ (Moxifloxacin) ขนาดยา.........................มลิ ลกิ รัม
2. โคลฟาไซมิน (Clofazimine) ขนาดยา.........................มิลลิกรัม
3. อีแทมบูทอล (Ethambutol) ขนาดยา.........................มลิ ลกิ รัม
4. ไพราซินาไมด์ (Pyrazinamide) ขนาดยา.........................มิลลิกรมั
5. ไอโซเนียซิด (Isoniazid) ขนาดยา........................มลิ ลกิ รัม
6. โปรตโิ อนาไมด์ (Protionamide) ขนาดยา.........................มลิ ลิกรัม
7. กานามยั ซนิ (Kanamycin) ขนาดยา.........................มิลลกิ รัม
8. อ่ืนๆ (ระบุชอื่ และขนาดยา) .....................................................................................

เมือ่ ท่านได้ตัดสนิ ใจรบั การรกั ษาน้ี ทา่ นต้องต้งั ใจรบั การรกั ษาตามคำ� แนะนำ� ของทมี ผู้ให้การรักษา ใหต้ อ่ เนือ่ งจนจบการ
รกั ษา หากมีอาการข้างเคียงจากยา ทางทมี งานเจา้ หน้าท่ีจะคอยดแู ลและให้คำ� ปรกึ ษา

อาการข้างเคยี งทีพ่ บไดแ้ ต่น้อย เชน่ ชกั ตวั เหลือง ตาเหลอื ง นอนไมห่ ลบั หวั ใจเตน้ ผดิ จังหวะ ชาปลายมอื ปลาย
เทา้ มปี ัญหาทางการไดย้ ิน ไตทำ� งานบกพร่อง เป็นตน้

ข้อควรปฏบิ ัติตนขณะอยู่ระหวา่ งการรกั ษา
1. มาพบแพทยต์ ามนัดทุกครัง้ หรือเมือ่ มีอาการผดิ ปกติ
2. ไมด่ ื่มสุรา หรอื ของมนึ เมาทกุ ชนิด ในระหว่างการรบั การรักษา
3. ควรรับประทานยาใหค้ รบ หากรบั ประทานไมค่ รบอาจสง่ ผลต่อการรกั ษาทีย่ ากขน้ึ หรอื อาจไมไ่ ด้ผล

ชื่อเจ้าหนา้ ท่/ี หนว่ ยงาน.................................................................เบอรโ์ ทร: .....................................................

15

ผลขา้ งเคียงหรืออาการผดิ ปกติท่ีอาจพบไดจ้ ากยาที่ใชร้ ักษาวณั โรคด้อื ยาหลายขนาน
ด้วยสตู รยาระยะส้นั 9 เดือน

ความผิดปกติ พบได้ พบไดน้ อ้ ย
ผ่นื ผวิ หนงั
คา่ QT ยาวผิดปกติ ยาทกุ ชนิด
สผี วิ คล�ำ้ ข้ึน
คลนื่ ไส้ อาเจียน Moxifloxacin Clofazimine

กระเพาะอาหารอกั เสบหรอื ปวดทอ้ ง Clofazimine

ทอ้ งเสียหรือท้องอดื Prothionamide Isoniazid, Ethambutol, Pyrazinamide,
อาการชัก Clofazimine
ระบบประสาทสว่ นปลายผดิ ปกติ
Prothionamide, Clofazimine Moxifloxaxin, Isoniazid, Ethambutol,
ซึมเศรา้ Pyrazinamide
ความคดิ ฆ่าตัวตาย
อาการทางจติ Prothionamide Moxifloxacin
ตับอักเสบ
Isoniazid, Moxifloxacin
พิษต่อไต
Hypokalemia, Hypomagnesemia Isoniazid Kanamycin, Moxifloxacin,
กดไขกระดูก Prothionamide, Ethambutol
ประสาทตาอักเสบ
นำ�้ ตาลในเลือดผดิ ปกติ Moxifloxacin, Isoniazid, Prothionamide
ธัยรอยดฮ์ อรโ์ มนตำ่�
ปวดข้อ Isoniazid, Prothionamide
เสน้ เอ็นอกั เสบหรอื ขาด
เวยี นศรี ษะและ tinnitus Isoniazid Moxifloxacin
การไดย้ ินลดลง
การรู้สกึ ขมโลหะ Pyrazinamide, Isoniazid, Moxifloxacin
Gynecomastia Ethambutol, Prothionamide
ผมร่วง
Kanamycin

Kanamycin

Rifampicin, Isoniazid

Ethambutol Prothionamide, Clofazimine, Isoniazid

Prothionamide

Prothionamide

Pyrazinamide Moxifloxacin

Moxifloxacin

Kanamycin Moxifloxacin, Isoniazid

Kanamycin

Prothionamide Moxifloxacin

Prothionamide

Isoniazid, Prothionamide

16

บันทึกความยินยอมของผูป้ ่วยในการรักษาวณั โรคดื้อยาหลายขนาน

ข้าพเจ้าได้รับทราบค�ำอธิบายอย่างละเอียดจากเจ้าหน้าที่อย่างเข้าใจ และสอบถามจนเป็นที่พอใจแล้ว ข้าพเจ้ายินยอม
และเต็มใจรับการรักษาอย่างต่อเน่ืองจนครบระยะเวลาในการรักษา พร้อมท้ังยินยอมปฏิบัติตามแนวทางการรักษาของทีม
เจา้ หน้าที่ รวมถงึ การก�ำกบั การรับประทานยาต่อหน้าและตดิ ตามเย่ียมบา้ นเพอ่ื ตดิ ตามการรักษา
ข้าพเจ้าจึงลงลายมือช่ือหรือพิมพ์ลายน้ิวมือเป็นหลักฐาน (กรณีท่ีข้าพเจ้าอ่านหนังสือไม่ออก เจ้าหน้าที่ได้อ่านข้อความ
ดังกล่าวให้ข้าพเจ้ารับทราบแล้ว) ดังน้ัน ข้าพเจ้า.............................................................................ยินยอมโดยสมัครใจเข้ารับ
การรักษาวัณโรคดอ้ื ยาหลายขนาน ณ สถานพยาบาลแห่งนี้
กรณีผู้รบั การรกั ษาเป็นผบู้ กพรอ่ งทางกายและทางจติ
ข้าพเจ้ายินดีให้นาย/นาง/นางสาว....................................................................ซึ่งเป็นผู้บกพร่องทางกายหรือจิต
ที่ไม่สามารถใชส้ ิทธิด้วยตนเองและอยู่ในความปกครองของข้าพเจา้ เข้ารบั การรกั ษาวณั โรคดอ้ื ยาหลายขนาน ณ สถานพยาบาล
แห่งนี้

ลงนาม.......................................................
(...............................................................)

ลงนามเจ้าหนา้ ทผ่ี ู้ใหค้ �ำปรึกษา ลงนามพยาน
.................................................... ...................................................
(..........................................................) (..........................................................)
ตำ� แหน่ง .......................................... วันท่.ี .............................................
วนั ท.ี่ ..........................................

หมายเหตุ : 1. ใหล้ งนามบันทึกนี้ทีโ่ รงพยาบาล
2. กรณีลงลายมอื ชอื่ ไม่ได้ ให้พิมพล์ ายน้วิ หัวแม่มอื ด้านขวา

17

แบบฟอร์มรายงาน
การดแู ลรักษาผู้ปว่ ยวัณโรคด้อื ยาหลายขนานดว้ ยสตู รยาระยะส้ัน 9 เดอื น
ชดุ ท่ี 1 แบบฟอรม์ รายงานข้อมูลทางคลนิ ิก
1.1 แบบบนั ทึกขอ้ มูลผู้ป่วยวณั โรคด้ือยาหลายขนาน (STR 01)
1.2 แบบบนั ทกึ ผลการตดิ ตามการรักษาทางคลนิ ิกและผลตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ าร (STR 02)
1.3 ตารางกำ� กบั การใช้ยารักษาผู้ป่วยวณั โรคดื้อยาหลายขนานด้วยสตู รยาระยะสน้ั 9 เดอื น (STR 03)
ชดุ ท่ี 2 แบบฟอร์มรายงานการเฝา้ ระวงั อาการไม่พึงประสงค์จากการใชย้ า (aDSM)
2.1 ค�ำแนะน�ำการใชแ้ บบฟอรม์ STR 04
2.2 แบบฟอร์ม Active Pharmacovigilance Report (STR 04)
2.3 ค�ำแนะน�ำการใช้แบบฟอร์ม STR TB 05
2.4 แบบบนั ทึกรายงานเหตกุ ารณไ์ ม่พงึ ประสงคจ์ ากการใชผ้ ลิตภณั ฑส์ ุขภาพ ในผปู้ ่วยวณั โรคดื้อยาหลายขนาน
HPVC AE TB Form (STR 05)
2.5 แบบรายงานปญั หาและแนวทางแกไ้ ขอาการไม่พงึ ประสงค์จากการใชย้ า (STR 06)
2.6 แบบฟอร์มขอรับการสนบั สนุนยา (STR 07)
2.7 แบบรายงานยอดยาคงคลงั (STR 08)

18

แนวทางการสง่ รายงาน

ลำ� ดบั รายงาน ก�ำหนดสง่ รายงาน
1 แบบบนั ทึกขอ้ มูลผ้ปู ว่ ยวัณโรคดอ้ื ยาหลายขนาน ส่ง 1 คร้งั
(STR 01)
2 แบบบันทึกผลการตดิ ตามการรักษาทางคลนิ ิกและผลตรวจทางหอ้ งปฏบิ ัตกิ าร (เดือนแรกของการรักษา)
(STR 02) สง่ ทุกวันที่ 25 ของเดอื น
3 ตารางก�ำกับการใชย้ ารกั ษาผู้ปว่ ยวณั โรคดือ้ ยาหลายขนานดว้ ยสตู รยาระยะสน้ั
9 เดอื น (STR 03) สง่ ทุกวนั ที่ 25 ของเดอื น
4 แบบฟอรม์ Active Pharmacovigilance Report (STR 04)
ส่ง 1 ครัง้
5 แบบบนั ทึกรายงานเหตกุ ารณ์ไม่พงึ ประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ (เดือนแรกของการรกั ษา)
ในผ้ปู ว่ ยวัณโรคดื้อยาหลายขนาน HPVC AE TB Form (STR 05)
Online report
6 แบบรายงานปญั หาและแนวทางแกไ้ ขอาการไมพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใชย้ า (STR 06)
ส่งเมอื่ มอี าการไมพ่ งึ ประสงค์
7 แบบฟอรม์ การขอรบั การสนบั สนุน (Drug request form), (STR 07) เกิดขึ้น
8 แบบรายงานยอดยาคงคลัง (Drug stock report form), (STR 08)
ส่งคร้ังแรก 1 คร้ัง
สง่ ทกุ 3 เดอื น

19

ตวั อย่างรหสั สถานพยาบาลท่ีใช้ประกอบในแบบฟอรม์
ในโครงการดูแลรกั ษาผปู้ ว่ ยวัณโรคดอื้ ยาหลายขนานดว้ ยสูตรยาระยะสัน้ 9 เดือน

1. สถาบันบำ� ราศนราดูร STR/ BIDI / ลำ� ดบั ผปู้ ่วย
2. สถาบันโรคทรวงอก STR/ CCIT/ ล�ำดับผ้ปู ว่ ย
3. โรงพยาบาลพระน่งั เกลา้ STR/ PNK/ ลำ� ดบั ผู้ป่วย
4. โรงพยาบาลชลบุรี STR/ CH/ ล�ำดบั ผ้ปู ่วย
5. โรงพยาบาลมะการักษ์ จ.กาญจนบุร ี STR/ MK/ ลำ� ดบั ผปู้ ่วย
6. โรงพยาบาลมหาราชนครราชสมี า จ.นครราชสีมา STR/ MHR/ ล�ำดับผู้ป่วย
7. โรงพยาบาลขอนแก่น STR/ KK/ ล�ำดบั ผูป้ ่วย

ตัวอย่างเชน่ STR/....../...........

ผปู้ ว่ ยรายแรกของสถาบันบำ� ราศนราดูรจะกรอบแบบฟอร์มเปน็ STR/ BIDI / 001

20

STR 01
แบบบนั ทึกข้อมลู ทะเบยี นผู้ปว่ ยวัณโรคดื้อยาหลายขนานดว้ ยสูตรยาระยะส้ัน 9 เดือน (STR 01) STR/....../......
ชอื่ หนว่ ยงาน......................................... จังหวดั ..............................................................

ขอ้ มลู ท่วั ไป
1. ชอ่ื – สกลุ ................................... เลขทบี่ ัตรประชาชน □-□□□□-□□□□□-□□-□ HN………………..….…

ว.ด.ป เกิด................. อาย.ุ .......ปี เพศ □ชาย □หญิง สัญชาติ □ ไทย □ ไม่ใชค่ นไทย ระบ.ุ ........................................
สถานภาพสมรส........................ อาชีพ.............................. จำ�นวนผู้อาศยั รว่ มบา้ น.......... คน โทรศัพท์............................
ทีอ่ ยู่ บ้านเลขที่.........หมู่......ซอย..............ถนน..................ตำ�บล.....................อ�ำ เภอ......................จังหวัด...........................
2. ประเภทผู้ปว่ ย
2.1 □ New case 2.2 □Previously Treatment case ระบุ…………………………………………………………..
3. ผลตรวจทางห้องปฏิบตั กิ าร
FL– LPA □ Conventional DST (Phenotypic)
□ Molecular DST (Genotypic)
□ Xpert (RR)
□ LPA (MDR)
SL – LPA FQ □Sense □Resistant
AG □Sense □Resistant
4. ยาและขนาดยา
1. Kanamycin ขนาดยาทใ่ี ช้.................mg. 5. Isoniazid ขนาดยาทีใ่ ช้.................mg.
2. Moxifloxacin ขนาดยาทีใ่ ช้.................mg. 6. Pyrazinamide ขนาดยาทใ่ี ช้.................mg.
3. Clofazimine ขนาดยาที่ใช้.................mg. 7. Prothionamide ขนาดยาท่ีใช.้ ................mg.
4. Ethambutol ขนาดยาทีใ่ ช.้ ................mg.
5. แนวทางการดแู ลผปู้ ว่ ยตอ่ เนือ่ ง โดยทีมสหวิชาชพี ของโรงพยาบาลและภาคีเครอื ข่าย (Care plan)

กิจกรรม หน่วยงาน/ ผรู้ บั ผดิ ชอบ
ต�ำแหน่ง
แพทย์ผ้ดู แู ลรักษา แพทย์ ชือ่ หมายเลขมือถือ อีเมลล์
ดูแลเรือ่ งยาและการเฝ้าระวังเชิงรุก เภสัชกร
ด้านความปลอดภยั จากการใช้ยา
(Active Pharmacovigilance) จนท.
ทมี ผปู้ ระสานงาน ตดิ ตาม สาธารณสขุ
ความกา้ วหน้า (คลินิกวณั โรค/ อสม.
เวชกรรมสังคม/ เวชปฏบิ ตั ิครอบครวั ) ผ้นู �ำ/แกนน�ำ
สถานทท่ี ่ีฉีดยา ชุมชน
สถานที่ที่ท�ำ DOT ส�ำหรบั ยากนิ VOT
ผ้สู นับสนุน ดูแลตอ่ เนื่อง

21

แบบบันทึกผลการตดิ ตามการรักษาทางคลนิ กิ STR 02
วันท่ีเริ่มรักษา …………………………………… STR/....../......

เดือนท่ี น้ำ� หนัก วัน/เดือน/ปี ผลตรวจเสมหะ Lab.
ท่ีเก็บเสมหะ Collect Serial No.

Spot Culture

0
1
2
3
4
5

6
7
8
9
10
11
12

แบบบนั ทกึ ผลการตรวจทางห้องปฏบิ ัตกิ าร
สรปุ ผลการทดสอบความไวตอ่ ยารกั ษาวณั โรค ดว้ ยวธิ ี Molecular DST

วันเดือนปี Xpert LPA-FLDST LPA-SLDST
R HR
AG/CP FQs

สรุปผลการทดสอบความไวตอ่ ยารักษาวัณโรค

วนั เดอื นปี S H R E Z K Eto Pto Cfz Mfx Ofx PAS
0.2 1.0

22

STR 03
STR/....../......

ตารางกำ�กบั การใช้ยารักษาผู้ป่วยวณั โรคดอ้ื ยาหลายขนานด้วยสูตรยาระยะสั้น 9 เดอื น ของเดอื นท่ี………………….

ยาทีใ่ ชเ้ ดอื นน/้ี ขนาด วนั ท่ี 1 วนั ท่ี 2 ระหวา่ งวนั ท่ี………….เดือน………………………………..พ.ศ……………………. วันท่ี 13 วันที่ 14 วนั ที่ 15 วันท่ี 16
ยาต่อวนั เชา้ เยน็ เชา้ เยน็ ช่ือผปู้ ว่ ย………………………………………………………………………………………...อายุ………..ปี HN…………………………..………………. เช้า เย็น เช้า เย็น เชา้ เยน็ เชา้ เยน็

Kanamycin …...…mg. วนั ท่ี 3 วันที่ 4 วันท่ี 5 วันที่ 6 วันท่ี 7 วันที่ 8 วนั ที่ 9 วันที่ 10 วนั ท่ี 11 วนั ที่ 12
Moxifloxacin….....mg. เช้า เยน็ เชา้ เย็น เชา้ เยน็ เชา้ เยน็ เช้า เยน็ เชา้ เย็น เช้า เย็น เชา้ เย็น เชา้ เยน็ เช้า เยน็
Clofazimine…...…mg.
ลงช่ือผู้ก�ำ กบั ลงชอ่ื ผกู้ �ำ กบั ลงช่ือผู้กำ�กบั ลงช่ือผู้กำ�กับ ลงชื่อผกู้ �ำ กับ ลงชอื่ ผ้กู �ำ กับ ลงชอื่ ผู้ก�ำ กับ ลงชือ่ ผูก้ ำ�กบั ลงช่ือผู้ก�ำ กับ ลงช่อื ผู้ก�ำ กบั ลงชื่อผ้กู ำ�กบั ลงชอ่ื ผู้ก�ำ กบั ลงชอ่ื ผกู้ ำ�กบั ลงช่ือผูก้ �ำ กับ ลงชอื่ ผกู้ �ำ กบั ลงชือ่ ผ้กู �ำ กับ
เชา้ เย็น เช้า เยน็ เชา้ เยน็ เช้า เย็น เช้า เยน็ เช้า เย็น เช้า เยน็ เช้า เยน็ เชา้ เย็น เชา้ เยน็ เช้า เย็น เชา้ เย็น เช้า เย็น เชา้ เยน็ เช้า เย็น เช้า เย็น

Ethambutol…...…mg. □ มี □ไม่มี □ มี □ไม่มี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไม่มี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไม่มี □ มี □ไม่มี □ มี □ไม่มี □ มี □ไม่มี □ มี □ไม่มี □ มี □ไม่มี □ มี □ไมม่ ี
Isoniazid………...…mg.
Pyrazinamide…...mg.
Prothionamide…...mg.
อาการผิดปกติ หลงั การใช้ยา ถามทุกคร้ังทใี่ หย้ าผ้ปู ว่ ย
ไอ □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไม่มี
ไอเปน็ เลอื ด
ไข้
ปวดข้อ ปวดกลา้ มเนื้อ
ชาตามปลายมอื
ผน่ื หรอื คันเล็กนอ้ ย
ออ่ นเพลยี ไม่มีแรง
เวยี นหวั ,รสู้ ึกบา้ นหมนุ
ตัวเหลือง ตาเหลอื ง
ตามัว มองไม่ชดั
อน่ื ๆ…………………

การจัดการอาการผดิ ปกติ/ อาการไมพ่ ึ่งประสงคจ์ ากการใชย้ า………………………………………………………………………………...………………………………………...………………………………………...…...………………………………………...

23 ผูก้ �ำ กับการกนิ ยา (ระบุหมายเลขผ้กู �ำ กับการกินยาในวันทกี่ ำ�กบั การกินยา) 1.) เจา้ หนา้ ทีส่ าธารณสุข 2.) อสม. อมม 3.) อ่ืนๆ.........................................................................
หมายเหตุ แจง้ /ปรึกษาเภสัชกร ทนั ที ทีพ่ บอาการผดิ ปกติ/อาการไมพ่ ่งึ ประสงค ์

24 STR 03
STR/....../......

ตารางกำ�กบั การใชย้ ารกั ษาผปู้ ่วยวณั โรคด้อื ยาหลายขนานดว้ ยสตู รยาระยะสัน้ 9 เดอื น ของเดอื นที…่ ……………….

ระหว่างวนั ท่ี………….เดอื น………………………………..พ.ศ…………………….
ช่อื ผู้ป่วย………………………………………………………………………………………...อายุ………..ปี HN…………………………..……………….

ยาท่ีใช้เดอื นน้ี/ขนาด วนั ที่ 17 วนั ที่ 18 วันท่ี 19 วันท่ี 20 วันท่ี 21 วันที่ 22 วันที่ 23 วนั ท่ี 24 วนั ที่ 25 วนั ที่ 26 วนั ท่ี 27 วันท่ี 28 วนั ที่ 29 วันท่ี 30 วันที่ 31
ยาตอ่ วนั เช้า เย็น เชา้ เยน็ เช้า เย็น เชา้ เยน็ เช้า เย็น เชา้ เยน็ เช้า เย็น เชา้ เยน็ เช้า เย็น เชา้ เยน็ เชา้ เย็น เชา้ เยน็ เชา้ เยน็ เชา้ เยน็ เชา้ เย็น

Kanamycin …...…mg. ลงชื่อผกู้ ำ�กับ ลงชือ่ ผกู้ �ำ กับ ลงชือ่ ผกู้ �ำ กับ ลงชอ่ื ผู้กำ�กบั ลงช่ือผกู้ �ำ กบั ลงช่ือผู้ก�ำ กับ ลงช่ือผู้กำ�กับ ลงชือ่ ผกู้ ำ�กบั ลงชอื่ ผกู้ ำ�กับ ลงชื่อผกู้ ำ�กบั ลงช่ือผูก้ ำ�กับ ลงชื่อผูก้ �ำ กบั ลงช่ือผู้กำ�กับ ลงชอื่ ผูก้ ำ�กบั ลงชอ่ื ผู้กำ�กับ
Moxifloxacin….....mg. เชา้ เย็น เช้า เยน็ เช้า เย็น เช้า เยน็ เช้า เย็น เช้า เย็น เชา้ เยน็ เช้า เย็น เชา้ เย็น เชา้ เยน็ เชา้ เย็น เช้า เยน็ เช้า เย็น เชา้ เย็น เชา้ เย็น
Clofazimine…...…mg.

Ethambutol…...…mg. □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไม่มี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไม่มี □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไม่มี □ มี □ไม่มี □ มี □ไมม่ ี
Isoniazid………...…mg.
Pyrazinamide…...mg.
Prothionamide…...mg.
อาการผิดปกติ หลงั การใช้ยา ถามทกุ ครัง้ ท่ใี หย้ าผู้ป่วย
ไอ □ มี □ไมม่ ี □ มี □ไม่มี □ มี □ไม่มี
ไอเปน็ เลอื ด
ไข้
ปวดขอ้ ปวดกล้ามเน้ือ
ชาตามปลายมอื
ผ่ืนหรือคนั เลก็ น้อย
ออ่ นเพลยี ไมม่ แี รง
เวยี นหวั ,รู้สึกบา้ นหมนุ
ตัวเหลอื ง ตาเหลือง
ตามวั มองไม่ชัด
อ่ืนๆ…………………

การจดั การอาการผดิ ปกต/ิ อาการไมพ่ ง่ึ ประสงค์จากการใชย้ า………………………………………………………………………………...………………………………………...………………………………………...…...………………………………………...

ผู้ก�ำ กับการกินยา (ระบุหมายเลขผ้กู ำ�กับการกนิ ยาในวนั ทก่ี ำ�กับการกนิ ยา) 1.) เจ้าหน้าที่สาธารณสุข 2.) อสม. อมม 3.) อ่นื ๆ.........................................................................
หมายเหตุ แจ้ง/ปรึกษาเภสชั กร ทันที ทพี่ บอาการผิดปกติ/อาการไม่พึ่งประสงค ์

ค�ำแนะนำ� ส�ำหรบั แบบฟอร์ม Active รหสั ความหมาย รหสั ความหมาย
Pharmacovigilance Report Form-MDR TB Shorter 1 เกิดอาการไม่พึงประสงค์ 7 ต้งั ครรภ์ (Pregnancy)

regimen treatment (STR 04) จากการใชย้ า/แพย้ า
(Adverse events)

- Patient No. คอื เลขประจำ� ตวั ผปู้ ว่ ยเรยี งตามลำ� ดบั ทเี่ ขา้ 2 ผปู้ ่ วยไม่ใหค้ วามร่วมมือ 8 ยาขาดคลงั
ร่วมโครงการโดยผ้ดู ูแลโครงการเป็นผูก้ �ำหนด (Poor compliance) (Drug out of stock)

- Visit No. คอื ครง้ั ทผี่ ปู้ ว่ ยมารบั บรกิ ารและระบวุ นั ทม่ี ารบั 3 รักษาครบ/รักษาหายแลว้ 9 ผปู้ ่ วยตดั สินใจหยดุ ยาเอง
บรกิ าร (Course completed or (Patient decision)
- ท�ำเคร่ืองหมาย ลงในช่อง [ ] และตามความ cured) 10 เสียชีวติ (Died)
เหมาะสม 4 วางแผนหยดุ ยา (Planned 11 ขาดการติดตาม
(1) ข้อมูลทว่ั ไปของผปู้ ว่ ย (initial treatment form) interruption)
- บนั ทกึ ชอื่ -นามสกลุ (Name-surname), HN: หมายเลข 5 วางแผนเปล่ียนการรักษา (Lost to follow-up)
ที่ผู้ป่วยนอก AN: หมายเลขที่ผู้ป่วยใน กรอกเลขที่ของ (Planned medication
change)
โรงพยาบาลน้นั ๆ และทำ� เครอื่ งหมาย ลงในOPD หรอื 6 ผลการรักษาลม้ เหลว
IPD ตามความเหมาะสม (Treatment failure) 12 อื่นๆ (Other) ระบุ

- เพศทำ� เครือ่ งหมาย ลงในชอ่ ง [ ] - การประเมินการได้รับยาของผู้ป่วย (Adherence
- ประเภทของการดอ้ื ยา (Classification of drug resistance)
ให้พิจารณาตามค�ำนิยามของการดื้อยาโดยศึกษาจากประวัติ assessment) คือ การประเมินการรับประทานยาอย่างต่อ
ผ้ปู ว่ ยก่อนเรม่ิ การรักษาครง้ั น้ี เนื่องของผู้ป่วย ถ้าผู้ป่วยรับประทานยาหรือฉีดยาครบทุกมื้อ
- ประวติ กิ ารแพย้ า/อาการไมพ่ งึ ประสงค์ (History of drug ตามแพทยส์ ่งั ท�ำเครือ่ งหมาย  หน้า “ครบ” แต่ถ้าไมค่ รบ
allergy/ADR) คือ ประวัติการแพ้ยาหรือประวัติที่ผู้ป่วยมี เชน่ ขาดไปบางมอื้ ให้ ทำ� เครอื่ งหมายหนา้ “ไมค่ รบ” พรอ้ ม
อาการไมพ่ ึงประสงค์ จากการใช้ยาในอดตี ใหร้ ะบุ ชอื่ ยาและ ระบุเหตผุ ล

อาการ ถ้ามี (3) ขอ้ มลู การใชย้ า/อาหารเสรมิ /สมนุ ไพร ในปจั จบุ นั ภายใน
- โรคประจำ� ตวั ในปจั จบุ นั (Current underlying diseases) 1 เดือนท่ีผ่านมา (Other medicines/supplements/
ให้ระบุ มหี รอื ไมม่ ี ถา้ มีให้ระบุโรคตามการวินิจฉัยของแพทย์ herbs)
- กรณที ผ่ี ปู้ ว่ ยมกี ารใชย้ าอนื่ ๆ เชน่ ยาโรคประจำ� ตวั ยาอนื่ ๆ
(2) สูตรยารักษาวัณโรคและยาที่ได้รับในคร้ังนี้ (initial รวมไปถงึ อาหารเสรมิ ยาสมนุ ไพรทผ่ี ปู้ ว่ ยใชอ้ ยใู่ นปจั จบุ นั หรอื
treatment และ visit form) ในกรณที หี่ ยดุ ยาอาหารเสริม ยาสมนุ ไพรแล้วไม่เกนิ 1 เดอื น
- บันทึกรายละเอียดยาตามท่ีก�ำหนด ยาที่ใช้ในเดือนนี้ กอ่ นเริม่ ยารษั าวัณโรคคร้ังน้ี ให้บันทกึ ด้วย
ขนาดยา/วันวิธีการบริหารยา (ช่องทาง คือได้รับยาด้วยวิธีใด สำ� หรบั initial form
เชน่ การรับประทาน การฉีดเขา้ กล้ามเน้ือ เปน็ ตน้ , ความถี่ คือ - ในกรณที ี่ใช้ยา อาหารเสริม ยาสมุนไพรแลว้ หยดุ ไมเ่ กิน
จำ� นวนครั้งทใี่ ห้ต่อวัน ควรระบุเป็น ตวั ยอ่ สากล เชน่ OD วัน
ละครั้ง) 1 เดือนระบุที่เร่ิมยาและวันที่หยุดยา ประมาณการได้ถ้าไม่
ส�ำหรบั visit form ทราบวันท่แี น่นอน
- การสง่ั ยาโดยแพทย์ (doctor order) คือ แพทย์สง่ั ยา - ในกรณที ่ียังใช้ยา อาหารเสรมิ ยาสมนุ ไพร ต่อเนื่อง ให้
เหมอื นเดมิ หรอื เปลย่ี นแปลง ถา้ สงั่ ยาขนาดเดมิ วธิ กี ารบรหิ าร ระบุทเ่ี รม่ิ ยา และ ทำ� เครอ่ื งหมายยงั ใชย้ าต่อเน่ืองหรือไม่
ยาเหมอื นเดิม ใหท้ �ำ เคร่ืองหมายในช่อง เหมอื นเดิม กรณี - ระบุสาเหตกุ ารใช้ยาดว้ ย ถา้ มี
ท่ีมีการเปล่ียนแปลง อย่างใดอย่างหนึ่งไม่ว่าจะเป็น ยาขนาด ส�ำหรับ visit form
เดมิ วธิ กี ารบรหิ ารยา หรอื หยดุ ยา ใหท้ ำ� เครอ่ื งหมายในชอ่ ง - ในกรณีผู้ปว่ ยยังใชย้ าเหมอื นเดิมกับคร้งั ท่ีแลว้ ไมม่ ีหยดุ
เปลี่ยนแปลง พร้อมระบุสาเหตุของการเปล่ียนแปลง หรือเปลี่ยนแปลง ทำ� เคร่ืองหมาย[ ] เหมอื นเดมิ หรือถา้ มี
ตามตาราง ดังนี้ เปลี่ยนแปลงการใช้ยาให้ท�ำเคร่ืองหมายลงในกล่อง [ ]

25

เปลยี่ นแปลง (โปรดระบ.ุ ........) และระบรุ ายละเอยี ดเฉพาะตวั
ยาท่มี กี ารเปลีย่ นแปลงในตาราง
- บนั ทึกชอ่ื ยา ลงในช่อง รายการยา ขนาดยา (มิลลิกรมั
ต่อวนั ) สำ� หรับวนั ทเ่ี รมิ่ ยาและวนั ที่หยดุ ยา ประมาณการไดถ้ ้า
ไม่ทราบวันทแี่ น่นอน พรอ้ มระบสุ าเหตุการหยดุ ยา
ค�ำแนะน�ำสำ� หรบั การกรอกแบบฟอร์มส�ำหรบั บันทกึ ผลทาง
ห้องปฏิบัติการ/ผลเพาะเชื้อผลความไวต่อเชื้อของยาและ
อนื่ ๆ ส�ำหรับตดิ ตามอาการของผปู้ ่วย (Lab tests form)
- ผลการตรวจเสมหะให้ท�ำการยอ้ มเสมหะ (AFB) 2 ครงั้
และตอ้ งมกี ารเก็บแบบ collected อย่างนอ้ ย 1 ครั้ง หลงั จาก
นนั้ ใหร้ ะบผุ ลที่ไดเ้ ปน็ Neg, scanty, +1, +2, +3 ในเดอื นท่ี
สง่ ตรวจเสมหะนัน้ ๆ
- ผลเพาะเชื้อ (culture) ระบุเป็น MTB, NTM, no
growth, not done
- ผลการทดสอบความไวของเช้ือต่อยาวัณโรค (Drug
susceptibility testing) ใช้ตัวย่อเป็น S=Susceptible,
R=Resistant, N=Not done, U=Unknown
- ผลทางห้องปฏิบัติการอื่นๆ ระบุตามท่ีแพทย์ได้ตรวจ
ผู้ป่วยทกุ คร้ังให้ครบถว้ น

26

STR 04
STR/....../......

Active Pharmacovigilance Report For-MDR TB Shorter regimen treatment
เร่มิ รกั ษา Initial treatment (Visit 0) วัน เดอื น ปี (Date) _ _ _/_ _ _/_ _ _

(1) ข้อมลู ทัว่ ไปของผู้ปว่ ย (Patient details):

ช่ือ-นามสกุล (Name-Surename) :  IPD AN:

 OPD HN:

เพศ (Gender) [ ] ชาย (Male) [ ] หญงิ (Female) เลขที่บตั รประจำ� ตัวประชาชน (ID number)
[ ] - [ ][ ][ ][ ] - [ ][ ][ ][ ][ ] - [ ][ ][ ]

วนั เดอื นปพี .ศ.ทีเ่ กิด (Date of birth) _ _/_ _/_ _ _ _ อายุ ณ วนั ที่เร่ิมรักษา (Age).............. ปี (Yr.)...............เดือน (Mo.)

สัญชาติ (Nationality) [ ] ไทย (Thai) [ ] อ่นื ๆ ระบุ (Other specify)..............

HIV status [ ] Positive [ ] Negative [ ] Unknown

น�้ำหนัก (Weight) ........ กิโลกรมั (kg.) ความสูง (Height) ................ เซนตเิ มตร (cm.)

ประวิติการแพ้ยา/อาการไม่พงึ ประสงค์ [ ] ไม่มี (No)
(History of drug allergy/ADR) [ ] มี (Yes) โปรดระบชุ อ่ื ยาและอาการ...........................................................

กำ� ลงั ให้นมบตุ ร (Breast feeding an infant) [ ] ไมใ่ ช่ (No) [ ] ใช่ (Yes)

ดื่มแอลกอฮอล์ (Alcohol) [ ] ไม่ใช่ (No)
[ ] ดมื่ ≤ 1เดือน [ ] ด่มื ..........ครง้ั ต่อสปั ดาห์ [ ] ไมท่ ราบ (Unknown)

สบู บุหรี่ (Smoking) [ ] ไมส่ บู (No) [ ] สูบจำ� นวน< 10 มวน/วนั (Moderate smoker)
[ ] สูบจำ� นวน>10 มวน/วนั (Heavy smoker)

ใชส้ ารเสพตดิ (Drug abuse) [ ] ไม่ใช่ (No) [ ] ใช่ (Yes) [ ] ไม่ทราบ (Unknown)

โรคประจ�ำตัวในปัจจบุ ัน [ ] ไม่มี ( No)
(Current underlying diseases) มี (Yes) (เลอื กไดห้ ลายข้อ choose more than 1 choice)
เบาหวาน (diabetes mellitus) ความดันโลหิตสูง (hypertension)
หวั ใจเต้นผดิ จังหวะ (cardiac arrhythmia) โลหิตจาง (anemia)
ตบั อักเสบ/ตบั แข็ง (hepatitis/cirrhosis) ไตเส่ือม (renal insufficiency)
ลมชกั (epilepsy) จิตเวช (psychosis)
ธยั รอยด์ผดิ ปกติ (thyroid dysfunction) อื่นๆ Other (ระบ)ุ ...............................

27

STR 04
STR/....../......

Active Pharmacovigilance Report For-MDR TB Shorter regimen treatment
ตดิ ตาม นัดคร้งั ที่ (Visit No.) _ _ _ _ _ วนั เดือน ปี (Date) _ _ _/_ _ _/_ _ _

(2) การส่ังยาวณั โรคในคร้ังนี้ (drug prescription) STR/......../....../......

ยาที่ใช้ในเดอื นนี้ ขนาดยา/วนั วธิ กี ารบริหารยา การสัง่ ยาของ เหตุผลที่ การประเมินการได้รับยาของ
(Drug name) Dose /day (Drug administration) แพทย์ เปลย่ี น ผปู้ ว่ ย (Adherence
(Doctor order: (Reason assessment: take all or miss
(mg. per day) ชอ่ งทาง ความถ่ี same or change) for change) …….. doses/days)
(Route) (Frequency)

Kanamycin ............mg. [ ] IM OD [ ] เหมอื นเดิม [ ] ครบ
Moxifloxacin [ ] IV [ ] เปลี่ยนแปลง [ ] ขาด ระบุ........... มอ้ื /วนั
Clofazimine [ ] 200 mg. [ ] oral [ ] ครบ
Ethambutol [ ] 400 mg. [ ] อ่นื ๆ ระบุ ...... OD [ ] เหมอื นเดมิ [ ] ขาด ระบุ........... มื้อ/วัน
Pyrazinamide [ ] 50 mg. [ ] oral [ ] เปลี่ยนแปลง [ ] ครบ
[ ] 100 mg. [ ] อ่ืนๆ ระบุ...... [ ] ขาด ระบุ........... มอ้ื /วนั
Isoniazid [ ] 800 mg. [ ] oral OD [ ] เหมอื นเดิม [ ] ครบ
[ ] 1,200 mg. [ ] อน่ื ๆ ระบุ ...... [ ] เปลย่ี นแปลง [ ]ขาด ระบ.ุ .......... ม้ือ/วัน
Protionamide [ ] 1,000 mg. [ ] oral [ ] ครบ
[ ] 1,500 mg. [ ] อืน่ ๆ ระบุ....... OD [ ] เหมือนเดิม [ ] ขาด ระบุ........... มื้อ/วัน
[ ] 2,000 mg. [ ] เปลย่ี นแปลง
[ ] 300 mg. [ ] oral [ ] ครบ
[ ] 400 mg. [ ] อน่ื ๆ ระบ.ุ ...... OD [ ] เหมือนเดิม [ ] ขาด ระบ.ุ .......... มอ้ื /วัน
[ ] 600 mg. [ ] เปลย่ี นแปลง
[ ] 250 mg. [ ] oral [ ] ครบ
[ ] 500 mg. [ ] อนื่ ๆ ระบุ....... OD [ ] เหมอื นเดิม [ ] ขาด ระบุ........... มอ้ื /วัน
[ ] 750 mg. [ ] เปลยี่ นแปลง

OD [ ] เหมอื นเดมิ
[ ] เปลยี่ นแปลง

(3)ขอ้ มลู การใช้ยา/อาหารเสริม/สมุนไพรในปจั จบุ นั ภายใน 1 เดอื นที่ผา่ นมา (other medicines/supplements/herbs)

รายชื่อยา (ชือ่ สามัญและ/หรอื ชื่อการค้า) ขนาดยา วนั ท่ีเรม่ิ ยา วนั ทีห่ ยดุ ยา ยังใช้ตอ่ เน่ือง สาเหตทุ ใี่ ช้ยา
Drug name (Generic/rade name) (มลิ ลิกรมั ตอ่ วนั ) Start date Stop date Continue use Reason for use
Dose _ _/_ _/_ _ _ _ _ _/_ _/_ _ _ [ ]
(mg. per day)

_ _/_ _/_ _ _ _ _ _/_ _/_ _ _ [ ]
_ _/_ _/_ _ _ _ _ _/_ _/_ _ _ [ ]
_ _/_ _/_ _ _ _ _ _/_ _/_ _ _ [ ]
_ _/_ _/_ _ _ _ _ _/_ _/_ _ _ [ ]

28

ค�ำแนะน�ำในการบนั ทกึ รายงานเหตุการณไ์ ม่พงึ ประสงคจ์ ากการใช้ยาวัณโรค
ในผู้ป่วยวณั โรคด้อื ยาหลายขนาน HPVC AE TB form (STR 05)

ค�ำแนะน�ำในการกรอกแบบบันทึกรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ อย่างมีนัยส�ำคัญท�ำให้เกิดความเสียหายหรือการท�ำลายโครงสร้างหน้าที่ของ
ผลิตภณั ฑส์ ขุ ภาพในผูป้ ่วยวัณโรคด้อื ยา ร่างกายผู้ป่วยหรือความสามารถและ/หรือคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเช่นตาบอดไต
ข้อมูลเหตกุ ารณไ์ มพ่ ึงประสงค์ วายเป็นต5น้. ความผดิ ปกตแิ ตก่ ำ� เนดิ /ทารกวริ ปู (Congenital Anomaly/ Birth
1. เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ท่ีพบให้ระบุเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ Defect) เม่ือสงสัยว่าผู้ป่วยได้รับผลิตภัณฑ์สุขภาพก่อนการต้ังครรภ์หรือใน
ผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพทส่ี งสัยท้ังหมดลงในชอ่ งว่างโดยใช้ WHO-Adverse Reaction ระหวา่ งก6า.รอต่ืนง้ั คๆรทรภีม่ แ์ีคลวว้ าสมง่ สผ�ำลคใหัญเ้ ทกดาิ งคกวาารมแผพดิ ปทกยต์ (แิOตtก่hำ� eเrนmดิ ขeอdงทicาaรlกly/ทimารpกoวริrtปู -
Terminology หรือบรรยายลักษณะท่ีพบอย่างละเอียดครบถ้วนในกรณีท่ีสงสัย ant condition) (ระบุ) .... หมายถึงกรณีอื่นที่มีความส�ำคัญทางการแพทย์
วา่ สมั พนั ธก์ บั การใชย้ า (อาการไมพ่ งึ ประสงคจ์ ากการใชย้ า) ในการรายงาน 1 ฉบบั เน่ืองจากอาจส่งผลให้ผู้ป่วยต้องได้รับการรักษาด้วยวิธีอื่นเช่นการผ่าตัดหรือโรค
สามารถรายงานเหตกุ ารณ์ไม่พงึ ประสงคไ์ ดม้ ากกว่า 1 อาการ อ่ืนตามมาเป็นต้นกรณีน้ีรวมถึงผู้ป่วยซึ่งเกิดปัญหาการหายใจติดขัดอย่างรุนแรง
*S = Suspected Product หมายถึงผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยว่าท�ำให้เกิด และตอ้ งรกั ษาในหอ้ งฉกุ เฉนิ ผปู้ ว่ ยเกดิ อาการชกั หมดสตริ ะบบเลอื ดผดิ ปกตเิ ปน็ ตน้
เหตกุ ารณไ์ ม่พึงประสงค์ O = Other Product หมายถึงผลติ ภัณฑส์ ขุ ภาพอน่ื ที่ 6( ใ.หภร้หาะยยบดุ หุสใ ลภช1ังา.ผ้ พวอละบาิตทกเภหี่เากัณตริดดกุฑขขีาส์ึ้นรนึ้ ุขดณอภ้วยไ์ยามา่ )พงพ่ ทชึงดั่ีสปเงรจสะนัยสง((DคDeใ์ eหfci้ทnh�ำiatเeคllรeim่ือnงgpหerม)oาvยemใeนnชt่อ)งหมาแยลถะงึ เมอื่
ใชร้ ว่ มด้วยในระหว่างที่เกิดเหตุการณไ์ มพ่ งึ ประสงค์ I = Product interaction ห ยดุ ผลติ ภ2ัณ. อฑา์สกุขาภรไามพด่ ทขี ีส่ นึ้ งส(ยัNo1 ชนดิ แลว้ อาการดีขึ้นอย่างชัดเจน
หมายถึง ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่เกิดปฏิกิริยาต่อกันแล้วท�ำให้เกิดเหตุการณ์ไม่พึง improvement) หมายถงึ เมอื่ หยดุ ใชผ้ ลติ ภณั ฑ์
ประสงค์ (ในรายงานให้ระบุผลิตภัณฑ์สุขภาพท่ีเกิดปฏิกิริยาต่อกันอย่างน้อย 2 ส ขุ ภาพท3ีส่ .งสไยั ม่ท1รชานบิดน(นั้Uแnลkว้ nผoู้ปw่วยnม)ีอหากมาารยไถมึงด่ ไขี ม้ึน่ทราบผลหรือไม่มีข้อมูลของ
รายการ เหตใุกชาผ้ รลณติ ์ไภมณั่พงึฑปส์ รขุ ะภสางพค์หทลส่ี งังจสายั กตหอ่ ยไดุปผหลมิตาภยถัณงึ ฑผล์สติุขภภณัาพฑทส์ ี่สขุ งภสาัยพทส่ี งสยั ยงั มคี วาม
2. ว/ด/ป วนั ทพี่ บใหร้ ะบวุ นั เดอื นปที ผ่ี ปู้ ว่ ยเกดิ เหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคห์ รอื ใ  จ หำ� ร้เปใะช น็บผ้ สโุ ดล�ำ ยิตห213ก...ภรแอแเเาับปใใณัปยยนื่ชชรผลกกลๆใต้้ตฑู้ป่ียสมยยี่.่ออ่ ์ส.น่วเ่าน.ื้อใแค.ขุยคน.วต.รทภ.วธขิ.ือ่่ล.า�ำากีน.งด.มใพา.หาห.ขถร.ดทม.น้ตบี่ เีส่าอ้าดรยงดงหิิมสใลาชยังร้ผซใยนลำ้�าชติโ(ด่อภเชยงัณน่ เจฑรตบั์ทนปี่สารงะส(ทยั Rนาeนนั้ cกตhอ่อ่aนไlปlอeาnหgาeร)เปหน็ รหือลไงัมอเ่ จาหตานรา)
วนั ทใ่ี กลเ้ คยี งทสี่ ดุ หรอื อาจเปน็ วนั ทพี่ บเหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคน์ น้ั ๆ เชน่ 20 สค. ( Accide n1t.aเกl ิดreอcาhกaาlรlเeดnมิ gซe้�ำ)ข้ึนอกี (Recurrence of symptoms) หมายถึง
54 เปน็ ตน้ ในกรณที เี่ หตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคเ์ กดิ วนั เดยี วกบั วนั แรกทใ่ี ชผ้ ลติ ภณั ฑ์ เ ม่ือใหผ้ ล ิต2ภ. ัณไมฑเ่ ก์สิดุขอภาากพาทรส่ี ขงน้ึ สอัยกีซ้�ำ(แNลo้วเกreิดcเหuตrrุกeาnรcณeไ์ )มห่พมึงปายระถสึงเงมค่ือ์เดใชมิ ้ผซล�ำ้ ิตอภีกณั ฑ์
สุขภาพใหร้ ะบเุ วลาทเี่ กดิ เหตุการณ์เชน่ 20 สค. 54 เวลา 14.00 นหรอื ระบชุ ่วง สขุ ภาพท ีส่3ง.สไมยั แท่ ลรว้าไบม(เ่ กUดิ nเkหnตoุกwารnณ) ไ์หมมพ่ าึงยปถรงึ ะไมสท่งคร์นาบน้ั ผอลีกหรอื ไมม่ ขี อ้ มลู เหตกุ ารณ์
เวลาหลงั จากไดร้ บั ผลติ ภณั ฑส์ ุขภาพเชน่ 1 ช่วั โมงหลังใชเ้ ป็นต้น ไม่พไึงมปม่ รีกะาสรงใคชห์ ผ้ ลลังิตจภากัณกฑารส์ ใุขชภ้ผาลพติ ทภัณี่สงฑส์สัยขุ ซภ้�ำา(พNทoีส่ งrสeัยcซhำ้�allenge performed)
3. ความรนุ แรงของอาการไม่พงึ ประสงค์ (severity) ใหร้ ะบคุ วามรุนแรง 7.ผลหลาพัยเธป์ (็นoปuกtตcoิโดmยeไม) ่มทีร่เี ก่อดิงขรอนึ้ ยหเลดังิมเกิด(Rเหeตcกุoาvรeณreไ์ มdพ่ ึงwปitรhะoสงuคt์ sequelae)
ของอาการไม่พงึ ประสงค์ โดยทำ� เครือ่ งหมาย ตาม Division of AIDS (DAIDS) หมาหยาถยงึ โไดมย่มมอี รีาอ่กงารรอหยรเอื ดรมิ ่อง(รRอeยcทoเ่ี ปve็นrผeลdจาwกiกthารเsกeดิ qเหuตeกุlaาeร)ณห์ไมมพ่ างึยปถรงึ ะหสางยคจ์าก
Table for Grading the Severity of Adult andPediatric Adverse Events 2014 เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์แต่ยังมีร่องรอยที่เป็นผลจากการเกิดเหตุการณ์ไม่พึง
4. คา่ ความผดิ ปกตทิ างหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารและ/หรอื ผลการตรวจรา่ งกายระบุ ประอสางกคาท์ ร้งั ดนีข้ีใ้ึนหแร้ ะตบ่ยรุงั ่อไมงรห่ อายยด(งั Rกeลcา่ oวvering) หมายถึงเหตุการณไ์ มพ่ ึงประสงคท์ ่ี
ค่าความผิดปกติน้ันพร้อมค่าปกติก�ำกับไว้ในวงเล็บหรือผลการตรวจอ่ืนท่ีช่วยใน เกิดยขงั้ึนมแอี ลาว้ กทาเุ รลอายลู่ง(Nแตoย่tงั yไeมtห่ rาeยcขoาvดered) หมายถงึ ยงั พบเหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงค์
การยนื ยนั เหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคท์ เี่ กดิ ขน้ึ เชน่ คา่ ความผดิ ปกตกิ ารทำ� งานของตบั นั้นอเสยียใู่ นชวีวนั ิตท่ีก(Dรอeกaรthาย)งใาหน้เลือกใส่เครื่องหมายในตามท่ีเป็นสาเหตุแห่ง
ก รณ5ีท.ี่ร คะไบวมาุวร่ มา้่ายรตแา้ ับยรองแกัรหเงมสทาบำ� ยเเถคปงึรน็กือ่ ตรงณน้หมเี หาตยกุ ารณในไ์ ชม่อพ่ งงึ ประแสลงะคท์ เี่ กดิ ขน้ึ ไมเ่ ขา้ ขา่ ยกรณี ก ารเสียชเนีวอ่ืติ งจากเหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงค์ (Due to adverse reaction) หมาย
ท่ีระบุในรหา้ วั ยขแอ้ รรง้าหยมแรายงถงึ กรณเี หตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคท์ เี่ กดิ ขน้ึ เปน็ ดงั นเ้ี ลอื กตอบ ถึงเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์น้ันเป็นเหตุให้ผู้ป่วยเสียชีวิตทั้งนี้ให้ระบุเหตุการณ์ฯ
เพียงขอ้ เ1ด.ียวเสยี ชีวติ (Death) เม่ือการเสียชีวิตนน้ั อาจเปน็ ผลมาจากเหตุการณ์ ห รอื ICD เcนoอื่ dงeจาขกอองาเหจเตกุกยี่ าวรขณอ้ ์นง้นักบัๆผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพ (Health product may
ไมพ่ งึ ประสงคท์ เ่ี กดิ ขน้ึ หรอื อาจเกยี่ วขอ้ งกบั การใชผ้ ลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพนนั้ โดยใหร้ ะบุ be contributory) หมายถงึ กรณีปจั จัยทที่ ำ� ใหผ้ ูป้ ว่ ยเสียชวี ติ มีหลายปัจจยั และ
วันเดือนปีที่ผู้ป่วยเสียชีวิต (ถ้าทราบ) ทั้งน้ีการเสียชีวิตในกรณีนี้ไม่รวมถึงการที่ หนง่ึ ในปจั จยั นน้ั คอื เหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคท์ เี่ กดิ ขน้ึ จากการใชผ้ ลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพ
ทารกเสียชีวิตขณะต้ังครรภ์ (การแท้งบุตร) อันเนื่องมาจากความผิดปกติมาแต่ ทีส่ งสยั
กำ� เนดิ หรอื การต้งั ครรภล์ ้มเหลว
หมายเหตุ *ในกรณีสงสัยว่าเหตุการณ์ท่ีเกิดขึ้นสัมพันธ์กับผลิตภัณฑ์เช่น
ADR/Product reaction เม่ือเลือกหัวข้อเสียชีวิตในส่วนน้ีแล้วจะเลือกผลลัพธ์
(outcome) ท่ีเกิดภายหลังเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ในช่อง 5. เสียชีวิตโดย
สามารถเลือกได้ 2 หัวข้อย่อยเท่านั้นคือเลือกได้เพียงช่อง “สาเหตุท่ีเสียชีวิต
เนื่องจากเหตุการณ์ฯ” และช่อง “สาเหตุที่เสียชีวิตเน่ืองจากอาจเก่ียวข้องกับ
ผ ลติ ภัณฑ2์ส. อุขนัภตาพรา”ยถงึ ชวี ติ (Life-threatening) เมอื่ ผปู้ ว่ ยมคี วามเสยี่ งสงู ตอ่ การ
เสียชีวิตณเวลาที่เกิดเหตุการณ์เช่นเกิดภาวะ anaphylactic shock, apnea
เ นปาน็ นตข้นน้ึ โ3ป.รตดอ้เลงอืเขกา้ ใรสบัเ่ คกราอ่ื รงรหกั มษาายในโรในงพชอ่ยงาบาลหตรามอื เผพลมิ่จราะกยกะาเรวเกลดิาใเหนตกกุารารรณกั ษไ์ มา่
พงึ ประสงคต์อ้ งเข้ารบั การรกั ษาในโรงพยาบาล (requires inpatient hospi-
talization) เม่ือเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ท่ีเกิดขึ้นน้ันเป็นเหตุให้ต้องเข้ารับการ
รักษาในโรงพยาบาลกรณีผู้ป่วยต้องสังเกตการณ์ที่ห้องฉุกเฉินโดยไม่มีความเส่ียง
ถ งึ ชวี ิตณเทวลำ� ใาหนเ้น้ั พใ่ิมหรเ้ ละอืยกะหเววั ลขา้อใน"อกื่นาๆรรทัก่มี ษคี าวนามานส�ำขคึน้ ัญ(ทpาrงoกloารnแgพaทtiยo์"n of exist-
ing hospitalization) เมื่อเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ท่ีเกิดข้ึนนั้นเป็นเหตุให้ใช้
เ วลาการ4รกั. ษคาวใานมโรพงิกพายราถบาาวลรย/าไรว้คนวาานมขสนึ้ ามารถ (Persistent or Significant
Disability/Incapacity) เมื่อเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ท่ีเกิดขึ้นเป็นผลให้บุคคล
ดังกล่าวไม่สามารถด�ำรงชีวิตตามปกติส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงแบบถาวรหรือ

29

 เน่อื งจากสาเหตอุ นื่ ทไ่ี มเ่ ก่ยี วขอ้ งกับผลิตภัณฑส์ ขุ ภาพ (Unrelated 7.5 ความบกพร่องของผลิตภัณฑ์สุขภาพ (Product defect) หมายถึง
to health product) ให้ระบุสาเหตุของการเสียชีวิตในกรณีท่ีเลือกน้ีให้เลือก เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นเนื่องจากความบกพร่องในคุณลักษณะคุณภาพ
สาเหไมตส่ ุกาามรเากรดิถเตหิดตตุกาามรณผลไ์ มได่พ้ งึ ประสงคท์ ี่เปน็ หวั ข้อเหตุการณ์อื่นๆ ทเี่ กิดร่วมกัน ของ7ผ.6ลิตอภบุ ณั ตั ฑเิ หส์ ตุขุ (ภAาcพcนidน้ั eๆnt) หมายถงึ เหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคท์ เ่ี กดิ ขนึ้ เนอ่ื งจาก
6. ขอ้ มูลเก่ยี วกับผู้รายงานแหลง่ ท่ีเกดิ เหตกุ ารณแ์ ละแหล่งทีส่ ่งรายงาน ใช้ผ7ล.ิต7ภฆัณา่ ฑตวั์สตขุ าภยาพ(Sอuยi่าcงidไมe่ไ)ดห้ตม้ังใาจยถงึ เหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงคท์ เี่ กดิ ขนึ้ เนอ่ื งจาก
6.1 ระบุชอ่ื ผ้วู ินจิ ฉยั อาการ/ผปู้ ระเมนิ /บันทึกรายงาน (ผรู้ ายงาน) เหตกุ ารณเ์ ป็น ใชผ้ 7ล.ิต8ภใัณชใ้ฑน์สทขุ าภงาทพผี่ อดิ ย(า่ Mงตisง้ั uใจseเพ/dื่อrใuหg้เกaดิ bกuาsรeเส)ียหชมีวาิตยถงึ เหตกุ ารณไ์ มพ่ งึ ประสงค์
ไม่พงึ ประสงคล์ งในช่องวา่ ง ท่เี กดิ ข้นึ เนอ่ื งจากการใชผ้ ลิตภณั ฑส์ ุขภาพนั้นนอกเหนอื จากข้อบง่ ใชท้ ีผ่ ลติ ภณั ฑ์
6.2 ระบวุ ชิ าชพี ผวู้ นิ จิ ฉยั อาการ/ผปู้ ระเมนิ /บนั ทกึ รายงาน (ผรู้ ายงาน) เหตกุ ารณ์ สุขภ7า.9พนอนั้ น่ื ไๆด้รรับะอบนุ หุญมาาตยถึงกรณีท่ีอยนู่ อกเหนอื จากขอ้ ทีส่ ามารถเลือกได้ขา้ งตน้
ไมพ่ ึงประสงค์ ลงในช่องวา่ ง
6.3 ว/ด/ปที่บนั ทกึ รายงานใหร้ ะบุวันเดอื นปีท่ีบนั ทกึ รายงานฉบับนนั้
6.4 แหล่งที่เกดิ เหตุการณ์ใหร้ ะบุช่ือหนว่ ยงานท่ีเกดิ เหตกุ ารณ์
6.5 แหลง่ ทส่ี ง่ รายงานใหร้ ะบุชอ่ื หนว่ ยงานทส่ี ่งรายงาน
6.6 จังหวัดให้ระบุชื่อจังหวัดของหน่วยงานท่ีเกิดเหตุการณ์และหน่วยงานท่ีส่ง
รายงาน
6.7 โทรศัพทใ์ ห้ระบุเบอรโ์ ทรศัพทข์ องหน่วยงานท่ีเกดิ เหตุการณ์และ/หรอื หน่วย
งานทีส่ ง่ รายงาน
7ก.ารผ7เลก.1กดิ าเPหรrปตoรกุ dะาuเรมcณนิt์ไผrมeล่พaติ งึ cภปtณัรioะฑnสส์ง(คขุAโ์ ภDดายRพใส/กเ่ บัVคเaรหอ่ืcตงcหกุinามeราณยreไ์ มacพ่ในtงึiชoปอ่ nรงะ)สใหงค้รใะ์ หบเ้ ุรละอื ดกับสคาวเหามตุ
นา่ จะเปน็
ระดับความน่าจะเป็นหมายถึงผลการประเมินระดับความสัมพันธ์ของยาที่สงสัย
กับเหตกุ ารณ์ไม่พงึ ประสงค์ท่เี กิดขน้ึ โดยแบ่งเป็น 5 ระดับ ได้แก่
7.1.1 ใชแ่ นน่ อน (Certain) หมายถงึ กรณที อ่ี าการทางคลนิ กิ รวมทง้ั ผลทผี่ ดิ ปกติ
ทางห้องปฏบิ ัติการมลี ักษณะดงั นี้
1) เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาที่สอดคล้องกับการใช้ยาที่สงสัยและ 2) ไม่สามารถ
อธบิ ายด้วยโรคทีเ่ ป็นอยหู่ รอื ยาหรือสารเคมีอืน่ และ 3) เมอื่ หยุดใชย้ าท่ีสงสัยแล้ว
อาการดขี ึน้ หรอื หายจากอาการนัน้ อย่างเหน็ ไดช้ ดั และ
4) หากมีความจ�ำเป็นต้องใช้ยาทสี่ งสยั ซ�ำ้ ใหมจ่ ะต้องเกิดเหตุการณไ์ มพ่ งึ ประสงค์
ท่ีสามารถอธิบายด้วยฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาหรือเป็นเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่
ปรากฏชัด
7.1.2 นา่ จะใช่ (Probable) หมายถงึ กรณที อ่ี าการทางคลนิ กิ รวมทงั้ ผลทผี่ ดิ ปกติ
ทางหอ้ งปฏบิ ัตกิ ารมลี กั ษณะดังน้ี
1) เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาท่ีสอดคล้องกับการใช้ยาท่ีสงสัยและ 2) ไม่น่าจะ
เก่ียวข้องกบั โรคทเ่ี ป็นอยูห่ รือยาหรอื สารเคมีอื่นๆทใ่ี ช้รว่ มและ
3) เมื่อหยุดใช้ยาท่สี งสัยอาการดขี ้นึ หรอื หายจากอาการนั้นแต่ 4) ไมม่ ขี ้อมูลของ
การใช้ยาท่สี งสยั ซ้�ำ
7.1.3 อาจจะใช่ (Possible) หมายถงึ กรณที อี่ าการทางคลนิ กิ รวมทง้ั ผลทผี่ ดิ ปกติ
ทางห้องปฏบิ ตั กิ ารมลี กั ษณะดงั น้ี
1) เกิดขึน้ ในช่วงระยะเวลาทสี่ อดคลอ้ งกับการใช้ยาท่สี งสัยแต่
2) สามารถอธบิ ายดว้ ยโรคทเี่ ปน็ อยู่หรือยาหรอื สารเคมอี ืน่ ๆที่ใช้รว่ มและ
3) ไม่มีขอ้ มลู เกย่ี วกับการหยดุ ใช้ยาทส่ี งสยั หรอื มีแตข่ ้อมูลไม่สมบูรณ์
7.1.4 ไม่นา่ ใช่ (Unlikely) หมายถึงกรณที ีอ่ าการทางคลนิ ิกรวมทง้ั ผลท่ผี ดิ ปกติ
ทางหอ้ งปฏิบัติการมีลกั ษณะดังน้ี
1) ระยะเวลาท่ีเกดิ อาการไม่สอดคล้องกับระยะเวลาการใช้ยาและ
2) สามารถอธบิ ายดว้ ยโรคทเ่ี ปน็ อยหู่ รอื ยาหรอื สารเคมอี นื่ ๆทใี่ ชร้ ว่ มไดอ้ ยา่ งชดั เจน
7.1.5 ไมส่ ามารถแบง่ ระดบั ได้ (Unclassified) หมายถงึ ไมม่ ขี อ้ มลู ทจี่ ะแสดงถงึ
ความเกี่ยวโยงของผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ใช้กับการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ทั้งนี้
ให้ร7ะ.บ2เุ หควตาุผมลคลาดเคลอื่ นทางยา (Medication error) หมายถงึ เหตกุ ารณใ์ ดๆ
ทส่ี ามารถปอ้ งกนั ไดซ้ งึ่ อาจนำ� ไปสกู่ ารใชย้ าทไี่ มเ่ หมาะสมหรอื เปน็ อนั ตรายตอ่ ผปู้ ว่ ย
ขณะท่ียาอยู่ในความควบคุมของบุคลากรวิชาชีพด้านสุขภาพผู้ป่วยหรือผู้บริโภค
เหตกุ ารณเ์ หลา่ นนั้ อาจเกย่ี วขอ้ งกบั การปฏบิ ตั ทิ างวชิ าชพี ผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพวธิ กี าร
ปฏบิ ตั แิ ละระบบครอบคลมุ การสงั่ ใชย้ าการสอื่ สารคำ� สงั่ การจดั ทำ� ฉลาก/การบรรจุ
และการตั้งช่ือผลิตภัณฑ์การปรุงยาการจ่ายยาการกระจายยาการให้ยาการให้
ควา7ม.ร3ู้กาครวตาิดมตคาลมาแดลเะคกลาื่อรนใชด้ย้าานการบริหารจัดการ (Programmatic error)
หมายถึงความคลาดเคล่ือนอันเกิดจากการเก็บการขนส่งการเตรียมและการฉีด
วคั ซ7นี .4ซง่ึ เมหักตพุกบาวร่าณม์ฯคี อว่นืามทส่เี กมั ดิ พรันว่ ธมก์ กับนั ผใู้ (หCบ้ oร-กิinาcรiวdคั eซnนี t) หมายถงึ เหตุการณร์ ว่ มท่ี
บังเอิญเกิดขึ้นในช่วงเวลาหลังได้รับผลิตภัณฑ์สุขภาพเช่นโรคที่ผู้ป่วยเป็นภาวะ
แทรกซ้อนเปน็ ต้น

30

HPVC No.................... STR 05

STR/..………/…………
□ Initial
□ Follow up ครั้งท.ี่ ......
แบบบนั ทึกรายงานเหตกุ ารณ์ไม่พึงประสงค์จากการใชย้ าวณั โรค
ในผู้ป่วยวัณโรคดอ้ื ยาหลายขนานดว้ ยสตู รยาระยะส้นั 9 เดือน HPVC AE TB form

ขอ้ มลู เหตกุ ารณก์ ารณ์ไม่พึงประสงค์ (Adverse Event Information)
□ ไม่มี (No) □มี (Yes) (ส่งตอ่ ใหเ้ ภสัชกรอกแบบฟอรม์ HPVC-TB)

เหตกุ ารณ์ไม่พึงประสงค์ท่พี บ (บรรยายลักษณะที่พบและ/หรอื ศัพทว์ ิชาการ)Adverse Events (describe event and/or technical term)

เหตุการณ์ไมพ่ ึงประสงค์ (ADR) S,O,I* ว/ด/ป ความรนุ แรงของ ADR (Severity)
moderate severe potentially life- threatening
mild

ค่าความผิดปกติทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารและ/หรือผลการตรวจรา่ งกาย (Positive laboratory findings and physical evidence)

ความรา้ ยแรง (Seriousness) ADR management ผลลพั ธ์ (Outcome)
□ ไม่ร้ายแรง (non-serious) □ หายโดยมรี อ่ งรอยเดิม (Recovered
□ ร้ายแรง (Serious) คือ (เลอื กตอบเพียงข้อเดียว) □ หยดุ ใชผ้ ลิตภัณฑ์สขุ ภาพทส่ี งสัย □ ใชผ้ ลติ ภณั ฑ์สุขภาพท่สี งสยั ซำ�้ โดย with sequelae)
 เสียชีวิต Death (ระบุ ว/ด/ป..................) (Dechallenge) เจตนาหรือไมเ่ จตนา (Rechallenge) □ อาการดขี ้ึนแตย่ ังไมห่ าย
 อนั ตรายถึงชีวิต Life-threatening  อาการดขี นึ้ อย่างชัดเจน  เกิดอาการเดิมซ�้ำข้ึนอีก ( Recovering)
เลือกข้อใดข้อหน่งึ (only one choice) Definite improvement (Recurrence) □ ยังไม่ดขี น้ึ (Not yet recovered)
 ตอ้ งเข้ารบั การรักษาในโรงพยาบาล  อาการไมด่ ีขนึ้ No improvement  ไม่เกดิ อาการเดมิ ขน้ึ □ เสยี ชวี ติ (เลือกตอบข้อเดยี ว) Died -
(in-patient hospitalization)  ไม่ทราบ Unknown (No Recurrence)  เนื่องจากเหตกุ ารณ์ไม่พึงประสงค์
 ทำ� ให้เพิม่ ระยะเวลาในการรักษานานข้ึน  ไม่ทราบ (Unknown) (due to adverse reaction)
(prolongation of hospitalization) □ ใช้ผลิตภณั ฑ์สุขภาพที่สงสยั  เนอ่ื งจากอาจเก่ยี วขอ้ งกับ
 ความพกิ ารถาวร/ไรค้ วามสามารถ (Persistent (Continued use) □ ไม่ใช้ผลิตภณั ฑ์สุขภาพทีส่ งสัยซ�ำ้ ผลติ ภัณฑส์ ุขภาพ (drug may be
or significant disability/incapacity)  ใชต้ อ่ ในขนาดเดมิ (Same dose) (No rechallenge performed) contributory)
 ความผดิ ปกตแิ ตก่ ำ� เนดิ /ทารกวิรปู (Causes a  ใชต้ อ่ แตล่ ดขนาดลง (Reduced  เน่อื งจากสาเหตุอื่นที่ไม่เกีย่ วขอ้ ง
congenital anomaly/birth defect) dose) กบั ผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพ (unrelated to drug)
 อน่ื ๆ ทม่ี คี วามส�ำคัญทางการแพทย์ (Medical  เปล่ยี นวิธีการบริหารยา (Changed โปรดระบุ (please specify........................)
significant) (ระบ-ุ specify)…………………………… administration) □ ไมส่ ามารถติดตามผลได้ (Loss of
 แยกม้อื follow up)
 แยกยา
 เปลยี่ นความถ่ี
 อน่ื ๆ...............

ยาทีใ่ ช้ในการรกั ษา ADR (ADR treatment)
1.......................................................................... 3………………………………………………..……… 5……………………….………………………………….………
2............................................................................4…………………………..…………………………… 6….……………………………..……………………………..….

ขอ้ มลู ผรู้ ายงาน แหลง่ ทเ่ี กิดเหตุ และแหล่งทสี่ ง่ รายงาน สาเหตกุ ารเกิด
Source of Event/Reporter Information Cause of Event

ชื่อผวู้ นิ จิ ฉยั ........................................................................................... □ADR □ความคลาดเคล่อื นทางยา (ME)
เปน็ □ แพทย์ □ เภสชั กร □ พยาบาล □ อนื่ ๆ ระบุ ระบรุ ะดบั ความน่าจะเป็น □ความคลาดเคลื่อนด้านบริหารจดั การ Programmatic
ชือ่ ผู้ประเมนิ /บนั ทึกรายงาน................................................................. o ใชแ่ น่นอน (Certian) error (vaccine)
เปน็ □ แพทย์ □ เภสัชกร □ พยาบาล □ อน่ื ๆ ระบุ o นา่ จะใช่ (Probable) □เหตุการณท์ ่ีเกดิ ร่วมกนั (coincident)
วันเดือนปีที่บันทกึ รายงาน ................................................................... o อาจจะใช่ (Possible) □ความบกพร่องของผลิตภัณฑส์ ขุ ภาพ (Product defect)
แหลง่ ทเี่ กดิ เหตุ..................................................................................... o ไม่น่าใช่ (Certian) □อุบัติเหตุ (Accident)
จังหวดั ................................ Tel........................................................... o ไม่สามารถระบรุ ะดบั (Unclassified) □ฆ่าตวั ตาย (Suicide)
แหล่งทสี่ ง่ รายงาน................................................................................. (ระบุสาเหตุ-specify).......................... □ใชใ้ นทางท่ีผดิ (Misuse/in appropriate use)
จงั หวดั .....................................Tel........................................................ □อ่นื ๆ other (please specify reason)…………………

31

STR 06
STR..../...../.....

แบบรายงานปญั หาและแนวทางแก้ไขอาการไม่พงึ ประสงค์จากการใช้ยา
วนั /เดอื น/ป.ี ..........................................

ปญั หา.............................................................................................
.......................................................................................................
.......................................................................................................
.......................................................................................................
……………………………………………………………………………………………
........................................................................................................
........................................................................................................
แนวทางแกไ้ ข................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
ผบู้ ันทึก........................................................

วนั /เดือน/ป.ี ..........................................
ปญั หา.............................................................................................
.......................................................................................................
.......................................................................................................
.......................................................................................................
……………………………………………………………………………………………
........................................................................................................
........................................................................................................
แนวทางแก้ไข................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
ผู้บนั ทึก........................................................

32

STR 07
STR/........../.......

แบบฟอร์มขอรับการสนบั สนนุ ยาวณั โรคด้ือยาหลายขนานด้วยสูตรยาระยะสั้น 9 เดือน
(Drug request form for MDR-TB Shorter regimen treatment)

ชือ่ โรงพยาบาล………………………………................………………. จงั หวัด…………………..…………………วนั ที่ …………....…………

1. ข้ึนทะเบยี นผ้ปู ว่ ยใน TBCM online แลว้ [] ใช่
2. ชอื่ ผปู้ ่วย …………………………………………………............ นำ้� หนกั ............... อายุ ............ HN…………………………….
3. ข้อมูลผูป้ ว่ ย
ประเภทผูป้ ว่ ยดื้อยา [] MDR [] RR
มผี ลการตรวจ SL-LPA [] ใช่
[] ผลไม่ด้ือต่อยากลมุ่ Fluoroquinolone,
[] ผลไม่ด้อื ตอ่ ยาฉีดกล่มุ Second line
ผู้ปว่ ยจะตอ้ ง [] ไดร้ บั การยืนยันวา่ เปน็ ผู้ปว่ ยวณั โรคดือ้ ยา (MDR/ RR-TB)
โดยไมม่ ภี าวะดอื้ ตอ่ ยากลุ่ม Fluoroquinolone
หรอื ยาฉดี ในกลุ่ม Second line*
[] ไม่มปี ระวตั ิการรับการรักษาด้วยยากล่มุ Second line มากกวา่ 1 เดอื น
[] ไม่เคยมปี ระวตั แิ พย้ าหรืออาการขา้ งเคยี งจากยาในสูตรการรกั ษา

ผู้ปว่ ยจะต้องไม ่ [] ตั้งครรภ์
[] ปว่ ยเป็นวณั โรคนอกปอด
[] มคี า่ AST หรอื ALT มากกว่า 5 เท่าของคา่ ปกตสิ ูงสดุ
[] มีคาการท�ำงานของไตลดลงมากคอื
Creatinine clearance (CrCl) < 30 ml/min
จากการค�ำนวณดว ย the Cockcroft-Gault equation
[] มี QTcF interval > 500 msec
4. ชอ่ื ผู้ประสานงานหลกั ………………………………………… อเี มล……………………..………เบอร์โทร………………………
5. ชอื่ ทมี งานท่ีรบั ผดิ ชอบหลัก
แพทย…์ …………………………………………………..…อเี มล……………………..………เบอรโ์ ทร………………….........……
เจ้าหนา้ ท่ี TB Clinic………………………….……..…อเี มล……………………..………เบอรโ์ ทร………………….........……
เภสัชกร…………………………………………………..…อเี มล……………………..………เบอรโ์ ทร……………….........………
เจา้ หน้าทหี่ อ้ งปฏบิ ัตกิ าร…………….……………..…อีเมล……………………..………เบอรโ์ ทร………….........……………

หมายเหต ุ ให้ตดิ ตอ่ และสง่ แบบฟอร์มขอรับการสนับสนนุ ยาไปที่ ดร.ภญ.ธดิ าพร จิรวฒั นะไพศาล สำ� นักวัณโรค
[email protected], นางสาวศวิ รัตน์ นามรงั [email protected],
นางสาวกัญญาวีร์ พิทูรทรพั ย์ [email protected] 02 2112138, โทรสาร 02 2121408

33

34

STR 08

แบบฟอร์มรายงานยาคงคลัง และการเบกิ จ่ายยาวัณโรคด้อื ยาหลายขนานดว้ ยสูตรยาระยะส้นั 9 เดอื น STR..../...../.....

(Drug stock report form for shorter regimen for MDR-TB treatment)

หนว่ ยงาน (Hospital) ............................................................ จงั หวัด (Province) …....………………..…. วันท่ี (Date) ……………
หนว่ ยนับ จานวนรับ Exp.Date จานวนจ่าย จานวนยาคงคลัง
ลำดบั ชือ่ ยาและขนาดยา Lot. Number
(No.) (Drug and dosage) (เมด็ / แคปซูล) (Receive) (Distribute) (Stock on hand)

(Unit/package)

1 Moxifloxacin 400 mg. 100's /Blister
2 Clofazimine 100 mg. 100'c/Jar
3 Ethambutol 400 mg. 672/Blister
4 Pyrazinamide 500 mg. 672/Box
5 Isoniazid 300 mg. (Bl.) 672/Box
6 Prothionamide 250 mg. 100's/Blister
7 Kanamycin 1,000 mg. 10 amp/Blister

ลงช่ือ………………………..ผ้รู ายงาน
(……..…..…………………….)
ตาแหนง่ ………………………...
วนั ท่ี……………………………..

35

36

37

38