การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาวหลักสูตรกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลตำบลสบเตี๊ยะ
สถานการณ์ผู้ป่วยติดเตียงในตำบลสบเตี๊ยะตำบลต้นแบบด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาวการประเมินคัดกรองความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน (BarthelADL index)การดูแลผู้พิการและผู้ป่วยเรื้อรังการป้องกันภาวะแทรกซ้อนการจัดท่านอนการฟื้นฟูสภาพเบื้องต้นการใช้เครื่องช่วยเดินแบบประเมิน456121220244456สารบั บัญ
เนื้อห าหลักสูต รโครงการดูแลผู้มีภาวะพึ่งพิงมีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 8 ปีตั้งแต่ พ.ศ. 2558 - 2568 มีจำนวนผู้มีภาวะพึ่งพิงที่ได้รับการดูแลทั้งสิ้น194 ราย โดยเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายผู้มีภาวะพึ่งพิงร้อยละ 100โครงการดูแลผู้มีภาวะพึ่งพิงมีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 8 ปีตั้งแต่ พ.ศ. 2558 - 2568 มีจำนวนผู้มีภาวะพึ่งพิงที่ได้รับการดูแลทั้งสิ้น194 ราย โดยเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายผู้มีภาวะพึ่งพิงร้อยละ 100เป็นการสร้างวัฒนธรรมชุมชนแบบมีส่วนร่วม โครงการได้ส่งเสริมให้เกิดสังคมแห่งการเอื้ออาทร การดูแลช่วยเหลือผู้มีภาวะพึ่งพิงซึ่งเป็นกลุ่มผู้ป่วยติดเตียงที่เป็นภาระของครอบครัวหรือเครือญาติ โดยมีบุคลากรของสาธารณสุขที่เป็นCM : Care Manager (ผู้จัดการการดูแล) ซึ่งเป็นผู้ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล กำกับควบคุมติดตามการปฏิบัติงานของ CG : Care Giver (ผู้ดูแล) ตามแผนการดูแล (Care Plan)3
ตำ บลต้นแบบด้านการดูแดู ลสุขภาพผู้สูผู้งสูอายุระยะยาวตำบลต้นแบบด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาวในตำบลต้นแบบด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาว มีการดำเนินงานทั้งในสถานบริการและในชุมชน (โดยเฉพาะตำบลที่มีกองทุนสุขภาพตำบล)ตำบลต้นแบบด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาวมีข้อมูลผู้สูงอายุตามกลุ่มศักยภาพ ตามความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวัน (Activities of DailyLiving : ADL)มีชมรมผู้สูงอายุผ่านเกณฑ์ชมรมผู้สูงอายุคุณภาพมีอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุในชุมชน มีบริการการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุที่บ้านที่มีคุณภาพ (Home HealthCare) โดยบุคลากรสาธารณสุขมีบริการส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในระดับตำบลมีระบบการดูแลผู้สูงอายุ กลุ่มที่ ๒(ติดบ้าน) และผู้สูงอายุ กลุ่มที่ ๓(ติดเตียง)4
ตำ บลต้นต้ แบบด้าด้นการดูแลสุขภสุ าพผู้สูงสูอายุระยะยาวตำบลต้นแบบด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาวมีข้อมูลผู้สูงอายุตามกลุ่มศักยภาพ ตามความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวัน (Activities of DailyLiving : ADL)5
การประเมินคัดกรองความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน(Barthel ADL index)1. Feeding (รับประทานอาหารเมื่อเตรียมสำรับไว้ให้เรียบร้อยต่อหน้า)0. ไม่สามารถตักอาหารเข้าปากได้ต้องมีคนป้อนให้1. ตักอาหารเองได้ แต่ต้องมีคนช่วย เช่น ช่วยใช้ช้อนตักเตรียมไว้ให้หรือตัดเป็นเล็ก ๆ ไว้ล่วงหน้า2. ตักอาหารและช่วยตัวเองได้เป็นปกติ2. Grooming (ล้างหน้า หวีผม แปรงฟันโกนหนวด ในระยะเวลา 24-28 ชั่วโมงที่ผ่านมา)0. ต้องการความช่วยเหลือ1. ทำเองได้ (รวมทั้งที่ทำได้เองถ้าเตรียมอุปกรณ์ไว้ให้)6
การประเมินคัดกรองความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน(Barthel ADL index)3. Transfer (ลุกนั่งจากที่นอน หรือจากเตียงไปยังเก้าอี้)0. ไม่สามารถนั่งได้ (นั่งแล้วจะล้มเสมอ) หรือต้องใช้คนสองคนช่วยกันยกขึ้น1. ต้องการความช่วยเหลืออย่างมากจึงจะนั่งได้ เช่น ต้องใช้คนที่แข็งแรงหรือมีทักษะ 1 คน หรือใช้คนทั่วไป ๒ คนพยุงหรือดันขึ้นมาจึงจะนั่งอยู่ได้2. ต้องการความช่วยเหลือบ้าง เช่น บอกให้ทำตาม หรือช่วยพยุงเล็กน้อย หรือต้องมีคนดูแลเพื่อความปลอดภัย3. ทำได้เอง4. Toilet use (ใช้ห้องน้ำ)0. ช่วยตัวเองไม่ได้1. ทำเองได้บ้าง (อย่างน้อยทำความสะอาดตัวเองได้ หลังจากเสร็จธุระ) แต่ต้องการความช่วยเหลือในบางสิ่ง2. ช่วยตัวเองได้ดี (ขึ้นนั่งและลงจากโถส้วมเองได้ทำความสะอาดได้เรียบร้อยหลังจากเสร็จธุระถอดใส่เสื้อผ้าได้เรียบร้อย) 7
การประเมินคัดกรองความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน(Barthel ADL index)5.Mobility(การเคลื่อนที่ภายในห้องหรือบ้าน)0. เคลื่อนที่ไปไหนไม่ได้1. ต้องใช้รถเข็นช่วยตัวเองให้เคลื่อนที่ได้เอง (ไม่ต้องมีคนเข็นให้) และจะต้องเข้าออกมุมห้องหรือประตูได้2. เดินหรือเคลื่อนที่โดยมีคนช่วย เช่น พยุง หรือบอกให้ทำตาม หรือต้องให้ความสนใจดูแลเพื่อความปลอดภัย3. เดินหรือเคลื่อนที่ได้เอง£ 6. Dressing (การสวมใส่เสื้อผ้า)0. ต้องมีคนสวมใส่ให้ช่วยตัวเองแทบไม่ได้หรือได้น้อย1. ช่วยตัวเองได้ประมาณร้อยละ 50 ที่เหลือต้องมีคนช่วย2. ช่วยตัวเองได้ดี (รวมทั้งการติดกระดุม รูดซิป หรือใช้เสื้อผ้าที่ดัดแปลงให้เหมาะสมก็ได้)8
การประเมินคัดกรองความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน(Barthel ADL index)7.Stairs (การขึ้นลงบันได 1 ชั้น)0. ไม่สามารถทำได้1. ต้องการคนช่วย2. ขึ้นลงได้เอง (ถ้าต้องใช้เครื่องช่วยเดิน เช่น walker จะต้องเอาขึ้นลงได้ด้วย)8. Bathing (การอาบน้ำ)0. ต้องมีคนช่วยหรือทำให้1. อาบน้ำเองได้9
การประเมินคัดกรองความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน(Barthel ADL index)7. Bowels (การกลั้นการถ่ายอุจจาระในระยะ 1สัปดาห์ที่ผ่านมา0. กลั้นไม่ได้ หรือต้องการการสวนอุจจาระอยู่เสมอ1. กลั้นไม่ได้บางครั้ง (เป็นน้อยกว่า 1 ครั้งต่อสัปดาห์)2. กลั้นได้เป็นปกติ1. Bladder (การกลั้นปัสสาวะในระยะ 1สัปดาห์ที่ผ่านมา)0. กลั้นไม่ได้ หรือใส่สายสวนปัสสาวะแต่ไม่สามารถดูแลเองได้1. กลั้นไม่ได้บางครั้ง(เป็นน้อยกว่าวันละ 1 ครั้ง)2. กลั้นได้เป็นปกติ10
0 - 4 คะแนนภาวะพึ่งพิงโดยสมบูรณ์ :very low initial score,total dependence0 - 4 คะแนนภาวะพึ่งพิงโดยสมบูรณ์ :very low initial score,total dependenceการประเมินคัดกรองความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน(Barthel ADL index)5 – 8 คะแนนภาวะพึ่งพิงรุนแรง : lowinitial score, severedependence5 – 8 คะแนนภาวะพึ่งพิงรุนแรง : lowinitial score, severedependence9 – 11 คะแนนภาวะพึ่งพิงปานกลาง :intermediate initialscore, moderately seversdependence9 – 11 คะแนนภาวะพึ่งพิงปานกลาง :intermediate initialscore, moderately seversdependence12 – 20 คะแนนไม่เป็นการพึ่งพา : intermediatehigh, mildly sever dependence,consideration of discharginghome12 – 20 คะแนนไม่เป็นการพึ่งพา : intermediatehigh, mildly sever dependence,consideration of discharginghome11
ก า ร ป้อ ง กันภ า ว ะ แ ท ร ก ซ้อ นภาวะแทรกซ้อซ้นที่พบบ่อบ่ยภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อย•ภาวะความดันต่ำเกิดจากการที่ผู้ป่วยต้องนอนนานๆ•ขาบวม • หลอดเลือดดำที่ขาอุดตันเกิดจากการที่ต้องนอนนานๆ ไม่ได้เคลื่อนไหว ทำให้การไหลเวียนเลือดไม่ดี•แผลกดทับมักเกิดที่บริเวณปุ่มกระดูก•ข้อติดเกิดจากการหดรั้งของกล้ามเนื้อที่ไม่มีการเคลื่อนไหวกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรัรังง•การติดเชื้อ•ปอดบวม (Pneumonia)•การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (UTI)•ปัสสาวะลำบาก / ท้องผูก•เลือดออกในทางเดินอาหาร12
การป้องกันภาวะแทรกซ้อน•การติดเชื้อ•ปอดบวม (Pneumonia)•การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (UTI)การป้องกันประเมินการกลืนและให้อาหารตามความสามารถใน การกลืนดูดเสมหะให้เพียงพอจัดท่าทางผู้ป่วยในขณะให้อาหารจัดอาหารให้เหมาะสมกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัสาเหตุเกิดจากการสำลักอาหาร น้ำลายอาการ : ไข้ ไอ หอบหรือหายใจลำบาก13
การป้องกันภาวะแทรกซ้อนดื่มน้ำมากๆถ้าถ่ายปัสสาวะเองไม่ได้ต้องปรึกษาแพทย์เพื่อทานยาหรือใส่สายสวนปัสสาวะเช็ดทำความสะอาดทุกครั้งหลังถ่ายปัสสาวะเพื่อป้องกันการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะและเกิด แผลกดทับได้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัสาเหตุเกิดจากขาดความสะอาด และกลั้นปัสสาวะ อุจจาระ•ปัสสาวะลำบาก / ท้องผูก14
การป้องกันภาวะแทรกซ้อนสาเหตุสำ คัญของการติดเชื้อในกระแสเลือด มักเกิดจกิ ากการขับขัถ่าย การกลั้นลั้ปัสสาวะหรือปัสสาวะไม่ออก ทำ ความสะอาดไม่เม่พียงพ พี อ การดูแลสายสวนปัสสาวะไม่ถูกวิธี ไธีม่สะอาดสาเหตุสำคัญของการติดเชื้อในกระแสเลือด มักเกิดจากการขับถ่าย การกลั้นปัสสาวะหรือปัสสาวะไม่ออก ทำความสะอาดไม่เพียงพอ การดูแลสายสวนปัสสาวะไม่ถูกวิธี ไม่สะอาดกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรั•การติดเชื้อ•การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (UTI)•ทำ ความสะอาดทุกครั้งรั้หลังลัขับถ่ายทันที•ควรดูแดู ลสายสวนปัสสปัาวะให้ถูกวิธีวิแธีละสะอาด•ตรวจดูว่าว่ผู้ป่ผู้ป่วยขับถ่ายตามเวลาได้ปกติหติรือไม่ (สี ปริมาณ ขุ่น/ใส)•ทำความสะอาดทุกครั้งหลังขับถ่ายทันที•ควรดูแลสายสวนปัสสาวะให้ถูกวิธีและสะอาด•ตรวจดูว่าผู้ป่วยขับถ่ายตามเวลาได้ปกติหรือไม่ (สี ปริมาณ ขุ่น/ใส)กการารป้ป้อองป้งกักักัน15
การป้องกันภาวะแทรกซ้อนเนื่องจากทานอาหารที่มีเส้นส้ใยต่ำ ทานน้ำ น้อยการย่อยไม่ดีจดีากการเคลื่อลื่นไหวตัวลำ บากเนื่องจากทานอาหารที่มีเส้นใยต่ำ ทานน้ำน้อยการย่อยไม่ดีจากการเคลื่อนไหวตัวลำบากกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัท้องผูก (Constipation)ให้ทานอาหารที่มีกมีากใยสูง เช่นช่ผักและผลไม้ทุกมื้อมื้ดื่มน้ำ วันละ 1.5 – 2 ลิตรกระตุ้นตุ้ให้ขยับตัวตัหรือเดินดิหลังทลัานอาหารใช้ยช้าระบายถ้าไถ้ ม่ได้ผลด้เช่น Senokot, Milk of Magnesiaให้ทานอาหารที่มีกากใยสูง เช่น ผักและผลไม้ทุกมื้อดื่มน้ำวันละ 1.5 – 2 ลิตรกระตุ้นให้ขยับตัวหรือเดินหลังทานอาหารใช้ยาระบายถ้าไม่ได้ผล เช่น Senokot, Milk of Magnesiaกการารป้ป้อองป้งกักักัน16
การป้องกันภาวะแทรกซ้อนระยะที่ 1 เป็นแผลบริเริวณผิวผิหนังชั้นนชั้ อกระยะที่ 2 เป็นแผลถึงถึชั้นเยื่อบุ (Tissue)ระยะที่ 3 เป็นแผลถึงถึชั้นกล้ามเนื้อระยะที่ 4 เป็นแผลลึกถึงบถึ ริเริวณกระดูกดูระยะที่ 1 เป็นแผลบริเวณผิวหนังชั้นนอกระยะที่ 2 เป็นแผลถึงชั้นเยื่อบุ (Tissue)ระยะที่ 3 เป็นแผลถึงชั้นกล้ามเนื้อระยะที่ 4 เป็นแผลลึกถึงบริเวณกระดูกควความามรุรุนนแรงของแผลกดรุแรงของแผลกดทัทับทั✖การพลิกตัวตั ทุก 2 ชั่วชั่ โมง✖นอนเตียงลม ตี ในกรณีที่ณีที่ผู้ป่ผู้ป่วยพลิกตะแคงตัวเอง ไม่ไม่ด้✖ทำ ความสะอาดแผล หลีกเลี่ยงการกดทับบริเวณที่มีแมีผล✖ให้อาหารที่มีโมีปรตีนพตี อเพียง พี เพื่อใพื่ ห้แผลหาย เร็วขึ้นขึ้✖ให้รีบรี ทำ ความสะอาดหลังขับถ่าถ่ย ไม่ปม่ล่อยให้นอนจมกองปัสสปัาวะหรืออุจจาระ✖การพลิกตัว ทุก 2 ชั่วโมง✖นอนเตียงลมในกรณีที่ผู้ป่วยพลิกตะแคงตัวเอง ไม่ได้✖ทำความสะอาดแผล หลีกเลี่ยงการกดทับบริเวณที่มีแผล✖ให้อาหารที่มีโปรตีนพอเพียง เพื่อให้แผลหาย เร็วขึ้น✖ให้รีบทำความสะอาดหลังขับถ่าย ไม่ปล่อยให้นอนจมกองปัสสาวะหรืออุจจาระกการารป้ป้ป้อองงกักักันนแผลกด แผลกดทัทับบทัสาเหตุกตุารติดเชื้อที่ผิวหนังนั • การกดทับขทั องผิวหนังบริเวณปุ่มกร ปุ่ ะดูก สะโพก ต้นขต้ าส้นส้เท้า หลัง ใบหูสาเหตุการติดเชื้อที่ผิวหนัง • การกดทับของผิวหนังบริเวณปุ่มกระดูก สะโพก ต้นขาส้นเท้า หลัง ใบหูกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัการเกิดแผลกดทับ(Pressure sore)17
การป้องกันภาวะแทรกซ้อนโดยช่วยช่ผู้ป่ผู้ป่วยขยับข้อใข้ นข้าข้งที่ไที่ ม่มีแรง(Passive exercise)โดยช่วยผู้ป่วยขยับข้อในข้างที่ไม่มีแรง(Passive exercise)กการารป้ป้ป้อองงกักักัน•ทานยาแก้อักเสบ ยาแก้ปวด ก้ NSIADs,Paracetamol•ประคบ/แช่น้ำช่ น้ำอุ่น ค่อค่ยขยับข้อข้นั้น•ทานยาแก้อักเสบ ยาแก้ปวด NSIADs,Paracetamol•ประคบ/แช่น้ำอุ่น ค่อยขยับข้อนั้น••กร กรณีณีณีที่ที่อัอัที่กกเสบ เสบ•เกิดจากการไม่ได้เคลื่อลื่นไหวข้อเ ข้ ป็นป็เวลานาน เพราะอ่อนแรงเคลื่อลื่นไหวลำ บาก เจ็บเวลาขยับ ปวด บวม แดง ร้อร้น•เกิดจากการไม่ได้เคลื่อนไหวข้อเป็นเวลานาน เพราะอ่อนแรงเคลื่อนไหวลำบาก เจ็บเวลาขยับ ปวด บวม แดง ร้อนกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัข้อติด (Joint Stiffness18
การป้องกันภาวะแทรกซ้อนใหขยับขยัาข้างที่อ่อนแรงสังเกตและวัดขน วัาดขาทั้งสองข้างใหขยับขาข้างที่อ่อนแรงสังเกตและวัดขนาดขาทั้งสองข้างกการารป้ป้ป้อองงกักักันเกิดจาก การไหลเวียนของเลือดที่ขาไม่ดีม่ ดีเกิดการอุดตันตัในหลอดเลือลืดดำเกิดจาก การไหลเวียนของเลือดที่ขาไม่ดีเกิดการอุดตันในหลอดเลือดดำกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัหลอดเลือดดำที่ขาอุดตัน19
••ลดลดปปปญญหาแผลกด หาแผลกดทัทัทับจุจุจุดปร ดประสง ะสงค์ค์ค์•ปองกันกกัารเกิดกกิารแข็งเกร็ง และหดสั้นของกล้ามเนื้อ•ปองกันการเกิดการแข็งเกร็ง และหดสั้นของกล้ามเนื้อกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัการจัดท่านอน••ลดลดปปปญญหาแผลกด หาแผลกดทัทัทับ••การบาดเ การบาดเจ็จ็จ็บขบขององห หววไหไหล่ล่ล่ป้อป้งกันการละทิ้งข้าข้งที่อ่อนแรงป้องกันการละทิ้งข้างที่อ่อนแรง 20
กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรักการารจัจัดดจั ท่ท่ท่าานอนหงาย นอนหงาย21
กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรักการารจัจัดดจั ท่ท่ท่าานอนตะแคง นอนตะแคงทัทับบทัข้ข้ข้าางง22
กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัการจัดท่าท่ นอนตะแคงทับทัข้างที่อ่อนแรงการจัดท่านอนตะแคงทับข้างที่อ่อนแรง23
กการารฟื้ฟื้ฟื้นนฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้บื้อองงต้ต้ต้นนกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัการเสริมสร้างสมรรถภาพ หรือความสามารถของผู้พิการให้มีสภาพที่ดีขึ้น หรือ การดำรงสมรรถภาพหรือ ความสามารถที่มีอยู่เดิมไว้ โดยอาศัยกระบวนการทางการแพทย์ การศาสนา การศึกษาสังคม และการส่งเสริมอาชีพ เพื่อให้คนพิการได้มีโอกาสทำงาน หรือดำรงชีวิตในสังคมอย่างเต็มศักยภาพ24
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียงØการเคลื่อนไหวข้อให้ผู้ป่วยควรทำช้า ๆØควรทำการเคลื่อนไหวให้สุดองศาของการเคลื่อนไหวที่ปกติØในแต่ละท่าทำช้าๆท่าละ 10-20 ครั้ง วันละ 2 รอบØระหว่างทำให้ผู้ป่วยคิดอยู่เสมอว่ากำลังทำ การเคลื่อนไหวด้วยตนเองØไม่ควรทำการเคลื่อนไหวหลังจากรับประทานอาหารอิ่มใหม่ๆหรือในขณะผู้ป่วยมีไข้Øขณะทำ การเคลื่อนไหวข้อ หากผู้ป่วยปวด หรือ พบปัญหาอย่างอื่นตามมา ควรหยุดและปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดØควรได้รับการฟื้นฟูทางกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่องØพยายามสอนญาติผู้ป่วยให้ทำอยู่เป็นประจำ25
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง26
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง27
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง28
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง29
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง30
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง31
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง32
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง33
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง34
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง35
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง36
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง37
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง38
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวิธีการบริหารข้อต่อส่วนต่างๆในผู้ป่วยติดเตียง39
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัการเคลื่อนย้ายตัวเอง40
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัการฝึกลุกนั่ง ข้างเตียง41
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัฝึกลุกยืน42
กการารดูดูดูแแลลผู้ผู้ผู้พิพิกการและ พิารและผู้ผู้ป่ป่ ผู้วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรั43
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัการใช้เครื่องช่วยเดินวัตถุประสงค์ลดความเจ็บปวด จะเป็นความเจ็บปวดที่มีหรือไม่มีพยาธิสภาพที่อวัยวะก็ได้โดยเฉพาะ ถ้าหากลงน้ำหนักอาจทำให้มี ความเจ็บปวดเพิ่มขึ้น พยาธิสภาพอยู่ที่กระดูกหรือข้อ จากการมีปัญหาเฉพาะที่ เช่นเป็นผีข้อเท้าอักเสบ44
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัการใช้เครื่องช่วยเดินวัตถุประสงค์•ช่วยเพิ่มความมั่นคงในกรณีสูญเสียการทรงตัว และการไม่ประสานงาน (balance และincoordination) ความผิดปกติกลุ่มนี้ไม่มีแบบแผนที่แน่ชัดเช่น จากสมอง สมองพิการหรือสมองได้รับความ กระทบกระเทือน จึงจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ให้การเดินมีความมั่นคงยิ่งขึ้น45
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้การใช้เครื่องช่วยเดินกการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัราวฝึกเดิน (Parallel bar)46
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้การใช้เครื่องช่วยเดินโครงเหล็กหัดเดิน(Walker)กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัวัตถุประสงค์ในการใช้walker- เพื่อเพิ่มการทรงตัวในขณะเดิน (balance)หรือผู้ป่วยที่จำกัดการลงน้ำหนักที่ขา47
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้การใช้เครื่องช่วยเดินโครงเหล็กหัดเดิน(Walker)กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัข้อดีของ walker- มีฐานรองรับน้ำหนักกว้าง(wide base of support)- ให้ความมั่นคงทั้งทางด้านหน้าและทางด้านข้างเหมาะกับผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยที่ยังลงน้ำหนักไม่ได้เต็มที่48
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้การใช้เครื่องช่วยเดินไม้เท้า (Cane)กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัประโยชน์ของไม้เท้า :ช่วยเพิ่มฐานรองรับน้ำหนักและช่วยในการทรงตัวขณะเดิน49
กการารฟื้ฟื้นนฟื้ ฟูฟูสภสภาพเ ฟู าพเบื้บื้อองบื้งต้ต้นนต้การใช้เครื่องช่วยเดินไม้เท้า (Cane)กการารดูดูแแลดู ลผู้ผู้พิพิ ผู้พิกการและ ารและผู้ผู้ผู้ป่ป่วยวยเป่เรื้รื้ออรื้รัรังงรัความยาวที่พอดีของไม้เท้าคือ ความสูงจากพื้นถึงปุ่มกระดูกใหญ่โคนขา(Greater trochanter)ข้อศอกงอประมาณ30 องศาวางห่างจากเท้าประมาณ 6 นิ้ว50