NotaAsasExcel2010

MICROSOFT®

EXCEL

Microsoft Office Excel 2010

ISI KANDUNGAN

Table of Contents

BAB 1 : PENGENALAN KEPADA MICROSOFT OFFICE EXCEL 2010 ........................................1
BAB 2 : LAJUR, BARIS DAN HELAIAN KERJA (WORKSHEET) ..................................................8
BAB 3 : AUTOFILL DAN CUSTOM LIST .....................................................................................12
BAB 4 : MEMFORMAT SEL, TEKS DAN NOMBOR ...................................................................15
BAB 5 : MENYIMPAN WORKBOOK ...........................................................................................23
BAB 6 : SIMBOL MATA WANG ..................................................................................................24
BAB 7 : FORMULA ASAS DAN SUM FUNCTION .......................................................................26
BAB 8 : MASA DAN TARIKH ......................................................................................................38
BAB 9 : SORTING ......................................................................................................................39
BAB 10 : CONDITIONAL FORMATTING ....................................................................................41
BAB 11 : MEMASUKKAN COMMENTS ......................................................................................45
BAB 12 : CARTA .........................................................................................................................46
BAB 13 : COMBINING ARITHMETIC ..........................................................................................61
BAB 14 : DROP DOWN LIST ......................................................................................................62
BAB 15 : PAUTAN SEL ...............................................................................................................64
BAB 16 : MENCETAK LEMBARAN KERJA ................................................................................68

Microsoft Office Excel 2010

BAB 1 : PENGENALAN KEPADA MICROSOFT OFFICE EXCEL 2010
Excel 2010 merupakan salah satu perisian yang terdapat di dalam pakej Microsoft Office 2010
yang berfungsi untuk membuat pengiraan, membina jadual, graf, laporan, akaun, carta dan
pelbagai lagi.
Memulakan Excel

1. Di senarai aplikasi
Cari ikon Excel dan klik.

2. Di butang carian
a. Klik fungsi Search > taip perkataan “Excel”

b. Hasil carian akan dipaparkan.
c. Klik icon Excel.

1

Microsoft Office Excel 2010

Paparan Excel 2010

Secara default, setiap fail buku kerja (workbook) mengandungi tiga helaian kerja (sheet) yang
kelihatan seperti hamparan akaun yang dibahagikan kepada grid-grid lajur dan baris yang
menyilang untuk membentuk sel.

Paparan skrin Excel 2010 adalah seperti berikut :

Tab Quick Access Toolbar Title Bar (Bar Tajuk)

Name Box Active Cell Formula Bar Column Heading
(Sel Aktif) (Bar Formula) (Kepala Lajur)

Row Heading Vertical Scroll Bar
(Kepala Baris) (Bar Skrol Menegak)

Sheet Horizontal Scroll Bar
(Bar Skrol Melintang)

View Buttons Zoom Controls

Tab File Ribbon
Insert Function
Lokasi
Sel

Group

2

Microsoft Office Excel 2010

Tab File
• Mengandungi arahan-arahan seperti Save, Save As, Open , Close, New, Print, Help dan
sebagainya.

Title bar
• Memaparkan tajuk (atau nama) lembaran kerja.

Tab
• Mengandungi menu yang menyenaraikan senarai arahan

Name Box
• Memaparkan lokasi atau alamat sel yang aktif.

Insert Function
• Memasukkan function atau formula ke dalam sel yang dipilih dengan cara mencarinya
melalui senarai function yang disediakan.

Formula Bar
• Memaparkan formula atau kandungan sesuatu sel.

Spreadsheet
• Lembaran kerja yang menyimpan pelbagai jenis data.
• Mengandungi lajur menegak dan baris melintang, yang membentuk sel.
• Setiap sel mengandungi data dan boleh digunakan dalam pengiraan data dalam
spreadsheet. Satu spreadsheet Excel mengandungi buku kerja (workbook) dan helaian
kerja (worksheet).

Ribbon
• Ribbon adalah panel pada bahagian atas dokumen.
• Terdapat tujuh tab: Home, Insert, Page Layouts, Formulas, Data, Review dan View.
• Setiap tab dibahagikan kepada kumpulan-kumpulan (grouping).
• Setiap kumpulan mengandungi ikon arahan untuk melaksanakan fungsi tertentu yang
berkaitan dari setiap tab.

Home Clipboard, Fonts, Alignment, Number, Styles, Cells, Editing
Insert Tables, Illustrations, Charts, Links, Text
Page Layouts Themes, Page Setup, Scale to Fit, Sheet Options, Arrange
Formulas Function Library, Defined Names, Formula Auditing, Calculation
Data Get External Data, Connections, Sort & Filter, Data Tools, Outline
Review Proofing, Comments, Changes
View Workbook Views, Show/Hide, Zoom, Window, Macros

• Untuk melihat ciri-ciri tambahan dalam setiap kumpulan, klik anak panah di sudut kanan
bawah setiap kumpulan (Dialog Box Launcher).

3

Microsoft Office Excel 2010

Dialog box launcher

Quick Access dan Mini Toolbar

Quick Access Toolbar
• Quick Access Toolbar adalah toolbar yang mengandungi arahan yang kerap
digunakan oleh pengguna.
• Berfungsi sebagai short cut icon, tanpa perlu capaian ke tab yang berkaitan.
• Anda boleh meletakkan Quick Access Toolbar di atas atau di bawah ribbon.
• Untuk menukar lokasi Quick Access Toolbar, klik pada anak panah di akhir toolbar dan
klik Show Below the Ribbon.
• Terdapat 2 kaedah untuk menambah item ke Quick Access Toolbar :

Kaedah 1 : Klik anak panah di akhir Quick Access Toolbar > Pilih More Commands

1

2

Kaedah 2 : File > Option > Quick Access Toolbar

2
1

4

Microsoft Office Excel 2010

Tetingkap Excel Options akan dipaparkan :

• Klik pada mana-mana item yang dikehendaki > klik Add > Ok.
• Item yang dipilih akan dipaparkan di Quick Access Toolbar.

Mini Toolbar
• Mini toolbar terapung akan dipaparkan apabila anda memilih teks atau klik kanan pada
sel.
• Ia memaparkan format biasa seperti Bold, Italic, Font, Font Size, Font Color dan
sebagainya.

Penggunaan Shortcut Keys

Pergerakan Antara Sel

PERGERAKAN KEKUNCI
ARROW Gerak satu aksara ke atas, bawah, kiri atau kanan
ENTER Gerak ke sel bawah
CTRL + ARROW Gerak ke hujung tepi (edge) kawasan data semasa
TAB Gerak ke sel kanan
HOME Gerak ke permulaan lajur pada baris yang dipilih
CTRL + HOME Gerak ke sel pertama iaitu A1

5

Microsoft Office Excel 2010

PERGERAKAN KEKUNCI
CTRL + END Gerak ke sel terakhir dalam lembaran
PAGE DOWN Gerak ke muka surat seterusnya
PAGE UP Gerak ke muka surat sebelumnya
ALT + PAGE DOWN Gerak ke kanan sebanyak satu skrin
ALT + PAGE UP Gerak ke kiri sebanyak satu skrin
CTRL + PAGE DOWN Gerak ke Lembaran ke kiri dalam workbook yang sama
CTRL + PAGE UP Gerak ke Lembaran ke kanan dalam workbook yang sama
CTRL + HOME + → Ke penghujung baris (Lajur XFD)
CTRL + HOME + ↓ Penghujung laju (Baris 1048576)

Teknik Memilih Data

1. SHIFT + ARROW
 Untuk memilih sel-sel yang berturutan.

 Contoh : Klik sel B2

 Tekan dan pegang kekunci SHIFT. Gunakan kekunci atas papan kekunci
untuk memilih sel-sel C2, D2 dan E2.

2. CTRL + CLICK (MOUSE)
• Untuk memilih sel data tidak mengikut turutan / secara rawak.
 Contoh: Klik butang tetikus atas sel A2

 Tekan dan pegang kekunci CTRL. Gunakan butang tetikus dan klik pada sel-sel
A4, A5, B1, D2, dan D6.

6

Microsoft Office Excel 2010

 Lepaskan kekunci CTRL.

3. CTRL + A
• Untuk memilih keseluruhan sel-sel.
• Anda juga boleh klik pada butang Select All yang terdapat hujung kiri atas lembaran.

Butang Select All

7

Microsoft Office Excel 2010

BAB 2 : LAJUR, BARIS DAN HELAIAN KERJA (WORKSHEET)

Lajur dan Baris
Menambah Lajur / Baris
Tindakan untuk menambah lajur (column) atau baris (row) boleh dilakukan apabila tertinggal
atau perlu menambah data dalam fail yang sedia ada.
Kaedah 1 :

• Klik pada column/row heading di mana lajur atau baris ingin
ditambah.

• Klik tab Home > Cells > pilih Insert Cells atau Insert
Sheet Rows atau Insert Sheet Columns.

Kaedah 2 :
• Klik kanan pada column/row heading di mana lajur atau baris ingin ditambah.
• Klik Insert.
• Satu column/row baru dihasilkan dan column/row yang sedia ada akan dipinda ke
column/row berikutnya.
Klik kanan pada column/row
heading di mana lajur atau
baris ingin ditambah.

Memadam Lajur / Baris
Lajur dan baris di dalam helaian kerja boleh dipadam atau dibuang jika tidak diperlukan. Jika
terdapat data di dalam sel-sel dalam lajur / baris tersebut, ia akan turut dipadam.

Kaedah 1 :
• Klik pada column/row heading bagi lajur atau baris yang
ingin dipadam.
• Klik tab Home > Cells > pilih Delete Cells atau Delete
Sheet Rows atau Delete Sheet Columns.

Kaedah 2 :
• Klik kanan pada column/row heading bagi lajur atau baris
yang ingin dipadam.
• Klik Delete.

8

Microsoft Office Excel 2010

Mengubah saiz lajur / baris
• Gerakkan kursor tetikus ke sempadan lajur/baris. Kursor tetikus akan berubah bentuk
menjadi
• Column : Seret tetikus ke kanan atau arah ke kiri untuk mengubah saiz lajur.
• Rows : Seret tetikus ke ke atas atau ke bawah untuk mengubah saiz baris.
• Klik 2x untuk diubah secara automatik.

Mengubah saiz lajur / baris untuk banyak sel secara serentak
• Klik pada column/row heading seperti rajah.
• Kaedah 1 :
 Seret tetikus ke kanan atau arah ke kiri untuk mengubah saiz lajur atau seret
tetikus ke ke atas atau ke bawah untuk mengubah saiz baris.
 Saiz lajur / baris akan berubah secara serentak.

Semasa mengubah
saiz, nilai saiz
dipaparkan

• Kaedah 2 :
 Home > Format > Cell Size > Pilih sama ada Row Height atau Column Width.
 Masukkan saiz yang dikehendaki > OK.
 Langkah ini lebih mudah kerana pengguna dapat memasukkan saiz yang
dikehendaki.

Helaian Kerja (Worksheet)
Di dalam buku kerja (workbook) secara default terdapat 3 helaian kerja kosong (worksheet) iaitu
Sheet1, Sheet2 dan Sheet3. Sebanyak 255 helaian kerja boleh dihasilkan di dalam satu buku
kerja.

9

Microsoft Office Excel 2010

Tambah Helaian Baru

Scrollbar Helaian Helaian Aktif Nama Helaian

Menambah Helaian kerja
• Kaedah 1 : Klik tab Home > Insert > Insert Sheet.

• Kaedah 2 : Klik pada sebelah sheet yang
terakhir.

Menyalin Helaian kerja
Sesuatu helaian kerja boleh disalin tanpa ada perubahan. Caranya :

• Klik pada nama helaian.
• Tekan kekunci CTRL (jangan lepas) dan seret tetikus ke lokasi baru.
• Nama helaian yang sama akan diletakkan diikuti dengan nombor salinan.
• Klik kanan tetikus > Rename > Taipkan nama baru.

Memindah helaian kerja
• Klik pada nama helaian.
• Seret tetikus ke lokasi baru dan lepaskan tekanan butang tetikus.

Memadam helaian kerja
• Klik kanan pada nama helaian yang ingin dipadam.
• Klik Delete. Satu arahan peringatan akan dipaparkan
memaklumkan bahawa ianya akan dipadam secara kekal
dan tidak dapat panggil semula dengan menggunakan
fungsi Undo.
• Klik Delete dan helaian akan dipadamkan.

10

Microsoft Office Excel 2010

Menamakan helaian kerja.
• Klik kanan pada nama helaian.
• Pilih arahan Rename.
• Taipkan nama baru.
• Tekan ENTER untuk menerima nama baru tersebut.

Mewarnakan helaian kerja
• Klik kanan pada nama helaian.
• Pilih arahan Tab Color.
• Pilih warna yang dikehendaki.

11

Microsoft Office Excel 2010

BAB 3 : AUTOFILL DAN CUSTOM LIST

Autofill

Kemudahan Autofill boleh digunakan untuk menyalin teks, nilai atau formula berturutan yang
sama berpandukan kepada maklumat di dalam sel.

• Klik di sel yang mengandungi data yang perlu digunakan.
• Gerakkan kursor tetikus ke penjuru kanan bawah sel yang dipilih hingga memperolehi

tanda +.

• Seret tetikus, data akan disalin secara automatik dan lepaskan tetikus.

Autofill Nombor Atau Huruf
Untuk mengisi huruf yang berturutan boleh dilakukan dengan menyediakan dua huruf pertama
dalam sel seperti berikut:
• Taipkan dua huruf di dua sel berturutan dalam helaian kerja.

Contoh : A dan B.
• Tandakan kedua-dua sel tersebut.
• Gerakan kursor tetikus ke penjuru kanan bawah sel yang dipilih hingga memperolehi tanda

+.

• Seret tetikus sehingga sel yang perlu diletakkan nombor berturutan secara automatik diliputi
dan lepaskan tekanan butang tetikus. Fungsi autofill akan mengisikan sel-sel tersebut
dengan huruf-huruf selanjutnya.

Untuk mengisi nombor yang berturutan bagi nombor 1, 2, 3 adalah seperti berikut:
• Taipkan nombor 1 di satu sel dalam helaian kerja.
• Gerakan kursor tetikus ke penjuru kanan bawah sel berkenaan hingga memperolehi tanda

+ dan tekan CTRL .

• Seret tetikus sehingga memaparkan nombor yang diperlukan dan lepaskan tekanan butang
tetikus.

Custom List

Custom list digunakan untuk membina senarai bagi menyusun dan mengisi data secara
berturutan. Kaedah untuk membina custom list ialah:

Kaedah 1 :
• File > Options > Advanced > General > Edit Custom List
• Bina senarai baru dengan memasukkan senarai di ruang List Entries.
• Klik Add.
• Senarai baru akan muncul dan disimpan di ruangan Custom Lists.

12

• Klik OK Microsoft Office Excel 2010
2
1 3
4

Collapse button

Kaedah 2 :
Jika anda sudah memasuki senarai dalam worksheet, anda tidak perlu menaip senarai dalam
ruangan List Entries.

• Pada tetingkap Custom Lists > Import List from Cells > Collapse.
• Pilih pada senarai yang telah dihasilkan dalam worksheet.
• Expand > Import untuk menyalin senarai ini ke ruangan List Entries.
• Klik OK.

Expand button

13

Microsoft Office Excel 2010

Menggunakan Custom List
 Berikut adalah langkah untuk menggunakan custom list :

1. Taipkan satu daripada senarai item ke dalam sel dan kemudian tekan ENTER.
2. Anda boleh menaip sebarang item dari custom list, tidak perlu mengikut susunan yang

telah dibina. Contoh : Jika senarai bermula dengan Isnin, anda boleh menaip bermula
dengan Rabu.
3. Pilih sel tersebut dan gunakan fungsi Autofill.

14

Microsoft Office Excel 2010

BAB 4 : MEMFORMAT SEL, TEKS DAN NOMBOR
Sel
Memformat Sel
Sel boleh diformat mengikut kehendak anda iaitu format Number, Alignment, Font, Border,
Fill dan Protection.
 Klik tab Home > Cells > Format Cells atau klik kanan pada sel > Format Cells.
 Tetingkap seperti di bawah akan dipaparkan. Pilih format yang dikehendaki.

Memadam Format Sel
 Pilih sel dan klik Home > Clear > Clear Formats.

15

Microsoft Office Excel 2010

Teks dan Nombor

Alamat Sel Nilai / formula yang
Sel aktif dihasilkan akan
dipaparkan di formula bar

Memasukkan teks dan nombor
 Taip data seperti rajah berpandukan langkah berikut:

1. Klik sel A1.
2. Taip perkataan "Numbers" dan tekan ENTER pada keyboard.
3. Sel aktif akan bergerak ke sel di bawahnya iaitu sel A2.
4. Taipkan nombor 3 dan ulang langkah yang sama untuk masukkan nombor 6

dan 9.

 Untuk menukar teks dalam sel A1, klik di dalam sel tersebut dan mula menaip.
 Tetapi jika untuk mengedit teks, terdapat dua kaedah iaitu :

1. Klik 2x pada sel yang ingin dikemaskini iaitu sel A1 dan edit.
2. Klik pada sel yang ingin dikemaskini iaitu sel A1, klik pada Formula Bar dan edit.

RAJAH A RAJAH B

 Rajah A menunjukkan sel A1 adalah sel aktif, tetapi kursor berada di formula bar.

• Di formula bar, edit teks “Numbers” kepada “Add these Numbers” dan tekan ENTER.
 Pada rajah B, sel A2 menjadi sel aktif.

16

Microsoft Office Excel 2010

Aktiviti 1

• Sebahagian teks pada A1 seolah-olah berada di dalam lajur B. Ubah saiz lajur A
agar “Add these Numbers” kelihatan berada di lajur A sahaja.
(Rujuk nota di muka surat 9)

Mengubah Kedudukan Teks / Nombor (Alignment)
 Dua kaedah untuk mengubah kedudukan teks atau nombor adalah :
1. Klik pada sel yang berkenaan
2. Tandakan (highlight) kesemua sel yang mengandungi data untuk mengubah
kedudukan semua teks dan nombor.

 Untuk menentukan alignment, klik tab Home > Alignment.
 Terdapat beberapa pilihan alignment yang disediakan iaitu Left, Right, Center, Top,

Middle dan Bottom.
 Untuk memilih pelbagai lagi alignment, klik anak panah di sudut kanan bawah kumpulan

Alignment.
 Dialog box Format Cells akan dipaparkan.

Dialog Box Launcher

17

Microsoft Office Excel 2010

 Di ruangan Text Alignment terdapat 2 drop down list iaitu :
1. Horizontal : untuk kedudukan melintang
2. Vertical : untuk kedudukan menegak

 Klik pada drop down list yang disediakan untuk membuat pilihan text alignment.

Horizontal Vertical

Contoh :
 Tandakan sel A1 hingga A6.
 Pilih align text Center.
 Kedudukan teks dan nombor akan menjadi seperti
di sebelah.
 Masukkan nombor pada sel A5 dan A6.
 Secara automatik, kedudukannya Center.
 Ini menunjukkan formatting dapat dilaksanakan
pada sel yang tidak mempunyai data.

Wrap Text
 Apabila teks melebihi lebar lajur, teks akan bertindih sel berikutnya.
 Fungsi wrap text digunakan untuk memuatkan teks ke dalam satu sel tanpa pertindihan
pada sel berikutnya.

18

Microsoft Office Excel 2010

Teks melebihi
lajur A1

1. Klik sel A1.
2. Pilih tab Home > Alignment > Wrap Text

Fungsi ALT + ENTER

 Dengan menggunakan arahan Wrap Text, teks akan dimuatkan ke dalam satu sel tetapi
pengguna tidak dapat menentukan bilangan perkataan dalam satu-satu baris.

 Fungsi ALT+ENTER pada keyboard membolehkan pengguna menentukan bilangan
perkataan yang dikehendaki.

 Tekan ALT+ ENTER di akhir ayat dalam sesuatu baris.

Contoh :

Taipkan perkara berikut dan gunakan ALT+ ENTER :

Antara bahan-bahan yang diperlukan adalah :
1) Pensil
2) Pemadam
3) Kertas A4

19

Microsoft Office Excel 2010

Merge Cells
Merge & Center boleh digunakan untuk menggabungkan beberapa sel di baris atau lajur yang
sama.

Hasilkan jadual seperti di atas. Di baris 2, tajuk “SENARAI ASET PEJABAT BAGI BULAN
JANUARI” berada di sel yang berasingan iaitu B2, C2 dan D2. Untuk satukan ketiga-tiga sel
tersebut :

 Highlight sel B2, C2 dan D2.
 Klik tab Home > Alignment > Merge & Center.

 Klik anak panah untuk lebih banyak pilihan Merge & Center.
 Pilih Merge & Center. Ketiga-tiga sel yang telah ditandakan akan menjadi satu sel.
 Keadaan ini jelas kelihatan apabila anda klik pada sel B2.

20

Microsoft Office Excel 2010

Font Formatting

 Pada kumpulan Font, terdapat beberapa pilihan font formatting yang disediakan seperti :
a) Jenis font
b) Saiz
c) Warna
d) Warna sel
e) Border
f) Bold, Italic, Underline

Jenis Font Saiz Font

Bold, Italic, Underline Warna Font

Border Warna Sel

 Untuk memilih ciri-ciri tambahan yang lain, klik anak panah di sebelah kanan kumpulan
font.

 Paparan Formal Cells seperti berikut akan dipaparkan.
 Anda boleh menambah Effects untuk teks iaitu Strikethrough, Superscript dan

Subscript.
 Klik OK apabila anda telah membuat pilihan.

Mewarnakan Sel

 Tandakan sel yang ingin diwarnakan.

 Pilih ikon .

 Pilihan warna akan dipaparkan.

 Klik pada warna yang dikehendaki.

21

Microsoft Office Excel 2010

Mewarnakan Teks
 Tandakan teks yang ingin diwarnakan.

 Pilih ikon
 Pilihan warna dipaparkan.
 Klik pada warna yang dikehendaki.

Membina Border

Selain memformat font dan mewarnakan sel, di dalam kumpulan font, terdapat pilihan untuk
membina border.

 Tandakan sel.

 Pilih ikon .

 Pilihan border dipaparkan.
 Klik pada jenis border yang dikehendaki

More Borders

 Klik More Borders untuk membuat lebih banyak ciri-ciri tambahan seperti jenis border
dan warna border.

22

Microsoft Office Excel 2010

BAB 5 : MENYIMPAN WORKBOOK
Menyimpan Workbook

 Klik pada tab File.
 Pilih salah satu pilihan Save :

a) Save As – jika anda ingin save untuk pertama kali (membuat
fail baru).

b) Save – jika fail telah dihasilkan, klik Save untuk menyimpan
kerja yang telah dikemas kini.

 Jika anda memilih Save As > Excel Workbook, paparan berikut akan dipaparkan.

 Berikan nama fail dan klik Save.
 Format Excel Workbook di dalam Excel 2010 adalah .xlsx.

23

Microsoft Office Excel 2010

BAB 6 : SIMBOL MATA WANG
Simbol Mata Wang di dalam Excel 2010
Berdasarkan jadual SENARAI ASET PEJABAT BAGI BULAN JANUARI seperti di bawah :

Pada lajur D, Harga Seunit memerlukan penggunaan simbol mata wang.
Untuk memasukkan simbol mata wang adalah seperti berikut:

1. Tandakan sel D5 - D10.
2. Klik Home > Number.
3. Klik drop down list Number Format.
4. Pilih Currency untuk memaparkan symbol mata wang

2
3

1

4

24

Microsoft Office Excel 2010

• Simbol mata wang yang dipaparkan “$” adalah default symbol iaitu yang telah disetkan.
• Oleh itu, untuk menukar kepada mata wang “RM” ikuti langkah berikut:

1. Pada keyboard, tekan kekunci
2. Klik kanan > All apps
3. Scroll ke kanan > Control Panel
4. Pilih Clock, Language, and Region.
5. Pilih Region > Formats > Additional Settings.
6. Pada Customize Format terdapat 4 pilihan tab

disediakan.
7. Klik tab Currency.
8. Taipkan “RM” pada ruangan Currency symbol.
9. Klik Apply > OK.

Taipkan
Simbol
RMdi sini

25

Microsoft Office Excel 2010

BAB 7 : FORMULA ASAS DAN SUM FUNCTION

Ringkasan bagi formula asas adalah seperti berikut :

Operasi Formula Excel
Tambah (Add)
Simbol : +
Contoh : = A1+B1+C1
Function : = SUM (A1+B1+C1) atau = SUM(A1:C1)

Tolak (Subtract) Simbol : -
Contoh : = A1-B1
Function : =SUM(A1 - B1)

Darab (Multiply) Simbol : *
Contoh : = A1*B1
Function : =PRODUCT(A1:B1)

Bahagi (Divide) Simbol : /
Contoh : = A1/B1

Average Keterangan : Mencari purata
Contoh : =AVERAGE(A1:A3)

Maksimum Keterangan : Mencari nilai tertinggi
Contoh : =MAX( A1:A3)

Min Keterangan : Mencari nilai terendah
Contoh : =MIN(A1:A3)

Mode Keterangan : Mencari nombor yang paling banyak berulang
Contoh : =MODE(A1:A3)

Count Keterangan : Menentukan bilangan nombor
Contoh : =COUNT(A1:A3)

SUM Function merupakan fungsi yang memudahkan operasi tambah dan tolak tanpa perlu
menaip banyak nama dan nombor sel. Formulanya : =SUM( )

26

Microsoft Office Excel 2010

Menggunakan AutoFill
Berdasarkan nota di muka surat 12 - 14, hasilkan hari Isnin – Ahad bagi jadual Pengambilan
Coklat seperti rajah berikut menggunakan fungsi Autofill.

 Klik di dalam sel B3, dan taip Isnin, seperti dalam imej di bawah:

 Hasilkan satu custom list untuk senarai hari dalam bahasa melayu di Custom List .
 Seterusnya, anda boleh menggunakan fungsi autofill untuk memasukkan hari Isnin-

Ahad.

 Taipkan nama-nama coklat dan masukkan data berikut :

Isnin : 1, 7, 8, 1
Selasa : 2, 5, 3, 2
Rabu : 1 ,3, 2, 2
Khamis : 3, 2, 3, 2
Jumaat : 3, 4, 4, 2
Sabtu : 2, 2, 1, 1
Ahad : 5, 4, 4, 1

27

Microsoft Office Excel 2010

Operasi Tambah Menggunakan Formula
 Dapatkan hasil tambah bagi Jumlah Harian di sel B9.

 Untuk dapatkan hasil Jumlah Harian, terdapat 3 cara seperti berikut:

Cara 1
 Klik pada sel B9.
 Taipkan simbol = dan klik satu

persatu sel coklat pada hari isnin
berselang-seli dengan simbol +
seperti rajah.
 Formula di B9 adalah :
=B4+B5+B6+B7.
 Tekan kekunci ENTER.

Cara 2
 Klik pada sel B9.
 Taipkan =SUM atau pilih pada

senarai function SUM yang tertera.
 Tandakan jumlah coklat pada sel B4

hingga B7.
 Formula di B9 adalah :

=SUM (B4:B7)
 Tekan kekunci ENTER.

30

Microsoft Office Excel 2010

Cara 3
 Menggunakan arahan AutoSum.
 Highlight sel B4 hingga B9.
 Pilih tab Home > Editing >

AutoSum.

 Untuk dapatkan Jumlah Harian bagi hari lain, gunakan fungsi Autofill. Bagi lajur C9:H9.
 Jumlah Harian bagi column C9:H9 akan dipaparkan

Autofill

Aktiviti 3
 Bina lajur baru di sel J3 dan namakan sebagai Jumlah Setiap Coklat.

 Dapatkan jumlah setiap coklat bagi Cadbury di sel J4.
 Gunakan fungsi autofill untuk mendapatkan jumlah bagi setiap coklat yang lain.

29

Microsoft Office Excel 2010

• Kemudian, taipkan “Jumlah Coklat dalam Seminggu=” di sel A11 dan dapatkan
jawapan bagi jumlah coklat dalam seminggu di D11.

 Gunakan formula =SUM dan tandakan sel J4:J7 atau sel B9:H9.
 Bagi mendapatkan jawapan di sel yang tidak berturutan fungsi Autosum tidak boleh

digunakan.
Teknik Copy dan Paste

 Dari latihan coklat, copy nama coklat dari sel A4:A7 dan paste ke A15:A18
 Hasilkan jadual seperti berikut:

A13 - Taipkan KOS COKLAT
B14 – Taipkan Harga dan masukkan data seperti rajah di bawah.
C14 – Taipkan Jumlah
D14 – Taipkan Kos

Menambah dan Mengurangkan Decimal
 Select sel B15:B18
 Tambahkan decimal (titik perpuluhan) bagi Harga di sel B15:B18 dengan cara klik tab
Home > Number > Increase Decimal
 Untuk pilihan mengurangkan decimal, Home > Number > Decrease Decimal.
30

Microsoft Office Excel 2010

Aktiviti 4

 Tukarkan data di sel B15:B18 ke dalam format harga dengan mata wang RM. (Rujuk
nota muka surat 26).

Paste Special

 Arahan Paste Special digunakan untuk menentukan pilihan tertentu seperti paste
kandungan sel (tanpa format) atau hanya format (tanpa kandungan sel).

 2 kaedah untuk menggunakan ikon Paste Special iaitu :
i. Copy sel yang dikehendaki.
ii. Pilih lokasi sel yang ingin di paste.
iii. Home > Klik arrow di bawah Paste.

iv. Buat pilihan Paste Special > cth: Paste Values.

Atau Copy sel yang dikehendaki .
Pilih lokasi sel yang ingin di paste.
i. Klik kanan > Paste Special.
ii. Buat pilihan Paste Special > cth: Paste Values.
iii.
iv.

31

Microsoft Office Excel 2010

 Berdasarkan jadual Pengambilan Coklat, copy data di sel J4:J7, dan paste ke C15:C18.
 Anda boleh gunakan salah satu kaedah Paste Special.
 Jika anda tidak menggunakan format Paste Special > Paste Values, data tidak dapat

dipaparkan.
 Ini kerana data yang dicopy iaitu dari sel J4:J7 mempunyai formula, tujuan Paste Values

adalah untuk copy nilai sahaja, tanpa formula.
 Perbezaan ini dapat diperhatikan di sel J4 dan di sel C15.

Formula dipaparkan
Jika klik pada sel J4
Hanya nilai dipaparkan

Jika klik pada sel C15
Di antara pilihan lain yang terdapat di Paste Special adalah :

32

Microsoft Office Excel 2010

Pilihan Paste Keterangan
Special
Paste semua kandungan dan format sel yang dipilih. Seperti paste
All biasa.

Formula Hanya paste formula dari sel yang dipilih.
Values Hanya paste nilai yang dipaparkan di sel yang dipilih.
Formats Hanya paste format dari sel yang dipilih.
Comments Hanya paste nota yang dilampirkan kepada sel yang dipilih.
Validation Paste peraturan pengesahan data ke dalam julat sel yang ditetapkan
dengan Data Validation command.
All using Source Paste semua kandungan dan format sel dengan menggunakan theme
Theme dari sel yang dipilih.
All Except Paste semua kandungan sel dalam format theme dokumen dari sel
Borders yang dipilih.
Column Width Paste lebar satu atau lebih lajur sel kepada satu atau lebih lajur yang
lain.
Formulas and Paste formula dan pilihan format nombor dari sel yang dipilih.
Number Formats
Values and Paste nilai dan pilihan format nombor dari sel yang dipilih.
Number Formats

Operasi Darab

 Dari jadual Pengambilan Coklat, cara untuk dapatkan hasil bagi Kos bagi setiap coklat
adalah dengan mendarab Harga * Jumlah

 Simbol (*) mewakili simbol darab
 Langkah untuk melakukan operasi darab adalah :

i. Klik pada sel jawapan iaitu di D15
ii. Taip = > klik pada sel B15 * C15 > ENTER

 Gunakan fungsi Autofill, untuk dapatkan nilai kos bagi coklat yang lain.

33

Microsoft Office Excel 2010

Aktiviti 5
Pada jadual Pengambilan Coklat, dapatkan Jumlah Kos Seminggu di C20 dan Jumlah Kos
Setahun di D21 menggunakan formula seperti berikut :

Jumlah Kos Seminggu =SUM(D15:D18)
Jumlah Kos Setahun = C20*52 ( Setahun = 52 minggu)

Operasi Tolak
 Seperti operasi arithmetic yang lain, operasi tolak juga bermula dengan tanda (=).
 Simbol operasi tolak adalah ( - ).
 Formula operasi tolak adalah = A1 - A2.
 Imej di bawah menunjukkan nilai dalam sel B1 yang ditolak daripada nilai dalam sel A1.
Formula ini telah dimasukkan ke dalam sel A3.
 Jika anda ingin menolak lebih daripada dua sel-sel anda boleh melakukannya seperti ini:
= A1 - B1 - C1

 Dari jadual Pengambilan Coklat, Jumlah Kos Seminggu bagi kesemua coklat kecuali
Vochelle diperolehi dengan =C20-D16.

Operasi Bahagi
 Operasi bahagi juga bermula dengan tanda (=).
 Simbol operasi bahagi adalah ( / )
 Formula operasi bahagi adalah = A1 / A2
 Dimana, nilai A1 dibahagikan dengan nilai A2

34

Microsoft Office Excel 2010

 Dari jadual Pengambilan Coklat, dapatkan hasil daripada Jumlah Kos Dairy Milk
Seminggu dibahagi dengan Harga seunit coklat berkenaan.

 Jumlah Kos Dairy Milk Seminggu / Harga = D17/B17
Formula Asas Statistik
Nilai Maksimum

 Mencari nilai maksimum =MAX( ).
 Taip =m dan klik 2x pada MAX di senarai yang dipaparkan.
 Pilih data yang dikehendaki. Contoh : Pilih lajur harga.
• Tutup kurungan “ ) ” > ENTER.
 Nilai maksimum bagi data yang dipilih akan diperolehi.
Nilai Minimum

 Mencari nilai minimum =MIN( ).
 Taip =m dan klik 2x pada MIN di senarai yang dipaparkan.
 Pilih data yang dikehendaki. Contoh : Pilih lajur harga.
• Tutup kurungan “ ) ” > ENTER.
 Nilai minimum bagi data yang dipilih akan diperolehi.

35

Microsoft Office Excel 2010

Nilai Purata

 Mencari nilai purata =AVERAGE( ).
 Taip =ave dan klik 2x pada AVERAGE di senarai yang

dipaparkan.
 Pilih data yang dikehendaki. Contoh : Pilih lajur harga.
• Tutup kurungan “ ) ” > ENTER.
 Nilai purata bagi data yang dipilih akan diperolehi.

Nilai Mode

 Mencari nombor yang paling banyak berulang =MODE( )
 Taip =mo dan klik 2x pada MODE di senarai yang

dipaparkan.
 Pilih data yang dikehendaki. Contoh : Pilih keseluruhan

jadual.
• Tutup kurungan “ ) ” > ENTER.
 Nombor yang paling banyak berulang bagi data yang dipilih akan diperolehi.

Bilangan Nombor

 Mengira bilangan nombor =COUNT( ).
 Taip =cou dan klik 2x pada COUNT di senarai

yang dipaparkan.
 Pilih data yang dikehendaki. Contoh : Pilih

keseluruhan jadual.

36

Microsoft Office Excel 2010

• Tutup kurungan “ ) ” > ENTER.
 Bilangan nombor bagi data yang dipilih akan diperolehi
Insert Function
 Selain menggunakan kaedah dengan menaip =formula( ) dalam sel, kaedah Insert

Function dengan memilih simbol pada formula bar juga boleh digunakan.
 Pilih formula yang dikehendaki > OK.
 Klik Expand Arrow
 Pilih data yang dikehendaki > ENTER > OK.

37

Microsoft Office Excel 2010

BAB 8 : MASA DAN TARIKH
Masa dan Tarikh

 Tarikh dan masa yang dipaparkan adalah mengikut tetapan dari sistem komputer.
 Formula untuk tarikh : =TODAY( ).
 Formula untuk tarikh dan masa : =NOW( ).
 Formula untuk memaparkan nilai JAM : =HOUR(alamat sel).

Contoh : Pukul 16.17 di sel C4 , fungsi =hour( ) akan menyatakan 16 sebagai jam di D4.

38

Microsoft Office Excel 2010

BAB 9 : SORTING
Sorting Data

 Ms Excel 2010 mempunyai cara yang cepat dan mudah untuk menyusun data dalam
spreadsheet .

 Home > Editing > Sort & Filter.
 Paparan susunan adalah bergantung kepada jenis data seperti berikut :

Jika sel yang dipilih mengandungi teks, pilihan
susunan adalah mengikut susunan abjad.
(A to Z atau Z to A).

Jika sel yang dipilih mengandungi nilai angka, pilihan
susunan adalah mengikut susunan nilai.
(Smallest to Largest atau Largest to Smallest)

Jika sel yang dipilih mengandungi maklumat tarikh,
pilihan susunan adalahmengikut susunan tarikh.
(Oldest to Newest atau Newest to Oldest)

Custom Sort
 Home > Sort Filter > Custom Sort.
 Menyusun lajur pelbagai data dalam satu-satu jadual.
 Susunan dapat dilakukan secara serentak.
 Selain nilai, data boleh disusun berdasarkan ciri warna sel atau
warna tulisan.

39

Microsoft Office Excel 2010

Contoh : Bina jadual seperti di bawah :

i. Pilih Home > Sort Filter > Custom Sort
ii. Di ruangan Sort by, pilihan field disediakan iaitu Bil, Nama Pelajar dan semua subjek

yang dipilih.
iii. Klik drop down list dan hasilkan susunan seperti rajah di bawah :

Column Sort by : NAMA PELAJAR Sort On : Values Order : A to Z
Then by : BAHASA MELAYU Sort On : Cell Color Order : Rose & on top

iv. Untuk menambah lagi pilihan field yang lain, klik butang Add Level.
v. Satu lagi level baru akan ditambah, di sini anda boleh menambah satu susunan.
vi. Setelah selesai, klik OK.
vii. Susunan data akan berubah mengikut keutamaan dalam susunan Costum Sort.
viii. Anda juga boleh menghapus level dengan memilih butang Delete Level.

40

Microsoft Office Excel 2010

BAB 10 : CONDITIONAL FORMATTING

Conditional Formatting (Pemformatan Bersyarat)

 Conditional Formatting membolehkan anda untuk mengubah stail sel, bergantung
kepada syarat-syarat tertentu untuk membuat perbandingan melibatkan angka,
perkataan, warna dan set ikon.

Contoh :
1. Mencari nilai yang lebih besar atau kecil.
2. Memilih data yang berulang.
3. Melabelkan ikon pada nilai-nilai yang tertentu.

 Proses pencarian boleh diperolehi tanpa menulis formula kerana pemformatan bersyarat
ini boleh terus dihasilkan dengan langkah berikut :

• Dengan menggunakan jadual markah peperiksaan pelajar (Jadual 1 dan 2), tentukan
skala markah pelajar berikut mengikut warna yang telah ditetapkan.

SKALA GRED FONT WARNA SEL

0 - 29 FAIL Putih Merah
30 - 44 D Kuning Hijau
45 - 59 C Ungu -
60 - 79 B Hijau Oren
80 - 100 A Putih Biru

• Pilih keseluruhan markah pelajar di Jadual 1 (melibatkan angka) :
1. Pilih tab Home > Styles > Conditional Formatting > New Rules.

2. Pada ruangan Select a Rule Type, pilih Format only on cells that contain.

3. Masukkan nilai skala markah. Satu skala adalah untuk satu syarat.
4. Klik Format.

2

3
4
1

41

Microsoft Office Excel 2010

5. Pilih tab Font > Color untuk mewarnakan font.
6. Klik tab Fill untuk mewarnakan sel > OK.
7. Ulangi langkah yang sama untuk skala yang seterusnya.

56

• Pilih keseluruhan gred pelajar di Jadual 2 (melibatkan huruf) :
1. Pilih Home > Styles > Conditional Formatting > New Rules.
2. Pada Select a Rule Type, pilih Format only on cells that contain.
3. Masukkan gred pelajar.
4. Pada drop down list, tukarkan between kepada “equal to” dan =“FAIL”. Satu
gred adalah untuk satu syarat.
5. Klik Format.
6. Klik tab Font > Color untuk mewarnakan font.
7. Klik tab Fill untuk mewarnakan sel > OK.
8. Ulangi langkah yang sama untuk gred yang seterusnya.

Manage rules
 Untuk membuat sebarang perubahan atau mengemas kini rules yang telah dihasilkan :
1. Pilih sel yang mempunyai rules.
2. Pilih Home > Styles > Conditional Formatting > Manage Rules.
3. Sebarang rules yang telah dihasilkan akan dipaparkan.
4. Di sini terdapat pilihan untuk :
a. Menambah rules baru (New rules).
b. Mengemas kini rules (Edit Rule).
c. Menghapus rules satu persatu (Delete rules).

42

Microsoft Office Excel 2010

12

3

Clear Rules
 Rules juga boleh dihapuskan secara serentak.
1. Pilih Home > Styles > Conditional Formatting > Clear Rules.
2. Terdapat 2 pilihan yang disediakan iaitu :
a) Clear Rules from Selected Cells (Sel yang dipilih)
b) Clear Rules from Entire Sheet (Keseluruhan Sheet)

1
2

43

Microsoft Office Excel 2010

Pilihan Rules
 Bagi Conditional Formatting yang melibatkan angka, terdapat 3 pilihan rules disediakan
bagi membezakan kedudukan nilai sel iaitu :
a) Data Bars
b) Color Scales
c) Icon Sets

Contoh:
1. Pilih keseluruhan sel yang mempunyai angka (markah pelajar) di Jadual 1.
2. Pilih Home > Styles > Conditional Formatting > Color Scales.

44

Microsoft Office Excel 2010

BAB 11 : MEMASUKKAN COMMENTS
Comments

 Comments merupakan nota yang dimasukkan ke dalam sel yang dikehendaki.
 Berfungsi untuk peringatan, nota atau rujukan.
 Langkah untuk membina komen adalah seperti berikut ( gunakan jadual Markah Pelajar):

1. Tandakan sel B7 (Tina).
2. Pilih tab Review > New Comment.
3. Taipkan komen yang dikehendaki di ruangan yang disediakan
4. Contoh : Syabas!! Sila tingkatkan usaha

 Terdapat penanda merah pada sel yang mengandungi komen. Hanya klik penanda
merah untuk memaparkan komen.

 Ini dapat memudahkan pengguna untuk membuat rujukan terhadap sel berkenaan.

45

Microsoft Office Excel 2010

BAB 12 : CARTA
Membina Carta
Cara yang paling cepat dan paling mudah untuk membuat graf atau carta
adalah dengan menggunakan Excel.

 Sebelum membina carta, anda perlu membina jadual terlebih
dahulu. Contoh : Jadual Utilities Bil.

 Highlight jadual tersebut > pilih tab Insert > Charts > pilih jenis
carta yang sesuai.

 Terdapat beberapa pilihan jenis carta seperti Column, Line, Pie, Bar, Area dan lain-lain.
 Pada setiap pilihan carta yang disediakan, terdapat down arrow pilihan carta lain yang

sama jenisnya.
 Pilih jenis carta yang dikehendaki dan carta akan muncul pada spreadsheet yang sama.
 Klik pada carta dan akan muncul 3 tab baru di ribbon iaitu Design, Layout dan Format

yang digunakan untuk membuat editing pada carta.
 Tab-tab ini hanya akan muncul apabila anda klik pada carta. Tab-tab ini dipanggil

Chart Tools.

46

Microsoft Office Excel 2010

Tab Design

 Pada tab design, terdapat 5 kumpulan iaitu :
i. Type
ii. Data

iii. Chart Layouts
iv. Chart Styles
v. Location

Type - Change Chart Type
 Menukar jenis carta tanpa memadam carta yang sedia ada.

Contoh :
i. Klik pada carta sedia ada (jenis Column).
ii. Pilih Design > Change Chart Type.
iii. Pilih jenis carta yang berbeza dari carta column sedia ada.
Contoh : Carta Bar > OK.
iv. Carta column akan berubah menjadi carta bar.
v. Penukaran jenis carta ini dilakukan tanpa perlu memadam carta sedia ada.

Data - Switch Row / Column

 Menukar kedudukan data di Row / Column pada carta.
 Perubahan berlaku pada Legend dan Horizontal Axis.
 Tab Design > Switch Row / Column.

47

Microsoft Office Excel 2010

Perubahan pada Legend dan Horizontal Axis
Data - Select Data

 Memilih data-data yang tertentu sahaja untuk dipaparkan pada carta.
Contoh:
i. Klik carta > tab Design > Select Data.
ii. Dari box Select Data Source > Expand Arrow.
iii. Pilih hanya data tertentu sahaja pada jadual.
iv. Pilih bil utiliti bagi Petrol, Astro dan Bil Telefon bagi bulan January dan
February.
v. Bil Air dan bil bulan Mac tidak perlu dipilih.
vi. Formula bagi setiap sel yang dipilih dipaparkan di Chart data range > ENTER.
Expand Arrow

Garisan putus-putus
mewakili sel yang dipilih

48