HSSE Manual for Employees (Dec. 2021)

สุขภาพ ความปลอดภัย ความมั่นคง
สง่ิ แวดลอ ม และความรับผิดชอบสังคม
สำหรับลกู จา ง

(HSSE & SP Manual For Employees)

1

Goal Zero
No Harm.
No Leak.

2

1. ปฏิญญาและนโยบาย..................................................................................................................................................3
2. เปา้ หมายศนู ย์ (GOAL ZERO)..........................................................................................4
3. กรอบควบคมุ ดา้ นสขุ ภาพ ความปลอดภยั ความมนั่ คง สงิ่ แวดล้อมและ
ความรบั ผดิ ชอบตอ่ สังคม (HSSE & SP CF)......................................................................5
4. ระบบจดั การดา้ นสุขภาพ ความปลอดภยั ความมัน่ คง สงิ่ แวดล้อมและ
ความรบั ผิดชอบต่อสังคม (HSSE & SP MS).....................................................................6
5. กฎทอง (GOLDEN RULES)..............................................................................................7
6. บทบาทและหน้าทข่ี องบุคลากรต่างๆ ดา้ นความปลอดภัยตามกฎหมายของไทย...................8
7. กฎการช่วย IOGP ชีวติ (IOGP LIFE-SAVING RULES) ของอตุ สาหกรรม................................14
8. ความปลอดภัยในการทำ� งานกบั เคร่อื งจกั ร.................................................................................................28
9. ความปลอดภยั ในการท�ำงานกับเครอ่ื งมอื และอปุ กรณ์ไฟฟ้า............................................................29
10. ความปลอดภัยในสำ� นกั งาน..................................................................................................................................30
11. ความปลอดภยั ในการทำ� งานกับสารเคมีอนั ตราย....................................................................................32
12. ความปลอดภยั ในการท�ำงานท่ีกอ่ ใหเ้ กิดประกายไฟและความร้อน.................................33
13. ความปลอดภยั ในการทำ� งานในที่อับอากาศ...............................................................................................35
14. ความปลอดภยั ในการทำ� งานกับอปุ กรณ์ชว่ ยยก.......................................................................................36
15. กฎความปลอดภยั สำ� หรับคลงั นำมันเชลล.์...................................................................................................38
16. อุปกรณ์ปอ้ งกนั อนั ตรายส่วนบุคคล.................................................................................................................40
17. มาตรฐานสีและเครือ่ งหมายเพ่ือความปลอดภยั .......................................................................................42
18. ความปลอดภัยในการใช้ยานพาหนะ เพ่ือธุรกจิ บรษิ ัท..........................................................................46
19. การป้องกันและระงับอัคคภี ัย และการปฏบิ ตั เิ มอ่ื เกิดเหตฉุ กุ เฉนิ ..................................................47
20. แผนฉุกเฉินทางการแพทย.์....................................................................................................................................51
21. ยาและสารเสพติด......................................................................................................................................................52
22. การปรบั ตัวตอ่ แรงกดดันและภาวะตงึ เครยี ด (Resilience).............................................54
23. ใจและจติ สำ� นึก (HEARTS & MINDS).............................................................................56
24. ความม่นั คง (Security)....................................................................................................58
25. สง่ิ แวดลอ้ ม (Environment)...............................................................................................................................60
26. เราจะรายงานอุบตั กิ ารณอ์ ย่างไร.......................................................................................................................61
27. การประเมนิ ความเสย่ี ง (RISK ASSESSMENT).........................................................................................63
28. ความรับผดิ ชอบตอ่ สังคม.......................................................................................................................................67
29. หมายเลขโทรศพั ท์สำ� คัญ........................................................................................................................................68
30. สทิ ธแิ ละหน้าท่ขี องนายจา้ ง และลกู จ้าง..........................................................................69
3 31. คณะผู้จัดท�ำ...................................................................................................................................................................70

ค�ำน�ำ

ตามท่ีพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม
ในการท�ำงาน พ.ศ. 2554 ได้ประกาศในพระราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 17 มกราคม
พ.ศ. 2554 มาตราท่ี 14 บัญญัติไว้ว่า “ในกรณีท่ีนายจ้างให้ลูกจ้างท�ำงานในสภาพ
การท�ำงานหรือสภาพแวดล้อมในการท�ำงานที่อาจท�ำให้ลูกจ้างได้รับอันตรายต่อชีวิต
ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัย ให้นายจ้างแจ้งให้ลูกจ้างทราบถึงอันตรายที่อาจจะ
เกิดขึ้นจากการท�ำงานและแจกคู่มือปฏิบัติงานให้ลูกจ้างทุกคนก่อนท่ีลูกจ้างจะเข้าท�ำงาน
เปล่ยี นงาน หรอื เปลย่ี นสถานท่ีท�ำงาน”
ดงั นน้ั คณะกรรมการความปลอดภยั อาชวี อนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทำ� งาน
บริษัท เชลล์แห่งประเทศไทย จ�ำกัด ได้ท�ำการทบทวนเน้ือหาคู่มือนี้ ให้มีเนื้อหาท่ีเป็น
ปัจจบุ ันและครอบคลมุ ลกั ษณะงานต่าง ๆ ที่มีความเสย่ี งตอ่ ลูกจา้ ง เพ่อื เป็นเอกสารอา้ งองิ
เพมิ่ เตมิ นอกเหนอื จากการอบรมปฐมนิเทศน์ นอกจากน้ี บริษัทฯ ยังมีเอกสารอนื่ อกี ไดแ้ ก่
เอกสารขัน้ ตอนการปฏบิ ัตงิ าน (Procedure) หรอื ขน้ั ตอนการทำ� งาน (Work instruction)
เพอื่ ใหพ้ นกั งานปฏบิ ตั งิ านไดอ้ ยา่ งปลอดภยั ภายใต้ระบบการจดั การสขุ ภาพ ความปลอดภยั
ความมน่ั คง สภาพแวดล้อมและความรบั ผิดชอบต่อสังคม (Shell HSSE & SP MS) ระบบ
จัดการสิ่งแวดล้อม (ISO 14001) และระบบจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย
(ISO 45001)
คณะกรรมการฯ คปอ. เชือ่ ว่าเราสามารถท�ำใหเ้ ป้าหมายศูนย์เป็นจรงิ ได้ ซง่ึ ทำ� ให้
เราทุกคนปลอดภัย กลับบ้านไปพบครอบครวั ทีเ่ รารกั ทุกวนั

คณะกรรมการความปลอดภัย
อาชีวอนามัยและสภาพแวดลอ้ มในการท�ำงาน (คปอ.)

1. ปฏิญญาและนโยบาย

ปฏิญญาและนโยบายดา้ นสุขภาพอนามัย ความปลอดภยั
ความมัน่ คง สงิ่ แวดล้อม และความรบั ผดิ ชอบต่อสังคม

ปฏิญญา

บรษิ ทั เชลลใ์ หค้ �ำมน่ั ท่ีจะ
■ ดำ� เนนิ การด้วยเปา้ หมายทีจ่ ะไม่กอ่ ใหเ้ กดิ อนั ตรายต่อบุคคล
■ อนุรกั ษ์และค�ำนึงถึงการปอ้ งกนั สง่ิ แวดลอ้ ม
■ ใชว้ ตั ถุดบิ และพลงั งานอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพในการสรา้ งสรรคผ์ ลติ ภณั ฑ์และการบริการ
■ เคารพเพื่อนบา้ นและสนบั สนนุ สงั คมรอบข้างท่ีเกี่ยวข้องกับการดำ� เนินกจิ การของบริษัทฯ
■ พฒั นาแหล่งพลงั งาน ผลติ ภัณฑแ์ ละการบริการในแนวทางทส่ี อดคล้องกบั จุดมงุ่ หมายดังกลา่ วข้างต้น
■ รายงานผลการด�ำเนินการของบรษิ ัทฯ ตอ่ สาธารณชน
■ เป็นผนู้ ำ� ในการสง่ เสริมการปฏิบตั งิ านท่เี ปน็ แบบอย่างทด่ี ีในภาคอุตสาหกรรมเดยี วกนั
■ บรหิ ารงานดา้ นสขุ ภาพอนามยั ความปลอดภยั ความมนั่ คง สง่ิ แวดลอ้ ม และความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมใหเ้ ปน็
นโยบายหลักและเปน็ องคป์ ระกอบสำ� คญั ในการด�ำเนนิ ธรุ กจิ
■ ส่งเสริมวฒั นธรรมองคก์ รใหพ้ นกั งานบรษิ ัททกุ คนมสี ว่ นร่วมในปฏญิ ญาน้ี จากหลกั การนี้ เราม่งุ หวงั ทจี่ ะ

มีผลการปฏิบัติงานด้านสุขภาพอนามัย ความปลอดภัย ความม่ันคง ส่ิงแวดล้อม และความรับผิดชอบ
ต่อสังคมที่น่าภาคภมู ใิ จ นำ� มาซึ่งความเชอ่ื มนั่ จากลกู คา้ ผถู้ อื หนุ้ และสังคมโดยรวม อกี ทั้งเป็นท่ียอมรับ
ในฐานะสมาชกิ ที่ดขี องสงั คมทีม่ ีส่วนร่วมในการพัฒนาอย่างย่ังยนื

นโยบาย

บริษัทเชลล์จะตอ้ ง
■ มีการวางแผนในการบรหิ ารจดั การดา้ นสขุ ภาพอนามยั ความปลอดภยั ความมนั่ คง สงิ่ แวดลอ้ ม และความ
รบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมอยา่ งเปน็ ระบบ ใหส้ อดคลอ้ งตามกฎหมาย และนำ� มาซงึ่ การปรบั ปรงุ ผลการดำ� เนนิ การ

อย่างต่อเนื่อง
■ กำ� หนดเปา้ หมายในการปรับปรงุ การวดั ผล การประเมนิ และรายงานผล
■ ก�ำหนดให้ผู้รับเหมาทกุ คน มีการจัดการดา้ นสุขภาพอนามัย ความปลอดภยั ความม่นั คง ส่ิงแวดลอ้ ม และ

ความรบั ผิดชอบต่อสงั คมใหส้ อดคลอ้ งกับนโยบายนี้
■ ก�ำหนดให้กิจการหรือธุรกิจร่วมทุนท่ีอยู่ในการก�ำกับดูแลของเชลล์ ด�ำเนินตามนโยบายนี้และส่งเสริม

ใหก้ จิ การหรือธุรกจิ อ่ืนท่ีเชลล์มสี ว่ นเกย่ี วขอ้ ง นำ� นโยบายน้ไี ปด�ำเนนิ การเช่นกนั
■ มุง่ เนน้ ใหม้ กี ารสือ่ สาร และทำ� งานรว่ มกนั อย่างมีประสิทธิภาพกับเพื่อนบา้ นและชุมชนทม่ี ีส่วนเก่ยี วข้อง
■ จัดให้การบรหิ ารด้านสขุ ภาพอนามยั ความปลอดภยั ความมน่ั คง สิ่งแวดล้อม และความรับผิดชอบต่อ

สงั คม เปน็ ส่วนหนงึ่ ของการประเมนิ ผลการดำ� เนนิ งาน และการใหร้ างวลั แก่พนกั งาน

เบน แวน เบอรเ์ ดน ปนันท์ ประจวบเหมาะ
ประธานเจ้าหน้าท่ีบริหารสงู สุด ประธานกรรมการ

2. เปา้ หมายศนู ย์ (Goal Zero)

การปฏบิ ตั งิ านดว้ ยความถกู ตอ้ งแมน่ ยำ� และ
ปลอดภัย เป็นพื้นฐานส�ำคัญในการพัฒนาอย่าง
ยั่งยืน และทกุ ธรุ กจิ ตอ้ งมคี วามรบั ผิดชอบ คณะ
ผบู้ รหิ ารระดบั สงู กลมุ่ บรษิ ทั เชลลไ์ ดต้ งั้ เปา้ หมาย
ศูนย์ข้ึน เพ่ือสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยท่ี
เข้มแข็งในองค์กร เม่ือเราปฏิบัติงานทุกครั้งต้อง
คิดถึงความปลอดภัยก่อนเสมอ เชลล์ฯ ไม่ยอม
ให้คนใดได้รับบาดเจ็บจากการปฏิบัติงานของเรา
พิทักษส์ ิ่งแวดลอ้ มไมใ่ ห้กระทบจากไฮโดรคาร์บอนทรี่ ัว่ หกจากกระบวนการผลติ

เชลล์ฯ มีความก้าวหน้าเป็นอย่างมากในการปรับปรุงความปลอดภัยของบุคคล
(Personal Safety) และต้องเพ่ิมมาตรการท่ีเข้มแข็งมากข้ึนต่อไปในเร่ืองกระบวนการ
ผลิตที่ปลอดภัย (Process Safety) และมีการยกระดับความปลอดภัยใหม่ (Safety
Refresh) เพ่อื บรรลุเปา้ หมายศนู ย์ได้อย่างแทจ้ รงิ และยง่ั ยนื

การบรรลุเป้าหมายศูนย์เป็นการเดินทางที่ไม่มีวันสิ้นสุด เราต้องช่วยกันไม่ให้
ใครไดร้ ับบาดเจ็บ (No Harm) และไม่ใหผ้ ลิตภัณฑร์ ่วั ไหลออกมาจากทอ่ หรอื ภาชนะ
(No Leak) โดยทุกคนต้องคดิ ถึง พร้อมรกั ษามาตรการป้องกันให้เขม้ แข็งและตระหนัก
ถงึ อนั ตรายต่าง ๆ ตลอดเวลา สรา้ งวฒั นธรรมที่จะคน้ หาอันตรายท่ีแฝงอยู่ที่อาจท�ำให้
เกดิ อบุ ตั เิ หตอุ ยา่ งกระตอื รอื รน้ สอบถามพนกั งาน เพอื่ นรว่ มงานถงึ อนั ตรายทตี่ อ้ งเผชญิ
ขณะปฏิบัติงานและมาตรการป้องกันท่ีพวกเขาต้องท�ำมีอะไรบ้าง ทักท้วงหากพบเห็น
สิ่งท่ีไม่ปลอดภัย ไม่ถูกต้อง มีความรับผิดชอบต่อตนเองและเพื่อนร่วมงานตลอดเวลา
ทง้ั นีก้ ็เพ่ือ มิให้อันตรายเล็ดลอดออกมาเกดิ อนั ตรายแก่คนและส่งิ แวดล้อมได้

เปา้ หมายศนู ยช์ ว่ ยใหเ้ ราปรบั เปลย่ี นความคดิ และพฤตกิ รรม จนกลายเปน็ องคก์ รทม่ี ี
วฒั นธรรมทเ่ี ปน็ แบบอยา่ งทม่ี ผี ลการดำ� เนนิ งานทดี่ ยี อดเยย่ี มและปลายทางเชลลต์ อ้ งการ
ให้ทกุ ประเทศทีเ่ ชลล์ไปด�ำเนนิ การอยูเ่ ปน็ วัฒนธรรมแบบสร้างสรรค์ (Generative)

6

3. กรอบควบคุมดา้ นสุขภาพ ความปลอดภยั ความม่นั คง
สิ่งแวดลอ้ มและความรบั ผิดชอบตอ่ สังคม (HSSE & SP CF)

กลุ่มบริษัทเชลล์ประกาศใช้กรอบการควบคุมด้านสุขภาพ ความปลอดภัย ความ
ม่นั คง ส่งิ แวดล้อม และความรบั ผดิ ชอบต่อสงั คม (HSSE&SP Control Framework)
โดยกรอบการควบคมุ นเี้ ปน็ ขอ้ กำ� หนดขนั้ ตำ่� ทที่ กุ ธรุ กจิ ตอ้ งปฏบิ ตั ใิ หส้ อดคลอ้ งตลอดเวลา
นอกจากน้ี ยังจัดท�ำเอกสารเพ่ิมเติม อาทิ คู่มือ ข้อแนะน�ำต่าง ๆ เอกสารที่แสดง
ความสอดคลอ้ งเพื่อใช้เป็นแนวทางในการน�ำไปปฏบิ ัตใิ ห้สอดคล้องตามขอ้ ก�ำหนด

กรอบการควบคุมน้ีจะท�ำให้ทุกคนสามารถปฏิบัติตามข้อก�ำหนดได้ดีขึ้น การมี
ความรแู้ ละการปฏบิ ตั ติ ามกฎพทิ กั ษช์ วี ติ (The Life-Saving Rules) ชดุ ใหมเ่ ปน็ สงิ่ สำ� คญั
อยา่ งย่ิง กรอบควบคุมด้าน HSSE & SP จะเปน็ ขอ้ กำ� หนดที่ควบคมุ หน่วยงานตา่ ง ๆ
ในกล่มุ บริษัทเชลล์ โดยมเี ป้าหมายหลักคอื “การทำ� ให้ข้อกำ� หนดมคี วามชดั เจนทีจ่ ะ
ปฏิบัติตาม” การทบทวนมาตรฐานต่าง ๆ และท�ำให้พนักงานทุกคนมีความเข้าใจ
ตรงกัน เป็นมาตรฐานเดียวกัน และสามารถปฏิบัติให้สอดคล้องกับข้อก�ำหนดได้ตาม
นโยบายและปฏิญญาที่ผู้บริหารระดบั สูงแสดงเจตนารมย์ไว้

The Shell Control Framework

Foundations Organisation Processes HSSE & SP Control Framework

External Regulatory and Legal Environment, External Stakeholders Mandatory Not Mandatory
Shell General Business Principles HSE Policy & Commitment

Royal Dutch Shell plc Board, Chief Executive and Executive Committee HSSE & SP Standards

Statement on Code of Conduct Manuals Guides &
Risk Management Assurance
Health Personal Safety Protocols
Process safety Security
Standards, Manuals Delegation Strategy, Planning
and Guides of Authority and Appraisal
Environment Contractor HSSE Mgmt.

Assurance and Compliance Projects Transport

Product Stewardship Social Performance

Businesses, Functions Legal Entities HSSE Management System

7

4. ระบบจดั การด้านสุขภาพ ความปลอดภยั ความมัน่ คง
สิ่งแวดล้อมและความรบั ผิดชอบตอ่ สงั คม (HSSE & SP MS)

กลุ่มบรษิ ัทเชลล์ฯ มงุ่ มนั่ พฒั นาผลการด�ำเนนิ งานด้านสขุ ภาพ ความปลอดภยั
ความม่ันคงและส่ิงแวดล้อมให้ดีข้ึนอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความเช่ือม่ันแก่ลูกค้า
หนุ้ สว่ น สงั คม และเปน็ เพอื่ นบา้ นทดี่ ใี นการพฒั นาทยี่ งั่ ยนื ภายใตห้ ลกั การการดำ� เนนิ
ธรุ กิจท่ีถกู ตอ้ งและความโปรง่ ใส สง่ เสริมสนับสนนุ ใหน้ �ำนโยบาย มาตรฐานตา่ ง ๆ ท่ี
จะท�ำให้ความเสีย่ งดา้ น HSSE & SP ในธุรกิจลดตำทีส่ ดุ เทา่ ที่จะสามารถทำ� ได้ และ
น�ำแนวทางการปฏิบัติงานท่ีดี (Good Practices) มาประยุกต์ใช้ในสถานที่ท�ำงาน
ดงั นน้ั สถานทท่ี ำ� งานทกุ แหง่ ภายใตก้ ารควบคมุ การด�ำเนนิ งานของบริษัทฯ จะตอ้ ง
จัดให้มีระบบการบริหารจัดการด้านสุขภาพอนามัย ความปลอดภัย ความม่ันคง
สิ่งแวดล้อมและความรับผิดชอบต่อสังคม โดยระบบจัดการน้ีจะช่วยปรับปรุงผล
การดำ� เนินงานดา้ น HSSE & SP อยา่ งตอ่ เน่ือง

Group HSSE Control Framework Not Mandatory
Standards and Manuals (MANDATORY) Guides &
Reference
Health Personal Safety
Documents
Process safety Security

Environment Contractor HSSE Mgmt.

Projects Transport

Product Stewardship Social Performance

HSSE Management System

1. Leadership and Commitment
2. Policy and Objectives
3. Organization, Responsibilities, Resources,

Standards and Documents
4. Risk Management
5. Planning and Procedures
6. Implementation Monitoring and Reporting
7. Assurance
8. Management Review

8

5. กฎทอง (Golden Rules)

กลมุ่ บรษิ ทั เชลล์ ประกาศใชก้ ฎทอง
ดา้ นสขุ ภาพ ความปลอดภยั ความมนั่ คง
และส่ิงแวดล้อม (Golden Rules) เพ่อื
เป็นส่วนหน่ึงในขบวนการเปลี่ยนแปลง
พฤติกรรมและบรรลุเป้าหมายท่ีจะไม่
ก่อให้เกดิ อนั ตรายต่อคน ลดผลกระทบ
สิ่งแวดล้อมอย่างต่อเน่ือง และการได้รับความไว้วางใจจากชุมชนของเราและผู้มี
สว่ นไดส้ ว่ นเสยี ในการดำ� เนนิ ธุรกิจ
กฎน้ี ได้เน้นถึงความรับผิดชอบในฐานะพนักงานของบริษัทเชลล์ฯ และ
ขณะเดียวกันก็ส่งเสริมให้เราช่วยเหลือเพ่ือนร่วมงาน และเคารพเพื่อนบ้าน กฎน้ี
ชว่ ยทำ� ใหท้ กุ คน สามารถเขา้ ไปเกย่ี วขอ้ งในสถานการณต์ า่ ง ๆ ไดง้ า่ ยขน้ึ หากพนกั งาน
พบว่า ใครบางคนก�ำลังฝ่าฝืนกฎ และกฎทองน้ี ช่วยให้เราเข้าใจคนอ่ืน หากมีคน
เขา้ มาทกั ทว้ งเพอื่ ชว่ ยเหลอื เราดว้ ย หากเรากำ� ลงั ตกอยใู่ นอนั ตรายหรอื ลมื ทจี่ ะปฏบิ ตั ิ
ตามกฎ หากทุกคนน�ำกฎนี้ไปใช้อย่างจริงจัง ก็จะช่วยป้องกันมิให้เกิดอุบัติเหตุ
ลดผลกระทบด้านสิง่ แวดล้อม
กฎนี้ ได้น�ำคณุ ค่าหลกั ที่กลุ่มบรษิ ัทเชลลย์ ดึ ถอื รว่ มกัน (Shell Core Values)
มาสนับสนุนในเร่อื ง ความซื่อสตั ย์ (Honesty) ความเทยี่ งตรง (Integrity) และการ
เคารพ (Respect) และยังสนับสนนุ หลกั การการดำ� เนนิ ธรุ กจิ ของเชลล์ (SGBP) และ
ความคิดริเริ่มต่าง ๆ ได้แก่ การปฏิบัติตามกฎ ข้อก�ำหนดและจิตใจแห่งการเรียนรู้
(Learner Mindset) ความเป็นผ้นู ำ� (Leadership Framework) ความรับผดิ ชอบ
และการท�ำงานเป็นทมี

9

6. บทบาทและหน้าท่ขี องบคุ ลากรต่าง ๆ ดา้ นความปลอดภยั
ตามกฎหมายของไทย

พนักงานทุกระดับ ควรเข้าใจขอบเขต บทบาท หน้าที่ความรับผิดชอบด้าน
สุขภาพอนามัย ความปลอดภัย ความม่ันคงและสภาพแวดล้อมในการท�ำงาน และ
สามารถน�ำปฏิญญา นโยบาย การบริหารจัดการด้านสุขภาพ ความปลอดภัย
ความมน่ั คง สงิ่ แวดล้อมและความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมไปปฏิบัตใิ นพ้ืนท่ที ่รี ับผิดชอบ
ไดอ้ ย่างมีประสทิ ธภิ าพ

เจา้ หนา้ ทคี่ วามปลอดภยั ระดบั บรหิ าร
1. ก�ำกับ ดูแล เจ้าหน้าท่ีความ

ปลอดภัยในการท�ำงาน ทกุ ระดับซึง่ อย่ใู น
บังคบั บัญชาของเจ้าหนา้ ที่ความปลอดภัย
ในการทำ� งานระดบั บรหิ าร

2. เสนอแผนงานโครงการด้านความ
ปลอดภัยในการท�ำงานในหน่วยงานท่ี
รับผิดชอบตอ่ นายจา้ ง

3. ส่งเสริม สนับสนุน และติดตาม
การด�ำเนินงานเก่ียวกับ ความปลอดภัย
ในการทำ� งานใหเ้ ปน็ ไปตามแผนงาน โครงการ
เพื่อให้มีการจัดการด้านความปลอดภัย
ในการท�ำงานท่เี หมาะสมกบั สถานประกอบกิจการ
4. ก�ำกับ ดูแล และติดตามให้มีการแก้ไขข้อบกพร่อง เพื่อความปลอดภัย
ของลูกจ้างตามท่ีได้รับรายงานหรือ ตามข้อเสนอแนะของเจ้าหน้าท่ีความปลอดภัย
ในการท�ำงาน คณะกรรมการหรือหน่วยงานความปลอดภัย

10

เจา้ หนา้ ท่คี วามปลอดภยั ระดับหวั หนา้ งาน
1. ก�ำกับ ดูแล ให้ลูกจ้างในหน่วยงานท่ีรับ
ผิดชอบปฏิบัติตามข้อบังคับและคู่มือตาม
ข้อ 3 ในกฎกระทรวงฯ
2. วิเคราะห์งานในหน่วยงานท่ีรับผิดชอบเพ่ือ
ค้นหาความเส่ียงหรืออันตรายเบื้องต้น
3. สอนวิธีการปฏิบัติงานท่ีถูกต้องแก่ลูกจ้าง
ในหน่วยงานท่ีรับผิดชอบเพ่ือให้เกิดความ
ปลอดภัยในการปฏิบัติงาน
4. ตรวจสอบสภาพการท�ำงาน เคร่ืองจักร
เคร่ืองมือ และอุปกรณ์ให้อยู่ในสภาพท่ี
ปลอดภยั กอ่ นลงมือปฏิบัตงิ านประจำ� วัน
5. ก�ำกับ ดูแล การใช้อุปกรณ์คุ้มครองความ
ปลอดภยั สว่ นบคุ คลของลกู จา้ งในหนว่ ยงาน
ท่รี บั ผิดชอบ

6. รายงานการประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนร�ำคาญ
อนั เนอื่ งจากการทำ� งานของลกู จา้ งตอ่ นายจา้ ง และแจง้ ตอ่ เจา้ หนา้ ทค่ี วามปลอดภยั
ในการทำ� งาน ระดับวชิ าชีพและ / หรือหนว่ ยงานความปลอดภัยทนั ทที ี่เกิดเหตุ

7. ตรวจสอบหาสาเหตกุ ารประสบอนั ตราย การเจบ็ ปว่ ย หรอื การเกดิ เหตเุ ดอื ดรอ้ น
ร�ำคาญอันเน่ืองจากการท�ำงานของลูกจ้างร่วมกับเจ้าหน้าท่ีความปลอดภัยใน
การท�ำงานระดับวิชาชพี และรายงานผลรวมทัง้ เสนอแนะแนวทางแกไ้ ขปญั หา
ตอ่ นายจ้างโดยไมช่ ักชา้

8. สง่ เสริมและสนบั สนนุ กิจกรรมความปลอดภยั ในการทำ� งาน
9. ปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการท�ำงานอ่ืนตามท่ีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย

ในการท�ำงานระดบั บรหิ ารมอบหมาย

11

เจา้ หนา้ ทค่ี วามปลอดภยั ระดับวิชาชีพ
1. ตรวจสอบและเสนอแนะให้นายจ้างปฏิบัติตามกฎหมายเก่ียวกับความ

ปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดลอ้ มในการท�ำงาน
2. วเิ คราะห์งานเพอื่ ชบ้ี ่งอนั ตราย รวมทั้งก�ำหนดมาตรการปอ้ งกนั หรอื ขั้นตอน

การทำ� งานอยา่ งปลอดภยั เสนอต่อนายจ้าง
3. ประเมินความเส่ยี งด้านความปลอดภยั ในการท�ำงาน
4. วเิ คราะห์แผนงานโครงการ รวมทัง้ ขอ้ เสนอแนะของหน่วยงานต่าง ๆ และ

เสนอแนะมาตรการความปลอดภัยในการทำ� งานตอ่ นายจ้าง
5. ตรวจประเมินการปฏิบัติงานของสถานประกอบกิจการให้เป็นไปตามแผน

งานโครงการ หรือมาตรการความปลอดภยั ในการทำ� งาน
6. แนะน�ำใหล้ ูกจ้างปฏบิ ัติตามขอ้ บงั คบั และคมู่ ือตามข้อ 3
7. แนะนำ� ฝกึ สอน อบรมลกู จา้ งเพอื่ ใหก้ ารปฏบิ ตั งิ านปลอดจากเหตอุ นั จะทำ� ให้

เกดิ ความไมป่ ลอดภัยในการท�ำงาน
8. ตรวจวัดและประเมินสภาพแวดล้อมในการท�ำงาน หรือด�ำเนินการร่วมกับ

บุคคลหรือหน่วยงานท่ีขึ้นทะเบียนหรือตรวจสอบเอกสาร หลักฐานรายงานในการ
ตรวจสอบสภาพแวดล้อมในการท�ำงานภายในสถานประกอบกจิ การ

9. เสนอแนะต่อนายจ้างเพื่อให้มีการจัดการด้านความปลอดภัยในการท�ำงาน
ที่เหมาะสมกบั สถานประกอบกิจการ และพฒั นาให้มีประสทิ ธภิ าพอยา่ งตอ่ เนื่อง

10. ตรวจสอบหาสาเหตุ และวิเคราะห์การประสบอันตราย การเจ็บป่วย
หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนร�ำคาญอันเน่ืองจากการท�ำงาน และรายงานผล รวมทั้ง
เสนอแนะตอ่ นายจ้างเพ่ือป้องกนั การเกดิ เหตุโดยไม่ชกั ชา้

12

11. รวบรวมสถิติ วิเคราะห์ข้อมูล จัดท�ำรายงาน และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับ
การประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนร�ำคาญอันเนื่องจาก
การท�ำงานของลูกจา้ ง

12. ปฏิบตั ิงานดา้ นความปลอดภัยในการทำ� งานอืน่ ตามท่นี ายจา้ งมอบหมาย

ลูกจ้าง
1. ปฏิบัติตามกฎ หลักเกณฑ์ มาตรฐานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย

และสภาพแวดล้อมในการท�ำงานทีบ่ ริษัทฯ และกฎหมายกำ� หนด
2. ดูแลสภาพแวดล้อมในการท�ำงานตามมาตรฐาน เพ่ือให้เกิดความปลอดภัย

ต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ และสุขภาพอนามัยโดยค�ำนึงถึงสภาพของงานและพ้ืนที่ท่ี
รับผิดชอบ

3. สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลและดูแลรักษาอุปกรณ์
ใหส้ ามารถใช้งานได้ตามสภาพและลกั ษณะของงานตลอดระยะเวลาทำ� งาน

4. รายงานการกระท�ำ สภาพการท�ำงาน
ท่ีไม่ปลอดภัย อุบัติเหตุต่อหัวหน้างานหรือ
ผจู้ ัดการแผนกทนั ที

หวั หน้าหนว่ ยงานความปลอดภัย
บังคับบัญชาและรับผิดชอบในการปฏิบัติ

งานของหน่วยงานความปลอดภยั (รายละเอยี ด
หน่วยงานความปลอดภัย หน้าถดั ไป)

13

หน่วยงานความปลอดภยั
1. วางแผนการด�ำเนินงานเพ่ือขจัดความเส่ียงของสถานประกอบกิจการและ

ดแู ลให้มกี ารด�ำเนนิ การอย่างต่อเน่ือง
2. จัดทำ� ขอ้ เสนอแนะเกย่ี วกบั การป้องกันอนั ตรายจากอบุ ตั เิ หตุ อบุ ัติภยั และ

ควบคมุ ความเส่ยี งภายในสถานประกอบกิจการ
3. จัดท�ำคู่มือและมาตรฐานว่าด้วยความปลอดภัยในการท�ำงานไว้ในสถาน

ประกอบกิจการ เพ่ือให้ลกู จ้างหรอื ผู้ทเ่ี กย่ี วขอ้ งได้ใช้ประโยชน์
4. ก�ำหนดชนิดของอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลท่ีเหมาะสมกับ

ลักษณะความเสี่ยงของงานเสนอต่อนายจ้างเพ่ือให้ลูกจ้างหรือผู้ท่ีเก่ียวข้องใส่
ขณะปฏบิ ัติงาน

5. ส่งเสริม สนับสนุนด้านวิชาการและการปฏิบัติงานของหน่วยงานต่างๆ
ในสถานประกอบกิจการ เพ่ือให้ลูกจ้างปลอดจากเหตุอันจะท�ำให้เกิดการประสบ
อนั ตรายหรอื การเจบ็ ปว่ ยอนั เนอ่ื งจากการทำ� งาน รวมทง้ั ดา้ นการควบคมุ ปอ้ งกนั อคั คี
ภยั และอบุ ตั ภิ ยั ร้ายแรงด้วย

6. จัดอบรมเก่ียวกับความรู้พ้ืนฐานและข้อปฏิบัติเกี่ยวกับความปลอดภัย
ในการทำ� งานแกล่ กู จา้ งทเ่ี ขา้ ทำ� งานใหมก่ อ่ นใหป้ ฏบิ ตั งิ าน รวมทง้ั ลกู จา้ งซง่ึ ตอ้ งทำ� งาน
ท่มี ีความแตกต่างไปจากงานเดิมท่เี คยปฏบิ ัตอิ ยูแ่ ละอาจเกดิ อันตรายด้วย

7. ประสานการด�ำเนินงานความปลอดภัยในการท�ำงานกับหน่วยงานต่าง ๆ
ทง้ั ภายในและภายนอกสถานประกอบกิจการ รวมทั้งหนว่ ยงานราชการทีเ่ ก่ยี วข้อง

8. ตรวจประเมินระบบความปลอดภัยในการท�ำงานในภาพรวมของสถาน
ประกอบกจิ การ

9. รวบรวมผลการด�ำเนินงานของเจ้าหน้าท่ีความปลอดภัยในการท�ำงาน
ทุกระดับ และติดตามผลการด�ำเนินงานด้านความปลอดภัยในการท�ำงานให้เป็นไป
ตามนโยบายและแผนงานของสถานประกอบกจิ การ พรอ้ มทงั้ รายงานใหน้ ายจา้ งและ
คณะกรรมการทราบทุกสามเดอื น

10. ปฏิบัติงานดา้ นความปลอดภยั ในการทำ� งานอื่นตามทีน่ ายจ้างมอบหมาย

14

คณะกรรมการความปลอดภยั อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อม
ในการท�ำงาน (คปอ.)

1. พิจารณานโยบายและแผนงานด้านความปลอดภัยในการท�ำงานรวมท้ัง
ความปลอดภัยนอกงาน เพื่อป้องกันและลดการเกิดอุบัติเหตุ การประสบอันตราย
การเจ็บป่วยหรอื การเกิดเหตเุ ดือดร้อนรำ� คาญอันเนื่องจากการท�ำงาน หรอื ความไม่
ปลอดภัยในการทำ� งานเสนอต่อผบู้ รหิ าร

2. รายงานและเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางปรับปรุงแก้ไขให้ถูกต้องตาม
กฎหมายเก่ียวกับความปลอดภัยและมาตรฐานความปลอดภัยต่อนายจ้างเพ่ือความ
ปลอดภัยในการท�ำงานของลกู จ้าง ผรู้ ับเหมาและบุคคลภายนอกทีเ่ ข้ามาปฏบิ ตั งิ าน
หรือเขา้ มาใช้บริการในสถานท่ีทอี่ ยู่ภายใตก้ ารควบคุมของบริษัทฯ

3. สง่ เสริม สนบั สนนุ กจิ กรรมดา้ นความปลอดภยั ในการท�ำงานของบรษิ ัทฯ
4. พิจารณาข้อบังคับและคู่มือ รวมทั้งมาตรฐานด้านความปลอดภัยในการ
ทำ� งานของบรษิ ทั ฯ ต่อผ้บู รหิ าร
5. ส�ำรวจการปฏิบัติการด้านความปลอดภัยในการท�ำงานและตรวจสอบสถิติ
การประสบอนั ตรายทเ่ี กดิ ขน้ึ จากการปฏบิ ตั งิ านใหบ้ รษิ ทั ฯ อยา่ งนอ้ ยเดอื นละหนง่ึ ครง้ั
6. พิจารณาโครงการหรือแผนการฝึกอบรมเก่ียวกับความปลอดภัยในการ
ท�ำงาน
รวมถึงโครงการ แผนการอบรมเก่ียวกับบทบาทหน้าท่ีความรับผิดชอบใน
ดา้ นความปลอดภยั ของลกู จา้ ง หวั หนา้ งาน ผบู้ รหิ ารและบคุ ลากรทกุ ระดบั เพอ่ื เสนอ
ความเหน็ ตอ่ ผู้บริหาร
7. วางระบบการรายงานสภาพการทำ� งานทไี่ มป่ ลอดภยั ใหเ้ ปน็ หนา้ ทขี่ องลกู จา้ ง
ทกุ คนทกุ ระดับตอ้ งปฏิบตั ิ
8. ติดตามผลความคืบหนา้ เรอ่ื งทีเ่ สนอต่อคณะผบู้ รหิ าร
9. รายงานผลการปฏบิ ัตงิ านประจำ� ปี รวมทัง้ ระบปุ ญั หาอปุ สรรคและขอ้ เสนอ
แนะในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการ เมื่อปฏิบัติหน้าท่ีครบ 1 ปี เสนอต่อ
ผู้บรหิ าร
10. ประเมนิ ผลการด�ำเนินงานด้านความปลอดภยั ของบรษิ ทั
11. ปฏบิ ัติงานดา้ นความปลอดภยั ในการท�ำงานอน่ื ตามที่ผ้บู ริหารมอบหมาย

15

7. กฎพทิ กั ษ์ชีวติ อตุ สาหกรรม (IOGP Life-Saving Rules)

กฎพิทกั ษ์ชีวติ (IOGP LIFE-SAVING RULES) ใหม่ครอบคลมุ กจิ กรรมทม่ี คี วามเส่ียงสงู ท่ี
จะก่อให้เกิดอุบัติเหตุและเสียชีวิตมากที่สุด และทุกคนต้องมีหน้าท่ีช่วยกันตรวจตราให้มี
การปฏิบตั ิตามกฎ เพือ่ ทุกคนจะไดร้ ับการคมุ้ ครองมิใหเ้ กิดอุบัตเิ หตุ บริษัทฯ มคี วามตัง้ ใจ
อยา่ งแนว่ แนท่ ี่จะปกปอ้ งชวี ติ ของทกุ คน

กฎพิทักษ์ชีวิต ยังช่วยให้เราบรรลุเป้าหมายศูนย์ หรือ Goal Zero และร่วม
กันฉลองความส�ำเร็จ โดยพนักงานทกุ คนทท่ี �ำงานให้บริษัทฯ ที่ปฏิบัตติ ามกฎจะกลบั บา้ น
ไปหาครอบครวั อนั เปน็ ท่รี ักไดอ้ ยา่ งปลอดภยั

16

ใจแห่งการเรยี นรู้
(Learner Mindset)

เชลลน์ ำ� หลกั การดา้ นปจั จยั มนษุ ย์
(Human Performance Principles)
มาปรับใช้ในระบบจัดการ กระบวนการ
อุปกรณ์ และความเชือ่ ต่าง ๆ ท่ีจะเกิดการ
เรยี นร้ทู แ่ี ทจ้ รงิ ใจแห่งการเรยี นรูย้ งั นำ� ไป
เปน็ องคป์ ระกอบของจติ ทปี่ ลอดภยั (Psy-
chological Safety) และการเรยี นรจู้ ากสิ่งที่ผดิ พลาดต่าง ๆ และเปลีย่ นแนวคดิ จากการ
เรียนรู้แบบเดิม ๆ ไปส่กู ารเป็นผ้ใู คร่อยากจะเรียนรู้

"ใจแหง่ การเรยี นร"ู้ เปน็ การแบง่ ปนั ความเชอื่ ทท่ี กุ คนสามารถทำ� ใหเ้ กดิ ความสามารถ
ในการเรียนรู้ที่เจริญข้ึนผ่านส่ิงที่ผิดพลาดและความส�ำเร็จ รวมถึงการพูดอย่างเปิดเผย
ในสภาพแวดล้อมท่ีปลอดภัย เป็นหนทางท�ำให้เกิดการปรับปรุงพวกเรา และสิ่งแวดล้อม
ทุกคนจะรู้สึกว่าได้รับการสนับสนุนให้ท�ำสิ่งเหล่าน้ี และไว้ใจกันที่จะเสนอความคิดหรือ
ข้อสังเกต การจะเกิดวัฒนธรรมแบบนี้ได้น้ัน ผู้น�ำต้องมีความกระตือรือร้น ถ่อมใจ และ
เต็มใจที่จะรับฟัง และยินดีท่ีจะมีโอกาสได้เรียนรู้จากความผิดพลาดที่จะขับเคลื่อนท�ำให้
เกดิ ความเปลี่ยนแปลงในทางทีด่ ขี ึน้ ในบริบทของความปลอดภัย จิตใจแหง่ การเรยี นรู้ควร
ใหเ้ ราเรยี นรวู้ า่ จะทำ� งานใหเ้ สรจ็ และสง่ิ ทจี่ ะทำ� ใหค้ นผดิ พลาดแตย่ งั ปลอดภยั (Fail Safely)
ไดอ้ ยา่ งไร?

ใจแหง่ การเรยี นรู้ เกดิ ขึ้นไดท้ ต่ี ัวคุณ
1. กระตือรอื ร้น และตอบสนอง สง่ เสริมให้เกดิ การเรียนรู้จากความผดิ พลาดและ

ผลส�ำเรจ็
2. สรา้ งบรรยากาศให้คนกลา้ พูด กลา้ แสดงออก
3. สง่ เสรมิ การจดั การความเสย่ี งทช่ี าญฉลาดและสรา้ งมูลค่า
4. ปรับตวั ไมอ่ ายท่ีจะเปลี่ยน ปฏริ ูป และมคี วามคดิ สร้างสรรคใ์ หม่ ๆ
5. หาความช่วยเหลือเพอื่ ตัดสนิ ใจอย่างทันท่วงทีในสภาวะการณ์ท่ไี มแ่ นน่ อนและ

ซับซอ้ น
17

รายละเอยี ดกฎพิทกั ษช์ ีวิตของอุตสาหกรรม (IOGP LSR)

กฎขอ้ ท่ี 1 การแก้ไขอุปกรณน์ ิรภัย

ได้รบั อนญุ าตก่อนแกไ้ ข/
หยดุ ใช้อุปกรณน์ ิรภัย

■ ฉนั เข้าใจ และใช้อุปกรณน์ ิรภัย
และปฏบิ ตั ติ ามข้นั ตอนการทํางาน
(Procedure) กับงานของฉัน
■ ฉันได้รับอนญุ าตกอ่ น
– หยุดการใช้งาน หรือแก้ไขเปล่ียนแปลงคาํ สั่ง
อปุ กรณน์ ริ ภยั
– ทํางานทไี่ ม่เปน็ ไปตามข้ันตอนการทาํ งาน
(Procedure)
– ลดั ข้นั ตอน/มาตรการความปลอดภยั

18

กฎขอ้ ที่ 2 การทาํ งานในทีอ่ ับอากาศ

ไดร้ บั อนญุ าตกอ่ นเข้า
ทํางานในทอี่ บั อากาศ

■ ฉันยืนยันว่าไดม้ ีการตัดแยกแหล่งพลงั งานแลว้
■ ฉันยืนยนั วา่ มีการตรวจวัดอากาศแล้ว
และจะมกี ารตรวจวดั เป็นระยะเพือ่ เฝ้าระวงั
■ ฉันตรวจสอบและใช้อุปกรณ์ปอ้ งกนั ระบบทางเดนิ
หายใจเมื่อถกู กําหนดให้ใช้งาน
■ ฉนั ยนื ยนั ว่ามีผ้ชู ่วยเหลอื ประจาํ อยู่ทที่ างเข้า
■ ฉันยืนยันวา่ มกี ารจดั ทําแผนให้การช่วยเหลือ
เม่ือเกดิ เหตุฉุกเฉิน
■ ฉนั ได้รับอนญุ าตให้เข้าท่อี บั อากาศแลว้

19

กฎขอ้ ที่ 3 การขับรถอยา่ งปลอดภัย

ปฏิบัติตามกฎ
ความปลอดภยั ทางถนน

■ ฉันคาดเข็มขัดนริ ภัยเสมอ
■ ฉันไมข่ ับรถเกินความเร็วทกี่ าํ หนด
และลดความเรว็ ลงตามสภาพถนน
■ ฉนั จะไม่ใช้โทรศัพท์มอื ถอื และอุปกรณ์อื่นขณะขบั รถ
■ ฉนั มคี วามพร้อม พักผ่อนเพยี งพอ และมีสตขิ ณะขับรถ
■ ฉันปฏบิ ัตติ ามกฎข้อกาํ หนดการบรหิ ารการเดนิ ทาง

20

กฎข้อท่ี 4 การตดั แยกพลังงาน

ทดสอบการตัดแยก/ไม่มี
พลงั งานค้างกอ่ นเริ่มงาน

■ ฉนั ไดช้ ้บี ่งแหลง่ พลงั งานที่เกี่ยวข้องแลว้
■ ฉนั ยนื ยันวา่ แหล่งพลงั งานตา่ ง ๆ ทเ่ี ปน็ อนั ตราย
ได้รบั การตัดแยก ลอ๊ ค และตดิ ป้ายเตอื นแล้ว
■ ฉันได้ตรวจสอบว่าไมม่ พี ลงั งาน และทําการทดสอบ
พลงั งานท่ีอาจเหลอื อยู่ หรอื อาจถูกเก็บไวใ้ นอปุ กรณ์
เรยี บร้อยแล้ว

21

กฎข้อท่ี 5 งานที่มคี วามรอ้ นหรอื ประกายไฟ

ควบคมุ แหลง่ วตั ถไุ วไฟและ
จดุ กอ่ ใหเ้ กดิ ประกายไฟ

■ ฉันได้ช้บี ่งและควบคมุ แหล่งประกายไฟ
■ กอ่ นเรมิ่ งานท่ีมคี วามร้อนหรือประกายไฟ (Hot Work)
– ฉันยืนยนั ว่าไดเ้ คล่อื นยา้ ย หรอื ตัดแยกวตั ถุไวไฟแลว้
– ฉันไดร้ ับอนญุ าต
■ ก่อนเรม่ิ งานทีใ่ ช้ความรอ้ นหรือประกายไฟในพนื้ ทีอ่ นั ตราย
– ได้ทดสอบวัดก๊าซอนั ตรายเรียบร้อยแล้ว
– เฝ้าระวงั โดยการวัดก๊าซอยา่ งตอ่ เน่ือง

22

กฎข้อที่ 6 เขตอนั ตราย (Line of Fire)

ให้ตวั เองและผูอ้ น่ื
อยูน่ อกเขตอนั ตราย

■ ฉนั ใหต้ ัวเองอยใู่ นจุดท่ีห่างไกลจาก
– วัตถทุ ่กี ําลงั เคลือ่ นที่
– ยานพาหนะตา่ ง ๆ
– บรเิ วณที่มีการปล่อยแรงดัน
– บรเิ วณที่อาจมวี ตั ถตุ กลงมา
■ ฉนั จดั ตงั้ และปฏบิ ตั ติ ามแนวเขตกน้ั อนั ตรายและโซนพนื้ ทเ่ี ขต

หวงห้าม
■ ฉนั จัดการยดึ วตั ถุทไี่ ม่ม่นั คงและรายงานโอกาสทว่ี ัตถุนนั้
จะตกลงมา

23

10 คาํ ถาม

ทต่ี อ้ งตรวจสอบเพอ่ื ไมใ่ หไ้ ดร้ บั บาดเจบ็

จากเขตอนั ตราย (Line of Fire)

เขตอนั ตราย (LINE OF FIRE): บรเิ วณพนื้ ทท่ี าํ งานซงึ่ มคี วามเสยี่ งสงู ทจี่ ะทาํ ใหบ้ คุ คลเกดิ การบาดเจบ็ รา้ ยแรงจาก
วตั ถหุ รอื ยานพาหนะทกี่ าํ ลงั เคลอ่ื นท่ี บรเิ วณทม่ี กี ารปลอ่ ยแรงดนั และบรเิ วณทอ่ี าจมวี ตั ถตุ กลงมา

1 ยานพาหนะเคลอ่ื นท/่ี 6 อปุ กรณภ์ ายใตแ้ รงดนั PRESSURE
เครอ่ื งจกั รหนกั
ไดต้ รวจสอบความถูกต้องว่าไม่มพี ลังงานตกคา้ งอยู่ในอปุ กรณ์กอ่ นที่จะ PRESSURE
มมี าตรการควบคุมเพียงพอในสถานทท่ี าํ งาน กรณีทมี่ ยี านพาหนะเคลอื่ นที่ ทําการตดั หรือเปิดอปุ กรณ์หรอื ไม่?
หรือไม่? หลงั จากตรวจสอบแล้ววา่ ไม่มพี ลังงานตกค้างแล้ว บุคคลได้ออกนอกเขต
มีการใช้เบรคมอื เมอื่ ต้องจอดและใช้อุปกรณห์ า้ มลอ้ สําหรับการจอด อันตรายหรือไม่?
ยานพาหนะบนพ้ืนท่ีลาดเอียงหรือไม?่ ถงั ก๊าซทม่ี ีแรงดันทั้งหมดมฝี าครอบ จดั วางต้ัง และมีการยดึ อย่างมั่นคง
ผ้ปู ฏบิ ัติงานหรือผ้ขู บั ขสี่ ามารถมองเหน็ บคุ คลในบริเวณพ้ืนทปี่ ฏิบตั ิงานได้ หรือไม่?
อย่างชดั เจนหรอื ไม?่ หากไม่สามารถมองเห็นได้อย่างชดั เจน มเี จา้ หน้าท่ี เราทราบถงึ โอกาสที่จะไปอยูใ่ นเขตอันตรายเม่อื ทํางานกับเครือ่ งมือที่มี
ให้สญั ญาณธงหรือไม?่ แรงดันหรือไม?่

2 การยกวตั ถ/ุ 7 เครอ่ื งจกั รกลและเครอ่ื งมอื
การใชร้ อกยกสง่ิ ของ
มีผปู้ ฏิบัติงานอนื่ อยู่ใกลก้ ับเครื่องมือ อปุ กรณท์ มี่ ชี ิ้นส่วนหลุดหรือกระเดน็ ออกได้
ผปู้ ฏบิ ตั งิ านอน่ื ไดถ้ กู กนั ไมใ่ หเ้ ขา้ ไปบรเิ วณทม่ี กี ารยกวตั ถ/ุ หรอื ไม่?
การใชร้ อกยกสง่ิ ของหรอื ไม?่ อปุ กรณอ์ าจหมนุ หรอื ยงั คงเคลอื่ นทไี่ ดโ้ ดยไมค่ าดคดิ เมอ่ื ปลดพลงั งานแลว้ ไดห้ รอื ไม?่
สิ่งของที่จะยกมโี อกาสแกว่งไปมาขณะยกขึน้ หรอื วางลงหรอื ไม?่ อุปกรณ์นริ ภัยท่ีออกแบบมาสําหรับปอ้ งกนั อันตรายจากเครื่องมือและอปุ กรณ์
ตรวจสอบว่าคํ้ายนั (Rigger) ต้องไมร่ ับนํา้ หนักเกินกว่าขีดจาํ กดั ท่ปี ลอดภยั ทาํ งานได้ตามปกติหรอื ไม?่
หรือไม่? เราระวังอันตรายในการวางตําแหน่งมอื กรณปี ระแจลนื่ หลดุ จากมือหรอื ไม่?
มือและนว้ิ อาจไดร้ บั อันตรายจากการตดิ หรอื ถกู หนบี ได้หรอื ไม่?
3 การทาํ งานทส่ี งู /
วตั ถตุ กหลน่ 8 อปุ กรณไ์ ฟฟา้ ON ON

มีการกําหนดพืน้ ทที่ ี่วัตถุอาจตกลงมาด้านล่างสําหรับการทาํ งาน เราหลกี เลย่ี งการทาํ งานหรืออยใู่ กล้อุปกรณ์ทม่ี กี ระแสไฟฟ้าหรือไม่?
ทีส่ ูงหรือไม่? ขณะปิด/เปดิ สวทิ ซไ์ ฟ เรายืนในตําแหน่งท่ีปลอดภัยกรณีที่อาจเกดิ ไฟฟา้
เคร่อื งมือและอุปกรณ์ทัง้ หมดถูกยึดอยา่ งปลอดภยั สาํ หรับการทาํ งาน ลัดวงจรหรอื มีประกายไฟหรือไม?่
ที่สูงหรือไม?่ ในขณะปดิ เบรกเกอร์ เรายืนอยู่ในระยะห่างที่ปลอดภยั พอหรือไม่?
ใชก้ ระเป๋าใส่เคร่อื งมอื และสายนิรภยั สําหรับยึดเครื่องมือและอปุ กรณ์ ทกุ คนเขา้ ใจหรอื ไมว่ ่าหอ้ งควบคมุ ไฟฟ้าไมใ่ ช่สถานท่ีปลอดภัยท่ีจะ
ใหค้ นทีท่ ํางานทีส่ งู ใช้หรือไม่? ทํางานอื่นหรือใชพ้ กั ผ่อน?

4 สายทถ่ี กู ยดึ ตงึ /สปรงิ 9 การเคลอื่ นทข่ี องวตั ถทุ มี่ ี
ทก่ี าํ ลงั รบั นาํ้ หนกั แนวการตก (Projectiles)

เราทราบหรอื ไมว่ ่า จะต้องอยู่ห่างจากสายทีถ่ กู ยึดตึง (เชน่ โซ่ สาย เราไดป้ ระเมนิ อันตรายจากเศษวัสดุกระเดน็ ใสจ่ ากการทํางาน เช่น งานเจยี ร
เคเบิล และเชอื ก) อุปกรณท์ ่ีถกู รัดและขด หรอื อปุ กรณส์ ปรงิ ท่ีรบั น้ําหนกั บด ถาก พน่ ทราย พน่ ด้วยนาํ้ หรอื ไม่?
หรือไม่? มีข้ันตอนในการควบคุมอันตรายจากวตั ถเุ คลอ่ื นที่ทีม่ แี นวการตก และ/
มือและสว่ นของรา่ งกายเราตอ้ งอยหู่ า่ งจากอปุ กรณ์ชว่ ยยก เชน่ สายยก หรอื การกัน้ พ้ืนที่ และการเข้าพืน้ ที่หวงห้ามหรือไม?่
และขอ้ ต่อต่างๆหรอื ไม่? เราไดจ้ ัดวางเครอื่ งมือรองรับวัตถุเคล่ือนที่ที่มแี นวการตกอย่างปลอดภัย เชน่
เราไดพ้ ิจารณาถงึ ความเปน็ ไปไดว้ า่ ท่ออาจจะเคลอื่ นทเ่ี มื่อมกี ารตดั หรอื ประกายไฟจากงานเจียรให้ไปตกอุปกรณร์ องรบั ทีเ่ ตรียมไว้แล้วหรือไม่?
ถอดน็อตออกหรอื ไม?่
10 การดัน/การดงึ
5 วตั ถทุ อ่ี าจกลง้ิ หรอื ลม้ ได้
เราวางตําแหนง่ ทา่ ทางร่างกายเมอ่ื มีการดนั หรอื ดงึ เช่น การใช้ประแจ
มกี ารยดึ สงิ่ ของหรอื วตั ถดุ า้ นบนทมี่ นี ้าํ หนกั ซงึ่ อาจกลงิ้ ไดอ้ ยา่ งแนน่ หนาแลว้ หรอื รถลาก ท่ปี ลอดภัยหรอื ไม่?
หรือไม่? ขณะขันประแจ เรายังคงระมดั ระวังและคาดการณถ์ ึงโอกาสท่ีประแจ
เราจะทาํ อยา่ งไร หากนํ้าหนักที่ประเมินไว้เปลีย่ นแปลงไป? ออกหา่ งจาก จะลน่ื หลดุ มือหรือไม่?
พืน้ ที่อนั ตราย! เราระมัดระวังไม่ให้ลําตวั ใบหน้า และมอื อยใู่ นเขตอันตรายหรอื ไม่?
มกี ารยึดส่ิงของให้แน่นหนากอ่ นทจี่ ะทาํ การยก บรรจุ ถา่ ยออก หรือขนย้าย
หรือไม่?
มสี ิง่ ของทีอ่ าจเคลื่อนทห่ี รอื รว่ งหลน่ ขณะขนยา้ ยดว้ ยรถยก หรือรถบรรทุก
หรอื ไม่?

Copyright © 2021 Shell International B.V. This document is made available for general information purposes only. You must not use, reproduce, copy, modify, distribute or otherwise deal with this document for any other purpose. No express or implied representation or warranty is made as to either the accuracy
or completeness of any information provided herein or its fitness for a particular use, and Shell International B.V. disclaims all liability for any reliance placed on any information provided herein or for any decision to act upon it. This document should not be construed as legal or technical advice or opinion. Any decision to
act upon the whole or part of this document shall be entirely at your own discretion.

24



กฎขอ้ ที่ 8 การอนุญาตทาํ งาน

มีใบอนุญาตทํางานตรงตาม
ทกี่ ําหนด

■ ฉันได้ยนื ยนั หากงานนั้นตอ้ งการใบอนญุ าตเพอ่ี ทํางาน
■ ฉันไดร้ บั อนุญาตใหท้ ํางานน้นั ได้
■ ฉันเข้าใจรายละเอียดในใบอนุญาตนัน้
■ ฉันยืนยันว่าอันตรายต่าง ๆ ได้ถูกควบคุมและปลอดภัยท่ีจะ

เริ่มงานได้
■ ฉนั หยดุ ทาํ งานและประเมนิ ความเส่ยี งใหม่
หากสภาพการณม์ ีการเปล่ยี นแปลง

26

กฎขอ้ ท่ี 9 การทำ� งานทส่ี ูง

ปอ้ งกนั ตัวเองไม่ใหต้ กจากทีส่ ูง

■ ฉันตรวจสอบอุปกรณ์ป้องกนั การตกก่อนใช้งาน
■ ฉันยดึ เคร่ืองมือ / วัสดใุ นการทํางาน ใหม้ ั่นคงปอ้ งกนั การตก

สดู่ า้ นล่าง
■ ฉันยึดเก่ียวอุปกรณ์ป้องกันการตกกับจุดยึดท่ีได้รับอนุญาต

อย่างสมบรู ณ์ ขณะอยู่นอกเขตพื้นที่ปอ้ งกันอนั ตราย

27

กฎพทิ กั ษช์ วี ติ

(Life Saving Rules)

การแก้ไขอปุ กรณ์นริ ภยั การทำางานในทอี่ ับอากาศ การขบั รถอย่างปลอดภยั

ได้รบั อนุญาตก่อนแก้ไข/ ได้รับอนุญาตกอ่ นเข้า ปฏบิ ัตติ ามกฎความ
หยุดใชอ้ ุปกรณน์ ิรภยั ทำางานในทีอ่ ับอากาศ ปลอดภยั ทางถนน

• ฉันเขา้ ใจ และใช้อุปกรณ ์ นริ ภยั • ฉันยืนยนั วา่ ได้มีการตัดแยกแหล่ง • ฉนั คาดเขม็ ขดั นริ ภัยอยเู่ สมอ
และปฏิบัติตามขนั้ ตอนการทาำ งาน พลงั งานแลว้ • ฉนั ไม่ขับรถเกนิ ความเรว็ ทกี่ ำาหนด
(Procedure)กับงานของฉัน
• ฉนั ยืนยนั วา่ มีการตรวจวดั อากาศ และลดความเรว็ ลงตามสภาพถนน
• ฉันไดร้ ับอนุญาตกอ่ น แล้ว และจะมกี ารตรวจวดั เป็นระยะเพือ่ เฝ้าระวงั • ฉันจะไม่ใช้โทรศพั ทม์ อื ถอื และอุปกรณ์อื่นขณะขับรถฉัน
– หยุดการใชง้ าน หรอื แก้ไขเปล่ียนแปลงคำาสง่ั
อปุ กรณน์ ิรภยั • ฉันตรวจสอบและใช้อุปกรณ์ปอ้ งกันระบบทางเดิน ไม่ใชโ้ ทรศัพท์มอื ถอื และอปุ กรณอ์ ่นื ขณะขับรถ
– ทาำ งานทไี่ มเ่ ป็นไปตามขัน้ ตอนการทาำ งาน หายใจเมื่อถูกกำาหนดใหใ้ ชง้ าน • ฉันมคี วามพรอ้ ม พักผ่อนเพยี งพอ และมีสติขณะขับรถ
(Procedure) • ฉันปฏิบตั ิตามกฎข้อกาำ หนดการบรหิ ารการเดนิ ทาง
• ฉนั ยนื ยนั ว่ามีผู้ช่วยเหลือประจำาอยู่ทีท่ างเขา้
– ลดั ขัน้ ตอน/มาตรการความปลอดภัย • ฉนั ยืนยันว่ามีการจดั ทำาแผนใหก้ ารช่วยเหลือเม่ือเกดิ

เหตฉุ ุกเฉิน
• ฉนั ไดร้ ับอนุญาตให้เข้าท่อี ับอากาศแลว้

การตัดแยกพลังงาน งานทม่ี คี วามรอ้ นหรอื ประกายไฟ เขตอันตราย (Line of Fire)

ทดสอบการตัดแยก/ไมม่ ี ควบคมุ แหล่งวัตถุไวไฟและ ใหต้ วั เองและผู้อืน่ อยู่นอก
จุดก่อให้เกดิ ประกายไฟ เขตอันตราย
พลังงานค้างก่อนเริ่มงาน
• ฉนั ได้ชบ้ี ่งและควบคุมแหลง่ • ฉนั ให้ตวั เองอยูใ่ นจดุ ท่ีห่างไกลจาก
0 ประกายไฟ – วตั ถทุ ีก่ ำาลงั เคล่อื นที่
– ยานพาหนะตา่ งๆ
• ฉันได้ชบ้ี ่งแหล่งพลงั งานที่ • ก่อนเรมิ่ งานที่มคี วามรอ้ นหรือ – บรเิ วณทมี่ ีการปล่อยแรงดนั
ประกายไฟ (Hot Work) – บริเวณทอ่ี าจมวี ตั ถตุ กลงมา
เกี่ยวขอ้ งแลว้ – ฉนั ยืนยนั ว่าได้เคล่อื นย้าย หรือตัดแยกวตั ถุไวไฟแล้ว
– ฉันไดร้ บั อนุญาต • ฉันจัดตง้ั และปฏิบัติตามแนวเขตก้นั อันตรายและโซน
• ฉนั ยนื ยันว่าแหลง่ พลังงานตา่ งๆ หวงห้าม
• ก่อนเร่มิ งานทใ่ี ช้ความรอ้ นหรอื ประกายไฟในพ้นื ที่
ที่เปน็ อันตรายได้รบั การตัดแยก ล๊อค และติดปา้ ย อนั ตราย • ฉนั จัดการยึดวัตถทุ ่ีไมม่ ั่นคงและรายงานโอกาสทว่ี ตั ถุ
– ไดท้ ดสอบวัดก๊าซอันตรายเรยี บร้อยแล้ว น้ันจะตกลงมา
เตือนแล้ว – เฝ้าระวงั โดยการวดั ก๊าซอย่างต่อเนื่อง

• ฉนั ได้ตรวจสอบวา่ ไมม่ พี ลงั งาน และทำาการทดสอบ

พลงั งานท่ีอาจ เหลืออย ู่ หรืออาจถกู เกบ็ ไว้ในอปุ กรณ์

เรียบรอ้ ยแล้ว

การยกของโดยใช้เครอ่ื งจกั ร การอนุญาตทาำ งาน การทำางานทสี่ ูง

วางแผนปฏิบัติการยกและ มีใบอนุญาตทำางานตรงตาม ป้องกนั ตวั เองไมใ่ หต้ กจาก
ควบคุมพื้นท่ี ท่ีกำาหนด ที่สูง

• ฉนั ยืนยันว่าไดต้ รวจสอบอุปกรณ์ • ฉันได้ยืนยัน หากงานนัน้ ต้องการใบ • ฉันตรวจสอบอปุ กรณ์ปอ้ งกนั การ
และสง่ิ ของท่ีจะยกและมีความ อนญุ าตเพอ่ี ทาำ งาน ตกกอ่ นใช้งาน
ปลอดภัยพอท่ีจะเรม่ิ ปฏิบตั ิงาน
• ฉันได้รับอนญุ าตใหท้ าำ งานนัน้ ได้ • ฉันยดึ เคร่ืองมือ/วัสดใุ นการ
• ฉนั ทำางานกับอปุ กรณท์ ีอ่ นญุ าตใหท้ ำางานได้เทา่ นั้น • ฉนั เข้าใจรายละเอียดในใบอนุญาตนัน้ ทาำ งาน ให้มน่ั คง ปอ้ งกันการตกส่ดู า้ นล่าง
• ฉนั จดั ทาำ และปฏิบตั ติ ามแนวป้องกันและแนวเขตพืน้ ท่ี • ฉันยนื ยนั วา่ อนั ตรายต่างๆได้ถูกควบคุมและปลอดภัยที่
• ฉนั ยึดเกย่ี วอปุ กรณป์ ้องกันการตกกบั จุดยึดท่ีไดร้ บั
หวงห้าม จะเร่ิมงานได้ อนญุ าตอยา่ งสมบูรณ ์ ขณะอย่นู อกเขตพน้ื ท่ีป้องกนั
• ฉันไมเ่ ดินเข้าไปใตส้ ง่ิ ของทกี่ าำ ลงั ถูกยกลอยอยู่ • ฉันหยุดทาำ งานและประเมินความเสยี่ งใหม่ หากสภาพ อันตราย

การณม์ ีการเปล่ียนแปลง

28

หลักการพืน้ ฐาน

ดา้ นความปลอดภยั ในกระบวนการท�ำงาน

ใช้มาตรการป้องกันสองชนั้ 1 อยา่ ปลอ่ ยการระบายแบบเปิด
สำ� หรบั การระบายของเหลว 2 หรือการสูบถ่ายที่สำ� คญั
และไอสารไฮโดรคารบ์ อนและสารเคมเี สมอ โดยขาดการดูแล

ใช้มาตรการบรรเทาชว่ั คราวในกรณีท่ี ! สำ� หรบั กจิ กรรมความเสยี่ งสงู
อปุ กรณส์ �ำคัญเพือ่ ความปลอดภัยล้มเหลว 1 ท่ีระบไุ ว้ให้ปฏบิ ัติตาม
เดินตรวจแนวท่อ - ตรวจยนื ยนั 2 วธิ ปี ฏบิ ตั ิและลงนาม
ความถกู ต้องการเปลีย่ นแปลงแนวท่อใดๆ ในแตล่ ะข้นั ตอน
MOC ห้ามท�ำการเปลีย่ นแปลงใดๆ
โดยปราศจากการจัดการ
เปลยี่ นแปลงทเี่ หมาะสม

ตรวจสอบการยนื ยันแนน่ ทง้ั หมด 0 หมนั่ ตรวจสอบว่าอปุ กรณ์
หลงั จากเสร็จงานซ่อมบ�ำรงุ ปราศจากแรงดนั และระบาย
ของเหลวออกแลว้ และทำ� การ
ตัดระบบอยา่ งปลอดภยั
ก่อนจะเร่ิมงานซอ่ มบ�ำรุง

ด�ำเนินการจัดการเปลยี่ นแปลงและ ตอบสนองต่อสญั ญาณเตอื น
การตดิ ต้ังการปอ้ งกันการไหลย้อน ต่างๆ ท่ีส�ำคัญ
เม่อื เชือ่ มตอ่ สิ่งสาธารณปู โภค
เข้ากบั กระบวนการ U

29

8. ความปลอดภยั ในการทำ� งานกับเครอ่ื งจักร

• พนกั งานต้องผ่านการฝกึ อบรม และมีความเข้าใจข้นั ตอนการทำ� งาน และตรวจ
สอบความพร้อมของเครอื่ งจักรกอ่ นการปฏบิ ตั งิ าน

• แตง่ กายใหป้ ลอดภยั เชน่ เก็บผม ไมใ่ สเ่ คร่อื งประดับ ขณะท�ำงานกบั เครือ่ งจกั ร
• ติดตง้ั การด์ ปอ้ งกันอนั ตรายทเ่ี หมาะสม บรเิ วณส่วนทีเ่ คลอื่ นไหวของเครื่องจักร
• หา้ มถอด ปรับแตง่ หรือแก้ไขเคร่ืองจกั ร / อปุ กรณ์ป้องกันอนั ตรายเคร่ืองจักร

ขณะเครื่องจกั รกำ� ลังท�ำงาน
• แขวนป้ายเตือนหรือตัดระบบพลังงาน (LOTO) หากต้องตรวจสอบ ซ่อมแซม

แก้ไขเคร่ืองจักร
• หากพบเคร่อื งจกั รช�ำรดุ มีสิ่งผดิ ปกติ ใหแ้ จง้ หวั หนา้ งาน / ผูร้ บั ผดิ ชอบทนั ที
• รายละเอยี ดเพ่มิ เตมิ ดใู นกฎพทิ ักษช์ ีวิต (IOGP LSR) กฎขอ้ ท่ี 4 และ 8

30

9. ความปลอดภัยในการทำ� งานกบั เครอ่ื งมอื และ อปุ กรณ์ไฟฟ้า

• ตรวจสอบอุปกรณ์ เครื่องมือไฟฟ้า
ก่อนใชง้ าน หา้ มใช้เครือ่ งมอื ทชี่ �ำรุด
PUMP CONTROL PANEL

POWER ON PUMP • ใช้เคร่ืองมือให้ถูกกับชนิดของงาน และ
TEMP. HIGH B Y PA S S E D
TEMP. LOW
PRESSURE HI
MOTOR TRIP

PUMP BYPASS มกี ารบำ� รุงรกั ษาที่ดี จดั เก็บให้เรียบร้อย
SWITCH
หลังจากใชง้ านNORMAL
B Y PA S S

JOANBASLAYFSEITSY • ไมพ่ กพาเครือ่ งมือและอุปกรณไ์ วก้ บั ตวั
• ห้ามใช้ปืนลมพ่นเป่าเสื้อผ้า หรือตาม
ร่างกาย
• การถอดปล๊ักให้จับที่ตัวปล๊ัก ห้ามดึง
สายไฟ เพราะอาจท�ำใหส้ ายไฟขาดและ
ไฟฟ้าลัดวงจรได้
• สายไฟทรี่ อ้ นเป็นตัวบ่งบอกเหตคุ วามผดิ ปกติเก่ียวกับเครอื่ งใช ้ ใหร้ ีบแจ้ง
หวั หน้างานและหยดุ ใช้เคร่อื งมอื นัน้
• หา้ มนำ� อุปกรณ์ / เคร่ืองใชไ้ ฟฟา้ ท่ีไมม่ ีสายดนิ มาใช้งาน
• ห้ามถอดหรอื ปรับเปล่ียนอุปกรณ์ความปลอดภัยทตี่ ิดมากบั อปุ กรณ์ไฟฟา้
• ไมต่ ่ออปุ กรณ์กับปลั๊กพว่ งมากเกินไป
• ไมจ่ ับอปุ กรณ์ไฟฟา้ ขณะร่างกาย / มือเปยี กชื้น
• ไมต่ ่ออปุ กรณ์ไฟฟา้ ท้ิงไวห้ ลงั เลกิ งาน เช่น ตู้นำดม่ื เครอื่ งชาร์จแบตเตอร่ี
• หา้ มต่อสายตรงโดยไม่ผ่านอุปกรณ์ป้องกันอนั ตราย
• หลงั เลกิ งาน ปดิ สวิทซ์ ถอดปลัก๊ อปุ กรณไ์ ฟฟา้
• กอ่ นการซอ่ มบำ� รงุ อปุ กรณไ์ ฟฟา้ เครอื่ งมอื เครอื่ งจกั รทม่ี กี ระแสไฟฟา้ ไหลผา่ น
ต้องมกี ารทดสอบวา่ ไมม่ กี ระแสไฟฟ้าเหลืออยู่
• สวมใส่อุปกรณป์ อ้ งกันอันตรายสว่ นบคุ คลท่กี �ำหนด
• รายละเอียดเพิ่มเติมดูในกฎพทิ ักษ์ชวี ิต (IOGP LSR) กฎขอ้ ท่ี 4 และ 8

31

10. ความปลอดภยั ในสำ� นกั งาน

พนักงานต้องร่วมป้องกันและทักท้วงการกระท�ำและสภาพท่ีไม่ปลอดภัยใน
ส�ำนักงานตลอดเวลา

อบุ ัติเหตุในส�ำนกั งาน การปอ้ งกนั
ตดั บาด - ใชเ้ คร่อื งตดั กระดาษแบบมีฝาครอบใบมดี
- ใบมดี คทั เตอร์ ต้องเลอ่ื นเกบ็ ใบมีดทกุ ครง้ั
สะดุด หลังใชง้ าน
- อุปกรณ์เจาะรกู ระดาษ ตอ้ งจบั ให้ถูกต้อง
- อปุ กรณเ์ ย็บลวดกระดาษ ตอ้ งใชอ้ ยา่ งระมดั ระวงั
- หมดุ ติดบอรด์ จดั เก็บอย่างปลอดภัย
- ติดเทปสายไฟ สายโทรศัพทก์ บั พ้นื ใหเ้ รยี บร้อย
บรเิ วณทางเดนิ
- จดั วางอปุ กรณ์ไฟฟา้ ใกล้กับปลก๊ั ไฟ
- ไม่วางสิ่งขวางบริเวณทางเดนิ และตรวจสอบ
ใหอ้ ยใู่ นสภาพปลอดภัยตลอดเวลา

ลื่น ลม้ - ท�ำความสะอาด หรือแจง้ แม่บ้าน หากมีนำ หกทีพ่ ้นื
- ไมย่ กสิ่งของสงู เกนิ จนมองไมเ่ หน็ ทาง
- ไมส่ วมรองเท้าแตะ เหยยี บส้น รองเท้าส้นสงู มาก

ส่ิงของหล่นใส่ - ห้ามวางส่ิงของหลงั ตู้ โดยเฉพาะท่มี นี ำหนกั มาก
และของมคี ม
- ตเู้ กบ็ เอกสาร ของหนกั เอกสารท่ใี ช้บ่อย ควรเกบ็
ชนั้ ลา่ งสุด
- ฐานตูต้ ้องมน่ั คงและไมค่ วรเปดิ ลนิ้ ชักตมู้ ากกว่า
1 ลนิ้ ชกั

32

CAUTION
Wet Floor

CAUTION
Wet Floor

อุบัตเิ หตใุ นส�ำนักงาน การปอ้ งกัน

ตกจากทส่ี ูง - ไมค่ วรใช้เกา้ อที้ ม่ี ีล้อเลอ่ื นมาเปน็ ทีร่ องยนื
หงายหลงั - หยิบของในท่สี งู ตอ้ งใชบ้ นั ไดทป่ี ลอดภยั และมคี น
ช่วยจับ

กระแทก ชน - ไม่วางตู้ โต๊ะบรเิ วณทางเดิน หรือทางเข้า-ออก
- กอ่ นเปิด/ปดิ ประตู ควรตรวจสอบดูว่าไมม่ ี
คนกำ� ลังเดนิ มา
- บรเิ วณมมุ อบั และมองไมเ่ ห็น ควรดูกระจก หรือ
เดนิ ชิดดา้ นขวามือ

ปวดหลงั บาดเจ็บ - ส�ำรวจเส้นทาง กำ� จดั สงิ่ ที่กีดขวางกอ่ นเคลือ่ น
จากการยก ย้ายวสั ดุ
เคลอ่ื นย้าย - ใช้หลักการยกอย่างปลอดภยั
วสั ดุ - หาเพ่อื นช่วยยก หรือใชอ้ ุปกรณช์ ่วยยก ผอ่ นแรง
เชน่ รถเข็น

คณุ ภาพอากาศภายในไม่ดี - ไม่น�ำอาหารหรอื สิ่งท่มี กี ลิ่นแรงเขา้ มาในพนื้ ที่
ปรบั อากาศ
- ไมว่ างสง่ิ ของกดี ขวางระบบระบายอากาศ
- ไม่เปดิ ประตู หน้าต่างขณะท่รี ะบบปรับอากาศ
ทำ� งาน หรือเปิดระบายอากาศ
- ม่นั ใจว่าบรเิ วณเคร่อื งถ่ายเอกสารมคี วามสะอาด
และเปน็ ระเบยี บเรยี บรอ้ ยตลอดเวลา
- รายงานทนั ทเี ม่อื มีปญั หาเร่อื งคณุ ภาพอากาศ

การจดั เกบ็ วัสดุ สง่ิ ของ - ท�ำกิจกรรม 5 ส ในพ้นื ทท่ี ี่รับผดิ ชอบ
ท่ีไม่เปน็ ระเบยี บเรียบร้อย - จดั โตะ๊ ทำ� งานให้เป็นระเบยี บเรยี บรอ้ ยตลอดเวลา

33

11. ความปลอดภัยในการท�ำงานกับสารเคมอี ันตราย
• อ่านฉลากจากภาชนะบรรจุ เพ่ือให้
ทราบเก่ียวกับคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์
ข้อควรระวังและวิธีปฏิบัติเม่ือเกิดเหตุ
ฉกุ เฉิน
• การเคล่ือนย้ายสารเคมีด้วยมือ ควรใช้
มอื ทงั้ สองขา้ งถอื ภาชนะอยา่ งระมดั ระวงั
และตอ้ งตรวจสอบฝาปดิ ใหส้ นทิ ทกุ ครงั้
ก่อนการเคล่ือนย้าย หากเคลื่อนย้าย
ปริมาณมาก ๆ ควรใชร้ ถเข็นและตรวจ
สอบความมั่นคงของการวางภาชนะไม่
ให้ตกหลน่
• พ้นื ต้องเรยี บสม่�ำเสมอ ไมล่ น่ื และไมม่ ี
วัสดุกีดขวางเส้นทางท่ีต้องเคลื่อนย้าย
สารเคมี

• ปดิ ภาชนะบรรจใุ หส้ นทิ ทกุ ครง้ั หลงั ใชง้ าน เพอ่ื ปอ้ งกนั การระเหยและหกรวั่ ไหล
• ห้ามนำ� อาหาร หรือภาชนะบรรจุอาหารไปเกบ็ ในบรเิ วณทท่ี �ำงานกับสารเคมี
• ห้ามสูบบหุ รห่ี รอื ท�ำใหเ้ กิดประกายไฟในสถานที่จัดเกบ็ สารเคมี
• สารไวไฟ ต้องเกบ็ ในท่ีแหง้ อากาศถ่ายเท อณุ หภูมิไม่เกิน 45 องศาเซลเซยี ส
• สวมใสอ่ ุปกรณป์ ้องกันอันตรายส่วนบคุ คลทก่ี �ำหนด
• การก�ำจัดของเสียจากสารเคมี ต้องท้ิงในภาชนะที่ได้มาตรฐานและติดฉลาก

ใหเ้ รียบร้อย
• หากเกิดอบุ ตั ิเหตุเกี่ยวกบั สารเคมอี ันตรายให้ปฏิบัติตามแผนฉุกเฉนิ ทกี่ �ำหนด

34

12. ความปลอดภัยในการทำ� งานท่ีก่อให้เกดิ
ประกายไฟและความร้อน

งานเช่ือม
การทำ� งานเช่อื ม งานเจยี ร์ / ตัด และงานกลงึ / เจาะ
ตอ้ งปฏบิ ตั ติ ามกฎพทิ กั ษช์ วี ติ ขอ้ 5 และ 8 อยา่ งเครง่ ครดั
และเพ่มิ มาตรการความปลอดภัยดงั ต่อไปนี้
• อนญุ าตเฉพาะผทู้ ม่ี หี นา้ ทเี่ ฉพาะและไดร้ บั มอบหมาย

ให้ปฏบิ ัติงานเท่านั้น
º ต้องตรวจสอบเครอื่ งมือก่อนการท�ำงาน
º ฉนวนของตูเ้ ช่ือม หัวเชือ่ ม มอื จบั สายส่งและขอ้ ต่อ
º ท่คี ีบสายดิน
º เกจวดั ความดันตา่ ง ๆ ทีป่ รบั ระดบั ความดนั ท่กี ันเปลวไฟ
º มชี ดุ อปุ กรณป์ อ้ งกนั ไฟยอ้ นกลบั ทร่ี ะบบจา่ ยกา๊ ซอะเซทธลิ นี กอ่ นตอ่ เขา้ กบั
หัวเชื่อม
º วาลว์ ของถังกา๊ ซต้องมฝี าครอบ และปิดใหแ้ น่นเมอื่ ไม่ใชง้ าน
º วางถังก๊าซตั้งตรง มีการระบุชนิดของก๊าซภายใน ติดต้ังด้วยท่ีจับท่ีมั่นคง
แขง็ แรงจดั เกบ็ ในบรเิ วณทปี่ ลอดภยั ไมม่ วี สั ดทุ อ่ี าจจะหลน่ ลงมาทบั ไดฉ้ าก
ก้ันบริเวณการท�ำงาน เพื่อ ไมใ่ หส้ ะเก็ดไฟกระเดน็ และเกิดอคั คภี ัย
º การระบายอากาศทีด่ ีหรือมรี ะบบระบายอากาศเฉพาะท่ี
º ถังดบั เพลงิ
º อุปกรณ์ปอ้ งกันอนั ตรายสว่ นบคุ คลไม่ช�ำรดุ เช่น หน้ากากเชื่อม ถงุ มอื หนัง
รองเทา้ นิรภัย เปน็ ตน้

• ห ้ามกล้ิงถัง ใช้เปลวไฟลนถัง ไม่น�ำถังอัดอากาศไปในท่ีอับอากาศ หรือ วางบน
น่ังรา้ น

35

งานเจยี ร์/ตัด
o ตรวจสอบเครื่องมือและอุปกรณ์ให้อยู่ในสภาพ
ท่ดี แี ละปลอดภัย
o มีฉากกั้น เพื่อป้องกันประกายไฟและการเกิด
อัคคีภัย
o สวมใสอ่ ปุ กรณป์ อ้ งกนั อนั ตรายสว่ นบคุ คลทก่ี ำ� หนด

งานกลงึ / เจาะ
o ตรวจสอบสภาพเครอื่ งมอื อปุ กรณ์ใหอ้ ยู่
ในสภาพทีด่ แี ละปลอดภยั
o แตง่ กายรดั กมุ เก็บผมให้เรยี บร้อย
o สวมใสอ่ ุปกรณป์ อ้ งกนั อนั ตรายสว่ นบคุ คล
ทีก่ ำ� หนด

36

13. ความปลอดภัยในการทำ� งานในทีอ่ บั อากาศ

ท่ีอบั อากาศ หมายถึงที่ซึ่งมีทาง
เขา้ -ออกจำ� กดั และมกี ารระบายอากาศ
ไมเ่ พยี งพอทจี่ ะทำ� งานไดอ้ ยา่ งปลอดภยั
ได้แก่ ถังเก็บผลิตภัณฑ์หรือวัตถุดิบ
ถงั เกบ็ สารเคมี บอ่ ทอ่ หลมุ เตา เปน็ ตน้
ผู้ที่ต้องเข้าไปปฏิบัติงานหรือผู้มีส่วน
เก่ยี วขอ้ งตอ้ งมัน่ ใจวา่
• ไม่อนุญาตให้เข้าปฏิบัติงาน
ในบรเิ วณทอ่ี บั อากาศกอ่ นได้
รบั อนญุ าต และในใบอนญุ าต
ต้องก�ำหนดรายละเอียด
อยา่ งครบถว้ น ตดิ ไว้ในท่เี ดน่
ชดั บรเิ วณสถานที่ปฏิบตั งิ าน
• ก่อนเขา้ และระหวา่ งที่ลูกจ้าง
ทำ� งานในท่อี ับอากาศตอ้ งตรวจ
วัดปริมาณออกซเิ จน กา๊ ซไวไฟ หรอื กา๊ ซอื่นท่เี ปน็ อันตราย
• ตรวจสอบสภาพบรรยากาศและการระบายอากาศ
• มีพนักงานเฝ้าระวังหน้าจุดท�ำงานและมีรายช่ือพนักงานที่เข้าไปท�ำงาน
ตดิ ไวช้ ัดเจน
• มีอุปกรณช์ ่วยชวี ิตที่พรอ้ มใชง้ าน
• ห้ามสูบบุหร่หี รอื น�ำอุปกรณท์ ีก่ อ่ ให้เกิดประกายไฟเข้าไปในท่ีอบั อากาศ
• รายละเอยี ดเพิม่ เติมดใู นกฎพทิ กั ษ์ชวี ติ ของอตุ สาหกรรม (IOGP LSR)
กฎข้อท่ี 2 และ 8

37

14. ความปลอดภยั ในการท�ำงานกับอปุ กรณ์ชว่ ยยก

การใชร้ ถเข็นลาก (Hand lift)
• กอ่ นใช้อปุ กรณ์ตอ้ งจดั เรียงวสั ดุ ส่งิ ของให้ม่นั คง
• ไม่ควรใช้บรรทกุ สงิ่ ของทีม่ ีนำหนักเกนิ กว่าทกี่ ำ� หนด
• ไมบ่ รรทกุ สงิ่ ของสงู เกนิ ระดบั สายตา
• ไมห่ ักเลยี้ วกระทนั หนั ขณะท่ีบรรทกุ ของอยู่
การใช้รถยก (Forklift)
• ตรวจสอบรถยกให้มสี ภาพทป่ี ลอดภัยก่อนการใช้งานทกุ ครง้ั
• ห้ามบคุ คลท่ไี มไ่ ด้รับอนุญาตขับขร่ี ถยก
• ห้ามรบั ผโู้ ดยสาร
• ใชค้ วามเรว็ ในการขับขี่ไมเ่ กิน 20 กโิ ลเมตร/ช่วั โมง
และลดความเร็วในบรเิ วณทมี่ ุมอบั และทางแยก
• ขณะรถยกเคลือ่ นท่ี งาของรถไมค่ วรสงู เกิน
20 เซนติเมตรจากพืน้
• ดึงเบรคมอื และไมท่ ้ิงกญุ แจคาไวท้ รี่ ถยก
การเคลอื่ นย้ายวสั ดุ สิง่ ของโดยใช้เครนเหนือศรี ษะ (Overhead Crane)
• ตรวจสอบสภาพอุปกรณ์ เช่น สลิง โซ่ เชือก สมอเกี่ยว
ให้อย่ใู นสภาพทปี่ ลอดภัย
• หา้ มยกส่ิงของทม่ี ีนำ หนักเกนิ ท่กี ำ� หนด
• สงิ่ ของท่จี ะยกตอ้ งจัดวางตามแนวดง่ิ หรอื
เอียงไมเ่ กิน 4 องศา
• ไมย่ กวสั ดุส่ิงของขา้ มศีรษะลกู จา้ งอ่ืน หรอื
ขณะยกหา้ มเดิน หรือยนื ใต้วัสดทุ ท่ี ำ� การยก
• การเคลื่อนย้ายให้ผ้บู ังคับเครนเดินตาม ไม่ควร
เดนิ ถอยหลัง และเว้นระยะหา่ งประมาณ 2 เมตร
• ใชค้ วามเร็วสมำเสมอในการเคล่อื นย้าย ไม่ควร
กด ปล่อย ปุ่มควบคุมจะท�ำใหว้ สั ดุแกวง่ ไปมา
และรว่ งลงมาได้ อ้างอิงกฎพิทกั ษ์ของชวี ิตข้อ 6 และ 7

38

การยกเคลื่อนย้ายวสั ดุสิง่ ของอยา่ งปลอดภัย
1. ส�ำรวจเสน้ ทาง ขจัดส่ิงกดี ขวางก่อนทำ� การเคลอื่ นย้ายสิ่งของ
2. พิจารณารูปร่างของวสั ดุ ก่อนทำ� การยก แล้ววางเทา้ ไปในทศิ ทาง
3. ย่อเข่า ให้หลงั ตรง เทา้ ทง้ั สองแยกออกจากกัน
4. ใชม้ อื จบั ยดึ สงิ่ ของใหม้ นั่ คง หากสง่ิ ของสงู กวา่ ระดบั อก ควรยกใหอ้ ยใู่ นระดบั
ออกกอ่ น
5. แขนแนบชดิ ลำ� ตวั ยกของขึ้นโดยใช้ก�ำลงั ขา
6. หากสงิ่ ของทมี่ ีนำหนักมาก ให้คนอน่ื ชว่ ยยกหรอื ใช้อุปกรณ์ชว่ ยยก
7. ไม่ยก แบก หาม หาบ ทูน ลาก หรือเข็นของหนักเกินอัตราน้�ำหนักท่ี
กฎหมายก�ำหนด โดยพนักงานหญิงและพนักงานชายต้องไม่เกิน 25 และ
55 กิโลกรัม ตามลำ� ดับ

39

15. กฎความปลอดภยั ส�ำหรบั คลังนำ�้ มนั เชลล์

บริเวณคลังนำมันเชลล์ถือว่าเป็น “เขตอันตราย
และหวงห้าม” ผู้ที่เข้ามาภายในบริเวณคลังนำมัน
จะตอ้ งปฏิบัตติ ามข้อบังคบั ต่อไปนี้อย่างเครง่ ครดั

1. ตอ้ งไดร้ บั การอบรม “สงิ่ ทต่ี อ้ งทราบกอ่ นเขา้ คลงั
ขน้ั พนื้ ฐาน” (Site Induction Training) กอ่ นเขา้
คลังนำ้� มัน

2. ต้องแลกบัตรอนุญาตผ่านเข้าคลังน้�ำมันและติด
บัตรให้เห็นเด่นชัดตลอดเวลา และห้ามใช้บัตร
อนญุ าตผา่ นเขา้ คลงั นำ�้ มนั ของผอู้ น่ื หรอื แตะบตั ร
ใหผ้ ูอ้ น่ื

3. ตอ้ งไปตดิ ตอ่ ธรุ ะยงั หนว่ ยงานทขี่ ออนญุ าตเทา่ นนั้ หา้ มไปยงั หนว่ ยงานอนื่ ทไี่ มเ่ กย่ี วขอ้ ง
และใหก้ ลับออกไปทันทีเม่ือเสร็จธุระ

4. ต้องให้เจ้าหน้าท่ีรักษาความปลอดภัยตรวจยานพาหนะ สัมภาระ ส่ิงของทั้งขาเข้า
และออก และหากมีส่ิงของจะน�ำออกจากคลังน้�ำมันจะต้องมีใบอนุญาตผ่านประตู
กำ� กับ

5. ต้องปฏิบัตติ ามกฏแห่งความปลอดภยั (Life Saving Rules) อย่างเครง่ ครดั
6. ห้ามพกไม้ขีด ไฟแช็ค ไฟฉายซึ่งมิใช่แบบนิรภัย และอุปกรณ์อื่นใดซ่ึงจะท�ำให้เกิด

ประกายไฟได้เขา้ ไปในพ้ืนท่ีหวงห้าม (Restricted Area)
7. ห้ามสบู บหุ รท่ี ุกชนิด ยกเวน้ ในสถานทีท่ ่ีไดร้ ับอนญุ าตเทา่ นัน้
8. หา้ มใชโ้ ทรศพั ทม์ อื ถอื นอกอาคารสำ� นกั งาน และหา้ มเปดิ ใชโ้ ทรศพั ทม์ อื ถอื หรอื อปุ กรณ์

อิเล็กทรอนกิ สซ์ ึ่งมใิ ช่แบบนริ ภัยในพื้นท่ีหวงห้าม (หวงหา้ มเขต) (Restricted Area)

40

9. หา้ มพกพาอาวธุ และวตั ถุระเบิดทกุ ชนิด
10. ห้ามน�ำยาเสพติดและส่ิงมึนเมา รวมถึงห้ามผู้ที่มีอาการมึนเมาอันเน่ืองจาก

ยาเสพตดิ หรือแอลกอฮอล์เขา้ มาในบรเิ วณคลงั น�้ำมนั
11. หา้ มขับรถเรว็ เกินกวา่ อัตราทก่ี �ำหนด (ไม่เกนิ 20 กิโลเมตร/ช่ัวโมง) ตอ้ งคาดเข็มขดั

นริ ภยั ปฏบิ ตั ติ ามเครอื่ งหมายจราจรอยา่ งเครง่ ครดั และจอดรถในพน้ื ทที่ ก่ี ำ� หนด หา้ ม
เปิดวิทยหุ รือใช้ แตรรถยนตใ์ นพ้ืนทเี่ ขตหวงห้าม (Restricted Area)
12. หา้ มน�ำยานพาหนะใด ๆ ทใ่ี ช้แก๊ส LPG หรือ NGV เปน็ เชอื้ เพลิง เขา้ มาภายในบรเิ วณ
คลงั น้�ำมัน ยกเวน้ รถ NGV ทีไ่ ด้รับการตรวจรับรองความปลอดภัยและได้รับอนญุ าต
เท่านน้ั
13. ห้ามรถจักรยานและจักรยานยนต์ ภายนอกผ่านเข้าคลังน�้ำมัน ส่วนรถจักรยานท่ีใช้
งานในพ้นื ท่ีคลงั น�ำ้ มนั ตอ้ งไดร้ ับอนุญาตเท่านน้ั
14. ห้ามเปิดฝาครอบเครื่องยนต์รถและซ่อมรถ หรือซ่อมเครื่องยนต์ทุกชนิด
รวมถงึ หา้ มถา่ ยเทน�้ำมัน ยกเวน้ ไดร้ บั อนุญาตจากเจ้าของสถานทเ่ี ทา่ นนั้
15. ปฏิบัติตามป้ายเตือนความปลอดภัย ป้ายห้าม ป้ายบังคับ ท่ีติดอยู่ในสถานท่ี
ตา่ ง ๆ อยา่ งเครง่ ครดั และตอ้ งสวมใสอ่ ปุ กรณป์ อ้ งกนั ภยั สว่ นบคุ คลในสถานทที่ บี่ งั คบั
16. หา้ มบนั ทกึ ภาพหรอื ภาพเคลอื่ นไหวทกุ ประเภท ยกเวน้ ไดร้ บั อนญุ าตจากเจา้ ของพน้ื ที่
แล้วเท่าน้นั
17. ต้องแต่งกายสุภาพเสมอ ห้ามนุ่งกางเกงขาส้ันหรือสวมรองเท้าแตะภายในพ้ืนที่
คลงั น้�ำมนั
18. ห้ามรับประทานอาหารในบริเวณคลังน�้ำมัน ยกเว้นในพื้นที่ที่จัดไว้ให้ รวมถึง
ห้ามใหอ้ าหารสตั วใ์ นพื้นทคี่ ลังนำ�้ มนั

41

16. อปุ กรณป์ ้องกันอันตรายสว่ นบุคคล
อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล
(PPE) หมายถึง ส่ิงหนึ่งส่ิงใดที่สวมใส่
ท่ีอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย
หรือหลายส่วน เพ่ือป้องกันอันตราย
จากอุบัติเหตุหรืออันตรายจากสภาพ
แวดล้อมในการท�ำงาน เช่น เสียงดัง
แสงจา้ ความรอ้ น เป็นต้น
• หากพนักงานจ�ำเป็นต้องเข้าไป
ทำ� งานในสถานทท่ี กี่ ำ� หนดใหใ้ ชอ้ ปุ กรณ์
ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลในสภาวะ
การท�ำงานปกติ จะต้องเตรียมอุปกรณ์
ให้พร้อมก่อนเข้าไปท�ำงาน หรือขอยืม
อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล

ชั่วคราวได้ท่ีส�ำนักงานแต่ละแห่ง (ควรติดต่อล่วงหน้า เพราะอุปกรณ์มีขนาดและ
จ�ำนวนจำ� กดั )
• พนักงานต้องได้รับการฝึกอบรมการสวมใส่อย่างถูกวิธี ตลอดจนการดูแล
รักษาให้อยู่ในสภาพท่ีดีจากหัวหน้างาน เพื่อช่วยให้เกิดการควบคุมอันตรายได้
อย่างมีประสิทธิภาพ พนักงานจะต้องตรวจสอบอุปกรณ์ทุกคร้ังก่อนใช้ และท�ำการ
เปลีย่ นหรือกำ� จดั ทง้ิ หากอุปกรณ์ชำ� รดุ
• หากพนกั งานไมย่ อมสวมใสอ่ ปุ กรณป์ อ้ งกนั อนั ตรายสว่ นบคุ คลตามทกี่ ำ� หนด
นายจ้างหรือหัวหน้างานต้องส่ังให้พนักงานหยุดปฏิบัติงานทันทีจนกว่าพนักงาน
จะใส่อุปกรณ์ป้องกนั อันตรายส่วนบุคคลตามทีก่ �ำหนด

42

อปุ กรณ์ คลังนำ้� มนั โรงงาน ห้องปฏิบตั กิ าร คลังสินค้า สำ� นักงานใหญ่ สถานีบริการ
นำ้� มนั เชอ้ื เพลิง

ปอ้ งกันศรี ษะ - x x xx

หมวกนิรภัย Facility Room

ป้องกนั ดวงตา - x x x x x
แวน่ ตานิรภัย Facility Room

ปอ้ งกนั ระบบ x x xx
ทางเดินหายใจ -
หน้ากาก อุปกรณ์
ชว่ ยหายใจ

ป้องกันระบบการ x x xx
ได้ยิน - ปลกั๊ อุดหู
ครอบหู (ตั้งแต่
85 dB (A) ขึน้ ไป)

ป้องกนั มือ - x x x x

ถุงมอื

ป้องกันเทา้ - x x x x x
รองเท้านิรภยั Facility Room

ป้องกันล�ำตวั x (1) x (1) x (2) x (1) x (1)

(1) เสื้อสะท้อน บริเวณหน้าลาน
แสง
(2) เสอ้ื คลมุ

ป้องกันการ xx xx
ตกจากทสี่ ูง -
สายคาดกนั ตก

43

17. มาตรฐานสแี ละเครอื่ งหมายเพื่อความปลอดภัย
มาตรฐานผลติ ภณั ฑอ์ ตุ สาหกรรม (มอก 635) เรอื่ ง สแี ละเครอื่ งหมายเพอื่ ความ
ปลอดภัย ได้ก�ำหนดสี รปู แบบของเคร่งื หมายเพ่ือความปลอดภยั เคร่ืองหมายเสริม
และขนาดของเครื่องหมาย ตัวอักษร และเคร่ืองหมายเพื่อความปลอดภัยท่ีใช้
สอ่ื ความหมายแทนการใชข้ อ้ ความ เพอ่ื จดุ ประสงคใ์ นการเตอื นภยั หรอื ใหค้ ำ� แนะนำ�
ในการปอ้ งกันอุบัติภยั ท่ีจะเกดิ ข้นึ

การใช้สเี พอ่ื ความปลอดภัยและสีตดั ใหใ้ ชต้ ามมาตรฐานดังนี้

สี ความหมาย ตัวอย่างการใช้งาน สีตดั

สแี ดง - หยุด - เครือ่ งหมายหยดุ สขี าว
- เครือ่ งหมายอปุ กรณ์หยดุ ฉกุ เฉิน
- เครอ่ื งหมายห้าม

สีเหลอื ง - ระวัง - ชบี้ ง่ ว่ามอี ันตราย (เช่น ไฟ วตั ถุระเบดิ สีด�ำ
- มอี นั ตราย กมั มนั ตภาพรงั สี วัตถมุ ีพษิ และอื่น ๆ)
- ชีบ้ ่งถึงเขตอนั ตราย ทางผา่ นที่มีอนั ตราย
เครอื่ งกีดขวาง
- เคร่ืองหมายเตือน

สฟี ้า - บงั คบั ให้ตอ้ งปฏบิ ัติ - บังคับให้ต้องสวมเครือ่ งป้องกนั ส่วนบคุ คล สีขาว
- เคร่อื งหมายบงั คับ

สเี ขียว - แสดงภาวะปลอดภยั - ทางหน ี สีขาว
- ทางออกฉุกเฉนิ
- ฝกั บวั ช�ำระล้างฉุกเฉิน
- หนว่ ยปฐมพยาบาล
- หน่วยก้ภู ยั
- เคร่ืองหมายสารนเิ ทศแสดงภาวะปลอดภัย

44

เครื่องหมายเพื่อความปลอดภัยและสีท่ีใช้แบ่งเป็น 4 ประเภท ตามจุด
ประสงคข์ องการแสดงความหมาย มีการแสดงสัญลักษณ์ภาพไว้ตรงกลาง โดยไมท่ บั
แถบขวาง ส�ำหรับเครื่องหมายห้าม รูปภาพที่เป็นสัญลักษณ์ต้องได้มาตรฐานและ
เป็นสากล ดงั ตวั อยา่ ง

เคร่อื งหมายหา้ ม (สแี ดง) เคร่อื งหมายเตอื น (สีเหลอื ง)

NOหาSมMสูบOบKุหINรี่ G หา มจดุ ไฟ หา มถายรูป หา มใชรถยก รHะIวGBงั HไEฟWVฟOAาLRแTEAรงGสEงู รFะLBวAEังMWวMสั AดARไุBEวLไEฟ ระDวAังNอนัGตEรRาย ระวังสารเคมอี ันตราย
BEWARE TOXIC
NO FIRE MAKING NO TAKING PICTURE NO FORKLIFT TRUKS

หา NมผOา นEเขNา TเดRด็ ขYาด หา NมใOชเคPรอื่ HงมOือสN่อื Eสาร หNา มOสวSมรLอIPงเPทาEแRตะ NOหาPมAจRอดKรIถNG SLIPรPะBEวREังWYพASืน้RUEลRFืน่ ACE BรEะWวAงั RสEาCรOกRดั RกOรSIอ VEนS BEWARจรEาะMกวOเังคVอIรNนั ่ือGตงMรจAาักCยรHINERY ระวงั รถยก
BEWARE FORKLIFT

สFัญIญRานEแจAง เหLตAเุ พRลงิ Mไหม สายฉดี น้ำดบั เพลิง ถงั ดบั เพลิง โทรศพั ทเ ฉพาะฉกุ เฉิน
FIRE HOSE REEL FIRE PHONE
FIRE EXTINGUISHER

เครอื่ งหมายแสดงสภาวะปลอดภยั (สีเขยี ว) เครอ่ื งหมายบงั คับ (สีฟา้ )

ลา งตาฉุกเฉนิ โทรศัพทฉกุ เฉนิ ชำระลางฉุกเฉิน ปFฐIมRพSTยาAบIDาล สวมเครือ่ งปอ งกันระบบหายใจ WEสAวRมGแOวนGตGาLES สWวEมAหRมHวEกLนMิรภETยั สวมชดุ ปองกนั ใบหนา
WEAR FULL FACE FACE PROTECTION
EMERGENCY EYE WASH EMERGENCY TELEPHONE EMERGENCY SHOWER

EทาXงอIอTก ทางออก ทEาXงอIอTก รักษโปารคดวชามว ยสกะันอาด ใหสนวมริ ภเขยั ม็ ขดั สWวEมAถRุงมGือLOนริVภESัย สวWมEรAอRงเSทHาOนEิรSภยั

EXIT

45

การสอ่ื สารความเปน็ อนั ตรายของสารเคมตี ามระบบการขนสง่ สนิ คา้ อนั ตราย
ขององค์การสหประชาชาติ (UN) และระบบการติดฉลากสารเคมีท่ีเป็นระบบ
เดยี วกนั ทว่ั โลก (GHS)

ประเภทอนั ตราย สญั ลักษณ์ของระบบ UN สญั ลักษณ์ของระบบ GHS
Explosive Class 1.1 1.2 1.3
วัตถรุ ะเบดิ

POGIASOS N TGOAXSIC

Gases
ก๊าซ

Oxidising Class 2
วตั ถุอ๊อกซโิ ดซ์ Class 2
Highly Flammable Class 4
วตั ถุไวไฟสูง
Extremely
Flammable
วตั ถไุ วไฟสงู

Class 3
46

ประเภทอันตราย สัญลกั ษณข์ องระบบ UN สัญลักษณข์ องระบบ GHS
Toxic
วัตถุมพี ิษ Class 6
Very Toxic
วัตถมุ ีพษิ รุนแรง Class 8
Irritant Class 8
วัตถุระคายเคือง
99
Corrosive
วตั ถุกดั กร่อน Class 9

Dangerous for
environment
วตั ถทุ เี่ ปน็ อันตราย
ต่อส่ิงแวดล้อม
Health Hazard
สัญลกั ษณ์
ความเปน็ อันตราย
ต่อสขุ ภาพ

47

JMP18. ความปลอดภยั ในการใช้ยานพาหนะ เพอื่ ธรุ กจิ บรษิ ทั

• ผ้ขู ับขี่ต้องมใี บอนญุ าตขับขี่ทีถ่ ูกประเภทกบั ยานพาหนะ
มีสภาพรา่ งกายและจติ ใจพรอ้ มขับข่รี ถ
• ผา่ นการฝึกอบรมการขับข่ีเชงิ ปอ้ งกนั อบุ ตั ิเหตแุ ละเขา้ รับ
การทบทวนการฝึกอบรมตามเวลาทีก่ �ำหนด
• ในกรณีช่ัวโมงขับขี่รวมในธุรกิจต้ังแต่ 4.5 ชั่วโมงขึ้นไป
ต่อวัน ต้องจัดท�ำแผนการเดินทาง และน�ำเสนอหัวหน้างาน
ตามสายงานอนมุ ตั แิ ผนกอ่ นการเดนิ ทาง ในกรณตี อ้ งเดนิ ทาง
ไปท�ำงานในพ้ืนท่ีที่มีความเส่ียงต่อความม่ันคงแต่ช่ัวโมงขับขี่รวมไม่ถึง 4.5 ช่ัวโมงต่อวัน
พนกั งานตอ้ งจัดทำ� แผนการเดนิ ทางดว้ ย และแผนน้นั ตอ้ งไดร้ บั การอนุมตั จิ ากหวั หนา้ งาน
และผู้จัดการด้าน HSSE กอ่ นการเดินทางอย่างนอ้ ย 3 วนั ท�ำการ
• ใหป้ ระเมนิ การเดนิ ทางทกุ ครง้ั กอ่ นเดนิ ทาง (Journey Management Assessment;JMA)
• รถยนต์ท่ีน�ำมาใช้ในธุรกิจบริษัท ต้องได้มาตรฐานความปลอดภัยระดับ 5 ดาว ของ
ASEAN NCAP
• ตรวจสอบสภาพยานพาหนะตามระยะเวลาท่ีก�ำหนดและบันทึกลงในเอกสารที่บริษัท
กำ� หนด
• ขับขี่ด้วยความเรว็ ทป่ี ลอดภยั ตามสภาพทอ้ งถนน และไม่เกนิ กวา่ ที่กฎหมายกำ� หนด
• ผ้ขู บั ข่แี ละผูโ้ ดยสารทกุ คนต้องสวมเข็มขดั นริ ภัยกอ่ นออกรถ
• ห้ามใชโ้ ทรศัพท์และเคร่อื งมอื ส่อื สารทุกชนดิ ขณะขับขี่ยานพาหนะ
• เปิดไฟหน้ารถ ในเวลากลางวนั
• ไมข่ บั ขย่ี านพาหนะ หากอยภู่ ายใตฤ้ ทธอ์ิ ลั กอฮอล์ สารเสพตดิ หรอื ยาทมี่ ผี ลตอ่ ประสทิ ธิ
ภาพการท�ำงานของผูข้ บั ข่ี
• สำ� หรับรถยนต์หรอื ยานพาหนะสำ� หรับใช้โดยสารต้องไมข่ ับรถข้ามจังหวดั ในเวลา 19.00 -
05.00 น. เวน้ แตจ่ ะไดร้ บั อนญุ าตจากผบู้ งั คบั บญั ชาระดบั สงู ตามสายงาน (JG 3 หรอื สงู กวา่ )
• แจง้ อบุ ตั กิ ารณแ์ ละเหตฉุ กุ เฉนิ แกห่ วั หนา้ งานหรอื ผจู้ ดั การสายงานใหท้ ราบโดยไมช่ กั ชา้
48

19. การป้องกนั และระงบั อคั คีภัยและการปฏิบัตเิ มือ่ เกิดเหตุฉกุ เฉนิ

พนกั งานควรรเู้ รอื่ งองคป์ ระกอบของเพลงิ (เชอ้ื เพลงิ ความรอ้ น และออกซเิ จน)
ประเภทของเพลิง เพ่ือจะสามารถเลือกใช้ถังดับเพลิงและอุปกรณ์ดับเพลิงได้อย่าง
ถกู ต้อง

ประเภทของเพลิง ลักษณะ เทคนคิ การดับไฟ
เพลงิ ประเภท เกิดจากเชื้อเพลงิ ไม้ ลดความร้อนด้วยนำ
ผา้ กระดาษ พลาสติก

เกดิ จากเช้ือเพลงิ ท่เี ปน็ ของเหลว การตัดอากาศ
และก๊าซ เช่น นำมนั แอลกอฮอล์ โดยการปิดคลุม
ทนิ เนอร์ ยางมะตอยและ ก๊าซติดไฟ เชน่ ผงเคมแี หง้ โฟม

เกิดจากเชอ้ื เพลิงทม่ี ลี ักษณะเป็นของแขง็ การตดั อากาศ
ทีม่ กี ระแสไฟฟา้ ไหลอยู่ เช่น อุปกรณไ์ ฟฟา้ โดยการปดิ คลุม
เชน่ ผงเคมีแห้ง โฟม
ทกุ ชนดิ การสปาร์กของไฟฟา้

เชื้อเพลงิ ทีม่ ีลักษณะเป็นโลหะ การตดั กระแสไฟฟ้าแล้ว
และสารเคมี ตดิ ไฟ เช่น วตั ถรุ ะเบิด จึงใชค้ ารบ์ อนไดออกไซด์
ไลอ่ อกซิเจน ตัดอากาศ
แมกนเี ซยี ม โซเดียม ลิเทยี ม โดยใช้ถังดับเพลงิ เคมีแห้ง
โปรแตสเซียม เปน็ ตน้

เกิดจากนำ มนั พืชและสัตว์ ตดั อากาศโดยการปิดคลมุ
ท่ีใช้ประกอบอาหาร เครอ่ื งดับเพลิงชนดิ เคมเี ปยี ก

49

ขอ้ ปฏิบัตติ นเพอ่ื ป้องกันอัคคีภยั
• เก็บสารไวไฟหรือวัสดุที่ติดไฟเท่าท่ีจ�ำเป็นและให้น้อย
ท่ีสุดในบรเิ วณสถานที่ทำ� งาน
• สถานทจ่ี ดั เกบ็ สารไวไฟ ตอ้ งเปน็ ทท่ี หี่ า่ งจากแหลง่ กำ� เนดิ
ความร้อนและประกายไฟ
• ไม่ใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ไม่ได้มาตรฐาน และหากจะน�ำ
อุปกรณ์ไฟฟ้ามาใช้ส่วนตัว จะต้องได้รับอนุญาตและ
ผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยก่อน

• ห้ามสบู บหุ รีใ่ นพืน้ ทีท่ �ำงานหรือนอกเหนือจากบริเวณท่ีบรษิ ัทฯ กำ� หนด
• ห้ามกอ่ ใหเ้ กดิ ประกายไฟ เปลวไฟ และความร้อน เชน่ เชอื่ ม ตดั เจยี ร์ จุดไฟก่อน

ไดร้ บั อนุญาต
• ไมว่ างสิ่งของกีดขวางอปุ กรณด์ บั เพลงิ ทางออกและทางหนีไฟ

การระงบั อคั คภี ัยเบ้ืองตน้ พนักงานตอ้ งทราบ
• จดุ ทตี่ ดิ ตงั้ อปุ กรณด์ บั เพลงิ ประเภทของถงั ดบั เพลงิ และสญั ญาณแจง้ เหตฉุ กุ เฉนิ
ทางหนีไฟที่ใกล้ท่ีสดุ บริเวณท่ีทำ� งานหรอื ห้องประชุม
• กดสญั ญาณแจ้งเหตุฉกุ เฉินหรอื โทรแจง้ เหตฉุ ุกเฉิน โดยให้ข้อมลู ทีจ่ �ำเปน็ ไดแ้ ก่

ชื่อผ้แู จง้ เกิดเหตุอะไร ท่ไี หน เป็นต้น
• รู้และปฏบิ ัตติ ามแผนฉุกเฉินของพนื้ ที่ปฏิบตั ิงานและบริษัทฯ
• ทราบจุดรวมพล พนักงานที่ไม่ได้มีหน้าที่ท่ีก�ำหนดไว้ตามแผนฉุกเฉิน ให้ไปรวม

ตวั กันที่จุดรวมพล

50