โครงงานอาชีพผลิตภัณฑ์ฟักทองฉาบ โดย นาย วรัญญูมีประเสริฐ นาย ภูวารินทร์อินทจักร นาย ณัฐวุฒิแปงเจอร์ นาย กิตตินันท์แก้วค า นาย พศุตม์ปู่ ก ่า เสนออาจารย์ที่ปรึกษาโครงงาน ว่าที่ร้อยตรี เอื ้อมพร หาญสนามยุทธ เรียนดอยเต่าวิทยาคม อ าเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ ส านักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ
2 บทที่ 1 บทน า ทมี่าและความส าคญัของโครงงาน ที่มาและความส าคัญของโครงงาน โรงเรียนดอยเต่าวิทยาคมเป็นโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตั ้งอยู่ในเขตของอ าเภอดอยเต่า ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567ได้เรียนวิชาการงานอาชีพและครูอยากให้นักเรียนมี ความรู้เกี่ยวกับการท าโครงงาน ทางกลุ่มข้าพเจ้าได้มีแนวคิดจะท าขนมฟ้กทองฉาบ ที่คิดสุด เด็ดขึ ้นมาเองเป็นการท าขนมฟักทองฉาบจากสูตรของข้าพเจ้าเองโดยใช้วัตถุดิบตาม ท้องตลาดหรือพื ้นบ้านก็จะมี • มีฟักทอง • น ้ามัน • น ้าตาล • น ้าเปล่า มีวัตถุดิบตามท้องตลาด ท าเป็นของหวานต่อวันรสชาติของฟักทองอร่อยเผหวาน ประมาณพอดีกลมกล่อมน าหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 2เงื่อนไข 3หลักการ 4มิติ 3 ศาสตร์เข้ามาประยุกต์ใช้ในการท าโครงงาน อาชีพฟักทองฉาบ จากนี ้ยังอนุรักษ์และสื่อ วัฒนธรรมด้านอาหาร และวัตถุดิบของไทย ในอ าเภอดอยเต่าให้คงอยู่ต่อไป
3 ทางกลมุ่ ไดม้กีารวเิคราะหโ์ดยใช้SWOT Analysis ดังนี้ จุดแข็ง (STRENGTH) -ใชว้ัตถทุปี่ลกูไวเ้อง เพื่อลด ตน้ทนุเชน่ ฟักทอง -เป็นสูตรที่พัฒนาเอง และชว่ยกันคดิคน้กันกันภายในกลุ่ ม -สามารถน ามาขายได้ จุดอ่อน ( WEAK) -ตอ้งใชเ้งนิตอ่วันในการซอื้ วัตถุดิบ และ วัตถุดิบหายาก โอกาส ( OPPORTUNITY) - โรงเรียนสนับสนุนและให ้โอกาสใ นการท าโครงงาน อย่างเต็มที่ -ครูที่ปรึกษา โครงงานให ้การสนับสนุนและให ้ ค าปรึกษาอย่าง ละเอียด - ผู้ปกครองให ้การสนับสนุนในการ ท างาน อุปสรรค (THREAT) -ควาคิดไม่ตรงกัน วัตถุประสงค์ 1. เพอื่ศกึษาการท าขนมฟักทองฉาบและอาจจะน าไปประกอบอาชพี ใน อนาคตได้ 2. เพื่อหารายได้ระหว่างเรียน
4 ขอบเขตเนอื้หาการท าโครงงาน 1. โครงงาน 2. แผนธุรกิจ 3. วัตถุดิบวัสดุอุปกรณ์ในการท าน ้าจิ้มหม่าล่า 4. ขั้นตอนการท าน ้าจิ้มหม่าล่า 5. วงจรการบริหารงานมีคุณภาพ ( PDCA ) ระยะเวลาด าเนินงาน ตั้งแต่เดือน มกราคม 2567 - กุมภาพันธ์ 2567 ประโยชน์ที่ได้รับ 1. นักเรียนมีความรู้และทักษะเกี่ยวกับการท าขนมท าอาหาร 2. นักเรียนมีรายได้ระหว่างเรียน 3. นักเรยีนไดฝ้ ึกทักษะ ประสบการณ์ในการท างานอาชพี 4. นักเรียนได้ฝึกฝนและเข้าใจในโครงงานที่ท าอย่างถูกต้อง
5 บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข ้อง การจัดท าโครงงานเครื่องแกง ทางกลุ่มได้ศึกษาเอกสาร ต ารา เพื่อใช้เป็นแนวทางในการท าโครงงานอาชีพ ดังนี ้ 1. โครงงาน 2. สูตรขนมฟักทองฉาบ 3. หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 4. วงจรการบริหารงานมีคุณภาพ ( PDCA ) 1. การท าโครงงาน ความหมายโครงงาน หมายถึงรูปแบบการเรียนรู้ ที่เน้นผู้เรียนเป็ นส าคัญ นักเรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ โดยการศึกษาค้นคว้า เกี่ยวกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง หรือหลายๆสิ่งที่เขาสนใจใคร่อยากรู้ค าตอบให้แน่ชัดหรือต้องการเรียนรู้ในเรื่องนั้นๆ ให้มากยิ่งขึ้น โดยใช้กระบวนการ วิธีการที่ศึกษาอย่างมีระบบเป็ นขั้นตอน มีการวางแผนในการศึกษาอย่างละเอียด ปฏิบัติงานตามแผนที่วางไว้จนได้ข้อสรุปหรือผลสรุปที่เป็ นค าตอบในเรื่องนั้นๆ ลักษณะส าคัญของโครงงาน 1. เป็นการหาค าตอบข้อสงสัยโดยใช้ทักษะการเรียนรู้และปัญญาหลายด้าน 2. เป็นวิธีการเรียนรู้ที่บูรณาการหลักสูตรกับการจัดการเรียนรู้ได้อย่างกลมกลืนกัน 3. เป็นกระบวนการเรียนรู้ ที่สร้างให้ผู้เรียนมีทักษะที่จ าเป็นในการด าเนินชีวิต 4. เป็นการเรียนรู้ที่เกิดจากความสนใจใคร่รู้ค าตอบของตัวผู้เรียนเอง 5. เป็นวิธีการเรียนรู้เรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างลึกซึ ้ง มีระบบเป็นขั ้นตอนและต่อเนื่อง 6. เป็นวิธีการเรียนรู้ที่ผู้เรียนสามารถสร้างความรู้ด้วยตนเอง
6 การเรียนรู้แบบโครงงานจึงเป็นการปฏิรูปการเรียนรู้โดยเน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ ที่ผู้เรียนต้องเป็นผู้ปฏิบัติกิจกรรมต่างๆด้วยตนเอง ดังนี ้ 1. ผู้เรียนได้เลือกเรื่อง หรือประเด็นที่ต้องการจะศึกษาด้วยตนเอง 2. ผู้เรียนเลือกและหาวิธีการ ตลอดจนแหล่งของข้อมูลที่จะศึกษาด้วยตนเอง 3. ผู้เรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ต่างๆด้วยตนเอง 4. ผู้เรียนได้บูรณาการทักษะ ประสบการณ์ ความรู้ และสิ่งแวดล้อมรอบตัวตามสภาพจริง 5. ผู้เรียนเป็นผู้สร้างองค์ความรู้ และสรุปความรู้ด้วยตนเอง 6. ผู้เรียนได้แลกเปลี่ยนการเรียนรู้กับผู้อื่น 7. ผู้เรียนได้น าความรู้ไปใช้ในชีวิตจริง ประเภทของโครงงาน 1. โครงงานประเภทส ารวจ โครงงานประเภทนี ้เป็นการศึกษา ส ารวจและรวบรวม ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับประเด็นที่ผู้เรียนต้องการศึกษา หลังจากนั ้นจึงน าข้อมูลที่ได้มาจัดกระท าให้เป็นระบบระเบียนเป็นหมวดหมู่ สื่อความหมาย แล้วน าเสนอในรูปแบบต่างๆ เช่น ตาราง กราฟ แผนภูมิ และค าอธิบายประกอบ เพื่อให้เห็นลักษณะหรือความสัมพันธ์ในเรื่องที่ศึกษาชัดเจนยิ่งขึ ้น ตัวอย่างประเภทโครงงาน - การส ารวจพืชสมุนไพรในชุมชนบ้านสบปราบ - ปัญหาขยะของตลาดสดเทศบาล 2 - การตรวจสอบคุณภาพน ้าจากหนองปลาดุก - วัฎจักรชีวิตของคางคก - ระบบนิเวศในสวนยางพารา 2. โครงงานประเภททดลอง โครงงานประเภทนี ้เป็นการศึกษาเพื่อหาค าตอบ ของปัญหา โดยมีการออกแบบการทดลอง เพื่อศึกษาตัวแปรที่ส่งอตัวแปรที่ต้องการศึกษา โดยควบคุมตัวแปรอื่นๆที่อาจมีผลต่อตัวแปรที่ต้องการศึกษาไว้
7 โดยทั่วไปขั ้นตอนการด าเนินงานของโครงงานประเภทนี ้จะประกอบด้วยก าหนดปัญหา ตั ้งสมมุติฐาน ออกแบบทดลอง รวบรวมข้อมูล แปรผลและสรุปผลการทดลอง ซึ่งขั ้นตอนที่ปฏิบัติจะเป็นกระบวนการวิทยาศาสตร์อย่างสมบูรณ์ ตัวอย่างโครงการประเภทนี ้ - การท ายากันยุงจากตะไคร้หอม - การผลิตยาสระผมจากพืชสมุนไพรในท้องถิ่น - การศึกษาเปรียบเทียบตัวแปรที่ส่งผลต่ออัตราการเจริญเติบโตของ ต้นมะเขือเทศ 3. โครงงานประเภทสิ่งประดิษฐ์ โครงงานประเภทนี ้เป็นการประยุกต์ทฤษฎี หรือ หลักการทางวิทยาศาสตร์หรือด้านอื่นๆ มาสร้างหรือประดิษฐ์เป็นของเล่น เครื่องมือ เครื่องใช้หรืออุปกรณ์ส าหรับใช้สอยต่างๆ ซึ่งอาจจะเป็นการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงของเดิมที่มีอยู่แล้ว หรือประดิษฐ์สื่อใหม่ หรืออาจเป็นการเสนอแบบจ าลองทางความคิดเพื่อแก้ปัญหาก็ได้ ตัวอย่างโครงงานประเภทนี ้ - การประดิษฐ์ของเล่นพื ้นบ้านจากวัสดุท้องถิ่น - การบ าบัดน ้าเสียโดยวิธีธรรมชาติ - การประดิษฐ์กังหันลมเพื่อวิดน ้าเข้าแปลงผัก 4. โครงงานประเภทสร้างทฤษฎี โครงงานประเภทนี ้เป็นการน าเสนอทฤษฎี หลักการ หรือแนวคิดใหม่ๆซึ่งจากแนวคิดของผู้อื่นที่มีอยู่แล้ว โดยมีหลักการทางวิทยาศาสตร์ หรือทฤษฎีอื่นๆ ตลอดจนข้อมูลต่างๆสนับสนุน ซึ่งอาจจะเป็นลักษณะทฤษฎี หลักการ แนวคิดใหม่ หรืออาจขัดแย้งกับทฤษฎีเดิม หรือเป็นการขยายทฤษฎี หลักการหรือแนวคิดเดิมก็ได้ จุดส าคัญอยู่ที่ผู้ท าโครงงานประเภทนี ้จะต้องมีความรู้พื ้นฐานในเรื่องนั ้น อย่างดี โดยทั่วไปโครงงานประเภทนี ้มักจะเป็นโครงงานทางคณิตศาสตร์ หรือวิทยาศาสตร์ อาจจะน าเสนอในรูปของสูตร สมการหรือค าอธิบายก็ได้ ตัวอย่างโครงงานประเภทนี ้ - การเกษตรทฤษฎีใหม่ - การผลิตก๊าซชีวภาพจากมูลสัตว์ - การผลิตแท่งเชื ้อเพลิงสีเขียว แผนภูมิ 1 กระบวนการขั้นตอนการจัดท ากิจกรรมโครงงานอาชีพขาย ฟักทองฉาบ
8 •ส ารวจและวเิคราะหข์อ้มลูเกยี่วกับตนเอง •วิธีการจัดท าโครงงาน •วัตถุดิที่มีตามท ้องถิ่นหรือที่ปลูกทานเอง •แหล่งทรัพยากรและเงินทุน •แผนปฏิบัติการและแผนธุรกิจ Business Model Canvas (BMC) • ชอื่ผูจ้ ัดท า • ขั้นตอนการท างานและระยะเวลา • อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงาน • การท างานของแต่ละขั้น • ทมี่าและความส าคัญของโครงงาน • คา่ ใชจ้่ายและการหาทนุ • วัตถุประสงค์ในการท าโครงงาน • ผลที่คาดว่าจะได้รับ • ด าเนินการตามแผนปฏิบัตงาน • ปรับปรุงแก้ไขและพัฒนา • สรุปผลการด าเนิน • เขียนรายงานสรุปผล • ประเมินผลงาน • ปัญหา อุปสรรค และ ข้อเสนอแนน 3. ขนมฟักทองฉาบ 3.1 ขนมฟักทองฉาบจะใช่วัตถุดิบที่หาได้จากในท้องตลาดมีอย่างมากมาย หรือของพื ้นบ้านก็ได้เช่นกัน เราสามารถน ามาขายต่อให้ผู้ที่สนใจและผู้ที่อยากจะลองรสชาติ ขนมฟักทองฉาบ
9 ตัวช่วยที่ท าให้ขนมฟักทองฉาบอร่อยก็คือความประนีประนอมและความใส่ใจในการผสม วัตถุดิบประโยชน์และคุณค่าของการขายฟักทองฉาบก็คือ เราจะสามารถที่ประกอบเป็นอาชีพหลัก และเป็นงานอิสระจะเปิดร้าน-ปิดร้านได้ตอนไหนก็ได้ เป็นการขายรายได้อีกอย่างหนึ่งที่อาจจะลงทุนไปและก็ได้เงินก าไรคุ้มค่าแรงของเราเหมือนกัน ฟักทองฉาบนั ้นอาจจะใช่เวลาไม่มากหนักในการท าให้ออกมาดูน่ารับประทาน และก็น่าซื ้อ ดึงดูดลูกค้า ที่มาและรูป 4.หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง(อังกฤษ:sufficiencyeconomy) เป็ นปรัชญาที่ชี้ถึงการด ารงและปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับตั้งแต่ระดับครอ บครัวระดับชุมชนจนถึงระดับรัฐทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ด าเนินไปพ ระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชด ารัสชี้แนะแนวทางการด าเนินชีวิตแก่พสกนิ กรชาวไทยมาโดยตลอดนานกว่ 25 ปี ตั้งแต่ก่อนวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจ และเมื่อภายหลังได้ทรงเน้นย ้าแนวทางการแก้ไขเพื่อให้รอดพ้นและสามารถด ารง อยู่ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนความพอเพียงอ้างถึงความพอประมาณความมีเหตุผล รวมถึงความจ าเป็ นที่จะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควรต่อการมี ผลกระทบใดๆอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายในทั้งนี้จะต้องอาศั ยความรอบรู้ ความรอบคอบ และความระมัดระวังอย่างยิ่ง ในการน าวิชาการต่างๆ มาใช้ในการวางแผนและการด าเนินการทุกขั้นตอนขณะเดียวกันจะต้องเสริมสร้างพื้ นฐานจิตใจของคนในชาติโดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ของรัฐนักทฤษฎีและนักธุรกิจในทุก ระดับ ให้มีส านึกคุณธรรมความซื่อสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ในการด าเนินชีวิตด้วยความอดทน ความเพียร มีสติปัญญา และความรอบคอบ เพื่อให้สมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และกว้างขวาง ทั้งด้านวัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็ นอย่างดีด้วย หลักแนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง การพัฒนาตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงคือ การพัฒนาที่ตั ้งอยู่บนพื ้นฐานของทางสายกลางและความไม่ประมาท โดยค านึงถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ตลอดจนใช้ความรู้ความรอบคอบ และคุณธรรม ประกอบการวางแผน การตัดสินใจและการกระท า
10 ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีหลักพิจารณาอยู่ 5 ส่วน ดังนี ้ 1.กรอบแนวคิด เป็นปรัชญาที่ชี ้แนะแนวทางการด ารงอยู่และปฏิบัติตนในทางที่ ควรจะเป็น โดยมีพื ้นฐานมาจากวิถีชีวิตดั ้งเดิมของสังคมไทย สมารถน ามาประยุกต์ใช้ได้ตลอดเวลา และเป็นการมองโลกเชิงระบบที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา มุ่งเน้นการรอดพ้นจากภัยและวิกฤตเพื่อความมั่นคงและความยั่งยืน ของการพัฒนา 2. คุณลักษณะเศรษฐกิจพอเพียง ามารถน ามาประยุกต์ใช้กับการปฏิบัติตนได้ในทุกระดับโดยเน้นการปฏิบัติบนทางสายกลาง และการพัฒนา อย่างเป็นขั ้นตอน 3. ค านิยาม ความพอเพียงจะต้องประกอบด้วย 3 คุณลักษณะ พร้อม ๆ กัน ดังนี ้ ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไปโดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่นการผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงนั ้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผลโดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้องตลอดจนค านึงถึงผลที่คา ดว่าจะเกิดขึ ้นจากการกระท านั ้น ๆ อย่างรอบคอบ การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ ้นโดยค านึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ ต่าง ๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ ้นในอนาคตทั ้งใกล้และไกล 4. เงื่อนไข การตัดสินใจและการด าเนินกิจกรรมต่าง ๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียงนั ้น ต้องอาศัยทั ้งความรู้ และคุณธรรมเป็นพื ้นฐาน กล่าวคือ
11 เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ความรอบคอบที่จะน าความรู้เหล่านั ้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผน และความระมัดระวังในขั ้นปฏิบัติ เงื่อนไขคุณธรรม ที่จะต้องเสริมสร้างประกอบด้วย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการด าเนินชีวิต 5.แนวทางปฏิบัติ/ผลที่คาดว่าจะได้รับ จากการน าปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ คือ การพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน พร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงในทุกด้าน ทั ้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม ความรู้และเทคโนโลยี เศรษฐกิจพอเพียง เป็นการด าเนินชีวิตทางสายกลาง ยึดหลักการพึ่งพาตนเอง ดังนี ้ 1.ด้านจิตใจ ท าตนให้เป็นที่พึ่งตนเอง มีจิตใจส านึกที่ดี สร้างสรรค์ให้ตนเองและชาติ โดยรวม สร้างสรรค์ให้ตนเองและชาติโดยรวม ค านึงประโยชน์ส่วนรวมเป็นที่ตั ้ง 2.ด้านสังคมและชุมชน ช่วยเหลือเกื ้อกูลซึ่งกันและกัน สร้างเครือข่ายชุมชนที่เข้มแข็ง 3.ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การจัดการอย่างชาญฉลาด รู้คุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตั ้งอยู่บนพื ้นฐานการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่ายั่งยืน 4. ด้านเทคโนโลยี ใช้เทคโนโลยีพื ้นบ้านและเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่เหมาะสม สอดคล้องกับความต้องการและสภาพแวดล้อม ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น พัฒนาเทคโนโลยีจากภูมิปัญญาของเราเอง 5. ด้านเศรษฐกิจ เพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย การออม สะสมเป็นเงินทุน การปฏิบัติตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง 1. ยึดหลัก พออยู่ พอกิน พอใช้ 2. ยึดความประหยัด ตัดทอนค่าใช้จ่าย ลดความฟุ่ มเฟื อย ในการด ารงชีพ 3. ความเป็นอยู่ที่ต้องไม่ฟุ้งเฟ้อต้องประหยัดไปในทางที่ถูกต้อง 4. ยึดถือการประกอบอาชีพด้วยความถูกต้องและสุจริต 1.ความเจริญของคนทั ้งหลายย่อมเกิดมาจากการประพฤติชอบ และการหาเลี ้ยงชีพชอบ เป็นส าคัญ 2.ละเลิกการแก่งแย่งผลประโยชน์และแข่งขันในการค้าขาย ประกอบอาชีพแบบต่อสู้กัน อย่างรุนแรง
12 1.ความสุขความเจริญอันแท้จริง หมายถึง ความสุข ความเจริญ ที่บุคคลแสวงหามาได้ ด้วยความเป็นธรรมทั ้งในเจตนาและการกระท า ไม่ใช่ได้มาด้วยความบังเอิญหรือด้วยการแก่งแย่งเบียด บังจากผู้อื่น 4.มุ่งเน้นหาข้าวหาปลา ก่อนมุ่งเน้นหาเงินหาทอง 5.มาหากินก่อนท ามาค้าขาย 6.ภูมิปัญญาชาวบ้านและที่ดินท ากิน คือทุนทางสังคม 7.ตั ้งสติที่มั่นคง ร่างกายที่แข็งแรงปัญญาที่เฉียบแหลม 8.น าความรู้ความเข้าใจอย่างลึกซึ ้งเพื่อปรับวิถีชีวิต สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน แผนภูมิ 2 ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สรุปการน าหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ต้องมีความรอบรู้ รอบคอบ และระมัดระวัง มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์ สุจริต มีความอดทน มีความเพียร และใช้สติปัญญาในการด าเนินชีวิต
13 5.วงจรการบริหารงานมีคุณภาพ ( PDCA ) ความหมายของ PDCA PDCA คือ วงจรการบริหารงานคุณภาพ PDCA ประกอบด้วย P = Plan คือ การวางแผนงานจากวัตถุประสงค์ และเป้าหมายที่ได้ก าหนดขึ้น D = Do คือ การปฏิบัติตามขั้นตอนในแผนงานที่ได้เขียนไว้อย่างเป็ น และมีความต่อเนื่อง C = Check คือ การตรวจสอบผลการด าเนินงานในแต่ล่ะขั้นตอนของแผนงานว่ามีปัญหาอะไรเกิดขึ้ น จ าเป็ นต้องเปลี่ยนแปลงแก้ไขแผนงานในขั้นตอนใด A = Action คือ การปรับปรุงแก้ไขส่วนที่มีปัญหา หรือถ้าไม่มีปัญหาใดๆ ก็ยอมรับแนวทางการปฏิบัติตามแผนงานที่ได้ผลส าเร็จ เพื่อน าไปใช้ในการท างานครั้งต่อไป เมื่อได้วางแผนงาน (P) น าไปปฏิบัติ (D ) ระหว่างการปฏิบัติก็ด าเนินการตรวจสอบ (C) พบปัญหาก็ท าการแก้ไขหรือปรับปรุง (A) การปรับปรุงก็เริ่มจากการวางแผนก่อน วนไปได้เรื่อยๆ จึงเรียกวงจร PDCA ประโยชน์ของ PDCA มีดังนี้ 1.การวางแผนงานก่อนการปฏิบัติงาน จะท าให้เกิดความพร้อมเมื่อได้ปฏิบัติงานจริงการวางแผนงานควรวางให้ครบ 4 ขั ้นดังนี ้ 1.1 ขั ้นการศึกษา คือ การวางแผนศึกษาข้อมูล วิธีการ ความต้องการของตลาด ข้อมูลด้านวัตถุดิบ ด้านทรัพยากรที่มีอยู่หรือเงินทุน 1.2 ขั ้นเตรียมงาน คือ การวางแผนการเตรียมงานด้านสถานที่ การออกแบบ ผลิตภัณฑ์ ความพร้อมของพนักงาน อุปกรณ์ เครื่องจักร วัตถุดิบ
14 1.3 ขั ้นด าเนินงาน คือ การวางแนวทางการปฏิบัติงานของแต่ละส่วนแต่ละฝ่าย เช่น ฝ่ายผลิต ฝ่ายขาย 1.4ขั ้นการประเมินผลคือ การวางแผนหรือเตรียมการประเมินผลงานอย่างเป็นระบบ เช่นประเมินจากยอดการจ าหน่ายประเมินจากการติชมของลูกค้า เพื่อให้ผลที่ได้จากการประเมินเกิดการเที่ยงตรง 2.การปฏิบัติตามแผนงาน ท าให้ทราบขั ้นตอนวิธีการและสามารถเตรียมงานล่วงหน้าหรือทราบอุปสรรคล่วงหน้าด้วย ดังนั ้น การปฏิบัติงานก็จะเกิดความราบรื่น และเรียนร้อย น าไปสู่เป้าหมายที่ได้ก าหนดไว้ 3. การตรวจสอบ ให้ได้ผลที่เที่ยงตรงเชื่อถือได้ ประกอบด้วย 3.1 ตรวจสอบจากเป้าหมายที่ได้ก าหนดไว้ 3.2 มีเครื่องมือที่เชื่อถือได้ 3.3 มีเกณฑ์การตรวจสอบที่ชัดเจน 3.4 มีก าหนดเวลาการตรวจที่แน่นอน 3.5 บุคลากรที่ท าการตรวจสอบต้องได้รับการยอมรับจากทุกหน่วยงานที่ เกี่ยวข้อง เมื่อการตรวจสอบได้รับการยอมรับ การปฏิบัติงานขั ้นต่อไปก็ด าเนินงานต่อไปได้ 4. การปรับปรุงแก้ไข ข้อบกพร่องที่เกิดขึ ้น ไม่ว่าจะเป็นขั ้นตอนใดก็ตาม เมื่อมีการปรับปรุงแก้ไขคุณภาพก็จะเกิดขึ ้น ดังนั ้น วงจร PDCA จึงเรียกว่า วงจรการบริหารงานคุณภาพ
15 บทที่3 วิธีการด าเนินงาน การด าเนินการโครงงานอาชีพพริกแกงสูตรเด็ด ได้ปฏิบัติกิจกรรมตามขั ้นตอนต่อไปนี ้ 1.ส ารวจความต้องการของตนเองและร่วมสมาชิก พริกแกงสูตรเด็ดพร้อมรร่วมระดมเงินทุน 3. ส ารวจความต้องการของตลาด ความเหมาะสมของสภาพเศรษฐกิจแต่ตลาดในชุมชน 4. ฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับเรื่องการน าวัตถุดิบพื ้นบ้านมาเป็นส่วนผสมของพริกแกงสูตรเด็ดให้มีควา มแปลกใหม่ 5. ศึกษาวิธีการเขียนโครงงานอาชีพและการเขียนแผนธุรกิจ 6. เขียนโครงปฏิบัติงานอาชีพและเขียนแผนธุรกิจ 7. เสนอโครงงาน ชื่อว่า "โครงงานอาชีพพริดแกงสูตรเด็ด” ต่ออาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานให้ความเห็นชอบ 8. ลงมือปฏิบัติงานอาชีพตามขั ้นตอนที่วางแผนไว้ 9. บันทึกการปฏิบัติงาน 10.ท าบัญชีรับ-จ่าย 11.ประเมินผลการปฏิบัติและปรับปรุงการปฏิบัติงาน 12.สรุปรายงานผลการด าเนินงานและจัดนิทรรศการวัน 13.แบ่งสรรรายได้ และในการท าโครงงานอาชีพ พริกแกงสูตรเด็ด สมาชิกในกลุ่มได้วางแผนด าเนินการ บริหารงานในด้านต่าง ๆดังต่อไปนี ้
16 การด าเนินงานและการผลิต โครงการสร้างองค์กร และผังบริหาร ปัจจุบันโครงสร้างการบริหารงานภายในองค์กรสามารถเขียนได้ดังนี ้ นาย วรัญญู มีประเสริฐ ควาบคุมด้านการเงิน นาย ภูวารินทร์ อินทจักร์ มีหน้าที่ ท าบัญชี รายรับ รายจ่าย นาย ณัฐวุฒิแปงเจอร์ ออกแบบบรรจุภัณ นาย กิตตินันท์แก้วค า ท าเพจ facebook นาย พศุตม์ปู่ ก ่า การตลาดการขายสินค้าที่เพจ ออนไลน์ต่างๆ
17 ลักษณะการบริหารงานในด้านการบริหารงานมีลักษณะเป็นการกระจายอ านาจตามฝ่ายงา นโดยมี นาย วรัญญู มีประเสริฐ เป็นผู้บริหารที่มีอ านาจการตัดสินใจสูงสุด ในต าแหน่ง เจ้าของกิจการ โดยจะมีการสรุปผลการด าเนินงาน ทุกสัปดาห์ เพื่อศึกษาถึงความคืบหน้าการด าเนินงานและปัญหาที่เกิดขึ ้นเพื่อที่จะแก้ไข ปรับปรุงและพัฒนา ให้ดีขึ ้น และมีอาจารย์เอื ้อมพร หาญสนามยุทธ ให้ค าปรึกษาในการท าบัญชีเงินสด การค านวณค่าใช้จ่ายน ทุนก าไร 1.3วัตถุดิบในการท า 1.3.1 วัตถุดิบในการท า และ อุปกรณ์ 1 น ้า 2 น ้ามัน 3 ฝักทอง 4 น ้าส้มสายชู 5 กระทะน ้ามัน 6 น ้าตาล
18 1.4 ขั ้นตอนในการท า วิธีเตรียมฟักทอง!.. ล้างฟักทองให้สะอาด ผึ่งให้แห้ง หั่นฟักทองให้เป็นแผ่นบางๆ น าแช่น ้าปูนใส 30 นาที น าขึ ้นผึ่งให้สะเด็ดน ้า ผึ่งให้แห้ง น ากระทะตั ้งไฟปานกลาง ใส่น ้ามันรอให้ร้อนจัด ทอดจนให้สีเหลืองทอง ตักใส่ตะแกรงให้สะเด็ดน ้ามัน วิธีเตรียมน ้าตาล!..น าน ้าตาลไปต้มกับน ้า แล้วเคี่ยวจนแห้งจนเริ่มรู้สึกว่าใกล้จะเป็นเม็ด น าฟักทองลงไปคลุกเคล้าได้เลย 1.5 จุดเด่นด้านการผลิต ฝักทองฉาบใช้ส่วนผสมของผักพื ้นบ้าน คือ ฟักทอง เป็นการ ผสมผสานระหว่างผักพื ้นบ้านในทองถิ่นมาเป็นส่วนผสม 1.6 ป ญหาด้านการผลิต ต้นทุนน้อย สมาชิกไม่ช่วยกัน 1.7 สรูปต้นทุนการผลิตสินค้าต่อหน่วย แบบที่ 1 ขนมฟักทองฉาบ 1.8 เป้าหมายทางการผลิต/เดือน แบบที่1 แบบถุง ถุงละ20 บาท
19 2. การตลาด 2.1 ภาพรวมของตลาด - ในอ าเภอดอยเต่าจะมี พืชผักพื ้นบ้านที่ประชาชนทั่วไป น ามารับประทานเป็นอาหาร เช่น พริก ใบมะกรูด ตะไคร้ ข่า ที่มีอยู่ในท้องถิ่นดอยเต่า ซึ่งส่วนใหญ่ ใช้ประกอบเป็นอาหารคาว เช่น แกงอ่อม แกงแค 2.2 สินค้า/บริการ - เป็นผลิตภัณฑ์ที่น าีีฟักทอง มาเป็นส่วนผสมหลัก 2.3 กลุ่มลูกค้า - ลูกค้า หมายถึง ประชาชนทั่วไปที่สนใจชอบท าอาการ 2.4 ราคาสินค้า - ถุงละ 20 บาท 2.5 การส่งเสริมการขาย - โปรโมชั่นซื ้อ 2 แถม 1 2.6 สถานที่จ าหน่าย - ช่องทางจ าหน่ายผลิตภัณฑ์ หน้าร้าน Facebook เพจ: เรื่องแกงสูตรเด็ดละอ่อนดอยเต่า 2.7 การส่งเสริมการตลาด - โฆษณาและประชาสัมพันธ์ด้วยการน าสินค้ามาโชว์ไว้ที่ ร้านค้าต่างๆ เพจประชาสัมพันธ์ พริกแกงสูตรเด็ด ละอ่อนดอยเต่า 2.8 การแข่งขันและคู่แข่ง - มีคู่แข่งไม่มาก มีเพียงร้านขายของช าเท่านั ้น เราจึงคิดที่จะท าพริกแกงสูตรเด็ดขึ ้นมาเพื่อตอบโจทย์ของ คนชอบท าอาหาร 2.2 สินค้า/บริการ - เป็นผลิตภัณฑ์ที่น าฟักทองมาเป็นส่วนผสมหลัก 2.3 กลุ่มลูกค้า - ลูกค้า หมายถึง ประชาชนทั่วไปที่สนใจชอบท าอาการ ชอบความเผ็ด แซ่บ 2.4 ราคาสินค้า - ถุงละ 20 บาท
20 2.5 การส่งเสริมการขาย - โปรโมชั่นซื ้อ 2แถม 1 2.6 สถานที่จ าหน่าย - ช่องทางจ าหน่ายผลิตภัณฑ์ หน้าร้าน Facebook เพจ: เรื่อง ฟักทองฉาบ2.7 การส่งเสริมการตลาด - โฆษณาและประชาสัมพันธ์ด้วยการน าสินค้ามาโชว์ไว้ที่ ร้านค้าต่างๆ เพจประชาสัมพันธ์ ฟักทองฉาบสูตรเด็ด ละอ่อนดอยเต่า 2.8 การแข่งขันและคู่แข่ง - มีคู่แข่งไม่มาก มีเพียงร้านขายของช าเท่านั ้น เราจึงคิดที่จะท าฟักทองฉาบสูตรเด็ด ขึ ้นมาเพื่อตอบโจทย์ของ คนชอบท าอาหาร
21 ศาสตร์สากล ศาสตร์พระราชา ศาสตร์ชาวบ้าน ใช้หลักการออกแบบโลโก้ด้วยคอมพิวเตอร์ ท างานตามล าดับ ใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านในเรื่อ งอาหารถ่องถิ่น การขายส้นค้าออนไลน์ ท าให้ง่าย การมีส่วนร่วม ขาดทุนคือก าไร ความเพียร พออยู่พอกิน รู้รัก สามัคคี การวัดและประเมินผลการด าเนินงาน ได้ด าเนินการดังนี ้ 1 การสอบถามความเห็นของลูกค้า เกี่ยวกับเพจ Facebook ฟักทองฉาบ 2 การสอบถามลูกค้าเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ฟักทองฉาบ
22 รายงานกิจกรรม เวลาที่ใช้ หมายเหตุ ศึกษาวิธีการเขียนโครงงานพร้อมเสนออา จาร์ที่ปรึกษา 1สัปดาห์ เตรียมความพร้อมด้านการจัดการ จัดเตรียมอุปกรณ์ วัสดุ 1สัปดาห์ วางแผนการปฏิบัติงานและก าหนดหน้าที่ ความรับผิดชอบ 1สัปดาห์ ฝึกปฏิบัติการ การท าฟักทองฉาบ 1สัปดาห์ - ศึกษาวัตถุดิบ วัสดุอุปกรณ์ในการท า ฟักทองฉาย 1สัปดาห์ - ทดลองคิดสูตรขึ ้นมาเอง และสอบถามปู่ย่าตายาย 1สัปดาห์ - ทดลองจนได้สูตรที่เป็นของกลุ่มตนเอง 1สัปดาห์ ลงมือปฏิบัติการท าฟักทองฉาบโดยใช้ วัตถุดิบในท้องถิ่น เช่น ฟักทอง 1สัปดาห์ ท าควบคู่กันไปด้วยใช็หลัก PDCA ปฏิบัติงานผลิตสินค้า งานขายและมีการปรับปรุงพัฒนาควบคู่กั นไป ด้วย 1สัปดาห์ สรุปผลการปฏิบัติงานและจัดนิทรรศการ ทุกครั้งที่มีการเข้าร่วม ประเมินผลการปฏิบัติงาน โดยสรุปผลก าไรขาดทุน 1สัปดาห์ ส ารวจความพึงพอใจที่มีต่อฟักทองฉาบ 1สัปดาห์
23 บทที่4 ผลการด าเนินงาน จากผลการด าเนินงานโครงงานอาชีพ พริกแกงสูตรเด็ด ตลอดระยะเวลาทั ้งหมด ๓ เดือน คือ มกราคม ๒๕๖๗ - มีนาคม ๒๕๖๗ สรุปผลการด าเนินงานได้ดังนี ้ ๑.เพื่อแปรรูปอาหาร เช่น ฟักทอง มาเป็นส่วนผสมในการท าฟักทองมีรสชาติเผ็ด หอมอร่อย กลมกรอม ในช่วงเตรียมการสมาชิกได้เรียนรู้ ว่าวิธีการการท าฟักทอง หลังจากนั ้นเริ่มคิดค้นหาสูตร และน ามาปรับเป็นสูตรของตัวเอง ฟักทองฉาบ
24 การปติปฎิบัติท าฟักทองฉาบ
25 ผลิตภัณฑ์ฟักทองฉาบ ที่สมาชิกกลุ่มได้ผลิต ๒.เพื่อน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๒ เงื่อนไข หลักกา ๔ มิติ๓ ศาสตร์เข้ามา ประยุกต์ใช้ในการสร้างสูตรฟักทองฉาบให้เกิดคุ้มค่า ๒ เงื่อนไข ด้านความรู้
26 นกัเรียนไดเ ้ รียนรู้ เกี่ยวกบัข้นัตอนการทา ฟักทองฉาบสูตรเด็ดได้รู้วิธีการท า ตามขบวนการต่างๆ ด้านคุณธรรม นักเรียนมีความขยัน ความอดทน มีสมาธิมีความสามัคคีในการท างาน และมีความรับชอบใน การท าโครงงานอาชีพสูตรฟักทองฉาบ ๓.หลักการพอประมาณ นักเรียนมีการร่วมลงทุน วัสดุอุปกรณ์เช่น วัตถุดิบในการท าพริกแกง มีอยูใ่นทอ ้ งถิ่นราคาไม่แพง ด้านคุณธรรม นักเรียนมีความขยัน ความอดทน มีสมาธิ มีความสามัคคีในการท างาน และมีความรับชอบใน การท าโครงงานอาชีพฟักทองฉาบ ๓.หลักการพอประมาณ นักเรียนมีการร่วมลงทุน วัสดุอุปกรณ์ เช่น วัตถุดิบในการท า ฟักทองฉาบ มีอยู่ในท้องถิ่นราคาไม่แพง มีเหตุผล ๕.ศาสตร์
27 ศาสตร์พระราชา ฟักทองฉาบ มีการท าตามล าดับขั ้นตอนในการท าฟักทองฉาบ ไม่ติดต าราท าให้ง่าย มี การพัฒนาสูตรของฟักทองฉาบ การมีส่วนร่วมในการท างานของสมาชิก การพึ่งพาตนเองพออยู่ พอกิน มีความซื่อสัตย์สุจริต จริงใจต่อกัน ท างานอย่างมีความสุข มีความเพียรพยายาม รู้จักความสามัคคี จะ ท าอะไรต้องศึกษาข้อมูลเป็นระบบ ท างานแบบองค์รวม ศาสตร์ชาวบ้าน ใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน การน าวัตถุดิบที่ใช้เป็นส่วนผสมของอาหารเช่นฟักทอง ก่อนน ามาทอดพื่อ ไปทำ า ฉาบสูตรเด็ด เพื่อท าให้มีรถชาติที่หอมกลมกรอม บทที่5 อภิปราย สรุป และข้อเสนอแนะ การจัดการท าโครงงานอาชีพฟักทองฉาบ นักเรียนชั ้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนดอยเต่าวิทยาคมอ าเภอดอย เต่า จังหวัดเชียงใหม่ ส านักงานเขตพื ้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ มีวัตุประสงค์ เพื่อแปรรูปอาหารพื ้นบ้าน เช่น ฟักทองมาเป็นส่วนผสมในการท าอาหารสูตรเด็ด ที่มีรสชาตหอมกลมกรอม และมีค่าทาง โภชนาการเพื่อน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๒ ข ๓ หลักการ ๔ มิติ ๓ ศาสตร์ เข้ามาประยุกต์ใช้ ในการผลิตน ้าจิ ้มซอลหม่าล า ให้เกิดประโยชน์และคุ้มค า และเพื่อหารายได้ระหว่างเรือน
28 สรุปผล ๑. สามารถจ าหน่ายผลิตภัณฑ์ฟักทองฉาบ ๒. นักเรียนได้ความรู้เกี่ยวกับแปรรูปอาหารเช่น ฟักทองให้มีรสชาติที่ หลากหลายเพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าให้สูงขึ ้น โดยน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเข้ามาประยุกต์ใช้ในการท า โครงงานอาชีพ ๓. นักเรียนมีทักษะ และประสบการณ์ในการท าอาชีพ อภิปราย จากการจัดท าโครงงาน นักเรียนชั ้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนดอยเต่าวิทยาคม อ าเภอดอยเต่า จังหวัด เชียงใหม่ พบว่า โครงงานอาชีพฟักทอง ฉาบ นักเรียนได้เรียนรู้มีทักษะในการท างาน และเจตนาคติที่ดีต่อ งานอาชีพ น าความรู้เกี่ยวกับแปรรูปอาหารผักพื ้นบ้านเช่น พริกกะเหรี่ยง ไปพัฒนาสูตรฟักทองฉาบอร่อย และคิดสูตรเพิ่มเรื่อยๆเพื่อที่จะท าให้มีหลากหลายรสชาติ เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าให้สูงขึ ้นท าให้นักเรียน มีรายได้ระหว่างเรียน เนื่องจากการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่เปิดโอกาส ให้นักเรียนได้ ศึกษาค้นคว้าและลงมือปฏิบัติ กิจกรรมตามความสนใจ ความถนัดและความสามรถของตนเอง ซึ่งอาศัย กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ หรือกระบวนการอื่นที่เป็นระบบไปใช้ในการศึกษา หาค าตอบในเรื่องนั ้นๆ ภายได้ค าแนะน าการให้ค าปรึกษา ความช่วยเหลือ จากอาจารย์ที่ปรึกษาโครงงาน นอกจากนี ้ สมาชิกในกลุ่มได้ ปฏิบัติ กิจกรรมตามขั ้นตอนของโครงงานอาชีพ โดยใช้กระบวน PDCA เข้ามาใช้ในการท าโครงงานครั้งนี ้ คือ การเลือกโครงงาน (PLAN) การเขียนโครงงาน (PLAN) ลงมือจัดท าโครงงาน (DO) พัฒนาและปรับปรุง
29 แก้ไข (CHECK) และรายงานผล (ACTION) ท าให้โครงงานอาชีพประสบผลส าเร็จตามวัตถุประสงค์ที่ ก าหนดไว้ ข้อเสนอแนะในการจัดท าครั้งต่อไป ๑. ควรจะมีการส าเร็จความพึงพอใจของลูกค้าทุก ๓ เดือน ๒.เพิ่มช่องทางการจ าหน่ายให้หลากหลายมากยิ่งขึ ้น ๓. เพิ่มสูตรคิดค้นสูตรการท าฟักทองฉาบให้ กรอบ กลมกรอมอร่อย มากยิ่ง ๔. มีการจัดโปรโมชั่นให้กับลูกค้าทุกๆเดือน