EBU'L YUSR EL- MUHAMMED PEZDEVİ

247 D

tür veya şu da muhtemeldir : Onlar bu işleri yaparken
hararnı unutmuşlardır. Nitekim Allah Hz. Adem'in
<A.SJ tahrimi unuttuğunu bildiriyor.

Peygamberin günahlarının efdal, en faziletli ola­
nı terk etmek olduğunu ileri sürenin iddiası doğru de­
ğildir. Bu iddia gerek Hz. Adem ve gerekse Hz. Musa
<A.SJ hakkında geçerli değildir. Zira Allah Teala bu
ikisinin günahlarından haber vermektedir. Bu görü­
şün doğru olmadığını şu husus ta ortaya kor : Her pey­
gamber her zaman efdal olanı terkeder durumda ol­
muştur. Zira bu insanın bulunduğu bir haldir ki onun
üstündeki hale insan henüz ulaşmamıştır. Başka bir de­
yişle daha faziletli durum insanın bulunduğu halden
daha üstteki iyi hale ulaşmadığı durumdur. Eğer böy­
le anlaşılırsa, peygamber devamlı olarak günah ha­
linde bulunur. Çünkü daha sonra yaşayacağı daha iyi
hali henüz yaşamamıştır.

- Allah Teala Hz. Peygamber <S.A.VJ hakkın­
da şöyle huyurmaktadır : And« . • • olsun eğer Allah'a
ortak koşarsan işlerin şüphesiz boşa gider . · · " (34)
Hz. Şuayb'ten (A.SJ haber verirken şöyle huyurul­
muştur : «Rabbimizin dilemesi bir yana, dinimize dön­

mek bize yakışmaz . . . » (35) Yani küfre demektir. Bu­

nunla peygamberlerden ortak koşmanın tasavvur olu­
nabileceği beyan edilmektedir. Büyük günahlar şirk­
ten başkadır. Peygamberler büyük günahlar ve kü­
fürden sakınınakla imtihan edilmişlerdir. Şayet ania­
nn buna güçleri yetmemiş olsaydı, bunlardan nehyo­
lunmakla imtihan edilmeleri tasavvur olunmazdı.

(34) Kur'anı Kerim, Zümer, 65.
(35) Kur•anı Kerim, A'raf, 89.

D 248

- Ortak koşma, küfür v.e büyük günahın peygam­
berlerden sadır olması imkansızdır. Allah, insanlara
hüccet olmaları için rahmet ve fazlıyla onları bunlar­
dan korumuştur. Ayrıca insanların kalbierinin pey­
gamberlerden uzaklaşmaması için Allah onları bütün
insanlara üstün kılmıştır. Bu husustaki delil şudur :
«Seni pekiştirmemiş olsaydık, and olsun ki, az da olsa
onlara meyledecektin.» (36)

Peygamberler hakkında şirk koşma muhal oldu­
ğundan şöyle huyurulmuştur : ''. . . And olsun eğer Al­
lah ' a ortak koşarsan işlerin şüphesiz boşa gider. . . ..
(37) .f,\.ncak Allah Teala onun ortak koşmamasını di­
lemiştir.

Hz. Şuayb (A.SJ şöyle demiştir : "· . . Rabbimizin
dilemesi bir yana, dinimize dönmek bize yakışmaz . . . ..
(38) Ancak Allah Teala dilememiştir.

- imtihan, deneme peygamberler hakkında dü­
şünüldüğünden gerçekleşir, vardır.

- Bu düşünülmüştür, ama Allah onları bundan
korumuştur. Başkalarını da bundan koruyabilir, an­
cak biz bilmiyoruz.

MES'ELE 54

Saki ve Said :
Sünnet ve Cemaat Ehli

Sünnet ve Cemaat Ehli şaki said olur ve said de
şaki olur inancındadır. Hatta şöyle demişlerdir : İblis

(36) Kur'anı Kerim, isra, 74.
( 37 ) Kur'anı Kerim, Zümer, 65.
(38) Kur'anı Kerim, A'raf, 89.

249 D

meleklerin reisi iken gerçekten said idi, o sonradan
şaki olmuştur. Vahşi ve Ebu Sufyan müslüman o1ma­
dan önce gerçekten şaki idiler, sonradan müslüman­
lığı kabul edince said olmuşlardır.

Böylece her kafir islamı kabul edince, şaki iken
said olur. Her müslüman da said iken şaki olabilir. Kü­
für halindeyken Allah'ın düşmanı olan, islamı kabul­
den sonra Allah'ın dostu, sevgilisi olur. Aynı tarzda İs­
lam halindeyken Allah'ın dostu olan, küfür halinde Al­
lah'ın düşmanı olur. Bütün bunlardan dolayı her mü'­
min «ben gerçekten hak olarak mü'minim•> demelidir.

İbn Küliab ve Eş'ari

Ebü Muhammed el-Kattan < İbn Küllab) ve Ebu'I­
Hasen el-Eşari'nin görüşleri aşağıdaki gibidir :

Ebu'I-Hasen el-Eş'ari'nin ve Kattan'ın görüşüne
göre; Şaki said olmaz, aksi durum da söz konusu de­
ğildir. Yani said de şaki olmaz. Fakat akibet için de­
ğerlendirme vardır itibar akibetedir, sonucadır. Hat­
ta müslüman olarak ölen kişi başlangıç olarak said
idi ve başlangıçta Allah'ın dostu idi. Kafir olarak ölen
kişi de başlangıç olarak kafir idi ve başlangıçta Al­
lah'ın düşmanıydı. Bundan dolayı onlar şöyle demiş­
lerdir : Dinden dönen (mürted) Müslüman küfür üze­
re ölmedikçe onun arnellerinin iptal olmasıyla hük­
molunmaz, hatta tekrar islama dönse arnelleri mute­
ber sayılır. ibadetleri baki kalır. Dinden çıkmadan ön­
ce haccetmiş olsa haccını iade etmesi gerekmez.

Ehli Sünnet ve Cemaata göre böyle dinden çıkan,
irtidad eden kimsenin arnelleri ibtal olur ve haccını
yeniden yapması gerekir.

Eş'ari'nin dediğine göre Şafii ve bütün ashabı yu­
kandaki görüştedir ve bundan dolayı o şöyle demiş-