รวมหลายเรื่องจากเวบไซต์ อกาลิโก

รวมหลายเรอ่ื งจากเวบไซต์ อกาลโิ ก
---------------------------------------------------------

นทิ านเซน จาก คณุ แสงดาว แปลมา น่าอา่ น ดี
**********************
สวัสดคี ะ่ เพอ่ื นสมาชกิ และผอู ้ า่ นทกุ ทา่ น

กอ่ นอน่ื ตอ้ งขอออกตวั กอ่ นวา่ นทิ านเซนทแ่ี ปลและนํามาใหอ้ า่ นตอ่ ไปนี้
ไมไ่ ดร้ ะบทุ ม่ี า เพราะนทิ านเซนเป็ นเพยี งเรอื่ งทเี่ ลา่ ตอ่ ๆกนั มา ในยคุ แรกๆ
พระอาจารยไ์ มน่ ยิ มใหบ้ นั ทกึ เป็ นหนังสอื ( สงั เกตไดจ้ ากนทิ านเรอื่ งแรกท่ี
จะนํามาใหอ้ า่ น )ยคุ หลงั ๆพระอาจารยแ์ ละฆราวาสถงึ ไดร้ วบรวมไวอ้ กี ที
หนังสอื เซนในทอ้ งตลาดปัจจบุ นั แตล่ ะเลม่ มกั จะมเี นอ้ื เรอ่ื งซาํ้ ๆกนั
สอดแทรกความคดิ เห็นสว่ นตวั จดั รปู เลม่ ใหแ้ ตกตา่ งกนั ออกไป แลว้ พมิ พข์ าย
แมแ้ ตต่ วั เอกในนทิ านเรอ่ื งเดยี วกนั ยังชอ่ื ไมเ่ หมอื นกนั จงึ มักไมไ่ ดใ้ สช่ อื่ ไว ้
เพราะไมท่ ราบวา่ จะอา้ งองิ เลม่ ไหนดี ยง่ิ ในอนิ เตอรเ์ น็ตเดย๋ี วน้ี อา้ งเน้อื เรอ่ื งเพยี ง
นดิ เดยี ว แลว้ เสรมิ เตมิ แตง่ ดว้ ยสํานวนนักประพันธจ์ นสวยหรู โดยสว่ นตวั
แลว้ ชอบอา่ นเหมอื นกนั ใหค้ วามรสู ้ กึ คนละแบบกบั ของเดมิ ๆ

ดงั ทไ่ี ดก้ ลา่ วแลว้ นทิ านเซนเป็ นเพยี งเรอ่ื งเลา่ ซงึ่ เลา่ ผา่ นมาเป็ นพันปี ความถกู
ตอ้ งตามหลกั ธรรม อาจจะไมใ่ ชแ่ ลว้ กข็ อใหผ้ อู ้ า่ นอยา่ ไดค้ ดิ จรงิ จงั วา่ ตรงนัน้
ตรงนไี้ มถ่ กู ตอ้ ง

และเนื่องจากผแู ้ ปลไมไ่ ดเ้ ป็ นผแู ้ ปลมอื อาชพี และก็ยงั ปฏบิ ตั ธิ รรมไปไมถ่ งึ ไหน
และเพง่ิ จะแปลหนังสอื ครัง้ นเ้ี ป็ นครัง้ แรก ศพั ทท์ างศาสนาอาจจะใชผ้ ดิ ไปบา้ ง สํานวนอาจจะขรขุ ระไป
บา้ ง ก็ขออภยั ดว้ ย และยนิ ดรี ับฟังคาํ ทว้ งตงิ
เพอื่ นํามาพจิ ารณาและแกไ้ ขตอ่ ไป นทิ านเซนมเี ป็ นรอ้ ยเรอื่ ง จะคอ่ ยๆทยอย
แปลมาใหอ้ า่ นเรอื่ ยๆ

จดุ มงุ่ หมายสงู สดุ ของการแปลครัง้ นเี้ พอ่ื รวบรวมสง่ิ ทไ่ี ดอ้ า่ นมา
ใหเ้ ป็ นทเี่ ป็ นทาง และอยากใหเ้ พอื่ นนักปฏบิ ตั ธิ รรมดว้ ยกนั
ไดม้ อี ะไรอา่ นเพม่ิ ขน้ึ อกี อยา่ งหนงึ่ ซงึ่ ผเู ้ รม่ิ ปฏบิ ตั ธิ รรมใหมๆ่ มักจะสนใจอา่ น
เรอื่ งราวเกยี่ วกบั นกิ ายเซนมาก เพราะอาจจะคดิ วา่ อา่ นแลว้ อาจจะไดข้ อ้ คดิ
ดๆี เพม่ิ พูนการปฏบิ ตั ใิ หด้ ยี งิ่ ๆขน้ึ ไป ซงึ่ ผแู ้ ปลก็เคยไดผ้ า่ นจดุ นัน้ มาแลว้ เหมอื นกนั ในงานสปั ดาหห์ นังสอื
เคยกวา้ นซอ้ื มาเป็ นลงั ไมเ่ ขา้ ใจตวั เอง
เหมอื นกนั ไมเ่ คยอา่ นหนังสอื ธรรมมะมากอ่ น แตอ่ า่ นแลว้ เขา้ ใจ มองเห็น
เป็ นภาพพจน์ หลายๆอยา่ งเราเคยผา่ นจดุ นัน้ มาแลว้ หรอื อาจจะเป็ นเพราะ
ปฏบิ ตั ใิ นแนวเถรวาทควบคไู่ ปดว้ ยกเ็ ป็ นได ้

แสงดาว

ทม่ี า :emo_036:http://www.thummada.com/cgi-bin/iB3/ikonboard.cgi?s=439272480c07

ffff;act=ST;f=4;t=1843;st=0

*******************************************
๑. ไมพ่ งึ่ พงิ ตวั อักษร

มอี ํามาตยท์ า่ นหนง่ึ ในราชวงศถ์ งั นอกจากเป็ นผมู ้ ชี อ่ื เสยี งแลว้ ยังปฏบิ ตั ธิ รรมในแนวนกิ ายเซน
ทา่ นสนใจและชอบคน้ ควา้ เรอื่ งราวเกย่ี วกบั นกิ ายเซน และยังชอบจดบนั ทกึ เรอื่ งราวการปฏบิ ตั ธิ รรมของ
ตวั เองไว ้ แลว้ รวบรวมทําเป็ นเลม่

วนั หนง่ึ ทา่ นนําหนังสอื ทร่ี วบรวมไวไ้ ปใหท้ า่ นฮวงโป อยา่ งนอบนอ้ ม เพอื่ ขอคําชแี้ นะจากทา่ นฮวงโป
ไมน่ กึ วา่ ทา่ นฮวงโปเมอื่ รบั ไปแลว้ โยนไปไวบ้ นโตะ๊ อยา่ งไมไ่ ยดี ทา่ นอํามาตยร์ สู ้ กึ กระอกั กระอว่ นใจอยา่ ง
บอกไมถ่ กู พลางนกึ วา่
ทา่ น ฮวงโปคงจะตําหนทิ ไี่ มไ่ ดน้ ําอะไรตดิ มอื มาดว้ ย

ขณะทกี่ าํ ลงั เอย่ ปากจะพูด ทา่ นฮวงโปกบ็ อกวา่ “เจา้ เขา้ ใจความหมายทท่ี ําหรอื เปลา่ ” “ไมเ่ ขา้ ใจ”
ทา่ นอํามาตยต์ อบ ทา่ นฮวงโปพูดตอ่ วา่ “เซนเป็ นการสบื ทอดนอกขอบขา่ ยของศาสนา ไมพ่ งึ่ พงิ
ตวั อักษร แลว้ เจา้ ทําไมถงึ
นําหลกั ธรรม มาทําเป็ นตวั อักษร เป็ นหนังสอื น่ีไมใ่ ชเ่ ป็ นการทําลายหลกั ธรรมอันแทจ้ รงิ หรอกหรอื ”

ทา่ นฮวงโปเป็ นคนเปิดเผย พดู จาตรงไปตรงมา ทา่ นสงู 7 ฟตุ มเี ม็ดเนื้อเป็ นกอ้ นกลมๆเหมอื นไขม่ กุ งอก
ตดิ อยทู่ ห่ี นา้ ผาก

๒. ตวั รู ้

ครงั้ หนง่ึ ทา่ นเวย่ หลา่ งไปพักคา้ งแรมทบ่ี า้ นหลงั หนง่ึ ขณะทก่ี าํ ลงั จะนอนพักผอ่ นในชว่ งบา่ ย
ไดย้ นิ เสยี งคนกําลงั สวดมนต์ เลยลกุ ขน้ึ ไปถามผนู ้ ัน้ วา่ “เจา้ เขา้ ใจความหมายของบททส่ี วดหรอื เปลา่ ”
“บางตอนเขา้ ใจยากจรงิ ๆ” ทา่ นเวย่ หลา่ งเลยอธบิ ายใหฟ้ ังบางตอนของบทสวดวา่

“เมอื่ เราอยใู่ นโลกแหง่ มายาจอมปลอมนจ้ี นผมหงอกขาวหมดไปทงั้ หัวแลว้ พวกเราตอ้ งการอะไร?
และเมอ่ื ไฟแหง่ ชวี ติ กาํ ลงั จะมอดลง ใจเตน้ ออ่ นลง และลมหายใจกําลงั จะขาดรอนๆ อะไรคอื สง่ิ สดุ ทา้ ยท่ี
เราหวัง?
และเมอ่ื กายของเรากาํ ลงั เน่าเปื่ อยอยใู่ นสสุ าน ธาตกุ ลบั คนื สธู่ าตุ ธาตดุ นิ สดู่ นิ
ชวี ติ กลายเป็ นสง่ิ ไรค้ วามรสู ้ กึ ในความวา่ งเปลา่ แลว้
เราอยทู่ ไ่ี หน?”

คนทส่ี วดมนตน์ ัน้ ไดช้ ค้ี ําหลายคาํ ในคมั ภรี ท์ ไ่ี มเ่ ขา้ ใจความหมายแลว้ ถาม ทา่ นเวย่ หลา่ งยมิ้ ๆแลว้ ตอบวา่
“ขา้ พเจา้ ไมร่ หู ้ นังสอื ทา่ นถามมาเลยดกี วา่ " คนๆนัน้ รสู ้ กึ แปลกใจแลว้ พูดขน้ึ วา่ “ทา่ นอา่ นหนังสอื ไมอ่ อก
ทา่ นจะเขา้ ใจความหมาย เขา้ ใจหลกั ธรรมไดอ้ ยา่ งไร?”

ทา่ นเวย่ หลา่ งตอบวา่ “หลกั ธรรมของพทุ ธะ กบั ตวั หนังสอื ไมเ่ กย่ี วกนั ตวั หนังสอื เป็ นเพยี งเครอ่ื งมอื ทจี่ ะ
เรยี นรู ้
สงิ่ ทจี่ ะเขา้ ใจหลกั ธรรมคอื จติ คอื ตวั รู ้ ไมใ่ ชต่ วั หนังสอื

ทา่ นเวย่ หลา่ งรับตําแหน่งพระสงั ฆนายกโดยทยี่ ังไมไ่ ดบ้ วช หลงั รบั ตาํ แหน่งตอ้ งหนภี ยั จากพระทเี่ ป็ น

ศษิ ยพ์ ี่
ไปอยใู่ นป่ ากบั พรานป่ า 15 ปี ถงึ จะกลบั มาในเมอื งแลว้ บวช

๓. อยกู่ บั ปัจจบุ นั

พระชงิ หลวนแหง่ ญป่ี ่ นุ เมอื่ ตอนทอี่ ายุ 9 ขวบ กค็ ดิ ทจ่ี ะออกบวช จงึ ไปขอบวชกบั พระอาจารยฉ์ อื เจน้ิ
พระอาจารยบ์ อกวา่ “เจา้ อายยุ ังนอ้ ย คดิ จะบวชทําไม ?”

ชงิ หลวนตอบวา่ “แมข้ า้ พเจา้ จะอายยุ งั นอ้ ย แตพ่ อ่ แมเ่ สยี ชวี ติ หมดแลว้ และเพราะเหตวุ า่ ขา้ พเจา้ ไมร่ วู ้ า่
คนเราทําไมตอ้ งตาย ทําไมตอ้ งแยกจากพอ่ แมเ่ พอื่ ทจี่ ะสบื คน้ หาตน้ ตอของสงิ่ เหลา่ นี้ ขา้ พเจา้ จงึ ตอ้ ง
บวช”

พระอาจารยร์ สู ้ กึ ชมชอบอดุ มการณ์อนั ดนี ัน้ จงึ พูดวา่ ”ดแี ลว้ อาจารยจ์ ะรับเจา้ เป็ นศษิ ย์ แตค่ นื นก้ี ค็ าํ่ แลว้
ไวพ้ รงุ่ นี้จะทําการบวชใหเ้ จา้ ” แตช่ งิ หลวนพดู วา่ “ขา้ พเจา้ อายยุ งั นอ้ ย ไมท่ ราบวา่ จะรกั ษาความคดิ ทจี่ ะ
บวชจนถงึ พรงุ่ นีไ้ ดห้ รอื เปลา่
และทา่ นอาจารยก์ ็อายมุ ากแลว้ ก็ไมส่ ามารถจะรบั รองไดว้ า่
พรงุ่ นี้เชา้ อาจารยจ์ ะยังมชี วี ติ อยอู่ กี หรอื เปลา่ ” พระอาจารยฟ์ ังแลว้ รสู ้ กึ ปลม้ื ปีตยิ งิ่ นัก บอกวา่
“ถกู ตอ้ ง เจา้ พดู ไมผ่ ดิ เลย ตอนน้จี ะบวชใหเ้ จา้ ทนั ท”ี

ทเี่ มอื งจนี สมัยราชวงศถ์ ัง ผทู ้ จี่ ะบวช จะตอ้ งผา่ นการสอบคดั เลอื กกอ่ น พระถังซําจัง๋ ตอนนัน้ อายเุ พยี ง 12
ปี
สอบไมผ่ า่ น รสู ้ กึ เสยี ใจจนรอ้ งไหผ้ คู ้ มุ สอบ เจง้ิ ซา่ นกวอ่ ถามวา่ “รอ้ งไหท้ ําไม” ซําจ๋งั ตอบวา่ “อยากสบื
ทอดศาสนาของพระพทุ ธองค์
และใหเ้ มลด็ พันธแุ์ หง่ พทุ ธะเป็ นทเ่ี ลอื่ งลอื ไปทั่วปฐพี”
ผคู ้ มุ เห็นอดุ มการณ์อันสงู สง่ นัน้ จงึ อนุญาตใหบ้ วช ซง่ึ ตอ่ มาทัง้ สองทา่ นก็มชี อ่ื เสยี งไปทวั่ โลก และทํา
คณุ ประโยชนใ์ หก้ บั ศาสนามากจรงิ ๆ
๔. ปฏบิ ตั ธิ รรมอยา่ งไร

พระอาจารยว์ อ้ หลนุ หลงั จากบําเพ็ญเพยี รอยหู่ ลายปี ก็นกึ วา่ ตนเองรแู ้ จง้ แลว้ จงึ ไปหาทา่ นเวย่ หลา่ งเพอื่
ทดสอบภมู ธิ รรม พรอ้ มกบั เขยี นโศลกวา่

วอ้ หลนุ มเี ทคนคิ และวธิ ี ทจี่ ะสามารถดบั รอ้ ยความคดิ ได ้
สงิ่ ทม่ี ากระทบจติ ไมเ่ กดิ ตน้ โพธเ์ิ ตบิ โตขนึ้ ทกุ วนั
??????????
??????????

(โศลกบทนีต้ อ้ งกาํ กบั ภาษาจนี ดว้ ยเพราะแตกตา่ งจากทท่ี า่ นพทุ ธทาสแปลไวเ้ ลก็ นอ้ ย)

ทา่ นเวย่ หลา่ งเมอื่ อา่ นแลว้ ไดพ้ ูดกบั ลกู ศษิ ยว์ า่ วอ้ หลนุ ยงั ไมไ่ ดเ้ ขา้ ถงึ หลกั ธรรมอยา่ งแทจ้ รงิ
หากปฏบิ ตั ธิ รรมลกั ษณะนีต้ อ้ งตายแน่ คดิ วา่ สงิ่ ทม่ี ากระทบจติ ไมเ่ กดิ เป็ นความสามารถอยา่ งสงู เป็ นความ
เขา้ ใจทผี่ ดิ

เราปฏบิ ตั ธิ รรมเพอ่ื เป็ นพุทธะทมี่ ชี วี ติ ไมใ่ ชเ่ ป็ นพุทธะทตี่ ายแลว้ กลายเป็ น ทองไมด้ นิ หรอื หนิ
แลว้ จะเป็ นพุทธะอยา่ งไร ไมส่ ามารถฉุดชว่ ยผคู ้ น แลว้ จะมปี ระโยชนอ์ ะไร

ทา่ นเวย่ หลา่ งจงึ แตง่ โศลกตอบไปวา่

เวย่ หลา่ งไมม่ เี ทคนคิ และวธิ ี รอ้ ยความคดิ กอ่ เกดิ ไมม่ หี ยดุ
สงิ่ ทม่ี ากระทบจติ ยอ่ มเกดิ แลว้ ตน้ โพธจิ์ ะเตบิ โตไดอ้ ยา่ งไร
??????????
??????????

เหลา่ ลกู ศษิ ยไ์ มเ่ ขา้ ใจ ทา่ นเวย่ หลา่ งจงึ อธบิ ายใหฟ้ ังวา่ ทกุ สง่ิ ทตี่ อ้ งใชเ้ ทคนคิ และวธิ ลี ว้ นแตต่ อ้ งใช ้
ความสามารถ
จติ ยอ่ มจดจอ่ อยกู่ บั ความสามารถในการกระทํานัน้ ยงั เป็ นการยดึ ตดิ อยกู่ บั การกระทํา ยังใชไ้ มไ่ ด ้ ไม่
จําเป็ นตอ้ งไปดบั ความคดิ
ไมม่ คี วามคดิ แลว้ จะไปทําอะไรได ้
หากไมม่ คี วามคดิ กเ็ หมอื นกบั กอ้ นหนิ กอ้ นใหญก่ อ้ นหนง่ึ เหมอื นกบั เวลาทเี่ ราแสดงธรรมหรอื ฟังธรรม
ตอ้ งใชค้ วามคดิ รว่ มดว้ ย
แมม้ คี วามคดิ แตไ่ มย่ ดึ ตดิ กบั รปู ลกั ษณน์ ัน้ กเ็ หมอื นกบั ไมม่ คี วามคดิ
สว่ นตน้ โพธนิ์ ัน้ แสดงถงึ จติ เดมิ แทข้ องพุทธะ ไมเ่ พมิ่ ไมล่ ด ไมเ่ กดิ ไมด่ บั แมจ้ ะปฏบิ ตั ธิ รรมจนเป็ นพุทธะ
แลว้
กไ็ มไ่ ดเ้ พม่ิ อะไรแมแ้ ตน่ ดิ เดยี ว แลว้ จะมอี ะไรเตบิ โตไดอ้ ยา่ งไร

๕. ไมเ่ หลอื จติ ปกตธิ รรมดา

ลกู ศษิ ยค์ นหนงึ่ มาถามพระอาจารยว์ า่ “ ศษิ ยน์ ่ังสมาธทิ กุ วัน สวดมนตบ์ อ่ ยๆ นอนแตห่ วั คาํ่ ตนื่ แตเ่ ชา้ จติ
ไมค่ ดิ ฟ้งุ ซา่ น
ในสถานทปี่ ฏบิ ตั ธิ รรมแหง่ นี้ รสู ้ กึ จะไมม่ ใี ครขยันไปกวา่ ขา้ พเจา้ แลว้ ทําไมถงึ ยงั ไมร่ แู ้ จง้ สกั ที “

พระอาจารยน์ ําน้ําเตา้ และเกลอื หยาบใหล้ กู ศษิ ย์ แลว้ บอกวา่
“ เจา้ นํานํ้าเตา้ นไ้ี ปใสน่ ํ้าใหเ้ ต็ม แลว้ ใสเ่ กลอื เขา้ ไป ถา้ หากมนั ละลายทันที เจา้ จะรแู ้ จง้ ทันที “

ลกู ศษิ ยท์ ําตามวธิ ที อี่ าจารยบ์ อก สกั ครกู่ ก็ ลบั มาบอกวา่
“ ปากน้ําเตา้ เล็กไป ใสเ่ กลอื ลงไปมันไมล่ ะลาย เอาตะเกยี บลงไปก็คนไมส่ ะดวก ดแู ลว้ ศษิ ยค์ งจะไม่
สามารถรแู ้ จง้ ไดแ้ ลว้ “

พระอาจารยเ์ ลยเทนํ้าออกไปบางสว่ น ใสเ่ กลอื ลงไปแลว้ เขยา่ สกั ประเดย๋ี วเกลอื ก็ละลาย พระอาจารยพ์ ดู
ตอ่ วา่
“ ขยันทงั้ วนั ไมเ่ หลอื จติ ปกตไิ วบ้ า้ ง ก็เหมอื นกบั นํ้าเตา้ ทใ่ี สน่ ้ําจนเต็มแลว้ เขยา่ ไมไ่ ด ้ คนไมไ่ ด ้
จะละลายเกลอื ไดอ้ ยา่ งไร แลว้ จะรแู ้ จง้ ไดอ้ ยา่ งไร? “

“หรอื วา่ ไมข่ ยนั แลว้ จะรแู ้ จง้ ได ้ “ ลกู ศษิ ยถ์ าม “ การปฏบิ ตั ธิ รรมก็เหมอื นการดดี พณิ สายพณิ ตงึ เกนิ ไป
ยอ่ มขาดงา่ ย
สายพณิ ทอ่ี อ่ นเกนิ ไปกไ็ มเ่ กดิ เสยี ง ทางสายกลาง จติ ปกตธิ รรมดา ถงึ จะเป็ นฐานทท่ี ําใหเ้ กดิ การรแู ้ จง้ “

๖. นกทบ่ี นิ หลงทาง

ทภ่ี เู ขาตา้ เยยี่ น มพี ระรปู หนงึ่ ปฏบิ ตั ธิ รรมอยทู่ นี่ ่ัน ทา่ นเป็ นพระทเ่ี ทศนเ์ กง่ มาก
ทา่ นมกั จะใชส้ ง่ิ ทมี่ ชี วี ติ รอบตวั สอดแทรกธรรมะ จากนัน้ ก็ใชค้ ํางา่ ยๆแตง่ เป็ นโศลก

มอี ยคู่ รงั้ หนง่ึ อบุ าสกทา่ นหนงึ่ ถามทา่ นวา่

“ มคี นพูดกนั วา่ การบชู าใดๆตอ่ พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงในสากลโลก ก็ไมเ่ ทา่ กบั การบชู าตอ่ ผทู ้ ด่ี ําเนนิ ตาม
ทางแหง่ มรรคเพยี งคนเดยี ว
ไมท่ ราบวา่ พระพุทธเจา้ ทงั้ ปวงเป็ นอยา่ งไร ? คนเดนิ ตามทางเดนิ แหง่ มรรคมบี ญุ กศุ ลใด “

พระรปู นัน้ พูดเป็ นโศลก วา่

“ เพยี งแคม่ เี มฆหมอกมาบดบงั นกก็ยงั หลงทางบนิ กลบั รัง "

" เป็ นเพราะวา่ มเี มฆหมอกมาปิดทางกลบั รงั ของนก นกจงึ หาทางกลบั รงั ไมถ่ กู ถา้ เรามวั แตบ่ ชู าพระพทุ ธ
องค์
จติ ยอ่ มจดจอ่ และยดึ ตดิ อยกู่ บั องคพ์ ระ ทําใหต้ วั เองกลบั เดนิ หลงทาง ผทู ้ เี่ ดนิ ตามทางแหง่ มรรคยอ่ มทํา
ใหจ้ ติ ตวั เอง
สะอาด และสวา่ งกลบั มารจู ้ ักตวั เอง จติ จงึ ไมห่ ลงทาง “
อบุ าสกคนนัน้ ถามตอ่ วา่ โบสถว์ หิ ารเป็ นดนิ แดนแหง่ ความสงบ
และสะอาด ทําไมถงึ ตอ้ งตกี ลองและเคาะ “ ปลาไม ้ ”

พระรปู นัน้ ตอบเป็ นโศลกวา่

“ เพอื่ ตใี หเ้ สยี งกอ้ งกงั วานไป เพอื่ มใิ หเ้ หลา่ มังกรนั่งคํานับ “

วดั ทเ่ี งยี บสงบตอ้ งตกี ลองและเคาะ “ ปลาไม ้ ”มคี วามหมายทลี่ กึ ซงึ้ แฝงอยใู่ นนัน้ ธรรมดาปลาอยใู่ นน้ํา
ไมเ่ คยปิดตา ดงั นัน้ การเคาะ ”ปลาไม”้ จงึ เป็ นการแสดงถงึ ความขยนั ฝึกฝน ไมเ่ กยี จครา้ น
การตกี ลองกเ็ พอื่ ยํ้าเตอื นใหผ้ คู ้ น เลกิ ทําบาป และสรา้ งกศุ ล
อบุ าสกทา่ นนัน้ ถามตอ่ อกี วา่

“ เมอื่ ปฏบิ ตั ธิ รรมอยกู่ บั บา้ นก็ได ้ ทําไมถงึ ตอ้ งออกบวชอกี “

พระรปู นัน้ ตอบเป็ นโศลกวา่

“ นกยงู แมจ้ ะมปี ี กทสี่ วยงาม แตก่ บ็ นิ ไดไ้ มส่ งู เฉกเชน่ นกอน่ื “

" การปฏบิ ตั ธิ รรมทบี่ า้ นเป็ นสง่ิ ทดี่ ี แตเ่ มอ่ื บวชแลว้ ยอ่ มจะตงั้ มน่ั และแน่วแน่กวา่ ยอ่ มจะไปไดไ้ กลกวา่ “

๗. ผดิ บาปทใี่ คร

ศษิ ยแ์ ละอาจารยเ์ ดนิ ผา่ นทา่ น้ํารมิ ทะเล เห็นชาวเรอื กําลงั จะนําเรอื ออกจากทา่ เพอื่ ทจี่ ะไปสง่ ผโู ้ ดยสาร
หลงั จากเรอื ลงนํ้าไปแลว้ ทชี่ ายหาดมี กงุ ้ หอย ปู ปลา โดนทับตายเป็ นจํานวนมาก ทําใหเ้ ห็นแลว้ รสู ้ กึ
น่าสงสารยง่ิ นัก

ลกู ศษิ ย์ : ขณะทชี่ าวเรอื นําเรอื ออกไปนัน้ ทําให ้ กงุ ้ หอย ปู ปลาแถวนัน้ ตายไปไมน่ อ้ ย ขอถามหน่อยวา่
เป็ นความผดิ บาปของชาวเรอื หรอื ผโู ้ ดยสาร

พระอาจารย์ : ไมไ่ ดเ้ ป็ นบาปของชาวเรอื และไมไ่ ดเ้ ป็ นบาปของผโู ้ ดยสาร

ลกู ศษิ ย์ : ถา้ ไมไ่ ดเ้ ป็ นบาปของทงั้ สองฝ่ าย แลว้ จะเป็ นบาปของใคร

พระอาจารย์ : ก็เป็ นของเจา้ นะซี

พระอาจารยพ์ ูดตอ่ วา่ “ พทุ ธศาสนาแมจ้ ะพูดถงึ วฏั สงสาร แตใ่ นแงข่ องคน เมอ่ื พูดในฐานะเป็ นมนุษย์
เรอื่ งราวบางอยา่ ง บางครงั้ กไ็ มส่ ามารถพูดใหช้ ดั แจง้ ลงไปได ้ ชาวเรอื ประกอบอาชพี น้ีเพอื่ หาเงนิ เลยี้ ง
ปากทอ้ ง
ผโู ้ ดยสารจําเป็ นตอ้ งขน้ึ เรอื เพราะตอ้ งเดนิ ทาง กงุ ้ ปู โดนเรอื กดทบั
เพราะซอ่ นตวั อยใู่ นทราย น่เี ป็ นความผดิ ใคร ?

กรรมเกดิ จากจติ จติ ไมม่ ี กรรมก็ไมม่ ี
จติ ไมม่ ี จะสรา้ งกรรมไดอ้ ยา่ งไร
แมจ้ ะมบี าปกรรม ก็เป็ นบาปทเ่ี กดิ จากความไมต่ งั้ ใจ
แตเ่ จา้ สงิ่ ทไ่ี มม่ สี รา้ งใหม้ ี
สรา้ งผดิ ถกู ขน้ึ มาเอง
แลว้ นีจ่ ะไมใ่ ชผ่ ดิ บาปทเ่ี จา้ หรอกหรอื ?

๘. นายพลจะออกบวช

นายพลทา่ นหนง่ึ ทําสงครามป้องกนั ชายแดนอยแู่ ถบทะเลทรายเป็ นเวลาถงึ สบิ กวา่ ปี ตอนนี้เมอื่ นกึ ถงึ
คมหอกศาสตราวธุ และสภาพสงครามทม่ี เี ลอื ดไหลนองดง่ั สายนํ้า จติ ก็ยากทจ่ี ะสงบลงได ้ เลยมาหาพระ
อาจารยเ์ พอ่ื จะขอออกบวช

“ พระอาจารย์ ขา้ พเจา้ เบอ่ื สงครามเหลอื เกนิ ตอนน้ีรสู ้ กึ ปลงไปหมดแลว้ ขอใหพ้ ระอาจารยเ์ มตตา รบั
ขา้ พเจา้ เป็ นศษิ ยเ์ ถอะ ”

“ เจา้ ทําสงครามมาเป็ นแรมปี กลนิ่ อายแหง่ การฆา่ ยงั มอี ยเู่ ยอะ และยงั มคี รอบครัวใหเ้ ป็ นหว่ ง
ไมเ่ หมาะทจี่ ะบวชตอนนไ้ี วร้ ออกี สกั ระยะกอ่ น “ พระอาจารยต์ อบ

“ ขา้ พเจา้ แมจ้ ะอยใู่ นสงครามมานาน นั่นเป็ นเพราะความจําเป็ นบงั คบั ขา้ พเจา้ เกลยี ดสงครามเป็ นทส่ี ดุ
ตอนน้ีขา้ พเจา้ วางทกุ อยา่ งลงไดห้ มดแลว้ ลกู และภรรยาครอบครวั ก็ไมเ่ ป็ นปัญหา บวชใหข้ า้ พเจา้ เถอะ “

“ รออกี สกั ระยะหนงึ่ กอ่ น “ พระอาจารยพ์ ูดแลว้ ก็เดนิ กลบั เขา้ วดั ทา่ นนายพลเลยจําใจตอ้ งกลบั บา้ นไป

รงุ่ ขน้ึ แตเ่ ชา้ ตรู่ ทา่ นนายพลกม็ าทวี่ ัดอกี พระอาจารยเ์ ลยทักวา่
“ ทา่ นนายพลทําไมถงึ ตนื่ มาไหวพ้ ระแตเ่ ชา้ “
“เพอ่ื ดบั ไฟอันรอ้ นรมุ่ ในหวั อก เลยตน่ื เชา้ มาไหวพ้ ระพทุ ธองค์ “

พระอาจารยเ์ ลยเหยา้ แหยก่ ลบั ไปวา่ “ตนื่ แตเ่ ชา้ มาอยา่ งน้ี ไมก่ ลวั เมยี มชี หู ้ รอื ? “

ทา่ นนายพลรสู ้ กึ โกรธจดั จงึ รอ้ งดา่ ออกมาตามความเคยชนิ ทอี่ ยใู่ นสงคราม วา่
“ !!!!! เจา้ ทําไมพูดจาทํารา้ ยคนขนาดนี้ “

พระอาจารยห์ ัวเราะเบาๆ พูดมาเป็ นโศลก วา่
โบกพัดเพยี งเบาๆ ไฟในอกก็ คุ กรนุ่
มทุ ะลอุ ยา่ งนห้ี รอื คอื การวางลงไดแ้ ลว้

ทา่ นนายพลฟังแลว้ หนา้ แดงกลาํ่ ไมส่ ามารถโตต้ อบอะไรไดอ้ กี

๙. อะไรคอื โฉมหนา้ ดงั้ เดมิ กอ่ นเราเกดิ มา

หลงั จากทพี่ ระจวจี อื บวชไดไ้ มน่ าน วนั หนงึ่ มภี กิ ษุณีมาทว่ี ัดภกิ ษุณีนัน้ ใสห่ มวกทส่ี านดว้ ยไมไ้ ผ่
และถอื กระบองทที่ ําดว้ ยตะกว่ั มาถงึ ก็เวยี นรอบพระจวจี อื 3 รอบ

“ถา้ เจา้ พูดออกมาได ้ ขา้ พเจา้ จะถอดหมวกนี้ออก” พระจวจี อื ไมร่ วู ้ า่ จะพดู อะไร ภกิ ษุณีนัน้ เลยขอลากลบั
พระจวจี อื เห็นวา่ ใกลค้ าํ่ แลว้ เลยบอกใหพ้ ักคา้ งคนื ทว่ี ัดกอ่ น

“ถา้ เจา้ พูดออกมาได ้ ขา้ พเจา้ ก็จะอยกู่ อ่ น” แตพ่ ระจวจี อื ไมท่ ราบวา่
ภกิ ษุณีนัน้ ตอ้ งการใหพ้ ดู อะไร หลงั จากเรอ่ื งน้ผี า่ นไป พระจวจี อื รสู ้ กึ สงั เวชใจมาก ทไี่ มส่ ามารถตอบ
ภกิ ษุณีนัน้ ได ้
เมอ่ื พระอาจารยข์ องพระจวจี อื มาหา พระจวจี อื จงึ เลา่ เหตกุ ารณใ์ หฟ้ ัง พระอาจารยไ์ มพ่ ดู อะไร
ไดแ้ ตช่ หู วั แมม่ อื ใหพ้ ระจวจี อื ดู พระจวจี อื จงึ รแู ้ จง้ ทันที

หลงั จากนัน้ เมอ่ื มผี มู ้ าถามธรรมมะ พระจวจี อื จะตอบคําถามดว้ ยการชหู วั แมม่ อื อยา่ งเดยี ว ครนั้ เวลานาน
เขา้ สามเณรในวดั กเ็ ลยี นแบบบา้ ง
ทกุ ครงั้ ทอี่ าจารยไ์ มอ่ ยู่ เมอ่ื มผี มู ้ าถามธรรมะ กจ็ ะชหู ัวแมม่ อื ขน้ึ มาเหมอื นกนั

เรอ่ื งรถู ้ งึ หพู ระจวจี อื จงึ ถามเณรนอ้ ยวา่ “อะไรคอื พระธรรม?” เณรนัน้ ยกหวั แมม่ อื ขนึ้ มาเป็ นคาํ ตอบ
พระจวจี อื เลยใชม้ ดี ตดั หวั แมม่ อื นัน้ จนขาด เณรนอ้ ยนัน้ รอ้ งลน่ั พระจวจี อื ถามตอ่ ทนั ทวี า่

“อะไรคอื โฉมหนา้ ดงั้ เดมิ กอ่ นเราเกดิ มา” เณรนอ้ ยยกหัวแมม่ อื ขน้ึ มาตามความเคยชนิ เมอื่ ไมเ่ ห็นหวั แม่
มอื จงึ เกดิ การรแู ้ จง้ ขนึ้ มาทนั ใดนัน้
( เรอ่ื งนี้เป็ นเพยี งแคน่ ทิ าน จรงิ หรอื เท็จอยา่ งไรคงไมม่ ใี ครทราบได ้ )

๑๐. สงั ฆปรณิ ายกองคท์ ี่ 4 กบั ฝ่ าหยง

สงั ฆปรณิ ายกองคท์ ่ี 4 มนี ามวา่ เตา้ สน้ิ วันหนง่ึ ทา่ นผา่ นไปทภี่ เู ขาหนวิ โถว ซงึ่ เป็ นทอี่ ยขู่ องทา่ นฝ่ าหยง
จงึ แวะไปหา ทา่ นฝ่ าหยงเห็นทา่ นเตา้ สนิ้ มาก็ไมไ่ ดแ้ สดงทา่ ทสี นใจอะไร
เตา้ สน้ิ : ทา่ นทําอะไรอยทู่ นี่ ่ี

ฝ่ าหยง : ดจู ติ
เตา้ สน้ิ : ใครกําลงั ดจู ติ สงิ่ ทดี่ คู อื จติ อะไร

ฝ่ าหยง : พูดไมอ่ อก
เตา้ สนิ้ : หากอยากจะปฏบิ ตั ธิ รรมจนเป็ นพทุ ธะ ไมจ่ ําเป็ นตอ้ งตงั้ ใจเพ่งจอ้ ง และก็ไมต่ อ้ งกดขม่ ปลอ่ ยให ้
เป็ นไปตามครรลองธรรมชาตขิ องจติ

ฝ่ าหยง : ถา้ ไมต่ งั้ ใจเพ่งจอ้ ง หากจติ กระเพอ่ื มจะทําอยา่ งไร
เตา้ สนิ้ : สงิ่ ตา่ งๆในโลกน้ไี มม่ ดี ี ไมม่ ชี วั่ ไมม่ สี วยไมม่ ขี เ้ี หร่ หากอยากจะแบง่ แยกดชี วั่ จรงิ ๆ
พูดไดแ้ ตเ่ พยี งวา่ ขา้ งในแมจ้ ะสวา่ งแตจ่ ติ ไมส่ งบ ลกั ษณะอยา่ งนี้แมว้ า่ จะนั่งสมาธทิ กุ วนั ก็ป่ วยการไป
เปลา่ ๆ
ทสี่ ดุ กเ็ ป็ นพทุ ธะไมไ่ ด ้ หากไมป่ ลอ่ ยใหจ้ ติ ไปยดึ ตดิ กบั สรรพสงิ่ กา้ วพน้ ออกมาจากสรรพสงิ่ ทัง้ หลาย เจา้
จะบรรลถุ งึ จติ พทุ ธะได ้
ขณะนัน้ พอดมี เี สอื ตวั หนง่ึ ดนิ เขา้ มาหมอบนง่ิ ๆอยใู่ กลท้ า่ นฝ่ าหยง ทา่ นเตา้ สนิ้ เห็นแลว้ ตกใจกลวั ทา่ นฝ่ า
หยงหวั เราะแลว้ พูดวา่

“ ทา่ นยังมอี ยา่ งนีอ้ กี หรอื ? “
ทา่ นเตา้ สน้ิ ไมพ่ ดู อะไร แตไ่ ปทเี่ บาะรองนั่งสมาธขิ องทา่ นฝ่ าหยง แลว้ เขยี นคําวา่ “ พุทธะ "
แลว้ เชญิ ทา่ นฝ่ าหยงน่ัง ทา่ นฝ่ าหยงลงั เลไมก่ ลา้ นั่ง ทา่ นเตา้ สนิ้ หัวเราะแลว้ พดู วา่

“ ทา่ นก็มอี ยา่ งนดี้ ว้ ยหรอื ? " แลว้ ทงั้ สองกห็ ัวเราะพรอ้ มกนั
ทา่ นเตา้ สนิ้ และทา่ นฝ่ าหยงสนทนาธรรมจนคาํ่ ทา่ นฝ่ าหยงจงึ ชวนใหค้ า้ งคนื ทน่ี ั่น แตว่ า่ มเี พยี งเตยี งเดยี ว
ทา่ นฝ่ าหยงจงึ เสยี สละเตยี งใหท้ า่ นเตา้ สนิ้ นอน แลว้ ตวั เองก็ไปน่ังสมาธิ กลางดกึ ทา่ นเตา้ สน้ิ นอนกรน
เสยี งดงั มาก
รงุ่ เชา้ ทา่ นฝ่ าหยงจงึ ตอ่ วา่ ทา่ นเตา้ สน้ิ วา่ เมอื่ คนื นี้ทา่ นนอนกรนเสยี งดงั สน่ันหวน่ั ไหว จนทําใหข้ า้ พเจา้
นั่งทําสมาธไิ มไ่ ด ้ ทา่ นเตา้ สน้ิ ตอบวา่

“ เมอ่ื คนื น้ที า่ นทําเห็บตวั หนงึ่ ตกลงไปทพ่ี นื้ จนขามันหกั ไปขาหนงึ่ ทําใหม้ ันรอ้ งทงั้ คนื รบกวนการนอน
ของขา้ พเจา้ เหมอื นกนั

๑๑. รวู ้ า่ เดนิ ผดิ ทางแลว้ ละ

มพี ระเซนรปู หนง่ึ เมอื่ ครงั้ ยังเป็ นหนุ่ม มกั ออกจะทอ่ งเทยี่ วธดุ งคไ์ ปในทต่ี า่ งๆ ไดพ้ บกบั คนชอบสบู บหุ รี่
คนหนงึ่ ระหวา่ งทาง
ทงั้ สองจงึ เดนิ รว่ มทางกนั ไปดว้ ยระยะหนง่ึ ขณะทนี่ ั่งพักอยรู่ มิ ธาร ชายคนนัน้ ไดใ้ หก้ ลอ้ งสบู ยาและยาเสน้
จํานวนหนงึ่
พระรปู นัน้ รบั สง่ิ ทค่ี นนัน้ ใหม้ าดว้ ยความยนิ ดี จงึ ตดิ สบู ยาเสน้ อยรู่ ะยะหนงึ่

วนั หนง่ึ จงึ ไดค้ ดิ วา่ เจา้ สง่ิ น้ที ําใหต้ วั เองมคี วามสขุ มาก คงจะรบกวนการทําสมาธแิ น่นอน ถา้ หากปลอ่ ยให ้
เสพตดิ อยา่ งน้ตี อ่ ไป
ก็จะกลายเป็ นความเคยชนิ ทไี่ มด่ แี ละแกย้ าก น่าจะเลกิ เสยี แตแ่ รกดกี วา่ จงึ นํากลอ้ งและยาไปทง้ิ

ผา่ นไปอกี ระยะหนง่ึ กไ็ ปหมกมนุ่ อยกุ่ บั คมั ภรี ์ “ยจ่ี งิ ” เรยี นรจู ้ นสามารถคาํ นวญและทํานายอะไรตา่ งๆได ้
วันหนงึ่ ในหนา้ หนาว อากาศหนาวสะทา้ นไปทวั่ พระเซนนัน้ เลยเขยี น จ.ม. ไปขอเสอื้ กนั หนาวจากพระ
อาจารยข์ องตวั เอง
แตว่ า่ จ.ม.สง่ ออกไปตงั้ นาน นานจนหนา้ หนาวผา่ นไป
หมิ ะบนภเู ขาก็ละลายไปหมดแลว้ แตพ่ ระอาจารยก์ ย็ ังไมไ่ ดส้ ง่ เสอื้ กนั หนาวมา และกไ็ มม่ ขี า่ วคราวใดๆ
จากพระอาจารยม์ าเลย
พระรปู นัน้ เลยใชต้ ําราคมั ภรี ์ “ยจ่ี งิ ”มาผกู ดวงเอง
ทสี่ ดุ ก็คาํ นวญออกมาวา่ จ.ม.ฉบบั นัน้ สง่ ไปไมถ่ งึ มอื พระอาจารย์

เขาคดิ ในใจวา่ แมว้ า่ คมั ภรี ์ “ยจี่ งิ ” จะแมน่ ยํา แตว่ า่ ถา้ เรายงั หมกมนุ่ อยกู่ บั ทางเดนิ สายนี้
จะมงุ่ มน่ั แน่วแน่ปฏบิ ตั ธิ รรมไดอ้ ยา่ งไร? ตงั้ แตน่ ัน้ มาเลยไมไ่ ปเรยี นรอู ้ ะไรเกย่ี วกบั คมั ภรี น์ อี้ กี

หลงั จากนัน้ พระรปู นัน้ กไ็ ปหมกมนุ่ อยกู่ บั เรอ่ื งราวของการขดี ๆเขยี นๆอกี ทกุ วนั กม็ ักจะน่ังอา่ น คน้ ควา้
ขดี เขยี นอยแู่ ตก่ บั หนังสอื มผี ลงานออกมาหลายเลม่ จนไดร้ บั การยกยอ่ งจากคนในวงการไมข่ าดปาก

วบู หนงึ่ ทา่ นคดิ ไดว้ า่ “ เรากลบั มาเดนิ หา่ งจากเสน้ ทางแหง่ มรรคอกี แลว้ ถา้ หากเป็ นอยา่ งนีต้ อ่ ไป
เราคงจะตอ้ งกลายเป็ นนักประพันธ์ นักวชิ าการ กค็ งจะเป็ นพระอาจารยเ์ ซนไมไ่ ดแ้ ลว้ "

ตงั้ แตน่ ัน้ มาเลยตงั้ หนา้ ตงั้ ตาปฏบิ ตั อิ ยา่ งเดยี ว ละทง้ิ ทกุ อยา่ งทไ่ี มเ่ กยี่ วขอ้ งกบั การปฏบิ ตั ธิ รรม
ทส่ี ดุ กก็ ลายเป็ นพระอาจารยท์ ม่ี ชี อ่ื เสยี งของนกิ ายเซน

๑๒. ตกปลา

มเี ศรษฐคี นหนงึ่ เห็นยาจกคนหนง่ึ ตกปลาอยรู่ มิ ทะเล จงึ เดนิ เขา้ ไปแลว้ พดู วา่

เศรษฐี : เจา้ ทําไมไมค่ ดิ หาวธิ ที จ่ี ะตกปลาใหไ้ ดม้ ากกวา่ นี้ เชน่ วา่ ซอื้ เรอื มาสกั ลาํ

ยาจก : ขา้ จะตอ้ งทําอยา่ งนัน้ ทําไม

เศรษฐี : ถา้ หากเจา้ ซอื้ เรอื เจา้ ก็จะออกไปตกปลาไดไ้ กลกวา่ น้ี ทน่ี ั่นยอ่ มมปี ลามากกวา่ นี้

ยาจก : หลงั จากนัน้ ละ่
เศรษฐี : หลงั จากนัน้ เจา้ ก็นําเงนิ ทไี่ ดจ้ ากการตกปลา ไปซอื้ เรอื ทใ่ี หญก่ วา่ นี้ ไปตกในทลี่ กึ กวา่ น้ี ยอ่ มจะ
ไดป้ ลามากกวา่ น้ี

ยาจก : หลงั จากนัน้ ละ่

เศรษฐี : หลงั จากนัน้ เจา้ ก็จะตกปลาทน่ี ีอ่ ยา่ งหมดความกงั วลใดๆ

ยาจก : ตอนนข้ี า้ กต็ กปลาอยทู่ น่ี อี่ ยา่ งไมม่ คี วามกงั วลใดอยแู่ ลว้

๑๓. กลว้ ยไม ้

พระอาจารยเ์ ซนทา่ นหนงึ่ ชอบปลกู ตน้ ไมด้ อกไมม้ าก โดยเฉพาะ กลว้ ยไมร้ อบๆบรเิ วณวัดปลกู กลว้ ยไม ้
ชนดิ ตา่ งๆไวม้ ากมาย
กลว้ ยไมเ้ หลา่ นัน้ ลว้ นมาจากทตี่ า่ งกนั ยามวา่ งทา่ นมกั จะดแู ลรดน้ํากลว้ ยไมเ้ หลา่ นด้ี ว้ ยตวั เอง
วันหนงึ่ ทา่ นมธี รุ ะจะตอ้ งลงเขาไป จงึ กาํ ชบั ลกู ศษิ ยใ์ หด้ แู ลรดน้ําตน้ ไมใ้ หด้ ี
ขณะทลี่ กู ศษิ ยก์ าํ ลงั รดนํ้าอยนู่ ัน้ เกดิ หกลม้ ชนเสากลว้ ยไมล้ ม้ ลง ทําใหก้ ระถางแตก และกลว้ ยไมต้ กลง
มาระเนระนาด
ลกู ศษิ ยค์ ดิ ในใจวา่ อาจารยก์ ลบั มาตอ้ งโกรธ และตวั เองจะตอ้ งถกู ลงโทษเป็ นแน่

เมอ่ื พระอาจารยก์ ลบั มา ทราบเรอ่ื งแลว้ กไ็ มไ่ ดโ้ กรธแตอ่ ยา่ งใด และยงั พูดอกี วา่
ตงั้ แตแ่ รกเรม่ิ ก็ไมไ่ ดป้ ลกู ไว ้ เพอ่ื ทจ่ี ะโกรธ แตเ่ พอ่ื ทจี่ ะบม่ เพาะนสิ ยั และฝึกฝนจติ
และเพอ่ื นํามาบชู าพระและสรา้ งทัศนยี ภาพรอบๆวัดใหด้ สู วยงามและน่าอยู่
เรอ่ื งราวตา่ งๆในโลกนลี้ ว้ นแตเ่ ป็ นอนจิ จงั อยา่ ยดึ ตดิ กบั สงิ่ ทต่ี นเองรกั จนแยกจากสงิ่ นัน้ ไมไ่ ด ้ น่ันไมใ่ ช่
วสิ ยั ของผปู ้ ฏบิ ตั ธิ รรม
๑๔. ละเวน้ ความชวั่ ทงั้ ปวง กระทําแตค่ วามดี

อํามาตยท์ า่ นหนง่ึ ไปเยยี่ มพระอาจารยเ์ ซนทา่ นหนง่ึ เห็นพระอาจารย์ กําลงั น่ังสมาธอิ ยบู่ นกงิ่ ไม ้ จงึ พดู วา่
“อันตรายเหลอื เกนิ นั่งอยา่ งน”้ี
พระอาจารยต์ อบวา่ “สงิ่ แวดลอ้ มตวั เจา้ อนั ตรายเสยี ยง่ิ กวา่ ”
“ขา้ พเจา้ เป็ นอํามาตยใ์ หญ่ ดํารงตําแหน่งสาํ คญั ของบา้ นเมอื ง มอี ะไรทอี่ ันตราย”
“วงการขา้ ราชการในราชสาํ นัก มแี ตแ่ กง่ แยง่ ชงิ ดชี งิ เดน่ ประจบสอพลอ อนั ตรายรอบดา้ น” พระอาจารย์
ตอบ

“อะไรคอื หลกั ใหญๆ่ ของธมั มะ”อํามาตยถ์ าม

“ละเวน้ ความชว่ั ทัง้ ปวง กระทําแตค่ วามด”ี

ทา่ นอํามาตยน์ กึ วา่ จะไดฟ้ ังธรรมอนั ลาํ้ ลกึ ทแ่ี ทก้ ็เป็ นแคค่ าํ พดู ธรรมดาๆ รสู ้ กึ ผดิ หวงั แลว้ พูดขน้ึ วา่
“หลกั การอนั น้ี เดก็ สามขวบกย็ งั รเู ้ ลย”

“เดก็ สามขวบแมจ้ ะรู ้ แตค่ นแกอ่ ายุ 80 กย็ งั ทําไมไ่ ด”้ พระอาจารยต์ อบ

๑๕. รสแหง่ เซน

เรอ่ื งราวในโลกลว้ นเป็ นทกุ ข์
ไมเ่ หมอื นอยใู่ นป่ าเขา
เอนกายใตต้ น้ หวาย
ใชก้ อ้ นหนิ มาหนุนนอน

ไมอ่ ยากเป็ นพระราชา
หรอื จะอยากเป็ นอํามาตย์
เกดิ ตายไมก่ งั วล
หรอื จะกลวั การเปลย่ี นแปลง

พระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ เขยี นบทกลอนดา้ นบนนีไ้ ว ้ ฮอ่ งเตถ้ ังเตอ๋ จงเมอื่ ไดอ้ า่ นบทกลอนนแี้ ลว้
อยากจะพบและสนทนาธรรมกบั พระทา่ นน้ี วา่ เป็ นอยา่ งไร? จงึ ใหท้ า่ นเสนาออกไปเชญิ พระอาจารยม์ า
เขา้ เฝ้า

เสนาทา่ นนัน้ นําพระราชโองการมาถงึ ปากถ้ําทพี่ ระอาจารยท์ า่ นนี้อยู่ ก็เห็นพระอาจารยก์ ําลงั กอ่ ไฟอยใู่ น
ถํ้า จงึ ตะโกนเขา้ ไปวา่

“พระราชโองการมาถงึ รบี มาคกุ เขา่ รบั พระราชโองการ”

แตพ่ ระทา่ นนัน้ ทําเป็ นคนหหู นวกไมร่ ไู ้ มช่ ี้

เสนานัน้ เห็นพระอาจารยเ์ อาขว้ี วั มากอ่ ไฟ บนเตานัน้ กาํ ลงั เผาแตงชนดิ หนงึ่ อยู่
ไฟยง่ิ มายงิ่ ลกุ โชน ควันไฟลอยคละคลงุ ้ ออกมาทงั้ ในถ้ําและนอกถ้ํา ควันไฟนัน้ ทําใหน้ ํ้ามกู ของพระ
อาจารย์
ไหลออกมาเป็ นทางยาวเฟื้อยจนหยดตง๋ิ ๆ เสนานัน้ เห็นสภาพอยา่ งนัน้ จงึ พดู ขน้ึ วา่

“พระอาจารย์ น้ํามกู ของทา่ นไหลออกมาอยา่ งนี้ ทําไมไมเ่ ช็ดเสยี เลา่ ?”

“ขา้ ไมม่ เี วลาวา่ งจะมาเช็ดน้ํามกู ใหก้ บั ชาวโลกหรอก”
พระอาจารยต์ อบ พูดพลางกค็ บี แตงรอ้ นๆนัน้ เขา้ ปากพลาง “อรอ่ ยจรงิ ๆ! อรอ่ ยจรงิ ๆ!”

แลว้ กย็ นื่ แตงนัน้ ใหเ้ สนา แลว้ พดู วา่

“รบี กนิ ตอนทยี่ ังรอ้ นๆอย!ู่

สามโลกกม็ แี คจ่ ติ ธรรมทัง้ หลายกอ็ าศยั รู ้
รวยหรอื จน สงู หรอื ตาํ่ ดบิ หรอื สกุ ออ่ นหรอื แข็ง
จติ รอู ้ ยแู่ ตต่ รงกลาง อยา่ แบง่ แยกมนั ออกเป็ นสองฝั่ง”

เสนานัน้ เห็นพระอาจารยท์ ําอะไรแปลกๆ พูดธัมมะทฟ่ี ังไมร่ เู ้ รอ่ื ง เลยรบี กลบั ไป ทลู ฮอ่ งเต ้

ฮอ่ งเตต้ รสั วา่ “ประเทศของเรามพี ระอาจารยอ์ ยา่ งนี้ เป็ นบญุ กศุ ลของทกุ คนจรงิ ๆ”

๑๖. สวยเพยี บพูนดว้ ยเสน่ห์

มอี บุ าสกิ าหญงิ คนหนง่ึ เกดิ ในตระกลู ทม่ี ง่ั คง่ั ไมว่ า่ จะเป็ นดา้ นทรพั ยส์ มบตั ิ ยศถาบรรดาศกั ดิ์ หรอื อํานาจ
วาสนา
หรอื ความสวยงามภายนอก เรยี กไดว้ า่ หาคนเปรยี บเทยี บไดย้ าก แตก่ ย็ ังไมม่ ใี ครมารักมาชอบ ไมม่ ี
แมแ้ ตค่ นทมี่ าคยุ ถกู คอ
จงึ ไปขอคําชแ้ี นะจากพระอาจารย์ วา่ ทํายังไงถงึ จะมเี สน่หใ์ หค้ นมารักมาชอบ

พระอาจารยเ์ ลยตอบวา่ ถา้ เจา้ สามารถรว่ มงานกบั ผอู ้ นื่ ดว้ ยจติ ทม่ี เี มตตา พดู จาดว้ ยคาํ เซน ฟังเสยี งของ
เซน
ทําเรอ่ื งราวเกยี่ วกบั เซน ใชจ้ ติ ของเซน เจา้ จะกลายเป็ นผมู ้ เี สน่หด์ งึ ดดู ผคู ้ นมากทส่ี ดุ

“คาํ ของเซน พดู ยังไงเจา้ คะ?” อบุ าสกิ านัน้ ถาม

“คาํ ของเซน คอื พดู แตเ่ รอื่ งเรอื่ งดๆี พูดแตค่ วามจรงิ พูดจาออ่ นนอ้ มถอ่ มตน พูดแตเ่ รอื่ งทมี่ ปี ระโยชนต์ อ่
ผอู ้ น่ื ”

“แลว้ เสยี งของเซน ฟังยงั ไงเจา้ คะ?”

“เสยี งของเซนคอื ทําเสยี งทงั้ หมดใหเ้ ป็ นเสยี งละเอยี ดออ่ น ทําเสยี งดา่ ทอเป็ นเสยี งทมี่ เี มตตา
ทําเสยี งดถู กู เหยยี ดหยามเป็ นเสยี งทคี่ ดิ จะชว่ ยเหลอื และถา้ เจา้ ฟังเสยี งรอ้ งไห ้ เสยี งวนุ่ วาย
เสยี งหยาบ เสยี งน่าเกลยี ด โดยทเ่ี จา้ กไ็ มถ่ อื สา น่ันคอื เสยี งของเซน”

“แลว้ เรอ่ื งราวของเซนทํายังไงเจา้ คะ”

“เรอื่ งของเซนคอื ทําบญุ บรจิ าค ชว่ ยเหลอื งานกศุ ล ชว่ ยบรรเทาสาธารณภยั ทําสงิ่ ทถี่ กู ตอ้ งตาม
ศลี ธรรม”

“แลว้ จติ ของเซนใชย้ งั ไงเจา้ คะ”

จติ ของเซนคอื จติ ของเจา้ ของขา้ พเจา้ ของปถุ ชุ น ของอรยิ ะชน ลว้ นเป็ นสงิ่ เดยี วกนั เป็ นจติ ทห่ี อ่ หมุ ้
สรรพสง่ิ เป็ นประโยชนใ์ หก้ บั สรรพสง่ิ

หลงั จากทอี่ บุ าสกิ าทา่ นนัน้ ไดฟ้ ังคําชแี้ นะจากพระอาจารย์ จงึ เปลย่ี น ความเยอ่ หยง่ิ จองหองทม่ี อี ยเู่ ดมิ
ไมค่ ยุ โวโออ้ วดถงึ ฐานะตนเองตอ่ หนา้ ผอู ้ น่ื ไมย่ กยอตวั เองวา่ สวยเลอเลศิ กวา่ คนอนื่

และมกั จะออ่ นนอ้ มและมมี รรยาทตอ่ ผอู ้ น่ื เป็ นหว่ งเป็ นใยและดแู ลเอาใจใสต่ อ่ คนในปกครอง เมอ่ื ปฏบิ ตั ิ
เชน่ นีไ้ ปนานเขา้
อบุ าสกิ าทา่ นนัน้ ก็ไดร้ บั ฉายาจากผอู ้ น่ื วา่
“เป็ นอบุ าสกิ าทม่ี เี สน่หม์ ากทสี่ ดุ ”
๑๗. อทุ ศิ สว่ นกศุ ล
มชี าวนาคนหนงึ่ ไดเ้ ชญิ พระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ ไปทบี่ า้ น เพอื่ สวดอภธิ รรมใหก้ บั ศพของภรรยาทเ่ี สยี ชวี ติ
หลงั จากทสี่ วดเสร็จแลว้ ชาวนานัน้ ถามวา่
“ทา่ นคดิ วา่ ภรรยาของผมจะไดส้ ว่ นกศุ ลจากการสวดนีส้ กั เทา่ ไหร”่
“พระธรรมเหมอื นยานแหง่ ความเมตตา เหมอื นพระอาทติ ยท์ สี่ อ่ งแสง ไมแ่ ตภ่ รรยาของเจา้ จะได ้ คนอน่ื ๆ
ยังพลอยไดร้ บั สว่ นกศุ ลไปดว้ ย”
ชาวนานัน้ รสู ้ กึ ไมพ่ อใจ พูดวา่ “ภรรยาของขา้ พเจา้ ออ่ นแอมาก คนอน่ื ๆ ยอ่ มจะมาเอาเปรยี บ
แยง่ เอาสว่ นกศุ ลไป ขอใหท้ า่ นสวดอทุ ศิ สว่ นกศุ ลใหเ้ ขาโดยเฉพาะ อยา่ อทุ ศิ ใหก้ บั ผอู ้ น่ื ”
พระอาจารยพ์ ูดตอ่ ไปวา่ “การแผส่ ว่ นกศุ ลของตวั เองใหก้ บั ผอู ้ นื่ ทําใหผ้ อู ้ นื่ ไดร้ ับสว่ นกศุ ลโดยท่ัวกนั เป็ น
สง่ิ ทดี่ ที เ่ี ราชาวพุทธควรรักษาไว ้
หลกั การของการแผส่ ว่ นกศุ ลเป็ นการอทุ ศิ จากเหตไุ ปหาผล จากสว่ นนอ้ ยไปหาสว่ นใหญ่ กเ็ หมอื นกบั
แสงสวา่ งไมไ่ ดเ้ จาะจงจะสอ่ งสวา่ งใหก้ บั บคุ คลใดบคุ คลหนงึ่ โดยเฉพาะ แสงสวา่ งสามารถสอ่ งใหก้ บั คน
ไดท้ งั้ หมด
เหมอื นกบั ดวงอาทติ ยด์ วงเดยี ว สอ่ งสวา่ งใหก้ บั คนทัง้ โลก เหมอื นเมล็ดพันธุ์ 1 เม็ด สามารถใหผ้ ลผลติ
ไดน้ ับไมถ่ ว้ น
เจา้ ควรจะใชจ้ ติ ของเจา้ จดุ สวา่ ง เทยี นในใจใหก้ บั ตวั เอง แลว้ ไปจดุ ตอ่ ใหก้ บั เทยี นเลม่ อนื่ ๆ
เพอ่ื ทําใหแ้ สงสวา่ งเพม่ิ ขนึ้ เป็ นรอ้ ยเทา่ พันเทา่ และน่ันกไ็ มไ่ ดท้ ําใหต้ วั ของเทยี นเองตอ้ งสญู เสยี แสง
สวา่ งแตอ่ ยา่ งใด
ถา้ หากทกุ คนมจี ติ สํานกึ อยา่ งนี้ จากจดุ เลก็ ๆทตี่ วั เรา รวมกนั เป็ นกลมุ่ ชนเป็ นมหาชน จะดสี กั แคไ่ หน
พุทธศาสนกิ ชนทกุ คน ควรจะมองผคู ้ นอยา่ งเสมอภาคเหมอื นกนั หมด”
ชาวนานัน้ ยังมที ฐิ อิ กี พูดตอ่ ไปอกี วา่ “คําสอนน้ดี มี าก แตก่ ็ยังอยากมขี อ้ ยกเวน้ อกี อยา่ ง คอื คนขา้ งบา้ น
ของขา้ พเจา้
มักจะชอบกลน่ั แกลง้ และรงั แกขา้ พเจา้ ยกเวน้ เขาสกั คน ไมใ่ หม้ ารวมกลมุ่ อยใู่ นกลมุ่ ชนทัง้ ปวงไดก้ ด็ ”ี
“อยใู่ ตห้ ลา้ เดยี วกนั มอี ะไรตอ้ งยกเวน้ ” พระอาจารยต์ อบ
๑๘. ใครคอื ขว้ี ัว

ซตู งพอเป็ นศษิ ยข์ องพระอาจารยเ์ ซนทา่ นหนงึ่ ซตู งพอเป็ นทัง้ อํามาตยแ์ ละเป็ นนักกวชี อื่ ดงั แหง่ ยคุ
(พ.ศ. 1580 -1644)
บา้ นของเขาอยคู่ นละฟากฝ่ังแมน่ ํ้ากบั วดั แตก่ ไ็ ปมาหาสพู่ ระอาจารยเ์ ป็ นประจํา เพอ่ื มาตอ่ กลอนและมา
ภาวนารว่ มกนั

วนั หนง่ึ ขณะทน่ี ่ังสมาธดิ ว้ ยกนั พระอาจารยน์ ั่งนงิ่ อยใู่ นสมาธิ แตซ่ ตู งพอ น่ังไดป้ ระเดย๋ี วเดยี ว ก็น่ังไมไ่ ด ้
แลว้
เทย่ี วมองไปก็มองมา เขานกึ เอาเองวา่ ตวั เองนั่งสมาธไิ ดไ้ มเ่ ลว จงึ พดู กบั พระอาจารยว์ า่

“ทา่ นเห็นลกั ษณะการนั่งของขา้ พเจา้ เป็ นอยา่ งไร?”

“เหมอื นพระพุทธรปู องคห์ นง่ึ ”

“แลว้ ทา่ นนักประพันธใ์ หญเ่ ห็นอาตมาเหมอื นอะไร”

“เหมอื นขว้ี ัวหนง่ึ กอง”ซตู งพอตอบ

พระอาจารยย์ มิ้ ๆ ไมว่ า่ อะไรแลว้ นั่งสมาธติ อ่ ซตู งพออม่ิ อกอมิ่ ใจทส่ี ามารถพูดอําพระอาจารยไ์ ด ้ จงึ
กลบั ไปเลา่ ให ้
คนทบี่ า้ นฟัง คดิ วา่ คนทบี่ า้ นตอ้ งชมวา่ ตนโตต้ อบไดย้ อดเยย่ี มแน่ แตน่ อ้ งสาวของเขารสู ้ กึ ขําแลว้ พดู วา่

“พโ่ี งจ่ า๋ ยงั จะนกึ สะใจอยอู่ กี พแ่ี พพ้ ระอาจารยแ์ ลว้ ”

“เป็ นไปไดย้ งั ไง? พแี่ พย้ ังไง?”

“พระอาจารยใ์ นสายตาของพี่ มองเหมอื นกบั ขวี้ วั แตท่ แ่ี ทค้ อื พทุ ธะ แตพ่ ดี่ เู หมอื นพุทธะ แตใ่ นจติ ใจ
บรรจขุ ว้ี วั ไวเ้ ตม็ ไปหมด”

ซตู งพอยังเหมอื นกบั ไมเ่ ขา้ ใจอยอู่ กี นอ้ งสาวเขาเลยอธบิ ายใหฟ้ ังวา่

“เพราะในจติ ของพระอาจารยม์ แี ตพ่ ุทธะ ดงั นัน้ ในมมุ มองของทา่ น
ทกุ สงิ่ ทกุ อยา่ งในโลกน้ีจงึ เป็ นพทุ ธะ แตพ่ ยี่ ังภาวนาไปไมถ่ งึ ไหน ในจติ ยอ่ มมแี ตส่ งิ่ สกปรก จงึ เห็นพระ
อาจารยเ์ ป็ นขวี้ ัว”

ซตู งพอฟังแลว้ ถงึ ไดเ้ ขา้ ใจ และรวู ้ า่ ตวั เองเรอื่ งทจ่ี ะไปใหถ้ งึ นัน้ ยงั อยอู่ กี ไกล

๑๙. นรก

มคี นๆหนง่ึ เมอื่ ตายแลว้ วญิ ญาณลอ่ งลอยไปในทแี่ หง่ หนงึ่ ขณะทก่ี ําลงั จะเขา้ ประตู คนเฝ้าประตถู ามวา่

“เจา้ ชอบกนิ หรอื เปลา่ ? ทน่ี ม่ี แี ตข่ องกนิ ทวี่ เิ ศษสดุ
เจา้ ชอบนอนหรอื เปลา่ ? ทน่ี จี่ ะนอนนานแคไ่ หนก็ไมม่ ใี ครรบกวน
เจา้ ชอบเลน่ สนุกไหม? ทนี่ ่ีมขี องเลน่ ทกุ อยา่ งใหเ้ ลอื ก

เจา้ เบอ่ื ทํางานใชไ่ หม? ทน่ี ่ีรับรองวา่ ไมต่ อ้ งทําอะไร และไมม่ ใี ครบงั คบั เจา้ ”

วญิ ญาณนัน้ รสู ้ กึ ดใี จทไี่ ดอ้ ยทู่ นี่ ี่ อม่ิ แลว้ ก็นอน นอนพอแลว้ กเ็ ลน่ เลน่ ไปกนิ ไป พอผา่ นไป 3 เดอื น รสู ้ กึ
เรม่ิ จะเบอื่ จงึ ไปหาคนเฝ้าประตนู ัน้

“ใชช้ วี ติ ทกุ วันอยา่ งน้ี ไมเ่ ห็นจะดตี รงไหน
เลน่ มากจนเกนิ ไป กไ็ มเ่ ห็นจะสนุกอะไร
กนิ อมิ่ เกนิ ไป กท็ ําใหอ้ ว้ นขน้ึ เรอื่ ยๆ
นอนมากเกนิ ไป กท็ ําใหค้ วามรสู ้ กึ เฉ่ือยชา
ของานใหข้ า้ ทําหน่อยไดม้ ยั้ ?”
วญิ ญาณนัน้ ถาม

“ขอโทษ ทนี่ ไ่ี มม่ งี านใหท้ ํา” ยามเฝ้าประตตู อบ

ผา่ นไปอกี 3 เดอื น วญิ ญาณนัน้ ทนไมไ่ ดแ้ ลว้ จรงิ ๆ พดู กบั ยามอกี วา่

“ขา้ ทนอยอู่ ยา่ งน้ไี มไ่ หวอกี แลว้ ถา้ หากไมใ่ หง้ านขา้ ทํา ขา้ ยอมตกนรกดกี วา่ ”

ยามตอบวา่ “เจา้ นกึ วา่ ทน่ี ีเ่ ป็ นสวรรคห์ รอื ?
ตรงนี้คอื นรกตา่ งหาก มนั ทําใหเ้ จา้ ไมต่ อ้ งใชค้ วามคดิ
ไมต่ อ้ งสรา้ งสรรค์ ไมม่ อี นาคต คอ่ ยๆหลอมละลาย
การทรมานลกั ษณะน้ี ทรมานยงิ่ กวา่ เมอื่ เทยี บกบั ขน้ึ ภเู ขามดี ลงกระทะทองแดง ซง่ึ เป็ นความทรมาน
ทางกาย

๒๐. ตะขาบ

กบตวั หนง่ึ เห็นตะขาบเดนิ มา เลยมองขาตะขาบแลว้ คดิ จนเครยี ดวา่ ตวั เรามี 4 ขา ยังเดนิ อยา่ ง
ยากลําบาก
แตต่ ะขาบมขี านับไมถ่ ว้ น แลว้ จะเดนิ ยงั ไง เป็ นเรอื่ งทแี่ ปลกจรงิ ๆ
ตะขาบจะกาํ หนดยงั ไงวา่ ใหข้ าไหนกา้ วไปกอ่ นขาไหนขยับตาม แลว้ เคลอ่ื นไหวขาไหนอกี

กบตวั นัน้ ดกั ตะขาบไวแ้ ลว้ จงึ ถามวา่
“ขา้ คดิ จนสบั สนหมดแลว้ มปี ัญหาทขี่ า้ ตอบตวั เองไมไ่ ดว้ า่ เจา้ เดนิ ยงั ไง ใชข้ าเยอะแยะอยา่ งน้ี น่าจะเป็ น
เรอื่ งทเ่ี ป็ นไปไมไ่ ด”้

“ขา้ ก็เดนิ ของขา้ อยา่ งนม้ี าตงั้ นานแลว้ ไมเ่ คยคดิ เรอ่ื งนี้มากอ่ น ไหนๆกถ็ ามมาแลว้ ขอใหข้ า้ คดิ กอ่ นแลว้
กนั ” ตะขาบตอบ

ความคดิ อยา่ งนีเ้ ป็ นความคดิ ครัง้ แรกทเี่ ขา้ มาสคู่ วามคดิ คํานงึ ของตะขาบ ตะขาบยนื คดิ อยหู่ ลายนาทวี ่
า ขาไหนขยับยังไง คดิ จนวนุ่ ไมร่ ขู ้ ยับขาไหนตอ่ ขาไหนกอ่ น ทสี่ ดุ ก็ขยับขาไมไ่ ด ้ เดนิ เป๋ ไปหลายกา้ ว
จงึ หมอบลงไปแลว้ พดู กบั กบวา่

“ขออยา่ ไดถ้ ามปัญหาอยา่ งน้ีกบั ตะขาบตวั อน่ื เลย ขา้ เดนิ ของขา้ อยา่ งนี้มาตงั้ นานแลว้ ไมเ่ ห็นมปี ัญหา

อะไร
แตว่ า่ ตอนน้เี จา้ ทําใหข้ า้ ลาํ บากเสยี แลว้ ขา้ ขยบั ไมไ่ ดแ้ ลว้ ขาของขา้ ทกุ ขาไมร่ จู ้ ะขยับขาไหนแลว้ ขา้ จะ
ทํายังไงด”ี

๒๑. ( ๑๘ อรหนั ตท์ องคํา )
ทเ่ี ชงิ เขาผถู่ อ มชี ายหาฟื นและครอบครวั อาศยั อยหู่ ลงั หนงึ่ ครอบครัวนี้เลย้ี งชพี ดว้ ยการหาฟืนมาหลาย
ชว่ั คนแลว้
ทกุ ๆเชา้ ชายคนน้ีจะออกไปหาฟื นแตเ่ ชา้ กวา่ จะกลบั ก็คาํ่ มดื ใชช้ วี ติ ดว้ ยความยากลาํ บาก
หากนิ มาไมพ่ อเลย้ี งปากทอ้ ง ภรรยาของเขาเมอ่ื ไปวัด จงึ มกั จะวงิ วอนขอใหส้ งิ่ ศกั ดส์ิ ทิ ธเ์ิ มตตา
ชว่ ยเหลอื ใหห้ ลดุ พน้ จากความทกุ ขย์ าก

เหมอื นสวรรคม์ ตี า วนั หนงึ่ โชคลาภกม็ าถงึ ชายหาฟืนคนนัน้ ขดุ พบรปู ปัน้ อรหนั ตท์ องคํามา 1 องค์
ชว่ั พรบิ ตานัน้ เขาก็กลายเป็ นเศรษฐขี นึ้ มาทันที เลยไปซอื้ บา้ นและไรน่ า พรอ้ มกบั จดั งานเลย้ี งฉลองกนิ
กบั ญาตสิ นทิ มติ รสหายกนั อยา่ งครกึ ครน้ื

ตามความเป็ นจรงิ แลว้ ชายคนนัน้ น่าจะรจู ้ กั พอแลว้ น่าจะรจู ้ ักรสชาตขิ องเศรษฐแี ลว้ แตก่ ็อม่ิ อกอม่ิ ใจได ้
ไมน่ าน
ความทกุ ขก์ งั วล กเ็ รม่ิ มาแลว้ ถงึ กบั กนิ ไมอ่ มิ่ นอนไมห่ ลบั ผดุ ลกุ ผดุ นั่งทงั้ วนั

ภรรยาของเขาจงึ เตอื นวา่ “ตอนน้บี า้ นเราเรอ่ื งกนิ เรอ่ื งอยกู่ ไ็ มข่ าด อะไร ทงั้ ยงั มเี รอื กสวนไรน่ า บา้ นหลงั
งาม
เจา้ ยังจะทกุ ขก์ งั วลอะไรอกี ? แมจ้ ะมขี โมย ชวั่ เวลาประเดย๋ี วประดา๋ ว
กค็ งจะขโมยอะไรไดไ้ มห่ มด เจา้ คนผเี ฮงซวย เจา้ คนเกดิ มาเพอ่ื จะจนตลอดชวี ติ “

ชายหาฟืนไดย้ นิ ภรรยาพดู อยา่ งนัน้ จงึ พูดอยา่ งรําคาญวา่ “ แมบ่ า้ นอยา่ งเจา้ จะรอู ้ ะไร ?
กลวั คนขโมยนัน้ เรอื่ งเลก็ แตเ่ รอ่ื งของ 18 อรหนั ตท์ องคาํ นี่ซี ขา้ เพง่ิ จะไดม้ าองคเ์ ดยี ว
อกี 17 องค์ ขา้ ยงั ไมร่ วู ้ า่ อยทู่ ไี่ หน ? แลว้ ขา้ จะสบายใจไดอ้ ยา่ งไร ? ทส่ี ดุ ชายตดั ฟืนซง่ึ คดิ กงั วล
แตเ่ รอื่ งอยากได ้ 17 อรหันตท์ องคาํ ทเี่ หลอื กล็ ม้ ป่ วยลง ป่ วยไดไ้ มน่ านก็ตายไป

๒๒. เงนิ แลกกบั ปัญญา

ครงั้ หนง่ึ ขณะทช่ี ายคนหนง่ึ กําลงั ซอ่ มกําแพงทถี่ ลม่ ลงมา หลงั จากฝนตกลงมาอยา่ งหนัก
เขาไดข้ ดุ พบทองคํากอ้ นใหญ่ กอ้ นหนง่ึ เลยกลายเป็ นเศรษฐใี นชว่ั พรบิ ตา

ชายคนนัน้ รตู ้ วั เองดวี า่ ตวั เองคอ่ นขา้ งโง่ จงึ ไปปรกึ ษากบั พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ พระอาจารยแ์ นะนําวา่
“เจา้ มเี งนิ ผอู ้ นื่ มปี ัญญา เจา้ ทําไมไมใ่ ชเ้ งนิ ไปซอ้ื ปัญญาของคนอนื่ ”

ชายคนนัน้ จงึ เขา้ ไปในเมอื งเจอพระรปู หนง่ึ ชายนัน้ จงึ ถามพระรปู นัน้ วา่ “ทา่ นจะขายปัญญาของทา่ น
ใหแ้ กข่ า้ พเจา้ ไดห้ รอื เปลา่ ”
พระนัน้ ตอบวา่ ปัญญาของอาตมาแพงนะ เจา้ สไู ้ หวหรอื ?” “ขอเพยี งซอ้ื ปัญญาไดแ้ พงเทา่ ไหร่ ขา้ พเจา้
ก็ส”ู ้ ชายนัน้ ตอบ

“เมอื่ เจา้ พบสงิ่ ทยี่ ากลาํ บากใจ เจา้ อยา่ เพงิ่ เรง่ รบี ตดั สนิ ใจ ใหเ้ ดนิ ไปขา้ งหนา้ 3 กา้ ว

หลงั จากนัน้ เดนิ ถอยไปขา้ งหลงั 3 กา้ ว ทําซา้ํ อยา่ งน้ี อกี 3 ครงั้ เจา้ ก็จะไดป้ ัญญา”

“ปัญญา งา่ ยอยา่ งนีห้ รอื ?” ชายคนนัน้ ทําทา่ ไมเ่ ชอื่ และลงั เล กลวั พระรปู นัน้ จะหลอกเอาเงนิ พระรปู นัน้
อา่ นสายตานัน้ ออก จงึ พดู วา่

“เจา้ กลบั ไปกอ่ น ถา้ หากเจา้ รสู ้ กึ วา่ ปัญญาของขา้ พเจา้ ไมค่ มุ ้ กบั เงนิ เหลา่ น้ี เจา้ ก็ไมต่ อ้ งกลบั มาแลว้ หาก
เจา้ คดิ วา่ คมุ ้ เจา้ คอ่ ยกลบั มา”

เมอื่ กลบั ถงึ บา้ นในตอนคํา่ มดื ชายคนนัน้ เห็นเหมอื นกบั ภรรยา กําลงั นอนอยกู่ บั คนอนื่
จงึ ถอื อโี ตเ้ ขา้ ไปหวงั จะฆา่ คนนัน้ แตท่ นั ใดนัน้ นกึ ถงึ คําพดู ของพระรปู นัน้ ในตอนกลางวัน

จงึ เดนิ ไปขา้ งหนา้ 3 กา้ ว เดนิ ถอยหลงั 3 กา้ ว ทําซํ้าอกี 3 ครงั้
ขณะทกี่ ําลงั เดนิ อยนู่ ัน้ คนทน่ี อนอยกู่ บั ภรรยาของเขาพูดขนึ้ วา่ “ลกู เอย๊ ดกึ ๆอยา่ งนท้ี ําอะไรอยนู่ ่ัน?”

ชายคนนัน้ เมอ่ื รวู ้ า่ เป็ นเสยี งมารดาของตนเอง จงึ คดิ ในใจวา่ “หากกลางวนั นี้ไมซ่ อื้ ปัญญามา วนั น้ีคงจะ
ฆา่ แมข่ องตนเองแลว้ ”

วนั รงุ่ ขนึ้ จงึ รบี นําเงนิ ไปถวายพระรปู นัน้ แตเ่ ชา้

๒๓. เคล็ดลบั แหง่ ความสาํ เร็จ

เหลา่ ลกู ศษิ ยถ์ ามพระอาจารยว์ า่ “ทําอยา่ งไรถงึ จะประสบความสาํ เร็จ” อาจารยจ์ งึ พดู วา่
“วนั นี้พวกเราจะเรยี นเรอ่ื งธรรมดาๆและงา่ ยทสี่ ดุ ” ใหท้ กุ คนแกวง่ แขนไปขา้ งหนา้ ใหส้ ดุ
แลว้ แกวง่ ไปขา้ งหลงั ใหส้ ดุ เชน่ กนั พระอาจารยส์ าธติ ใหด้ ู พรอ้ มกบั กาํ ชบั วา่
“ตงั้ แตว่ นั นี้เป็ นตน้ ไป ใหแ้ กวง่ แขนวันละ 300 ครงั้ ทกุ คนทําไดห้ รอื เปลา่ ?”

เหลา่ ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ สงสยั จงึ ถามวา่ “ทําไมตอ้ งทําเรอ่ื งอยา่ งนี้” พระอาจารยต์ อบวา่ “หลงั จากทําเรอ่ื งน้ี
แลว้ ผา่ นไปหนง่ึ ปี
พวกเจา้ จะรวู ้ า่ ทําอยา่ งไรจงึ จะประสบผลสําเร็จ” เหลา่ ลกู ศษิ ยค์ ดิ ในใจวา่ “เรอื่ งงา่ ยๆอยา่ งนี้ ทําไมถงึ จะ
ทําไมไ่ ด”้

หลงั จากผา่ นไปหนง่ึ เดอื น พระอาจารยถ์ ามเหลา่ ลกู ศษิ ยว์ า่ “เรอ่ื งทอี่ าจารยส์ งั่ ใหท้ ํา มใี ครยังทําอยหู่ รอื
เปลา่ ?
ลกู ศษิ ยส์ ว่ นใหญย่ งั ตอบอยา่ งมัน่ คงวา่ ยงั ทําอยู่ พระอาจารยร์ สู ้ กึ พอใจ พยกั หนา้ บอกวา่ “ดๆี ”

และเมอื่ ผา่ นไปอกี หนงึ่ เดอื น พระอาจารยก์ ็ถามอกี วา่ “ตอนนี้ใครยงั ทําอยอู่ กี ” ทส่ี ดุ กเ็ หลอื เพยี งครง่ึ เดยี ว
ทบี่ อกวา่ ทําแลว้

หนง่ึ ปีผา่ นไป พระอาจารยถ์ ามทกุ คนวา่ "พวกเจา้ จงบอกซวิ า่ การออกกําลงั กายดว้ ยการแกวง่ แขนแบบ
งา่ ยๆ ยงั มใี ครยงั คงทําอยู่ ?”
ตอนนีม้ เี พยี งคนเดยี ว ทตี่ อบวา่ ยังคงทําอยู่

พระอาจารยจ์ งึ พูดวา่ “อาจารยเ์ คยบอกกบั พวกเจา้ วา่ เมอ่ื ทําเรอ่ื งนเี้ สร็จ พวกเจา้ จะรวู ้ า่ ทําอยา่ งไรจงึ จะ

ประสบผลสําเร็จ
ตอนนสี้ ง่ิ ทอี่ าจารยอ์ ยากจะบอกพวกเจา้ คอื เรอื่ งทท่ี ํางา่ ยทสี่ ดุ ในโลก บอ่ ยครัง้ กเ็ ป็ นเรอื่ งทที่ ํายากทส่ี ดุ
เรอื่ งทที่ ํายากทส่ี ดุ ทบี่ อกวา่ งา่ ย เพราะขอเพยี งยอมไปทํา ใครๆกส็ ามารถทําได ้
และทบ่ี อกวา่ เรอื่ งงา่ ยทํายาก กเ็ พราะวา่ คนทที่ ําไดอ้ ยา่ งแทจ้ รงิ ตอ้ งทําอยา่ งสมํา่ เสมอและตอ่ เน่อื ง ซงึ่
เป็ นสงิ่ ทน่ี อ้ ยคนจะทําได ้
หลงั จากนัน้ พระรปู ทท่ี ําตอ่ เน่ืองและสมํา่ เสมอ กไ็ ดเ้ ป็ นเจา้ อาวาสองคต์ อ่ ไป ในบรรดาศษิ ยท์ งั้ หลายมี
พระรปู นี้ทปี่ ระสบความสําเร็จอยรู่ ปู เดยี ว
๒๔. เจา้ แมก่ วนอมิ แสดงธรรม
ฮอ่ งเตอ้ งคห์ นง่ึ โปรดเสวยหอยมอื แมวมาก ชาวประมงจะตอ้ งนําหอยมาสง่ ในวงั ทกุ ๆวัน
วนั หนง่ึ ขณะทพี่ อ่ ครัวแกะเปลอื กหอยอยเู่ ห็นดา้ นในมลี กั ษณะแข็งๆ มองดเู หมอื นรปู เจา้ แมก่ วนอมิ
รปู ทรงสวยงาม ดแู ลว้ ใหเ้ กดิ ความน่านับถอื และศรทั ธายงิ่ นัก
พอ่ ครวั เลยรบี นําไปถวายฮอ่ งเต ้ ฮอ่ งเตไ้ ดน้ ําหอยนไ้ี ปใสไ่ วใ้ นผอบทองคํา แลว้ นําไปไวท้ วี่ ัด เพอ่ื ให ้
ชาวเมอื งไดส้ กั การะบชู า
เมอ่ื ฮอ่ งเตอ้ อกวา่ ราชการจงึ ถามเหลา่ ขนุ นางวา่ “การปรากฏตวั ของพระโพธสิ ตั วเ์ ป็ นเรอื่ งทนี่ ่าประหลาด
ยง่ิ นัก
ไมท่ ราบวา่ จะเป็ นนมิ ติ หมายทด่ี หี รอื เกดิ ลางดอี ะไรหรอื เปลา่ ?”
ขนุ นางทา่ นหนง่ึ ตอบวา่ เรอื่ งน้ีเกนิ กวา่ ทคี่ นธรรมดาจะรไู ้ ด ้ ทภี่ เู ขาตา้ ฮวา๋ มอี าจารยเ์ ซนทา่ นหนงึ่
สามารถเขา้ ถงึ ธรรมทล่ี ํ้าลกึ ได ้ หากพระองคต์ อ้ งการจะทราบเรอ่ื งนกี้ ไ็ ปนมิ นตเ์ ชญิ มาทใ่ี นวังได ้
เมอ่ื พระอาจารยม์ าถงึ ในวัง ไดพ้ ดู กบั ฮอ่ งเตว้ า่ “วัตถไุ มม่ สี ง่ิ ใดตอบสนอง แตเ่ ป็ นการกอ่ ใหเ้ กดิ ความ
ศรัทธาและเชอื่ มนั่
เมอื่ ผทู ้ พี่ ระโพธสิ ตั วต์ อ้ งการฉุดชว่ ย ก็จะปรากฏตวั ออกมา เพอื่ แสดงธรรม ครงั้ นท้ี พี่ ระโพธสิ ตั วแ์ สดงตวั
ออกมา
ก็เพอ่ื จะแสดงธรรมใหก้ บั ฮอ่ งเต”้
“พระโพธสิ ตั วป์ รากฏตวั ออกมาแลว้ แตข่ า้ พเจา้ ไมไ่ ดย้ นิ เสยี งทา่ นแสดงธรรมเลย” ฮอ่ งเตถ้ ามอกี
“พระโพธสิ ตั วป์ รากฏตวั ออกมาในหอย พระองคท์ รงเชอ่ื หรอื เปลา่ ?”
“ขา้ พเจา้ เห็นเรอ่ื งประหลาดอยา่ งนี้มากบั ตา ตอ้ งเชอ่ื แน่นอน” ฮอ่ งเตต้ อบ
“เมอื่ พระองคท์ รงเชอ่ื พระโพธสิ ตั วก์ ็ไดแ้ สดงธรรมจนจบสน้ิ แลว้ ” พระอาจารยต์ อบ
๒๕. คาํ สอนของปรมาจารยต์ กั้ มอ๊

ทา่ นโพธธิ รรมตกั้ มอ๊ เกดิ ในวรรณะพราหมณ์เป็ นชาวอนิ เดยี เป็ นสงั ฆนายกของนกิ ายเซนองคท์ ี่ 28 ของ
นกิ ายเซน
(องคแ์ รกคอื พระมหากสั สปะ องคท์ ส่ี องคอื พระอานนท)์
แตช่ าวจนี นับทา่ นเป็ นองคแ์ รก ของนกิ ายเซนของจนี ทา่ นอยทู่ เี่ มอื งจนี ประมาณ 50 กวา่ ปี

จากคมั ภรี เ์ ลม่ หนง่ึ ทา่ นกลา่ ววา่ ผทู ้ จี่ ะปฏบิ ตั ธิ รรมไดด้ ี จะตอ้ งมคี วามศรัทธาและเชอ่ื มนั่ กอ่ น ถงึ จะเขา้ ถงึ
ธรรมไดด้ ี

สว่ นการนั่งสมาธนิ ่ังนัน้ เมอื่ น่ังจนสงบนงิ่ เหมอื นไมม่ ลี มหายใจ จติ หยดุ กระเพอ่ื ม
ความรสู ้ กึ ไมร่ ับผสั สะทม่ี าจากภายนอกทัง้ หมด จติ แน่วแน่และม่ันคงดงั่ หนิ ผา จะสามารถเขา้ สทู่ างเดนิ
แหง่ การรแู ้ จง้ ได ้

สว่ นการดําเนนิ จติ ในชวี ติ ประจําวัน จะตอ้ งเขา้ ถงึ หลกั ดงั นี้

1. กฏแหง่ กรรม เมอื่ พบความทกุ ขใ์ ดๆ ก็ตอ้ งสาํ นกึ วา่ ความทกุ ขแ์ ละความเจ็บปวดเป็ นผลกรรมจากการ
กระทําในชาตกิ อ่ น
เพราะเหตนุ ี้จงึ ไมค่ วรหลงโกรธโทษฟ้าดนิ ยอมรับผลกรรม โดยไมโ่ อดครวญและหลงโทษสง่ิ ใดๆ

2. ไปตามครรลองของธรรมชาติ แมว้ า่ ทกุ อยา่ งจะเกดิ จากเหตุ สตั วโ์ ลกเป็ นไปตามกรรม แตท่ กุ สงิ่ ก็เป็ น
อนัตตา
ทกุ ขส์ ขุ ความเป็ นไปของชวี ติ เกดิ จากกรรมภายในภายนอก เป็ นตวั กาํ หนด ยามเมอ่ื มเี งนิ ทองเกยี รตยิ ศ
ชอื่ เสยี ง
พงึ สาํ เหนยี กวา่ เป็ นผลจาการกระทําในอดตี แตเ่ มอื่ เสวยผลบญุ จนสน้ิ สดุ
กจ็ ะกลายเป็ นไมม่ ี ไดห้ รอื เสยี เป็ นไปตามกรรม จติ ไมม่ เี พมิ่ หรอื ลด ดมี ากไ็ มก่ ระเพอื่ มเป็ นไปตาม
ครรลอง

3. ไมแ่ สวงหาสงิ่ ใดๆ คนในโลกนี้ลว้ นแตม่ คี วามโลภ คนมปี ัญญาถงึ จะเขา้ ใจถงึ ความเป็ นจรงิ
นกึ ถงึ เมอ่ื วนเวยี นอยใู่ นสามโลกอนั ยาวนาน นกึ ถงึ ความทกุ ขข์ องการมกี ายมกี ารแสวงหา
เมอ่ื มาถงึ การรแู ้ จง้ ถงึ การแสวงหาสง่ิ เหลา่ น้ี จติ กจ็ ะหยดุ ดน้ิ รน ก็จะเขา้ ถงึ มรรคทแี่ ทจ้ รงิ ได ้

4. บําเพ็ญตนใน 6 สง่ิ นคี้ อื ทําทาน รักษาศลี อดทน ใฝ่ กา้ วหนา้ จติ สงบ เดนิ ทางสายกลางและสญุ ตา

๒๖. ดอกไมก้ บั การปฏบิ ตั ธิ รรม
มอี บุ าสกิ าทา่ นหนงึ่ ทกุ ๆวันจะนําดอกไมจ้ ากทบ่ี า้ น ไปเปลย่ี นดอกไมใ้ นแจกนั หนา้ พระประธานทวี่ ัด
วันหนงึ่ ขณะทนี่ ําดอกไมไ้ ปทว่ี ัด ไดพ้ บกบั พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ พระอาจารยไ์ ดท้ ักทายขนึ้ วา่

“โยมนําดอกไมม้ าบชู าพระทกุ วนั ตามตาํ ราเขาวา่ ชาตหิ นา้ เกดิ มาตอ้ งมรี ปู โฉมทง่ี ดงามแน่นอน”

“ดฉิ ันทําอยา่ งนัน้ เพราะ ทกุ ๆวันทดี่ ฉิ ันนําดอกไมม้ าทวี่ ดั รสู ้ กึ เหมอื นกบั จติ วญิ ญาณถกู ชําระดว้ ยนํ้าทใ่ี ส
สะอาด
แตเ่ มอ่ื ไดก้ ลบั ไปทบี่ า้ น จติ กลบั รสู ้ กึ ฟ้งุ ซา่ น ไมส่ งบ เกดิ มาเป็ นผหู ้ ญงิ แมบ่ า้ น ทําอยา่ งไรถงึ จะอยใู่ น
โลกทวี่ นุ่ วายสบั สน
และกย็ ังสามารถรกั ษาจติ ใหส้ ะอาดและสงบไดเ้ จา้ คะ?”

พระอาจารยต์ อบวา่ “การรักษาจติ ใหส้ ะอาดและสงบ กใ็ ชห้ ลกั การเดยี วกบั การรกั ษาดอกไมใ้ หส้ ดสวย
เชน่ กนั
โยมอยกู่ บั ดอกไมบ้ อ่ ยๆ ยอ่ มจะตอ้ งรจู ้ ักวธิ กี ารรักษาดอกไม ้ “

อบุ าสกิ านัน้ ตอบวา่ “วธิ ที จ่ี ะรักษาดอกไมใ้ หส้ ดเสมอ ไมม่ อี ะไรจะดไี ปกวา่ การเปลยี่ นน้ําทกุ วนั
และกอ่ นทจี่ ะนํา ดอกไมไ้ ปใสต่ อ้ งตดั ปลายกงิ่ ทเี่ น่าออกเสยี กอ่ น เพราะสว่ นทเ่ี น่าไมส่ ามารถดดู น้ําไป
เลย้ี งดอกได ้ ดอกไมจ้ ะเ**่ย่ วแหง้ ไดง้ า่ ย”

พระอาจารยพ์ ดู ตอ่ วา่ “น่ันแหละถกู แลว้ สงิ่ แวดลอ้ มรอบตวั กเ็ หมอื นน้ํา ตวั เราก็เหมอื นดอกไม ้
ตอ้ งตดั กเิ ลสและสง่ิ เศรา้ หมองออกถงึ จะสามารถดดู ซบั สง่ิ ดๆี จากธรรมชาตไิ ด”้

อบุ าสกิ านัน้ กลา่ วขอบคณุ และหวงั วา่ จะมโี อกาสมาปฏบิ ตั ธิ รรมอยทู่ ว่ี ดั บา้ ง
เพอื่ ทจี่ ะไดฟ้ ังเสยี งระฆงั ยามทําวัตรเชา้ ไดส้ วดมนต์ และไดใ้ ชช้ วี ติ อยา่ งสงบในวัด

พระอาจารยก์ ลา่ วตอ่ วา่ “กายของเจา้ เปรยี บไดด้ งั่ วัด ชพี จรดง่ั เสยี งระฆงั สองหคู อื พทุ ธะ
ลมหายใจเป็ นบทสวดมนต์ ทกุ แหง่ หนลว้ นสขุ สงบ ยังมคี วามจําเป็ นใดตอ้ งมาปฏบิ ตั ธิ รรมในวดั อกี ”

๒๗. ทางแหง่ ความสขุ

มอี บุ าสก 3 ทา่ นถามพระอาจารยว์ า่ “นับถอื ศาสนาพทุ ธ
สามารถหลดุ พน้ จากทกุ ขไ์ ดจ้ รงิ หรอื ? แลว้ ทําไมพวกเรา นับถอื พทุ ธมานาน ถงึ ยังไมม่ คี วามสขุ ”

“พวกเจา้ มชี วี ติ อยเู่ พอื่ อะไร?” พระอาจารยถ์ าม

คนทหี่ นงึ่ ตอบวา่ “ขา้ พเจา้ มชี วี ติ อยเู่ พอ่ื จะไมต่ าย ความตายน่ากลวั เหลอื เกนิ ขา้ พเจา้ ยังไมอ่ ยากตาย
ดงั นัน้ จงึ ยงั อยากมชี วี ติ อย”ู่

คนทส่ี องตอบวา่ “ขา้ พเจา้ มชี วี ติ อยเู่ พอื่ ตอนนท้ี ย่ี ังหนุ่มตอ้ งขยนั ขนั แข็ง เพอื่ จะไดม้ ง่ั มศี รสี ขุ ในตอนแก”่

คนทส่ี ามตอบวา่ “ขา้ พเจา้ มชี วี ติ อยเู่ พอ่ื เลย้ี งดคู นทัง้ ครอบครวั ไมม่ ขี า้ พเจา้ พวกเขาคงจะอยไู่ มไ่ ด ้
ขา้ พเจา้ เป็ นเสาหลกั ของครอบครัว ขาดขา้ พเจา้ ไป ครอบครวั นีต้ อ้ งลม่ สลายเป็ นแน่”

พระอาจารยต์ อบวา่ “ทงั้ วันพวกเจา้ คดิ ถงึ แตเ่ รอ่ื งความตาย ความแก่ ความบากบน่ั จะมคี วามสขุ ได ้
อยา่ งไร?”
พวกเจา้ ควรคดิ ถงึ หลกั การ ความเชอื่ ม่ัน หนา้ ที่ คดิ เรอื่ งเหลา่ น้ีถงึ จะมคี วามสขุ ”

เหลา่ อบุ าสกเชอ่ื ครงึ่ และไมเ่ ชอ่ื ครงึ่ พูดวา่ “เรอื่ งเหลา่ น้ี พดู แลว้ ดเู หมอื นงา่ ย
แตค่ วามจรงิ สง่ิ เหลา่ นี้กนิ แทนขา้ วไดห้ รอื ?” ไมม่ ขี า้ วกนิ แลว้ จะมคี วามสขุ ไดอ้ ยา่ งไร?”

“แลว้ พวกเจา้ คดิ วา่ มสี ง่ิ ใดถงึ จะมคี วามสขุ ?”

คนทห่ี นงึ่ ตอบวา่ “มชี อื่ เสยี งเกยี รตยิ ศก็จะมที กุ อยา่ ง ดงั นัน้ การมชี อื่ เสยี งจงึ จะมคี วามสขุ ”

คนทส่ี องตอบวา่ “ความรักเป็ นสง่ิ หอมหวานทสี่ ดุ มคี วามรกั ก็จะมคี วามสขุ ”

คนทสี่ ามตอบวา่ “เงนิ ทองมปี ระโยชนใ์ ชส้ อยมากทส่ี ดุ มเี งนิ แลว้ ก็จะมคี วามสขุ ”

“ทําไมในโลกนี้ มคี นมากมายทม่ี ชี อ่ื เสยี ง มเี งนิ ทอง มคี วามรกั ถงึ ยงั ไมม่ คี วามสขุ ?” พระอาจารยถ์ าม
แลว้ พูดตอ่ วา่

“เงนิ ทองตอ้ งนํามาทําทานบา้ ง ถงึ จะมคี วามสขุ ความรักตอ้ งรจู ้ กั การใหถ้ งึ จะมคี วามสขุ
การมชี อื่ เสยี ง ตอ้ งรจู ้ ักบรกิ ารและชว่ ยเหลอื สว่ นรวม ถงึ จะมคี วามสขุ

สง่ิ เหลา่ น้คี อื ทางแหง่ ความสขุ ทแี่ ทจ้ รงิ ”

๒๘. เพชรอยทู่ ห่ี ลงั บา้ นของเจา้

มชี ายคนหนง่ึ นอนหลบั แลว้ ฝันไปวา่ มภี กิ ษุชรารปู หนงึ่ มาบอกวา่ ถา้ หากเจา้ หาเพชรไดเ้ ม็ดหนง่ึ
ตอ่ ไปเจา้ จะไดเ้ พชรทงั้ เหมอื ง เพชรอยใู่ นหนิ ทรายในคลอง

ตงั้ แตน่ ัน้ มา ในสมองของเขาจงึ มแี ตเ่ งาของเพชร เขาไดข้ ายทรัพยส์ นิ ของเขาทงั้ หมดเปลย่ี นเป็ นเงนิ
หลงั จากนัน้ จงึ ออกเดนิ ทางไปหาเสน้ ทางทค่ี ดิ วา่ มเี พชร เดนิ ทางฝ่ าลมฝนอยขู่ า้ งนอกหลายปี กย็ งั ไม่
เจออะไร ทสี่ ดุ ก็ทอ้ แทส้ นิ้ หวงั จนฆา่ ตวั ตาย

คนทซ่ี อื้ บา้ นของเขา วันหนงึ่ ขณะทซี่ กั ผา้ อยใู่ นคลองหลงั บา้ น เมอื่ แสงอาทติ ยส์ อ่ งมา ปรากฏวา่ ผนื
ทรายแถวนัน้ ดขู าวโพลนไปหมด

และในทรายนัน้ มบี างอยา่ งสอ่ งแสงสะทอ้ นออกมา เขาเลยขดุ ออกมาดู ทแ่ี ทเ้ ป็ นเพชรธรรมชาติ

เขาจงึ เอาพลวั่ และตะแกรง ตกั ทรายบรเิ วณนัน้ มาจนหมด หลงั จากทใี่ ชต้ ะแกรงรอ่ นออกมา
เพชรเม็ดเลก็ เม็ดนอ้ ยกป็ รากฏออกมา สอ่ งแสงแวววาววบู วาบ

เขาคดิ ในใจวา่ “เจา้ ของบา้ นเดมิ ชา่ งแสนลาํ บากทตี่ อ้ งเดนิ ทาง ออกไปหาเพชร ทสี่ ดุ ก็ไมไ่ ด ้ ทแี่ ทเ้ พชร
ก็อยทู่ ห่ี ลงั บา้ นของเขานั่นเอง

หลงั จากนัน้ เขากไ็ ดน้ ําเพชรเม็ดใหญห่ ลายเม็ดไปถวายพระราชา พระราชาเลยแตง่ ตงั้ ใหเ้ ขาเป็ นอํามาตย์
ใหญ่
ตงั้ แตน่ ัน้ เป็ นตน้ มา เขาก็มชี วี ติ อยอู่ ยา่ งสมบรู ณพ์ นู สขุ

๒๙. บนิ ขา้ มความเป็ นความตาย

มภี กิ ษุรปู หนง่ึ แมจ้ ะขยนั หม่นั บําเพ็ญภาวนาสกั เพยี งใด ก็ยังไมอ่ าจรแู ้ จง้ ได ้ ไดแ้ ตม่ องดรู นุ่ นอ้ งทเ่ี ขา้ มา
ปฏบิ ตั ใิ หม่
กย็ ังไปไดก้ า้ วหนา้ กวา่ ตวั เอง ลองคดิ ๆดแู ลว้ ตวั เองไมม่ คี ณุ สมบตั ขิ องนักปฏบิ ตั ธิ รรมเลย แคจ่ ะใหจ้ ติ
สงบยังทําไมไ่ ด ้

สตปิ ัญญาก็ไมว่ อ่ งไว จนป่ านนยี้ ังหาทางเขา้ ประตไู มไ่ ด ้
เลยคดิ วา่ จะลองไปธดุ งคเ์ พอ่ื ไปพบกบั ความลําบากดู เมอ่ื วางแผนจะเดนิ ทางไกลเสร็จ กม็ ารํ่าลาพระ
อาจารย์

“ศษิ ยช์ า่ งทํารา้ ยเมตตาจติ ทพี่ ระอาจารยม์ ใี หเ้ หลอื เกนิ ตงั้ แตบ่ วชมาอยทู่ ว่ี ัดนถ้ี งึ 10 ปี รสู ้ กึ ยงั ไมไ่ ดอ้ ะไร
เลย
ศษิ ยช์ า่ งไมม่ คี ณุ สมบตั ขิ องนักบวชจรงิ ๆ วนั นี้มาลา ก็เพอ่ื จะแสวงหาเอาจากทอี่ นื่ ”

“ทําไมยังไมร่ แู ้ จง้ ก็จะไปหรอื ? หรอื วา่ ไปทอ่ี น่ื แลว้ กจ็ ะรแู ้ จง้ ”

ลกู ศษิ ยต์ อบวา่ “ศษิ ยน์ อกจากกนิ ขา้ ว และจําวัดแลว้ เวลาทเี่ หลอื กต็ งั้ ใจฝึกอยา่ งทสี่ ดุ
แตก่ ไ็ มไ่ ดอ้ ะไร และเพอื่ นนักบวชดว้ ยกนั ดเู หมอื นจะไมไ่ ดค้ รํา่ เครง่ อะไร แตก่ ย็ งั ปฏบิ ตั ไิ ดด้ กี วา่
ศษิ ยจ์ งึ เกดิ ความรสู ้ กึ ทอ้ และเบอื่ เลยจะลองไปธดุ งคพ์ บกบั ความลําบากบา้ ง”

“การรู ้ เป็ นสงิ่ ทหี่ ลงั่ ไหลออกมาจากจติ ของตวั เอง เป็ นสงิ่ ทหี่ าคําจํากดั ความไมไ่ ด ้
และไมส่ ามารถจะใหก้ บั ผอู ้ นื่ ได ้ และเมอ่ื ไมร่ กู ้ ็จะเรง่ รบี เอาก็ไมไ่ ด ้ คนอน่ื กเ็ ป็ นขอบขา่ ยการรขู ้ องผอู ้ น่ื
เจา้ บําเพ็ญภาวนาก็เป็ นของเจา้ เป็ นคนละเรอ่ื งกนั เจา้ ทําไมเอามารวมเป็ นเรอ่ื งเดยี วกนั ?”

“พระอาจารยไ์ มท่ ราบอะไร เมอื่ ศษิ ยเ์ ปรยี บตวั เองกบั ผอู ้ นื่ แลว้ เหมอื นกบั พญาเหยย่ี วกบั นกกระจอก
ทนั ท”ี

“ใหญย่ ังไง และเล็กยังไง?” พระอาจารยถ์ าม

“พญาเหยยี่ วกระพอื ปี กทเี ดยี ว สามารถบนิ ไดเ้ ป็ นรอ้ ยล้ี แตศ่ ษิ ยไ์ ดแ้ ตบ่ นิ อยรู่ อบๆบรเิ วณนเี้ ทา่ นัน้ ”

พญาเหยยี่ วสามารถบนิ ไดเ้ ป็ นรอ้ ยลี้ แตม่ นั บนิ ขา้ มความเป็ นตายไดห้ รอื เปลา่ ?”

๓๐. สวรรค-์ นรก

มลี กู ศษิ ยท์ า่ นหนง่ึ ถามพระอาจารยว์ า่ “ขา้ พเจา้ ฝึกปฏบิ ตั ธิ รรม มาก็หลายปีแตย่ ังไมร่ แู ้ จง้
โดยเฉพาะในคมั ภรี ท์ พ่ี ูดถงึ เรอ่ื งของนรกและสวรรค์ นอกจากโลกมนุษยแ์ ลว้ ทไ่ี หนยังมี นรกและและ
สวรรคอ์ ยอู่ กี หรอื ”

พระอาจารยไ์ มต่ อบคาํ ถาม แตใ่ หไ้ ปหวิ้ น้ําจากลาํ ธารมา 1 ถัง เมอื่ หวิ้ น้ํามาแลว้ พระอาจารยส์ งั่ ใหเ้ พ่งดู
น้ําในถัง
เผอ่ื จะไดเ้ ห็นสภาพในสวรรคแ์ ละนรก ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ แปลกใจ แตก่ ร็ บี เพง่ มองน้ําในถงั เพ่งไปสกั พักก็ไม่
เห็นอะไร

พระอาจารยเ์ ลยกดหัวลงไปในถงั นัน้ ลกู ศษิ ยห์ ายใจไมอ่ อกโวยวายดนิ้ รนไปมา
ขณะทก่ี ําลงั จะหายใจไมอ่ อก พระอาจารยป์ ลอ่ ยมอื ลกู ศษิ ยก์ ระหดื กระหอบ ตอ่ วา่ พระอาจารยว์ า่

“ทา่ นนหี่ ยาบคายจรงิ ๆ กดขา้ พเจา้ ลงไปในน้ํา รมู ้ ยั้ วา่ เจ็บปวดเหมอื นกบั อยใู่ นนรก”
พระอาจารยพ์ ดู เสยี งเนบิ ๆตอ่ ไปวา่ “แลว้ ตอนนีร้ สู ้ กึ อยา่ งไร”

“ตอนน้ีรสู ้ กึ หายใจสะดวก เหมอื นกบั อยบู่ นสวรรค”์ ลกู ศษิ ยต์ อบ

“เหตกุ ารณเ์ มอื่ ก้ี เจา้ กท็ อ่ งนรกแลว้ ก็ไปทส่ี วรรคม์ าแลว้ ตอนนเ้ี ชอ่ื หรอื ยงั วา่ นรก-สวรรคม์ อี ยจู่ รงิ ”

๓๑. ผเี สอื้ ในฝัน

ชว่ งเย็นของวนั หนง่ึ ชายหนุ่มคนหนง่ึ เดนิ มาตามลําพังอยทู่ สี่ นามหญา้ ชานเมอื งแหง่ หนง่ึ
เขาไมไ่ ดเ้ ดนิ ปลอ่ ยอารมณ์อยา่ งน้มี านานแลว้ เพราะวา่ ไมม่ ใี ครทเ่ี ขา้ ใจจติ ใจจรงิ ๆของเขาสกั คน
เขาจําเป็ นตอ้ งกดขม่ อารมณข์ องตวั เองไมใ่ หฟ้ ้งุ ซา่ น เพราะวา่ วธิ นี เี้ ป็ นวธิ เี ดยี วทจ่ี ะไมใ่ หเ้ ขาจมปรกั
คดิ ถงึ แตเ่ รอ่ื งตา่ งๆของตวั เอง

เขานอนลงกบั พนื้ หญา้ และมองขนึ้ ไปบนทอ้ งฟ้า พลางสดู ดมความหอมของไอดนิ กลนิ่ หญา้
แลว้ ปลอ่ ยอารมณอ์ ยา่ งเต็มที่ ไมน่ านเขาก็เผลอหลบั แลว้ ฝัน ในความฝัน เขาไดก้ ลายเป็ นผเี สอ้ื ตวั หนง่ึ
ทม่ี ปี ีกสสี วยงามตระการตา บนิ วนเวยี นอยอู่ ยา่ งมคี วามสขุ อยกู่ ลางสวนดอกไม ้ ทมี่ ที อ้ งฟ้าสคี รามและ
มเี มฆขาวอยเู่ บอื้ งบน และมพี น้ื หญา้ ทนี่ ุ่มและเขยี วชอมุ่ อยเู่ บอื้ งลา่ ง และมสี ายลมพัดเออื่ ยๆผา่ นใบหลวิ
มวลดอกไมต้ า่ งๆ ตา่ งแยง่ กนั อวดชชู อ่ และสสี นั คลน่ื นํ้าในสระพลว้ิ ไหวเป็ นระลอกๆ ยามตอ้ งลม
ชายหนุ่มนัน้ ดมื่ ดํา่ มคี วามสขุ อยกู่ บั ความฝันนัน้ จนลมื โลกลมื ตวั เองไปจนหมดสน้ิ

ฉับพลนั นัน้ เขาก็ตน่ื ขน้ึ มา เขาแบง่ แยกไมอ่ อกจรงิ ๆวา่ เมอื่ กน้ี ัน้ เป็ นความจรงิ หรอื ความฝัน
และเมอ่ื เขารตู ้ วั แลว้ วา่ เป็ นความฝัน จงึ พูดวา่ “ขา้ ก็ยงั คอื ขา้ ผเี สอื้ ก็ยังคอื ผเี สอ้ื ”

กาลเวลาผา่ นไป ในทสี่ ดุ เขากเ็ รม่ิ รแู ้ ลว้ วา่ ทแ่ี ทผ้ เี สอื้ ทมี่ ปี ีกสสี วยงาม และบนิ วนเวยี นอยา่ งมคี วามสขุ นัน้
คอื ตวั เขาเอง
และในขณะนเี้ ขากย็ ังเป็ นเขาคนเดมิ กบั ความเป็ นตวั ตนของตวั เองยังเหมอื นเดมิ ทกุ อยา่ ง
แตท่ แ่ี ตกตา่ งกค็ อื ความรสู ้ กึ นกึ คดิ เปลย่ี นไปจากเดมิ ทกุ อยา่ งแลว้

เขาไดเ้ รยี นรแู ้ ลว้ วา่ ไมว่ า่ สถานการณร์ อบตวั จะไมไ่ ดด้ ง่ั ใจแคไ่ หน จะทกุ ขส์ กั เพยี งไหน หากใจของเรา
ไมไ่ ปทกุ ขด์ ว้ ย
เราก็มคี วามสขุ ได ้ และตวั เองก็สามารถจะทําจติ ของตวั เองใหม้ คี วามสขุ ได ้

๓๒. ธาตุ ๔ ขนั ธ์ ๕ ลว้ นวา่ งเปลา่

อํามาตยแ์ ละนักประพันธ์ ซตู งพอ คบหากบั พระอาจารยฝ์ ๋ อหยนิ้ มานานแลว้ พวกเขาจะสนทนาธรรมและ
ปฏบิ ตั ธิ รรมดว้ ยกนั เสมอ

วนั หนง่ึ ขณะทพ่ี ระอาจารยก์ ําลงั จะแสดงธรรม ซตู งพอซงึ่ มาลา่ ชา้ ไปเพราะตดิ ธรุ ะ ขณะทเ่ี ขามาถงึ ท่ี
แสดงธรรมปรากฏวา่ ผคู ้ นนั่งเตม็ ไปหมดแลว้

ในขณะทเี่ ขาสอดสา่ ยสายตาหาทน่ี ั่งอยนู่ ัน้ พระอาจารยเ์ ห็นเขา้ จงึ ทักวา่ “ประสก มาลา่ ชา้ ไปเสยี แลว้
ทน่ี ่ไี มม่ ที น่ี ่ังสาํ หรับเจา้ เสยี แลว้ ”

ซตู งพอจงึ ตอบไปวา่ “ทน่ี ไี่ มม่ ที น่ี ่ัง งนั้ กข็ อน่ังบนธาตุ ๔ ขนั ธ์ ๕ ของทา่ นแลว้ กนั ”

“ถา้ ทา่ นตอบคาํ ถามของอาตมาได ้ อาตมากจ็ ะใหก้ ายของอาตมาเป็ นทนี่ ั่งของทา่ น ถา้ ทา่ นตอบไมไ่ ด ้ ก็
ขอใหท้ า่ นนําหยกทต่ี ดิ กบั เขม็ ขดั มาใหอ้ าตมา”

ซตู งพอตอบอยา่ งไมต่ อ้ งคดิ กอ่ นวา่ “ตกลง”

“ธาตุ ๔ ของอาตมาก็วา่ งเปลา่ อยแู่ ลว้ ขนั ธ์ ๕ ก็ไมม่ ี แลว้ ทา่ นนักปราชญจ์ ะน่ังตรงไหน” พระอาจารย์
ถาม

ซตู งพออกึ อักอยนู่ านกค็ ดิ อะไรไมอ่ อก ทสี่ ดุ กย็ อมแกะหยกทต่ี ดิ อยทู่ เ่ี ขม็ ขดั ออก หยกชนิ้ นัน้ ยงั ปรากฏ
อยทู่ วี่ ัดจนถงึ ทกุ วันนี้

๓๓. สงู และไกล

ทวี่ ัดเสอื มงั กร มพี ระหลายรปู กําลงั วาดรปู เสอื กาํ ลงั ตอ่ สกู ้ บั มงั กรทบี่ รเิ วณกําแพงวัด ในรปู เป็ นรปู มังกร
กําลงั มว้ นตวั อยใู่ นกลมุ่ กอ้ นเมฆ และกาํ ลงั มว้ นตวั ลงมาดา้ นลา่ ง สว่ นเสอื อยบู่ นภเู ขา ทําทา่ จะกระโจนใส่
มังกร

แมว้ า่ จะผา่ นการแกไ้ ปหลายครัง้ ก็ยงั รสู ้ กึ วา่ ลกั ษณะทา่ ทางไมส่ มบรู ณ์เทา่ ไหร่
พอดพี ระอาจารยเ์ ดนิ ผา่ นมา เหลา่ ลกู ศษิ ยจ์ งึ ขอใหพ้ ระอาจารยช์ ว่ ยชแ้ี นะ

พระอาจารยด์ แู ลว้ จงึ พดู วา่ “ลกั ษณะภายนอกของเสอื และมงั กรดแู ลว้ ไมเ่ ลว
แตล่ กั ษณะเฉพาะตวั ของพวกมนั พวกเจา้ รบู ้ า้ งหรอื เปลา่ ?” ตอนนพี้ วกเจา้ ควรจะเขา้ ใจถงึ มงั กรกอ่ นทจ่ี ะ
จโู่ จม
หัวตอ้ งหดถอยไปดา้ นหลงั สว่ นเสอื เมอ่ื จะกระโจนออกไป หวั จะตอ้ งกม้ ลงตํา่
หวั ของมงั กรยง่ิ หดถอยไปดา้ นหลงั เทา่ ไหร่ หวั ของเสอื ยง่ิ ตํา่ ตดิ ดนิ เทา่ ไหร่ พวกมันจะบกุ ไดย้ ง่ิ เร็วและ
สงู ”

เหลา่ ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ ดใี จทไ่ี ดร้ ับคําชแ้ี นะจากพระอาจารย์ “คาํ ของอาจารยส์ ามารถชใี้ หท้ ะลธุ รรมได ้
พวกขา้ พเจา้ ไมเ่ พยี งแตว่ าดหัวมงั กรยน่ื มาขา้ งหนา้ มากเกนิ ไป หัวของเสอื กส็ งู เกนิ ไป มนิ ่าถงึ รสู ้ กึ วา่
ทา่ ทางยังไงก็ดไู มถ่ กู ตอ้ งเทา่ ไหร่”

พระอาจารยย์ ังฉวยโอกาสแสดงธรรมตอ่ ไปวา่ “การจะทําอะไร หรอื จะบาํ เพ็ญภาวนากเ็ หมอื นกนั
การถอยหลงั 1 กา้ วเพอ่ื เตรยี มตวั จะบกุ ไปไดไ้ กลกวา่ การออ่ นนอ้ มถอ่ มตนรสู ้ ํานกึ ในตวั เองถงึ จะไปได ้
สงู ”
เหลา่ ลกู ศษิ ยไ์ มเ่ ขา้ ใจ ถามวา่ “คนถอยหลงั จะไปหนา้ ไดอ้ ยา่ งไร คนออ่ นนอ้ มถอ่ มตนจะไปไดส้ งู ยงั ไง”

พระอาจารยเ์ ลยพดู เป็ นโศลกวา่

นําตน้ กลา้ ไปปลกู ท่วั แปลงนา
กม้ หนา้ ลงไปยอ่ มเห็นฟ้าในน้ํา

กายใจทใ่ี สสะอาดถงึ จะเป็ นมรรคปฏปิ ทา

ทแี่ ทก้ ารถอยหลงั คอื การกา้ วไปหนา้

๓๔. หารม่ ดว้ ยตวั เอง

มอี บุ าสกทา่ นหนง่ึ ยนื หลบฝนอยใู่ นชายคาบา้ น เห็นพระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ เดนิ กางรม่ ผา่ นมา
อบุ าสก : พระอาจารย์ โปรดฉุดชว่ ยผคู ้ น พาขา้ พเจา้ ไปฝั่งนัน้ ดว้ ยเถอะ ( พน้ จากวัฏสงสาร )

พระอาจารย์ : อาตมาอยกู่ ลางฝน เจา้ อยใู่ นชายคา ในชายคาไมม่ ฝี น เจา้ ไมจ่ ําเป็ นตอ้ งใหอ้ าตมาฉุด
ชว่ ย

อบุ าสกนัน้ รบี ออกมาจากชายคา มายนื อยกู่ ลางฝน

อบุ าสก : ตอนน้ีขา้ พเจา้ กอ็ ยกู่ ลางฝนแลว้ ควรจะชว่ ยไดแ้ ลว้ กระมงั ?

พระอาจารย์ : อาตมาก็อยกู่ ลางฝน เจา้ ก็อยกู่ ลางฝน
อาตมาไมโ่ ดนฝน เพราะมรี ม่ กนั ฝน
แตเ่ จา้ โดนฝน เพราะไมม่ รี ม่
ดงั นัน้ ไมใ่ ชอ่ าตมาฉุดชว่ ยเจา้
แตเ่ ป็ นรม่ ชว่ ยอาตมา ถา้ เจา้ ตอ้ งการมคี นมาฉุดชว่ ย
ไมจ่ ําเป็ นตอ้ งหาอาตมา โปรดหารม่ ดว้ ยตวั เอง

๓๕. กา้ วพน้

ทกุ ๆคนื พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ จะไปทเ่ี กาะรา้ งแหง่ หนง่ึ เพอ่ื ไปนั่งสมาธวิ ปิ ัสสนา
มวี ยั รนุ่ เกเรกลมุ่ หนง่ึ แอบปีนขนึ้ ไปบนตน้ ไมต้ ามทางทพ่ี ระอาจารยจ์ ะตอ้ งผา่ น
เมอื่ พระอาจารยเ์ ดนิ ผา่ นจงึ ยนื่ มอื ลงมา แลว้ จับหัวของพระอาจารยไ์ ว ้

วัยรนุ่ นัน้ นกึ วา่ พระอาจารยท์ า่ นนัน้ จะตอ้ งตกใจกลวั จนวง่ิ หนีกระเจดิ กระเจงิ
แตพ่ ระอาจารยก์ ลบั อยนู่ ง่ิ ๆไมข่ ยับตวั ปลอ่ ยใหว้ ัยรนุ่ นัน้ จบั ตามสบาย
แตว่ ยั รนุ่ นัน้ กลบั ตกใจเสยี เอง นกึ วา่ เป็ นผี เพราะเห็นไมเ่ คลอื่ นไหว
รบี หดมอื กลบั ไป พระอาจารยท์ ําเหมอื นไมม่ อี ะไรเกดิ ขน้ึ แลว้ เดนิ จากไป

รงุ่ เชา้ วัยรนุ่ กลมุ่ นัน้ ไดไ้ ปหาพระอาจารยท์ า่ นนัน้ ทวี่ ดั แลว้ พดู กบั พระอาจารยว์ า่
“ไดข้ า่ ววา่ เมอ่ื คนื น้มี ผี อี าละวาดอยแู่ ถวๆละแวกนี้ ไมท่ ราบวา่ มเี รอื่ งเชน่ น้ี
เกดิ ขนึ้ จรงิ หรอื เปลา่ ครบั ?” “ไมเ่ ห็นมเี รอื่ งเชน่ น้เี กดิ ขน้ึ เลย”พระอาจารยต์ อบ
“ใชห่ รอื ? แตพ่ วกเราไดข้ า่ ววา่ มคี นเดนิ ผา่ นแถวน้แี ลว้ โดนผจี ับหวั ไว”้

“นั่นไมใ่ ชผ่ ี แตเ่ ป็ นวัยรนุ่ ในหมบู่ า้ นนเ่ี อง”
“ทําไมทา่ นพดู อยา่ งนัน้ ละ่ ”
“เพราะวา่ ผไี มม่ มี อื ทห่ี นาและอนุ่ อยา่ งนัน้ ”พระอาจารยพ์ ดู ตอ่ อกี วา่

“เมอื่ จวนจะออกสนามรบแลว้ ไมก่ ลวั ตาย เป็ นความกลา้ หาญของทา่ นนายพล

เมอื่ จะเขา้ ป่ าแลว้ ไมก่ ลวั เสอื เป็ นความกลา้ ของนายพราน
เมอ่ื จะลงนํ้าไมก่ ลวั มังกร เป็ นความกลา้ ของชาวประมง”

แลว้ ความกลา้ ของพระภกิ ษุคอื อะไร? กลมุ่ วยั รนุ่ นัน้ ถาม

"คอื “ร”ู ้ คาํ เดยี วเทา่ นัน้
แมแ้ ตค่ วามเกดิ ตายยงั กา้ วพน้ ไปได ้ แลว้ ยังจะมคี วามกลวั อยอู่ กี หรอื ?”

๓๖. ความหมายของชวี ติ

มชี ายหนุ่มคนหนงึ่ ไปเยย่ี มคารวะพระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ หลงั จากไตถ่ ามทกุ ข์
สขุ แลว้ ชายหนุ่มกถ็ ามขนึ้ วา่ “จติ เดมิ แทค้ อื อะไร?”

ปัญหานี้แทจ้ รงิ แลว้ ตอบไดย้ าก พระอาจารยเ์ ลยนกึ ถงึ เรอ่ื งๆหนง่ึ ขน้ึ มาไดว้ า่
ชว่ งเย็นๆของวันหนง่ึ ทา่ นไดเ้ ห็นสตรที ก่ี ําลงั มคี รรภค์ นหนงึ่ กําลงั แบกตระกรา้
ใบหนง่ึ เดนิ ผา่ นไป สวมใสเ่ สอ้ื ผา้ ทเี่ กา่ ๆขาดๆ ทขี่ าเปรอะเปื้อนไปดว้ ยดนิ โคลน
ตระกรา้ นัน้ คงจะหนักจนทําใหห้ ลงั ของหญงิ คนนัน้ ตอ้ งงอลงไป มอื ซา้ ยของหลอ่ น
จงู เด็กหญงิ เล็กๆคนหนงึ่ มอื ขวาอมุ ้ ทารกไวใ้ นหอ่ ผา้ กาํ ลงั เรง่ รบี เดนิ ทางอยู่

พระอาจารยน์ กึ วา่ ชวี ติ ทล่ี ําบากลําเค็ญของหญงิ คนนัน้ คงจะทําใหห้ ลอ่ นไมส่ ามารถ
แบกรับไดไ้ หว แตว่ า่ ทใ่ี บหนา้ ของหลอ่ นกลบั ผอ่ งใสดง่ั แสงจันทรท์ แ่ี ฝงไวด้ ว้ ย
รอยยมิ้ อันอบอนุ่

หลอ่ นเป็ นเพยี งหญงิ ธรรมดาสามญั ตอ้ งลําบากดนิ้ รนเพอื่ ชวี ติ และความเป็ นอยู่
แตห่ ลอ่ นรถู ้ งึ ชวี ติ ของตวั เองตอ้ งการแสวงหาอะไร? ดงั นัน้ หลอ่ นจงึ ไมร่ สู ้ กึ วา่ ตวั
เองลาํ บากอะไร และยงั รสู ้ กึ วา่ ตวั เองมคี วามสขุ

คดิ มาถงึ ตรงน้ี ทําใหพ้ ระอาจารยเ์ ขา้ ใจถงึ คาํ วา่ อะไรคอื จติ เดมิ แท ้ ทา่ นจงึ เรยี ก
ชอื่ ชายหนุ่ม “ครบั ” ชายหนุ่มนัน้ รบั คําพรอ้ มยกสองมอื ขน้ึ มาคํานับ“คนทตี่ อบ
รับขา้ เป็ นเพยี งเปลอื กของรา่ งกาย แตไ่ มใ่ ชช่ วี ติ ทส่ี วา่ งใส”พระอาจารยต์ อบ

ชายหนุ่มคนนัน้ กม้ หนา้ แลว้ คดิ ในใจวา่ “มแี ตก่ ายน้ีทมี่ ปี ากมลี นิ้ ถงึ จะตอบรับ
คาํ พระอาจารยไ์ ด ้ ชวี ติ ทสี่ วา่ งใสไหนเลยจะมปี ากและลน้ิ ”

“จะตอบหรอื ไมต่ อบกไ็ มเ่ ป็ นไร แตส่ าํ คญั ทต่ี วั เองตอ้ งรสู ้ กึ ตวั ตอ้ งเขา้ ใจถงึ จดุ มงุ่
หมาย อยา่ ทําใหค้ วามหมายของชวี ติ ตอ้ งผดิ พลาด จนทําใหล้ กั ษณะทศิ ทางของ
การดําเนนิ ชวี ติ ตอ้ งผดิ พลาด จนทําใหต้ วั เองตอ้ งกลายเป็ นทาสของชวี ติ ”
พระอาจารยก์ ลา่ วตอ่

๓๗. รสชาตขิ องมะระ

ลกู ศษิ ยก์ ลมุ่ หนง่ึ กาํ ลงั จะไปแสวงบญุ ตามสถานทศี่ กั ดสิ์ ทิ ธติ์ า่ งๆ
พระอาจารยน์ ํามะระมาลกู หนงึ่ แลว้ พูดกบั ลกู ศษิ ยว์ า่

“พวกเจา้ นํามะระนต้ี ดิ ตวั ไป และจําไว ้ ทกุ ครัง้ เมอื่ ผา่ นแมน่ ้ําศกั ดส์ิ ทิ ธ์ิ
ใหน้ ํามะระนีล้ งไปแชด่ ว้ ย และเมอ่ื ทําการบชู าถวายเครอื่ งสกั การะ
สงิ่ ศกั ดส์ิ ทิ ธิ์ ใหน้ ํามะระนรี้ วมลงไปเซน่ ไหวด้ ว้ ย”

ทกุ ครัง้ ทผี่ า่ นแมน่ ํ้าหรอื สถานทศี่ กั ดส์ิ ทิ ธ์ิ เหลา่ ลกู ศษิ ยก์ ท็ ําตามทพ่ี ระ
อาจารยส์ งั่ เมอื่ กลบั มาถงึ วัด พระอาจารยจ์ งึ สง่ั ใหน้ ํามะระนัน้ ไปปรงุ เป็ นอาหาร

เมอื่ ถงึ เวลาฉัน พระอาจารยฉ์ ันมะระลงไปหนงึ่ คํา แลว้ พดู ขนึ้ วา่
“แปลกจรงิ ๆ มะระลกู นีผ้ า่ นพธิ กี รรมจากสถานทศ่ี กั ดส์ิ ทิ ธติ์ งั้ หลายแหง่
ทําไมถงึ ยังไมไ่ ดก้ ลายเป็ นรสหวาน”

“เซน”เหมอื นอะไร

พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ เลา่ นทิ านใหเ้ หลา่ ลกู ศษิ ยฟ์ ังวา่

ชายผหู ้ นงึ่ เป็ นขโมยอาชพี ลกู ของเขาพูดกบั เขาวา่ “ พอ่ พอ่ กอ็ ายมุ ากแลว้
ถงึ เวลาทคี่ วรจะถา่ ยทอดวชิ าขโมยใหล้ กู ไดแ้ ลว้ เพราะถา้ ขโมยไมเ่ ป็ น
ตอ่ ไปลกู จะดํารงชวี ติ อยา่ งไร”

พอ่ ไมป่ ฏเิ สธ และรับปากจะสอนให ้ คนื นัน้ พ่อเลยพาไปขโมยของทบี่ า้ นเศรษฐี
ทา่ นหนงึ่ เมอ่ื เขา้ ไปในบา้ นไดแ้ ลว้ จงึ ใชก้ ญุ แจผเี ปิดตเู ้ สอ้ื ผา้ แลว้ เรยี กลกู เขา้
ไปในตนู ้ ัน้ เมอื่ ลกู เขา้ ไปในตแู ้ ลว้ ผเู ้ ป็ นพ่อกป็ ิดล็อกตู ้ แลว้ ตะโกนวา่
“มขี โมย มขี โมย” ตะโกนแลว้ วงิ่ หนีออกจากบา้ นไป

เมอื่ คนในบา้ นไดย้ นิ วา่ มขี โมยจงึ เทยี่ วหาจนทว่ั วา่ ขโมยอยไู่ หน และสํารวจดู
ทรพั ยส์ นิ ก็ไมเ่ ห็นมอี ะไรสญู หาย จงึ พากนั จะเขา้ นอน รอ้ นถงึ ขโมยทอ่ี ยใู่ นตู ้
ไมร่ วู ้ า่ ทํายังไงถงึ จะออกไปได ้ แลว้ เขากค็ ดิ อะไรออกมาได ้ จงึ ทําเสยี งรอ้ ง
เหมอื นหนูทก่ี าํ ลงั กดั เสอื้ ผา้ สกั ประเดย๋ี วคณุ ผหู ้ ญงิ ของบา้ นก็สงั่ ใหค้ นรบั ใช ้
นําตะเกยี งมา เมอ่ื คนรบั ใชเ้ ปิดประตตู อู ้ อกมา ขโมยรบี ออกจากตแู ้ ลว้ ผลกั
คนรบั ใชล้ ม้ ลง พรอ้ มเป่ าตะเกยี งจนดบั แลว้ วง่ิ หนอี อกไป

เศรษฐเี จา้ ของบา้ นรบี สง่ั ใหบ้ า่ วไพร่ ไลต่ ามจับขโมย เมอ่ื ตามมาถงึ รมิ แมน่ ํ้า
ถงึ เวลาวกิ ฤติ ขโมยนัน้ นกึ อะไรขน้ึ มาได ้ จงึ โยนกอ้ นหนิ กอ้ นใหญล่ งไปในนํ้า
สว่ นตวั เองกแ็ อบหลบไว ้ แลว้ กไ็ ดย้ นิ เสยี งคนพูดวา่ “น่าสงสาร ขโมยหมด
หนทางตอ้ งกระโดดลงน้ําไปแลว้ ”

เมอื่ ขโมยผเู ้ ป็ นลกู กลบั มาถงึ บา้ น เห็นพ่อกําลงั ดมื่ เหลา้ อยู่ จงึ ตอ่ วา่ พอ่ ไมน่ ่าจะ
ขงั ลกู ไวใ้ นตู ้ ผเู ้ ป็ นพ่อจงึ ถามถงึ เหตกุ ารณท์ พ่ี าตวั รอดกลบั มาได ้ ผเู ้ ป็ นพอ่ ดใี จมาก
แลว้ พูดวา่ “ตอ่ ไปเจา้ ไมต่ อ้ งกงั วลวา่ จะไมม่ ขี า้ วกนิ แลว้ ”

เมอ่ื เลา่ นทิ านจบ พระอาจารยพ์ ดู กบั เหลา่ ลกู ศษิ ยว์ า่ “เซน”ก็เหมอื นขโมย
ผเู ้ ป็ นลกู สามารถทจ่ี ะหาทางออกได ้ เมอ่ื หมดหนทาง น่ันแหละคอื ”เซน”

๓๙. หอมกลน่ิ เบญจมาศทงั้ หมบู่ า้ น

พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ ปลกู ตน้ เบญจมาศไวห้ นง่ึ กอภายในวัด
เมอ่ื ผา่ นไปสามปีภายในบรเิ วณวดั กม็ ตี น้ เบญจมาศบานสะพรงั่ ทวั่ ไปหมด
และกลนิ่ หอมของดอกเหลา่ นหี้ อมอบอวลไปจนถงึ หมบู่ า้ นใกลๆ้

ผคู ้ นทมี่ าวัดตา่ งพดู เป็ นเสยี งเดยี วกนั วา่ “เป็ นดอกไมท้ สี่ วยจรงิ ๆ”

วันหนงึ่ มผี มู ้ าขอพระอาจารยเ์ พอื่ นําไปปลกู ทบ่ี า้ น พระอาจารยอ์ นุญาตพรอ้ มกบั
แยกหน่อทส่ี มบรู ณใ์ หด้ ว้ ยตวั เอง เมอื่ ขา่ วนี้แพรส่ ะพัดออกไป ก็มผี มู ้ าขอไปไม่
ขาดสาย พระอาจารยร์ สู ้ กึ วา่ ผทู ้ ม่ี าขอ ลว้ นแตม่ าขอดว้ ยใจรกั ตน้ ไมแ้ ละชมชอบ
ดอกไมท้ งั้ นัน้ ไมน่ านดอกในบรเิ วณวดั กถ็ กู ขอไปจนหมดสน้ิ

เมอื่ ไมม่ ดี อกไมบ้ รเิ วณวัดกเ็ งยี บเหงาดง่ั ขาดแสงอาทติ ย์ เหลา่ ลกู ศษิ ยต์ า่ งพดู วา่
“เสยี ดายจรงิ ๆ ปกตบิ รเิ วณน้จี ะมกี ลน่ิ หอมอบอวลไปทั่ว”
พระอาจารยบ์ อกวา่ “พวกเจา้ ลองคดิ ดซู ิ เมอ่ื สามปี ผา่ นไปทัง้ หมบู่ า้ นใกลๆ้ นี้จะ
มกี ลน่ิ หอมของดอกเบญจมาศอบอวลไปทงั้ หมบู่ า้ นมเิ ป็ นการดหี รอกหรอื ?”

“หอมอบอวลไปทงั้ หมบู่ า้ น” เหลา่ ลกู ศษิ ยอ์ ทุ าน พรอ้ มกบั เกดิ ความรสู ้ กึ อบอนุ่
ขนึ้ มาในจติ และเห็นรอยยมิ้ ของพระอาจารยท์ ด่ี สู วา่ งไสวยง่ิ กวา่ ดอกเบญจมาศ
ทงั้ ปวง

พระอาจารยพ์ ดู ตอ่ วา่ “พวกเราควรแบง่ ปันสงิ่ ดๆี ใหผ้ อู ้ นื่ ไดม้ ไี ดใ้ ชเ้ หมอื นๆกบั เรา
ใหท้ กุ คนไดม้ คี วามสขุ เหมอื นๆกบั เรา แมว้ า่ ตวั เองจะไมเ่ หลอื อะไรอกี เลย
แตใ่ นจติ ของเราก็มคี วามสขุ ไดเ้ หมอื นกนั นค่ี อื ความสขุ ทเี่ ราควรจะมอี ยา่ งแทจ้ รงิ

๔๐. งอกงามกบั แหง้ เหย่ี ว

พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ มลี กู ศษิ ยส์ องคน วนั หนง่ึ ขณะทศี่ ษิ ยแ์ ละอาจารย์
เดนิ ขนึ้ เขาเพอ่ื ไปน่ังสมาธวิ ปิ ัสสนา พระอาจารยเ์ หลอื บไปเห็นตน้ ไม ้
ตน้ หนง่ึ เจรญิ เตบิ โตงอกงามเป็ นตน้ ใหญโ่ ตมใี บดกเป็ นพมุ่ หนา
สว่ นอกี ตน้ หนงึ่ กลบั ยนื แหง้ ตายซากอยขู่ า้ งๆ พระอาจารยจ์ งึ ถามวา่

“ตน้ ทง่ี อกงามดี ? หรอื วา่ ตน้ ทแ่ี หง้ ตายซากด?ี ”
“ตน้ ทใี่ บดกหนาเป็ นพมุ่ ดกี วา่ ” ศษิ ยค์ นหนงึ่ ตอบ
“ตน้ ทแี่ หง้ ตายซากดกี วา่ ” ศษิ ยอ์ กี คนตอบ

บงั เอญิ ขณะนัน้ เณรนอ้ ยเดนิ ขน้ึ มาสมทบพอดี พระอาจารยจ์ งึ ถามวา่
“เจา้ วา่ ตน้ ทใี่ บดกหนาดี หรอื วา่ ตน้ ทตี่ ายซากด”ี
“ตน้ ทม่ี ใี บดกหนากป็ ลอ่ ยใหด้ กหนาไป ตน้ ทตี่ ายซากกป็ ลอ่ ยใหม้ นั ตายซากไป”

พระอาจารยก์ ลา่ วตอ่ วา่ “ตน้ ทมี่ ใี บดกหนาก็ยอ่ มจะมที มี่ าและเหตปุ ัจจยั ของมนั
ตน้ ทตี่ ายซากก็ยอ่ มจะมเี หตปุ ัจจยั เชน่ กนั

ปกตสิ งิ่ ทพี่ วกเราเห็นสง่ิ ตา่ งๆทเ่ี กดิ ขน้ึ ในโลกนีเ้ ชน่ ถกู หรอื ผดิ บญุ กศุ ลอกศุ ล
และอะไรอกี ตา่ งๆนานากเ็ ป็ นการเรยี นรจู ้ ากสง่ิ ตา่ งๆในชวี ติ ประจําวัน
ซงึ่ สง่ิ เหลา่ นเ้ี ป็ นการหยดุ อยแู่ คใ่ นขอบเขตของการแบง่ แยก
แตเ่ ณรนอ้ ยสามารถจะมองเห็นสงิ่ ทแ่ี ปลกแยกกลายเป็ นสง่ิ ทไี่ มม่ กี ารแบง่ แยก

๔๑. ตลอดทงั้ ตวั ก็เป็ นตา

พระศษิ ยน์ อ้ งทา่ นหนงึ่ ถามพระศษิ ยพ์ ว่ี า่ “พระโพธสิ ตั วก์ วนอมิ มพี ันมอื
พันตา ตาดวงไหนเป็ นตาทแี่ ทจ้ รงิ ?”

“เหมอื นกบั ในเวลากลางคนื ทที่ า่ นนอนหลบั อยแู่ ลว้ หมอนตกลงไปทพี่ น้ื
แลว้ ทา่ นไมไ่ ดล้ มื ตาขน้ึ มา แลว้ ยนื่ มอื ลงไปหยบิ หมอนกห็ ยบิ ขน้ึ มาได ้
แลว้ ก็นอนหลบั ตอ่ ไป ขอถามหน่อยทา่ นใชต้ าอะไรไปหยบิ ?”

พระรปู นัน้ ตอบวา่ “โอ ้ ศษิ ยพ์ ี่ ขา้ เขา้ ใจแลว้ ”
“เจา้ เขา้ ใจอะไร?”
“ท่วั ทงั้ ตวั กเ็ ป็ นตา”
“เจา้ เขา้ ใจเพยี งแปดสว่ น”
“แลว้ ควรจะพดู อยา่ งไร?”
“ ทวั่ ทงั้ ตวั กเ็ ป็ นตา”เป็ นการใชค้ วามแปลกแยกไปเรยี นรู ้

“ตลอดตงั้ ตวั ก็เป็ นตา”เป็ นการใชค้ วามรสู ้ กึ ไปแบง่ แยก ปัญญากจ็ ะแสดงออกมา
พวกเรามจี ติ ทเี่ ป็ นตาตลอดทัว่ ลาํ ตวั ทําไมไมใ่ ชค่ วามรทู ้ ว่ั นี้ไปมองดสู ง่ิ ตา่ งๆ

๔๒. มะเขอื เทศกบั คางคก

มภี กิ ษุรปู หนงึ่ เป็ นคนเครง่ ครดั รักษาศลี มาก ไมย่ อมผดิ ศลี แมแ้ ตน่ ดิ เดยี ว
วนั หนง่ึ มธี รุ ะลงไปจากเขา ขากลบั ก็เป็ นเวลาคาํ่ มดื แลว้ คนื นัน้ เป็ นคนื เดอื นมดื
ขณะทเี่ ดนิ ผา่ นสระน้ําแหง่ หนงึ่ รสู ้ กึ ทเี่ ทา้ ไดเ้ หยยี บอะไรนมิ่ ๆ แลว้ ก็มเี สยี งดงั
ขน้ึ มาเสยี งหนงึ่ แลว้ เงยี บหายไป

เหมอื นกบั ไดย้ นิ เสยี งรอ้ งอยา่ งเจ็บปวดของอะไรสกั อยา่ ง พระรปู นัน้ คดิ ในใจวา่
“ตายแลว้ หรอื วา่ ไปเหยยี บคางคกตายเสยี แลว้ รสู ้ กึ นมิ่ ๆ มเี สยี งรอ้ งดว้ ย ไมแ่ น่
คางคกนัน้ อาจตงั้ ทอ้ งดว้ ย นี่ เรามฆิ า่ สตั วท์ เี ดยี วไปตงั้ หลายตวั หรอื ?”
พระรปู นัน้ ยงิ่ คดิ ยงิ่ กลวั นอนกระสบั กระสา่ ยอยบู่ นเตยี ง ยากทจ่ี ะขม่ ตาหลบั ลงได ้

ขณะทก่ี าํ ลงั เคลมิ้ ๆจะหลบั รสู ้ กึ เหมอื นกบั จะเห็นคางคกนับรอ้ ยมาทวงขอชวี ติ
พระนัน้ ตกใจจนเหงอ่ื ตกเตม็ ตวั รอ้ งเสยี งดงั จนตกใจตนื่ จงึ รวู ้ า่ นัน้ เป็ นเพยี งความฝัน

นอนคดิ วติ กตอ่ ไปทงั้ คนื ครนั้ พอถงึ รงุ่ เชา้ พระรปู นัน้ รบี ไปทส่ี ระนํ้าเมอ่ื คนื
ไมเ่ ห็นมคี างคกทไ่ี หนตาย มเี พยี งมะเขอื เทศทโ่ี ดนเหยยี บจนแบน พระรปู นัน้ ถอนใจอยา่ งโลง่ งอก รสู ้ กึ
เบาใจขนึ้

๔๓. ชอ่ื กบั โชคชะตา
มพี ระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ มพี ระลกู ศษิ ยใ์ นวดั ถงึ 500 รปู หนงึ่ ในจํานวนนัน้
มลี กู ศษิ ยท์ า่ นหนง่ึ ชอ่ื ผรู ้ า้ ย พระรปู นัน้ คดิ จะใหพ้ ระอาจารยเ์ ปลย่ี นชอื่ ดๆี
ใหเ้ ขาสกั ชอ่ื แตพ่ ระอาจารยใ์ หเ้ ขาไปหาชอื่ ดๆี จากขา้ งนอก ดงั นัน้ เขาเลย
เดนิ ไปตามถนนและตามตรอกซอกซอย
ครงั้ หนง่ึ พระรปู นัน้ เห็นบรรดาญาตพิ นี่ อ้ งทเี่ ดนิ ไปตามขบวนแหศ่ พ เขาเลย
เดนิ ไปถามวา่ “ผตู ้ ายชอ่ื อะไร?” ญาตผิ ตู ้ ายตอบวา่ “ชอ่ื มชี วี ติ ”
เขาฟังแลว้ สา่ ยหัวไปมาแลว้ ถามวา่ “ชอื่ มชี วี ติ แลว้ ทําไมถงึ ไมม่ ชี วี ติ แลว้ ?”
ญาตผิ ตู ้ าย หัวเราะแลว้ พดู วา่ “มชี อ่ื วา่ มชี วี ติ หรอื ไมม่ ชี วี ติ เป็ นเพยี งแคส่ ญั ลกั ษณ์
อยา่ งหนงึ่ คนจะหลกี เลย่ี งความตายไมไ่ ด ้ ทา่ นทําไมถงึ เลอะเลอื นอยา่ งน้ี”
พระรปู นัน้ เดนิ ไปคดิ ไป จนผา่ นบรเิ วณบา้ นของเศรษฐที า่ นหนง่ึ เห็นหนา้ บา้ นนัน้ มี
สาวใชค้ กุ เขา่ อยู่ เศรษฐที า่ นนัน้ กาํ ลงั ใชแ้ สต้ สี าวใชน้ ัน้ จงึ รดุ เขา้ ไปถามวา่
“ทา่ นตนี างทําไม?” เศรษฐนี ัน้ ตอบดว้ ยความฉุนเฉียววา่ “นางยมื เงนิ ขา้ ไปแลว้
ไมใ่ ชค้ นื ขา้ ไมส่ มควรเฆยี่ นนางหรอื ?” พระรปู นัน้ ถามวา่ “สาวใชน้ างนช้ี อื่ อะไร?”
“ชอ่ื หยกลํ้าคา่ ” “ชอ่ื หยกล้าํ คา่ ชอ่ื น้เี ป็ นมงคลอยา่ งยง่ิ ทําไมถงึ ไมม่ เี งนิ ใชห้ นี้
แลว้ ยังจะตอ้ งถกู เฆย่ี นอกี ?” เศรษฐที า่ นนัน้ ฟังแลว้ รสู ้ กึ ขาํ พูดวา่ “ชอ่ื วา่ หยกล้ําคา่
แลว้ เป็ นยังไง? หลอ่ นกย็ ังเป็ นแคส่ าวใช ้ ชอื่ คนเป็ นเพยี งแคส่ ญั ลกั ษณท์ ใี่ ช ้
ไมเ่ ห็นเกยี่ วกบั ใชห้ น้ีหรอื ไมใ่ ชห้ น”ี้ พระรปู นัน้ ฟังแลว้ จงึ คดิ ตดั สนิ ใจจะกลบั วัด
ขณะทกี่ ําลงั จะเดนิ กลบั วัด พบคนเดนิ หลงทางคนหนง่ึ จงึ ถามวา่ “ทา่ นชอ่ื อะไร?”
ชายนัน้ ตอบวา่ “ชอื่ ชเี้ หนอื “ พระรปู นัน้ รสู ้ กึ แปลกใจ ถามวา่ “ชอื่ เจา้ หมายถงึ
ชไี้ ปทางทศิ เหนือ ทําไมถงึ ยงั หลงทาง?” คนหลงทางนัน้ หวั เราเสยี งดงั ลนั่ แลว้ พูดวา่
“ชอ่ื คนเป็ นเพยี งแคส่ ญั ลกั ษณ์เทา่ นัน้ ชอ่ื วา่ ชเี้ หนอื กจ็ ะทําใหไ้ มห่ ลงทางกระนัน้ หรอื ?”
สดุ ทา้ ยพระรปู นัน้ ก็ไดล้ ะทงิ้ ทจ่ี ะยดึ ถอื หรอื คดิ ไมด่ กี บั เรอื่ งชอ่ื ของตวั เอง
เมอ่ื กลบั มาถงึ ทว่ี ัด พระอาจารยถ์ ามวา่ “เจา้ หาชอ่ื ทถ่ี กู ใจไดแ้ ลว้ หรอื ยัง?”
พระรปู นัน้ ตอบอยา่ งไดส้ ํานกึ แลว้ วา่ “ศษิ ยจ์ ะไมต่ ามหาชอื่ อกี แลว้
ศษิ ยย์ ังคงจะใชช้ อื่ เดมิ ดกี วา่ ชอ่ื เป็ นเพยี งแคเ่ ป็ นสญั ลกั ษณอ์ ยา่ งหนงึ่ เทา่ นัน้ ”
๔๔. พทุ ธะคอื ตวั เจา้ เอง
มชี ายหนุ่มคนหนงึ่ มาหาทา่ นเวย่ หลา่ ง ทา่ นเวย่ หลา่ งมองดจู ากลกั ษณะ
ทา่ ทางก็รวู ้ า่ เป็ นหน่อเน้ือเชอ้ื สายพทุ ธะ จงึ ถามวา่
“เจา้ มาจากไหน”
“มาจากเจอ๋ จง”
ทา่ นเวย่ หลา่ งถามตอ่ วา่
“ชวี ติ ของเจา้ อยทู่ ไี่ หน”
“ชวี ติ หรอื ขา้ พเจา้ ลมื มันไปตงั้ นานแลว้ ” ชายหนุ่มตอบ
ทา่ นเวย่ หลา่ งรสู ้ กึ ชมชอบอยใู่ นใจ จงึ ถามตอ่ วา่

“ทม่ี านี้ มธี รุ ะอะไร”
”สง่ิ ตา่ งๆทมี่ อี ยใู่ นโลกลว้ นแตเ่ ป็ นขยะ ไมม่ ที ใี่ ดทขี่ า้ พเจา้ จะอยรู่ วมลงไปได ้
ขอใหอ้ าจารยร์ ับขา้ พเจา้ เป็ นศษิ ยเ์ ถอะ” ชายหนุ่มตอบ

หลงั จากบวชผา่ นไป 40 พรรษา มคี นถามพระนัน้ วา่
“ทํายงั ไงถงึ จะเป็ นพุทธะ”
“ปลอ่ ยวาง ลมื ใหห้ มด”
“ทําอยา่ งไรถงึ จะลมื รปู และ ตวั เรา ของเรา”
“กา้ วพน้ ออกมาใหไ้ ด ้ ปราศจากโมหะ ไมโ่ ลภอยากได”้
“พทุ ธะคอื อะไร”
“พุทธะคอื การกระทํา การเคลอ่ื นไหวทกุ อยา่ งของเจา้ รวมทงั้ คาํ พดู ความคดิ
พุทธะคอื ตวั เจา้ เอง”

๔๕. ความหอมกเ็ ป็ นเซน

นักกลอนทา่ นหนง่ึ เป็ นลกู ศษิ ยข์ องพระอาจารยเ์ ซนทา่ นหนง่ึ
วนั หนงึ่ ทงั้ สองเดนิ มาตามทางทม่ี ี ดอกกยุ ้ ฮวา ขนาบอยสู่ องขา้ งทาง
ดอกกยุ ้ ฮวากําลงั บานสะพร่งั และสง่ กลนิ่ หอมไปทั่วบรเิ วณ

“กลน่ิ หอมเขม้ ขน้ ของดอกเหลา่ นี้ เจา้ ไดก้ ลน่ิ หรอื เปลา่ ?” พระอาจารยถ์ าม
“ไดก้ ลน่ิ แลว้ ” นักกลอนนัน้ ตอบ

“เจา้ ไมใ่ ชเ่ คยถามหรอื วา่ อะไรคอื เซน”
ตอนนี้อาตมาเอาสงิ่ ทไี่ ดเ้ ห็นไดก้ ลนิ่ มาบอกเจา้ จนหมดแลว้ ”

นักกลอนนัน้ ไมเ่ ขา้ ใจวา่ พระอาจารยพ์ ดู อะไร แตเ่ มอ่ื สง่ สายตามอง
ไปไกลๆ สดู ดมกลน่ิ หอมของดอกไม ้ จงึ รไู ้ ดโ้ ดยฉับพลนั

เซนแทจ้ รงิ แลว้ ไมใ่ ชแ่ นวคดิ ไมใ่ ชค่ ําพดู แตเ่ ป็ นทกุ สง่ิ ทอ่ี ยเู่ บอ้ื งหนา้ เรา
ภเู ขา สายนํ้า ตน้ ไมใ้ บหญา้ นก ปลา หนอน ลว้ นแตค่ อื เซน

การรแู ้ จง้ ผอู ้ นื่ ไมส่ ามารถจะทดแทนได ้ และกไ็ มใ่ ชอ่ าศยั คําพูดสอนธรรมะ
กร็ แู ้ จง้ ได ้ รากฐานสาํ คญั ทสี่ ดุ คอื ใชค้ วามรสู ้ กึ และสาํ นกึ ดว้ ยตนเอง”

๔๖. พระกบั มาร

มนี ักวาดทม่ี ชี อื่ เสยี งมากคนหนงึ่ ตอ้ งการจะวาดภาพของพระและของมาร
แตค่ ดิ ยงั ไงกค็ ดิ ไมอ่ อกวา่ ลกั ษณะของพระและมารควรจะเป็ นอยา่ งไร
และก็ไมส่ ามารถหาของจรงิ ทมี่ าเป็ นแบบอยา่ งได ้ จงึ ยังลงมอื วาดไมไ่ ดส้ กั ที

ครงั้ หนง่ึ ขณะทกี่ าํ ลงั ไหวพ้ ระอยทู่ วี่ ัดแหง่ หนงึ่ บงั เอญิ เห็นภกิ ษุรปู หนงึ่
มรี ปู หนา้ และจรยิ าวัตรทง่ี ดงามยง่ิ นัก ลกั ษณะและทา่ ทางอยา่ งนัน้ ชา่ งดงึ ดดู
ใจนักวาดเชน่ เขาเป็ นอยา่ งยง่ิ เขาจงึ ไปหาพระรปู นัน้ และจา้ งใหม้ าเป็ นแบบ

ดว้ ยราคาทส่ี งู เป็ นอยา่ งยงิ่

หลงั จากเมอื่ วาดภาพนัน้ เสร็จ ภาพนัน้ ก็ไดก้ ลายเป็ นภาพทม่ี ชี อ่ื เสยี งเลอ่ื งลอื ไปทวั่
นักวาดนัน้ กลา่ ววา่ “ตงั้ แตท่ ไี่ ดว้ าดภาพเป็ นตน้ มา ภาพน้เี ป็ นภาพทตี่ นเองพอใจ
มากเป็ นทส่ี ดุ เพราะใครๆทมี่ าเห็นภาพน้ี จะตอ้ งนกึ ทนั ทวี า่ นีค่ อื ภาพพระพทุ ธที่
แทจ้ รงิ รปู รา่ งหนา้ ตา และลกั ษณะทเ่ี ป่ียมลน้ ดว้ ยความสงบและมเี มตตา ทําใหผ้ ู ้
ทไี่ ดพ้ บเห็นเกดิ ความพงึ พอใจ และศรทั ธาอยา่ งเต็มเปี่ยม

และก็เป็ นเพราะภาพภาพน้ี ผคู ้ นไมไ่ ดเ้ รยี กเขาวา่ นักวาดเหมอื นเมอื่ กอ่ น แตไ่ ด ้
ฉายาใหมว่ า่ “ปรมาจารยแ์ หง่ นักวาด”

ผา่ นไปอกี ระยะหนงึ่ จงึ คดิ จะวาดรปู มารขน้ึ มา แตก่ ็เกดิ ปัญหาทวี่ า่ ไมร่ จู ้ ะหาลกั ษณะ
ทเี่ ป็ นมารมาเป็ นแบบไดจ้ ากทไี่ หน? เขาเดนิ ไปหาอยหู่ ลายท่ี เพอ่ื จะหาคนทมี่ ลี กั ษณะ
ดรุ า้ ยโหดเหยี้ ม แตห่ าอยา่ งไรกไ็ มถ่ กู ใจสกั คน สดุ ทา้ ยกไ็ ปหาเจอในคกุ แหง่ หนง่ึ
นักวาดนัน้ ดใี จยง่ิ นัก เพราะการจะไปหาคนๆหนง่ึ ทหี่ นา้ เหมอื นมารจรงิ ๆนัน้
เป็ นเรอื่ งทไี่ มง่ า่ ยเลย

เมอื่ เขาเขา้ ไปเจรจากบั นักโทษนัน้ นักโทษนัน้ รอ้ งไหค้ รํา่ ครวญออกมาวา่
“ทําไมเมอ่ื ตอนทจ่ี ะวาดรปู พระ คนทท่ี า่ นหากค็ อื ขา้ ตอนทจ่ี ะวาดภาพมาร
คนทที่ า่ นหาก็ยงั คงเป็ นขา้ เป็ นเพราะเจา้ ทท่ี ําใหข้ า้ จากพระกลายเป็ นมาร”

“เป็ นไปไดอ้ ยา่ งไร? คนทเ่ี ป็ นแบบใหข้ า้ วาดภาพพระ ลกั ษณะดเี ลศิ ผดิ
ผอู ้ นื่ แตเ่ จา้ ดทู เี ดยี วกร็ แู ้ ลว้ วา่ เหมอื นลกั ษณะของมารอยา่ งแทจ้ รงิ
แลว้ จะเป็ นคนๆเดยี วกนั ไดอ้ ยา่ งไร?”

คนคนนัน้ พูดอยา่ งปวดรา้ วใจ “ตงั้ แตไ่ ดเ้ งนิ กอ้ นใหญจ่ ากเจา้ ไดแ้ ตไ่ ปหา
ความรน่ื เรงิ บนั เทงิ ใจทกุ วัน ใชเ้ งนิ อยา่ งสรุ ยุ่ สรุ า่ ยจนเงนิ หมด แตค่ วามหลง
อยใู่ นความมวั เมาเมอื่ เกดิ ขนึ้ แลว้ กย็ อ่ มจะหยดุ ลงไดย้ าก

ดงั นัน้ ขา้ จงึ ไปปลน้ และฆา่ เจา้ ทรพั ย์ ขอเพยี งใหไ้ ดเ้ งนิ ไมว่ า่ เรอ่ื งทที่ ําจะ
เลวรา้ ยอยา่ งไรขา้ ก็ทํา ทส่ี ดุ ก็กลายมาเป็ นสภาพอยา่ งทท่ี า่ นเห็น”

นักวาดเมอื่ ไดฟ้ ังจนจบ รสู ้ กึ สงั เวชใจยง่ิ นัก รสู ้ กึ พร่ันพรงึ ถงึ จรติ นสิ ยั
ของคนเรา ทส่ี ามารถถกู กเิ ลสลากจงู ไปไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว สภาพจติ ของคนชา่ ง
ออ่ นแอ พลงั ดงึ ดดู ของกเิ ลสกช็ า่ งแขง็ แกรง่

ความเปลย่ี นแปลงของคนๆนี้ทงั้ หมด กเ็ ป็ นเพราะตวั เองทท่ี ําใหเ้ กดิ ขน้ึ
เขา้ จงึ ละทงิ้ พูก่ นั แลว้ ไมว่ าดรปู ตงั้ แตน่ ัน้ เป็ นตน้ ไป

๔๗. บา้ นทมี่ หี นา้ ตา่ ง 6 บาน

มพี ระรปู หนง่ึ ถามพระอาจารยว์ า่ “ทําไมไมส่ ามารถรจู ้ ักตวั เองไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว”?

“อาจารยจ์ ะเปรยี บเทยี บใหเ้ จา้ ฟัง หากบา้ นหลงั หนง่ึ มหี นา้ ตา่ ง 6 บาน ขา้ งในบา้ น
มลี งิ ทชี่ อบกระโดดโลดเตน้ ไมย่ อมหยดุ นอกหนา้ ตา่ งก็มชี ะนคี อยตอบโตอ้ ยตู่ ลอดเวลา
เหมอื นกนั ลงิ 6 ตวั ชะนี 6 ตวั นัวเนียกนั อยู่ จงึ ไมใ่ ชง่ า่ ยทจ่ี ะรจู ้ กั ตวั เองไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว”

“แลว้ ถา้ ลงิ ขา้ งในจะนอนหลบั แลว้ ชะนีดา้ นนอกยงั อยากจะมาพบกบั ลงิ
แลว้ จะทําอยา่ งไร ?”

เปรยี บเสมอื นในไรน่ า เพอ่ื ป้องกนั นกกามากนิ พชื ผลในไรน่ า จงึ สรา้ งหนุ่ ไลก่ าขน้ึ มา
ดงั นัน้ จงึ เปรยี บดงั หนุ่ ไลก่ าทคี่ อยดนู กกา สรรพสง่ิ ทมี่ าวนเวยี นหลอกอยรู่ อบตวั
กจ็ ะเป็ นอะไรไป”

๔๘. บวั ในตม

ทญี่ ปี่ ่ นุ ชนชนั้ ชาวนา เป็ นชนชนั้ ทสี่ งั คมดถู กู วา่ เป็ นชนชนั้ ตาํ่ ไมม่ สี ทิ ธ์ิ
แมแ้ ตจ่ ะบวช พระหวซู านเกดิ ในตระกลู ชาวนา แตม่ คี วามมงุ่ ม่ันทจ่ี ะบวช
จงึ ปลอมตวั เป็ นชนชนั้ ผดู ้ แี ลว้ บวช

หลงั ออกบวชไปหลายปี จนไดร้ ับตําแหน่งเป็ นเจา้ อาวาส วนั หนงึ่ ขณะทก่ี าํ ลงั ทําพธิ สี ําคญั ทางศาสนา มี
ผยู ้ นื ขน้ึ มาชดี้ า่ พระหวซู านวา่
“คนทเ่ี กดิ ในตระกลู ชนั้ ตาํ่ ยงั มาดาํ รงตาํ แหน่งเป็ นเจา้ อาวาส มันเรอ่ื งอะไรกนั ”

ทกุ คนทม่ี าประกอบพธิ นี กึ ไมถ่ งึ วา่ จะเกดิ เรอ่ื งเชน่ น้ีในพธิ สี าํ คญั อยา่ งน้ี
ตา่ งคนตา่ งนงิ่ เงยี บและตกใจกบั เรอื่ งทเ่ี กดิ ขน้ึ ในความเงยี บจนเขม็ ตกลงมาทพี่ นื้ ยงั ไดย้ นิ เสยี งนัน้
พระหวซู านพูดขน้ึ วา่ “บวั ในตม”

คนทอ่ี ยใู่ นพธิ ที กุ คนยอมรับวา่ พระหวซู านพดู ถกู ตอ้ ง คนทอี่ อกมาชห้ี นา้ พดู อะไรไมอ่ อก
พรอ้ มกบั ยอมรับและชน่ื ชมถงึ การเขา้ ถงึ ธรรมของพระหวซู าน พธิ กี ารจงึ ดําเนนิ ตอ่ ไป
พรอ้ มกบั พระหวซู านไดร้ ับความนับถอื และศรัทธาจากผคู ้ นมากยง่ิ ขน้ึ

๔๙. ฝึกการรอคอย

มชี ายหนุ่มคนหนง่ึ ไมว่ า่ จะทําอะไรก็จะทําอยา่ งบมุ่ บา่ มใจรอ้ นเรง่ รบี
ครงั้ หนงึ่ นัดกบั หญงิ คนรักไว ้ เนอ่ื งจากไปกอ่ นเวลานัด คนรักจงึ ยังไมม่ า
เขายนื คอยอยใู่ ตต้ น้ ไมถ้ อนหายใจเฮอื กๆ พลางบน่ ในใจวา่ “ทําไมแม ้
แตก่ ารมนี ัดยงั จะตอ้ งรอคอย ทําอะไรก็ใหร้ สู ้ กึ วา่ ไมม่ คี วามสขุ ”

และเบอื้ งหนา้ ของเขากม็ เี ซยี นทา่ นหนง่ึ ปรากฏขน้ึ มาตอ่ หนา้ เขา พลางให ้
นาฬกิ าเรอื นหนงึ่ แกเ่ ขา แลว้ พูดวา่ “เมอ่ื เจา้ อยากจะใหเ้ วลาเดนิ เร็วขน้ึ
เจา้ กห็ มนุ นาฬกิ าใหเ้ คลอ่ื นไหว แลว้ เวลาจะเร็วขน้ึ ตามทตี่ อ้ งการ”

ชายหนุ่มคนนัน้ ดใี จมาก เขาหมนุ นาฬกิ าเร็วไปหนงึ่ ชอ่ ง คนรักของเขา
ก็มาปรากฏตวั ทนั ที เขาคดิ ในใจวา่ “ถา้ ตอนน้ีแตง่ งานไดท้ ันทกี ด็ ”ี
เขาเลยหมนุ นาฬกิ าไปอกี นดิ กป็ รากฏพธิ แี ตง่ งาน เขายนื เคยี งคอู่ ยกู่ บั

คนรกั พรอ้ มกบั เสยี งขบั กลอ่ มของดนตรแี ละมสี รุ าอาหารพรอ้ มบรบิ รู ณ์

เขาคดิ ตอ่ ไปอกี วา่ “ถา้ หากตอนนก้ี าํ ลงั เคยี งคอู่ ยใู่ นหอ้ งหอก็ด”ี
เขาจงึ หมนุ นาฬกิ าไปอกี นดิ ในหอ้ งหอจงึ มเี พยี งแตพ่ วกเขาสองคน
ความคดิ และความหวงั ของเขาเกดิ ขน้ึ ไมย่ อมหยดุ เขาจงึ ขยับนาฬกิ าไป
เรอื่ ยๆ เมอื่ ไดบ้ า้ น กอ็ ยากไดล้ กู และพชื ผลตา่ งเต็มทอ้ งไร่

เวลาผา่ นไปอยา่ งรวดเร็ว กม็ าใกลจ้ ะถงึ จดุ จบของชวี ติ สงิ่ ตา่ งๆทมี าอยา่ ง
กระชนั้ ชดิ ทําใหเ้ ขาเรม่ิ รสู ้ กึ เสยี ใจทเ่ี มอื่ กอ่ นไมว่ า่ จะทําอะไรก็จะทําอยา่ งเรง่ รบี
ไมไ่ ดม้ จี ติ ใจทจี่ ะรับรแู ้ ละสมั ผสั ความสขุ และความดงี ามของชว่ งชวี ติ
กม็ าถงึ จดุ สน้ิ สดุ แลว้ และถา้ หากสามารถยอ้ นวนั เวลากลบั ไปใหม่
เขาจะตอ้ งมคี วามอดทนทจี่ ะรอคอยอะไรตอ่ มอิ ะไรได ้

แตม่ ารสู ้ กึ ตอนน้ี ก็สายเสยี แลว้ เพราะทา่ นเซยี นพูดกบั เขาแลว้ วา่
นาฬกิ านัน้ สามารถเดนิ ไปขา้ งหนา้ ไดอ้ ยา่ งเดยี วจะถอยหลงั ไมไ่ ด ้
เขาไดแ้ ตน่ อนเสยี ใจและรอ้ งไหอ้ ยบู่ นเตยี ง

แตแ่ ลว้ เขากไ็ ดเ้ ห็นคนรกั ของเขาปรากฏอยตู่ อ่ หนา้ เขา หนา้ ตาของคนรักกย็ ังสวย
และสาวเหมอื นเดมิ รอบๆเขากย็ ังมเี สยี งนกรอ้ งและดอกไมบ้ านสะพรงั่ สะพรง่ั
สง่ กลน่ิ หอมไปทว่ั ทงั้ ยงั มลี กู ไกต่ วั เลก็ ๆเดนิ หาหนอนอยไู่ ปมา เขาดใี จจนกระโดดขน้ึ มา
จับมอื ของคนรักไว ้ พลางพูดวา่

“ทร่ี กั การรอคอยเจา้ เป็ นความสขุ อยา่ งหนงึ่ จรงิ ๆ”

๕๐. เหมอื นลาหรอื เหมอื นพระ

กวงเหยง่ิ เป็ นคนฉลาดหลกั แหลม ชอบอา่ นหนังสอื และบทกลอน
แมจ้ ะเป็ นฆราวาส แตก่ ใ็ ฝ่ ธรรมะ และชอบปฏบิ ตั ธิ รรม

วนั หนงึ่ ไดไ้ ปเยย่ี มคารวะพระอาจารยท์ มี่ ชี อ่ื เสยี งโดง่ ดงั ทา่ นหนง่ึ
พระอาจารยเ์ ห็นกวงเหยง่ิ มาจงึ ถามวา่ “เจา้ มาทนี่ ีท่ ําไม?”
“มาเยยี่ มคารวะและถามไถท่ กุ ขส์ ขุ ” กวงเหยงิ่ ตอบ
“ในเมอื่ เจา้ มาถามทกุ ขส์ ขุ อาจารย์ เจา้ เห็นอาจารยห์ รอื เปลา่ ?”
“ เห็นซี “ กวงเหยง่ิ ตอบ
“เจา้ เห็นอาจารยเ์ หมอื น “ลา” หรอื เปลา่ ?”
กวงเหยง่ิ ตอบวา่ “ไมเ่ หมอื นทัง้ ลา แตว่ า่ ก็ไมเ่ หมอื นพระ”
“เมอ่ื ไมเ่ หมอื นลา และไมเ่ หมอื นพระ แลว้ จะเหมอื นอะไร?”

กวงเหยง่ิ ยอ้ นกลบั ไปวา่ “ทําไมถงึ จะตอ้ งใหเ้ หมอื นอะไรสกั อยา่ ง?
ถงึ จะเหมอื นลาหรอื เหมอื นพระ แลว้ จะแตกตา่ งกนั อยา่ งไร?
ถา้ อยากจะเหมอื นอะไร คดิ เอาเองแลว้ กนั วา่ จะใหเ้ หมอื นอะไร”

พระอาจารยฟ์ ังแลว้ รสู ้ กึ ทง่ึ คดิ วา่ เจา้ หมอนี่ไมธ่ รรมดา แมว้ า่ จะเป็ นแค่

ฆราวาส แตส่ ามารถเขา้ ถงึ หลกั ธรรมทล่ี กึ ๆได ้
ตามปกตเิ คยใชค้ าํ ถามเหลา่ นีก้ บั คนท่วั ไป หลายสบิ ปีทผ่ี า่ นไป ไมม่ ใี คร
ตอบคาํ ถามไดเ้ ป็ นทนี่ ่าพอใจอยา่ งนี้ มแี ตเ่ จา้ หมอนเ้ี ทา่ นัน้ ทต่ี อบได ้
ครบถว้ นทสี่ ดุ คนนไี้ มธ่ รรมดาจรงิ ๆ

“อาจารยใ์ ชค้ าํ ถามน้ีถามคนมายสี่ บิ กวา่ ปี แลว้ แตไ่ มม่ ใี ครผา่ นดา่ นน้ี
ไปได ้ มแี ตเ่ จา้ เทา่ นัน้ ทตี่ อบได ้ หายากจรงิ ๆ เจา้ ตอ้ งขยันฝึกให ้
ตอ่ เนือ่ งสมํา่ เสมอ รักษาความความคดิ ทไ่ี มม่ ที งั้ ปถุ ชุ นหรอื อรยิ ชนไว ้

๕๑. บทเรยี นบทสดุ ทา้ ยของพระอาจารย์

ขณะทเ่ี หลา่ ลกู ศษิ ยท์ กี่ าํ ลงั รายลอ้ มพระอาจารย์ เพอื่ รอพระอาจารยพ์ ูดถงึ เรอื่ ง
ชวี ติ และจกั รวาลอนั ลกึ ล้ํา พระอาจารยไ์ ดแ้ ตห่ ลบั ตานงิ่ ๆไมพ่ ูดอะไร
แตอ่ ยๆู่ ก็ถามขน้ึ วา่ “ทําอยา่ งไรถงึ จะกาํ จัดตน้ หญา้ ทขี่ นึ้ อยตู่ ามทรี่ กรา้ งนัน้ ได”้
ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ ผดิ คาดทน่ี กึ ไมถ่ งึ วา่ พระอาจารยท์ ําไมถงึ ถามเรอื่ งงา่ ยๆอยา่ งนี้

ลกู ศษิ ยบ์ างกลมุ่ ตอบวา่ “ใชไ้ ฟเผาใหห้ มด”
บางกลมุ่ กต็ อบวา่ “ใชพ่ รา้ ฟันออกใหห้ มด”
บางกลมุ่ ก็ตอบวา่ “ใชผ้ งปนู โรยใหท้ ว่ั ก็ขจัดหญา้ ใหห้ มดได”้
บางกลมุ่ กต็ อบวา่ “ตอ้ งตดั รากถอนโคน ขดุ ออกใหห้ มด”

เมอ่ื ฟังลกู ศษิ ยต์ อบเสร็จ พระอาจารยจ์ งึ พดู ตอ่ วา่ “พวกเจา้ ทกุ คนตอบไดด้ ี
ตงั้ แตพ่ รงุ่ นีเ้ ป็ นตน้ ไป พวกเจา้ จงแบง่ ทร่ี กรา้ งเหลา่ นี้ออกเป็ นสว่ นๆ
แลว้ ใชว้ ธิ กี ารตา่ งๆของพวกเจา้ ทจ่ี ะกาํ จัดวัชพชื เหลา่ นัน้ ปีหนา้ เวลาน้ี
พวกเราคอ่ ยมาพบกนั ทนี่ ่อี กี ครงั้ หนง่ึ

หนงึ่ ปีผา่ นไป ณ ทเ่ี กา่ เวลาเดมิ เหลา่ ลกู ศษิ ยม์ ารวมตวั กนั อกี ครงั้ หนง่ึ
แตเ่ วลานไ้ี มเ่ ห็นตน้ หญา้ เหลา่ นัน้ อกี แลว้ มแี ตท่ งุ่ รวงทองเหลอื งอรา่ ม
ของเหลา่ ธัญพชื เตม็ ทอ้ งทงุ่

หนง่ึ ปีทผ่ี า่ นไป เหลา่ ลกู ศษิ ยพ์ ยายามทกุ วถิ ี
ทางทจ่ี ะกาํ จัดวัชพชื เหลา่ นัน้ แตก่ ใ็ ชไ้ มไ่ ดส้ กั วธิ ี มอี ยวู่ ธิ เี ดยี วทที่ ําไดค้ อื
ปลกู ธัญพชื ใหเ้ ต็มทอ้ งทงุ่ ซง่ึ ขณะนี้ธญั พชื เหลา่ นัน้ กาํ ลงั ใหผ้ ลผลติ แลว้

แตว่ า่ พระอาจารยข์ องพวกเขาไดล้ าจากโลกนี้ไปแลว้ และนั่นกเ็ ป็ นบทเรยี น
บทสดุ ทา้ ยทพี่ ระอาจารยส์ อนไว ้

๕๒. หยดน้ํา

พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ ขณะทจี่ ะอาบน้ํา น้ําทลี่ กู ศษิ ยผ์ สมใหอ้ าบรอ้ นเกนิ ไป
จงึ เรยี กใหล้ กู ศษิ ยน์ ําน้ําเย็นมาเตมิ ลกู ศษิ ยเ์ ตมิ แลว้ มนี ้ําเหลอื กเ็ ททง้ิ ทันที

พระอาจารยจ์ งึ บอกวา่ “ เจา้ ทําไมถงึ เทนํ้าทง้ิ ไปโดยเปลา่ ประโยชน์

สงิ่ ตา่ งๆทอี่ ยใู่ นโลกนยี้ อ่ มมปี ระโยชนอ์ ยใู่ นตวั ของมันเอง
เพยี งแตม่ คี ณุ คา่ และราคาตา่ งกนั เทา่ นัน้ เจา้ ทําไมถงึ เทมันทง้ิ ไปอยา่ งงา่ ยดาย

แมจ้ ะเป็ นนํ้าเพยี งหยดเดยี ว หากเอาไปรดลงทตี่ น้ ไมใ้ บหญา้
ไมแ่ ตต่ น้ ไมใ้ บหญา้ จะชอบ ตวั ของนํ้าเองก็ไมเ่ สยี คณุ คา่ ของตวั มนั เอง
ทําไมตอ้ งเททงิ้ ไปโดยเปลา่ ประโยชน์ แมจ้ ะเป็ นนํ้าเพยี งหยดเดยี ว
แตค่ ณุ คา่ ราคาของมนั ยงิ่ ใหญม่ หาศาล “

ศษิ ยฟ์ ังแลว้ จงึ เขา้ ใจถงึ อะไรบางอยา่ ง เลยตงั้ ชอ่ื ตวั เองใหมว่ า่
“ พระหยดน้ํา “ ซงึ่ ตอ่ มากลายเป็ นพระทมี่ ผี เู ้ คารพนับถอื มากรปู หนง่ึ

วันหนงึ่ หลงั จากทที่ า่ นเทศนเ์ สร็จแลว้ มผี ถู ้ ามทา่ นวา่
“ ในโลกน้ีสง่ิ ใดมคี ณุ งามความดมี ากทส่ี ดุ “
“ หยดน้ํา “ พระหยดน้ําตอบ
“ ความวา่ งเปลา่ สามารถหอ่ หมุ ้ สรรพสง่ิ อะไรสามารถหมุ ้ หอ่ ความวา่ งเปลา่ “
“ หยดน้ํา “

ตงั้ แตน่ ัน้ พระหยดนํ้า นําจติ กบั หยดน้ําสมานรวมเป็ นหนงึ่
จติ หอ่ หมุ ้ ความวา่ งเปลา่ ภายในหยดนํ้าก็มคี วามวา่ งเปลา่ ทไ่ี มม่ สี น้ิ สดุ

๕๓. เจา้ โทสะตงั้ แตเ่ กดิ

พระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ เป็ นพระทเ่ี ทศนเ์ กง่ มาก ทา่ นเทศนด์ ว้ ยธรรมะ
ทฟ่ี ังงา่ ยและเขา้ ใจไมย่ าก และทกุ ครงั้ ทเี่ ทศนเ์ สร็จแลว้ มักจะใหผ้ ฟู ้ ัง
ซกั ถามปัญหาตา่ งๆ มอี บุ าสกคนหนงึ่ ถามวา่

อบุ าสก : “ ขา้ พเจา้ เกดิ มาก็เจา้ โทสะแลว้ โกรธงา่ ย ฉุนเฉยี วงา่ ย
โมโหงา่ ย ทํายังไงถงึ จะแกไ้ ขได”้
พระอาจารย์ : “ไหนเจา้ เอาอะไรทวี่ า่ “เกดิ มากม็ ”ี มาใหด้ หู น่อย
จะไดช้ ว่ ยแกไ้ ขให”้
อบุ าสก : “ไมใ่ ช่ ตอนน้ไี มม่ ี แตเ่ มอ่ื เวลาทเี่ จอกบั เรอื่ งตา่ งๆ ไอเ้ จา้
เกดิ มาเจา้ โทสะถงึ จะวงิ่ ออกมา”
พระอาจารย์ : “ถา้ ตอนนี้ไมม่ ี ตอ้ งเจอสง่ิ ทม่ี ากระทบถงึ จะมี กแ็ ปลวา่
เวลาเจา้ มเี รอ่ื งกบั คนอน่ื เจา้ ถงึ สรา้ งมันขน้ึ มา
แลว้ กบ็ อกวา่ เป็ นมาตงั้ แตเ่ กดิ ยกเป็ นความผดิ ของพอ่ แม่
ดชู า่ งไมย่ ตุ ธิ รรมจรงิ ๆ”

อบุ าสกนัน้ ไดฟ้ ังแลว้ จงึ เกดิ ความรตู ้ วั ขนึ้ มาวา่ “ความโกรธเป็ นสงิ่ ทจ่ี ติ สรา้ ง
ขนึ้ มาเอง ตงั้ แตน่ ัน้ จงึ ไมโ่ กรธอะไรงา่ ยๆอกี ”

๕๔. มตี วั เราไวท้ ําไม

มพี ระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ เขา้ นโิ รธสมาบตั ไิ ปหลายวัน จนเหลา่ ลกู ศษิ ย์

นกึ วา่ ทา่ นมรณภาพไปแลว้ เลยนํารา่ งของทา่ นไปเผา

ผา่ นไปอกี หลายวนั เมอื่ ทา่ นออกจากนโิ รธสมาบตั ิ ทา่ นหารา่ งตวั เองไมเ่ จอ
รสู ้ กึ เศรา้ โศกเสยี ใจมาก พรอ้ มกบั พมึ พําไปวา่ “ขา้ ละ่ ขา้ อยทู่ ไี่ หน?”
พอตกกลางคนื ทา่ นก็ยังรอ้ งอกี วา่ ขา้ ละ่ ทําไมถงึ หารา่ งของขา้ ไมเ่ จอ”
เสยี งรอ้ งนัน้ ยงิ่ รอ้ งยง่ิ เสยี ใจหนักขนึ้ ทกุ ที เหลา่ ลกู ศษิ ยฟ์ ังแลว้ ก็รสู ้ กึ
ไมส่ บายใจไปตามๆกนั

เหลา่ ลกู ศษิ ยจ์ งึ ไปเชญิ พระอาจารยจ์ งิ้ คง มาชว่ ยแกไ้ ขให ้ พระอาจารยจ์ งิ้ คงสงั่ วา่
คนื น้ีใหเ้ ตรยี มไฟมาหนงึ่ เตา และนํ้าหนง่ึ ถัง อาจารยจ์ ะไปนอนในหอ้ งพระอาจารยน์ ัน้
เมอื่ ทา่ นมาหากายเน้อื ขา้ จะคยุ กบั เขาใหเ้ ขา้ ใจวา่ “อะไรคอื ตวั เรา”

พอถงึ กลางดกึ พระอาจารยท์ า่ นนัน้ มาหากายอกี พลางพูดอยา่ งเศรา้ สรอ้ ยวา่
“ขา้ ละ่ กายของขา้ อยทู่ ไ่ี หนแลว้ ” พระอาจารยจ์ ง้ิ คงตอบวา่ “อยใู่ นดนิ ”
วญิ ญาณนัน้ จงึ มดุ เขา้ ไปในดนิ หาจนทว่ั สดุ ทา้ ยกย็ ังหารา่ งของตวั เองไมเ่ จอ

วญิ ญาณนัน้ กลบั มาพูดอยา่ งเศรา้ สรอ้ ยอกี วา่ “ในดนิ ไมม่ ขี า้ ”
พระอาจารยจ์ งิ้ คงตอบวา่ “งนั้ คงอยใู่ นความวา่ งเปลา่ กระมงั เจา้ ลองไปหาดใู หท้ ั่วซ”ี
วญิ ญาณนัน้ ไปหาอกี จนทั่วก็ไมเ่ จอ กลบั มาตอ่ วา่ หาจนทัว่ แลว้ ไมเ่ จอ

พระอาจารยจ์ งิ้ คงชไ้ี ปทถี่ งั น้ําแลว้ พดู วา่ “รา่ งของทา่ นคงจะอยใู่ นนํ้ากระมงั ”
วญิ ญาณนัน้ จงึ เขา้ ไปในน้ํา สกั ครวู่ ญิ ญาณนัน้ ก็ออกมาพดู วา่
“ในน้ํากไ็ มม่ ขี า้ ทแี่ ทท้ า่ นซอ่ นขา้ ไวท้ ไี่ หน?”

พระอาจารยจ์ งิ้ คงชไี้ ปทเี่ ตาไฟแลว้ พูดวา่ “ถา้ อยา่ งนัน้ ทา่ นตอ้ งอยใู่ นไฟแน่นอน
วญิ ญาณนัน้ กเ็ ขา้ ไปในไฟ ทสี่ ดุ ก็หาตวั เองไมเ่ จอ

กอ่ นทวี่ ญิ ญาณนัน้ จะพูดอะไร พระอาจารยจ์ ง้ิ คงพูดกอ่ นวา่ “ในเมอื่ ทา่ นสามารถ
ไปในดนิ ทว่ี า่ ง น้ํา ไฟ และทกุ แหง่ ไดอ้ ยา่ งอสิ ระเสรี ไมม่ ที ไี่ หนทท่ี า่ นไปไมไ่ ด ้
แลว้ ทา่ นยงั จะยดึ เอาเปลอื กวา่ งเปลา่ นัน้ มาทําไม?”

วญิ ญาณนัน้ ไดค้ ดิ ขนึ้ มา ตงั้ แตน่ ัน้ จงึ ไมม่ าหา ”ขา้ “ อกี ตอ่ ไป

๕๕. ความโลภไมม่ สี นิ้ สดุ

ฮอ่ งเตอ้ งคห์ นงึ่ ถามทา่ นราชครวู า่ “ทําอยา่ งไรถงึ จะไดร้ ับธัมมะของพุทธะ”
“พทุ ธะอยใู่ นใจของตวั เอง ผอู ้ นื่ ไมส่ ามารถทจ่ี ะใหไ้ ด ้ มหาบพติ รเห็นกอ้ นเมฆ
ทอ่ี ยดู่ า้ นนอกวังนัน้ หรอื เปลา่ ? สามารถทจี่ ะใหเ้ หลา่ องครักษ์สอยมาไวใ้ นวงั
ไดห้ รอื เปลา่ ?”
“ไมไ่ ดแ้ น่นอน”

ทา่ นราชครกู ลา่ วตอ่ วา่ “ผคู ้ นในโลกทศี่ รัทธาในพระพทุ ธ บางคนศรัทธาเพราะอยาก
ใหพ้ ระคมุ ้ ครองใหไ้ ดเ้ กยี รตยิ ศชอื่ เสยี ง บางคนเพอื่ อยากจะวงิ วอนขอใหไ้ ดท้ รพั ยส์ นิ เงนิ ทอง

บางคนเพอื่ อยากจะใหห้ ลดุ พน้ จากปัญหาตา่ งๆทรี่ มุ เรา้ ทางจติ ใจ จะมสี กั กค่ี นทจ่ี ะตามหาแกน่ แทแ้ หง่
พุทธะ”

“ทําอยา่ งไรถงึ จะเป็ นตวั แทนของพระพุทธ?”
“กเิ ลสทําใหม้ หาบพติ รมคี วามคดิ เชน่ น้ี อยา่ ใหช้ วี ติ หมดไปกบั ความคดิ ในเรอ่ื ง
ทไี่ มม่ คี วามหมายอะไร กส่ี บิ ปี ทหี่ ลงวนมัวเมาอยกู่ บั ความไมจ่ รงิ ทส่ี ดุ แลว้ กเ็ ป็ น
เพยี งแคซ่ ากทเี่ น่าเป่ื อยและโครงกะโหลกสขี าวเทา่ นัน้ ทําอยา่ งนัน้ ใหล้ าํ บากทําไม?”

“หากวา่ ไมม่ คี วามวนุ่ วายความกงั วล?”
“ทา่ นเหยยี บเศยี รพระแลว้ เดนิ ผา่ นไปเถอะ”

“หมายความวา่ อยา่ งไร?”
“คนทไี่ มม่ คี วามกงั วล จะเห็นตวั เองอยา่ งชดั เจน แมจ้ ะบาํ เพ็ญจนกลายเป็ นพทุ ธะ
กจ็ ะไมห่ ลงตวั เองวา่ เป็ นกายของพทุ ธะทบ่ี รสิ ทุ ธ์ิ

มแี ตค่ นทจ่ี ติ มแี ตค่ วามกงั วลวนุ่ วายถงึ คดิ แตจ่ ะใหห้ ลดุ พน้ จากความวนุ่ วายเหลา่ นัน้
หนทางแหง่ การภาวนาเป็ นหนทางของคนทม่ี จี ติ สะอาดและสวา่ ง ไมส่ ามารถใหค้ นอนื่ ทดแทนได ้
ปลอ่ ยวางกเิ ลสของตวั เอง ปลอ่ ยวางทกุ สงิ่ ทตี่ วั เองอยากได ้ กจ็ ะเป็ นความจรงิ ทว่ี า่
ทา่ นจะไดท้ กุ สง่ิ ทกุ อยา่ งในโลกน”้ี

“แมว้ า่ จะไดท้ กุ สงิ่ ในโลกนกี้ ็มปี ระโยชนอ์ ะไร? กย็ ังไมไ่ ดเ้ ป็ นพระพทุ ธ
“ทําไมถงึ จะอยากเป็ นพระพุทธ?”
“เพราะวา่ ขา้ อยากจะเป็ นพระพทุ ธทมี่ พี ลงั ทไี่ มม่ ใี ครเหนือกวา่ ได”้

“ตอนนท้ี า่ นไดเ้ ป็ นถงึ ฮอ่ งเต ้ ยังไมพ่ ออกี หรอื ?
ความโลภของคนยากทจ่ี ะรจู ้ ักพอ แลว้ จะกลายเป็ นพระพุทธไดอ้ ยา่ งไร?”

๕๖. ชาวนาซอื้ ทด่ี นิ

มชี าวนาคนหนงึ่ ไดข้ า่ ววา่ มผี จู ้ ะขายทด่ี นิ จงึ ไปถามหาเจา้ ของทวี่ า่ ขายอยา่ งไร?
เจา้ ของทบี่ อกวา่ “เพยี งแคจ่ า่ ยเงนิ มาหนง่ึ พันบาท หลงั จากนัน้ ใหเ้ วลาหนงึ่ วนั
ตงั้ แตพ่ ระอาทติ ยข์ น้ึ จนตกดนิ หากสามารถใชเ้ ทา้ เดนิ วนจนกลบั มาทจ่ี ดุ ตงั้ ตน้
เดนิ วนไดก้ วา้ งแคไ่ หนก็จะไดท้ ด่ี นิ มากเทา่ นัน้ แตถ่ า้ พระอาทติ ยต์ กดนิ แลว้
ยังกลบั มาทเ่ี ดมิ ไมไ่ ด ้ เงนิ ทจ่ี า่ ยไปก็จะสญู เปลา่

ชาวนานัน้ คดิ วา่ “หากวนั นัน้ เดนิ ใหไ้ ดม้ ากทสี่ ดุ ก็คงจะไดท้ ด่ี นิ มากยง่ิ ขน้ึ
ทําการคา้ อยา่ งนี้ชา่ งคมุ ้ คา่ จรงิ ๆ” จงึ เซ็นสญั ญาทจ่ี ะซอื้ ทน่ี ัน้

วนั ทตี่ ามนัดในสญั ญา ชาวนาจงึ รบี เดนิ กงึ่ วง่ิ ไปอยา่ งรวดเร็ว เขากา้ วเทา้ ไปอยา่ งไมห่ ยดุ ยัง้
ไมย่ อมหยดุ แมแ้ ตว่ นิ าที มงุ่ ไปขา้ งหนา้ เรอื่ ยๆ พลางคดิ ในใจวา่ “อดทน
วันนส้ี กั หน่อย ตอ่ ไปจะไดเ้ สวยสขุ จากความเหนื่อยในวันน้ีทนี่ ําสขุ มาให”้

ขณะทจี่ ะวกกลบั ไปทเี่ ดมิ นัน้ ก็เป็ นเวลาเทยี่ งวนั แลว้ เขาจงึ เรง่ ฝีเทา้ อยา่ ง

รวดเร็วเพอื่ ทจี่ ะกลบั ทเ่ี ดมิ เมอ่ื ใกลเ้ วลาทพี่ ระอาทติ ยใ์ กลจ้ ะตกดนิ ความเหนือ่ ย
บวกกบั ความเรง่ รบี ทเ่ี ดนิ ไมไ่ ดห้ ยดุ พัก ทําใหเ้ ขาลา้ ลงและเดนิ ชา้ ลงเรอ่ื ยๆ
เมอื่ พระอาทติ ยต์ กดนิ เขาเหลอื ไมก่ กี่ า้ วกจ็ ะถงึ ทเ่ี ดมิ ขณะทเ่ี ขาลม้ ลงมอื สอง
ขา้ งมาลม้ ลงตรงจดุ ตงั้ ตน้ พอดี แตก่ ไ็ มม่ ปี ระโยชนอ์ ะไรเพราะชวี ติ ของเขาสญู สนิ้
ไปแลว้ แลว้ จะมคี วามหมายอะไร

๕๗. เจา้ แมไ่ มช่ ว่ ย

มอี บุ าสกทา่ นหนง่ึ ศรทั ธาและนับถอื พระโพธสิ ตั ว์ เจา้ แมก่ วนอมิ มาก
ครงั้ หนง่ึ เมอื่ ประสบกบั อทุ กภยั นํ้าทว่ มจนถงึ หลงั คาบา้ น เขาจงึ ปีนขน้ึ
ไปบนหลงั คาเพอื่ รอคนมาชว่ ยเหลอื ขณะทนี่ ้ําเจงิ่ นองขนึ้ มาเรอ่ื ยๆ
จนถงึ ขอ้ เทา้ แลว้ เขาจงึ วงิ วอนอธษิ ฐานวา่ “เจา้ แมก่ วนอมิ ผเู ้ ป่ียมลน้
ดว้ ยความเมตตาและปรานี โปรดรบี มาชว่ ยเหลอื ดว้ ยเถดิ ”

ผา่ นไปไมน่ านก็มเี รอื ลําหนงึ่ ผา่ นมา จะแวะรบั เขาไปดว้ ย แตเ่ ขาพดู วา่
“ขา้ ไมต่ อ้ งการความชว่ ยเหลอื จากเจา้ เดย๋ี วเจา้ แมก่ วนอมิ จะมาชว่ ย
เหลอื ขา้ เอง” เรอื ลาํ นัน้ เลยผา่ นเลยไป

นํ้ายังคงเจง่ิ นองเพม่ิ ขน้ึ เรอ่ื ยจนถงึ เอวของเขาแลว้ เขารสู ้ กึ รอ้ นรนใจขน้ึ
ไปอกี มากแลว้ วงิ วอนอธษิ ฐานตอ่ วา่ “เจา้ แมก่ วนอมิ มาชว่ ยขา้ พเจา้ เร็วๆ
ดว้ ยเถดิ ” ชว่ั ขณะนัน้ ก็มเี รอื ลําหนง่ึ ผา่ นมาอกี เรอื ลาํ นัน้ ก็จะมาชว่ ย
เหลอื พาเขาไปทป่ี ลอดภยั แตเ่ ขาพดู วา่ “ขา้ ไมช่ อบเรอื ลํานี้ เดย๋ี ว
เจา้ แมก่ วนอมิ จะมาชว่ ยขา้ เอง” เรอื ลํานัน้ จงึ เลยผา่ นไป

เวลาผา่ นไปนํ้ากย็ งั ทวเี พม่ิ ขนึ้ ไปเรอ่ื ยๆจนถงึ หนา้ อกแลว้ เขาไดแ้ ต่
เรง่ รบี วงิ วอนตอ่ ไป แลว้ กม็ เี รอื ลาํ หนง่ึ บรรทกุ คนมาเตม็ ลําเรอื
ผา่ นมาจะชว่ ยเหลอื แตเ่ ขาปฏเิ สธบอกวา่ คนมากไปแลว้ ขา้ ไมข่ น้ึ
อกี สกั ประเดย๋ี วเจา้ แมก่ วนอมิ จะมาชว่ ยเอง

ขณะทน่ี ํ้าทว่ มจนถงึ จมกู แลว้ จนเขาแทบจะหายใจไมอ่ อกแลว้
พระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ ผา่ นมาพอดี มาชว่ ยเขาไดท้ นั ทว่ งที
เขาพูดกบั พระอาจารยอ์ ยา่ งนอ้ ยอกนอ้ ยใจวา่
“ขา้ ศรัทธาและยดึ มนั่ นับถอื เจา้ แมก่ วนอมิ มากทําไมเจา้ แมไ่ มม่ าชว่ ย
ขา้ พเจา้ “

“เจา้ ชา่ งใสร่ า้ ยพระโพธสิ ตั วเ์ สยี จรงิ เจา้ แมไ่ ดช้ ว่ ยใหม้ เี รอื หลายลาํ มา
ชว่ ยเจา้ แตเ่ จา้ ก็บา่ ยเบย่ี ง ตโิ น่นตนิ ่ี ครงั้ แลว้ ครงั้ เลา่ ไมย่ อมรับ
การชว่ ยเหลอื ดเู หมอื นเจา้ จะไมม่ ปี ฏสิ มั พันธก์ บั เจา้ แมแ่ ลว้
และขา้ กไ็ มค่ วรจะชว่ ยเจา้ ปลอ่ ยใหเ้ จา้ พบกบั ยมบาลคงจะดกี วา่ ”

๕๘. การนําวธิ กี ารของเซนไปใช ้

พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ ขณะทจี่ ะไปแสดงธรรมในทแ่ี หง่ หนงึ่

ระหวา่ งทางเห็นสามภี รรยาคหู่ นงึ่ กาํ ลงั ทะเลาะกนั อยู่
ภรรยา : เจา้ เป็ นสามภี าษาอะไร? ไมเ่ หมอื นผชู ้ ายสกั นดิ
สามี : ดา่ ซี ถา้ ดา่ อกี ขา้ จะตเี จา้
ภรรยา : ขา้ จะดา่ เจา้ ไมเ่ หมอื นผชู ้ าย

พระอาจารยไ์ ดย้ นิ ทส่ี ามภี รรยาทะเลาะกนั แลว้ จงึ ตะโกนบอก
ผคู ้ นทเี่ ดนิ ผา่ นไปมาวา่ “พวกเจา้ มาดเู ร็ว เวลาจะดวู ัวชนกนั กต็ อ้ งซอ้ื ตว๋ั
ดจู งิ้ หรดี กดั กนั ดไู กช่ นกนั กต็ อ้ งซอ้ื ตวั๋ ทงั้ นัน้ แตต่ อนน้ี คนกําลงั ตกี นั
ไมต่ อ้ งซอ้ื ตวั๋ พวกเจา้ มาดเู ร็วๆ

แตส่ ามภี รรยาคนู่ ัน้ ก็ยังคงไมส่ นใจ และยังคงทะเลาะกนั ตอ่ ไป
สามี : ถา้ เจา้ พูดอกี คาํ วา่ ขา้ ไมเ่ หมอื นผชู ้ าย ขา้ จะฆา่ เจา้
ภรรยา : ฆา่ ซี ฆา่ ซี ขา้ ก็จะพูดอยนู่ ั่นแหละ เจา้ ไมเ่ หมอื นผชู ้ าย

พระอาจารย์ : ยอดเยย่ี มทส่ี ดุ แลว้ ตอนนจี้ ะมกี ารฆา่ คนแลว้ มาดกู นั เร็ว
คนเดนิ ถนน : หลวงพ่ี ตะโกนเสยี งดงั ทําไม สามภี รรยาเขาจะทะเลาะกนั ทา่ นยงุ่ ทําไม?
พระอาจารย์ : ทําไมจะไมเ่ กย่ี วกบั อาตมา เจา้ ไมไ่ ดย้ นิ หรอื วา่
เขาจะฆา่ คน
เมอ่ื คนตายแลว้ กต็ อ้ งเชญิ อาตมาไปสวดศพ
เมอื่ สวดแลว้ ก็ยอ่ มจะตอ้ งไดซ้ อง
คนเดนิ ถนน : อะไรกนั นักหนา เพอ่ื ซองแลว้ ถงึ กบั จะอยากใหม้ กี ารฆา่ กนั ตายเลยหรอื ?
พระอาจารย์ : หวังจะไมใ่ หต้ ายก็ได ้ งนั้ อาตมาจะไปเทศนก์ อ่ นแลว้ ละ่

สามภี รรยาคนู่ ัน้ หยดุ ทะเลาะกนั ตงั้ แตเ่ มอ่ื ไหรก่ ็ไมร่ ู ้
และทงั้ คกู่ ม็ าฟังดวู า่ พระอาจารยท์ ะเลาะกบั คนอน่ื ดว้ ยเรอ่ื งอะไร?
พระอาจารยจ์ งึ ฉวยโอกาสพูดกบั สามภี รรยาคนู่ ัน้ วา่

“หมิ ะทเี่ กาะกนั จนหนาแน่นสกั เพยี งใด เมอ่ื พระอาทติ ยส์ าดสอ่ งมาก็ยอ่ มจะละลาย
กบั ขา้ วจะเย็นชดื สกั เพยี งไหน เมอื่ อนุ่ ดว้ ยไฟ ก็ยังรอ้ นขน้ึ มา
สามภี รรยา มบี ญุ สมั พันธก์ นั มากอ่ นจงึ ไดม้ าใชช้ วี ติ อยดู่ ว้ ยกนั
ตอ้ งเป็ นพระอาทติ ย์ ใหค้ วามอบอนุ่ แกผ่ อู ้ น่ื
เป็ นไฟเป็ นฟื น ปลกุ จติ สํานกึ ใหผ้ อู ้ นื่
หวงั วา่ ทา่ นทงั้ สองจะรกั ใครป่ รองดองซง่ึ กนั และกนั ”

๕๙. สง่ิ ทต่ี อ้ งบาํ เพ็ญภาวนา

มพี ระรปู หนงึ่ เพยี รภาวนาอยกู่ บั พระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ มานานหลายปี
ก็ยงั ไมส่ ามารถเขา้ ถงึ หลกั ธรรมทลี่ กึ ๆได ้

คาํ่ วนั หนงึ่ ขณะทก่ี ําลงั จะนั่งสมาธิ ไดถ้ ามพระอาจารยข์ นึ้ วา่
“ศษิ ยเ์ พยี รภาวนามานานหลายปี ก็ยงั หลงวนไมร่ แู ้ จง้ สกั ที
เสยี แรงทฉี่ ันบณิ ฑบาตของชาวบา้ นเปลา่ ๆ ทกุ วนั นก้ี ็ยงั ไมร่ อู ้ ะไร
ทัง้ ยงั ตอ้ งขอรบั ความเมตตาจากอาจารยช์ ว่ ยชแ้ี นะ ทกุ วันทป่ี ฏบิ ตั ธิ รรม

นอกจากภารกจิ ทตี่ อ้ งปฏบิ ตั ิ ยงั มบี ทเรยี นอะไรทจี่ ําเป็ นตอ้ งฝึกฝนอกี ?”

“เจา้ เพยี งแตด่ แู ลนกอนิ ทรยี ์ 2 ตวั กวาง 2 ตวั เหยย่ี ว 2 ตวั
และคอยบงั คบั หนอนในปาก 1 ตวั พรอ้ มกนั นัน้ ก็คอยตอ่ กรกบั
หมตี วั หนง่ึ และดแู ลผปู ้ ่ วยผหู ้ นงึ่ ใหด้ ๆี ถา้ หากสามารถทําไดก้ ค็ อื สามารถ
ทําหนา้ ทข่ี องตวั เองดที สี่ ดุ แลว้ คดิ วา่ สงิ่ เหลา่ นจ้ี ะชว่ ยเจา้ ไดด้ ที สี่ ดุ ”

“อาจารยค์ รับ ศษิ ยต์ งั้ ใจแน่วแน่มาฝึกบําเพ็ญภาวนาทนี่ ี่ ไมไ่ ดน้ ํา
สตั วช์ นดิ ใดมาดว้ ย แลว้ จะดแู ลอะไรอยา่ งไร? แลว้ บทเรยี นทศ่ี ษิ ยจ์ ะ
ตอ้ งเรยี น กบั สตั วเ์ หลา่ นัน้ เกยี่ วขอ้ งกนั อยา่ งไร?”

“นกอนิ ทรยี ส์ องตวั คอื ตาของเจา้ ทจ่ี ะตอ้ งคอยระวังสง่ิ ตา่ งๆทก่ี ระทบเขา้ มา
กวางสองตวั คอื ขาของเจา้ ทจี่ ะตอ้ งระมัดระวงั ไมเ่ ดนิ ไปสหู่ นทางทผ่ี ดิ บาป
เหยย่ี วสองตวั คอื มอื ทงั้ สองขา้ งของเจา้ ทจี่ ะตอ้ งคอยทําการงานอยเู่ สมอ
ทําสงิ่ ทเี่ ป็ นบญุ กศุ ลเสมอ สงิ่ ทไ่ี มด่ กี อ็ ยา่ ไปทํา

หนอนหนงึ่ ตวั คอื ลนิ้ ของเจา้ ตอ้ งคอยระวงั ไวเ้ ป็ นอยา่ งยงิ่ ไมพ่ ดู ในสงิ่ ทไี่ มด่ งี าม
หมหี นงึ่ ตวั คอื ใจของเจา้ ตอ้ งควบคมุ อยา่ ใหเ้ ห็นแกต่ วั และวนุ่ วาย สง่ิ ไมด่ กี ็อยา่ ไปคดิ
คนไขก้ ค็ อื รา่ งกายของเจา้ เอง หวงั วา่ เจา้ จะไมใ่ หม้ ันหลงเขา้ ไปในทางผดิ บาป
ในหนทางแหง่ การบําเพ็ญภาวนา สง่ิ เหลา่ นีเ้ ป็ นบทเรยี นทข่ี าดไมไ่ ด ้

๖๐. ทกุ ขจ์ ากการรลู ้ ว่ งหนา้

มเี ณรรปู หนงึ่ ทกุ ๆเชา้ จะตอ้ งรบั ผดิ ชอบปัดกวาดเศษใบไมใ้ นบรเิ วณวัด
การกวาดใบไมใ้ นตอนเชา้ ทา่ มกลางสายลมเย็นยะเยอื กหลงั จากทต่ี นื่ นอน
เป็ นเรอ่ื งทนี่ ่าทรมานเป็ นอยา่ งยง่ิ ยงิ่ ถา้ เป็ นชว่ งในฤดหู นาวดว้ ยแลว้
ทกุ ครัง้ ทสี่ ายลมเย็นโชยมา ใบไมก้ ็รว่ งหลน่ ลงมาตามลมเชน่ กนั
ทกุ ๆเชา้ ตอ้ งเสยี เวลาไปไมน่ อ้ ยถงึ จะเกบ็ กวาดใบไมไ้ ดห้ มด
มนั ทําใหเ้ ณรนอ้ ยหวั เสยี ทกุ วนั เณรคดิ ทจี่ ะหาทกุ วถิ ที างทจี่ ะทําใหต้ วั เองสบายขนึ้

มพี ระรปู หนงึ่ พูดกบั เณรนอ้ ยวา่ “พรงุ่ นีก้ อ่ นทเ่ี จา้ จะเก็บกวาดให ้
ใชแ้ รงเขยา่ ตน้ ไมเ้ สยี กอ่ น เขยา่ จนใบไมร้ ว่ งหลน่ ลงมาใหห้ มด
มะรนื น้เี จา้ จะไดไ้ มต่ อ้ งเก็บกวาดใบไมใ้ หล้ าํ บากอกี ”

เณรนอ้ ยเห็นดว้ ยและคดิ วา่ วธิ กี ารน้ดี ที สี่ ดุ ดงั นัน้ วันรงุ่ ขนึ้ จงึ ลกุ ขนึ้ มาแตเ่ ชา้
แลว้ เขยา่ ตน้ ไมจ้ นสดุ แรง ทําอยา่ งนี้จะชว่ ยใหใ้ บไมข้ องวนั นีแ้ ละพรงุ่ นีก้ วาด
พรอ้ มกนั เลยในครงั้ เดยี ว วันนัน้ เณรนอ้ ยครม้ื ใจไปทงั้ วนั อยา่ งมคี วามสขุ

วนั รงุ่ ขนึ้ เมอื่ ไปดทู ล่ี านวัด ไดแ้ ตก่ ลบั กลอกลกู ตาไปมา
ทล่ี านวัดกม็ ใี บไมร้ ว่ งหลน่ ลงมาเหมอื นทกุ วนั
พระอาจารยเ์ ดนิ เขา้ มาดว้ ยความเอ็นดแู ลว้ พูดวา่ “เจา้ เด็กโง!่
ไมว่ า่ ในวันนเ้ี จา้ จะเขยา่ ตน้ ไมใ้ หส้ ดุ แรงอยา่ งไร
พรงุ่ นใ้ี บไมก้ ย็ ังคงรว่ งหลน่ ลงมาเหมอื นเดมิ ”

ทสี่ ดุ เณรนอ้ ยกเ็ ขา้ ใจแลว้ วา่ เรอื่ งราวตา่ งๆในโลกนี้
บางอยา่ งไมส่ ามารถทําลว่ งหนา้ ได ้ และถา้ จะจรงิ จังแลว้ ก็
ชวั่ ขณะนี้ถงึ จะเป็ นความเป็ นจรงิ ของชวี ติ มนุษย์

๖๑. ลดเปอรเ์ ซน็ ต์

ลกู ชายของพอ่ คา้ คนหนงึ่ ตดิ ตามและฝึกฝนการคา้ กบั บดิ าตงั้ แตย่ งั เป็ นเดก็
แมว้ า่ จะเป็ นคนทเ่ี นน้ แตผ่ ลประโยชนเ์ ป็ นสาํ คญั แตก่ เ็ ป็ นลกู กตญั ํู
เมอ่ื บดิ าถงึ แกก่ รรม จงึ ไปทวี่ ดั ขอใหพ้ ระอาจารยช์ ว่ ยสวดสง่ วญิ ญาณใหห้ ลดุ พน้

ลกู กตญั ํเู ตบิ โตมาจากวงการคา้ จงึ เป็ นหว่ งคา่ ใชจ้ า่ ยในการสวดศพมาก
จงึ ตงั้ หนา้ ตงั้ ตาแตจ่ ะคอยถามเรอ่ื งคา่ ใชจ้ า่ ย วา่ จะตอ้ งจา่ ยเทา่ ไหร่

พระอาจารยเ์ ห็นเขาแตง่ ตวั ภมู ฐิ านมเี ครอื่ งประดบั มากมายยังตระหนค่ี ดิ เล็ก
คดิ นอ้ ยขนาดนัน้ จงึ พูดอยา่ งเครง่ ขรมึ วา่ จะตอ้ งจา่ ยคา่ สวดและคา่ ทําพธิ ี
10 ตาํ ลงึ ลกู กตญั ํฟู ังแลว้ รสู ้ กึ วา่ แพงเกนิ ไป จงึ ขอลดราคา พดู ขน้ึ วา่

“พระอาจารย์ สบิ ตาํ ลงึ น่าจะแพงเกนิ ไป ขอลดสกั 20 เปอรเ์ ซ็นต์ จา่ ยแค่
8 ตําลงึ แลว้ กนั ”

พระอาจารยเ์ ห็นเขาตอ่ รองราคาอยา่ งเอาจรงิ เอาจงั จงึ รสู ้ กึ วา่ หนุ่มคนนี้น่าคดิ
เหมอื นกนั จงึ ตอบวา่ “ เอาละ่ ตามใจเจา้ แลว้ กนั ”

พระอาจารยจ์ งึ ไปสวดยงั ทบี่ า้ นของลกู พอ่ คา้ นัน้ ระหวา่ งทฟ่ี ังสวดลกู กตญั ํู
ก็ตงั้ หนา้ ตงั้ ตาฟังสวดและกระทําพธิ อี ยา่ งสํารวมนอบนอ้ ม

ถงึ ตอนหนง่ึ พระอาจารยก์ ลา่ ววา่ “พทุ ธะจากทัว่ สบิ ทศิ โปรดนําบญุ กศุ ล
จากการทําพธิ นี ้แี ผไ่ ปใหก้ บั ผตู ้ ายดว้ ย ใหเ้ ขาไดไ้ ปสโู่ ลกแหง่ ทศิ ตะวนั ออก”

ลกู พอ่ คา้ นัน้ รสู ้ กึ วา่ ตรงทศิ ตะวันออกน่าจะไมถ่ กู จงึ พูดขน้ึ วา่
“พระอาจารยก์ ลา่ วผดิ หรอื เปลา่ ? มแี ตค่ นตายแลว้ ใหไ้ ปเกดิ ทางทศิ ตะวนั ตก
คอื ดนิ แดนสขุ าวดี ไมม่ เี หตผุ ลอะไรทจี่ ะไปทางทศิ ตะวนั ออก”

“ไปทางทศิ ตะวันตกดนิ แดนสขุ าวดี ตอ้ งเสยี คา่ ใชจ้ า่ ย 10 ตาํ ลงึ เจา้ ยนื ยนั
จะลด 20 เปอรเ์ ซน็ ต์ ขา้ เลยสง่ ผตู ้ ายไปยงั ทศิ ตะวันออก”

ลกู พ่อคา้ นัน้ รสู ้ กึ ละอายใจยง่ิ นัก พูดขนึ้ วา่ “ขา้ พเจา้ เพมิ่ อกี 2 ตําลงึ ชว่ ยพา
พอ่ ของขา้ พเจา้ ไปยงั ดนิ แดนสขุ าวดดี ว้ ยเถอะ”

ฉันคอื ใคร

ชวี ติ คนดง่ั ละคร ทกุ คนเป็ นคนเขยี นบท เป็ นผกู ้ ํากบั และเป็ นนักแสดงเอง

บททเี่ ขยี นออกมามที งั้ บทดใี จ เสยี ใจ โกรธ และเศรา้ โศก
สงิ่ ทแ่ี สดงออกมามที งั้ รัก โกรธ ผกู พัน โกรธแคน้ ชงิ ชงั
แตล่ ะบท แตล่ ะฉาก แตล่ ะตอน ไมใ่ ชพ่ บกบั ความสําเร็จ ก็ผดิ หวงั ไมใ่ ชด่ ใี จก็เสยี ใจ
เกดิ ๆดบั ๆ ดบั ๆเกดิ ๆ ดง่ั ทวี่ า่ “ชวี ติ คนดง่ั มายาซอ้ นมายา”

เวยี นวา่ ยตายเกดิ เป็ นไปตามแรงกรรม หมนุ เปลย่ี นภพชาตเิ กดิ มาในโลกนี้
เป็ นเพราะกรรมสมั พันธ์ พ่อแมใ่ หก้ าํ เนดิ ฉันมา จงึ มกี ายนี้
เมอ่ื เตบิ ใหญข่ นึ้ มา นกึ ถงึ เรอ่ื งชาตภิ พกอ่ น ใครคอื ฉัน มาจากไหน?
ทําไมถงึ มา ชาตนิ ีไ้ มแ่ จง้ แลว้ จะใหร้ อถงึ ชาตไิ หน
จงึ สงสยั วา่ “กอ่ นทพ่ี อ่ แมใ่ หก้ าํ เนดิ มาใครคอื ฉัน”

ดอกไมบ้ านแลว้ ยอ่ มตอ้ งรว่ ง มกี ารเกดิ กต็ อ้ งมกี ารตาย ขณะนี้มคี วามสขุ
มลี มหายใจตามปกติ แตเ่ มอื่ หนง่ึ ชว่ งลมหายใจ หายใจออกแลว้ ไมเ่ ขา้
แลว้ ฉันคอื ใคร แลว้ จะไปไหน แลว้ ทําไมตอ้ งไป คดิ ถงึ หนทางขา้ งหนา้
ลงั เลสงสยั แลว้ กไ็ มร่ ู ้

ความหมายของเซนจําตอ้ งรู ้ ปฏบิ ตั จิ รงิ ถงึ จะแจง้
ชวี ติ ดง่ั ความฝันและมายา อยา่ ไดห้ ลง-วนอยใู่ นความหลง
หากถามวา่ “ฉันคอื ใคร? เห็นจติ ตวั เองแลว้ ก็จะรู”้

กอ้ นหนิ ในใจ

อาจารยเ์ ซนเชอ้ื จนี รปู หนงึ่ นามวา่ โฮเคน
พํานักอยอู่ งคเ์ ดยี วเงยี บๆ ณ วดั เลก็ ๆตา่ งจังหวัดแหง่ หนง่ึ
วันหนง่ึ มภี กิ ษุอาคนั ตกุ ะสรี่ ปู เดนิ ทางมาขอพํานักอยดู่ ว้ ย
ตกกลางคนื พระอาคนั ตกุ ะเหลา่ นัน้ ขออนุญาตกอ่ กองไฟผงิ กนั หนาวทล่ี านวัด

โฮเคนไดย้ นิ พระเหลา่ นัน้ กอ่ ไฟพลางโตถ้ ยี งกนั ลง้ เลง้ ๆ
ถงึ เรอ่ื งอายตนะภายใน อายตนะภายนอก
ดว้ ยความอดรนทนไมไ่ ด ้ จงึ ออกมารว่ มวงดว้ ย

โฮเคนหยบิ กอ้ นหนิ มากอ้ นหนงึ่ แลว้ ถามวา่
“เอาอยา่ งนี้กแ็ ลว้ กนั พวกคณุ คดิ วา่ กอ้ นหนิ กอ้ นนี้อยใู่ นใจหรอื นอกใจ”

พระรปู หนงึ่ ตอบวา่ “ตามมตทิ างพุทธศาสนา ถอื วา่ ทกุ สงิ่ ทกุ อยา่ งเป็ นอารมณข์ องใจ
เพราะฉะนัน้ ผมจงึ พดู ไดว้ า่ กอ้ นหนิ กอ้ นนัน้ อยภู่ ายในใจ”

โฮเคนบอกวา่ “ถา้ คณุ แบกกอ้ นหนิ ชนดิ นัน้ ไวใ้ นใจทกุ เวลาแลว้ ไซร ้
มันคงหนักเอาการซนิ ะ”

สงิ่ ทเ่ี ห็น สง่ิ ทปี่ ระสบทกุ อยา่ ง หากเราเอามาแบกรับไวใ้ นใจอยตู่ ลอดเวลา
ใจเรากค็ งหนักอยตู่ ลอดไป และในชวี ติ ของเรายงั ตอ้ งพบเจอกบั เรอื่ งราวอกี มากมาย
หากเราไมว่ างมนั เอาไวน้ อกใจบา้ ง เรากต็ อ้ งดาํ รงชวี ติ ตอ่ ไปอยา่ งกดดนั หนักอง้ึ

ทมี่ า หนังสอื แม็ค ม.ปลาย ฉบบั วันที่ 10 มนี าคม 2549

แสวงหาปัญญา

มกั จะไดย้ นิ คนพดู อยเู่ สมอวา่ มคี นแสวงหาปัญญา
แตแ่ ทท้ จี่ รงิ แลว้ ปัญญามาจากการเรยี นรโู ้ ดยสญั ชาตญิ าณ
และมมุ มองกอ่ ใหเ้ กดิ ขน้ึ มา แสวงหายงั ไงกห็ าไมเ่ จอ
และกไ็ มม่ คี วามจําเป็ นทจี่ ะตอ้ งไปแสวงหา
ลองมองยอ้ นกลบั มาทใี่ จของตวั เอง หากในจติ เตม็ ไปดว้ ยความวนุ่ วายใจ
ถา้ เป็ นอยา่ งนัน้ ปัญญาทบี่ รสิ ทุ ธส์ิ ะอาดก็จะไมม่ ที างกอ่ เกดิ ขนึ้ มาได ้

มบี างคนนําปัญญามานกึ วา่ เป็ น ความฉลาด
นกึ วา่ การพูดคลอ่ งหรอื ถนัดในการใชค้ ํา หรอื คนทม่ี ปี ระสบการณม์ ารอบดา้ น
คอื คนทมี่ ปี ัญญา แตส่ ง่ิ เหลา่ นัน้ เป็ นเพยี ง “ประสบการณท์ างโลกทท่ี ําใหฉ้ ลาด”

คนสว่ นใหญถ่ กู “ประสบการณ์ทางโลกทท่ี ําใหฉ้ ลาด” มาบดบงั ปัญญาทสี่ ะอาด
บรสิ ทุ ธแ์ิ ละดงี ามจนมดื มดิ โดยไมร่ วู ้ า่ การรซู ้ อื่ ๆถงึ จะเป็ นความลํา้ คา่ ทางปัญญา

หากอยากไดป้ ัญญาทบี่ รสิ ทุ ธแ์ิ ท ้ จําเป็ นจะตอ้ งเตรยี มพน้ื ฐานทางจติ ทด่ี งี ามไว ้
คนทฉ่ี ลาด เพยี งแคไ่ ดย้ นิ ทําทผี่ ดิ หสู กั หน่อยกเ็ อาสขี า้ งเขา้ ถู

คนมปี ัญญา จะรจู ้ กั นําถกู ผดิ มาเป็ นบทเรยี น ไมว่ า่ จะพบกบั คําพดู ทเ่ี สยี ดสเี ยย้ หยนั
อยา่ งไร หรอื เจอกบั สถานการณ์ทที่ กุ ขย์ ากอยา่ งไร ก็จะรจู ้ ักนําอปุ สรรคมาเป็ นตวั
ผลกั ดนั ใหม้ งุ่ ไปขา้ งหนา้ และยังรสู ้ กึ ถงึ ความสํานกึ ในบญุ คณุ นแ่ี หละคอื ปัญญา

ในขณะเดยี วกนั ทงั้ คาํ พูดและการกระทํายังรจู ้ กั ระมดั ระวงั เป็ นอยา่ งยงิ่
เพอ่ื จะไดไ้ มต่ อ้ งไปกระทบกระท่ังถกู ผอู ้ น่ื ซง่ึ สดุ ทา้ ยอาจจะยอ้ นกลบั มา
ทําใหต้ วั เองรําคาญใจไปเปลา่ ๆ

ทําอยา่ งไรถงึ จะขจดั ความวนุ่ วายกงั วลฟ้งุ ซา่ นในจติ ได?้
จําตอ้ งอาศยั การแสวงหายามาแกด้ ว้ ยตวั เอง เปรยี บดงั กบั ชาวนาตอ้ งเรม่ิ
ทําตงั้ แต่ ลงตน้ กลา้ ดแู ลพชื ผล จนกระท่งั เมอื่ เก็บเกยี่ ว จําเป็ นตอ้ งอาศยั
การลงทนุ ลงแรงของตวั เอง การทํานากม็ เี ทคนคิ เฉพาะตน เชน่ เมอื่ ชว่ งเก็บเกยี่ ว
จะตอ้ งจบั ตน้ ขา้ วใหม้ ั่นดว้ ยมอื ขา้ งหนงึ่ มอื อกี ขา้ งหนง่ึ จบั เคยี ว สองมอื ประสาน
อยา่ งเหมาะเจาะ ถงึ จะเกบ็ เกย่ี วไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว

การขจดั ความวนุ่ วายทางจติ กเ็ ชน่ กนั จําตอ้ งใหภ้ ายในภายนอกขบั เคลอ่ื นไป
พรอ้ มกนั ภายในจติ ตนื่ รดู ้ ว้ ยตวั เอง ผสานกบั การเรยี นรจู ้ ากโลกภายนอก

บทกลอนและคมั ภรี ข์ องนักปราชญเ์ มธแี ละปรมาจารย์
ทสี่ บื ทอดตอ่ กนั มาลว้ นแตเ่ ป็ นสง่ิ ทล่ี ้ําคา่ ดว้ ยปัญญาอนั ดงี าม
พวกเราจะตอ้ งนําจติ นอ้ มรบั มาพจิ ารณา เพอื่ ขจัดสงิ่ ทที่ ําใหเ้ กดิ ความวนุ่ วายใจ

ปัญญาทดี่ งี ามถงึ จะกอ่ เกดิ และนําไปใชป้ ระโยชนไ์ ด ้

ทมี่ า สมาชกิ เว็บบอรด์ ชาวเซน ของไตห้ วัน

ดา้ นลา่ งอา่ นเจอมาจาก บล็อคของ คณุ กะเรนขาว
พดู ถงึ เรอื่ งปัญญาพอดโี ดยไมไ่ ดน้ ัดหมาย
จงึ ขอนํามาลงพรอ้ มกนั ระหวา่ งของชาวเซนกบั ของเถรวาท

ปัญญา ในความหมายของศาสนาพุทธ

ปัญญาปรมัตถ์

...ปัญญาในแกน่ ของศาสนาพทุ ธคอื ปัญญาในการละความไมร่ ไู ้ มเ่ ขา้ ใจและ
ละความยดึ ถอื ในรปู นามทงั้ หลายทัง้ ปวงไดห้ มดสนิ้ (ความหมายของรปู นามทา่ นหมายถงึ ทกุ ๆสง่ิ ทจี่ ติ
สามารถสมั ผัสได ้
ทงั้ วัตถุ สสารตา่ งๆ ความรสู ้ กึ ความจํา ความคดิ ความเป็ นตวั เรา)
ปัญญาสงู สดุ ในทางพระพุทธศาสนาทา่ นจงึ เรยี กวา่ ปรมตั ถป์ ัญญา มใิ ชเ่ ป็ นปัญญาทเ่ี กดิ จากการคดิ
ไตรต่ รอง
แตเ่ ป็ นการเกดิ ขนึ้ ดว้ ยกาํ ลงั ของสมาธจิ ติ ทสี่ มบรู ณพ์ รอ้ มแลว้ เบอ่ื หน่ายเต็มทใ่ี นรปู นามทงั้ หลายแลว้
เห็นแลว้ วา่ อปุ าทานในรปู -นามทงั้ หลายทัง้ ปวงไมม่ ตี วั ตนทแ่ี ทจ้ รงิ แตอ่ ยา่ งใด กําลงั ของสายสมั พันธ์
ความยดึ ม่นั
ในรปู นามหมดลงเพราะเบอื่ หน่ายเตม็ ท่ี หมดกาํ ลงั ทจ่ี ะยดึ มัน่ ถอื มัน่ อกี ตอ่ ไป
อปุ มาเหมอื นกบั คนทที่ ํางานมาเหนือ่ ยเต็มท่ี พอถงึ บา้ นหมดแรงอยากนอนอยา่ งเดยี วแมเ้ สอื้ ผา้ ก็ไมย่ อม
ถอด
ทง้ิ ตวั ลงนอนเลย ไมส่ นใจรา่ งกายใดๆทงั้ สนิ้ แลว้ ขอนอนอยา่ งเดยี ว เพราะความเหน่อื ยเพลยี เตม็ ที่
นั่นเอง

ดงั นัน้ ปัญญาทแี่ ทจ้ รงิ จะเกดิ ขน้ึ ไดน้ ักธรรมตอ้ งพจิ ารณาในรปู นามใหเ้ ห็นวา่ เป็ น ของไมเ่ ทยี่ ง เป็ นทกุ ข์
ไมน่ ่ายดึ ถอื ไมม่ ตี วั ตนทแี่ ทจ้ รงิ เมอื่ พจิ ารณาบอ่ ยๆมากๆจนจติ เหน่ือยเบอื่ ในงานเต็มทแี่ ลว้ จติ จะปลอ่ ย
วาง
ไดเ้ องโดยทไ่ี มต่ อ้ งอยากใหม้ นั ปลอ่ ยวางแตอ่ ยา่ งใด

... นักธรรมทา่ นใดทเ่ี อาแตค่ วามสงบของสมาธจิ ติ เอาแตอ่ ารมณส์ ขุ ของสมาธยิ อ่ มหาความเหนื่อย
ความเบอื่ และความปลอ่ ยวางแบบปรมตั ถต์ อ่ รปู นามไมไ่ ด ้ อปุ มาเหมอื นกบั พนักงานมาทํางานแตไ่ มย่ อม
ทํางานจรงิ
มาน่ังมองโน่นมองนส่ี ขุ สบายไปวันๆ ใครๆถามก็บอกกลา่ ววา่ ตนเองเบอื่ แลว้
เหนื่อยแลว้ แตใ่ นความเป็ นจรงิ ความเหน่ือยความเบอ่ื ในงาน(รปู นาม)ยงั ไมไ่ ดเ้ กดิ กบั จติ ตนเองเลย
เพราะตนเองยงั ไมไ่ ดท้ ํางานจะเอาความเหนื่อยความเบอ่ื มาจากไหน

ทา่ นจงึ สอนใหน้ ักธรรมพจิ ารณาความเป็ นอนจิ จัง ทกุ ขงั อนัตตาของรปู และนามใหม้ าก
เหน่อื ย-พัก,เหน่ือย-พัก(สมาธ-ิ พจิ ารณา,สมาธ-ิ พจิ ารณา)ทําอยแู่ บบนเ้ี มอ่ื จติ ปถุ ชุ นเบอ่ื เต็มท่ี
หมดกําลงั ทจี่ ะยดึ ในรปู นามแลว้ มันจะทง้ิ ในรปู นามเอง เห็นเองวา่ รปู นามทแ่ี ทจ้ รงิ โดยปรมตั ถม์ นั เป็ น
อยา่ งไร อนัตตาของจรงิ มันเป็ นอยา่ งไร.

๕๕. ความโลภไมม่ สี นิ้ สดุ

ฮอ่ งเตอ้ งคห์ นง่ึ ถามทา่ นราชครวู า่ “ทําอยา่ งไรถงึ จะไดร้ ับธัมมะของพทุ ธะ”
“พทุ ธะอยใู่ นใจของตวั เอง ผอู ้ นื่ ไมส่ ามารถทจี่ ะใหไ้ ด ้ มหาบพติ รเห็นกอ้ นเมฆ
ทอ่ี ยดู่ า้ นนอกวงั นัน้ หรอื เปลา่ ? สามารถทจ่ี ะใหเ้ หลา่ องครักษ์สอยมาไวใ้ นวัง
ไดห้ รอื เปลา่ ?”
“ไมไ่ ดแ้ น่นอน”

ทา่ นราชครกู ลา่ วตอ่ วา่ “ผคู ้ นในโลกทศี่ รทั ธาในพระพทุ ธ บางคนศรัทธาเพราะอยาก
ใหพ้ ระคมุ ้ ครองใหไ้ ดเ้ กยี รตยิ ศชอื่ เสยี ง บางคนเพอื่ อยากจะวงิ วอนขอใหไ้ ดท้ รัพยส์ นิ เงนิ ทอง
บางคนเพอื่ อยากจะใหห้ ลดุ พน้ จากปัญหาตา่ งๆทร่ี มุ เรา้ ทางจติ ใจ
จะมสี กั กค่ี นทจี่ ะตามหาแกน่ แทแ้ หง่ พทุ ธะ”

“ทําอยา่ งไรถงึ จะเป็ นตวั แทนของพระพทุ ธ?”
“กเิ ลสทําใหม้ หาบพติ รมคี วามคดิ เชน่ น้ี อยา่ ใหช้ วี ติ หมดไปกบั ความคดิ ในเรอ่ื ง
ทไ่ี มม่ คี วามหมายอะไร กส่ี บิ ปี ทหี่ ลงวนมวั เมาอยกู่ บั ความไมจ่ รงิ ทส่ี ดุ แลว้ กเ็ ป็ น
เพยี งแคซ่ ากทเี่ น่าเปื่ อยและโครงกะโหลกสขี าวเทา่ นัน้ ทําอยา่ งนัน้ ใหล้ ําบากทําไม?”

“หากวา่ ไมม่ คี วามวนุ่ วายความกงั วล?”
“ทา่ นเหยยี บเศยี รพระแลว้ เดนิ ผา่ นไปเถอะ”

“หมายความวา่ อยา่ งไร?”
“คนทไ่ี มม่ คี วามกงั วล จะเห็นตวั เองอยา่ งชดั เจน แมจ้ ะบาํ เพ็ญจนกลายเป็ นพุทธะ
กจ็ ะไมห่ ลงตวั เองวา่ เป็ นกายของพุทธะทบ่ี รสิ ทุ ธ์ิ

มแี ตค่ นทจี่ ติ มแี ตค่ วามกงั วลวนุ่ วายถงึ คดิ แตจ่ ะใหห้ ลดุ พน้ จากความวนุ่ วายเหลา่ นัน้
หนทางแหง่ การภาวนาเป็ นหนทางของคนทม่ี จี ติ สะอาดและสวา่ ง ไมส่ ามารถใหค้ นอน่ื ทดแทนได ้
ปลอ่ ยวางกเิ ลสของตวั เอง ปลอ่ ยวางทกุ สงิ่ ทตี่ วั เองอยากได ้ ก็จะเป็ นความจรงิ ทว่ี า่
ทา่ นจะไดท้ กุ สงิ่ ทกุ อยา่ งในโลกน”้ี

“แมว้ า่ จะไดท้ กุ สงิ่ ในโลกนก้ี ม็ ปี ระโยชนอ์ ะไร? กย็ ังไมไ่ ดเ้ ป็ นพระพุทธ
“ทําไมถงึ จะอยากเป็ นพระพทุ ธ?”
“เพราะวา่ ขา้ อยากจะเป็ นพระพุทธทมี่ พี ลงั ทไี่ มม่ ใี ครเหนือกวา่ ได”้

“ตอนน้ีทา่ นไดเ้ ป็ นถงึ ฮอ่ งเต ้ ยังไมพ่ ออกี หรอื ?
ความโลภของคนยากทจี่ ะรจู ้ กั พอ แลว้ จะกลายเป็ นพระพทุ ธไดอ้ ยา่ งไร?”

ปัญญาทปี่ ลอ่ ยวางจติ

ทกุ ครงั้ ทเี่ รามองกระจก เราหวงั จะไดเ้ ห็นตวั เองเป็ นคนทพ่ี เิ ศษมากคนหนงึ่
และไมอ่ ยากเห็นเป็ นเชน่ คนทวั่ ไปทม่ี แี ตค่ วามทกุ ขก์ งั วล
เราหวงั วา่ จะไดเ้ ห็นคนทมี่ แี ตค่ วามสขุ

แตก่ ไ็ ดเ้ ห็นแตค่ นทด่ี น้ิ รนกระเสอื กกระสนอยอู่ ยา่ งลําบากยากเย็น

ในความคดิ ของเราคดิ วา่ ตวั เองเป็ นคนมเี มตตา แตม่ องไมเ่ ห็นความเห็นแกต่ วั ของตวั เอง
เราอยากจะใหต้ วั เองดสู งา่ มรี าศี แตค่ วามเยอ่ หยงิ่ ของเราทําใหเ้ รากลายเป็ นคนหยาบ
เราอยากเห็นคนทเ่ี ขม้ แข็งไมย่ อมแพ ้ แตไ่ ดเ้ ห็นแตค่ นทล่ี ว่ งเลยวยั ไปกบั กาลเวลา
ทที่ ําใหก้ ลายเป็ นคนแก่ ป่ วย และตาย และกลายเป็ นคนทเี่ มอ่ื ยลา้ และออ่ นแอ

ชอ่ งวา่ งระหวา่ งความหวงั และความจรงิ ทเ่ี กดิ ขนึ้ มา ทําใหจ้ ติ วญิ ญาณของเรา
เจ็บปวดอยา่ งมหันต์ ปลอ่ ยวางไมไ่ ดก้ บั มายาทหี่ ลอกวา่ เป็ นตวั เราของเรา
การจะเห็นตวั ตนทแ่ี ทจ้ รงิ ของตวั เอง ตอ้ งอาศยั ความกลา้ เป็ นอยา่ งมาก
และนั่นคอื หนทางเดนิ ของนักภาวนา

การจะภาวนาตอ้ งเรมิ่ ตน้ จากการพจิ ารณาตนเอง จติ ของเราเหมอื นภาพยนตร์
เรอ่ื งหนง่ึ ความคดิ ทมี่ ตี อ่ ความเป็ นไปตา่ งนานาและความเป็ นไปของโลก ก็เป็ น
เพยี งมายา รวมทัง้ การเวยี นวา่ ยตายเกดิ หรอื นพิ พานก็เพยี งสว่ นหนงึ่ ของบท
ภาพยนตร์ หากเราสามารถทจ่ี ะมองชวี ติ ตวั เองเหมอื นภาพยนตรเ์ รอ่ื งหนงึ่
ก็จะทําใหจ้ ติ ปลอ่ ยวางไดอ้ ยา่ งสบายๆ ชน่ื ชมกบั การดําเนนิ เรอื่ งของบทบาทแตล่ ะ
ตอน และสามารถมองทะลถุ งึ แกน่ แทข้ องความเป็ นจรงิ ใหจ้ ติ ดําเนนิ ไปตามครรลอง
ของธรรมชาต ิ
ไกป่ ่ าครอบครัวหนงึ่ หนกี ารไลล่ า่ ของผบู ้ กุ รกุ ทําลายป่ า
และก็ตอ้ งหนีการไลล่ า่ ตลอดเวลาไมว่ า่ จะหนีไปอยตู่ รงไหน
เพราะจากความเชอ่ื ของผคู ้ นทวี่ า่
เน้อื ไกป่ ่ าเป็ นยาและเป็ นของบาํ รงุ ชนั้ ยอด

ทส่ี ดุ กม็ าอยใู่ นทรี่ กรา้ งใกลส้ วนของผอู ้ ารแี หง่ หนง่ึ ในเขตชานเมอื ง
แตย่ ังไงกห็ นีการไลล่ า่ ไมพ่ น้ ผคู ้ นทไ่ี ดย้ นิ เสยี งขนั ในชว่ งเชา้ แลว้
ตา่ งลอื กนั ไปทั่ววา่ มไี กป่ ่ ามาอยใู่ นบรเิ วณนัน้ จงึ ทําใหม้ ผี จู ้ ะมาไลล่ า่ ทกุ วัน

แตน่ อ้ งสาวเจา้ ของสวนมักจะมาคอยกดี กนั ไมใ่ หผ้ า่ นสวนเขา้ ไป
ประจวบกบั ความไวและสญั ชาตญิ าณของไกป่ ่ าเองทไี่ มค่ อ่ ยไวใ้ จใคร
จงึ ทําใหห้ นีรอดไปไดท้ กุ ครงั้ จนผคู ้ นยอมแพ ้ และไมม่ ารบกวนอกี
ไกป่ ่ าครอบครัวนัน้ จงึ อยอู่ ยา่ งสงบสขุ ตงั้ แตน่ ัน้ เป็ นตน้ มา

ทกุ ๆเชา้ ไกป่ ่ า จะรอ้ งขนั สง่ เสยี งกงั วานไปทว่ั ความไพเราะของ
นํ้าเสยี งไกป่ ่ าผเู ้ ป็ นลกู สาว ไดแ้ วว่ เขา้ หไู กบ่ า้ นตวั ผตู ้ วั หนงึ่ ทอ่ี ยฝู่ ่ังตรงขา้ ม
ทันทที ไี่ ดย้ นิ เสยี งขนั ของไกป่ ่ าสาวนัน้ กร็ สู ้ กึ นกึ รักขน้ึ มาทนั ที

นยิ ายรกั ของไกป่ ่ าและไกบ่ า้ นจงึ เรมิ่ ขนึ้ ตงั้ แตน่ ัน้ เป็ นตน้ มา
ทงั้ สองสง่ เสยี งขบั ขานเป็ นทํานองเพลงรักโตต้ อบกนั ไปมาทกุ ๆเชา้
ตา่ งเขา้ ใจความรกั ความผกู พันในกนั และกนั

แตอ่ นจิ จา ความรกั ทผ่ี ดิ เชอ้ื ชาติ ผดิ ธรรมเนยี มและประเพณี
ทัง้ สองจงึ เป็ นไดเ้ พยี งเสน้ ขนาน ทสี่ ามารถเดนิ เคยี งคกู่ นั ไปได ้

แตไ่ มม่ ที างทจี่ ะมาบรรจบเป็ นเสน้ เดยี วกนั ได ้

แมจ้ ะเป็ นเพยี งเสน้ ขนาน แตท่ งั้ สองกส็ ามารถเห็นกนั ได ้
สง่ เสยี งถา่ ยทอดความรักและความรสู ้ กึ ถงึ กนั ได ้ ซง่ึ ก็จะคงเป็ น
เชน่ นีต้ ลอดไป จนกวา่ กาลเวลาและอนจิ จังของชวี ติ
มาพลดั พรากทงั้ สองใหจ้ ากกนั ไปคนละทศิ ทางตามวถิ ที างของตน

เรอื่ งน้เี ขยี นจากเหตกุ ารณแ์ ละสถานทจ่ี รงิ
อาจจะดแู ปลกๆไปบา้ ง
ตอ้ งขออภยั และใหโ้ อกาสกบั มอื ใหมห่ ดั เขยี นดว้ ยคะ่

ขอ้ คดิ จากนก

1. เมอื่ นกเรมิ่ กระพอื ปีกทจี่ ะบนิ พวกทตี่ อ่ แถวตามมาจะมอี ากปั กริ ยิ าดงั
เหมอื นมกี ลองทด่ี งั บรรเลงขนึ้ เพอื่ กระตนุ ้ เตอื นใหร้ วู ้ า่ เรม่ิ มกี ารแสดงแลว้
เมอื่ ฝงู นกเรยี งแถวเป็ นรปู ตวั V จะมพี ละกาํ ลงั เพมิ่ จากการบนิ เดย่ี วถงึ
เจ็ดสบิ เปอรเ์ ซน็ ตเ์ ลยทเี ดยี ว

ขอ้ คดิ หากเรารว่ มเดนิ ทางกบั ผทู ้ ม่ี อี ดุ มการณใ์ นแนวเดยี วกนั กจ็ ะสามารถ
ไปไดเ้ ร็วขนึ้ และถงึ จดุ หมายปลายทางไดง้ า่ ยขน้ึ เพราะเราสามารถชว่ ยเหลอื
จนุ เจอื ซง่ึ กนั และกนั ได ้

2. ไมว่ า่ เวลาไหน เมอื่ นกตวั ใดตวั หนงึ่ พลดั หลงไปจากฝงู มันจะรับรไู ้ ดท้ นั ทวี า่
มพี ลงั ตอ่ ตา้ นอยา่ งหนงึ่ ไมใ่ หจ้ ากฝงู ไป และอาศยั แรงประคองทสี่ ง่ มาจากนกอกี ตวั
มนั จะกลบั มาเขา้ กลมุ่ ไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว

ขอ้ คดิ หากเราฉลาดไดเ้ หมอื นนก เราก็จะยนิ ดที จ่ี ะอยรู่ ว่ มกบั กลมุ่ คนทมี่ ี
อดุ มการณเ์ ดยี วกบั ตนเอง พรอ้ มกบั ยนิ ดรี ับความชว่ ยเหลอื จากผอู ้ น่ื
และก็ยนิ ดจี ะชว่ ยเหลอื ผอู ้ นื่ ดว้ ยเชน่ กนั

3. เมอ่ื นกทเี่ ป็ นหวั หนา้ เหนอ่ื ยแลว้ มนั จะถอยกลบั ไปรวมกลมุ่
แลว้ ใหน้ กตวั อน่ื นําหนา้ แทน

ขอ้ คดิ เมอ่ื ประสบปัญหาในการทํางาน ผลดั เปลยี่ นและแบง่ ปันการ
เป็ นผนู ้ ําบา้ งกเ็ ป็ นสงิ่ ทจี่ ะทําได ้ เพราะเรายงั มคี วามจําเป็ นในการพง่ึ พา
อาศยั ซง่ึ กนั และกนั

4. นกตวั ทอ่ี ยดู่ า้ นหลงั จะรอ้ งสง่ เสยี งเป็ นแรงเชยี รใ์ หต้ วั ทอ่ี ยขู่ า้ งหนา้
มงุ่ หนา้ ขน้ึ ไปเรอ่ื ยๆ

ขอ้ คดิ เราจําเป็ นตอ้ งคดิ วา่ เสยี งเบอื้ งหลงั ทสี่ ง่ เสยี งมา เป็ นเสยี งทเ่ี ชยี ร์
ใหม้ งุ่ มัน่ ไปขา้ ง และไมค่ ดิ วา่ เป็ นเสยี งอนื่ ใด

5 . เมอ่ื นกในกลมุ่ เป็ นไขห้ รอื ไดร้ ับบาดเจ็บ จะมนี กสองตวั มาชว่ ยเหลอื และคมุ ้ ครอง
นกสองตวั นจ้ี ะอยเู่ คยี งขา้ งตลอดเวลา จนมันแขง็ แรงหรอื ตายไป หลงั จากนัน้ นกสอง
ตวั นัน้ จะบนิ พรอ้ มกนั ไปเป็ นกลมุ่ ยอ่ ย หรอื ตามไปใหท้ ันกบั กลมุ่ เดมิ

ขอ้ คดิ หาเราฉลาดเหมอื นนก เราก็จะรจู ้ กั ชว่ ยเหลอื ซงึ่ กนั และกนั
ไมว่ า่ จะอยใู่ นชว่ งเวลาแหง่ ความลาํ บากหรอื ชว่ งทยี่ งั แข็งแรงอยู่
ความทกุ ขส์ ว่ นใหญ่ มักเกดิ จากการไมย่ อมรบั ความจรงิ ทเี่ ปลย่ี นแปลง
ความทกุ ขข์ องมนุษยส์ ว่ นมาก มกั เกดิ จากตอ้ งการเปลย่ี นแปลงแตเ่ ปลยี่ นไปไมไ่ ด ้
หรอื ไมต่ อ้ งการ การเปลยี่ นแปลง แตก่ ลบั เปลยี่ นไปเป็ นอยา่ งอนื่

ถามวา่ การใหอ้ ภยั ในความผดิ พลาดของคนๆหนงึ่ เป็ นสงิ่ ทที่ ํายากหรอื งา่ ย
คําตอบคอื ทํางา่ ย หากเราฝึกหดั ทําเป็ นประจํา

ขอใหเ้ ราฝึกเสมอๆวา่ ไมว่ า่ จะเกดิ ปัญหาอะไรกบั เรา ขอใหเ้ ราฝึกใหอ้ ภยั ทกุ วนั
ทําเหมอื นทเี่ ราแผเ่ มตตาใหแ้ กส่ รรพสตั ว์ ขอใหเ้ ราทําทกุ ครัง้ ทําทกุ วนิ าที
ทําเหมอื นกรวดน้ําใหห้ ลงั ทําบญุ เพอื่ อทุ ศิ สว่ นกศุ ลใหส้ รรพสตั วน์ อ้ ยใหญ่

เมอ่ื เราสรา้ ง ”อภยั ทาน” ใหเ้ ป็ นลกั ษณะนสิ ยั ตลอดเวลาไดแ้ ลว้
เราจะรสู ้ กึ วา่ การใหอ้ ภยั แกใ่ ครนัน้ เป็ นเรอื่ งงา่ ยดาย เป็ นเรอ่ื งธรรมดาๆ
คอื ทําไดโ้ ดยไมต่ อ้ งฝืนใจทํา

ขอใหเ้ ราทราบไวว้ า่ เมอื่ เราหัดสรา้ ง “อภยั ทาน”เป็ นปกตแิ ลว้
เศษกรรมตา่ งๆแทนทจี่ ะตดิ ตามเราไปขา้ มภพขา้ มชาติ
ก็จะถกู สลดั ออก คอื ตามไปไมไ่ ด ้ เพราะมไิ ดเ้ ป็ นกรรมอกี ตอ่ ไป
หากแตเ่ ป็ นแตเ่ พยี งกริ ยิ าทแี่ สดงออก เพราะเราใหอ้ ภยั เสยี แลว้

เมอ่ื เราใหอ้ ภยั เสยี แลว้ ใครๆทผี่ กู อาฆาตพยาบาทเราไว ้ แรงพยาบาท
ของเขา ก็จะหมดโอกาสตดิ ตามเรา เพราะกรรมนัน้ หมดแรงสง่
เนื่องจากเราได ้ “อโหส”ิ เสยี แลว้

จงึ ขอเชญิ ชวนทา่ นทงั้ หลาย มาฝึกปฏบิ ตั ิ “อภยั ทาน” และ “อโหสกิ รรม”
ตงั้ แตบ่ ดั นีเ้ ถดิ เพอื่ ยตุ สิ นมิ ในใจ คอื ความอาฆาต พยาบาท เพอื่ ยตุ แิ รงสง่
ของกรรม ทตี่ ามไปเผลด็ ผลอันเผ็ดรอ้ นขา้ มภพขา้ มชาติ

พงึ หลบั ตาใหใ้ จสงบครหู่ นง่ึ กอ่ น แลว้ ตงั้ ใจกลา่ วคําแผเ่ มตตาเบาๆ ดงั น้ี

สพั เพ สตั ตา สตั วท์ ัง้ หลายทัง้ ปวง
อเวรา โหนตุ จงเป็ นสขุ ๆเถดิ อยา่ ไดม้ เี วรตอ่ กนั และกนั เลย
อัพยาปัชฌา โหนตุ จงเป็ นสขุ ๆเถดิ อยา่ ไดพ้ ยาบาทเบยี ดเบยี นซงึ่ กนั และกนั เลย
อนฆี า โหนตุ จงเป็ นสขุ ๆเถดิ อยา่ ไดม้ คี วามทกุ ขก์ ายทกุ ขใ์ จเลย
สขุ ี อัตตานัง ปรหิ รันตุ จงเป็ นผมู ้ สี ขุ รกั ษาตนใหพ้ น้ จากทกุ ขภ์ ยั ทงั้ สนิ้ เทอญฯ

ทม่ี า หนังสอื เรอื่ ง อภยั ทาน รักบรสิ ทุ ธิ์ โดย ปิยโสภณ วดั พระราม๙ กาญจนาภเิ ษก

จดหมายจากดวงดาวถงึ นายตน้ ไม ้

นายตน้ ไมท้ ร่ี ัก

ฉันเป็ นเพยี งกลมุ่ กอ้ นหนิ ทร่ี วมตวั กนั ไมม่ แี มแ้ ตแ่ สงสวา่ งในตวั เอง
ทมี่ องดสู กุ สกาววาววบั กระพรบิ ไปมาอยา่ งเป็ นสขุ กเ็ พราะไดแ้ สงสวา่ ง
จากดวงอาทติ ย์ และก็เป็ นสภาพทเี่ ป็ นอยไู่ ดไ้ มน่ าน ก็ตอ้ งรว่ งหลน่
ไปตามวาระ กลายเป็ นเศษดาวตกจากฟากฟ้าไป

ถา้ ฉันเลา่ ความเป็ นมาระหวา่ งเราแลว้ นายก็คงจะเขา้ ใจความผกู พัน
และความเป็ นไประหวา่ งเราไดด้ ขี น้ึ

หลายพันปีกอ่ น นายเป็ นอํามาตยใ์ หญอ่ ยใู่ นวงั ดว้ ยความคกึ คะนอง
และหลงในความสามารถของตวั เอง จงึ ถกู ยา้ ยไปอยตู่ ามหวั เมอื งตา่ งๆ
แตน่ ายกเ็ ป็ นคนเกง่ รอบดา้ นเลยนะ ทงั้ แตง่ หนังสอื เขยี นบทกลอน
เลน่ ดนตรี พณิ ลายจงิ้ จกเป็ นพณิ ทน่ี ายรกั มากทสี่ ดุ ถงึ กบั แตง่ กลอน
บรรยายความรักและความรสู ้ กึ ทม่ี ตี อ่ พณิ น้ีเลยทเี ดยี ว

นายเป็ นคนรักสนุก คกึ คะนองหลงตวั เอง ชอบเสยี ดสผี อู ้ น่ื โดยไมร่ ตู ้ วั
แตส่ ว่ นดที ส่ี ดุ ของนายคอื ใฝ่ ธรรมะชอบสนทนาธรรมกบั พระภกิ ษุเป็ นประจํา
แตง่ านเขยี นของนายก็คอ่ นขา้ งหมน่ิ เหมอ่ ยเู่ หมอื นกนั ซงึ่ หลายๆทา่ น
อาจไมพ่ อใจ หรอื บอกวา่ ไมถ่ กู ตอ้ ง

ชวี ติ ราชการของนายตอ้ งยา้ ยไปอยตู่ ามหวั เมอื งตา่ งๆ จนในทส่ี ดุ ก็ไดพ้ บ
กบั พระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ นายสนทิ สนมและผกู พันกบั พระอาจารยท์ า่ นนม้ี าก
เรยี กวา่ ทกุ ครัง้ ทม่ี เี วลาวา่ ง จะตอ้ งไปหาทันที ทงั้ ๆทรี่ ะยะทางก็ไมใ่ ชใ่ กลๆ้
ไปถงึ ก็สนทนาธรรมบา้ ง เลน่ พณิ บา้ ง กงึ่ เลน่ กง่ึ หยอกลอ้ พระอาจารยเ์ ป็ นประจํา
วนั ไหนไดห้ ยอกลอ้ อยา่ งสนุกถงึ ใจ ถงึ กบั ดใี จออกนอกหนา้ เมอ่ื กลบั ถงึ บา้ น
ยังมรี ายละเอยี ดอกี มากมายซง่ึ คงจะเลา่ ไมห่ มดในทน่ี ี้

แตค่ วามอาฆาตทฝี่ ังลกึ โดยทนี่ ายไมร่ ตู ้ วั คอื ครงั้ หนง่ึ นายเดมิ พันกบั พระอาจารย์
ดว้ ยเขม็ ขดั หยก แตน่ ายแพเ้ ดมิ พัน ถงึ กบั ตอ้ งเสยี เขม็ ขดั สดุ รกั สดุ หวงไปเลย
ครัง้ นัน้ นายรสู ้ กึ เสยี หนา้ มาก เพราะเดมิ พันตอ่ หนา้ ฝงู ชนทม่ี าปฏบิ ตั ธิ รรมดว้ ยกนั

มเี รอื่ งหนง่ึ ทอี่ ยากขอเตอื นคอื เมอ่ื นายอายจุ ะเขา้ เลขส่ี สขุ ภาพนายจะเรมิ่ เสอื่ มถอย
จนเห็นไดช้ ดั และรสู ้ กึ ได ้ แตค่ วามเจ็บป่ วยและสขุ ภาพทไ่ี มด่ ี จะทําใหน้ ายเขา้ ใจ
สจั ธรรมของชวี ติ ไดเ้ ป็ นอยา่ งดี ในอดตี นายเป็ นทกุ ขเ์ พราะสขุ ภาพอยา่ งแสนสาหสั

เลา่ มาถงึ ตอนนี้ นายคงจะรแู ้ ลว้ ซนิ ะ ในอดตี ใครคอื นาย ใครคอื ฉัน
ยังมเี รอื่ งเลา่ อกี มากมาย ซง่ึ ตอ่ ไป นายอาจจะรเู ้ ห็นไดด้ ว้ ยตวั เองกเ็ ป็ นได ้
จาก