รวมหลายเรื่องจากเวบไซต์ อกาลิโก

ดวงดาวทอี่ ยไู่ กลโพน้ นัน้

ผเู ้ ปิดประตนู ัน้ ยงั เหมอื นเป็ นผปู ้ ิดประตู

หวางหยงั หมงิ (1472-1529) เป็ นนักปรัชญาและนักการศกึ ษา
ครัง้ หนง่ึ ไดไ้ ปทวี่ ัด จนิ ซานเพอ่ื ไปไหวพ้ ระ รสู ้ กึ วา่ คนุ ้ เคยกบั สถานที่
และสภาพแวดลอ้ มภายในวัดเป็ นอยา่ งยง่ิ แมแ้ ตต่ น้ ไมแ้ ละตน้ หญา้ ก็
เหมอื นกบั เคยรจู ้ กั กนั มากอ่ น

ขณะทเี่ ดนิ ผา่ นหอ้ งๆหนงึ่ เห็นมกี ระดาษปิดหนา้ หอ้ งไวเ้ หมอื นกบั บอกใหร้ วู ้ า่
หอ้ งนีป้ ิดตาย เขามองซา้ ยมองขวาไปมาก็เหมอื นกบั เคยอยทู่ นี่ ี่มากอ่ น
ดว้ ยความอยากรอู ้ ยากเห็นวา่ ขา้ งในมอี ะไรบา้ ง จงึ ขอใหท้ า่ นเจา้ อาวาส
ชว่ ยเปิดหอ้ งใหด้ ู แตท่ า่ นเจา้ อาวาสปฏเิ สธแลว้ พดู วา่
“ตอ้ งขออภยั หอ้ งนเ้ี ป็ นหอ้ งทพ่ี ระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ มรณภาพเมอ่ื หา้ สบิ ปีกอ่ น
ขา้ งในเป็ นทเี่ กบ็ ศพของทา่ น กอ่ นทที่ า่ นจะมรณภาพ ทา่ นสงั่ ไวว้ า่ ใหป้ ิดตายหอ้ งน้ี
ตอ้ งขออภยั ทา่ นจรงิ ๆ เปิดใหท้ า่ นดไู มไ่ ด”้

“หอ้ งน้มี ที งั้ ประตแู ละหนา้ ตา่ ง ไมม่ เี หตผุ ลอะไรทจี่ ะบอกวา่ เปิดไมไ่ ดต้ ลอดไป
วนั นไี้ มว่ า่ จะเป็ นอยา่ งไร กข็ อใหท้ า่ นเมตตาชว่ ยเปิดใหด้ สู กั ครัง้ เถดิ ”

หวางหยางหมงิ วงิ วอนรอ้ งขออยนู่ าน จนทา่ นเจา้ อาวาสทนรบเรา้ ไมไ่ หว
จงึ เปิดใหอ้ ยา่ งฝื นทนเต็มที ชว่ งนัน้ เป็ นชว่ งเวลาเย็น แสงอาทติ ยส์ าดสอ่ ง
ไปทศ่ี พพระอาจารยท์ ย่ี ังนั่งสมาธอิ ยู่ โดยทร่ี า่ งยังไมเ่ น่าเปื่อย

หวงั หยางหมงิ รสู ้ กึ ประหลาดใจเป็ นอยา่ งยง่ิ ทหี่ นา้ ตาของพระอาจารยท์ า่ นนัน้
คลา้ ยกบั ตวั เองไมม่ ผี ดิ มองเลยขน้ึ ไปทก่ี าํ แพง ยังเห็นบทกลอนเขยี นไวว้ า่

หา้ สบิ ปีผา่ นไปหวงั หยางหมงิ
ผเู ้ ปิดประตยู งั เหมอื นเป็ นผปู ้ ิดประตู
จติ วญิ ญาณลบั แลว้ ยอ้ นหวนคนื
ยงั เชอื่ วา่ ชาวเซนน้ีรา่ งไมเ่ น่า

ทแ่ี ทช้ าตกิ อ่ นของหวางหยงั หมงิ คอื พระอาจารยท์ นี่ ั่งสมาธแิ ลว้
มรณภาพแลว้ น่ันเอง ในกาลกอ่ นเป็ นผปู ้ ิดประตู วันนีย้ ังเป็ นผมู ้ าเปิดประตู
ดว้ ยตนเอง เพอ่ื เป็ นหลกั ฐานยนื ยนั ใหก้ บั ชนรนุ่ หลงั
และหวังหยางหมงิ ยงั ไดเ้ ขยี นบทกลอนไวท้ ว่ี ดั จนิ ซาน ซง่ึ ยงั มอี ยจู่ นถงึ ทกุ วันนี้

หมั่นนกึ ถงึ สว่ นดไี ว ้

มคี าํ พังเพยบทหนงึ่ กลา่ ววา่
“เรอื่ งราวไมส่ มหวงั ในชวี ติ คนเรา มมี ากถงึ แปดถงึ เกา้ ในสบิ สว่ น”
ในชวี ติ ของคนเรามเี รอื่ งราวทไี่ มส่ มหวงั มากเกนิ กวา่ ครง่ึ ของความสมหวงั
ดว้ ยเหตนุ ี้ การมชี วี ติ อยจู่ งึ เป็ นเรอ่ื งทคี่ อ่ นขา้ งเจ็บปวด แตเ่ มอื่ หกั ความไม่

สมหวังออกแลว้ อยา่ งนอ้ ยกย็ ังมอี กี หนงึ่ หรอื สองสว่ นซงึ่ เป็ นความสมหวงั
เป็ นความสขุ เป็ นความปลาบปลมื้

หากเราอยากมคี วามสขุ ก็ตอ้ งหมัน่ นกึ ถงึ เรอ่ื งดๆี ของหนงึ่ หรอื สองสว่ นนัน้
คดิ อยา่ งนัน้ จะรสู ้ กึ ความโชคดี และรจู ้ ักถนอมสองสว่ นนัน้ ไว ้
ไมถ่ กู แปดหรอื เกา้ สว่ นนัน้ โคน่ จนลม้ ลง

เมอ่ื ผา่ นความเจ็บปวดและอปุ สรรคในชวี ติ ไปแลว้
ผา่ นความรสู ้ กึ ของการพบแลว้ พรากแลว้
กค็ อ่ ยๆแสวงหาสง่ิ ทเี่ คยขวนขวายมาในชวี ติ
สง่ิ ทเ่ี ป็ นความสขุ เป็ นความคดิ อา่ นทถ่ี กู ตอ้ ง

ความคดิ ลกั ษณะน้ีคอื
ความคดิ หนงึ่ กบั สองสว่ นทดี่ ที ตี่ อ้ งคดิ บอ่ ยๆ

ความคดิ หนง่ึ กบั สองทตี่ อ้ งคดิ บอ่ ยๆ เป็ นแสงสวา่ งลาํ เดยี วทจี่ ะแสวงหาได ้
ในเมฆหมอกทห่ี นาทบึ และยงั เป็ นสงิ่ ทเ่ี งยี บสงบในหว้ งกเิ ลสใหญน่ อ้ ยทงั้ หลาย
และยามเมอ่ื ลมหายใจตดิ ขดั จะไดห้ ายใจยาวๆสกั ครัง้

ชวี ติ ก็ทกุ ขแ์ สนสาหัสอยแู่ ลว้ หากเราเรานําสง่ิ ทไ่ี มส่ มหวงั ทผี่ า่ นมาเป็ นสบิ ปีมา
รวมกนั ยอ่ มจะนําความเป็ นอยแู่ ละความรสู ้ กึ เขา้ ไปอยใู่ นหว้ งทกุ ข์
เป็ นการเพม่ิ ทกุ ขเ์ ขา้ ไปในทกุ ขอ์ กี

เรอื ชวี ติ ทเี่ ดนิ ไปทา่ มกลางคลน่ื ทถ่ี าโถมเขา้ มา
ตอ้ งรจู ้ ักวธิ ที จ่ี ะเผชญิ กบั ความทกุ ข์
ยามเมอ่ื ความทกุ ขเ์ ขา้ มาเยอื น หากยงั คงดํารงไวซ้ งึ่ ความคดิ ทถ่ี กู ตอ้ ง
หม่นั นกึ ถงึ สว่ นดหี นงึ่ และสอง กจ็ ะสามารถผา่ นพน้ ทกุ ขไ์ ปได ้
ความทกุ ขย์ ากจะกลายเป็ นป๋ ยุ บาํ รงุ ชวี ติ ทดี่ ที สี่ ดุ
และปัญญายอ่ มจะบงั เกดิ ในท่ี

ยนื หยัดอยใู่ นคณุ คา่ ของตวั เอง

มลี กู ศษิ ยค์ นหนงึ่ มักจะคอยถามพระอาจารยด์ ว้ ยคําถามเดมิ ๆทกุ วนั
“อาจารยค์ รบั อะไรคอื คณุ คา่ ของชวี ติ ทแ่ี ทจ้ รงิ ครับ?”
วันหนงึ่ พระอาจารยน์ ํากอ้ นหนิ กอ้ นหนงึ่ แลว้ พูดกบั ศษิ ยว์ า่
“เจา้ จงนํากอ้ นหนิ กอ้ นนี้ไปขายทตี่ ลาด แตไ่ มต่ อ้ งขายจรงิ ๆหรอกนะ
เพยี งแตใ่ หค้ นตรี าคาก็พอ แลว้ คอยดวู า่ แตล่ ะคนจะตรี าคากอ้ นหนิ
กอ้ นนสี้ กั เทา่ ไร?”

ลกู ศษิ ยน์ ัน้ จงึ นํากอ้ นหนิ ไปขายทตี่ ลาด บางคนก็บอกวา่ กอ้ นหนิ กอ้ นนี้
ใหญด่ ี สวยดใี หร้ าคาสองบาท บางคนกบ็ อกวา่ กอ้ นหนิ กอ้ นน้ีมาทําเป็ น
ลกู ตมุ ้ ชง่ั น้ําหนักได ้ กต็ รี าคาใหส้ บิ บาท ทส่ี ดุ แตล่ ะคนกต็ รี าคาไปตา่ งๆ
นานา แตร่ าคาทใ่ี หส้ งู สดุ คอื สบิ บาท ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ ดใี จ กลบั ไปบอกอาจารยว์ า่

“กอ้ นหนิ ทไี่ มม่ ปี ระโยชนอ์ ะไรนี้ ยงั ขายไดถ้ งึ สบิ บาท น่าจะขายออกไปจรงิ ๆ”
อาจารยพ์ ดู ขน้ึ วา่ “อยา่ เพง่ิ รบี ขายกอ่ น ลองพาไปขายในตลาดทองคําดู
แตก่ ็อยา่ ขายออกไปจรงิ ๆ”

ลกู ศษิ ยจ์ งึ นํากอ้ นหนิ กอ้ นนัน้ ไปขายในตลาดทองคํา เรมิ่ ตน้ มคี นตรี าคาให ้
หนง่ึ พันบาท คนทส่ี องตรี าคาใหห้ นง่ึ หมน่ื บาท สดุ ทา้ ยมคี นใหถ้ งึ หนงึ่ แสนบาท
ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ ดใี จ รบี กลบั ไปรายงานพระอาจารยถ์ งึ ผลพลอยไดท้ น่ี กึ ไมถ่ งึ

พระอาจารยก์ ลา่ วตอ่ ไปอกี วา่ “นํากอ้ นหนิ นีไ้ ปตรี าคาทตี่ ลาดเพชร”
ลกู ศษิ ยจ์ งึ นําไปทตี่ ลาดคา้ เพชร คนแรกใหร้ าคาหนง่ึ แสน สองแสน
สามแสน ไปเรอ่ื ยๆ เมอ่ื พ่อคา้ เห็นไมย่ อมขายสกั ที จงึ ใหเ้ ขาตรี าคาเอง
แตล่ กู ศษิ ยน์ ัน้ กลา่ ววา่ “พระอาจารยไ์ มใ่ หข้ าย” จงึ นํากอ้ นหนิ นัน้ กลบั ไป
พูดกบั พระอาจารยว์ า่ “กอ้ นหนิ กอ้ นน้ีคนใหร้ าคาถงึ เรอื นแสนแลว้ ”

“ใชแ่ ลว้ ตอนน้ีอาจารยไ์ มอ่ าจสอนเจา้ ถงึ เรอ่ื งคณุ คา่ ของชวี ติ เพราะ
เพราะเจา้ มองชวี ติ ของเจา้ เหมอื นกบั การตรี าคาของตลาด คณุ คา่ ของชวี ติ
คนเรา ควรจะอยใู่ นจติ ใจของตนเอง ตอ้ งมสี ายตาของนักคา้ เพชรทเี่ กง่ ทส่ี ดุ
เสยี กอ่ น จงึ จะมองเห็นคณุ คา่ ทแี่ ทจ้ รงิ ของชวี ติ คนเรา”

คณุ คา่ ของคนเรา ไมไ่ ดอ้ ยทู่ ร่ี าคาทอี่ ยขู่ า้ งนอก แตอ่ ยทู่ เี่ ราใหร้ าคาของตวั เอง
ราคาของเราทกุ คนเป็ นสงิ่ ทไี่ มม่ สี งิ่ ใดเปรยี บเทยี บ ยอมรบั ตวั เอง ฝึกฝนตวั เอง
ใหช้ อ่ งวา่ งกบั ตวั เองไดเ้ ตบิ โต พวกเรากจ็ ะกลายเป็ น “สง่ิ ทมี่ คี า่ จนประเมนิ ไมไ่ ด”้
อปุ สรรคทกุ อยา่ งทเี่ กดิ ขน้ึ ความปวดรา้ วทเี่ กดิ ขนึ้ ทกุ ครงั้ ความทกุ ขท์ โ่ี หม
กระหนํ่า ก็มคี วามหมายอยใู่ นตวั ของมัน

เทพเจา้ แหง่ กอบวั

มชี ายคนหนง่ึ มกั จะไปบําเพ็ญภาวนาอยใู่ นป่ า รักษาศลี อยา่ งบรสิ ทุ ธ์ิ
และมพี ลงั ศรัทธาเชอ่ื มนั่ มาก ทกุ วนั จะตอ้ งไปน่ังน่ังกรรมฐานวปิ ัสสนาทป่ี ่ าแหง่ นี้

วนั หนงึ่ นั่งสมาธจิ นรสู ้ กึ มนึ หวั เลยลกุ ขน้ึ มาเดนิ เลน่ บงั เอญิ เดนิ ผา่ นสระบวั แหง่ หนง่ึ
เห็นดอกบวั กําลงั ออกดอกบานสะพรั่ง ดงู ามตายงิ่ นัก
ชายคนนัน้ คดิ วา่ ดอกบวั งามอยา่ งน้ี หากเดด็ มาสกั ดอกแลว้ วางไวข้ า้ งตวั
ดมกลนิ่ หอมออ่ นๆของบวั ไปดว้ ย คงจะทําใหส้ ดชนื่ ขนึ้
ดงั นัน้ เขาจงึ เอย้ี วตวั ไปเก็บมาหนง่ึ ดอก ขณะทกี่ ําลงั จะจากไป ไดย้ นิ เสยี งตาํ่ ๆ
แตแ่ ฝงไวด้ ว้ ยพลงั ถามมาวา่ “ใคร? โอหงั ยังไงถงึ มาขโมยดอกบวั ของขา้ ?”
ชายคนนัน้ มองไปรอบๆ แตไ่ มเ่ ห็นมอี ะไร เลยถามไปวา่

“ทา่ นเป็ นใคร? แลว้ จะบอกไดย้ ังไงวา่ ดอกบวั น้ีเป็ นของทา่ น”

“ขา้ เป็ นเจา้ ทด่ี แู ลสระบวั แหง่ นี้ ดอกบวั ทงั้ สระน้ีกเ็ ป็ นของขา้ เสยี แรงทเ่ี ป็ นนักภาวนา
ขโมยเดด็ ดอกบวั ของขา้ เกดิ ความโลภขนึ้ มาในใจ ยังไมร่ ตู ้ วั
ยังไมร่ สู ้ กึ สํานกึ ผดิ ยงั จะกลา้ มาถามอกี วา่ ดอกบวั นเ้ี ป็ นของขา้ หรอื เปลา่ ”

ชายนัน้ รสู ้ กึ ละอายใจและอดสยู ง่ิ นัก น่ังคกุ เขา่ แลว้ คาํ นับขอขมาพูดวา่
“ทา่ นเทพแหง่ ดอกบวั ขา้ สํานกึ ผดิ แลว้ จะแกต้ วั ใหมก่ บั ความผดิ ทผี่ า่ นๆมา
จะไมก่ ลา้ โลภอยากไดส้ ง่ิ ของทไ่ี มใ่ ชข่ องตวั เอง”

ขณะทเ่ี ขาสาํ นกึ ผดิ อยนู่ ัน้ มคี นๆหนงึ่ เดนิ ผา่ นมาขา้ งสระพอดี พลางพูดกบั
ตวั เองวา่ ดอกบวั นี้บานไดอ้ ยา่ งอวบอม่ิ ยง่ิ นัก เด็ดไปขายในเมอื งดกี วา่
ไดเ้ งนิ มาแลว้ ดซู เิ งนิ ทเ่ี ลน่ ไพ่แพแ้ ลว้ จะเอากลบั คนื มาไดห้ รอื เปลา่ ?

วา่ แลว้ กก็ ระโดดลงไปในสระ เก็บดอกบวั ทกุ ดอกในสระไปหมด ทงั้ ยังเหยยี บยํ่าใบ
จนจมโคลนไปหมด แมก้ ระท่งั โคลนยงั ถกู พลกิ ขนึ้ มา แลว้ ก็หอบเอาบวั กาํ ใหญ่
หวั เราะอยา่ งถกู ใจแลว้ จากไป

ชายคนนัน้ หวงั เป็ นอยา่ งยงิ่ วา่ เทพเจา้ แหง่ กอบวั จะออกมาหา้ ม ดดุ า่ และลงโทษคนๆนัน้ แตก่ ไ็ มไ่ ดย้ นิ
เสยี งอะไรเลย

เขาเตม็ ไปดว้ ยความสงสยั เลยถามออกมาลอยๆวา่ “ทา่ นเทพ ขา้ เพยี งแตเ่ ด็ด
ดอกบวั ไปเพยี งดอกเดยี ว แตท่ า่ นกลบั ดดุ า่ วา่ ขา้ อยา่ งรนุ แรง แตค่ นเมอื่ กเี้ ดด็ ดอก
บวั ไปทงั้ หมด ทงั้ ทําลายสระจนเละไปหมด ทา่ นทําไมถงึ ไมพ่ ูดสกั คาํ ?”

ทา่ นเทพตอบมาวา่ “ทา่ นเป็ นนักภาวนา กเ็ หมอื นผา้ ขาวผนื หนงึ่ แมม้ เี พยี ง
รอยสกปรกเพยี งเล็กนอ้ ย กส็ ามารถเห็นไดอ้ ยา่ งชดั เจน ดงั นัน้ ขา้ จงึ เตอื นเจา้
ใหร้ บี ขจัดสงิ่ ทท่ี ําใหม้ วั หมอง กลบั กลายเป็ นบรสิ ทุ ธดิ์ งั เดมิ

แตค่ นๆนัน้ เป็ นคนหยาบชา้ มาแตเ่ ดมิ เหมอื นดงั ผา้ ขร้ี วิ้ ถงึ จะสกปรกถงึ จะดาํ อกี
กไ็ มเ่ ป็ นไร ขา้ กช็ ว่ ยอะไรเขาไมไ่ ด ้ ไดแ้ ตป่ ลอ่ ยใหเ้ ขาเป็ นไปตามกรรมทเ่ี ขากอ่ ไวเ้ อง
ถงึ ไมไ่ ดพ้ ูดอะไร

เจา้ กอ็ ยา่ นอ้ ยใจไปเลย ควรจะดใี จมากกวา่ ทข่ี อ้ ผดิ พลาดของเจา้ มคี นเห็น
และคนทเี่ ห็นแลว้ ยังมาชแี้ นะใหเ้ จา้ เดนิ ไปในทางทถี่ กู ทค่ี วร แสดงวา่ ผา้ ของเจา้ ยังขาวอยู่
ควรทจี่ ะไดร้ บั การชาํ ระใหส้ ะอาด นี่ควรจะเป็ นเรอื่ งทน่ี ่าดใี จไมใ่ ชห่ รอื ?”

หนทางแหง่ ความสาํ เร็จ

ชายหนุ่มคนหนง่ึ อยากจะแสวงหาหนทางแหง่ ความสาํ เร็จ เขาไดย้ นิ มาวา่
มผี รู ้ ทู ้ า่ นหนงึ่ เป็ นผมู ้ ปี ัญญามาก รวู ้ า่ อะไรคอื หนทางแหง่ ความสาํ เร็จ
มหี ลายคนไดร้ ับความสําเร็จเมอ่ื ไดร้ บั คาํ แนะนําจากผรู ้ ทู ้ า่ นนี้
ดงั นัน้ เขาจงึ อยากจะไปหาผรู ้ ทู ้ า่ นน้ีตามคําเลา่ ลอื แลว้ จะขอคําชแี้ นะ
หลงั จากตอ้ งแสวงหาดว้ ยความยากลาํ บากอยนู่ าน ทสี่ ดุ กห็ าจนเจอ

ชายหนุ่ม : ทา่ นผรู ้ คู ้ รบั้ ทา่ นจะสอนใหข้ า้ พเจา้ ทําอะไรบา้ ง
หรอื เตรยี มเงอื่ นไขอะไรบา้ ง ถงึ จะประสบผลสาํ เร็จ
ผรู ้ ู ้ : “เจา้ อยากจะประสบความสําเร็จหรอื ? งนั้ ตามขา้ มา”

ผรู ้ พู ้ ูดเสร็จ ก็ไมไ่ ดส้ นใจวา่ ชายหนุ่มนัน้ จะมปี ฏกิ ริ ยิ าอะไร เดนิ ลว่ิ ๆ
ไปทชี่ ายหาด ชายหนุ่มนัน้ เพอื่ จะหาหนทางแหง่ ความสาํ เร็จ
กเ็ ดนิ ตามหลงั ไปตดิ ๆ เดนิ ไป เดนิ ไป จนถงึ ชายหาด
ผรู ้ ลู ้ อ่ ใหช้ ายหนุ่มนัน้ เดนิ ลงไปในทะเลยง่ิ เดนิ กย็ งิ่ ลกึ ลงไปในทะเล
จนน้ําลกึ ลงมาถงึ ทอี่ กแลว้ มองดแู ลว้ ถา้ เดนิ ตอ่ ไปอกี ตอ้ งทว่ มมดิ หวั แน่

ผรู ้ นู ้ ัน้ อยๆู่ กก็ ดหัวของชายหนุ่มนัน้ ใหจ้ มลงไปในนํ้า
ชายหนุ่มนัน้ ตอ่ สดู ้ น้ิ รนสดุ ชวี ติ เพอ่ื ใหร้ อดพน้ จากอนั ตราย
แตผ่ รู ้ นู ้ ัน้ ก็ยังกดไมป่ ลอ่ ยผา่ นไปอกี ชว่ั ครู่ ถงึ ปลอ่ ยมอื
หนุ่มนัน้ รบี โผลข่ นึ้ เหนอื น้ํา หายใจลกึ ๆอยหู่ ลายครงั้

แลว้ จงึ ตะโกนดา่ วา่ “ไอแ้ ก่ เจา้ จะกดใหข้ า้ จมน้ําตายหรอื ?”

“หากปณธิ านของเจา้ ทมี่ งุ่ หวงั ความสาํ เร็จ เหมอื นความมงุ่ มนั่ ทจ่ี ะหายใจ
ของเจา้ เมอ่ื สกั ครู่ เจา้ ก็เดนิ เขา้ มาบนเสน้ ทางแหง่ ความสาํ เร็จแลว้ ” ผรู ้ ตู ้ อบ

๖๒. ภเู ขาพระอาทติ ย์

มพี น่ี อ้ งคหู่ นงึ่ กาํ พรา้ บดิ ามารดาตงั้ แตย่ ังเป็ นเด็ก สองพน่ี อ้ งดํารงชวี ติ อยมู่ า
อยา่ งยากลําบาก พวกเขาหาเลยี้ งชพี ดว้ ยการตดั ฟืนไปขายในเมอื ง แตพ่ วก
เขากไ็ มร่ สู ้ กึ เคอื งแคน้ ในโชคชะตา ซาํ้ ยังเป็ นคนขยนั ขนั แข็ง ทํางานทงั้ วนั
ตงั้ แตเ่ ชา้ ยนั มดื คนพด่ี แู ลเอาใจใสน่ อ้ ง คนนอ้ งรักและเคารพในตวั พ่ี
แมช้ วี ติ จะอยอู่ ยา่ งฝื ดเคอื ง แตท่ งั้ สองก็มคี วามสขุ ตามอตั ภาพ

หัวรงุ่ ของวันหนงึ่ ทงั้ สองฝันวา่ เจา้ แมก่ วนอมิ มาบอกวา่ “ทๆ่ี ไกลจากทน่ี ่ีไป
มภี เู ขาลกู หนงึ่ ชอื่ วา่ “ภเู ขาพระอาทติ ย”์ บนภเู ขามที อง เหลอื งอรา่ มเต็มไป
หมด พวกเจา้ สามารถไปเอามาได ้ แตพ่ วกเจา้ ตอ้ งระวัง เพราะจะเจออปุ สรรค
และอันตรายตลอดทาง และอกี อยา่ งทส่ี ําคญั คอื บนภเู ขาจะมอี ณุ หภมู สิ งู มาก
พวกเจา้ จะตอ้ งนําทองเอาจากภเู ขากอ่ นพระอาทติ ยจ์ ะขน้ึ ถา้ หากรอใหพ้ ระ
อาทติ ยข์ นึ้ แลว้ พวกเจา้ จะโดนเผาจนตาย”

เมอ่ื ตนื่ ขนึ้ มาทัง้ สองรสู ้ กึ ดใี จมาก ปรกึ ษากนั สกั พัก ก็ตกลงใจจะเดนิ ทางทนั ที
ตลอดทางเจอสตั วร์ า้ ย พายฝุ นกระหนํ่า และอปุ สรรคตา่ งๆนานา แตด่ ว้ ย
ความรว่ มแรงรว่ มใจของทงั้ สอง ทส่ี ดุ ก็เดนิ ทางถงึ ภเู ขานัน้

ขณะนัน้ พระอาทติ ยย์ ังไมข่ นึ้ คนพร่ี บี เก็บทองกอ้ นทมี่ ขี นาดใหญแ่ ลว้ รบี ลง
จากเขาทนั ที แตค่ นนอ้ งเก็บแลว้ เก็บเลา่ จนเตม็ ถงุ แลว้ กย็ ังไมย่ อมรามอื
แมจ้ ะยังจําไดว้ า่ เจา้ แมไ่ ดเ้ ตอื นแลว้ วา่ ใหล้ งจากเขากอ่ นพระอาทติ ยจ์ ะขน้ึ
ก็ไมส่ นใจ ไดแ้ ตค่ ดิ ในใจวา่ “ไมใ่ ชเ่ ป็ นเรอื่ งงา่ ยทจ่ี ะพบทองมากมายอยา่ งนี้
ขอเกบ็ ใหพ้ อใจเถอะ” คดิ แลว้ ก็เกบ็ ตอ่ ไปอกี

พระอาทติ ยเ์ รม่ิ ขน้ึ มาจากขอบฟ้า อณุ หภมู กิ ็สงู ขนึ้ เรอ่ื ยๆ คนนอ้ งจงึ รบี แบกทอง

ลงจากเขา แตท่ องนัน้ หนักเหลอื เกนิ เขาลากทองนัน้ อยา่ งทลุ กั ทเุ ล หกลม้ ไปตลอดทาง
ทสี่ ดุ ความรอ้ นจากแสงอาทติ ยก์ เ็ ผาเขาจนตายอยบู่ นภเู ขานัน้

สว่ นคนพเ่ี มอ่ื ไดท้ องมา ก็นําทองไปขายไดเ้ งนิ มาไปลงทนุ คา้ ขาย
เกบ็ หอมรอมรบิ จนกลายเป็ นเศรษฐี

๖๓. จดหมายของแม่

พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ ขณะทย่ี ังเป็ นสามเณร เป็ นคนทฉ่ี ลาดหลกั หลกั แหลม
พูดจาฉะฉาน ไดพ้ บกบั ฮอ่ งเตห้ ลายครงั้ และไดร้ บั พระราชทานรางวลั มา
ทคุ รัง้ ของทไ่ี ดร้ ับพระราชทานมา สามเณรนัน้ จะสง่ กลบั ไปใหม้ ารดา
เพอ่ื เป็ นการแสดงความกตญั ํู แตม่ ารดาตอบจดหมายกลบั มาวา่

สง่ิ ทเ่ี จา้ สง่ มานัน้ เป็ นของพระราชทาน แมย่ อ่ มรสู ้ กึ ชนื่ ชมยนิ ดี
แตเ่ มอ่ื ตงั้ แตแ่ รก ทต่ี งั้ ใจจะใหเ้ จา้ บวชเรยี น ก็เพอ่ื จะใหเ้ จา้ เป็ นผทู ้ ่ี
ตงั้ ใจปฏบิ ตั ธิ รรมใหถ้ กู ตอ้ ง เพอื่ ใหห้ ลดุ พน้ จากความเป็ นทกุ ขก์ บั
เกยี รตยิ ศชอ่ื เสยี งเงนิ ทอง หากวา่ ยังหลงชน่ื ชอบอยกู่ บั สงิ่ จอมปลอม
แบบโลกๆ กเ็ ทา่ กบั เป็ นการผดิ ไปจากความตงั้ ใจแตแ่ รกของแม่
หวงั วา่ เมอื่ ไดอ้ า่ นจดหมายของแมแ่ ลว้ ลองไตรต่ รองใหล้ ะเอยี ดถถี่ ว้ น
“อะไรคอื การปฏบิ ตั ธิ รรมทแ่ี ทจ้ รงิ ”
“อะไรคอื อาจารยข์ องฟ้าดนิ ”

หลงั จากทสี่ ามเณรนัน้ ไดอ้ า่ นจดหมายจากมารดา กไ็ ดต้ งั้ ใจปฏบิ ตั ิ
ตนเป็ นบรรพชติ ทปี่ ระพฤตธิ รรมเผยแพรธ่ รรมะและฉุดชว่ ยผคู ้ น
ดงั คมั ภรี ท์ กี่ ลา่ วไวว้ า่ “หวงั จะใหเ้ วไนยสตั วท์ ัง้ หลายหลดุ พน้ จากทกุ ข์
ไมไ่ ดเ้ พอ่ื หวังวงิ วอนใหต้ วั เองสขุ สงบ”

หลงั จากนัน้ สามเณรทา่ นนัน้ ก็ฝากคนไปแจง้ ขา่ วกบั มารดาวา่ หนา้ รอ้ น
ปี นจ้ี ะขอลากลบั ไปเยย่ี มแม่ มารดากส็ ง่ จดหมายตอบมาวา่
“เมอ่ื แมส่ ง่ เจา้ ไปบวชเรยี น เจา้ กก็ ลายเป็ นคนของศาสนา
เป็ นคนของเหลา่ เวไนย ไมใ่ ชเ่ ป็ นคนของแมเ่ พยี งคนเดยี วแลว้
ตอ่ จากนไ้ี ป เจา้ ควรจะเป็ นบตุ รของพทุ ธะ
กตญั ํตู อ่ ครอู าจารย์ ใกลช้ ดิ พระรัตนตรัย
ไมค่ วรจะนกึ ถงึ แมแ่ ตเ่ พยี งผเู ้ ดยี ว
ความคดิ ทจ่ี ะกลบั บา้ นในหนา้ รอ้ นน้ี ยกเลกิ เสยี เถดิ

ความหอมของดอกเหมยฮวา

เชา้ วนั หนงึ่ ของฤดหู นาว เศรษฐคี นหนงึ่ กเ็ หมอื นกบั ทเ่ี คยปฏบิ ตั ทิ กุ วนั
ผา่ นการนอนอันอบอนุ่ มาทัง้ คนื เมอ่ื กนิ อาหารเชา้ อนั อดุ มสมบรู ณ์แลว้
ก็จะเดนิ เลน่ อยใู่ นสวนทมี่ อี าณาเขตกวา้ งขวาง
กเ็ หมอื นกบั เศรษฐที ว่ั ๆไปทเี่ ชา้ ขนึ้ มากเ็ ดนิ เลน่ อยใู่ นสวนดอกไม ้
เพราะน่ันคอื สง่ิ ทแ่ี สดงถงึ ฐานะและลกั ษณะของเศรษฐี

ในสวนอนั กวา้ งใหญน่ ัน้ เศรษฐไี มเ่ คยปลกู ดอกไมด้ ว้ ยตวั เอง พวกเขาไดแ้ ตเ่ สพสขุ
จากผลสาํ เร็จอนั ยากลําบากของคนสวน ชมดอกไมก้ เ็ หมอื นกบั การตรวจงานในชวี ติ ประจําวนั
เศรษฐเี ห็นดอกไมใ้ นสวนบานสะพรง่ั กด็ ใี จทสี่ ามารถมสี วนอยา่ งน้ไี ด ้

ขณะทกี่ าํ ลงั เดนิ ชมเพลนิ อยนู่ ัน้ กไ็ ดย้ นิ เสยี งคนเคาะประตู เศรษฐคี นนัน้ กเ็ ปิดประตสู วนออกไป
เห็นขอทานใสเ่ สอ้ื ผา้ ขาดๆคนหนง่ึ ยนื ตวั หนาวสน่ั ทา่ มกลางลมหนาวดา้ นนอกขอทานนัน้ พดู ขน้ึ วา่
“คณุ ทา่ น ทําบญุ ทําทานใหก้ บั คนยากดว้ ยเถดิ ขออะไรกนิ สกั หน่อยไดม้ ัย้ ?”

เศรษฐนี ัน้ บอกใหข้ อทานรอสกั เดย๋ี ว แลว้ กเ็ ดนิ เขา้ ไปในครัว ยกอาหารอันรอ้ นกรนุ่ มา
ชามหนง่ึ ขณะทเี่ ศรษฐนี ัน้ จะยกใหก้ นิ ขอทานนัน้ พูดขน้ึ วา่
“คณุ ทา่ น ดอกเหมยฮวาบา้ นทา่ น ชา่ งหอมกรนุ่ เสยี จรงิ ๆ”
พดู จบแลว้ ก็ รบั อาหารนัน้ ขอบคณุ แลว้ เดนิ จากไป

เมอื่ ไดย้ นิ คาํ พูดของขอทานนัน้ เศรษฐนี ัน้ นง่ิ อง้ึ ไปสกั พัก แลว้ คดิ วา่
“ขอทานยงั รจู ้ ักชน่ื ชมดอกไมห้ รอื ? และสงิ่ ทยี่ ง่ิ ทําใหเ้ ศรษฐปี ระหลาดใจคอื
ปลกู ดอกเหมยฮวาในสวนมาสบิ กวา่ ปี แลว้ กเ็ ดนิ ชมสวนอยทู่ กุ วัน
ทําไมถงึ ไมเ่ คยไดก้ ลน่ิ ของดอกเหมยฮวาเลย

ดงั นัน้ เขาจงึ เดนิ ไปใตต้ น้ เหมยฮวา แลว้ ก็พยายามทําจติ ใหส้ งบนง่ิ และออ่ นโยน
จากนัน้ ก็คอ่ ยๆสดู ดมกลน่ิ ของดอกเหมย แลว้ เขาก็ไดก้ ลนิ่ หอม ใสเย็นออ่ นๆ
น่ันเป็ นครงั้ แรกทเ่ี ขาไดก้ ลน่ิ ของดอกเหมย เขาตน้ื ตนั จนกลนั้ นํ้าตาไวไ้ มอ่ ยู่

***** สงิ่ มคี า่ ทสี่ ดุ ในชวี ติ คอื การรจู ้ กั ชนื่ ชม แตไ่ มใ่ ชก่ ารยดึ ครองอยู่ *****

สดุ ทา้ ยของชวี ติ กายไมไ่ ดม้ ไี วเ้ พอื่ ตวั เอง

ฉันคอื นํ้า ทไ่ี หลมาจากบนยอดเขาลงมาสดู่ า้ นลา่ ง
ผา่ นป่ าเขาลาํ เนาไพร ผา่ นโขดหนิ
บางครงั้ คดเคยี้ ว บางครงั้ กร็ าบเรยี บ
บางครงั้ กเ็ ป็ นนํ้าขนุ่ บางครงั้ ก็เป็ นนํ้าใส
บางครัง้ นอนนงิ่ ๆอยกู่ ลางหบุ เขา แลว้ กไ็ หลเออ่ื ยๆไปอยา่ งชา้ ๆ

เมอ่ื มอี ปุ สรรค ฉันก็อดทนทจี่ ะรอคอย
เมอื่ ไมม่ สี ง่ิ กดี ขวาง ฉันก็มงุ่ ไปขา้ งหนา้ อยา่ งไมห่ วาดหว่ัน
ไมร่ ผู ้ า่ นวนั เดอื นปีไปแลว้ เทา่ ไหร่
สดุ ทา้ ยกก็ ลบั ไปทท่ี ะเลชวี ติ
นกึ วา่ จะกลบั ถงึ บา้ นแลว้

แตใ่ ครจะคดิ วา่ กลบั โดนแสงแดดแผดเผาจนกลายเป็ นไอนํ้า
กลายเป็ นเมฆขาวลอยอยบู่ นทอ้ งฟ้า
แลว้ ตอ้ งลอ่ งลอยไปตามลม ไปยังทๆี่ ไมร่ จู ้ ัก
กายฉันเหน็ดเหนอื่ ย ใจฉันออ่ นลา้

ไมร่ ไู ้ ปถงึ ไหนถงึ จะไดเ้ จอแหลง่ พักพงิ

แลว้ ชว่ งเวลานัน้ ฟ้ามดื มดิ หมอกแน่นหนา
กอ้ นเมฆเปลยี่ นจากสขี าวกลายเป็ นสดี าํ
ทําใหฉ้ ัน ซงึ่ เหน็ดเหนื่อยเมอื่ ยลา้ อยแู่ ลว้
กลายเป็ นออ่ นแอลงไปยง่ิ กวา่

ฉับพลนั นัน้ เมฆดําเรม่ิ จะรั่วไหลไปอยา่ งบา้ คลงั่
ฝนนัน้ คอื นํ้าตา ฝนนัน้ คอื ความทกุ ข์ ฝนนัน้ สง่ เสยี งรอ้ งไห ้
ครํา่ ครวญกลางสายลม สายฝนเทกระหนํ่า พรง่ั พรอู ยา่ งไมย่ อมหยดุ
พน้ื โลกไดร้ ับความชมุ่ ชนื้ สรรพสง่ิ งอกงามเตบิ โต

ทแ่ี ท ้ ……
นั่นไมใ่ ชค่ วามทกุ ขย์ ากอปุ สรรค
แตเ่ ป็ นนมิ ติ หมายทด่ี ที ที่ ําใหเ้ กดิ ความชมุ่ ฉํ่า
สลายตวั เองเพอื่ ใหผ้ อู ้ น่ื เตบิ โตและมคี วามสขุ

ฉันรแู ้ ลว้ วา่ …….
สดุ ทา้ ยของชวี ติ ไมไ่ ดอ้ ยทู่ ก่ี ายของตนเอง
แตอ่ ยทู่ เ่ี พอื่ สรรพสงิ่ ทม่ี ี

นทิ านไมจ่ ําเป็ นตอ้ งมตี อนจบตามมาตรฐาน

สมยั เมอื่ เรายงั เรยี นหนังสอื เวลาเรยี นตอ้ งใหอ้ าจารยบ์ อกคําตอบทถ่ี กู ตอ้ ง
เวลาสอบ กย็ อ่ มจะตอ้ งมคี าํ ตอบทถี่ กู ตอ้ ง
ดหู นัง ดลู ะคร ก็จะตอ้ งแสดงใหเ้ ห็นอยา่ งชดั เจนวา่ คนไหนเป็ นคนดี
หรอื คนรา้ ย สดุ ทา้ ยนางเอกหรอื พระเอกจะไดอ้ ยดู่ ว้ ยกนั หรอื เปลา่ ?
คนรา้ ยจะตายหรอื เปลา่ ? ไมม่ ตี อนจบ กค็ อื ไมม่ คี ําตอบ พวกเรากจ็ ะไมเ่ ขา้ ใจ
นคี่ อื ธรรมเนยี มทเ่ี ป็ นมาตรฐานทเ่ี รามตี อ่ สง่ิ ตา่ งๆ

ดงั นัน้ สงิ่ ทนี่ ่าเสยี ดายทสี่ ดุ คอื พวกเราจะตอ้ งไดค้ ําตอบทถ่ี กู ตอ้ งและสะใจตวั เองทสี่ ดุ
คนดยี อ่ มจะดถี งึ ทส่ี ดุ คนรา้ ยไมม่ จี ติ ใจ ใจดาํ ชนดิ ทไี่ มม่ สี อี นื่ ผสมอยเู่ ลย
คนรา้ ยตอ้ งลงเอยอยา่ งเลวรา้ ย คนดจี ะตอ้ งไดร้ ับผลดตี อบสนอง
มคี ําตอบมาอยา่ งชดั เจน ไมต่ อ้ งเปลอื งสมองคดิ แตอ่ ยา่ งไร
แตจ่ รงิ ๆแลว้ ชวี ติ จรงิ ของคนเรามเี รอื่ งราวมากมายทมี่ กั จะไมไ่ ดค้ าํ ตอบ

คนทนี่ ่ารําคาญในบรษิ ัท เมอ่ื กลบั ถงึ บา้ นอาจจะเป็ นพอ่ ทดี่ ขี องลกู
เพราะวา่ เขาตอ้ งใหส้ งิ่ ดที ส่ี ดุ แกล่ กู ของเขา เลยจําเป็ นตอ้ งชงิ ดชี งิ เดน่ กบั
ผอู ้ นื่ ในบรษิ ัท เพอื่ จะไดน้ ําเงนิ เดอื นทส่ี งู ขน้ึ ไปซอ้ื ของทด่ี ใี หก้ บั ลกู ของเขา
แลว้ คณุ จะบอกวา่ เขาเป็ นคนดหี รอื คนชวั่ ?

คนสงู อายคุ นหนงึ่ ทใี่ ชช้ วี ติ อยา่ งสงบเงยี บ แตก่ ็เป็ นมะเร็ง
แลว้ คณุ จะบอกวา่ นี่คอื การลงเอยของคนดหี รอื คนรา้ ย?

เรอ่ื งราวเหลา่ นเ้ี กยี่ วกบั ความเป็ นจรงิ ของชวี ติ คน
นสิ ยั คนเรามมี ากมายสบั สน วนุ่ วายไปหมด
พวกเราตอ้ งผา่ นประสบการณ์ ผา่ นเรอ่ื งราวมารอ้ ยแปด
จงึ จะเขา้ ใจสง่ิ ตา่ งๆไดช้ ดั เจนยงิ่ ขนึ้

ชวี ติ ทแี่ ทจ้ รงิ จะตอ้ งเดนิ ไปประสบพบเห็นเองถงึ จะเขา้ ใจถงึ แกน่ แท ้
คนอน่ื จะพดู อยา่ งไร ก็คงอยใู่ นของเขตทจี่ ํากดั
นีค่ อื ชวี ติ บางเรอ่ื งราวเราไมม่ สี ทิ ธท์ิ จี่ ะเลอื ก บางสง่ิ เรากอ็ าจจะควบคมุ ได ้
นทิ านก็เหมอื นกบั ชวี ติ ซงึ่ ตอนจบไมจ่ ําเป็ นจะตอ้ งเป็ นไปตามมาตรฐานทคี่ นตงั้ ไว ้

เมลด็ พันธทุ์ สี่ ลายไป

เมล็ดพันธขุ์ องตน้ ไมต้ น้ หนง่ึ บงั เอญิ หลน่ ลงมายังพน้ื ดนิ
แลว้ เมล็ดนัน้ ก็เงยหนา้ ขนึ้ มา เห็นแมข่ องตวั เอง
เป็ นตน้ ไมพ้ ันปีตน้ หนง่ึ ลาํ ตน้ ยนื อยอู่ ยา่ งม่นั คงสงา่ ผา่ เผย
ตดั กบั ดา้ นหลงั ซง่ึ เป็ นฟ้าสคี รามอนั กวา้ งใหญไ่ พศาล
ยง่ิ แสดงใหเ้ ห็นถงึ ความยงิ่ ใหญข่ องแมต่ วั เอง

“แม่ แม่ ทําไมแมถ่ งึ ยนื ไดอ้ ยา่ งยง่ิ ใหญบ่ นพน้ื โลก? เมล็ดพันธถุ์ าม
ตน้ ไมผ้ เู ้ ป็ นแมพ่ ูดกบั ลกู อยา่ งปรานีวา่
“นไ่ี มใ่ ชค่ วามยงิ่ ใหญ่ แตม่ นั เป็ นสงิ่ ทเี่ ตบิ โตขน้ึ มาเองตามธรรมชาติ
เมลด็ พันธทุ์ กุ เม็ดของเรา เพยี งแคม่ คี วามสมบรู ณแ์ ขง็ แรง
ดดู นํ้า รบั ฝน และรบั แสงแดด กจ็ ะเตบิ โตไดเ้ องตามธรรมชาติ
แตก่ ต็ อ้ งทนผา่ นประสบการณจ์ ากลมแรงฟ้าคะนอง ผา่ นฤดกู าลตา่ งๆ
ลกู เอย๋ วันหนงึ่ เจา้ ก็จะเตบิ โต และสงู ใหญเ่ ทา่ แม่”
เมลด็ พันธนุ์ ัน้ ยังรสู ้ กึ งงงวยตอ่ ชวี ติ ในอนาคต

“ แต่ แมค่ รบั ทําอยา่ งไรลกู ถงึ จะตงั้ ลาํ ตน้ ไดอ้ ยา่ งมัน่ คง ลกู ตอ้ งทําอยา่ งไร?”
“ลกู รกั ของแม่ สง่ิ ทสี่ ําคญั ทส่ี ดุ คอื เจา้ จะตอ้ งยอ่ ยสลายตวั เองกอ่ น
ทําตวั เองใหห้ ลอมละลายอยใู่ นดนิ หลงั จากนัน้ ก็แตกยอดออ่ นออกมา
กลายเป็ นตน้ ไมต้ น้ หนงึ่ ขอใหเ้ ป็ นตน้ ไม ้ วนั หนง่ึ เจา้ ก็จะเหมอื นแมเ่ อง
รับรคู ้ วามสขุ จากทอ้ งฟ้า สายลมและแสงแดด”

“แมค่ รับ ลกู ตอ้ งยอ่ ยสลายไป มนั น่ากลวั นะแม่ และถา้ หากลกู หลอมละลาย
ปนอยใู่ นดนิ แลว้ ไมไ่ ดโ้ ตมาเป็ นตน้ ไม ้ แลว้ กลายเป็ นดนิ แลว้ ลกู จะทําอยา่ งไรครับ?
แลว้ ไมต่ อ้ งอยใู่ นดนิ ทมี่ ดื มดิ เปี ยกชน้ื ตลอดไปหรอื ?
อยา่ งนี้เป็ นการเสยี่ งภยั เกนิ ไปแลว้ เอาอยา่ งนด้ี กี วา่ ขอใหล้ กู เหลอื เมล็ดพันธสุ์ กั ครง่ึ อกี ครง่ึ โตเป็ นตน้ ไม ้
ดกี วา่ ”
ผเู ้ ป็ นลกู ตงั้ ใจวา่ จะทําอยา่ งนัน้ ขอเลอื กครงึ่ หนง่ึ สลายไป อกี ครง่ึ หนง่ึ
หลอมรวมลงดนิ เพอื่ ความสบายใจในความปลอดภยั ของตวั เอง

ผเู ้ ป็ นแมถ่ อนใจยาว ทกุ ๆปีนางจะเกดิ เมลด็ พันธขุ์ น้ึ มากมาย แตม่ เี พยี ง

เมลด็ พันธเุ์ ม็ดสองเม็ดเทา่ นัน้ ทจี่ ะยอมยอ่ ยสลาย แลว้ เตบิ โตเป็ นตน้ ไม ้
สว่ นพวกทบ่ี งั เอญิ หลน่ ลงมา ปลอ่ ยใหต้ วั เองเน่าเป่ือย แลว้ ก็กลายเป็ นดนิ
สญู สลายหายไปจรงิ ๆ

๖๔. หาตวั ตนของตวั เองทหี่ ายไป

มพี ระรปู หนงึ่ บวชเรยี นผา่ นไป 20 พรรษาแลว้ กย็ ังไมบ่ รรลธุ รรม
จติ ใจจงึ รสู ้ กึ วา้ วนุ่ และกระวนกระวาย

วนั หนง่ึ พระอาจารย์ ใชใ้ หไ้ ปทําธรุ ะทขี่ า้ งนอกทตี่ อ้ งใชเ้ วลาถงึ 1 ปี
เขาคดิ ในใจวา่ “ตอ้ งใชเ้ วลานานขนาดนี้ ตวั เองก็ปฏบิ ตั ธิ รรมไมม่ ี
ความกา้ วหนา้ อะไร น่ีไมใ่ ชเ่ ป็ นการเสยี เวลาไปโดยเปลา่ ประโยชน์
หรอื “ เลยทําใหจ้ ติ ใจมแี ตค่ วามทกุ ขก์ งั วล

พระอกี รปู หนง่ึ ซง่ึ เป็ นเพอื่ นกนั ไดย้ นิ เพอื่ นมาปรับทกุ ข์
เลยพูดปลอบวา่ ขา้ จะไปเป็ นเพอื่ นเจา้ ขณะทเ่ี ดนิ ทางไปนัน้
ขา้ อาจจะพอแนะนําอะไรทเ่ี กย่ี วกบั การภาวนาไดบ้ า้ ง”
พระรปู นัน้ ไดย้ นิ แลว้ ดใี จมาก แลว้ ทงั้ สองกเ็ ดนิ ทางไปดว้ ยกนั

ขณะทเ่ี ดนิ ทางไปดว้ ยกนั พระทไี่ ปเป็ นเพอ่ื นมกั จะคยุ และมเี รอ่ื งสนุกทงั้ วนั
เหมอื นกบั จะลมื ปณธิ านทตี่ งั้ ไวต้ งั้ แตต่ น้ พระรปู นัน้ รสู ้ กึ ผดิ หวงั เป็ นอยา่ งมาก
จงึ รอ้ งขอใหเ้ พอ่ื นชว่ ยเหลอื เรอื่ งการปฏบิ ตั ธิ รรม

“ไมใ่ ชข่ า้ ไมช่ ว่ ยเหลอื เจา้ แตข่ า้ ชว่ ยเจา้ ไมไ่ ดจ้ รงิ ๆ ตลอดการเดนิ ทาง สง่ิ ที่
เจา้ จะตอ้ งทําเองมี 5 อยา่ ง”
“5 อยา่ งมอี ะไรบา้ ง?”
“ฉัน ดมื่ ถา่ ยหนัก ถา่ ยเบา นอน”

ขณะทเ่ี พอื่ นพูดจบ พระรปู นัน้ เขา้ ใจไดโ้ ดยฉับพลบั ทส่ี ดุ เขากร็ แู ้ จง้ แลว้
จากคาํ พูดไมก่ ค่ี าํ ทําใหร้ จู ้ กั “ตวั ตนของตวั เอง”
ดงั นัน้ เขาจงึ เดนิ ทางตอ่ ไปตามลําพัง ไมต่ อ้ งการเพอื่ นไปดว้ ยอกี แลว้

หนง่ึ ปีผา่ นไป เมอ่ื เขากลบั มาถงึ วัด ทนั ทที พี่ ระอาจารยเ์ ห็นหนา้ กพ็ ดู กบั เขาวา่
“ในทส่ี ดุ เจา้ ก็หาตวั ตนทแ่ี ทจ้ รงิ ของเจา้ ไดแ้ ลว้ ”

นกึ ถงึ ตลอด 20 ปีทผี่ า่ นมาตวั เองชา่ งไมเ่ ดยี งสาเสยี จรงิ ๆ
ทกุ อยา่ งกค็ ดิ จะพงึ่ พงิ แตอ่ าจารย์ นกึ วา่ หากหา่ งไกลจากอาจารยแ์ ลว้
จะภาวนาไมไ่ ด ้ จนทําใหก้ ารรแู ้ จง้ ลา่ ชา้ ไปมาก
หลงั จากการชแ้ี นะของกลั ยาณมติ ร จนไดค้ น้ พบตวั ตนของตนเอง
และเมอ่ื รวู ้ า่ รากเหงา้ ของการภาวนาลว้ นแตต่ อ้ งอาศยั
“รเู ้ อง ทําเอง เห็นเอง” ตนเองถงึ ไดเ้ รมิ่ ตน้ เดนิ ไปสู่
“วถิ แี หง่ การรแู ้ จง้ ”

หมนั่ พจิ ารณาถงึ อนจิ จงั

มชี ายหนุ่มคนหนง่ึ อยากจะเขา้ ใจชวี ติ ใหแ้ จม่ แจง้
ดงั นัน้ เขาจงึ ตดั สนิ ใจจะเดนิ ทางออกไปดโู ลกกวา้ ง
ขณะทเี่ ดนิ ไปถงึ อกี หมบู่ า้ นหนง่ึ เจอเพอื่ นและภรรยาของเพอ่ื น
ซง่ึ ตงั้ ครรภอ์ ยู่ จากการคะยัน้ คะยอดว้ ยความมนี ํ้าใจของเพอ่ื น
จงึ ตดั สนิ ใจอยพู่ ักชวั่ คราว

แตใ่ ครจะรวู ้ า่ เพยี งแคช่ วั่ ขา้ มคนื เมอื่ เพอ่ื นของเขาออกไปทํางานขา้ งนอก
ก็ประสบอบุ ตั เิ หตเุ สยี ชวี ติ ทําใหภ้ รรยาของเพอ่ื นตอ้ งเศรา้ โศก เสยี ใจ
ไมเ่ ป็ นอนั กนิ อนั นอน และตรอมใจจนทําใหต้ อ้ งคลอดลกู กอ่ นกาํ หนด

ชวั่ เวลา “การเกดิ กบั การตาย” ทไ่ี ดเ้ ห็น ทําใหช้ ายหนุ่มนัน้ เห็นถงึ ความไม่
เทยี่ ง ความไมเ่ ทยี่ งทําใหค้ นตอ้ งตาย และก็เป็ นความไมเ่ ทย่ี งทท่ี ําใหเ้ กดิ
อนจิ จงั ทําใหค้ นเป็ นทกุ ข์ แลว้ ก็เป็ นอนจิ จงั ทพ่ี าความสขุ มาให ้
วนิ าทนี ี้ ไมร่ วู ้ า่ อนจิ จังนี้ พาความทกุ ขห์ รอื พาความสชุ มาใหเ้ ขา

เมอื่ จดั การงานศพใหเ้ พอ่ื นแลว้ เขากเ็ ดนิ ทางตอ่ ไป
และเมอื่ เดนิ ทางถงึ เมอื งๆหนง่ึ เห็นพน่ี อ้ งคหู่ นง่ึ
คนพซ่ี ง่ึ เดนิ นําหนา้ อยู่ มใี บหนา้ ทเี่ ต็มไปดว้ ยความสขุ สมหวัง
เหมอื นกบั ประสบความสาํ เร็จในชวี ติ และหนา้ ทกี่ ารงาน
สว่ นคนนอ้ งทเ่ี ดนิ ตามมา ใบหนา้ เต็มไปดว้ ยความผดิ หวงั
เหมอื นกบั ถกู บบี คนั้ จากโชคชะตาอยา่ งน่าสงสาร
ชายหนุ่มเห็นฉากชวี ติ ลกั ษณะนีแ้ ลว้ รสู ้ กึ ขําอยใู่ นใจ

แลว้ กต็ ดั สนิ ใจพํานักอยใู่ นเมอื งนี้
เพอ่ื จะไดพ้ นิ จิ พจิ ารณาลกั ษณะของบคุ คลตา่ งๆ
หลงั จากเวลาผา่ นไปสบิ ปี ชายหนุ่มนัน้ กเ็ ขา้ สวู่ ัยกลางคนแลว้

และพนี่ อ้ งคนทเี่ ขาเคยพบเมอ่ื เดนิ เขา้ เมอื งครงั้ แรก
คนพเ่ี น่อื งจากเป็ นคนมักใหญใ่ ฝ่ สงู และ เจา้ สําราญ
ผา่ นไปไมน่ าน กจิ การกล็ ม้ เหลว
สว่ นคนนอ้ ง เป็ นคนจรงิ จงั และซอ่ื ตรง ทํางานทําการดว้ ยความระมัดระวัง
และรกั ษาสจั จะ ทสี่ ดุ ก็ประสบความสําเร็จในชวี ติ

ชว่ งเวลา “แหง่ ความสาํ เร็จและความพา่ ยแพ”้ ทําใหช้ ายคนนัน้ รสู ้ กึ ถงึ
การเปลยี่ นแปลงของชวี ติ อนจิ จัง นําพาความสมหวังมาให ้
และอนจิ จงั ก็นําพาความผดิ หวงั มาใหม้ นุษยเ์ รา
วนิ าทนี ี้ เขาไมร่ วู ้ า่ อนจิ จงั เป็ นสงิ่ ทด่ี หี รอื เลว

เวลาผา่ นไปไมร่ อู ้ กี นานเทา่ ไหร่ จากวยั กลางคนกล็ ว่ งเลยเขา้ สวู่ ัยชรา
เขาคดิ ในใจวา่ ถงึ เวลาแลว้ ทจ่ี ะกลบั ไปสบู่ า้ นเกดิ
ชว่ งเวลาแหง่ การ “จากมา แลว้ กลบั ไป” ทําใหเ้ ขารสู ้ กึ ถงึ ความ

ไมเ่ ป็ นแกน่ สารของชวี ติ ความอนจิ จงั ทําใหค้ นเป็ นหนุ่ม
แลว้ ก็เป็ นความอนจิ จัง ทท่ี ําใหค้ นแก่ ความไมเ่ ทยี่ งทําใหเ้ กดิ วนั พรงุ่ น้ี
และเพราะความไมเ่ ทย่ี งอาจจะทําใหค้ นไมม่ วี นั พรงุ่ น้ี
วนิ าทนี ัน้ เขาไมร่ วู ้ า่ ความไมเ่ ทย่ี งเป็ นกศุ ลหรอื เลวรา้ ย

ทา่ นละ่ เขา้ ใจคําวา่ ”อนจิ จงั ” หรอื เปลา่ ? มคี วามคดิ เห็นวา่ อยา่ งไร?
พระทา่ นกลา่ ววา่ “ทกุ สงิ่ ลว้ นเป็ นอนจิ จัง” ทกุ สงิ่ ทกุ อยา่ งทเ่ี กดิ ขนึ้ ยอ่ ม
จะตอ้ งมเี หตมุ ปี ัจจยั มารวมกนั จงึ ทําใหม้ กี ารเกดิ และดบั
พวกเราเคยมองเห็นกนั บา้ งหรอื เปลา่ ? หรอื ยังคงจะยดึ มน่ั ถอื มัน่ อยกู่ บั
เกยี รตยิ ศ ชอื่ เสยี ง ความอยากมอี ยากไดอ้ ยอู่ กี

หากเราม่ันนกึ ถงึ ความไมเ่ ทย่ี ง จติ ของเราจะคลายความยดึ ม่นั ถอื มนั่
จติ จะไมพ่ ยายามปรงุ แตง่ เพอ้ ฝัน
หม่ันพยายามนกึ ถงึ อนจิ จงั จติ จะไมแ่ ข็งทอ่ื
จติ จะออ่ นโยน นุ่มนวลควรคา่ แกก่ ารใชง้ าน
และจะคลายความยดึ ตดิ วา่ น่ันเป็ น “ ตวั เราของเรา “
และทส่ี ดุ จติ จะ สะอาด สวา่ ง และ สงบ อยา่ งไรข้ องเขต

ทม่ี า สมาชกิ เว็บบอรด์ ชาวเซน ของไตห้ วนั

โลกสวรรคโ์ ลกมนุษย์

สามภี รรยาซง่ึ อาศยั อยบู่ นสรวงสวรรค์ เป็ นคสู่ ามภี รรยาทม่ี คี วามสขุ ทสี่ ดุ
สามภี รรยาบนสรวงสวรรคไ์ มเ่ หมอื นกบั คสู่ ามภี รรยาบนโลกมนุษย์
พวกเขาไมม่ กี ารทะเลาะเบาะแวง้ กนั และไมม่ กี ารรอ้ งไห ้ และไมม่ คี วามโกรธ
แคน้ ซง่ึ กนั และกนั และกไ็ มท่ ํารา้ ยซงึ่ กนั และกนั

ไดย้ นิ ไดฟ้ ังมาวา่ ตอ้ งเป็ นคสู่ ามภี รรยาทร่ี ักใครก่ นั มาถงึ หา้ รอ้ ยชาติ
ถงึ จะมบี ญุ ไดไ้ ปเกดิ เป็ นคสู่ ามภี รรยาบนสรวงสวรรค์

สามภี รรยาทอ่ี ยบู่ นสรวงสวรรค์ เมอ่ื คดิ อยากจะกนิ อะไร กจ็ ะไดก้ นิ ของดๆี
ดงั ใจหวงั คดิ อยากจะมเี สอ้ื ผา้ กจ็ ะมเี สอื้ สวยๆทนั ที เพราะเหตนุ ี้ พวกเขาจงึ
ไมม่ คี วามจะเป็ นตอ้ งทํางานใหย้ ากลาํ บาก และไมต่ อ้ งรับผดิ ชอบอะไรทัง้ สนิ้

บอ่ ยครงั้ ทพ่ี วกเขาจงู มอื กนั ไปเดนิ เลน่ อยบู่ นทางสายรงุ ้ นั่งจบิ น้ําชาอยบู่ นกอ้ นเมฆ
หรอื วา่ อยฟู่ ังเสยี งน้ําไหลจากธารสวรรคเ์ งยี บๆ พรอ้ มกบั ชนื่ ชมความงามของตวั เอง
อยา่ งเงยี บๆคนเดยี ว

สง่ิ เดยี วทที่ ําใหช้ าวสวรรคเ์ ป็ นทกุ ขท์ สี่ ดุ คอื เมอื่ เสพสขุ จนหมดอายทุ จ่ี ะอยบู่ นสวรรค์
ชวี ติ ก็จะสญู สนิ้ กลนิ่ หอมกรนุ่ ทม่ี ตี ดิ ตวั ก็จะหลน่ หายไป
มงกฎุ ดอกไมท้ ปี่ ระดบั อยบู่ นหัวกจ็ ะเหย่ี วเฉา เสอื้ ทส่ี วยงามก็จะบนิ หายไปทลี ะชน้ิ
สดุ ทา้ ยก็จะลม้ ลงขณะทยี่ นื หรอื น่ังอยู่ และขณะทล่ี ม้ ลงนัน้ เอง จะเหมอื นกบั ดวงไฟทด่ี บั ไปโดยฉับพลนั
แลว้ เหลอื เพยี งควันทลี่ อยหายไปในความวา่ งเปลา่

มสี ามภี รรยาคหู่ นง่ึ ไดเ้ สพสขุ อยบู่ นสรวงสวรรคน์ ม้ี าหลายพันปีแลว้ เมอื่ ถงึ วาระ
ทใ่ี กลจ้ ะจบสน้ิ มกั จะเกดิ ความคดิ นข้ี น้ึ มาบอ่ ยๆวา่
“ชวี ติ ทม่ี คี วามสขุ อยา่ งน้ีไมร่ จู ้ ะอยไู่ ดอ้ กี นานแคไ่ หน”

วนั หนงึ่ ฝ่ ายภรรยาลอยขน้ึ ไปทตี่ น้ ไมต้ น้ หนงึ่ เพอ่ื จะเดด็ ดอกไมไ้ ปใหส้ ามี
เพราะวา่ ผคู ้ นทัง้ หมดทอี่ าศยั อยบู่ นสรวงสวรรคต์ อ้ งประดบั ดว้ ยมงกฎุ ดอกไม ้
เพอื่ เป็ นสงา่ ราศแี กต่ วั เอง และดอกไมเ้ หลา่ น้เี ป็ นหนา้ ทข่ี องภรรยาท่ี
จะตอ้ งจัดเตรยี มไวใ้ ห ้

ฝ่ ายสามซี งึ่ กําลงั อาบนํ้าอยู่ เขาใชเ้ มฆขาวไปแตะกบั แสงอาทติ ย์ แลว้ นํามา
ขดั ตวั ใหส้ ะอาด พลางรอ้ งเป็ นเพลงออกมาอยา่ งไพเราะเสนาะหู เสยี งเพลง
ขบั กลอ่ มประสานไปพรอ้ มกบั แสงทอง แวว่ แผว่ ไปท่ัวสวนสวยในบา้ น
ของตวั เอง ภรรยาซง่ึ เดนิ มาถงึ ตวั บา้ นถงึ กบั เคลบิ เคลมิ้ ไปกบั บรรยากาศ
ทไี่ ดเ้ ห็นกบั ตา

แตก่ ็เวลานัน้ นั่นเอง ทฝ่ี ่ ายภรรยาเรม่ิ ตน้ มเี หงอื่ ไหลออกมา
นางรสู ้ กึ กงั วลและตกใจมาก จนทํามงกฎุ ดอกไมร้ ว่ งหลน่ กระจายกลายเป็ น
ดวงดาว เสอื้ ผา้ ทส่ี วยงามตา่ งๆทมี่ อี ยู่ กก็ ลายเป็ นสะเกด็ ไฟลอยไปทว่ั
แตกกระจายกลายเป็ นเศษเพชร ชดุ ราตรสี เี งนิ ยวง
ไดก้ ลายเป็ นชน้ิ ๆ ลอยไป แลว้ กลายเป็ นเมฆขาว
ยงั ไมท่ นั ทจี่ ะไดเ้ อย่ อะไร นางกส็ ลายหายไปแลว้
เหมอื นกบั ตกหลน่ มาจากตน้ ไมส้ งู ลอยละลว่ิ ลงมา
เหมอื นแสงกระพรบิ แลว้ หายไป
วนิ าทสี ดุ ทา้ ยกอ่ นจะหายไป ยงั ไดย้ นิ เสยี งเพลงของสามดี งั แวว่ อยใู่ นหู

เมอื่ นางตน่ื ขน้ึ มาอกี ครัง้ หนง่ึ ก็ไดย้ นิ เสยี งรอ้ งไหข้ องตวั เอง
ทแี่ ทน้ างไดเ้ กดิ ใหมบ่ นโลกมนุษยแ์ ลว้ พวกผใู ้ หญน่ กึ วา่ เดก็ เมอ่ื ถกู อากาศแลว้ ตกใจจงึ รอ้ งไห ้
แตไ่ มใ่ ชอ่ ยา่ งนัน้ นางรอ้ งไหเ้ พราะในจติ ใจยังมเี สยี งเพลงของสามฝี ังอยลู่ กึ ๆ
เมอื่ นกึ ถงึ ความสขุ บนสรวงสวรรคก์ อ็ ดทจ่ี ะรอ้ งไหไ้ มไ่ ด ้
ขณะทน่ี างเกดิ มามกี ลนิ่ หอมของกหุ ลาบอบอวลไปท่วั หอ้ ง
พ่อแมจ่ งึ ตงั้ ชอ่ื ใหว้ า่ “กหุ ลาบ”

กหุ ลาบยงั จําวันเวลาทอ่ี ยบู่ นสรวงสวรรคไ์ ด ้ และเลา่ เรอื่ งราวตา่ งๆบนสวรรคใ์ หค้ น
ในบา้ นฟัง แตไ่ มม่ ใี ครเชอื่ คดิ วา่ เป็ นความฟันเฟื่องของหลอ่ นเอง
เมอ่ื กหุ ลาบโตเป็ นสาว พ่อแมก่ ใ็ หแ้ ตง่ งานไปกบั ชายหนุ่มใกลบ้ า้ น แมห้ ลอ่ นจะสวม
บทบาททเี่ ป็ นภรรยาทดี่ ที ส่ี ดุ แตใ่ นสว่ นลกึ แลว้ ยังจําสามที อ่ี ยบู่ นสวรรคอ์ ยา่ งมิ
ลมื เลอื น หลอ่ นรวู ้ า่ หากอยากกลบั ไปอยบู่ นสรวงสวรรคก์ บั สามเี กา่ อกี จะตอ้ งรบี
สรา้ งกศุ ลอยา่ งสดุ ชวี ติ ในชว่ งชวี ติ อนั สนั้ ทอี่ ยบู่ นโลกมนุษย์ และตอ้ งรักษาอดุ มการณ์
อยา่ งแน่วแน่ กหุ ลาบมักจะนําดอกไมธ้ ปู เทยี น ไปถวายบชู าทว่ี ดั เสมอ และใสบ่ าตร
ดว้ ยอาหารเจอนั รสเลศิ บรจิ าคอาหารและเครอื่ งนุ่งหม่ ใหก้ บั คนยากคนจน ชวี ติ ของ
หลอ่ นเหมอื นกบั อยเู่ พอื่ อทุ ศิ ตนและทําทานเทา่ นัน้ และนางกน็ ําความคดิ เหลา่ นี้
ไปเชญิ ชวนและปลกู ฝังใหก้ บั ลกู ๆสค่ี นและสามใี นโลกมนุษยด์ ว้ ย

วันหนงึ่ ขณะทท่ี ําบญุ อยทู่ วี่ ัด รสู ้ กึ เวยี นหวั ขนึ้ มากะทนั หนั เลยพงิ ไวก้ บั กาํ แพงแลว้ นงิ่ พักสกั ครู่
ไดก้ ลนิ่ หอมของดอกไมอ้ อ่ นๆแบบในสวรรค์ แลว้ กส็ นิ้ ใจไป
ลมื ตาขนึ้ มาอกี ครัง้ หนง่ึ หลอ่ นก็กาํ ลงั เก็บดอกไมอ้ ยใู่ ตต้ น้ ไมต้ น้ หนงึ่ หลอ่ นมองเสอื้ ผา้ ทสี่ วมใสอ่ ยู่
ทแ่ี ทห้ ลอ่ นกส็ วมใสช่ ดุ นางฟ้าเหมอื เดมิ แลว้ เมอ่ื สามบี นสวรรคอ์ าบนํ้าเสร็จแลว้ กเ็ ดนิ มาทส่ี วนดอกไม ้
พดู กบั นางวา่
“เมอ่ื กขี้ า้ เรยี กเจา้ ไมไ่ ดย้ นิ หรอกหรอื ?”
“เมอื่ กขี้ า้ สลายตวั ไป แลว้ ไปเกดิ ในโลกมนุษย”์
“เป็ นความจรงิ หรอกหรอื ? แลว้ อยใู่ นโลกมนุษยน์ านแคไ่ หน?”
สามถี ามดว้ ยความประหลาดใจ
“ขา้ อยใู่ นครรภข์ องแมส่ บิ เดอื น ถงึ เกดิ ออกมา อายสุ บิ หกก็แตง่ งานไปอยกู่ บั
คนบา้ นใกลๆ้ คลอดลกู มาแลว้ สคี่ น พยายามทําแตค่ วามดแี ละสรา้ งแตบ่ ญุ กศุ ล
แลว้ วงิ วอนอธษิ ฐานขอใหไ้ ดพ้ บเจา้ อกี ดงั นัน้ จงึ มาเกดิ ทน่ี อ่ี กี ” ภรรยาตอบ
“แลว้ อายขุ ยั ในโลกมนุษยย์ าวนานแคไ่ หน?” สามถี าม
“อายขุ ยั ในโลกมนุษย์ กอ็ ยใู่ นราวๆไมเ่ กนิ รอ้ ย รอ้ ยปีก็เทา่ กบั หนงึ่ คนื ของสวรรคเ์ รา”
“แลว้ คนในโลกมนุษยท์ ําอะไรบา้ งในขณะทยี่ ังมชี วี ติ อย?ู่ ”

ชว่ งชวี ติ ของคน หนง่ึ ในสามสว่ นหมดกบั ไปกบั การนอน อกี หนง่ึ ในสามสว่ นหมด
ไปกบั แสวงหาอาหารเครอ่ื งนุ่งหม่ แสวงหาความสขุ มาปรนเปรอตวั เอง อกี หนง่ึ สว่ น
ทเี่ หลอื นํามาโกรธแคน้ สํานกึ ผดิ นนิ ทาแกง่ แยง่ ชงิ ดชี งิ เดน่ คนสว่ นใหญก่ ็ใชช้ วี ติ
ลกั ษณะนีไ้ ปจนตาย มคี นเพยี งสว่ นนอ้ ยทจ่ี ะรจู ้ กั ชนื่ ชมสงิ่ ดงี ามตา่ งๆทอ่ี ยรู่ อบๆตวั
เพอ่ื จะไดน้ ํามาพัฒนาโลกของจติ วญิ ญาณใหส้ วยงาม แสวงหาความรกั และความอบอนุ่ จากสงิ่ ตา่ งๆ

ฝ่ ายสามซี ง่ึ ไดฟ้ ังถงึ เรอื่ งราวตา่ งๆในโลกมนุษย์ รสู ้ กึ กระเทอื นใจยงิ่ นัก
“หรอื วา่ คนในโลกมนุษย์ ไมร่ จู ้ กั สาํ นกึ วา่ ชว่ งชวี ติ อันสนั้ ทอ่ี ยใู่ นโลก ควรจะ
ไปทําในสงิ่ ทม่ี คี วามหมาย?”
“ไมห่ รอก คนสว่ นใหญย่ ังหลงใหลมวั เมาเหมอื นอยใู่ นความฝัน เหมอื นกบั
วา่ พวกเขาไมร่ จู ้ กั แกไ่ มร่ จู ้ ักตาย เพยี งแตเ่ มอื่ ความตายมาถามหาแลว้
ถงึ จะเศรา้ โศกรอ้ งไหค้ รํา่ ครวญ” ภรรยาตอบ

สองสามภี รรยาคยุ กนั ถงึ ชวี ติ อันสนั้ ในโลกมนุษย์ แลว้ คนเหลา่ นัน้ ไมร่ จู ้ กั ใชช้ วี ติ
อยา่ งสวยงามและมคี วามรกั ไมร่ จู ้ กั ทําสงิ่ ซง่ึ มคี วามหมายกบั ชวี ติ ในใจเกดิ ความ
รสู ้ กึ เสยี ดายเป็ นอยา่ งยง่ิ

ฝ่ ายภรรยาพดู ขน้ึ วา่ “พวกเราอยา่ พูดถงึ เรอื่ งราวของโลกมนุษยด์ กี วา่ มา ขา้ จะกลดั
ดอกไมเ้ พม่ิ ใหเ้ จา้ อกี ดอก พูดพลางนางกบ็ นิ ลงจากตน้ ไมอ้ ันสงู ใหญน่ ัน้
เมอื่ นางบนิ ลงมาใกลถ้ งึ พน้ื ทปี่ ดู ว้ ยกอ้ นเมฆ จงึ รสู ้ กึ วา่ เหยยี บไมถ่ กู กอ้ นเมฆ
แลว้ ก็เหมอื นกบั สะดดุ อะไรสกั อยา่ ง แลว้ ทงั้ ตวั ก็ลอยละลอ่ งดงั ดอกไมท้ ร่ี ว่ งหลน่ ลง
ผา่ นกอ้ นเมฆไปทลี ะชนั้ ทลี ะชนั้ ลงไปเรอ่ื ยๆ
กหุ ลาบตนื่ ขน้ึ มาจากความฝัน มองไปรอบๆตวั ถงึ รวู ้ า่ ตวั เองไมไ่ ดอ้ ยบู่ น
ความสกุ สวา่ งและความสวยงามของสวรรค์ แตอ่ ยใู่ นบา้ นทย่ี ังดมู ดื สลวั อยู่
และคนทนี่ อนหลบั สบายอยขู่ า้ งๆตวั นัน้ คอื ลกู สาวคนเล็ก
ซง่ึ ใบหนา้ ยงั ดแู ฝงไวด้ ว้ ยรอยยม้ิ ออ่ นๆ

หลอ่ นนกึ ถงึ สามที เ่ี พอื่ ปากทอ้ งและความเป็ นอยขู่ องทกุ คนในครอบครวั
ขณะทฟ่ี ้ายงั ไมส่ าง ก็ออกไปทํางานอยใู่ นทอ้ งนาแลว้ นางหยบิ เสอ้ื ผา้ สวม
แลว้ ก็ไปเดนิ เลน่ อยใู่ นสวนบรเิ วณบา้ น ไดก้ ลน่ิ หอมออ่ นๆของดอกราตรี
โชยผา่ นเขา้ มา หลอ่ นคดิ ในใจ “เมอ่ื กเ้ี ป็ นความฝันบนสวรรคห์ รอื เป็ นความฝัน
ในโลกมนุษย”์ มองไปรอบๆตวั ทอ้ งฟ้ากวา้ งใหญไ่ รข้ อบเขต มแี ตค่ วามเงยี บสงบ
ไมม่ คี าํ ตอบใดๆใหก้ บั ตวั เอง

หลอ่ นคดิ ตอ่ ไปอกี “เรอ่ื งทอ่ี ยบู่ นสวรรคเ์ ป็ นความจรงิ หรอื เรอ่ื งทอี่ ยใู่ นโลกถงึ จะเป็ น
ความจรงิ นะ” มองไปทฟ่ี ้า กเ็ ห็นแตด่ วงดาวกระพรบิ แวววบั ไปมา เงยี บไมม่ คี าํ ตอบเชน่ เคย

เมอ่ื นางเฝ้าถามตวั เองอยนู่ ัน้ แสงแรกของพระอาทติ ยไ์ ดส้ าดสอ่ งมากระทบกบั
กอ้ นเมฆ ผา่ นมายังพน้ื โลก กหุ ลาบยงั จําคาํ พูดในความฝันไดว้ า่
“หรอื วา่ คนในโลกมนุษยไ์ มไ่ ดร้ สู ้ าํ นกึ เลยวา่ ชว่ งชวี ติ อันแสนสนั้ นัน้
ควรจะทําในสง่ิ ทม่ี คี วามหมายกบั ชวี ติ ? ไปพัฒนาโลกของจติ วญิ ญาณ
ใหด้ ขี นึ้ แสวงหาความรักความอบอนุ่ จากสง่ิ ตา่ งๆ รอ้ ยปีกป็ ลอ่ ยใหผ้ า่ น
ไปอยา่ งนเ้ี ฉยๆโดยเปลา่ ประโยชน”์

ไดย้ นิ เสยี งของลกู ทต่ี นื่ ขน้ึ มาเรยี กหาแม่ นางคดิ ในใจวา่ “หากสามารถใชช้ วี ติ อยา่ ง
มคี วามหมาย โลกมนุษยก์ ็คอื สวรรค์ หากไมส่ ามารถใชช้ วี ติ อยา่ งมคี วามหมาย
สวรรคก์ ค็ อื โลกมนุษย”์

ทมี่ า จากอนิ เตอรเ์ น็ต

๖๕. สง่ิ ดๆี ควรนํามาแบง่ ปัน

มแี มช่ ที า่ นหนงึ่ เพราะศรัทธาในพทุ ธศาสนามาก จงึ ไดส้ รา้ งพระพทุ ธรปู
มาองคห์ นงึ่ พรอ้ มกบั เคลอื บองคพ์ ระดว้ ยทองคําเปลวเหลอื งอรา่ มไปทงั้ องค์
ไมว่ า่ ทา่ นจะไปทไี่ หน จะนมิ นตพ์ ระพทุ ธรปู องคน์ ไ้ี ปดว้ ยเสมอ
พระพุทธรปู องคน์ ีเ้ หมอื นกบั ศนู ยร์ วมความศรัทธา ความหวังและจติ ใจ
แมแ้ ตช่ วี ติ ของทา่ นก็ฝากรวมไวใ้ นองคพ์ ระน้ี

ผา่ นไปหลายปี แมช่ ที า่ นนกี้ อ็ ยปู่ ระจําทวี่ ดั ในชนบทแหง่ หนงึ่ ภายในวดั มี
พระพุทธรปู มากมาย กม็ กี ระจกใสครอบไว ้ ทา่ นเลยหากระจกใสมาครอบไว ้
บา้ ง ทา่ นคดิ จะไมใ่ หค้ วนั ธปู ทจี่ ดุ บชู าลอยไปทพ่ี ระองคอ์ น่ื ๆ แตใ่ นบรเิ วณ
ทก่ี วา้ งๆอยา่ งนจี้ ะไมใ่ หค้ วนั ธปู ลอยไปท่ัวไดอ้ ยา่ งไร?

คดิ ไปคดิ มาเลยคดิ จะทําทอ่ ขน้ึ มาเพอ่ื ใหค้ วันธปู เขา้ ไปทอี่ งคพ์ ระของตวั
เองทเ่ี ดยี ว นอกจากพระของตวั เองแลว้ ทา่ นไมเ่ คยมองหรอื กราบไหวพ้ ระองค์
อน่ื เลย

มคี นตวิ า่ ทําอยา่ งน้ีไมเ่ ป็ นการสมควร ทําใหเ้ กดิ การเลอื กเขาเลอื กเรา ทําอยา่ ง
นที้ ําอยา่ งไรก็ภาวนาใหเ้ กดิ ผลไมไ่ ด ้ แตแ่ มช่ ที า่ นนี้กห็ าไดฟ้ ังคําตกั เตอื นของใครไม่

ผลสดุ ทา้ ยพระพทุ ธรปู องคน์ ัน้ ถกู ควันธปู จบั จนดาํ ไปทงั้ องค์ ดแู ลว้ หมองจนหมดราศี

บทเรยี นชวี ติ หา้ บท

บททห่ี นง่ึ …
ฉันเดนิ ไปทท่ี อ้ งถนน
ทฟี่ ตุ บาทมหี ลมุ ลกึ อยหู่ ลมุ หนง่ึ ฉันเผลอตกลงไปในหลมุ นัน้
ฉันเดนิ ผดิ ทางแลว้ ฉันหมดหวังแลว้
น่ันไมใ่ ชค่ วามผดิ ของฉัน ตอ้ งเสยี แรงไปไมใ่ ชน่ อ้ ยถงึ จะปีนป่ ายขน้ึ มาได ้

บททสี่ อง …
ฉันเดนิ ไปบนถนนเหมอื นกนั ทฟี่ ตุ บาทมหี ลมุ ลกึ
ฉันทําเป็ นมองไมเ่ ห็น แตก่ ็ตกลงไปจนได ้
ฉันแทบจะไมเ่ ชอื่ ตวั เองวา่ ฉันจะตกลงไปในทมี่ ลี กั ษณะเดมิ ได ้
แตน่ ่ันกไ็ มใ่ ชค่ วามผดิ ของฉัน
แลว้ ก็ตอ้ งใชเ้ วลาอกี ไมน่ อ้ ยถงึ จะปี นขนึ้ มาได ้

บททส่ี าม
ฉันเดนิ ไปในถนนทมี่ ลี กั ษณะเดยี วกนั อกี
บทฟตุ บาทมหี ลมุ ลกึ เชน่ เดยี วกนั
ฉันก็มองเห็นหลมุ ลกึ นัน้ แตฉ่ ันกต็ กลงไปจนได ้
มนั เหมอื นกบั เป็ นธรรมเนียมเสยี แลว้
ฉันลมื ตาขน้ึ มาดู ฉันรวู ้ า่ ฉันอยทู่ ไี่ หน
น่ันเป็ นความผดิ ของฉัน
ฉันจงึ รบี ปีนขน้ึ มา

บทเรยี นทส่ี ่ี …
ฉันเดนิ ไปบนถนนทเ่ี หมอื นกนั
บนฟตุ บาทมหี ลมุ ลกึ หลมุ หนงึ่
ฉันเดนิ ออ้ มผา่ นหลมุ นัน้

บทเรยี นทห่ี า้ ...
ฉันเดนิ ไปทถี่ นนอกี สายหนง่ึ
ฉันนกึ เอาเองวา่ เดนิ ไปบนความอสิ รเสรี
แตเ่ มอ่ื พบกบั ความเคยชนิ เดมิ ๆ
ฉันกก็ ลายเป็ นทาสของมันอกี

แมว้ า่ มนั จะเป็ นเชน่ นัน้ แตก่ ารรสู ้ าํ นกึ จะทําใหค้ อ่ ยๆเกดิ ความรตู ้ วั ขนึ้ มาได ้
เมอ่ื เราสงั เกตเห็นวา่ ตวั เองยงั ถลําลกึ ลงไปตามความเคยชนิ เดมิ ๆ
ก็จะคดิ อยากจะกระโดดออกมาจากหลมุ นัน้
แน่นอน บางทเี ราอาจจะยงั ตกลงไปไดอ้ กี
แตเ่ มอ่ื ตงั้ สตไิ ด ้ ปลอ่ ยเวลาผา่ นไปสกั ระยะหนงึ่
เรากจ็ ะกระโดดออกมาได ้ ทําใหม้ มี กี ารเปลยี่ นแปลงเกดิ ขน้ึ

๖๖. สองมอื กําจนแน่น จะกาํ ไดส้ กั เทา่ ไหร่

มอี บุ าสกทา่ นหนง่ึ มาปรับทกุ ขก์ บั พระอาจารยว์ า่ ภรรยาของตวั เองเป็ น
คนตระหนถี่ เี่ หนียวมาก ไมว่ า่ เรอื่ งอะไร หลอ่ นจะไมย่ อมจา่ ยแมแ้ ต่
สตางคแ์ ดงเดยี ว ขอใหพ้ ระอาจารยช์ ว่ ยไปทบ่ี า้ นชท้ี างสวา่ งใหแ้ กห่ ลอ่ น
เพอ่ื ใหห้ ลอ่ นไดร้ จู ้ กั ทําบญุ ทําทาน และทําสงิ่ ทเ่ี ป็ นกศุ ลบา้ ง

พระอาจารยเ์ ลยไปทบี่ า้ นของอบุ าสกทา่ นนัน้ ภรรยาของเขาออกมาตอ้ นรบั
แลว้ ก็เห็นไดว้ า่ เป็ นคนตระหนถ่ี เ่ี หนียวจรงิ ๆ เพราะแมแ้ ตน่ ํ้าชา
ยงั ไมน่ ํามาตอ้ นรับ

พระอาจารยจ์ งึ กาํ มอื ขน้ึ มาขา้ งหนงึ่ แลว้ ถามวา่ สกี า ถา้ หากมอื ของขา้ เป็ นอยา่ งนี้
ทกุ วันเจา้ รสู ้ กึ วา่ เป็ นอยา่ งไร?”

“ถา้ หากเป็ นอยา่ งนัน้ ทกุ วันกเ็ ป็ นเรอ่ื งแปลกประหลาด”

และพระอาจารยก์ แ็ บมอื อก แลว้ ถามวา่ “ถา้ เป็ นอยา่ งน้ที กุ วนั จะเป็ นอยา่ งไร?”
“อยา่ งนี้ก็เป็ นเรอื่ งแปลกประหลาดเชน่ กนั ”

“สกี า เจา้ พดู ไมผ่ ดิ มอื หากกาํ ตลอดเวลา หรอื แบตลอดเวลา ก็เป็ นเรอื่ งทผ่ี ดิ
แปลก ดว้ ยเหตแุ ละผลเดยี วกนั ในดา้ นทรัพยส์ นิ เงนิ ทอง หากรจู ้ ักแตจ่ ะเอา
ไมร่ จู ้ ักทําบญุ ทําทานบา้ ง เป็ นเรอ่ื งผดิ แปลก หรอื รจู ้ ักแตบ่ รจิ าค ไมร่ จู ้ กั เก็บ
สะสมกเ็ ป็ นเรอื่ งผดิ แปลก เงนิ ตอ้ งมกี ารไหลเวยี น มกี ารไหลเขา้ ไหลออก
เมอ่ื ตวงเขา้ มากต็ อ้ งใหม้ อี อก

ภรรยาของอบุ าสกทา่ นนัน้ ฟังแลว้ กเ็ ขา้ ใจ และรถู ้ งึ หลกั การของการจัดการ
ทรัพยส์ นิ เงนิ ทอง

๖๗. ยงั โกรธอยหู่ รอื เปลา่ ?

หญงิ คนหนง่ึ มนี สิ ยั แปลกประหลาด เรอื่ งใหญห่ รอื เรอ่ื งเล็กนอ้ ยกท็ ําใหห้ ลอ่ น
โกรธเป็ นฟื นเป็ นไฟได ้ หลอ่ นเองก็รซู ้ งึ้ ถงึ นสิ ยั ของตวั เองดี แตก่ ไ็ มส่ ามารถ
ควบคมุ ตวั เองไมใ่ หโ้ กรธได ้

มเี พอื่ นแนะนําหลอ่ นวา่ “วัดทอี่ ยใู่ กลๆ้ น้ีมพี ระบรรลธุ รรมขนั้ สงู อยทู่ า่ นหนงึ่
เจา้ ทําไมไมไ่ ปเลา่ สง่ิ ทเี่ จา้ เป็ นใหท้ า่ นฟัง และจะไดข้ อคาํ ชแ้ี นะจากทา่ น”
หญงิ คนนัน้ จงึ ไปหาพระทา่ นนัน้ เพอ่ื จะลองใหท้ า่ นชแ้ี นะดู

เมอื่ พบกบั พระทา่ นนัน้ หญงิ คนนัน้ จงึ เลา่ เรอื่ งราวของตวั เองดว้ ยกริ ยิ าทา่ ที
นอบนอ้ มและจรงิ ใจ หวงั เป็ นอยา่ งยงิ่ วา่ จะไดร้ บั การชแ้ี นะอยา่ งดี พระรปู นัน้
กต็ งั้ ใจฟังหลอ่ นพดู จนจบ เมอื่ พดู จบแลว้ จงึ ใหห้ ลอ่ นไปทหี่ อ้ งหนงึ่
แลว้ ขงั หลอ่ นไวใ้ นนัน้ ไมพ่ ูดกลา่ วอะไรแลว้ เดนิ จากไป

หญงิ คนนัน้ คดิ วา่ ถกู ขงั อยใู่ นหอ้ งนัน้ แลว้ จะไดย้ นิ คําชแ้ี นะจากทา่ น ไมค่ ดิ วา่
ทา่ นไมพ่ ดู อะไรสกั คํา ซาํ้ ยังขงั ไวใ้ นหอ้ งทมี่ ดื และเย็นชน้ื อกี หญงิ นัน้ โกรธจน
ใชเ้ ทา้ กระแทกพน้ื แลว้ สง่ เสยี งดา่ ออกมาดงั ลน่ั ไมว่ า่ หลอ่ นจะดา่ วา่ อยา่ งไร
พระรปู นัน้ กไ็ มไ่ ดส้ นใจอะไร หญงิ คนนัน้ ดา่ จนทนไมไ่ หว จงึ รอ้ งวงิ วอนขอความ
ชว่ ยเหลอื แตพ่ ระรปู กไ็ มส่ นใจจะฟังอกี ยังคงปลอ่ ยใหห้ ลอ่ นแสดงอารมณต์ อ่ ไป

ผา่ นไปอกี นาน เสยี งในหอ้ งนัน้ เงยี บลง พระรปู นัน้ ถามวา่ “ยงั โกรธอยหู่ รอื เปลา่ ?”
หญงิ นัน้ ตอบวา่ ขา้ โกรธแตต่ วั เอง ทไี่ ปเชอื่ คนอน่ื ทแ่ี นะนําใหม้ าหาทา่ น”

“ทา่ นไมใ่ หอ้ ภยั แมแ้ ตต่ วั เอง แลว้ เจา้ จะอภยั ใหค้ นอน่ื ไดอ้ ยา่ งไร?” พระนัน้ ตอบ

ผา่ นไปสกั พัก พระรปู นัน้ ถามอกี วา่ “ยังโกรธอยหู่ รอื เปลา่ ?”
“ไมโ่ กรธแลว้ ” หญงิ นัน้ ตอบ
“ทําไมถงึ ไมโ่ กรธแลว้ ?”
“ขา้ โกรธแลว้ จะมปี ระโยชนอ์ ะไร? ไมว่ า่ จะโกรธอยา่ งไรก็ถกู ทา่ นขงั อยใู่ น
หอ้ งมดื นอ้ี ยดู่ ”ี หญงิ นัน้ ตอบ
“เจา้ เป็ นอยา่ งนีย้ งิ่ น่ากลวั กวา่ เพราะเจา้ กดขม่ ความโกรธของตวั เองไว ้
เมอื่ ระเบดิ ออกมาเมอ่ื ไหรก่ ลบั จะยงิ่ รนุ แรงกวา่ เกา่ ” พูดจบพระทา่ นนัน้
ก็เดนิ จากไปอกี

เมอ่ื กลบั มาถามอกี เป็ นครงั้ ทสี่ าม หญงิ นัน้ ตอบวา่ “ขา้ ไมโ่ กรธแลว้ เพราะ
ทา่ นไมค่ วรคา่ ทจี่ ะใหข้ า้ โกรธ”
“รากเหงา้ แหง่ ความโกรธของเจา้ ยงั คงอยู่ เจา้ ยงั ไมไ่ ดห้ ลดุ พน้ ไปจากวงั วน
แหง่ ความโกรธ”

เวลาผา่ นไปอกี ระยะหนง่ึ หญงิ คนนัน้ ถามขนึ้ วา่ “พระอาจารย์ บอกขา้ พเจา้
หน่อยไดไ้ หมวา่ ความโกรธคอื อะไร?”

พระอาจารยไ์ มก่ ลา่ วอะไรออกมาอกี แตม่ องไปเหมอื นกบั พระอาจารยไ์ มต่ งั้ ใจ
ทจ่ี ะเทน้ําชาลงไปทพ่ี นื้ หญงิ คนนัน้ จงึ เขา้ ใจแลว้ วา่ ทแ่ี ทถ้ า้ ตวั เองไมโ่ กรธ
โกรธนัน้ จะมาจากไหน จติ ใจสวา่ งโรด่ ว้ ยความรแู ้ ละเขา้ ใจ หากไมม่ สี ง่ิ ใดเลย
ตวั โกรธไหนเลยจะมี

๖๘. ชวี ติ อยทู่ ไ่ี หน?

ครงั้ หนง่ึ พระอาจารยเ์ ซนพดู กบั อบุ าสกทา่ นหนงึ่ วา่ “เหลา่ พทุ ธะทงั้ หลาย
มักจะพดู ถงึ ความมใี นความไมม่ ี หาสง่ิ ทมี่ คี วามหมายในชวี ติ จากความ
วา่ งเปลา่ ในสง่ิ ทไี่ มม่ คี วามหมายอะไร จนทสี่ ดุ ไดร้ ับความหลดุ พน้

สรรพสงิ่ ในโลกลว้ นถกู ผกู มดั จากความกงั วลและเป็ นทกุ ข์ เพราะเหตนุ ี้
หากอยากจะแสวงหาจติ วญิ ญาณทไี่ มต่ ายในอนาคตจากชวี ติ ทมี่ คี วาม
หมายในตอนนี้ จงึ เหมอื นกบั ควานหาพระจันทรใ์ นน้ํา แคเ่ พยี งใหจ้ ติ

จติ ตนเองปราศจากสง่ิ ทัง้ ปวง กจ็ ะไมเ่ กดิ ความหลงผดิ ”

“ทําอยา่ งไรถงึ จะใหจ้ ติ ปราศจากทกุ สง่ิ ”อบุ าสกนัน้ ถาม

“ไมว่ า่ จะเป็ นกศุ ลหรอื อกศุ ลความถกู หรอื ความผดิ ผลไดห้ รอื ผลเสยี
ก็ไมต่ อ้ งไปคดิ หรอื ไปเอาเรอื่ งเอาราวกบั สง่ิ ตา่ งๆ”

“หากไมค่ ดิ จะรไู ้ ดอ้ ยา่ งไรวา่ จติ อยทู่ ไ่ี หน”

“ไมว่ า่ เรอื่ งราวจะเป็ นอยา่ งไรใหค้ ดิ ไปแตใ่ นทางทเ่ี ป็ นกศุ ล
ไมไ่ ปในทางทเ่ี ป็ นอกศุ ล หมน่ั ใชจ้ ติ พจิ ารณาสงิ่ ตา่ งๆ
เจา้ กจ็ ะพบความผสมผสานระหวา่ งจติ กบั ชวี ติ ” พระอาจารยต์ อบ

“ถา้ อยา่ งนัน้ คนตายแลว้ จติ อยทู่ ไี่ หน?” อบุ าสกนัน้ ถาม

“ไมร่ จู ้ ักเกดิ แลว้ จะรจู ้ ักตายไดอ้ ยา่ งไร?”

“ตอนนี้ขา้ พเจา้ หาชวี ติ ของตวั เองไดแ้ ลว้ ” อบุ าสกนัน้ กลา่ ว
“ชวี ติ ของเจา้ อยทู่ ไี่ หน?”พระอาจารยถ์ าม

อบุ าสกนัน้ อกึ อกั ตอบไมถ่ กู พระอาจารยเ์ ลยใชม้ อื ขยมุ ้ ไปทอี่ กของ
อบุ าสกนัน้ แลว้ พดู วา่ “ก็อยตู่ รงนีน้ ัน้ แหละ แลว้ ยงั จะคดิ ไปถงึ ไหนอกี ”

“ขา้ พเจา้ ทราบแลว้ ขา้ พเจา้ ทราบแลว้ ”

๖๙. รหู ้ รอื ไมร่ ู ้

ลกู ศษิ ยท์ า่ นหนงึ่ เรยี นถามพระอาจารยด์ ว้ ยความนบนอบวา่
ลกู ศษิ ย์ : ผปู ้ ฏบิ ตั ธิ รรมเมอื่ รแู ้ จง้ แลว้ สภาพจติ และความรสู ้ กึ สามารถ
บรรยายออกมาไดห้ รอื ไม?่
อาจารย์ : หากรแู ้ จง้ แลว้ ไมส่ ามารถบรรยายออกมาได ้
ลกู ศษิ ย์ : เมอื่ พดู ออกมาไมไ่ ด ้ เปรยี บเหมอื นกบั อะไร?
อาจารย์ : เหมอื นคนใบก้ นิ น้ําผง้ึ
ลกู ศษิ ย์ : เมอ่ื ผปู ้ ฏบิ ตั ทิ ย่ี งั ไมร่ แู ้ จง้ ถา้ บรรยายธรรมและเขยี นคมั ภรี ์
นับวา่ เป็ นผเู ้ ขา้ ใจ “เซน” หรอื เปลา่ ?
อาจารย์ : เมอื่ ยงั ไมร่ แู ้ จง้ สง่ิ ทพ่ี ูด จะนับวา่ เป็ นการเขา้ ใจ”เซน”ไดอ้ ยา่ งไร?
ลกู ศษิ ย์ : เพราะเขาสามารถบรรยายธรรมไดอ้ ยา่ งลกึ ซง้ึ และแจม่ แจง้
ถา้ หากไมน่ ับวา่ เขาเขา้ ใจ”เซน”แลว้ จะเหมอื นอะไร?
อาจารย์ : เหมอื นนกแกว้ หดั พูดภาษาคน
ลกู ศษิ ย์ : คนใบก้ นิ นํ้าผง้ึ กบั นกแกว้ หัดพูด แตกตา่ งกนั อยา่ งไร?
อาจารย์ : คนใบก้ นิ นํ้าผงึ้ คอื “ร”ู ้ อปุ มาดงั่ คนดมื่ น้ํา น้ําจะเย็นหรอื รอ้ น
ผดู ้ ม่ื ยอ่ มจะรอู ้ ยแู่ กใ่ จดี นกแกว้ หดั พดู เป็ นการไม่ “ร”ู ้
เหมอื นเด็กหัดพูด ยอ่ มจะไมเ่ ขา้ ใจความหมายของสง่ิ ทพี่ ดู

ลกู ศษิ ย์ : เมอื่ เป็ นอยา่ งน้ี เมอ่ื ยังไมร่ แู ้ จง้ จะบรรยายธรรมฉุดชว่ ย
ผคู ้ นไดอ้ ยา่ งไร?
อาจารย์ : พูดในสง่ิ ทต่ี วั เองรู ้ ไมพ่ ูดในสงิ่ ทต่ี วั เองไมร่ ู ้
ลกู ศษิ ย์ : ตอนนพ้ี ระอาจารยร์ แู ้ ลว้ หรอื ยงั ?
อาจารย์ : อาจารยเ์ หมอื นคนใบก้ นิ ยาขม รรู ้ สขมแตพ่ ูดออกมาไมไ่ ด ้
แลว้ กเ็ หมอื นนกแกว้ หดั พูด พดู ไดเ้ หมอื นมาก

๗๐. รปู เหมอื นพระอาจารย์

พระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ กอ่ นทจ่ี ะมรณภาพ ไดเ้ รยี กเหลา่ ลกู ศษิ ยม์ าพรอ้ มหนา้
แลว้ พดู วา่ “อกี ไมน่ านขา้ ก็คงใกลจ้ ะจากพวกเจา้ ไปแลว้ ใครสามารถจะ
วาดรปู เหมอื นสกั รปู ใหอ้ าจารยไ์ ด?้ ”

เหลา่ ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ เศรา้ ใจยงิ่ นัก พรอ้ มกบั กลบั ไปวาดรปู ใหพ้ ระอาจารย์

พวกเขากบั พระอาจารยพ์ บหนา้ กนั และทํากจิ วตั รพรอ้ มกนั ตงั้ แตเ่ ชา้ ยนั คาํ่
เสยี งและเคา้ หนา้ ยอ่ มจะจะพมิ พร์ อยอยใู่ นใจนานแลว้ ดงั นัน้ แตล่ ะคนจงึ
วาดรปู ออกมาดว้ ยกริ ยิ าและหนา้ ตาทตี่ า่ งกนั บางคนกว็ าดรปู ออกมาใน
ลกั ษณะทเ่ี ครง่ ขรมึ บางคนก็วาดออกมาดว้ ยหนา้ ตาทเี่ ป่ียมไปดว้ ยความ
เมตตาและปรานี ไมม่ รี ปู ไหนทวี่ าดออกมาแลว้ เหมอื นกนั เลย

พระอาจารยเ์ ห็นรปู แลว้ รสู ้ กึ ผดิ หวงั มาก กลา่ ววา่ “หลายปีทผ่ี า่ นมา ทําไม
พวกเจา้ ทฝี่ ึกปฏบิ ตั ธิ รรมกบั ขา้ ไมม่ ใี ครวาดรปู ไดส้ กั คน พวกเจา้ ลองดใู ห ้
ชดั เจนอกี สกั ครงั้ วาดไดเ้ หมอื นอาจารยห์ รอื เปลา่ ? ถา้ หากวา่ วาดไดเ้ หมอื น
กเ็ หมอื นกบั วา่ ไดเ้ คน้ คอฆา่ ขา้ หากวาดไดไ้ มเ่ หมอื น ก็เผารปู ไปเสยี เถดิ ”

ขณะทเ่ี หลา่ ลกู ศษิ ยล์ งั เลไมร่ จู ้ ะทําอยา่ งไรดี กม็ ศี ษิ ยท์ า่ นหนงึ่ เดนิ ออกมาขา้ งหนา้
พูดกบั พระอาจารยว์ า่ “อาจารย์ ดทู ขี่ า้ พเจา้ วาดซ”ิ วา่ แลว้ ก็ตลี งั กาครงั้ หนงึ่
แลว้ เดนิ ออกไปอยา่ งสงา่ ผา่ เผย

ในทส่ี ดุ พระอาจารยก์ ย็ มิ้ ออกมาได ้ พรอ้ มกบั มองตามหลงั ศษิ ยน์ ัน้ แลว้ พดู วา่
“วาดไดด้ ี ขา้ เชอ่ื วา่ ตอ่ ไป ศษิ ยค์ นนีย้ อ่ มจะเหมอื นขา้ แน่นอน ตงั้ แตน่ ี้ตอ่ ไป
ก็ใหเ้ ขาดาํ รงตาํ แหน่งเป็ นเจา้ อาวาสตอ่ ไป

๗๑. หลดุ พน้ ดว้ ยตวั เอง

ครัง้ หนงึ่ สงั ฆปรนิ ายกองคท์ ่ี 2 พูดกบั ทา่ นตกั้ ม๊อวา่ “ทา่ นอาจารยช์ ว่ ย
ทําใหจ้ ติ ใจศษิ ยส์ งบดว้ ยเถดิ ”

“เอาจติ เจา้ ออกมาซ”ิ
“ศษิ ยห์ าจติ ตวั เองไมพ่ บ”
“หากวา่ หาจติ พบ นั่นก็ไมใ่ ชจ่ ติ ของเจา้ แลว้ ตอนนขี้ า้ ชว่ ยทําใหจ้ ติ เจา้
สงบแลว้ เจา้ เห็นหรอื เปลา่ ” ทา่ นตกั้ มอ๊ ตอบ

ผา่ นไปหลายสบิ ปี สงั ฆปรนิ ายกองคท์ ่ี 3 พดู กบั องคท์ ่ี 2 วา่ “ทา่ นอาจารย์
ชว่ ยใหข้ า้ ไดส้ ารภาพความผดิ บาปดว้ ยเถดิ ”

“เอาผดิ บาปของเจา้ ออกมาซ”ี
ขา้ หาความผดิ บาปไมเ่ จอ”
“ตอนนขี้ า้ ไดช้ ว่ ยเจา้ แลว้ เจา้ เห็นหรอื เปลา่ ?”

ผา่ นไปอกี หลายปี ภกิ ษุรปู หนง่ึ ถามสงั ฆปรนิ ายกองคท์ ่ี 3 วา่ “ทําอยา่ งไร
ถงึ จะหลดุ พน้ จากการยดึ ตดิ ได”้

“แลว้ ใครผกู มัดเจา้ ไวล้ ะ่ ”
“ไมม่ ใี ครมาผกู มัดขา้ พเจา้ ”
“แลว้ เจา้ ทําไมถงึ ตอ้ งมาของรอ้ งใหช้ ว่ ยแกใ้ หห้ ลดุ พน้

ภกิ ษุรปู นัน้ ตอ่ มาคอื สงั ฆปรนิ ายกองคท์ ่ี 4

ครงั้ หนงึ่ เมอื่ สงั ฆปรนิ ายกองคท์ ี่ 5 มอบบาตรและจวี รประจําตําแหน่ง
ใหท้ า่ นเวย่ หลา่ ง พรอ้ มกบั พดู วา่

“หากไมร่ จู ้ ักจติ ของตนเอง ปฏบิ ตั ธิ รรมไปก็ไมม่ ปี ระโยชน์
หากรจู ้ ักจติ ของตนเองไดแ้ จม่ แจง้ กจ็ ะเห็นจติ เดมิ แทไ้ ดเ้ อง”

ชวี ติ

มชี า่ งไมว้ ยั เกษียณคนหนงึ่ คดิ วา่ ตวั เองคงจะถงึ เวลาปลดเกษียณสกั ที
จงึ บอกกบั นายจา้ งวา่ “จะเลกิ ทํางานชา่ งสกั ที กลบั ไปอยกู่ บั บา้ น
ใชช้ วี ติ อยา่ งสงบสขุ กบั ลกู เมยี

นายจา้ งรสู ้ กึ เสยี ดายและไมอ่ ยากใหค้ นงานมฝี ีมอื ดๆี ตอ้ งจากไป
จงึ บอกใหเ้ ขาชว่ ยสรา้ งบา้ นใหอ้ กี หลงั หนงึ่ จะไดห้ รอื เปลา่ ?
ชา่ งไมน้ ัน้ รบั ปากวา่ จะทําให ้

ขณะทท่ี ํางานทกุ คนก็มองเห็นวา่ ใจของเขาไมไ่ ดอ้ ยกู่ บั สงิ่ ทท่ี ําเลย
ใชแ้ ตว่ สั ดทุ ดี่ อ้ ยคณุ ภาพ ซงึ่ ปกตชิ า่ งไมค้ นนจ้ี ะเป็ นคนละเอยี ดลออ
และใชข้ องทม่ี คี ณุ ภาพทกุ ชนิ้ งานครงั้ น้ผี ลงานทอี่ อกมาจงึ คอ่ นขา้ งหยาบ
เมอื่ บา้ นสรา้ งเสร็จแลว้ นายจา้ งจงึ มอบกญุ แจประตบู า้ นใหเ้ ขา

“บา้ นน้ีเป็ นของเจา้ นี่คอื ของขวัญทข่ี า้ มอบใหเ้ จา้ ”

ชา่ งไมน้ ัน้ ตกตะลงึ จนตาคา้ ง รสู ้ กึ ละอายแกใ่ จยง่ิ นัก ถา้ หากวา่ รแู ้ ตแ่ รกวา่
บา้ นหลงั นีเ้ ป็ นของตวั เอง เขาจะทําลกั ษณะอยา่ งนัน้ ทําไม?
เขาคงใชว้ ัสดทุ มี่ คี ณุ ภาพชนั้ เยยี่ ม และสรา้ งอยา่ งพถิ พี ถิ นั สดุ ฝีมอื

สงิ่ ทไี่ ดใ้ นตอนนี้ คอื ตอ้ งอยบู่ า้ นทส่ี รา้ งอยา่ งหยาบๆหลงั หนงึ่

พวกเราก็มพี ฤตกิ รรมอยา่ งนัน้ บอ่ ยๆ พวกเรามักจะไมไ่ ดใ้ สใ่ จทจี่ ะสรา้ งชวี ติ
ไมไ่ ดส้ งั่ สมอะไรไว ้ แตก่ ลบั ปลอ่ ยใหเ้ วลาผา่ นไปอยา่ งไมเ่ สยี ดาย
ไมใ่ สใ่ จทจ่ี ะใฝ่ กา้ วหนา้ ถงึ จดุ หัวเลยี้ วหัวตอ่ กลบั ไมร่ ดุ ไปขา้ งหนา้
จนเมอ่ื รสู ้ กึ ตวั ถงึ จะรวู ้ า่ ตวั เองเขา้ ไปอยใู่ นบา้ นทต่ี วั เองสรา้ งไว ้
อยา่ งไมต่ งั้ ใจแลว้

มาเป็ นชา่ งไมก้ นั เถอะ คดิ ถงึ บา้ นของตวั เอง ตะปทู ต่ี อกลงไปทกุ วนั
เหมอื นกบั เพม่ิ ไมล้ งไปหนง่ึ แผน่ หรอื วา่ สรา้ งหนา้ ตา่ งขนึ้ มาสกั บาน
ใชป้ ัญญาของทา่ นสรา้ งใหด้ ๆี ชวี ติ ของทา่ น คอื สง่ิ สงิ่ ประดษิ ฐช์ น้ิ เดยี วของทา่ น
ไมส่ ามารถทะลายลงแลว้ สรา้ งใหมไ่ ด ้ แมจ้ ะมชี วี ติ เหลอื อยเู่ พยี งหนงึ่ วนั
ในหนงึ่ วนั นัน้ ก็ขอใหม้ ชี วี ติ อยา่ งสวยงาม สงา่ ผา่ เผย มปี ้ายทกี่ ําแพงเขยี นวา่
(ชวี ติ สรา้ งขน้ึ มาไดด้ ว้ ยตวั เอง)

๗๒. ใหญเ่ ลก็ ไมแ่ ตกตา่ ง

นักบนั ทกึ ประวตั ศิ าสตรร์ าชวงศถ์ งั ไดถ้ ามพระอาจารยเ์ ซนวา่
“ในพระคมั ภรี เ์ ขยี นไวว้ า่ เขาพระสเุ มรซุ อ่ นเมลด็ พันธผุ์ กั กาด
เมล็ดพันธผุ์ กั กาดบรรจเุ ขาพระสเุ มรทุ งั้ ลกู เป็ นเรอื่ งทแ่ี ปลก
ประหลาดจนเกนิ ไปแลว้ เมลด็ พันธผุ์ ักกาดเลก็ ๆจะหลอ่ หลอม
รวมภเู ขาทงั้ ลกู ไดอ้ ยา่ งไร ? แสดงวา่ นไ่ี มเ่ ขา้ ใจถงึ หลกั การทถี่ กู
ตอ้ ง คงจะเป็ นการหลอกลวงผคู ้ นมากกวา่ ”

“มคี นพูดวา่ เจา้ อา่ นหนังสอื ไปแลว้ เป็ นหมนื่ เลม่ มเี รอ่ื งเชน่ นห้ี รอื เปลา่ ?”

“แน่นอน แน่นอน ขา้ พเจา้ อา่ นไปเป็ นหมนื่ เลม่ จรงิ ๆ”

“ถา้ อยา่ งนัน้ หนังสอื ทอี่ า่ นไปเป็ นหมนื่ เลม่ เวลาน้อี ยทู่ ไ่ี หน?”

อํามาตยท์ า่ นนัน้ ชไ้ี ปทส่ี มองแลว้ พูดวา่ “ทงั้ หมดอยทู่ นี่ ”่ี

“แปลกจงั ขา้ เห็นหัวของเจา้ โตเทา่ ลกู มะพรา้ วเทา่ นัน้ ทําไมถงึ ใสห่ นังสอื
ไดถ้ งึ หมน่ื เลม่ สงสยั เจา้ กห็ ลอกลวงผอู ้ น่ื หรอื เปลา่ ?”

ตะแกรงสามอนั

มคี นคนหนงึ่ กระหดื กระหอบไปหานักปรชั ญาทา่ นหนง่ึ
แลว้ พดู ขนึ้ มาวา่ “ขา้ มขี า่ วจะมาบอกกบั ทา่ น”
นักปรชั ญาชงิ พูดขน้ึ มากอ่ นวา่
“เรอื่ งทท่ี า่ นจะเลา่ รอ่ นผา่ นตะแกรงมาสามครัง้ แลว้ หรอื ยงั ?”
ชายคนนัน้ ไมเ่ ขา้ ใจวา่ หมายถงึ อะไร? จงึ ถามขน้ึ วา่
“ตะแกรงสามอนั ตะแกรงสามอนั ไหน?”

“ตะแกรงอนั แรกคอื ความจรงิ ขา่ วทท่ี า่ นจะเลา่ เป็ นความจรงิ หรอื เปลา่ ?”
ชายนัน้ ตอบวา่ “ไมร่ เู ้ หมอื นกนั ขา้ ฟังมาจากทเ่ี ขาเลา่ ”

นักปรชั ญาพดู ตอ่ วา่ “ตอนนเ้ี จา้ ไปลองใชต้ ะแกรงอันทสี่ องไปตรวจสอบดู
ขา่ วทท่ี า่ นจะบอกขา้ แมจ้ ะไมใ่ ชค่ วามจรงิ แตก่ ค็ วรจะเป็ นขา่ วทมี่ เี จตนาด”ี
ชายนัน้ ลงั เลสกั ครแู่ ลว้ พดู วา่ “ไม่ เป็ นเจตนาตรงขา้ มกนั เลย”

นักปรัชญาพดู ตอ่ วา่ “ถา้ อยา่ งนัน้ เราใชต้ ะแกรงอันทสี่ าม
ขา้ จะถามเจา้ อกี ครัง้ ขา่ วทที่ ําใหเ้ จา้ เรง่ รบี อยา่ งน้ีเป็ นขา่ วสาํ คญั หรอื เปลา่ ?”
ชายคนนัน้ รสู ้ กึ เขนิ นดิ ๆ แลว้ ตอบวา่ “ไมไ่ ดส้ ําคญั อะไร?”

นักปรัชญานัน้ พดู ตอ่ วา่ “เรอ่ื งทเี่ จา้ จะเลา่ ใหข้ า้ ฟัง ไมใ่ ชเ่ รอ่ื งจรงิ แลว้ ก็
ไมไ่ ดม้ เี จตนาดี แลว้ ก็ไมส่ ําคญั งัน้ ก็อยา่ เลา่ เลย ขา่ วนัน้ จะไดไ้ มร่ บกวนจติ ใจ
ทงั้ ของเจา้ และของขา้ ”

อยา่ ไดเ้ ชอ่ื อะไรงา่ ยๆตอ่ คําพดู ทม่ี ผี พู ้ ดู ใหร้ า้ ยคนอน่ื
นอกจากเจา้ จะรจู ้ รงิ ๆวา่ สง่ิ นัน้ เป็ นความจรงิ
และไหนๆถา้ เจา้ รคู ้ วามจรงิ แลว้ ก็ไมจ่ ําเป็ นตอ้ งนําเรอื่ งนีไ้ ปเลา่ ใหค้ นอนื่ ฟัง
นอกจากเจา้ จะคดิ วา่ เรอื่ งนีจ้ ําเป็ นตอ้ งบอกใหผ้ อู ้ น่ื รับรู ้
และขณะทเี่ จา้ พดู พงึ นกึ ไวเ้ สมอวา่ เบอื้ งบนกก็ าํ ลงั ฟังเรอ่ื งราว
จากปากของเจา้ เหมอื นกนั

มคี าํ พังเพยบทหนง่ึ กลา่ ววา่
“คําพดู ดๆี หนง่ึ คําอาจทําใหค้ นหวั เราะได ้
คาํ พดู รา้ ยๆหนงึ่ คาํ ก็อาจทําใหค้ นกระโดดขนึ้ มาไดเ้ หมอื นกนั ”

บอ่ ยครงั้ ทค่ี ําพดู ของเราทําใหผ้ อู ้ น่ื ไดร้ บั ผลประโยชนห์ รอื เปลา่ ?
หรอื ทําความเสยี หายใหผ้ อู ้ นื่ ? หากกอ่ นจะพูดไดผ้ า่ นการไตรต่ รอง
มาครงั้ หนงึ่ กอ่ นแลว้ เจา้ จะรวู ้ า่ มหี ลายๆคาํ พูดทไ่ี มม่ คี วามจําเป็ นตอ้ งพูดออกมา

การฝึกฝนเชน่ นบี้ อ่ ยๆจะทําใหเ้ ราสามารถควบคมุ ลนิ้ ของเรา
ไมใ่ หพ้ ูดเพอ้ เจอ้ ออกมา
แลว้ ไปทํารา้ ยผอู ้ น่ื เมอ่ื คนเราสามารถควบคมุ ลน้ิ ได ้
กส็ ามารถควบคมุ ทกุ อยา่ งในตวั ได ้

ในคมั ภรี ก์ ็มักพดู วา่
“พดู มากอาจผดิ พลาดไดง้ า่ ย รจู ้ กั สงบวาจาคอื การมปี ัญญา

ตอ่ แตน่ ี้ไป ขอใหเ้ จา้ ระวงั สงิ่ ทเ่ี จา้ จะพูดออกมา
ก็จะทําใหน้ าวาชวี ติ ของเจา้ มงุ่ หนา้ ไปสทู่ ศิ ทางทต่ี า่ งจากเดมิ

ยนื หยดั อยใู่ นคณุ คา่ ของตวั เอง

มลี กู ศษิ ยค์ นหนง่ึ มักจะคอยถามพระอาจารยด์ ว้ ยคาํ ถามเดมิ ๆทกุ วนั
“อาจารยค์ รบั อะไรคอื คณุ คา่ ของชวี ติ ทแ่ี ทจ้ รงิ ครับ?”
วนั หนง่ึ พระอาจารยน์ ํากอ้ นหนิ กอ้ นหนง่ึ แลว้ พูดกบั ศษิ ยว์ า่
“เจา้ จงนํากอ้ นหนิ กอ้ นนี้ไปขายทตี่ ลาด แตไ่ มต่ อ้ งขายจรงิ ๆหรอกนะ
เพยี งแตใ่ หค้ นตรี าคาก็พอ แลว้ คอยดวู า่ แตล่ ะคนจะตรี าคากอ้ นหนิ
กอ้ นนี้สกั เทา่ ไร?”

ลกู ศษิ ยน์ ัน้ จงึ นํากอ้ นหนิ ไปขายทตี่ ลาด บางคนกบ็ อกวา่ กอ้ นหนิ กอ้ นนี้
ใหญด่ ี สวยดใี หร้ าคาสองบาท บางคนก็บอกวา่ กอ้ นหนิ กอ้ นนม้ี าทําเป็ น
ลกู ตมุ ้ ชงั่ นํ้าหนักได ้ ก็ตรี าคาใหส้ บิ บาท ทสี่ ดุ แตล่ ะคนกต็ รี าคาไปตา่ งๆ
นานา แตร่ าคาทใี่ หส้ งู สดุ คอื สบิ บาท ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ ดใี จ กลบั ไปบอกอาจารยว์ า่
“กอ้ นหนิ ทไี่ มม่ ปี ระโยชนอ์ ะไรนี้ ยงั ขายไดถ้ งึ สบิ บาท น่าจะขายออกไปจรงิ ๆ”
อาจารยพ์ ูดขนึ้ วา่ “อยา่ เพงิ่ รบี ขายกอ่ น ลองพาไปขายในตลาดทองคาํ ดู
แตก่ อ็ ยา่ ขายออกไปจรงิ ๆ”

ลกู ศษิ ยจ์ งึ นํากอ้ นหนิ กอ้ นนัน้ ไปขายในตลาดทองคํา เรมิ่ ตน้ มคี นตรี าคาให ้
หนงึ่ พันบาท คนทส่ี องตรี าคาใหห้ นง่ึ หมน่ื บาท สดุ ทา้ ยมคี นใหถ้ งึ หนงึ่ แสนบาท
ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ ดใี จ รบี กลบั ไปรายงานพระอาจารยถ์ งึ ผลพลอยไดท้ นี่ กึ ไมถ่ งึ
พระอาจารยก์ ลา่ วตอ่ ไปอกี วา่ “นํากอ้ นหนิ นี้ไปตรี าคาทตี่ ลาดเพชร”
ลกู ศษิ ยจ์ งึ นําไปทต่ี ลาดคา้ เพชร คนแรกใหร้ าคาหนงึ่ แสน สองแสน
สามแสน ไปเรอื่ ยๆ เมอ่ื พ่อคา้ เห็นไมย่ อมขายสกั ที จงึ ใหเ้ ขาตรี าคาเอง
แตล่ กู ศษิ ยน์ ัน้ กลา่ ววา่ “พระอาจารยไ์ มใ่ หข้ าย” จงึ นํากอ้ นหนิ นัน้ กลบั ไป
พดู กบั พระอาจารยว์ า่ “กอ้ นหนิ กอ้ นนี้คนใหร้ าคาถงึ เรอื นแสนแลว้ ”

“ใชแ่ ลว้ ตอนนี้อาจารยไ์ มอ่ าจสอนเจา้ ถงึ เรอ่ื งคณุ คา่ ของชวี ติ เพราะ
เพราะเจา้ มองชวี ติ ของเจา้ เหมอื นกบั การตรี าคาของตลาด คณุ คา่ ของชวี ติ
คนเรา ควรจะอยใู่ นจติ ใจของตนเอง ตอ้ งมสี ายตาของนักคา้ เพชรทเ่ี กง่ ทสี่ ดุ
เสยี กอ่ น จงึ จะมองเห็นคณุ คา่ ทแ่ี ทจ้ รงิ ของชวี ติ คนเรา”

คณุ คา่ ของคนเรา ไมไ่ ดอ้ ยทู่ ร่ี าคาทอี่ ยขู่ า้ งนอก แตอ่ ยทู่ เ่ี ราใหร้ าคาของตวั เอง
ราคาของเราทกุ คนเป็ นสง่ิ ทไ่ี มม่ สี งิ่ ใดเปรยี บเทยี บ ยอมรบั ตวั เอง ฝึกฝนตวั เอง
ใหช้ อ่ งวา่ งกบั ตวั เองไดเ้ ตบิ โต พวกเราก็จะกลายเป็ น “สง่ิ ทมี่ คี า่ จนประเมนิ ไมไ่ ด”้

อปุ สรรคทกุ อยา่ งทเ่ี กดิ ขนึ้ ความปวดรา้ วทเี่ กดิ ขนึ้ ทกุ ครงั้ ความทกุ ขท์ โ่ี หม
กระหนํ่า ก็มคี วามหมายอยใู่ นตวั ของมนั

แมไ่ กท่ ม่ี ปี ัญญาและเมตตา

ศนู ยว์ จิ ยั เกย่ี วกบั สตั วแ์ หง่ หนงึ่ ของยโุ รป มอี าจารยท์ า่ นหนงึ่ รับผดิ ชอบเกยี่ วกบั
ไก่ เขาเอาใจใสแ่ ละเฝ้ าสงั เกตชวี ติ ความเป็ นอยขู่ องไกแ่ ตล่ ะชนดิ อยา่ งละเอยี ด
วนั หนง่ึ เขาไดพ้ บไขข่ องไกป่ ่ าหลายฟองในป่ า เขาจงึ พาไขข่ องไกป่ ่ านัน้ กลบั ไป

พอดมี แี มไ่ กต่ วั หนงึ่ ออกไขม่ าหลายใบ เขาจงึ หยบิ ไขข่ องแมไ่ กน่ ัน้ ออกไป แลว้
หยบิ ไขข่ องไกป่ ่ าใสแ่ ทน แมไ่ กน่ ัน้ เห็นแลว้ ก็ลงั เลสกั ครู่ แตก่ ็รบี ไปฟักไข่
นัน้ อยา่ งเดมิ ดแู ลว้ ออ่ นโยนและระมดั ระวงั ยงิ่ นัก เหมอื นกบั กําลงั ฟักไข่
ของตนเองปานนัน้

ผา่ นไปอกี สกั ระยะหนง่ึ ไกป่ ่ านอ้ ยก็แตกออกมาจากไข่ แมไ่ กก่ พ็ าพวกเขา
ไปในป่ าใกลๆ้ ใชต้ นี คยุ ้ เขยี่ ดนิ ใหร้ ว่ นออกมา เพอ่ื หาหนอนทอ่ี ยใู่ ตร้ าก
แลว้ รอ้ งเรยี กใหไ้ กป่ ่ านอ้ ยเหลา่ นัน้ มากนิ

นักวจิ ัยนัน้ รสู ้ กึ ตกตะลงึ เพราะเมอ่ื กอ่ นนัน้ ลกู ไกข่ องแมไ่ กน่ ้ี เคยกนิ แตอ่ าหารสตั ว์
ทค่ี นนํามาใหก้ นิ แตค่ รงั้ นแ้ี มไ่ กก่ ลบั รวู ้ า่ ไกป่ ่ านอ้ ยไมก่ นิ อาหารสตั ว์
กนิ แตอ่ าหารทม่ี อี ยตู่ ามธรรมชาติ

อกี ครงั้ หนง่ึ ทน่ี ักวจิ ยั นัน้ ทดลอง นําเอาไขเ่ ป็ ดมาใหแ้ มไ่ กน่ ัน้ ฟัก
แมไ่ กน่ ัน้ กย็ ังคงฟักไขอ่ อกมาอยา่ งระมัดระวัง จนกลายเป็ นลกู เป็ ดนอ้ ย
แลว้ ก็พาลกู เป็ ดนอ้ ยนัน้ ไปทร่ี มิ สระ แลว้ ใหล้ กู เป็ ดเหลา่ นัน้ ไดว้ า่ ยน้ํา

สองเรอื่ งราวเหลา่ น้ีทําใหน้ ักวจิ ยั นัน้ เขา้ ใจถงึ หลกั การทค่ี นเรามักจะนกึ วา่
สตั วน์ ัน้ โงเ่ ขลาเบาปัญญา ไมม่ คี วามรสู ้ กึ
แตจ่ รงิ ๆแลว้ สตั วก์ ม็ คี วามรักความเมตตา และมปี ัญญาอยใู่ นนัน้ ดว้ ย

๗๓. เจรญิ สตใิ นชวี ติ ประจําวนั

มกั จะมผี ถู ้ ามบอ่ ยๆวา่ จะบาํ เพ็ญภาวนาอยา่ งไร?
และควรจะปฏบิ ตั ธิ รรมวธิ ไี หน?
แตไ่ มค่ อ่ ยมใี ครรวู ้ า่ สามารถปฏบิ ตั ธิ รรมในชวี ติ ประจําวันได ้
ปฏบิ ตั ใิ นสงิ่ แวดลอ้ มทมี่ มี ายาและกเิ ลสได ้

ลกู ชายของคนทําขนมปังคนหนงึ่ เป็ นคนมนี ํ้าใจเออื้ เฟ้ือเผอื่ แผ่
และเนอื่ งจากมบี า้ นอยใู่ กลว้ ัด จงึ นําขนมปัง 10 ลกู ไปถวายใหก้ บั
พระอาจารยท์ วี่ ดั ทกุ วนั เมอื่ พระอาจารยร์ บั ประเคนแลว้
กจ็ ะเหลอื ลกู หนงึ่ ใหน้ ํากลบั ไปทกุ ครงั้ และพูดกบั เขาวา่
“ขา้ มอบใหก้ บั เจา้ ไวค้ มุ ้ ครองลกู หลานของเจา้ ตอ่ ไปในภายภาคหนา้ ”

วันหนงึ่ ชายหนุ่มนัน้ คดิ ในใจวา่ “ขา้ สง่ ขนมปังไปให ้ ทําไมตอ้ งสง่ กลบั คนื มาดว้ ย
ทา่ นอาจารยต์ อ้ งมคี วามนัยอะไรแอบแฝงอยเู่ ป็ นแน่”
ดงั นัน้ ชายหนุ่มนัน้ จงึ ถามพระอาจารยถ์ งึ เรอื่ งน้ี
พระอาจารยต์ อบวา่ “ขนมปังเป็ นสง่ิ ทเี่ จา้ นํามา และขา้ กลบั มอบคนื ใหเ้ จา้
ขา้ ทําผดิ ตรงไหน?”

ชายหนุ่มนัน้ เคยมวี าสนาตอ่ การปฏบิ ตั มิ ากอ่ นจงึ เขา้ ใจ
ไดท้ ันทวี า่ เหตปุ ัจจัยทตี่ นเองสรา้ งมา ยอ่ มจะตอ้ งเป็ นผรู ้ บั ผลอันนัน้
คดิ ไดด้ งั นัน้ แลว้ จงึ ขอบวชกบั พระอาจารยน์ ัน้

พระอาจารยพ์ ูดตอ่ วา่ “ในอดตี เจา้ เคยสรา้ งแตบ่ ญุ กศุ ล
และตอนนี้ยงั เชอ่ื ฟังคําของขา้ ตอ่ แตน่ ไี้ ปใหเ้ รยี นธรรมและอยปู่ ฏบิ ตั ใิ กลช้ ดิ กบั ขา้

ผา่ นไปอกี ระยะหนง่ึ วันหนงึ่ พระหนุ่มนัน้ นําเอาความสงสยั เรอื่ งหนง่ึ ไปถาม
พระอาจารยว์ า่ “หลงั จากทศี่ ษิ ยบ์ วชเรยี นมาจนถงึ วันนี้ ยงั ไมเ่ คยไดร้ บั คําชแี้ นะ
เคลด็ วธิ ใี นการปฏบิ ตั ปิ ฏบิ ตั ธิ รรมเลย”

พระอาจารยต์ อบดว้ ยเสยี งเรยี บสงบวา่ “ทําไมจะไมไ่ ดส้ อนธรรมะใหเ้ จา้
เจา้ ยกน้ําชามา ขา้ กร็ ับไว ้ เจา้ ยกขา้ วมา ขา้ ก็กนิ เมอ่ื เจา้ แสดงความคารวะ
ขา้ ก็พยกั หนา้ รับ ตรงไหนไมใ่ ชเ่ คลด็ วธิ ใี นการปฏบิ ตั ธิ รรม?
หากอยากจะเห็นจติ ของตนเอง กจ็ ะเห็นไดท้ นั ที
หากย้ําคดิ จะเดนิ ผดิ ทางทนั ที
พระหนุ่มนัน้ เขา้ ใจถงึ คําสอนไดใ้ นทันทเี หมอื นกนั

การปฏบิ ตั ธิ รรมหนีไมพ่ น้ จากเรอ่ื งราวในชวี ติ ประจําวนั
หากใหแ้ ยกออกจากชวี ติ ทเ่ี ป็ นอยใู่ นแตล่ ะวนั
จะรธู ้ รรมไดย้ าก การเดนิ ยนื นอน นั่ง การเคลอื่ นไหวนงิ่ เงยี บ
ไมม่ สี ง่ิ ไหนทไ่ี มใ่ ชเ่ ครอ่ื งมอื ทําสติ เพยี งแคร่ อู ้ ยใู่ นปัจจบุ นั ขณะ
ใชจ้ ติ รไู ้ ดท้ นั ทว่ งที ทกุ ๆสง่ิ คอื หนทางแหง่ มรรค

รักตวั เองแลว้ กท็ ํารา้ ยตนเอง

คนทเ่ี รารกั ทสี่ ดุ ไมม่ ใี ครเกนิ กวา่ รักตวั เอง
คนทเี่ ราเกลยี ดทสี่ ดุ กค็ อื ตวั เอง
ตงั้ แตเ่ ล็กจนโต คนสว่ นใหญม่ กั จะทําอยเู่ รอ่ื งหนงึ่ คอื
ทําอยา่ งไรถงึ จะใหต้ นเองพอใจ

ตงั้ แตว่ ยั ทารก เมอื่ ผา้ ออ้ มเปียก ก็จะรอ้ งไหเ้ พอื่ จะบอกใหค้ นอนื่ รู ้
เมอื่ หวิ ก็แสดงออกโดยการรอ้ งไห ้ เมอ่ื เจ็บป่ วยกร็ อ้ งไหอ้ กี
เมอ่ื ผอู ้ นื่ ทําใหต้ นเองไมพ่ อใจก็รอ้ งอกี
สว่ นใหญก่ ็ใชก้ ารรอ้ งไห ้ รอ้ ง รอ้ ง รอ้ ง
จนผอู ้ น่ื ทําใหต้ นเองพอใจจงึ จะหยดุ

เมอื่ อยใู่ นวัยเด็ก จะกนิ อะไรตอ้ งกนิ ใหไ้ ด ้ จะเอาก็จะเอาใหไ้ ด ้
จะทงิ้ ก็ทงิ้ เลย จะคลานกค็ ลาน ไมส่ นใจผอู ้ น่ื วา่ จะเป็ นอยา่ งไร
จะทําอะไรกท็ ําเลย กค็ อื การทําใหต้ วั เองพอใจกแ็ ลว้ กนั

โตขนึ้ มาอกี หน่อย คดิ จะเลน่ ก็เลน่ เลน่ ของไปชน้ิ หนงึ่ ก็จะเปลย่ี นไป
เป็ นอกี ชน้ิ หนง่ึ ประเดย๋ี วเลน่ กบั คนนี้ เดย๋ี วก็ไปเลน่ กบั คนโนน้
เลน่ ทงั้ วนั ตงั้ แตเ่ ชา้ จนคาํ่ เหมอื นกบั เลน่ ไดโ้ ดยไมเ่ หน็ดเหน่ือย
ก็เพอื่ สนองความตอ้ งการของตนเอง

เมอ่ื เขา้ สวู่ ยั รนุ่ รสู ้ กึ สนใจเพอ่ื นตา่ งเพศ
มักจะมองครอู าจารยเ์ หมอื นศตั รู
แสดงการตอ่ ตา้ นออกมาเพอ่ื แสดงถงึ ความไมพ่ อใจ

แสดงกริ ยิ ารา้ ยๆเพอ่ื เรยี กรอ้ งความสนใจ
หรอื ปิดกนั้ ตวั เองเพอ่ื หลบหลกี ปมดอ้ ยในใจของตนเอง
ไมว่ า่ จะใชว้ ธิ กี ารอยา่ งไรหรอื ลกั ษณะอยา่ งไร ก็เป็ นเพอื่ เรยี กรอ้ ง
ความเอาใจใสแ่ ละความสนใจจากคนอนื่
ใชก้ ารแสดงออกลกั ษณะนี้ ก็เพอ่ื สนองความพอใจของตนเอง

วัยหนุ่มสาว ก็แยง่ ชงิ สาวกบั เพศเดยี วกนั ทไี่ มถ่ กู กนั กก็ ลา่ วโทษกนั ไปมา
แสวงหาความทา้ ทาย เสกสรรปัน้ แตง่ ใหต้ วั เอง แสวงหาความรัก
เตม็ ไปดว้ ยความใฝ่ ฝัน เพอ่ื ใหต้ นเองกา้ วไปขา้ งหนา้
ไมว่ า่ จะจมลงไปสสู่ ง่ิ ทเี่ ลว หรอื มงุ่ ขา้ งหนา้
ทัง้ สองสงิ่ กเ็ ป็ นไปเพอ่ื สนองความพอใจของตนเอง

เมอื่ มาถงึ วยั กลางคน ไมใ่ ชเ่ พอื่ ขยายกจิ การใหใ้ หญโ่ ต
ก็หลกี หนีไปจากโลกของตวั เอง
กระโดดเขา้ ไปเลน่ การเมอื ง
ลงทนุ กจิ การตา่ งๆ เลน่ บทนอกใจภรรยา ทําตวั เป็ นขา่ ว
เพราะทเี่ ป็ นอยไู่ มเ่ พยี งพอทจี่ ะสนองความตอ้ งการของตนเอง
ดงั นัน้ จงึ ไปสรา้ งกเิ ลสเพมิ่ ยงิ่ ขนึ้ ไปอกี

เมอ่ื เขา้ สวู่ ัยชรา หวงั จะใหล้ กู หลานมาหว่ งใย คทู่ กุ ขย์ ากยงั อยเู่ ป็ นเพอื่ น
และจากโลกนี้ไปอยา่ งไมเ่ จ็บไขไ้ ดป้ ่ วย
รําพงึ รําพันถงึ ชวี ติ ทผี่ า่ นมาเพอ่ื ปลอบประโลมใจใหก้ บั ตวั เอง
ใชค้ วามนับหนา้ ถอื ตาของผอู ้ น่ื มายนื ยันความความมน่ั ใจของตนเอง
ไมว่ า่ จะปิดบงั ซอ่ นเรน้ ชวี ติ ทผี่ า่ นมาอยา่ งไร
กย็ งั ไมส่ ามารถทําความพอใจใหก้ บั ตนเองได ้

ทกุ คนยอ่ มตอ้ งการใหผ้ อู ้ น่ื มาเตมิ เต็มให ้ ออ่ นขอ้ ให ้ สรา้ งความพอใจให ้
แต.่ ..ผอู ้ นื่ ก็มคี วามตอ้ งการเชน่ นัน้ พอๆกบั เรา
มคี วามหวังทจ่ี ะอยากไดส้ ง่ิ ตา่ งๆมาสนองความตอ้ งการเหมอื นกนั
ความตอ้ งการและความหวังจากผอู ้ น่ื เชน่ ทว่ี า่ นย้ี อ่ มจะเป็ นจรงิ ไดย้ าก

ดงั นัน้ เมอ่ื ตา่ งฝ่ ายเรมิ่ ตน้ ทจ่ี ะอยากไดจ้ ากฝ่ ายตรงขา้ ม
ยอ่ มเกดิ ความเคอื งแคน้ ทัง้ คู่ จากเรอื่ งของบคุ คลตอ่ บคุ คล
กก็ ลายเป็ นระหวา่ งกลมุ่ ระหวา่ งประเทศตอ่ ประเทศ ตอ่ สแู ้ ยง่ ชงิ กนั ไปมา
กเ็ พอ่ื มาตอบสนองความพงึ ใจของตนเอง ของกลมุ่ ของประเทศ

คนมปี ัญญายอ่ มมกี เิ ลสนอ้ ย พอใจในสง่ิ ทต่ี นเองมี และสามารถแบง่ ปัน
ใหผ้ อู ้ น่ื ไดต้ ามสมควร แตค่ นสว่ นใหญม่ กั จะไมพ่ อใจในสง่ิ ทต่ี นมอี ยู่
เลยตอ้ งใหผ้ อู ้ นื่ มาเตมิ เต็มใหก้ บั ความตอ้ งการของตวั เอง สดุ ทา้ ยก็มี

แตค่ วามทกุ ขท์ ต่ี อ้ งแบก และกลายเป็ นทาสของกเิ ลสในทส่ี ดุ

จติ ทสี่ ะอาดและสงบ

สรรพสง่ิ แตด่ งั้ เดมิ มาลว้ นแตส่ ะอาดและบรสิ ทุ ธ์ิ
จติ ทเ่ี ป็ นพุทธะกล็ ว้ นแตส่ ะอาดและบรสิ ทุ ธเิ์ ชน่ กนั
แลว้ เหลา่ เวไนยทําไมถงึ เกดิ ความวนุ่ วายและกงั วล
จนเป็ นทกุ ขอ์ ยา่ งยากทจี่ ะเอย่ ออกมา

มพี ระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ เพอื่ ทจ่ี ะสอนศษิ ยท์ เี่ บาปัญญาคนหนงึ่
ใหร้ วู ้ า่ จติ เดมิ แทด้ งั้ เดมิ สะอาดและบรสิ ทุ ธอิ์ ยใู่ นตวั แลว้
จงึ อดทนรอเพอ่ื ใหเ้ กดิ เหตปุ ัจจยั ทพี่ อเหมาะแลว้ จะชแ้ี นะธรรมให ้

วันหนงึ่ ขณะทเี่ ดนิ ไปตามทางกบั เหลา่ ลกู ศษิ ย์ บงั เอญิ ขา้ งทาง
มกี ระดาษทหี่ อ่ น้ําหอม กบั เชอื กทม่ี ัดปลาตายเสน้ หนงึ่
เมอื่ เห็นเป็ นโอกาสทป่ี ระจวบเหมาะแลว้ จงึ ถามลกู ศษิ ยว์ า่
“กระดาษนหี้ อมมาแตแ่ รกหรอื เปลา่ ?”
“ไมใ่ ช่ แตห่ อมเพราะไดห้ อ่ นํ้าหอมไว”้ ลกู ศษิ ยต์ อบ
“เชอื กนเ้ี หม็นมาตงั้ แตแ่ รกเลยหรอื เปลา่ ?”
“ไมใ่ ช่ ทเ่ี หม็นเพราะไปผกู ปลาทต่ี ายแลว้ ”

พระอาจารยจ์ งึ แสดงธรรมใหฟ้ ังวา่ “จติ ทเ่ี ป็ นพทุ ธะของเหลา่ เวไนย
แตด่ งั้ เดมิ มากส็ ะอาดบรสิ ทุ ธไิ์ รร้ าคี แตม่ าเปรอะเปื้อนเพราะกเิ ลสตา่ งๆ
มารมุ เรา้ ทําใหจ้ ติ ทส่ี ะอาดตอ้ งมากลายเป็ นความโลภ ความโกรธ ความหลง
และถกู สง่ิ เหลา่ นัน้ ครอบงําจนไมเ่ ห็นจติ เดมิ แท ้

เพยี งแคร่ ักษาจติ ทส่ี ะอาดและสงบนี้ไว ้
ก็จะสามารถขจดั ความโลภกลายเป็ นจติ ทมี่ ศี ลี
ความโกรธกจ็ ะกจ็ ะกลายเป็ นจติ ทน่ี งิ่ สงบ
ความหลงก็จะกลายเป็ นปัญญา

ทํา โลภ โกรธ หลง ใหก้ ลายเป็ น ศลี สมาธิ ปัญญา”
หลงั จากเหลา่ ลกู ศษิ ยเ์ มอื่ ฟังแลว้ กเ็ รม่ิ ตน้ ใชแ้ นวทางทท่ี ําใหจ้ ติ
สะอาดและสงบมาเป็ นวถิ ที างแหง่ การภาวนา

เมอ่ื รตู ้ น้ เหตทุ ท่ี ําใหเ้ ราทกุ ข์ รมู ้ ลู เหตทุ ที่ ําใหเ้ รามคี วามสขุ
เพยี งแคห่ า่ งไกลไปจากเหตตุ น้ -ผลกรรมทเ่ี ป็ นอกศุ ล
เหตตุ น้ -ผลกรรมทเี่ ป็ นกศุ ลก็จะปรากฏขนึ้ มาเอง

การเดนิ ทางของสายนํ้า

มธี ารนํ้าเลก็ ๆสายหนง่ึ ไหลมาจากยอดเขาทห่ี า่ งไกลออกไป
ผา่ นป่ าเขาหมบู่ า้ นและผา่ นในเมอื งมาหลายแหง่

สดุ ทา้ ยมาถงึ ทะเลทรายแหง่ หนงึ่ สายนํ้าคดิ ในใจวา่
“เรากผ็ า่ นอปุ สรรคและสง่ิ กดี ขวางตา่ งๆนานามานับไมถ่ ว้ น
ครงั้ น้คี งจะผา่ นทะเลทรายแหง่ น้ไี ปไดด้ ว้ ยด”ี

ขณะเมอ่ื สายนํ้ามงุ่ มัน่ จะผา่ นทะเลทรายอยนู่ ัน้ กร็ สู ้ กึ วา่ น้ําของตวั เองคอ่ ยๆ
ซมึ หายไปในทรายเหลา่ นัน้ ยง่ิ ไหลผา่ นไปเรอื่ ยๆ ยง่ิ รสู ้ กึ วา่ นํ้ากย็ ง่ิ หายไป
เรอ่ื ยๆ จนรสู ้ กึ ทอ้ แท ้ “คดิ ในใจวา่ นี่คงจะเป็ นชะตาชวี ติ ของตนเองแลว้
และคงจะไมม่ ที างทจี่ ะไดไ้ หลไปสทู่ ะเลอันกวา้ งใหญไ่ พศาลตามคาํ ทเี่ ขาเลา่ ลอื

เมอ่ื สายน้ํารําพงึ รําพันดว้ ยความเสยี ใจอยนู่ ัน้ กม็ เี สยี งแวว่ แผว่ กระซบิ มาวา่
“ถา้ หากสายลมสามารถพัดผา่ นทะเลทรายได ้ สายน้ําก็จะไหลผา่ นไปไดเ้ หมอื น
กนั ” ทแ่ี ทเ้ สยี งทเี่ หมอื นกบั กระซบิ มานัน้ เป็ นเสยี งของทะเลทรายเอง
สายน้ําตอบดว้ ยน้ําเสยี งทไ่ี มค่ อ่ ยพอใจวา่ “นั่นเป็ นเพราะลมสามารถบนิ
ขา้ มทะเลทรายไปได ้ แตข่ า้ ทําไมไ่ ด”้

“เป็ นเพราะเจา้ ยนื กรานทจ่ี ะเป็ นสภาพเดมิ ลมจงึ ไมส่ ามารถพัดพาเจา้ ขา้ มไปได ้
เพยี งแตเ่ จา้ ยอมปลอ่ ยวางสภาพทเี่ ป็ นอยเู่ ดย๋ี วน้ี ใหต้ วั เองกลายเป็ นไอนํ้า
แลว้ หลอมรวมไปกบั สายลม” ทะเลทรายกลา่ วตอ่ ดว้ ยเสยี งอันแผว่ เบา

สายน้ําไมเ่ คยรมู ้ ากอ่ นวา่ มเี รอ่ื งแบบนดี้ ว้ ย คดิ ในใจวา่
“ปลอ่ ยวางสภาพทเ่ี ป็ นอยขู่ ณะน้ี แลว้ สลายรวมไปในสายลม?
ไม!่ ไม!่ “ สายนํ้าไมย่ อมรับคําเสนอแนะทใ่ี หเ้ ป็ นลกั ษณะนัน้
แลว้ ตวั เองกไ็ มเ่ คยผา่ นประสบการณ์ลกั ษณะอยา่ งนัน้ มากอ่ น จะใหป้ ลอ่ ยวาง
ลกั ษณะทเี่ ป็ นอยใู่ นปัจจบุ นั ไมเ่ ทา่ กบั เป็ นการทําลายลา้ งตวั เองหรอื ?”

“แลว้ เราจะรไู ้ ดอ้ ยา่ งไรวา่ นีเ่ ป็ นความจรงิ หรอื เปลา่ ?” สายนํ้าถาม
“สายลมสามารถนําไอนํ้ารวมเขา้ กบั ตวั เอง แลว้ พัดผา่ นทะเลทราย เมอื่ ไปประจวบ
กบั สภาพทเ่ี หมาะสม กจ็ ะคายไอนํ้าออกมา แลว้ กลายเป็ นฝน หลงั จากนัน้
น้ําฝนก็จะกลายเป็ นสายน้ํา ไหลไปขา้ งหนา้ เรอ่ื ยๆอกี ” ทะเลทรายตอบ

“แลว้ ขา้ จะยงั คงเป็ นสายน้ําดงั้ เดมิ หรอื เปลา่ ?”
“จะบอกวา่ ใชก่ ไ็ ด ้ จะบอกวา่ ไมใ่ ชก่ ็ได ้ และไมว่ า่ เจา้ จะเป็ นสายน้ําหรอื เป็ น
ไอน้ําทมี่ องไมเ่ ห็น แตค่ วามเป็ นตวั ตนทแี่ ทจ้ รงิ ของตวั เองไมเ่ ปลยี่ นแปลง
เจา้ ยนื กรานทจ่ี ะเป็ นสายนํ้า เพราะเจา้ ไมเ่ คยรมู ้ ากอ่ นเลยวา่ ตวั ตนทแี่ ทจ้ รงิ
ของตวั เองคอื อะไร”

ชว่ งเวลานัน้ สายนํ้าคลบั คลา้ ยคลบั คลาเหมอื นกบั วา่ กอ่ นทตี่ วั เองจะกลายเป็ น
สายนํ้า กเ็ คยถกู ลมนําตนเอง พัดพาผา่ นพน้ื ดนิ ไปยงั ยอดเขา
แลว้ กลายเป็ นฝน แลว้ กลายเป็ นสายน้ําอยา่ งทกุ วันน้ี

เมอ่ื คดิ ไดด้ งั นัน้ สายน้ําจงึ รวบรวมแรงใจครงั้ สดุ ทา้ ย
กระโจนเขา้ ไปในออ้ มแขนทอี่ า้ ออกมารบั ของสายลม
แลว้ หายไปในสายลมนัน้ ใหส้ ายลมนัน้ พัดพาผา่ นไปใน

ชวี ติ ทกุ ขนั้ ตอนทจี่ ะดําเนนิ ไป

ทกุ ขนั้ ตอนของชวี ติ คนเรากเ็ หมอื นกบั สายน้ํา
หากอยากจะฝ่ าฟันใหผ้ า่ นพน้ อปุ สรรคขวากหนาม
กจ็ ําจะตอ้ งปลอ่ ยวางตวั ตนทย่ี ดึ ม่ันอยู่ พรอ้ มกบั ใชป้ ัญญา
และความกลา้ มงุ่ หนา้ ไปสจู่ ดุ มงุ่ หมายทต่ี งั้ ไว ้
ลองถามตวั เองดบู า้ งซวี า่ ตวั ตนทแี่ ทจ้ รงิ ของตวั เองคอื อะไร?
และสง่ิ ทกี่ าํ ลงั ยดึ มัน่ ถอื ม่ันอยคู่ อื อะไร? สงิ่ ทต่ี อ้ งการคอื อะไร?

ชวี ติ คลา้ ยดงั่ ใบชา

ใบชาถกู น้ํารอ้ นถงึ จะออกรสและกลนิ่ ทห่ี อมกรนุ่ นุ่มลกึ
ชวี ติ กต็ อ้ งพบกบั อปุ สรรคครงั้ แลว้ ครัง้ เลา่ ถงึ จะเกดิ ความหอมกรนุ่ ของชวี ติ

มชี ายหนุ่มทพ่ี บกบั ความผดิ หวังคนหนง่ึ มาทว่ี ัด พบกบั พระอาจารยแ์ ลว้
เลา่ ระบายทกุ ขใ์ หฟ้ ังวา่ “เฉกเชน่ คนอยา่ งขา้ พเจา้ ซงึ่ ผดิ หวงั ครงั้ แลว้ ครัง้ เลา่
มชี วี ติ กเ็ พยี งแคอ่ ยไู่ ปวันๆ ไมม่ ปี ระโยชนอ์ ะไรเลย”

พระอาจารยน์ ั่งนง่ิ อยา่ งสงบและสาํ รวม ฟังชายหนุ่มคนนัน้ รําพงึ
รําพันและทอดถอนใจ ไมไ่ ดพ้ ูดอะไร ไดแ้ ตส่ ง่ั พระทเ่ี ป็ นอปุ ัฏฐากวา่
“ประสกทา่ นน้เี ดนิ ทางมาแตไ่ กล ไปหาน้ําอนุ่ มาสกั กาซ”ิ
เมอ่ื พระนัน้ ยกกานํ้าอนุ่ มาให ้ พระอาจารยจ์ งึ หยบิ ใบชามาใสไ่ วใ้ นแกว้
แลว้ รนิ นํ้าอนุ่ ลงในแกว้ พลางยนื่ แกว้ นัน้ ใหก้ บั ชายหนุ่ม แลว้ พดู วา่
“ประสก เชญิ ดมื่ ชากอ่ น”

ชายหนุ่มกม้ หนา้ ลงมองแกว้ ชานัน้ เห็นไอความรอ้ งลอยออ้ ยอง่ิ ออกมาเล็กนอ้ ย
มใี บชาลอยขน้ึ มาอยนู่ งิ่ ๆ
ชายหนุ่มถามขน้ึ อยา่ งๆไมเ่ ขา้ ใจวา่ “ทําไมวดั นีถ้ งึ ใชน้ ้ําอนุ่ ชงชา?”
พระอาจารยไ์ มพ่ ูดอะไร เพยี งแตแ่ สดงทที า่ วา่ “ดมื่ ชากอ่ นเถอะ”
ชายหนุ่มนัน้ จงึ จําใจยกชาขนึ้ มาจบิ ไปสองสามครัง้ ”
พระอาจารยถ์ ามวา่ “ชานค้ี งจะหอมซนิ ะ”
ชายหนุ่มนัน้ จงึ คอ่ ยๆยกชาขน้ึ มาจบิ เพอ่ื ลม้ิ รสอยา่ งชา้ ๆ พลางสา่ ยหัวพูดวา่
“น่เี ป็ นชาอะไรครบั ความหอมสกั นดิ ก็ไมม่ ”ี

พระอาจารยย์ มิ้ พลางและพูดวา่
“นี่เป็ นใบชาชอ่ื ดงั ทช่ี อื่ วา่ กวนอมิ เหลก็ ทําไมถงึ ไมห่ อมละ่ ”
ชายหนุ่มนัน้ เมอ่ื ไดฟ้ ังวา่ เป็ นใบชารสเลศิ ทชี่ อ่ื กวนอมิ เหล็ก
ก็รบี ยกแกว้ ขน้ึ มาแลว้ ใชล้ มเป่ าเศษใบชาทล่ี อยอยอู่ อก แลว้ คอ่ ยๆ
จบิ เพอ่ื ลมิ้ รสชาตใิ หม่ แลว้ วางแกว้ ลงพลางยนื ยนั อกี วา่
“ไมม่ กี ลนิ่ ชาแมแ้ ตส่ กั นดิ จรงิ ๆ”

พระอาจารยจ์ งึ สง่ั พระอกี รปู หนงึ่ ใหเ้ อาน้ําเดอื ดมาอกี กา
เมอ่ื กาน้ํารอ้ นมาแลว้ พระอาจารยจ์ งึ หยบิ ใบชาใสล่ งในแกว้ อกี ใบหนง่ึ

แลว้ เตมิ น้ํารอ้ นลงไป แลว้ ยกไปวางไวข้ า้ งหนา้ ชายหนุ่ม
ชายหนุ่มนัน้ กม้ หนา้ มองไปทแ่ี กว้ น้ําใบนัน้ กเ็ ห็นใบชาในแกว้ ลอยขน้ึ ลง
ไปตามแรงวนของใบชา แลว้ สกั ครกู่ ไ็ ดก้ ลน่ิ หอมออ่ นๆของใบชา
ลอยขนึ้ มาแตะจมกู ชายหนุ่มนัน้ เผลอยกขน้ึ มาสดู กลน่ิ

พระอาจารยพ์ ดู ขนึ้ มาวา่ “ชา้ กอ่ น พ่อหนุ่ม”
พลางเตมิ นํ้ารอ้ นลงในแกว้ เพมิ่ ขนึ้ อกี ชายหนุ่มนัน้ กม้ หนา้ ลงมองแกว้ น้ํา
กเ็ ห็นใบชาเหลา่ นัน้ ลอยขน้ึ และจมลงหมนุ วนคละไปท่ัว พรอ้ มกบั
ไดก้ ลน่ิ หอมออ่ นของใบชาลอยอบอวลขนึ้ มานอกแกว้ ชา
พระอาจารยเ์ ตมิ น้ํารอ้ นเพม่ิ ลงในแกว้ อกี หลายครงั้
จนนํ้าเต็มแกว้ พลางถามวา่ “ประสก ทําไมใชใ้ บชาชนดิ เดยี วกนั
ทําไมกลนิ่ ชาถงึ แตกตา่ งกนั ?”

“ใบหนงึ่ ใชน้ ้ําอนุ่ ชง อกี ใบหนง่ึ ใชน้ ้ําเดอื ดชง เพราะใชน้ ้ําทแ่ี ตกตา่ งกนั หนุ่มนัน้ ตอบ
“ใชน้ ้ําทต่ี า่ งกนั การลอยของใบชาก็แตกตา่ งกนั ใบชาทใ่ี ชน้ ้ําอนุ่ ใบชาจะ
ลอยเออ่ื ยๆ ไมม่ กี ารลอยแลว้ จม แลว้ ใบชาจะแผก่ ระจายความหอมออกมาไดอ้ ยา่ งไร?
แตใ่ บชาทช่ี งกบั น้ําเดอื ด ผา่ นน้ํารอ้ นครงั้ แลว้ ครงั้ เลา่ ใบชาจมแลว้ กล็ อย

ลอยแลว้ ก็จม ลอยๆจมๆใบชากจ็ ะแผข่ จายกลนิ่ หอมของฝนทรี่ บั มาจากฤดใู บไมผ้ ลิ
ความรอ้ นจากแสงอาทติ ยท์ ไ่ี ดใ้ นฤดรู อ้ น ความเย็นสงบในหนา้ หนาว

คนมากมายในโลกน้ี มอี ะไรไมเ่ หมอื นชาเลา่ คนทไี่ มเ่ คยผา่ นรอ้ นผา่ นหนาว
ใชช้ วี ติ ใหผ้ า่ นไปวนั ๆไปเรอื่ ยๆ กเ็ หมอื นกบั ใชน้ ํ้าอนุ่ ชงชา ใบชาลอยไปเสมอกนั
ไมส่ ามารถกลนั่ เอาความหอมและปัญญาออกมาได ้

และคนทต่ี อ้ งพบกบั อปุ สรรคและทกุ ขล์ ําเคญ็ อดมอื้ กนิ มอื้
พบกบั ความโชครา้ ยครงั้ แลว้ ครงั้ เลา่ ก็เหมอื นใบชา
ทช่ี งกบั นํ้ารอ้ นครงั้ แลว้ ครงั้ เลา่ พวกเขาผา่ นวันเวลาฝ่ าลมฝนพายทุ ขี่ น้ึ ๆลง
เสมอมา ทําใหช้ วี ติ ของพวกเขาคอ่ ยๆกลน่ั ความหมายออกมา
สวนกระแสขนึ้ มาเหมอื นใบชา แลว้ พวกเราทําไมจะไมเ่ หมอื นชวี ติ ของชา
ชะตาชวี ติ ทําไมจะไมเ่ หมอื นกาน้ําอนุ่ หรอื น้ําเดอื ด

ใบชาเพราะถกู น้ํารอ้ นจดั จงึ คายความหอมทบ่ี ม่ เพาะอยใู่ นตวั ออกมา
และชวี ติ ก็มแี ตพ่ บอปุ สรรคและความยากลําบาก
ถงึ จะบม่ เพาะความหอมทม่ี อี ยใู่ นตวั ออกมา

๗๔ แสงสวา่ งในดวงจติ

มพี ระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ เมอ่ื เขา้ สวู่ ัยชรา จงึ คดิ จะมอบบาตรและจวี ร
เพอื่ ใหล้ กู ศษิ ยร์ ับตาํ แหน่งเป็ นเจา้ อาวาสตอ่ ไป แตใ่ นบรรดาลกู ศษิ ย์
ทงั้ หลายมอี ยถู่ งึ สามคนทคี่ อ่ นขา้ งจะเขา้ ถงึ ธรรมมากทส่ี ดุ จงึ คอ่ นขา้ งจะ
ลําบากใจทจ่ี ะเลอื กคนใดคนหนงึ่

ชว่ งเย็นโพลเ้ พลใ้ กลค้ าํ่ ของวันหนง่ึ พระอาจารยพ์ อจะรวู ้ า่ อายขุ ยั
ของตนเองใกลจ้ ะหมดแลว้ ควรจะถงึ เวลาแลว้ ทจี่ ะตดั สนิ ใหค้ นใด
คนหนงึ่ รับตาํ แหน่งตอ่ ไป จงึ เรยี กลกู ศษิ ยท์ ัง้ สามมาแลว้ สง่ั ใหไ้ ปซอ้ื
อะไรอยา่ งหนง่ึ ดซู วิ า่ ใครจะสามารถซอื้ ของไดถ้ กู และไดม้ ากจนเตม็ กฏุ ิ

เมอื่ ศษิ ยท์ ัง้ สามรับเงนิ จากพระอาจารยแ์ ลว้ มสี องคนทเ่ี ดนิ ออกไป
แตม่ อี กี คนทไ่ี มไ่ ป แลว้ ไปนั่งสมาธขิ า้ งๆพระอาจารย์ ไมไ่ ดข้ ยบั ไปไหน

ไมน่ าน ศษิ ยค์ นหนง่ึ เขา้ มารายงานวา่ ไดซ้ อื้ หญา้ แหง้ มาหลายคนั รถ
สามารถใสใ่ หเ้ ตม็ กฏุ นิ ไ้ี ด ้ พระอาจารยฟ์ ้งแลว้ รสู ้ กึ ผดิ หวังยง่ิ นัก

และอกี รปู หนง่ึ ก็กลบั มาในเวลาใกลเ้ คยี ง มาถงึ ก็หยบิ เทยี นเลม่ หนงึ่
ออกมาจากแขนเสอื้ แลว้ ก็จดุ ใหส้ วา่ ง พระอาจารยเ์ ห็นแลว้ ก็รสู ้ กึ พอใจยงิ่ นัก

แลว้ พระอาจารยก์ ็มองไปทลี่ กู ศษิ ยท์ น่ี ่ังอยขู่ า้ งๆ ลกู ศษิ ยน์ ัน้ ลกุ ขน้ึ
แลว้ คนื เงนิ ใหพ้ ระอาจารย์ พนมมอื แลว้ พูดวา่
“อาจารย์ สง่ิ ทศ่ี ษิ ยส์ งั่ ซอ้ื กาํ ลงั จะมาแลว้ ” พูดจบก็เป่ าเทยี นจนดบั
ในหอ้ งจงึ มแี ตค่ วามมดื แลว้ ศษิ ยค์ นนัน้ กช็ ไี้ ปทนี่ อกหนา้ ตา่ งแลว้ พดู วา่
“อาจารย์ สงิ่ ทลี่ กู ศษิ ยซ์ อ้ื ไดม้ าถงึ แลว้ ”
พระอาจารยม์ องออกไปทน่ี อกหนา้ ตา่ ง เห็นดวงจันทรล์ อยเดน่
สอ่ งสวา่ งเต็มดวงอยกู่ ลางทอ้ งฟ้า ความสวา่ งของดวงจันทร์
สาดสอ่ งเขา้ มาในกฏุ ิ จนสวา่ งไปทั่วหอ้ ง

“เจา้ คดิ วธิ นี ้ีไดอ้ ยา่ งไร?” พระอาจารยถ์ าม
“แมว้ า่ หญา้ แหง้ จะนํามาใสจ่ นเตม็ กฏุ ไิ ด ้ แตก่ ท็ ําใหก้ ฏุ นิ ี้มดื และสกปรก
และเทยี นก็ใหญเ่ พยี งแคน่ ว้ิ มอื ไมม่ รี าคาคา่ งวด คนซอ้ื เทยี นก็ไมเ่ กดิ ปัญญาขน้ึ มาได ้
แตเ่ มอื่ ดวงจนั ทรล์ อยเดน่ ขนึ้ มา สามารถทําใหส้ วา่ งไปท่วั หอ้ งได ้

เมอื่ ฟ้าสวา่ งพน้ื ดนิ กย็ อ่ มสวา่ ง ฟ้าและดนิ สวา่ งจติ ก็ยอ่ มสวา่ งตาม
จติ เดมิ แทส้ อ่ งสวา่ งขนึ้ มาในดวงจติ โดยไมต่ อ้ งใชเ้ งนิ ซอ้ื หาแตอ่ ยา่ งไร
เพราะในจติ มแี สงสวา่ งของจติ เดมิ แทอ้ ยแู่ ลว้ ” ลกู ศษิ ยต์ อบ

เมอ่ื พระอาจารยไ์ ดฟ้ ังแลว้ กถ็ อดจวี รไปคลมุ ใหล้ กู ศษิ ยน์ ัน้
และใหส้ บื ทอดเป็ นเจา้ อาวาสตอ่ ไป

จํานวนครงั้ ทล่ี กุ ขนึ้ มาสู ้

คณุ พ่อทา่ นหนงึ่ เป็ นกงั วลกบั ลกู ชายของตวั เองมาก เพราะอายถุ งึ สบิ หา้ สบิ หก
ปี แลว้ แตร่ สู ้ กึ วา่ ลกู ชายไมม่ คี วามเป็ นลกู ผชู ้ ายแมแ้ ตน่ ดิ เดยี ว

เขาเลยไปหาพระอาจารยเ์ พอื่ ใหอ้ บรมสงั่ สอนลกู ชายของเขา
พระอาจารยก์ ลา่ ววา่ “ใหล้ กู ชายของทา่ นอยทู่ น่ี สี่ กั สามเดอื น ภายในสามเดอื น
นี้หา้ มทา่ นมาเยย่ี ม ขา้ รบั รองวา่ จะสอนใหล้ กู ของเจา้ ไดเ้ ป็ นลกู ผชู ้ ายอยา่ งแทจ้ รงิ ”

สามเดอื นผา่ นไป พ่อของเดก็ นัน้ มารบั ลกู กลบั ไป พระอาจารยจ์ งึ จัดใหม้ กี าร
แขง่ ขนั ยโู ดเพอื่ ใหเ้ ห็นถงึ ผลการฝึกฝนของสามเดอื นทผ่ี า่ นมา คนทมี่ าแขง่
กบั ลกู ชายของเขานัน้ เป็ นครผู ฝู ้ ึกน่ันเอง

เมอื่ ครฝู ึกจโู่ จมมา เดก็ นัน้ ก็จะรับไมไ่ ดแ้ ลว้ ตอ้ งลม้ ลง แตเ่ มอื่ ลม้ ลงแลว้
เด็กนัน้ จะลกุ ขนึ้ มาตงั้ ทา่ รบั ใหมท่ ันที เป็ นอยา่ งน้ผี า่ นไปถงึ สบิ กวา่ ครัง้

พระอาจารยถ์ ามพ่อเดก็ นัน้ วา่ “เจา้ วา่ การกระทําของลกู ทา่ นพอจะเป็ น
ลกู ผชู ้ ายแลว้ หรอื ยัง?”
“ขา้ พเจา้ รสู ้ กึ อบั อายยง่ิ นัก คดิ ไมถ่ งึ วา่ สง่ ลกู มาใหท้ า่ นฝึกถงึ สามเดอื น
สดุ ทา้ ยผลทข่ี า้ พเจา้ เห็นคอื ลกู สไู ้ มเ่ ป็ น เพยี งเขาจโู่ จมมาก็ลม้ ลงทกุ ครัง้ ”

“ขา้ รสู ้ กึ เสยี ใจยงิ่ นักทเ่ี ห็นเจา้ มองเพยี งแคผ่ ลชนะหรอื แพ ้ เจา้ ไมเ่ ห็น
ความกลา้ และความเด็ดเดยี่ วของลกู ทา่ นทล่ี ม้ ลงแลว้ ลกุ ขนึ้ มาทันที
นั่นแหละถงึ จะเป็ นลกู ผชู ้ ายตวั จรงิ เพยี งแคจ่ ํานวนครงั้ ทล่ี กุ ขน้ึ มาสู ้
มากกวา่ ลม้ ลงไปหนง่ึ ครงั้ กน็ ับวา่ ประสบผลสําเร็จแลว้

สมบรู ณแ์ บบ

เณรนอ้ ยรปู หนง่ึ นั่งรอ้ งไหอ้ ยกู่ บั พนื้ และทพี่ นื้ มกี ระดาษทเี่ ขยี นแลว้ ทงิ้ เต็มไปหมด
พระอาจารยจ์ งึ ถามวา่ “เป็ นอะไรไปละ่ ?”
“เขยี นไดไ้ มด่ ”ี
พระอาจารยจ์ งึ หยบิ กระดาษขนึ้ มาดู
“เขยี นไดไ้ มเ่ ลวน่ี ทําไมถงึ ตอ้ งโยนทง้ิ แลว้ รอ้ งไหท้ ําไม” พระอาจารยถ์ าม
“ขา้ พเจา้ รสู ้ กึ วา่ เขยี นไดไ้ มค่ อ่ ยด”ี เณรนอ้ ยยังคงรอ้ งตอ่ ไป
“ขา้ พเจา้ เป็ นผทู ้ ชี่ อบทําอะไรใหด้ พี รอ้ ม พลาดแมแ้ ตน่ ดิ เดยี วก็ไมไ่ ด”้
“ปัญหากค็ อื ผคู ้ นในโลกนี้ มใี ครทจี่ ะไมผ่ ดิ แมแ้ ตน่ ดิ เดยี วละ่ ?”
พระอาจารยต์ อบแลว้ ตบหลงั เณรนอ้ ยเบาๆ แลว้ พดู วา่
“เจา้ ตอ้ งการแตค่ วามดพี รอ้ ม พอพลาดอะไรเลก็ นอ้ ยก็รสู ้ กึ เคอื ง
ก็จะรอ้ งไห ้ ลกั ษณะอยา่ งนก้ี ็ไมใ่ ชค่ วามดพี รอ้ มแลว้ ”

รักสะอาด

เณรนอ้ ยกม้ ลงเกบ็ กระดาษบนพนื้ ขนึ้ มาจนหมด แลว้ ก็ไปลา้ งมอื
สอ่ งกระจก ลา้ งหนา้ ถอดจวี รมาซกั แลว้ ซกั อกี
“เจา้ ทําอะไร? ซกั แลว้ ซกั อกี เสยี เวลาไปตงั้ ครงึ่ วนั แลว้ ” พระอาจารยถ์ าม
“ขา้ พเจา้ รกั สะอาด ทนไมไ่ ดท้ จ่ี ะมสี งิ่ สกปรกแมแ้ ตน่ ดิ เดยี ว
พระอาจารยไ์ มไ่ ดส้ งั เกตหรอื วา่ หลงั จากทโ่ี ยมๆทัง้ หลายกลบั ไปแลว้
ขา้ พเจา้ จะตอ้ งเชด็ เกา้ อท้ี โี่ ยมๆน่ังแลว้ ทกุ ตวั ”
“อยา่ งนเี้ รยี กวา่ รกั สะอาดหรอื ? เจา้ คดิ แตจ่ ะตาํ หนฟิ ้าสกปรก
ดนิ สกปรก คนสกปรก ภายนอกแมจ้ ะดสู ะอาด
แตใ่ นจติ กลบั ผดิ ปกติ ไมใ่ ชก่ ารรักความสะอาดแลว้

บณิ ฑบาต

เมอื่ เณรนอ้ ยจะออกบณิ ฑบาต ตงั้ ใจเลอื กสวมใสจ่ วี รทเี่ กา่ และขาด
“ทําไมถงึ เลอื กชดุ นี้” พระอาจารยถ์ าม
“ทา่ นเคยบอกวา่ ไมต่ อ้ งสนใจรปู ลกั ษณภ์ ายนอกไมใ่ ชห่ รอื ? ดงั นัน้ ขา้ พเจา้
จงึ เลอื กชดุ ทเ่ี กา่ และขาด และเพอ่ื จะไดใ้ หญ้ าตโิ ยมเห็นใจ จะไดบ้ รจิ าคเงนิ เยอะๆ”
“เจา้ ไปบณิ ฑบาตหรอื ไปขอทาน เจา้ หวังจะใหผ้ อู ้ น่ื สงสาร บรจิ าคทาน
หรอื หวงั ใหญ้ าตโิ ยมเห็นวา่ ปฏบิ ตั ดิ ปี ฏบิ ตั ชิ อบ หวังจะใหท้ า่ นเป็ นเนอ้ื นาบญุ ”

มชี วี ติ อยอู่ ยา่ งดี

ในวนั ทอ่ี ากาศรอ้ น ดอกไมร้ อบๆบรเิ วณวดั โดนแดดจนแหง้ เหยี่ วไปหมด
“แยแ่ ลว้ ตอ้ งรบี รดน้ําแลว้ ”เณรนอ้ ยอทุ านแลว้ รบี ยกถังนํ้ามา
“อยา่ เพงิ่ ใจรอ้ น ตอนนีพ้ ระอาทติ ยก์ ําลงั สอ่ งแสงอยู่ เดย๋ี วเย็น
เดย๋ี วรอ้ น ตน้ ไมต้ ายแน่ตอ้ งรอใหเ้ ย็นกวา่ นถ้ี งึ จะรดน้ําได”้
ชว่ งเย็น ตน้ ไมเ้ หลา่ นัน้ เหมอื นกบั ผกั ตากแหง้ เณรนอ้ ยเลยบน่
พมึ พําๆวา่ “ป่ านนี้คงตายหมดแลว้ รดนํ้ายงั ไงกค็ งไมร่ อด”
“บน่ ใหน้ อ้ ยหน่อย รดน้ําไปเถดิ “ พระอาจารยส์ งั่

ไมน่ าน ตน้ ไมท้ ดี่ แู หง้ เหย่ี ว เหมอื นกบั ฟ้ื นชพี ขน้ึ มาใหมท่ ดี่ สู ดใสกวา่ เดมิ
“โอ ้ พวกมันนเี้ กง่ จรงิ ๆ อดกลนั้ คาํ้ อยตู่ รงนัน้ ไมย่ อมตาย”
“เหลวไหล ไมใ่ ชค่ ํ้าอยตู่ รงนัน้ ไมย่ อมตาย แตค่ อื การมชี วี ติ อยอู่ ยา่ งด”ี
“แลว้ มนั จะตา่ งกนั อยา่ งไร” เณรนอ้ ยถาม
“ไมเ่ หมอื นกนั แน่นอน ขา้ ขอถามเจา้ ปี นข้ี า้ อายแุ ปดสบิ กวา่ แลว้
ขา้ คํา้ ไวไ้ มย่ อมตาย หรอื วา่ มชี วี ติ อยอู่ ยา่ งด?ี ”

หลงั จากทําวตั รเย็นแลว้ พระอาจารยถ์ ามเณรนอ้ ยวา่ “เป็ นยังไง คดิ ตกลงยัง?”
“ยงั ครบั ” พระอาจารยต์ บหลงั เณรนอ้ ยเบาๆแลว้ พดู วา่
“เด็กโง่ คนทกี่ ลวั ตายตงั้ แตเ่ ชา้ ยนั คํา่ เป็ นการค้ําไวไ้ มย่ อมตาย
คนทมี่ องไปขา้ งหนา้ ทกุ วนั เป็ นการมชี วี ติ อยอู่ ยา่ งดี
มชี วี ติ อยมู่ าอกี วัน ก็ใชช้ วี ติ หนงึ่ วนั นัน้ อยา่ งคมุ ้ คา่
พวกทม่ี ชี วี ติ อยู่ แตเ่ พราะกลวั ตายจงึ ไหวพ้ ระสวดมนต์
หวงั จะใหต้ ายแลว้ กลายเป็ นพทุ ธะ ไมม่ ที างไดเ้ ป็ นพทุ ธะ”

ฟ้าดนิ กค็ อื วดั

หลงั จากทพี่ ระอาจารยม์ รณภาพแลว้ เณรนอ้ ยนัน้ ก็ไดก้ ลายเป็ นเจา้ อาวาส
ทา่ นมกั จะครองจวี รอยา่ งเรยี บรอ้ ย ถอื หบี ยาแลว้ ไปในทๆี่ สกปรกและยากจนทส่ี ดุ
เพอื่ ชว่ ยคนไขเ้ ชด็ แผลเปลย่ี นยา แลว้ กลบั วัดดว้ ยจวี รทเ่ี ปรอะเปื้อนไปหมด

ทา่ นมักจะออกไปบณิ ฑบาตดว้ ยตนเอง แตเ่ มอ่ื มอื ขวารบั เงนิ บรจิ าคมา
มอื ซา้ ยทา่ นก็สง่ มอบไปชว่ ยเหลอื คนยากไร ้ ทา่ นมักจะไมค่ อ่ ยอยทู่ ว่ี ัด

แลว้ กไ็ มเ่ คยกอ่ สรา้ งวัดเพมิ่ เตมิ แตม่ ศี าสนกิ ชนศรัทธาเพมิ่ ขน้ึ เรอ่ื ยๆ
ทา่ นกลา่ ววา่ “ขณะทพี่ ระอาจารยม์ ชี วี ติ อยู่ ทา่ นสอนวา่ อะไรคอื สมบรู ณแ์ บบ
สมบรู ณแ์ บบคอื ขอใหโ้ ลกนี้ดพี รอ้ ม

อะไรคอื รกั สะอาด รักสะอาดคอื ชว่ ยเหลอื คนทไ่ี มส่ ะอาด ใหส้ ะอาดขนึ้ มา
ทา่ นยงั ชแ้ี นะเรอื่ งการบณิ ฑบาต คอื การชว่ ยใหค้ นจับมอื กนั
ชว่ ยเหลอื ซง่ึ กนั และกนั สรา้ งบญุ สมั พันธก์ บั เพอื่ นมนุษยด์ ว้ ยกนั

อะไรคอื วดั วัดไมจ่ ําเป็ นตอ้ งอยบู่ นเขา แตค่ วรอยใู่ นหมมู่ นุษย์
ทศิ เหนือใตอ้ อกตก ก็เป็ นทๆ่ี จะแสดงธรรมได ้
ทไ่ี หนๆก็เป็ นวดั ของขา้ ”

ครงั้ หนงึ่ นานมาแลว้ มชี าวนาคนหนงึ่ มธี รุ ะจะตอ้ งเดนิ ทางไปอกี หมบู่ า้ นหนง่ึ
ขณะทเี่ ดนิ ทางรอนแรมอยกู่ ลางป่ าพบวา่ การจะไปอกี หมบู่ า้ นหนงึ่ นัน้
จะตอ้ งขา้ มแมน่ ้ํา หรอื ไมก่ ป็ ีนขา้ มเขาสงู ไป

ขณะทก่ี ําลงั คดิ วา่ จะขา้ มแมน่ ้ําไปดหี รอื จะปีนเขาดี
พลนั กเ็ ห็นตน้ ไมใ้ หญตน้ หนงึ่ จงึ ใชข้ วานทน่ี ําตดิ ตวั มาโคน่ ตน้ ไมน้ ัน้ ลงมา
แลว้ ก็ทําเป็ นเรอื ชาวนาคนนัน้ รสู ้ กึ ดใี จมาก
และนกึ ชมเชยถงึ ความสามารถของตวั เองอยใู่ นใจ
แลว้ ก็น่ังเรอื นัน้ ขา้ มฟากไป

เมอื่ ขา้ มฝั่งไปได ้ ชาวนานัน้ รสู ้ กึ วา่ เรอื นี้มปี ระโยชนม์ าก ถา้ หากทงิ้ ไวท้ น่ี ี่ คงจะ
น่าเสยี ดาย และหากขา้ งหนา้ มแี มน่ ํ้าอกี ก็คงจะตอ้ งตดั ตน้ ไมท้ ําเรอื อกี กวา่
จะตอ่ เรอื เสร็จ ตอ้ งเสยี แรงและเวลาอกี ไมน่ อ้ ย ชาวนานัน้ จงึ ตดั สนิ ใจแบก
เรอื นัน้ ตดิ ตวั ไปดว้ ย เผอ่ื จะไดใ้ ชย้ ามตอ้ งการ

ชาวนาแบกเรอื นัน้ ดว้ ยความเหน็ดเหนอื่ ยและมเี หงอื่ ทว่ มตวั
ทําใหย้ งิ่ เดนิ ยง่ิ ชา้ ลงเรอื่ ยๆ เพราะเรอื นัน้ หนักเหลอื เกนิ
และกดทบั ทบั เขาจนแทบจะหายใจไมอ่ อก

ชาวนานัน้ เดนิ ไปพักไป บางทกี ค็ ดิ จะทง้ิ เรอื นัน้ ไป แตอ่ กี ใจหนง่ึ กร็ สู ้ กึ เสยี ดาย
คดิ ในใจวา่ “แบกมาตงั้ ไกลแลว้ แบกตอ่ ไปเถดิ บางทถี า้ เจอแมน่ ้ําอกี กจ็ ะไดใ้ ช ้

และแลว้ ขณะทแ่ี บกจนเหงอ่ื ทว่ มตวั จนถงึ ใกลจ้ ะมดื คาํ่ เพง่ิ จะรสู ้ กึ วา่ หนทางท่ี
เดนิ ผา่ นมาเป็ นทางทร่ี าบเรยี บ จนถงึ อกี หมบู่ า้ นกไ็ มเ่ ห็นมแี มน่ ํ้าอกี การแบกเรอื
มาดว้ ย ทําใหเ้ ขาตอ้ งเสยี เวลาเดนิ ทางเพมิ่ ขนึ้ อกี เป็ นสามเทา่

มนุษยเ์ ราไมม่ ใี ครจะรลู ้ ว่ งหนา้ ไดว้ า่ เสน้ ทางเดนิ ของชวี ติ ตวั เองจะเป็ นทางที่
ราบเรยี บ หรอื ขรขุ ระ หรอื จะพบกระแสนํ้าทไี่ หลเชยี่ วกราด หรอื วา่ จะตอ้ ง
ปี นขน้ึ ไปบนภเู ขา แตไ่ มว่ า่ ทางเดนิ ชวี ติ จะเป็ นเชน่ ใด เรากจ็ ําเป็ นจะตอ้ งเลอื กวธิ ที ี่
ทําตวั ตามสบาย เดนิ ไปอยา่ งมคี วามสขุ หรอื จะแบกเรอื อนั หนักอง้ึ ไปดว้ ย

บางครงั้ สภาวะจติ ของเราทพ่ี บกบั เหตกุ ารณ์ตา่ งๆ กเ็ หมอื นกบั การแบกเรอื
ลําหนง่ึ ไว ้ การแบกอยา่ งนัน้ กเ็ หมอื นกบั การผกู มดั เราจําเป็ นตอ้ งวางลงเสยี บา้ ง
เพอ่ื ใหจ้ ติ ไดพ้ บกบั ความเบกิ บาน ความสบาย ความปลดปลอ่ ย เดนิ ไป
บนทางเดนิ ชวี ติ อยา่ งสบายใจและมคี วามสขุ

แคค่ วามคดิ ชว่ งหนงึ่

วันหนง่ึ มชี ายหนุ่มทผี่ ดิ หวงั สองคนมาหาพระอาจารยพ์ รอ้ มกนั
“พระอาจารยค์ รบั พวกเราถกู คนในทที่ ํางานกลน่ั แกลง้ อยา่ งแสนสาหัส
ขอทา่ นชว่ ยชแี้ นะหน่อยวา่ พวกเราควรจะลาออกหรอื ไม?่ ”

พระอาจารยป์ ิดตานงิ่ อยนู่ านแลว้ จงึ พดู ออกมาแคห่ า้ คําวา่ “ก็แคข่ า้ วชามเดยี ว”
แลว้ โบกมอื ทําทา่ วา่ ใหก้ ลบั ไปไดแ้ ลว้
เมอื่ กลบั ไปแลว้ คนหนงึ่ ก็ไปลาออกทันที กลบั ไปทําไรน่ าอยทู่ บ่ี า้ น
อกี คนหนง่ึ กย็ งั คงทํางานตอ่ ไป วนั เวลาผา่ นไปอยา่ งรวดเร็ว
สบิ ปีใหห้ ลงั คนทกี่ ลบั ไปทําไรน่ า ใชว้ ทิ ยาการยคุ ใหม่ บวกกบั ความตงั้ ใจ
อยา่ งมงุ่ ม่ัน กลายเป็ นเกษตรกรมอื อาชพี และมชี อ่ื เสยี ง

อกี คนทยี่ ังทํางานอยทู่ บี่ รษิ ัท พยายามใชค้ วามอดทน
ตงั้ หนา้ ตงั้ ตาทํางานตอ่ ดว้ ยความมงุ่ ม่ัน กค็ อ่ ยๆไดร้ ับความสนใจจาก
เจา้ นาย ในทสี่ ดุ กไ็ ดก้ ลายเป็ นผจู ้ ัดการของบรษิ ัท

วนั หนง่ึ เมอ่ื ทงั้ สองไดพ้ บกนั แลว้ คนทเ่ี ป็ นเกษตรพดู วา่
“แปลกนะ พระอาจารยเ์ พยี งชแี้ นะคาํ วา่ ”กแ็ คข่ า้ วชามเดยี ว” ใหก้ บั เราสองคนเหมอื นกนั
คําหา้ คําน้ขี า้ ฟังทเี ดยี วกเ็ ขา้ ใจ ก็แคข่ า้ วชามเดยี ว ถงึ กบั จะตอ้ งอะไรนักหนา
ทําไมตอ้ งไปน่ังทนอยใู่ นบรษิ ัทใหเ้ ขาโขกสบั ดงั นัน้ จงึ คดิ ลาออก”
“ตอนนัน้ ทําไมเจา้ ไมฟ่ ังคําของพระอาจารยล์ ะ่ ” เกษตรถาม

“ขา้ ฟังแลว้ คดิ วา่ อดทนอกี หน่อย เหนอ่ื ยอกี หน่อย ก็เพอ่ื ขา้ วชามหนงึ่
คนอน่ื จะแกลง้ อยา่ งไร ก็ไมค่ ดิ โกรธ ไมเ่ กย่ี งงอน ก็ไดแ้ ลว้
พระอาจารยไ์ มไ่ ดช้ แี้ นะลกั ษณะนห้ี รอื ?”

ทัง้ สองเกบ็ ความสงสยั ไปถามพระอาจารย์ พระอาจารยก์ ็ชราภาพมากแลว้
ทา่ นกย็ ังคงปิดตานงิ่ อยนู่ าน ตอบมาอกี หา้ คาํ เหมอื นกนั
“แคค่ วามคดิ ชว่ งหนงึ่ ” แลว้ กโ็ บกมอื ใหอ้ อกไปได ้

๗๕. สรรพสง่ิ ลว้ นกอ่ เกดิ ขนึ้ จากทใี่ จ

พระอาจารยแ์ ละลกู ศษิ ยข์ ณะทก่ี ําลงั เดนิ ทางไปในทแ่ี หง่ หนง่ึ ลกู ศษิ ยซ์ งึ่
ตอ้ งแบกสมั ภาระและเครอ่ื งใชต้ า่ งๆ เดนิ ไปบน่ ไป วา่ เหนอ่ื ยและหนัก
เดนิ ไปสกั ประเดย๋ี วก็บน่ วา่ เหนือ่ ยและจะขอแวะพักบอ่ ยๆ

เมอื่ เดนิ ผา่ นเขา้ ไปทหี่ มบู่ า้ นแหง่ หนง่ึ พอดมี สี าวนางหนงึ่ เดนิ ออกมาจากบา้ น

พระอาจารยจ์ งึ เดนิ เขา้ ไปจับสองมอื ของสาวนางนัน้ สาวนัน้ ตกใจรอ้ งชว่ ยดว้ ย
เสยี งดงั ลนั่ คนในบา้ นและชาวบา้ นออกมาดู นกึ วา่ พระจะลวนลามหญงิ สาว
จงึ พากนั ถอื อาวธุ แลว้ จะวง่ิ ไลต่ ี พระอาจารยจ์ งึ วง่ิ หนี สว่ นลกู ศษิ ยท์ ถ่ี อื สมั ภาระ
อยกู่ ว็ ง่ิ หนีตามอยา่ งไมค่ ดิ ชวี ติ เหมอื นกนั เมอ่ื กะวา่ ชาวบา้ นไมไ่ ลต่ ามมาแลว้
พระอาจารยจ์ งึ หยดุ พัก แลว้ ถามลกู ศษิ ยว์ า่ “ยังรสู ้ กึ วา่ หนักหรอื เปลา่ ?”

ลกู ศษิ ยร์ สู ้ กึ ประหลาดใจ ทเ่ี มอื่ กขี้ ณะทเี่ หตกุ ารณ์ชลุ มนุ ทําไมถงึ ไมร่ สู ้ กึ วา่
เหนอื่ ยและรสู ้ กึ วา่ สมั ภาระหนักเลย จงึ ไดเ้ รยี นรขู ้ น้ึ มาวา่
“ สรรพสงิ่ ลว้ นกอ่ เกดิ ขนึ้ มาจากทใี่ จ ”

๗๖. หลกั การของจักรยานทดนํ้า

พระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ ขณะทกี่ าํ ลงั เดนิ ทางไปโปรดญาตโิ ยมตามทตี่ า่ งๆ
ขณะทผ่ี า่ นทแ่ี หง่ หนง่ึ รสู ้ กึ หวิ นํ้าจงึ เดนิ ตามหาแหลง่ น้ํา บงั เอญิ เห็น
ชายหนุ่มคนหนง่ึ กําลงั ป่ันจักรยานน้ําเพอื่ ทดนํ้าเขา้ นา จงึ ขอนํ้าดม่ื จาก
ชายผนู ้ ัน้ เมอื่ ชายหนุ่มประเคนนํ้าดม่ื แลว้ พดู ขน้ึ ดว้ ยความเลอ่ื มใสศรัทธาวา่

“พระอาจารยค์ รบั วนั หนงึ่ ถา้ ขา้ พเจา้ ปลงตกแลว้ จะออกบวชศกึ ษาธรรมะเชน่
เดยี วกบั ทา่ น แตว่ า่ เมอื่ ขา้ พเจา้ ออกบวชแลว้ จะไมอ่ อกเทศนาโปรดญาตโิ ยม
ไปทั่วเหมอื นเชน่ ทา่ น ขา้ พเจา้ จะหาทท่ี สี่ งบวเิ วก ตงั้ หนา้ ตงั้ ตงั้ ตานั่งสมาธิ
วปิ ัสสนา ไมอ่ อกมาวนุ่ วายกบั โลกภายนอก”

พระอาจารยอ์ มยม้ิ แลว้ พดู ขน้ึ วา่ “ แลว้ เมอ่ื ไหรเ่ จา้ ถงึ จะปลงตกได ้ ?”

“ในหมบู่ า้ นน้ี คนรนุ่ เดยี วกบั ขา้ พเจา้ ก็มขี า้ พเจา้ เพยี งคนเดยี วเทา่ นัน้ ที่
เขา้ ใจวธิ กี ารของจักรยานนํ้าทที่ ดน้ําเขา้ นา ซง่ึ คนทงั้ หมบู่ า้ นกต็ อ้ งอาศยั
แหลง่ นํ้าจากทนี่ ี่ หากขา้ พเจา้ สามารถหาคนทมี่ าทํางานแทนขา้ พเจา้ ได ้
และเมอ่ื ไมม่ ภี าระทต่ี อ้ งรับผดิ ชอบตดิ ตวั ขา้ พเจา้ กส็ ามารถหาทางออกให ้
ตวั เองได ้ เมอ่ื นัน้ ขา้ พเจา้ ก็จะสลดั ทกุ อยา่ งออกจากตวั แลว้ ออกบวช” ชายหนุ่มตอบ

“เจา้ เป็ นผทู ้ เี่ ขา้ ใจเรอื่ งจกั รยานนํ้ามากทสี่ ดุ หากจกั ยานน้ําทงั้ คนั จมอยู่
ในนํ้า หรอื รถทงั้ คนั พน้ จากนํ้า แลว้ จะเป็ นยังไง?”

“หลกั การทแ่ี ทจ้ รงิ คอื ตอ้ งใหค้ รง่ึ หนง่ึ ของชว่ งลา่ งจมอยใู่ นน้ํา ครงึ่ หนงึ่
ของดา้ นบนทวนกระแสน้ําแลว้ หมนุ ถา้ ใหจ้ ักรยานทงั้ คนั จมอยใู่ นน้ํา ไม่
แตท่ ําใหไ้ มห่ มนุ แลว้ ยังจะตอ้ งถกู กระแสนํ้าพัดพาไปทงั้ คนั และใน
หลกั การเดยี วกนั ถา้ ใหท้ งั้ หมดอยพู่ น้ นํ้ากไ็ มส่ ามารถทดนํ้าขนึ้ มาได”้

พระอาจารยก์ ลา่ วตอ่ วา่ “ความเกย่ี วขอ้ งของจักรยานนํ้ากบั กระแสน้ําก็
เหมอื นกบั ความเกยี่ วพันของคนกบั โลกของเรา หากคนๆหนง่ึ อยใู่ นโลก
มนุษยท์ ย่ี งั อยใู่ นเพศฆราวาส ยอ่ มหนไี มพ่ น้ ทจ่ี ะตอ้ งถกู กระแสแหง่ กเิ ลส
แบบโลกๆซดั พาไป และหากเขา้ มาอยใู่ นเพศบรรพชติ คดิ จะใชช้ วี ติ สงู สง่
ใสสะอาดไมไ่ ปคลกุ คลไี ปมาหาสกู่ บั คนในโลก ก็จะทําใหช้ วี ติ ลอ่ งลอยไป

เหมอื นขาดราก หมนุ วนไปอยา่ งเปลา่ ประโยชน์

เพราะเหตนุ ้ีคนทจี่ ะปฏบิ ตั ธิ รรม จะอยเู่ ป็ นทห่ี รอื จะออกไปโลกภายนอกก็ได ้
ตามโอกาสจะตอ้ งไมเ่ ป็ นผนู ้ ง่ิ ดดู าย หรอื เขา้ ไปทมุ่ สดุ ตวั ตอ้ งใหท้ งั้ ฆราวาส
และบรรพชติ ตา่ งฝ่ ายตา่ งชว่ ยเหลอื จนุ เจอื ซงึ่ กนั และกนั นี่ถงึ จะเป็ นการกระทํา
ทถ่ี กู ตอ้ ง ทงั้ ตอ่ เพอื่ นมนุษยแ์ ละตอ่ หนา้ ทท่ี ถ่ี กู ตอ้ งของผอู ้ อกบวชฝึกปฏบิ ตั ธิ รรม

ดคู มั ภรี ว์ นั ละคํา

วันหนง่ึ พระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ ถามศษิ ยว์ า่ “วนั หนงึ่ เจา้ ดคู มั ภรี ก์ เ่ี ลม่ ?”
“เจ็ดแปดเลม่ บางทกี ส็ บิ เลม่ ” ลกู ศษิ ยต์ อบ
พระอาจารยพ์ ดู วา่ “เจา้ ดคู มั ภรี ไ์ มเ่ ป็ น”
ลกู ศษิ ยเ์ ลยถามวา่ “แลว้ อาจารยด์ วู นั ละกเี่ ลม่ ?”
“วนั หนง่ึ ดหู นงึ่ คํา” อาจารยต์ อบ

คําพูดของอาจารยท์ วี่ า่ วนั หนงึ่ ดหู นง่ึ คาํ คอื จติ
จติ ครอบคลมุ สรรพสง่ิ จติ คอื ธรรมะ จติ กอ่ ใหเ้ กดิ สรรพสง่ิ
จติ คอื ทกุ อยา่ ง จติ คอื พทุ ธะ

ดตู าํ ราแมจ้ ะมปี ระโยชน์ เขา้ ใจผดิ ไปกลบั มโี ทษ
ตําราอาจจะเป็ นยา หรอื อาจเป็ นยาพษิ
การใหย้ ากบั โรค ใหถ้ กู โรคหาย ใหผ้ ดิ อาจถงึ ตาย

ดงั นัน้ การอา่ นคมั ภรี จ์ ะไมร่ ะมดั ระวงั ไมไ่ ด ้
ตาํ ราคมั ภรี ม์ เี ป็ นพันๆเลม่ ไมร่ จู ้ ะเรม่ิ อา่ นเลม่ ไหนกอ่ น
ธรรมะแปดหมนื่ สพ่ี ันขอ้ สามารถเขา้ ถงึ ธรรมไดท้ กุ ขอ้
เราอาจไมร่ จู ้ ะเรม่ิ ทขี่ อ้ ไหนกอ่ น

แตก่ ารดจู ติ สามารถดไู ดท้ กุ ทที่ กุ เวลา
จนมผี กู ้ ลา่ ววา่ "ตพู ้ ระไตรปิฎกก็อยใู่ นจติ ของเราน่ันเอง"

สะอาด

ครงั้ หนง่ึ มกี ารจดั การปฏบิ ตั ธิ รรมเจ็ดวัน ทวี่ ดั แหง่ หนงึ่
วนั นัน้ จะมหี ัวขอ้ บรรยายธรรมเรอ่ื ง “ สะอาด ”
ขณะทพ่ี ระอาจารยก์ ําลงั เรม่ิ ตน้ จะบรรยายธรรม
มเี สยี งคลา้ ยกบั จะถามคําถามดงั มาจากหมผู่ ปู ้ ฏบิ ตั ธิ รรม
พระอาจารยจ์ งึ ถามขน้ึ วา่ “ใคร ใครจะถามอะไร?”

ปรากฏวา่ มเี ดก็ หญงิ อายปุ ระมาณ 12-13 ปี ยกมอื ขนึ้ มาวา่ จะถาม
พระอาจารยจ์ งึ เรยี กใหเ้ ด็กหญงิ นัน้ เดนิ มาขา้ งหนา้ เดก็ หญงิ นัน้ เดนิ มา
ขา้ งหนา้ แลว้ พนมมอื ไหวพ้ ระอาจารย์ แลว้ พดู วา่

“พระอาจารย์ ขา้ พเจา้ อาบนํ้าทกุ วัน สะอาดมากพอแลว้ ทําไมยงั ตอ้ งสะอาดอกี ”

พระอาจารยจ์ งึ ชม้ี อื ไปยงั บรเิ วณดา้ นนอก แลว้ บอกกบั เด็กหญงิ วา่
“แถวนัน้ มดี อกกหุ ลาบแดงบานอยู่ สวยไมส่ วย ชอบหรอื ไม?่ ”
“สวยเจา้ คะ่ ชอบคะ่ ”
“งนั้ ไป ไปเดด็ มา”

เดก็ หญงิ นัน้ ไปเด็ดแลว้ นํามาใหพ้ ระอาจารย์ พระอาจารยห์ ยบิ มาแลว้
กน็ ําไปปักไวใ้ นแจกนั ทว่ี า่ งใบหนงึ่ แลว้ ถามวา่

“แถวๆนัน้ ยงั มกี หุ ลาบอกี มากมาย จะเด็ดมาใหห้ มดหรอื เปลา่ ?”
“ไมเ่ ดด็ เจา้ คะ่ ” เด็กหญงิ ตอบ
“ทําไม” พระอาจารยถ์ าม
“หากเด็ดจนหมด ดแู ลว้ ดว้ นๆ ไมส่ วย ทําลายดอกไมเ้ ยอะแยะอยา่ งนัน้ ทําไม?”

“ในแจกนั ปักดอกกหุ ลาบเพยี งดอกเดยี ว ดแู ลว้ ไมย่ ง่ิ น่าเกลยี ดไปกวา่ หรอื ?”
“ไมเ่ จา้ คะ่ หากเด็ดมาหมด ก็เป็ นการโลภเกนิ ไป”
“โลภ ไมด่ หี รอกหรอื ” พระอาจารยถ์ าม
“ไมด่ ี ไมส่ ะอาด”

พระอาจารยจ์ งึ ตอบวา่ “น่ันแหละ หากในจติ ไมโ่ ลภ ไมห่ ลง น่ันแหละ
คอื “สะอาด” เจา้ อยากจะมจี ติ ทสี่ ะอาดไมเ่ ปรอะเป้ือนหรอื เปลา่ ?”
“อยากเจา้ คะ่ ” เด็กหญงิ ตอบ

๗๗. หลกั การใหก้ ารศกึ ษา

มอี บุ าสกทา่ นหนงึ่ เดนิ เลน่ อยใู่ นสวนดอกไมข้ องวดั แหง่ หนง่ึ เห็นพระอาจารย์
ทา่ นหนงึ่ กําลงั สาละวนอยกู่ บั การตดั แตง่ กง่ิ ทมี่ ใี บดกหนา สกั ประเดย๋ี วกถ็ อนตน้
ขนึ้ มาทัง้ ราก แลว้ ก็นําไปปลกู ยงั กระถางอน่ื เดย๋ี วก็พรวนดนิ ใสป่ ๋ ยุ ดแู ลว้ วนุ่ วาย
ไมน่ อ้ ย

อบุ าสกนัน้ จงึ ถามขนึ้ วา่ “ทา่ นอาจารย์ ทําไมถงึ ตดั ใบดๆี ทง้ิ แลว้ ทเี่ หย่ี วแหง้ ถงึ
รดนํ้าใสป่ ๋ ยุ แลว้ บางตน้ ก็ดดู ๆี อยู่ แตท่ า่ นก็ถอนขนึ้ มาแลว้ นําไปปลกู ในอกี กระ
ถางหนงึ่ และทไี่ มม่ พี ชื กเ็ ห็นทา่ นใชจ้ อบพรวนดนิ สง่ิ เหลา่ น้จี ําเป็ นตอ้ งทําหรอื ?”

พระอาจารยต์ อบวา่ “การดแู ลตน้ ไมใ้ บหญา้ ก็เหมอื นกบั การใหค้ วามรแู ้ กศ่ ษิ ย์
ศษิ ยต์ อ้ งการความรอู ้ ยา่ งไร ตน้ ไมก้ ็จําเป็ นตอ้ งไดร้ ับการดแู ลอยา่ งนัน้ ”
“ตน้ ไมใ้ บหญา้ จะนํามาเปรยี บเทยี บกบั คนไดอ้ ยา่ งไร?” อบุ าสกนัน้ ถาม

“การดแู ลตน้ ไมก้ บั การใหค้ วามรกู ้ บั คนมหี ลายทที่ เี่ หมอื นกนั คอื

ขอ้ หนง่ึ ตน้ ไมท้ มี่ องดขู นึ้ อยา่ งหนาแน่นแตก่ ข็ น้ึ อยา่ งเบยี ดเสยี ด และมกั มี
เถาวลั ยม์ าพันเกาะ จงึ จําเป็ นตอ้ งตดั ตกแตง่ กง่ิ ใหน้ อ้ ยลง เพอื่ จะไดไ้ มต่ อ้ ง

ถกู แยง่ สารอาหาร เมอ่ื ตน้ นัน้ ออกดอกจะไดด้ อกทสี่ วยงามและสมบรู ณ์
กเ็ หมอื นกบั การลดิ รอนเอาความมทุ ะลวุ วู่ าม ความเคยชนิ ทไ่ี มด่ อี อกเสยี บา้ ง
กท็ ําใหเ้ ขาไดเ้ ดนิ มาสหู่ นทางอนั ดงี าม

ขอ้ สองการยา้ ยตน้ ขนึ้ ไปปลกู ในกระถางอน่ื ก็เพอ่ื ใหพ้ ชื ไดแ้ ยกออกไปจากดนิ
ทไี่ มอ่ ดุ มสมบรู ณ์ใหไ้ ดร้ ับดนิ ดี ก็เหมอื นกบั การใหค้ นคนหนงึ่ ออกไปจากสง่ิ
แวดลอ้ มทไี่ มด่ ี ไปสสู่ ง่ิ แวดลอ้ มใหมท่ ม่ี อี าจารยด์ แี ละกลั ยาณมติ รทด่ี ี เพอื่ จะ
ไดเ้ พมิ่ พูนความรใู ้ หย้ ง่ิ ๆขน้ึ ไป

ขอ้ สาม การดแู ลตน้ ไมท้ ใ่ี กลจ้ ะเหย่ี วเฉาทม่ี องดเู หมอื นใกลต้ ายใหม้ ากเป็ นพเิ ศษ
เพราะ โดยเนอ้ื แทข้ องมันยงั มโี อกาสรอดอกี มากมาย และอยา่ ไปนกึ วา่ ศษิ ยท์ ไี่ ม่
ดี จะไมม่ ยี าขนานใดมาเยยี วยาได ้ เลยปลอ่ ยละเลยไปไมเ่ หลยี วแล ตอ้ งรวู ้ า่
โดยเนือ้ แทธ้ รรมชาตดิ งั้ เดมิ ของคนเราเป็ นจติ ทบ่ี รสิ ทุ ธ์ิ เพยี งแคข่ อมจี ติ ทจ่ี ะโอบ
อมุ ้ และดแู ลใหถ้ กู วธิ ี ทสี่ ดุ กจ็ ะกลบั กลายเป็ นคนดไี ด ้

ขอ้ สี่ การทต่ี อ้ งคอยพรวนดนิ เพราะในดนิ ยังมเี มล็ดพันธพุ์ ชื ทคี่ อยจะแตก
หน่อขน้ึ มา ก็เหมอื นกบั ศษิ ยท์ ย่ี ากจนแตม่ ใี จคดิ ใฝ่ กา้ วหนา้ หากเรายนื่ มอื
เขา้ ไปชว่ ยอกี แรง ก็จะทําใหเ้ ขามโี อกาสทก่ี า้ วเดนิ ไปขา้ งหนา้ ได”้

ความมหี นา้ มตี าและชอื่ เสยี ง

มพี ระอาจารยท์ า่ นหนง่ึ เมอ่ื ยา่ งเขา้ สวู่ ัยชรา จงึ คดิ จะหาผสู ้ บื ทอด
เป็ นเจา้ อาวาสตอ่ ไป วันหนง่ึ พูดกบั ศษิ ยส์ องคนซง่ึ หมายตาไวแ้ ลว้ วา่
จะใหค้ นใดคนหนง่ึ เป็ นผสู ้ บื ทอดตอ่ ไป
ศษิ ยค์ นหนงึ่ ชอ่ื วา่ ฮยุ่ หมงิ อกี คนหนง่ึ ชอ่ื วา่ เฉงิ เหยยี น

“พวกเจา้ สองคนหากใครมคี วามสามารถปีนจากหนา้ ผาของหลงั วดั
ขน้ึ ไปขา้ งบนได ้ คนนัน้ จะไดเ้ ป็ นเจา้ อาวาสตอ่ ไป”

ศษิ ยท์ ัง้ สองจงึ เดนิ ไปทห่ี นา้ ผา หนา้ ผานัน้ สงู ชนั และมแี งง่ หนิ
ขรขุ ระตลอดทงั้ หนา้ ผา ฮยุ่ หมงิ ซงึ่ มรี า่ งกายทแี่ ข็งแรงกวา่ มคี วามม่ันใจ
ในตวั เองอยา่ งเตม็ เปี่ยม แตก่ ป็ ีนขนึ้ ไปไดไ้ มน่ าน กล็ น่ื ตกลงมา

เขาจงึ เพมิ่ ความระมัดระวงั ในการปีนมากขน้ึ แตท่ ส่ี ดุ กล็ นื่ ไหลตกลงมาอกี
แตไ่ มว่ า่ จะตกลงมาจนบอบช้ําไปหมด แตเ่ ขาก็ไมท่ อ้ แท ้ แมจ้ ะตกลงมาอกี
หลายครงั้ แตท่ ส่ี ดุ เขาก็รวบรวมพลงั ทม่ี อี ยปู่ ีนขนึ้ ไป แตเ่ มอ่ื ปีนไดค้ รงึ่ ทาง
ก็รสู ้ กึ หมดแรง และบรเิ วณนัน้ กไ็ มม่ ที ที่ จ่ี ะใหห้ ยดุ พักได ้ ทสี่ ดุ กพ็ ลดั ตกลงมาอกี
คราวนต้ี กลงมา ศรี ษะกระแทกถกู กอ้ นหนิ จนสลบแน่นง่ิ ไป

ฝ่ ายเฉงิ เหยยี น ขณะทเี่ รม่ิ ตน้ ก็เหมอื นกบั ฮยุ่ หมงิ พยายามใชแ้ รงอยา่ ง
มากมายในการปีน แตก่ ต็ อ้ งปีนแลว้ ลน่ื ไหลลงมาหลายครงั้ ครงั้ หนงึ่ ขณะที่
ปี นอยกู่ ลางหนา้ ผาแลว้ มองลงไปขา้ งลา่ ง แลว้ กต็ ดั สนิ ใจลงมาทดี่ า้ นลา่ ง
ปัดเสอ้ื ผา้ ทเ่ี ลอะดนิ ทรายออก แลว้ เดนิ ไปทลี่ าํ ธาร แลว้ เดนิ ทวนกระแสน้ําขนึ้ ไป

ผา่ นป่ าเขา แลว้ ไมต่ อ้ งเปลอื งแรงแตอ่ ยา่ งใด กไ็ ปถงึ ยอดเขาได ้

เมอ่ื เขาเดนิ มาหาพระอาจารย์ ทกุ คนก็นกึ วา่ จะตอ้ งถกู พระอาจารยต์ อ่ วา่ อยา่ งแรง
วา่ รกั ตวั กลวั ตาย ใจไมก่ ลา้ แลว้ ยังออ่ นแอ แลว้ กถ็ กู ขบั ไลอ่ อกจากสาํ นักไป
แตพ่ ระอาจารยก์ ลบั พดู วา่ ให ้ เฉงิ เหยยี นดาํ รงตาํ แหน่งเป็ นเจา้ อาวาสตอ่ ไป

ทกุ คนตา่ งมองหนา้ กนั ไปมา ไมเ่ ขา้ ใจความหมายวา่ เพราะอะไร
เฉงิ เหยยี นเลยอธบิ ายใหศ้ ษิ ยร์ ว่ มสาํ นักฟังวา่ หนา้ ผาทอี่ ยหู่ ลงั วดั ไมส่ ามารถ
จะปีนขนึ้ ไปได ้ แตเ่ มอื่ มองจากกลางหนา้ ผา กจ็ ะเห็นทางเล็กๆทจี่ ะเดนิ ขน้ึ ไปได ้
พระอาจารยม์ กั พดู บอ่ ยๆวา่ “ผมู ้ ปี ัญญาจะสามารถเปลยี่ นแปลงไดต้ ามสภาพ
แวดลอ้ ม ผรู ้ จู ้ ะเดนิ เกมไปตามเหต”ุ น่เี ป็ นการสอนใหพ้ วกเรารจู ้ กั ยดื หยนุ่ และ
เปลย่ี นแปลงไดไ้ ปตามเหตกุ ารณเ์ ฉพาะหนา้

พระอาจารยพ์ ยกั หนา้ ดว้ ยความพอใจพูดวา่ “หากเป็ นผอู ้ ยากไดห้ นา้ อยากไดช้ อ่ื
ในจติ กจ็ ะมแี ตท่ างตนั ของหนา้ ผา ฟ้าไมไ่ ดว้ างกรงขงั ไว ้
แตจ่ ติ เราสรา้ งกรงขงั ไวเ้ อง ในกรงขงั แหง่ ความอยากมชี อ่ื เสยี ง
แยง่ ชงิ กนั อยา่ งลาํ บากยากเย็น อยา่ งเบากแ็ คเ่ กดิ ความทกุ ขก์ งั วล
อยา่ งหนักอาจจะตอ้ งบาดเจ็บ และอยา่ งหนักอาจจะตอ้ งรว่ งหลน่ ลงจนรา่ งเละ”

หลงั จากนัน้ พระอาจารยก์ ็ใหบ้ าตรและจวี รแกเ่ ฉงิ เหยยี น และพูดกบั ทกุ คนวา่
“การปีนหนา้ ผา เป็ นการทดสอบสภาพจติ ของพวกเจา้ ไมใ่ หห้ ลง-วนเขา้ ไปอยใู่ น
ตาขา่ ยแหง่ ชอื่ เสยี งเกยี รตยิ ศ ในจติ ทไี่ มก่ งั วลสง่ิ ใด สามารถเดนิ ไปตามครรลอง
ทเ่ี ป็ นไปได ้ คอื คนทข่ี า้ ปรารถนา"

๗๘. อทิ ธฤิ ทธปิ์ าฏหิ ารยิ ์

มพี ระอาจารยท์ า่ นหนงึ่ สรา้ งวัดใกลๆ้ กบั สาํ นักของทา่ นนักพรตทา่ นหนงึ่
นักพรตทา่ นนัน้ ไมต่ อ้ งการใหเ้ ขตละแวกนัน้ มวี ัด เลยเสกเวทยม์ นตค์ าถา
ใชเ้ หลา่ ภตู ผิ ปี ี ศาจมารงั ควานภกิ ษุทอี่ ยใู่ นวัดอยเู่ นืองๆ เพอ่ื ใหภ้ กิ ษุเหลา่ นัน้
หวาดกลวั ไมก่ ลา้ ทจ่ี ะอยทู่ วี่ ดั นอ้ี กี ตอ่ ไป ไมน่ านเหลา่ พระและสามเณรลว้ น
หวาดกลวั และยา้ ยหนกี นั ไปหมด เหลอื แตพ่ ระอาจารยอ์ ยทู่ วี่ ดั น้ีเพยี งผเู ้ ดยี ว
ถงึ สบิ กวา่ ปี

ทสี่ ดุ เวทยม์ นตค์ าถาของนักพรตทา่ นนัน้ ถกู นํามาใชจ้ นหมดสนิ้ พระอาจารย์
กย็ ังไมย่ อมยา้ ยไปไหน นักพรตรสู ้ กึ หมดหนทางทจ่ี ะตอ่ กรดว้ ยแลว้ จงึ ยา้ ยหนไี ปเอง

หลงั จากนัน้ มผี ถู ้ ามพระอาจารยว์ า่ นักพรตมวี ชิ าคาถาอาคมแกก่ ลา้ ทา่ นชนะเขา
ไดอ้ ยา่ งไร? พระอาจารยต์ อบวา่ อาตมาไมม่ อี ะไรทจี่ ะชนะพวกเขาได ้ แตถ่ า้ หาก
จะใหพ้ ูดจรงิ ๆแลว้ มเี พยี งคาํ เดยี ววา่ “ไมม่ ”ี ซง่ึ พวกเขาเปรยี บเทยี บไมไ่ ด”้

“คําวา่ “ไมม่ ”ี จะไปชนะเขาไดอ้ ยา่ งไร?”

“พวกเขามเี วทยม์ นตค์ าถา ในขณะเดยี วกนั เวทมนตเ์ หลา่ นัน้ มี จํากดั มสี น้ิ สดุ

มปี ระมาณ มขี อบเขต แตข่ องอาตมา ไมม่ คี าถา แตไ่ มม่ จี ํากดั ไมม่ สี นิ้ สดุ
ไมม่ ปี ระมาณ ไมม่ ขี อบเขต อาตมาไมต่ อ้ งใชอ้ ะไรยอ่ มจะตอ้ งชนะสง่ิ ทตี่ อ้ งใชอ้ ะไร”

รจู ้ กั ตวั เอง

คนเรา มองเห็นโลก เห็นสรรพสง่ิ เห็นผอู ้ นื่ แตไ่ มเ่ ห็นตนเอง
คนเรารจู ้ ักแบง่ แยก รจู ้ ักผอู ้ นื่ รจู ้ กั สงิ่ ตา่ งๆ แตไ่ มร่ จู ้ ักตนเอง

คนเรามองเห็นความผดิ พลาดของผอู ้ น่ื เห็นปมดอ้ ยของผอู ้ น่ื
เห็นความโลภของผอู ้ น่ื แตไ่ มเ่ ห็นความตระหนขี่ องตนเอง
เห็นความคดิ ไมด่ ขี องผอู ้ น่ื แตไ่ มเ่ ห็นความเขลาของตนเอง

คนเราสามารถรเู ้ รอ่ื งราวของโลก ของประวัตศิ าสตร์ ของสงั คม
รจู ้ ักญาตพิ นี่ อ้ ง แตไ่ มร่ จู ้ กั ตนเอง

คนเราถา้ มองในกระจก จะเห็นหนา้ ตาของตนเอง เห็นความหลอ่
ความงามความอัปลกั ษณ์ แตม่ องไมเ่ ห็นในจติ ของตนเอง

หากมกี ระจกบานหนงึ่ สามารถเห็นจติ ตนเองได ้ ความโลภ โกรธ หลง
อจิ ฉารษิ ยา ความเห็นแกต่ วั ความคบั แคน้ คงจะมหี นา้ ตาอปั ลกั ษณ์จนสดุ ทน

ในทางธรรม มกั จะมคี ําพูดทก่ี ลา่ ววา่ “รจู ้ กั โฉมหนา้ ดงั้ เดมิ ของตนเอง”
แลว้ ใครละ่ จะรจู ้ กั โฉมหนา้ ทแี่ ทจ้ รงิ ของตนเองจรงิ ๆ

มคี นไมน่ อ้ ยทค่ี อยแตจ่ ะจอ้ งมองสว่ นไดส้ ว่ นเสยี ความสาํ เร็จความผดิ หวัง
ของผอู ้ นื่ คอยตอ่ วา่ ผอู ้ น่ื ดอ้ ยคณุ ธรรมดอ้ ยการศกึ ษา

แตล่ มื ใสใ่ จในความคดิ ของตนเอง ความรบั ผดิ ชอบ การดํารงชวี ติ
หากไมร่ จู ้ ักตนเองและดนิ้ รนสบั สนไปตลอดชวี ติ ไมป่ ระสบความสําเร็จ
อะไรสกั อยา่ ง ก็คงจะเป็ นทนี่ ่าเสยี ดายจรงิ ๆ
สง่ิ ทน่ี ่าเศรา้ ทสี่ ดุ ในโลกคอื ไมส่ ามารถรจู ้ ักตนเอง คนทไี่ มร่ จู ้ ักตนเอง
กย็ ากทจ่ี ะเขา้ ใจความจรงิ ยากทจี่ ะไดร้ ับรสู ้ งิ่ ดๆี เป็ นเหตใุ หเ้ กดิ อปุ สรรค
ทจ่ี ะเกดิ ปัญญาในทางธรรม

การปฏบิ ตั ธิ รรมกเ็ ป็ นการเปิดจติ ของตนเอง
เปิดหนา้ การของตนเองออก แยกแยะและวเิ คราะหต์ นเองอยา่ ง
ตรงไปตรงมา เพอื่ ใหร้ จู ้ ักตนเอง

การรจู ้ ักตนเองเป็ นบทเรยี นบทใหญท่ สี่ ดุ ในชวี ติ ไมอ่ าจทจี่ ะละเลย
และนงิ่ ดดู ายได ้

ทม่ี า จากอนิ เตอรเ์ น็ต

ขอชแี้ จงกบั ผอู ้ า่ นและผทู ้ นี่ ํานทิ านเซนไปลงเว็บอน่ื วา่
นทิ านเซนจะมหี มายเลขเรยี งลําดบั ทกุ เรอ่ื ง
ทไี่ มไ่ ดล้ งหมายเลขไว ้ เป็ นเรอ่ื งทแ่ี ปลมาจากผอู ้ า่ นในเว็บของนกิ ายเซน
ไมใ่ ชน่ ทิ านเซนคะ่

๗๙. ปลอ่ ยวางลง ! แลว้ เราจะฉุดชว่ ยเจา้

ครงั้ หนงึ่ มชี ายผหู ้ นง่ึ มธี รุ ะจําเป็ นตอ้ งออกไปทํากจิ ทตี่ า่ งเมอื ง ระหวา่ งทาง
ตอ้ งขนึ้ เขาลงหว้ ยอยหู่ ลายครงั้ ไดร้ ับความลําบากไมน่ อ้ ย วันหนง่ึ ขณะทกี่ าํ ลงั
ผา่ นหนา้ ผาทส่ี งู ชนั และคบั แคบ ไมท่ นั ไดร้ ะวังตวั กต็ กลงไปในเหว ขณะทคี่ ดิ วา่
ตวั เองตอ้ งตายแน่นอนแลว้ บงั เอญิ มอื ไปควา้ เถาวลั ยแ์ ถวนัน้ เอาไวไ้ ด ้ แมว้ า่ จะยังไมต่ าย
แตก่ ต็ อ้ งหอ้ ยโตงเตงอยกู่ ลางเหวนัน้ จะขนึ้ ก็ไมไ่ ด ้ หรอื จะลงก็ไมไ่ ดอ้ กี

ขณะทลี่ งั เลตดั สนิ ใจไมถ่ กู อยนู่ ัน้ กไ็ ดเ้ ห็นพระอมติ พทุ ธ ประทบั ยนื อยทู่ เี่ หวนัน้
ทา่ นมองมาทช่ี ายผนู ้ ัน้ อยา่ งเมตตาและปรานี ชายผนู ้ ัน้ จงึ พูดขน้ึ วา่

“ทา่ นอมติ พุทธผเู ้ ปี่ ยมดว้ ยความเมตตาและปรานี โปรดชว่ ยขา้ พเจา้ ดว้ ยเถดิ ”
“ขา้ จะชว่ ยทา่ นกไ็ ด ้ แตท่ า่ นจะตอ้ งฟังคําทข่ี า้ พูด ถงึ จะชว่ ยเจา้ ขน้ึ ไปได”้
“มาถงึ ขนั้ น้ีแลว้ ขา้ พเจา้ จะไมเ่ ชอ่ื ฟังคาํ ทท่ี า่ นพดู ไดอ้ ยา่ งไร? ไมว่ า่ ทา่ นจะ
พดู วา่ กระไร ขา้ พเจา้ ก็จะฟังทา่ นทกุ คํา”ชายคนนัน้ กลา่ ว
“ดแี ลว้ ถา้ อยา่ งนัน้ เจา้ จงปลอ่ ยมอื ของเจา้ ทจ่ี บั เถาวัลยเ์ สยี ”

ชายคนนัน้ ไดฟ้ ังแลว้ คดิ ในใจวา่ “ถา้ เพยี งแคป่ ลอ่ ยมอื กต็ อ้ งตกลงไปในเหว
ลกึ นัน้ แน่ แลว้ เมอ่ื ตกลงไปแลว้ กระดกู คงจะแหลกเหลวไมม่ ชี น้ิ ดี แลว้ จะรักษา
ชวี ติ ใหร้ อดไดอ้ ยา่ งไร?”

ดงั นัน้ ชายคนนัน้ จงึ จบั เถาวัลยไ์ มย่ อมปลอ่ ย พระอมติ พทุ ธเห็นชายผนู ้ ัน้
ยงั ยดึ มัน่ ถอื ม่นั ไมย่ อมปลอ่ ยวาง และยังหลงอยใู่ นวงั วนแหง่ ความไมร่ ู ้
จงึ ไดแ้ ตแ่ ยกจากไป

๘๐ เขยี นตรงกบั เขยี นกลบั หวั

มสี ามเณรทา่ นหนงึ่ ถามพระอาจารยว์ า่ ทา่ นเคยบอกวา่ “การปฏบิ ตั ธิ รรม
ตอ้ งมจี ติ ทจ่ี ะฉุดชว่ ยผคู ้ น และถา้ หากเป็ นคนชว่ั ทปี่ ระพฤตชิ ว่ั จนผดิ มนุษย์
ยงั จะตอ้ งฉุดชว่ ยเขาอกี หรอื เปลา่ ?”

พระอาจารยไ์ มต่ อบแตห่ ยบิ กระดาษมาเขยี นคาํ วา่ “ขา้ ” แตเ่ ขยี นกลบั หัวไป
อยดู่ า้ นลา่ ง แลว้ ถามศษิ ยว์ า่ “นคี่ อื ตวั อะไร?”
สามเณรตอบวา่ “เป็ นตวั หนังสอื ”
“อา่ นวา่ อะไร?”พระอาจารยถ์ าม
อา่ นวา่ “ขา้ ” สามเณรตอบ
“คาํ วา่ “ขา้ ” เขยี นกลบั หวั ยงั นับวา่ เป็ นตวั หนังสอื หรอื เปลา่ ?”
“ไมน่ ับ” สามเณรตอบ

“เมอื่ ไมน่ ับวา่ เป็ นตวั หนังสอื ทําไมเจา้ ถงึ บอกวา่ เป็ นคําวา่ “ขา้ ”
“นับ นับ “สามเณรรบี เปลย่ี นคาํ
“เมอ่ื นับวา่ เป็ นตวั หนังสอื ทําไมเจา้ ถงึ บอกวา่ เขยี นกลบั หัว”

เมอ่ื สามเณรตอบไมไ่ ด ้ พระอาจารยจ์ งึ พดู ตอ่ วา่ “เมอ่ื เขยี นใหถ้ กู ก็เป็ นตวั
หนังสอื เขยี นกลบั หวั กเ็ ป็ นตวั หนังสอื และเจา้ ยังบอกวา่ เป็ นคาํ วา่ “ขา้ ”
แลว้ ยงั บอกวา่ น่ันเป็ นการเขยี นกลบั หวั กลบั หาง เป็ นเพราะในใจของเจา้
รวู ้ า่ คํานัน้ คอื คําวา่ “ขา้ ”

ดว้ ยเหตผุ ลเดยี วกนั คนดกี ็เป็ นคน คนชวั่ ก็เป็ นคน สงิ่ สาํ คญั ทส่ี ดุ คอื
เจา้ จะตอ้ งเขา้ ใจถงึ ธรรมชาตขิ องจติ เดมิ แท ้ เมอื่ เวลาทเี่ จา้ พบกบั คนชว่ั
เจา้ ตอ้ งเห็นจติ เดมิ แทข้ องเขาดว้ ย ทําใหเ้ ขาสามารถเขา้ ใจถงึ จติ ของเขา
ก็จะฉุดชว่ ยเขาไดไ้ มย่ าก

อวชิ ชาปรงุ แตง่ จนเกดิ ความกลวั

ชายหนุ่มคนหนงึ่ คดิ จะปลกี วเิ วกทใี่ นป่ า เมอื่ ถงึ ยามคาํ่ คนื ทเ่ี งยี บสงดั
ก็คดิ จะน่ังวปิ ัสสนากรรมฐาน ขณะทจี่ ะน่ังอยนู่ ัน้ ไดย้ นิ เสยี งผดิ ปกตขิ น้ึ
เสยี งทไี่ ดย้ นิ มาจากรอบทศิ นัน้ เหมอื นเสยี งผแี ละเสยี งสนุ ัขจง้ิ จอกเหา่ หอน
เขารสู ้ กึ ขนลกุ ซขู่ นึ้ มาทนั ที แตก่ ็ไดแ้ ตอ่ ดทนขม่ ความกลวั ไว ้ สกั ครกู่ ไ็ ดย้ นิ
เหมอื นกบั มเี สยี งพดู พมึ พําๆไมไ่ ดศ้ พั ท์ เหมอื นกบั วญิ ญาณผดี บิ จะมาเอาชวี ติ
วนิ าทนี ัน้ เขารสู ้ กึ ทนไมไ่ หวตอ่ ไปแลว้ รบี ทอ่ งบทสวดในคมั ภรี จ์ นิ กงั
สวดไปสวดไปจนถงึ ยามดกึ เมอื่ รสู ้ กึ เพลยี จงึ คดิ จะเขา้ นอน

พอถงึ วันรงุ่ ขน้ึ จงึ ไดร้ บี ลงจากเขาไป ขณะทเ่ี ดนิ ไปกค็ ดิ ในใจวา่
“ขา้ มใิ ชจ่ ะมาบําเพ็ญภาวนาหรอื ? ทําไมความกลวั แคน่ ้จี ะสยบลงไมไ่ ด ้
แลว้ จะหลดุ พน้ จากวฏั สงสารไดอ้ ยา่ งไร?”

ขณะทลี่ งั เลอยนู่ ัน้ ก็ไดพ้ บกบั ชายตดั ฟืนคนหนงึ่ จงึ ถามขนึ้ วา่
“เจา้ อาศยั อยใู่ นป่ านีห้ รอื ?”
“ขา้ เกดิ ทน่ี ี่ เมอื่ โตขน้ึ กห็ าเลย้ี งชพี ดว้ ยการตดั ฟืน”
“แลว้ เจา้ ไมก่ ลวั หรอกหรอื ?”
ชายตดั ฟืนหัวเราะแลว้ พูดวา่
“เหมอื นกบั คนทอ่ี ยใู่ กลท้ ะเล ยังจะกลวั ทะเลหรอกหรอื ?”
ชายตดั ฟืนพดู จบแลว้ กเ็ ดนิ จากไป

ชายหนุ่มนัน้ เดนิ ตอ่ ไปพลางคดิ ไปพลาง คนตดั ฟืนไมก่ ลวั เพราะเขาเกดิ ในป่ า
แลว้ กไ็ มเ่ กย่ี วกบั การบําเพ็ญภาวนา ขณะทค่ี ดิ เพลนิ อยนู่ ัน้ ไมท่ นั ระวงั ไดเ้ ดนิ
ชนกบั นายพรานรา่ งกํายําคนหนงึ่ ชายหนุ่มนัน้ รบี ขอโทษ แลว้ ถามขน้ึ วา่
“ทา่ นมอี าชพี ลา่ สตั วห์ รอื ?”
“ขา้ ลา่ สตั วม์ ายส่ี บิ สามสบิ ปี แลว้ ”
“ทา่ นลา่ สตั วเ์ วลาไหน?”
“สว่ นใหญก่ จ็ ะเป็ นเวลากลางคนื ”

“เวลากลางคนื แลว้ ทา่ นไมก่ ลวั หรอกหรอื ?” ชายหนุ่มถาม
“น่าขนั ถา้ หากปอดแหกอยา่ งนัน้ แลว้ จะเลย้ี งชพี ดว้ ยการลา่ สตั วไ์ ดอ้ ยา่ งไร?”
พูดเสร็จแลว้ นายพรานก็เดนิ จากไป

และชายหนุ่มนัน้ ก็หาขอ้ อา้ งใหก้ บั ตนเองวา่ “นายพรานนัน้ เคยชนิ กบั
ลา่ สตั วใ์ นเวลากลางคนื และไมเ่ กยี่ วกบั การบาํ เพ็ญภาวนา ขณะทจ่ี ะ
เดนิ ตอ่ ไป ก็พบกบั สตรวี ัยกลางคนคนหนงึ่ เลยเขา้ ไปถามวา่
“ขอถามทา่ นพห่ี น่อยวา่ ทําไมถงึ ไดข้ น้ึ เขาตามลาํ พังแตเ่ พยี งผเู ้ ดยี ว”
“ขา้ ขน้ึ เขาเพอื่ มาสง่ เสบยี งและเสอื้ ผา้ ใหก้ บั สาม”ี
“ไมไ่ กลจากทนี่ ่หี รอกหรอื ” ชายหนุ่มถาม
“ไกลมาก ตอ้ งเดนิ อกี สองสามวันถงึ จะถงึ ”
“แลว้ กลางคนื ทา่ นพักอยทู่ ไ่ี หน?”
“คาํ่ ไหนกน็ อนน่ัน” หญงิ นัน้ ตอบ
“ทา่ นไมก่ ลวั เสยี งผรี อ้ งกลางคนื หรอกหรอื ?” ชายหนุ่มถาม

“กลวั แตค่ นทจ่ี ะมาปองรา้ ยเทา่ นัน้ กลวั อะไรกบั ผเี รร่ อ่ น
ดทู า่ นก็แตง่ ตวั ยงั กบั บณั ฑติ หรอื วา่ ทา่ นไมร่ วู ้ า่ คนเราตายแลว้ ก็กลายเป็ นผี
คนกบั ผแี มจ้ ะแตกตา่ ง แตเ่ มอื่ ดงั้ เดมิ แลว้ มอี ะไรแตกตา่ งหรอื ?
ในวัฏสงสารมภี พไหนทไี่ มใ่ ชค่ นวนเวยี นอยใู่ นนัน้
แลว้ คนทปี่ ระพฤตติ นเป็ นคนดี
ไหนเลยจะตอ้ งกลวั วา่ ผเี รร่ อ่ นเหลา่ นัน้ จะมาเอาชวี ติ

โบราณทา่ นวา่ “ผทู ้ ม่ี คี ณุ ธรรมสงู แมแ้ ตผ่ ยี งั เลอ่ื มใส”
ผแี ละเทพมแี ตจ่ ะคมุ ้ ครองผทู ้ ปี่ ระพฤตดิ ี
มหี รอื จะมาทํารา้ ยคนทม่ี คี ณุ ธรรม”
หญงิ นัน้ พูดจบแลว้ ก็เดนิ จากไป

หลงั จากฟังคาํ กลา่ วของหญงิ นัน้ ชายหนุ่มนัน้ ไดค้ ดิ หยดุ ปรงุ แตง่ ใหจ้ ติ กลวั อกี
เขาตดั สนิ ใจบาํ เพ็ญภาวนาตอ่ ทก่ี ระทอ่ มกลางป่ า

มงุ่ มั่นทจี่ ะเดนิ ตอ่ ไป

ทางเดนิ แหง่ ชวี ติ บางชว่ งขรขุ ระ บางครงั้ ราบเรยี บ
ยามลม้ ลกุ คลกุ คลาน ตอ้ งลกุ ขนึ้ มา
ยามสะดวกราบรนื่ ตอ้ งระวัง

ตลอดทางเดนิ
บางครงั้ เจอพายุ เจอฝนกระหนํ่า
บางครงั้ เจอลมและคลน่ื ทเี่ รยี บสงบ

ไมว่ า่ จะเป็ นสภาพทเ่ี ป็ นไปธรรมชาติ หรอื เป็ นเพราะมนุษยเ์ ป็ นเหตุ
ใหร้ อู ้ ยแู่ กใ่ จ เขา้ ใจดว้ ยตนเอง

เหตตุ น้ ผลกรรมทัง้ หมด คอยแตจ่ ะฝึกฝนเรา
เมอ่ื รวู ้ า่ ผดิ แลว้ ตอ้ งตงั้ ใจแก ้ แกแ้ ลว้ เรม่ิ ตน้ ใหม่

รไู ้ ดม้ าจากสง่ิ ทเี่ คยหลง อรยิ ะมาจากปถุ ชุ น
ผอู ้ นื่ ทําผดิ เป็ นเรอื่ งของผอู ้ น่ื ตนเองทําผดิ ตนเองตอ้ งรับผดิ ชอบ
ควรจะเขา้ ใหถ้ งึ แกน่ แทข้ องเหตแุ ละผล รสู ้ าํ นกึ ใหท้ ันทว่ งที

ถา้ เป็ นเชน่ นัน้
กรรมทต่ี ามสนอง เมอ่ื ชดใชห้ มดแลว้ ทกุ ขก์ ็ยอ่ มทเุ ลา
ผลกรรมเมอื่ สาํ นกึ ผดิ ไดแ้ ลว้ ความสะอาดและสงบยอ่ มเกดิ ขน้ึ ไดเ้ อง

ก็จะเป็ นอยา่ งคาํ กลา่ วทว่ี า่

ทันทที วี่ างมดี (ทหี่ ลงผดิ )ลง ก็จะกลายเป็ นพุทธะทันที

หนอนสามตวั

ในพุ่มไมใ้ กลร้ มิ คลองแหง่ หนง่ึ มหี นอนอยสู่ ามตวั
พวกมันคลานมาจากทไี่ กลๆแหง่ หนงึ่ ตงั้ ใจจะขา้ มคลองแหง่ นไ้ี ป
อกี ฝ่ังหนง่ึ ทมี่ ดี อกไมบ้ านสะพรง่ั อยทู่ วั่ บรเิ วณ

ตวั ทห่ี นง่ึ พดู วา่ “พวกเราตอ้ งหาสะพานใหเ้ จอกอ่ น ถงึ จะคลานขา้ มสะพานไป”
ตวั ทสี องพูดวา่ “บรเิ วณนเ้ี ป็ นทรี่ กรา้ งนอกเมอื ง ทไี่ หนจะมสี ะพาน?
พวกเราสรา้ งเรอื คนละลํา แลว้ ลอยขา้ มคลองไปดกี วา่ ”
ตวั ทส่ี ามพดู วา่ “พวกเราเดนิ ทางไกลมาไมน่ อ้ ยแลว้ รสู ้ กึ เหนอ่ื ยเต็มทแี ลว้
ควรจะพักทนี่ ีส่ กั สองวันกอ่ น”

หนอนอกี สองตวั ประหลาดใจ พูดขนึ้ วา่ “พักกอ่ นหรอื ? ตลกสนิ้ ดี
ไมเ่ ห็นหรอื วา่ ฝ่ังนัน้ มวลนํ้าหวานและเกสรดอกไมโ้ ดนผอู ้ น่ื ดดู หมดแลว้
เราตอ่ สแู ้ ละผา่ นอปุ สรรคมาแลว้ เทา่ ไหร่ เพยี งเพอ่ื มานอนอยตู่ รงน้ีหรอื ?”

ขณะทพ่ี ูดยังไมท่ ันขาดคํา กม็ ตี วั หนอนคลานขนึ้ ไปบนตน้ ไม ้
เตรยี มตวั จะหาใบไมใ้ บหนง่ึ มาทําเป็ นเรอื
อกี ตวั หนงึ่ กค็ ลานไปทท่ี างเดนิ รมิ คลอง เพอ่ื จะหาสะพานขา้ มไปฝ่ังนัน้

ตวั ทเี่ หลอื นอนอยใู่ ตร้ ม่ ไมไ้ มไ่ ดข้ ยับไปไหน คดิ ในใจวา่
“ดมื่ น้ําหวานจากเกสรดอกไมย้ อ่ มจะมคี วามสขุ แน่นอน
แตล่ มเย็นๆทฝี่ ่ังนกี้ น็ ่าจะอยชู่ น่ื ชมอกี สกั พัก” คดิ แลว้ กก็ ค็ ลานขนึ้
ไปบนตน้ ไมท้ สี่ งู ทสี่ ดุ ใหใ้ บทเี่ หมาะๆแลว้ นอนเลน่ อยตู่ รงนัน้

เสยี งน้ําในลําธารกระทบหนิ ทําใหเ้ กดิ เสยี งแวว่ แผว่ มาดงั่ เสยี งดนตรี
ใบไมโ้ ดนลมออ่ นๆแกวง่ ไกวไปมาดงั่ เปลนอ้ ยของทารก
หนอนตวั นัน้ นอนหลบั ไปอยา่ งมคี วามสขุ

ไมร่ เู ้ วลาลว่ งเลยไปแลว้ เทา่ ไหร่ และไมร่ วู ้ า่ ในความฝัน ตนเองฝันเห็น
อะไรบา้ ง รแู ้ ตว่ า่ เมอ่ื รสู ้ กึ ตวั ขน้ึ มา เห็นตวั เองกลายเป็ นผเี สอ้ื ทสี่ วยงามตวั หนงึ่

ปีกของมนั สวยงามและบางเบา แคก่ ระพอื ปีกเบาๆ กบ็ นิ ขา้ มไปฝั่งนัน้ ได ้
ขณะนัน้ ดอกไมก้ าํ ลงั บานอยา่ งสวยงาม เกษรทกุ ดอกสง่ กลนิ่ และรสหอมหวาน
เวลานัน้ มนั คดิ ถงึ เพอ่ื นอกี สองตวั ขน้ึ มา เลยบนิ วนหาจนรอบกห็ าไมเ่ จอ
ทแี่ ทเ้ พอื่ นสองตวั นัน้ ตวั หนงึ่ ถกู นํ้าพัดพาหายไป อกี ตวั หนงึ่ เดนิ จนเหนอื่ ยตายไป

ในโลกนี้ ไมม่ พี ลงั ใดจะเกนิ ไปกวา่ พลงั ทเี่ ป็ นไปตามครรลองของธรรมชาติ

ไมม่ สี งิ่ ใดจะน่าหลงใหลเทา่ เน้อื แทๆ้ ของธรรมชาติ

แตท่ น่ี ่าเศรา้ คอื
ความเป็ นจรงิ เชน่ นี้ ในสงั คมแหง่ การแกง่ แยง่ ชงิ ดชี งิ เดน่
ไมใ่ ชว่ า่ ทกุ คนจะรับรไู ้ ดอ้ ยา่ งแทจ้ รงิ

๘๑ ออกมาจากใจ

ขณะทพี่ ระอาจารยส์ องทา่ นกําลงั จะเดนิ ทางไปยังสถานทแ่ี หง่ หนงึ่
พบหมิ ะขวางทางอยจู่ งึ ไมส่ ามารถเดนิ ขา้ มไปได ้ จงึ ไดพ้ ักแรมอยขู่ า้ งทางนัน้
พระอาจารยท์ า่ นแรกวันๆนั่งเลน่ ตามสบาย หรอื ไมก่ ็นอนหลบั ไป
สว่ นพระอาจารยท์ า่ นทสี่ องก็เอาแตน่ ่ังสมาธิ

พระอาจารยท์ า่ นแรกตาํ หนทิ า่ นทสี่ องวา่ ไมส่ มควรวนั ๆเอาแตน่ ่ังสมาธิ
พระอาจารยท์ า่ นทสี่ องชไ้ี ปทห่ี นา้ อกตวั เองแลว้ พดู วา่

“ตรงนีข้ องขา้ พเจา้ ยงั ไมห่ นักแน่นมน่ั คง คงไมก่ ลา้ หลอกลวงตวั เองและ
หลอกลวงผอู ้ น่ื ขอพดู ตามความเป็ นจรงิ ตงั้ แตบ่ าํ เพ็ญภาวนามา จติ ใจของ
ขา้ พเจา้ ก็ไมค่ อ่ ยสงบมาตลอด”

“ถา้ หากเรอื่ งทพี่ ูดเป็ นความจรงิ ทา่ นลองเลา่ เรอ่ื งการภาวนามาใหฟ้ ังทงั้ หมด
ถา้ หากทถ่ี กู ทาง ขา้ พเจา้ จะรบั รองให ้ ถา้ ทผี่ ดิ ทางจะชว่ ยชแี้ นะให”้

พระอาจารยท์ า่ นทสี่ องจงึ เลา่ เรอื่ งการภาวนาทผี่ า่ นมาทงั้ หมดใหฟ้ ัง หลงั จากฟัง
จนจบแลว้ พระอาจารยท์ า่ นทหี่ นงึ่ จงึ พดู วา่
“ทา่ นไมเ่ คยไดย้ นิ หรอื วา่ สงิ่ ทเ่ี ขา้ มาทางประตไู มใ่ ชส่ ง่ิ ลํ้าคา่ ของทบ่ี า้ น”

พระอาจารยท์ า่ นทสี่ องถามวา่ “ตอ่ ไปขา้ พเจา้ ควรทําอยา่ งไร?”

“ถา้ หากทา่ นตอ้ งการเผยแพรพ่ ระธรรม ไมว่ า่ การพูดหรอื การกระทําตอ้ ง
เป็ นสงิ่ ทอี่ อกมาจากใจ สามารถยนื หลกั ตงั้ มน่ั ตา้ นทานสง่ิ ตา่ งๆได ้

๘๒. สท่ี ศิ กล็ ว้ นเป็ นภเู ขา

ชายหนุ่มคนหนง่ึ ขณะทอี่ ายไุ ด ้ 27 ปี ก็ละทงิ้ ตําแหน่งอํามาตยเ์ ขา้ สู่
รม่ กาสาวพัสตรไ์ ปเป็ นศษิ ยข์ องพระอาจารยท์ า่ นหนงึ่
พระอาจารยม์ อบหนา้ ทดี่ แู ลสวนผกั ใกลก้ บั บรเิ วณวัด
ฝึกปฏบิ ตั ธิ รรมทา่ มกลางการใชแ้ รงงานไปดว้ ย

วันหนง่ึ มพี ระในวัดรปู หนงึ่ หลงนกึ วา่ ตวั เองรแู ้ จง้ แลว้
สามารถลงจากเขาไปธดุ งคท์ อ่ งเทยี่ วไดแ้ ลว้
เลยไปขออําลากบั พระอาจารย์ เพราะการจะลงจากเขา
ตอ้ งใหพ้ ระอาจารยอ์ นุญาตเสยี กอ่ น

“สท่ี ศิ ก็ลว้ นแตเ่ ป็ นภเู ขา เจา้ จะไปทางไหน?” พระอาจารยถ์ าม
พระรปู นัน้ ไมท่ ราบความหมายทแ่ี ฝงอยใู่ นคาํ เหลา่ นัน้ จงึ หันหลงั กลบั วดั ไป

ขณะทเี่ ดนิ ไปเรอื่ ยเปื่อยก็มาถงึ แปลงผัก พระทด่ี แู ลสวนผักกาํ ลงั ดายหญา้ อยเู่ ห็นหนา้ นว่ิ
ควิ้ ขมวดของศษิ ยพ์ จ่ี งึ ถามขนึ้ วา่ “ศษิ ยพ์ ่ี ทา่ นทกุ ขร์ อ้ นดว้ ยเรอ่ื งอนั ใด?”
ศษิ ยพ์ จ่ี งึ เลา่ เรอ่ื งตงั้ แตเ่ รม่ิ ตน้ ใหฟ้ ัง

พระดแู ลสวนผกั คดิ ไดท้ นั ทวี า่ “สท่ี ศิ ลว้ นเป็ นภเู ขาคอื “หนักและยากลาํ บาก ทกุ หน
แหง่ ลว้ นแตเ่ ป็ นอปุ สรรค” พระอาจารยต์ อ้ งการทดสอบถงึ ความมงุ่ มัน่ และตงั้ ใจ
แตศ่ ษิ ยพ์ ไ่ี มเ่ ขา้ ใจถงึ คําชแี้ นะ เลยพูดขนึ้ มาวา่

“กอไผถ่ งึ ขนึ้ มาหนาแน่นอยา่ งไร
กไ็ มอ่ าจขวางนํ้ามใิ หเ้ ล็ดลอดผา่ นไปได ้
ภเู ขาถงึ สงู อยา่ งไร
กม็ อิ าจขวางกอ้ นเมฆใหผ้ า่ นไปได”้

ศษิ ยพ์ ผี่ นู ้ ัน้ นกึ วา่ คําตอบนต้ี อบพระอาจารยแ์ ลว้ พระอาจารยต์ อ้ งชมชอบ
แลว้ อนุญาตใหล้ งจากเขาไดเ้ ป็ นแน่ แตเ่ มอ่ื พระอาจารยฟ์ ังแลว้ ชะงักสกั ครู่
ขมวดควิ้ แลว้ จอ้ งมองตาเขม็งพลางพูดวา่ “คําตอบนีเ้ จา้ ไมไ่ ดค้ ดิ ขนึ้ มาเอง
ใครเป็ นคนชว่ ยเจา้ คดิ ?”

พระรปู นัน้ รวู ้ า่ พระอาจารยร์ คู ้ วามจรงิ แลว้ จงึ เอย่ ถงึ ชอ่ื พระทดี่ แู ลสวนผัก
“พระทดี่ แู ลสวนผกั ตอ่ ไปตอ้ งมดี แี น่ เจา้ ฝึกฝนตอ่ ไปเถดิ
แมพ้ ระรปู นัน้ ยังไมไ่ ดเ้ อย่ ถงึ วา่ จะลงจากเขาเลย
แลว้ เจา้ ยงั จะลงจากเขาอกี หรอื เปลา่ ?”

๘๓. ฟังเสยี งไขไ่ ก่

ทม่ี ณฑลเสฉวนมคี รอบครัวแซห่ มา่ อยคู่ รอบครวั หนงึ่ หาเลยี้ งชพี ดว้ ย
การทํากระดง้ สาํ หรบั ฟัดขา้ วมาหลายชว่ั คนแลว้ เมอื่ มาถงึ รนุ่ ลกู ทชี่ อ่ื
“หมา่ จ”ู่ หมา่ จเู่ ป็ นผทู ้ มี่ หี นา้ ตาและโหงวเฮง้ ดี ผเู ้ ป็ นพอ่ คดิ วา่ ไมส่ มควร

ใหล้ กู ทมี่ ลี กั ษณะดเี ชน่ น้ปี ระกอบอาชพี เป็ นชา่ งทํากระดง้ ตอ่ ไปจงึ พาไป
ฝากตวั เป็ นลกู ศษิ ยข์ องพระอาจารยเ์ ซนชอื่ ดงั ทา่ นหนง่ึ ยงั อกี เมอื งหนง่ึ

สองปีใหห้ ลงั ทา่ นหมา่ จกู่ ส็ ามารถเขา้ ถงึ ธรรมได ้ เลยคดิ จะกลบั ไปทบี่ า้ นเกดิ
เพอื่ เผยแพรธ่ รรมะโปรดเพอ่ื นบา้ นและญาตพิ น่ี อ้ ง เมอ่ื คนในหมบู่ า้ น
ไดข้ า่ ววา่ มพี ระทเ่ี ขา้ ถงึ ธรรมชนั้ สงู มาแสดงธรรม จงึ สรา้ งเวทไี วเ้ พอื่ แสดง
ธรรม พรอ้ มกบั คอยชะเงอ้ วา่ เมอ่ื ไหรพ่ ระทา่ นจะเดนิ ทางมาถงึ

เมอื่ พระรปู นัน้ เดนิ ทางมาถงึ และทกุ คนเห็นวา่ เป็ นลกู ชายของชา่ งทํากระดง้
ทกุ คนกท็ ําหนา้ สงสยั และไมเ่ ชอื่ วา่ ทา่ นจะเขา้ ถงึ ธรรมชนั้ สงู เลยพากนั แยกยา้ ย
กลบั ไป ทา่ นหมา่ จรู่ สู ้ กึ สงั เวชใจจนรําพงึ ออกมาวา่ “เรยี นธรรมะไมก่ ลบั บา้ น
กลบั บา้ นธรรมะไมห่ อม”

ทา่ นเลยตดั สนิ ใจจะไปเผยแพรธ่ รรมะตอ่ ทอ่ี นื่ ขณะทกี่ ําลงั จะเดนิ ทางตอ่
ไปทอ่ี น่ื พสี่ ะใภข้ องเขาวง่ิ มาขอใหเ้ ขาแสดงธรรมใหฟ้ ัง ทา่ นหมา่ จไู่ มค่ ดิ วา่
พส่ี ะใภจ้ ะตอ้ งการฟังธรรมจรงิ ๆ จงึ ชไี้ ปทกี่ องกะดง้ แลว้ พดู วา่
“ตงั้ ใจประกอบอาชพี ดงั้ เดมิ ของเราดกี วา่ อยา่ หาเรอ่ื งยงุ่ ยากเลย”

แตพ่ สี่ ะใภข้ องเขายังยนื ยนั ทจี่ ะฟังธรรม เมอื่ ทา่ นหมา่ จเู่ ห็นความตงั้ ใจจรงิ ของ
พส่ี ะใภจ้ งึ พูดวา่ “หยบิ ไขม่ าแขวนไว ้ ทกุ ๆเชา้ และเย็นใหแ้ นบหไู ปฟังไว ้ เมอ่ื ไหร่
ทไ่ี ขน่ ัน้ มเี สยี ง เจา้ กจ็ ะบรรลธุ รรม”

พส่ี ะใภข้ องเขาจงึ ปฏบิ ตั ติ ามทเ่ี ขาสง่ั ฟังทกุ วันเป็ นเดอื น เป็ นปี แมจ้ ะฟัง
อยา่ งไรไขน่ ัน้ ก็ไมม่ เี สยี ง ชาวบา้ นเห็นเชน่ นัน้ จงึ พากนั ดา่ วา่ ทา่ นหมา่ จปู่ ฏบิ ตั ิ
ธรรมนอกรตี สอนพส่ี ะใภป้ ฏบิ ตั นิ อกลนู่ อกทาง แตพ่ ส่ี ะใภข้ องเขาไมส่ นใจ
เสยี งซบุ ซบิ ของชาวบา้ น ยังคงปฏบิ ตั อิ ยา่ งนัน้ เรอื่ ยมา ไมร่ เู ้ วลาผา่ นไปกปี่ ี
ขณะทกี่ ําลงั ตงั้ ใจฟังอยา่ งแน่วแน่ พลนั มเี สยี งดงั “แผละ่ ” ไขไ่ กท่ แ่ี ขวนไว ้
หลน่ ลงมาแตก วนิ าทนี ัน้ พส่ี ะใภข้ องเขาก็รธู ้ รรมระดบั หนงึ่

๘๔. จติ ทเี่ คารพนบนอบ

มชี ายหนุ่มคนหนง่ึ กอ่ นทจี่ ะไดม้ าปฏบิ ตั ธิ รรม อยากจะเป็ นนักแกะสลกั
พระพทุ ธรปู ทม่ี ชี อ่ื เสยี ง จงึ ไดต้ งั้ ใจจะมาขอคําชแ้ี นะจากพระอาจารยท์ า่ น
หนงึ่ เพอ่ื จะไดท้ ราบถงึ เรอ่ื งราวและรายละเอยี ดตา่ งๆของพระพุทธรปู

พระอาจารยเ์ มอื่ พบเขาแลว้ ก็ไมพ่ ดู อะไร เพยี งแตใ่ หเ้ ขาไปตกั น้ําทบี่ อ่
ขณะทพ่ี ระอาจารยเ์ ห็นการกระทําตา่ งๆเมอ่ื เขาตกั น้ําและเทน้ําออกมา
จงึ ตวาดออกมาดว้ ยเสยี งดงั ลน่ั และไลเ่ ขาออกจากวัดไป ลกู ศษิ ยค์ นอนื่ ๆ
เห็นแลว้ รสู ้ กึ สงสารและเห็นใจ จงึ ชว่ ยกนั ขอรอ้ งและวงิ วอนใหเ้ ขาอยคู่ า้ ง
ทว่ี ดั สกั คนื แลว้ พรงุ่ น้ีคอ่ ยใหเ้ ขาไป

กลางดกึ มผี มู ้ าเรยี กใหเ้ ขาไปพบกบั พระอาจารย์ พระอาจารยพ์ ูดขนึ้ ดว้ ย
เสยี งอันออ่ นโยนวา่ “บางทเี จา้ อาจจะไมร่ วู ้ า่ เมอื่ กลางวันเจา้ โดนดา่ ดว้ ย

เรอ่ื งอะไร ตอนนจ้ี ะเฉลยใหเ้ จา้ ฟัง พระพุทธรปู เป็ นสง่ิ ทผี่ คู ้ นเคารพและ
สกั การบชู า ดงั นัน้ พระพุทธรปู ทถี่ กู ผคู ้ นกราบไหว ้ ผทู ้ จ่ี ะแกะสลกั จะตอ้ ง
มจี ติ ทเ่ี คารพนบนอบศรัทธาดว้ ยความจรงิ ใจกอ่ น ถงึ จะแกะพระพทุ ธรปู
ทน่ี ่าเลอื่ มใสศรัทธาออกมาได ้ ตอนกลางวันขา้ เห็นเจา้ ตกั น้ําหกรดออกมา
มากมาย แมจ้ ะเป็ นสว่ นนอ้ ย แตก่ ็เป็ นสง่ิ ทส่ี วรรคใ์ หม้ า แตเ่ จา้ เหมอื นกบั
ไมไ่ ดใ้ สใ่ จกบั เรอื่ งเหลา่ น้ี คนทไี่ มร่ จู ้ ักถนอมและปลอ่ ยสง่ิ ตา่ งๆไปอยา่ ง
ไรป้ ระโยชน์ จะแกะสลกั พระพทุ ธรปู ทดี่ ไี ดอ้ ยา่ งไร?”

ชายหนุ่มนัน้ เมอื่ ไดค้ าํ ชแ้ี นะจากพระอาจารยร์ สู ้ กึ ซาบซง้ึ และขอบพระคณุ
พระอาจารยม์ าก และรสู ้ กึ สาํ นกึ ถงึ ความผดิ พลาดของตวั เอง จงึ มาขอสมัคร
เป็ นลกู ศษิ ย์ และทส่ี ดุ ก็กลายเป็ นนักแกะสลกั พระพุทธรปู ทมี ชี อื่ เสยี งคนหนงึ่

นทิ านเซนเป็ นเพยี งเรอ่ื งเลา่ บอกตอ่ กนั มา
เขามคี มั ภรี แ์ ละบทเรยี นของเขาอกี ตา่ งหาก

๘๕. สรรพสง่ิ กบั ขา้ คอื สงิ่ เดยี วกนั

ครัง้ หนงึ่ พระอาจารยเ์ ซนทา่ นหนงึ่ พนันกบั ลกู ศษิ ยว์ า่ ถา้ หากใคร
สามารถเปรยี บเทยี บตวั เองเป็ นสงิ่ ทตี่ ํา่ ทรามทส่ี ดุ ก็จะเป็ นผชู ้ นะ

อาจารย์ : ขา้ คอื ลาตวั หนงึ่
ลกู ศษิ ย์ : ขา้ คอื กน้ ของลา
อาจารย์ : ขา้ คอื ขท้ี อี่ ยใู่ นกน้ ของลา
ลกู ศษิ ย์ : ขา้ คอื หนอนในขข้ี องลา

พระอาจารยไ์ มส่ ามารถจะเปรยี บเทยี บตอ่ ไปไดอ้ กี จงึ ถามตอ่ วา่
“เจา้ ทําอะไรอยใู่ นข?ี้ ”
“ขา้ หลบรอ้ นรบั ความสบายอยใู่ นนัน้ ” ลกู ศษิ ยต์ อบ

สําหรับเราๆทา่ นๆ ทๆ่ี คดิ วา่ เป็ นสถานทสี่ กปรกทส่ี ดุ
แตส่ ําหรบั ชาวเซนแลว้ มกั จะเป็ นทท่ี อ่ี ยไู่ ดอ้ ยา่ งอสิ ระสบายๆ
เพราะวา่ จติ ใจของพวกเขาสะอาดและสงบจน
ไมอ่ าจมสี ง่ิ ใดเปรยี บเทยี บได ้ ไมม่ รี าคใี ดๆมาตดิ เกาะ
ดงั นัน้ ไมว่ า่ จะเป็ นสถานทใี่ ด ก็เป็ นดนิ แดนแหง่ ความสะอาดสงบ
อยใู่ นสถานทใ่ี ดก็สามารถหลดุ พน้ ได ้

๘๖. สนุ ัขจงิ้ จอกกบั กระตา่ ย

ขณะทศ่ี ษิ ยแ์ ละอาจารยเ์ ดนิ ทางไปทแ่ี หง่ หนงึ่
เห็นสนุ ัขจงิ้ จอกกําลงั ไลล่ า่ กระตา่ ยอยู่
พระอาจารยพ์ ูดขนึ้ วา่ “ในอดตี พดู ตอ่ ๆกนั มาวา่
กระตา่ ยสว่ นใหญท่ มี่ สี ตดิ มี กั จะหนีสนุ ัขจงิ้ จอกไดพ้ น้
ตวั นี้กย็ อ่ มจะหนพี น้ ”