d]/f] g]kfnL
sÔf #
gk] fn ;/sf/
lzÔf dGqfno
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b|
ks| fzs M gk] fn ;/sf/
lzÔf dGqfno
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b|
;fgfl] 7dL, eStk/'
ISBN: 978-999-33-717-9-3
© ;jfl{ wsf/ ks| fzsdf
sG] bs| f] lnlvt :jLsl[ tljgf o;sf] k/" } jf cfl+ zs efu xa' x' ks| fzg ug,{
kl/jtg{ u//] ks| fzg ug,{ sg' } ljBt' Lo ;fwg jf cGo kl| jlwaf6 /s] 8{ ug{ /
kl| tlnlk lgsfNg kfOg] 5g} . kf7o\ k:' ts ;DaGwdf ;´' fj ePdf kf7o\ jm| d ljsf;
sG] b,| ;Dkfbg tyf ks| fzg zfvfdf k7fOlbgx' 'g cg/' fw] 5 .
klxnf] ;:+ s/0f M lj= ;=+ @)%!
kl/dflht{ bf;] f| ] ;:+ s/0f M lj= ;=+ @)^$
kg' db'{ 0| f M lj= ;=+ @)^&
‘ljBfno kf7o\ k:' ts tyf kf7o\ ;fduL| 5kfO tyf ljt/0f lgbl{] zsf @)^&’ cg;' f/ of]
kf7o\ k:' ts kj" f~{ rn / klZrdf~rn ljsf; Ifq] sf #@ lhNnfdf dfq zl} Ifs ;q
@)^* sf nflu lghL Ifq] sf db' s| tyf ljt/saf6 lajm| L ljt/0f ug{ :jLjm[ t
kf7o\ k:' ts xf] .
— kf7o\ jm| d ljsf; s]Gb,| ;fgfl] 7dL, eStk/'
db' s| M
ljt/s M
d"No M ?= =============
tkfOs+{ f] k:' tsdf 5kfOkl| jlw;DaGwL sg' } ql' 6 km] nf k/d] f pSt k:' ts db' s| tyf
ljt/s jf :yfgLo lajm]| tfaf6 ;f6g\ ;Sgx' g' 5] .
— db' s| tyf ljt/s
xfdf| ] egfO
ljBfno txsf] lzIffnfO{ p2Z] odn" s, Jofjxfl/s, ;d;fdlos / /fh] uf/dn" s agfpg ljleGg
;dodf kf7o\ jm| d, kf7o\ k:' ts ljsf; tyf kl/dfhg{ ug{] sfon{ fO{ lg/Gt/tf lbOPsf] 5 . ljBfyLd{ f
/fi6« / /fli6o« tfkl| t Pstfsf] efjgf kb} f u/fO{ gl} tstf, cgz' f;g / :jfjnDagh:tf ;fdflhs
Pjd\ rfl/lqs u0' f tyf cfwf/et" eflifs tyf ul0ftLo ;Lksf] ljsf; u/L lj1fg, ;r" gfkl| jlw,
jftfj/0f / :jf:Yo;DaGwL cfwf/et" 1fg / hLjgfk] ofu] L ;Lksf dfWodn] snf;fG} bok{ l| t cle?lr
hufpg,' l;hg{ zLn ;Lksf] ljsf; u/fpg' / ljleGg hfthflt, lnªu\ , wd,{ efiff, ;:+ sl[ tkl| t ;defj
hufO{ ;fdflhs dN" o / dfGotfkl| tsf] ;xofu] fTds / lhDdj] f/Lk0" f{ cfr/0f ljsf; u/fpg' cfhsf]
cfjZostf ags] f] 5 . oxL cfjZostf kl" ts{ f nflu lzIff;DaGwL ljleGg cfofu] sf ;´' fj, lzIfs
tyf cleefjsnufot lzIff;u“ ;Da4 ljleGg JolSt ;lDdlnt ufi] 7L / cGt/ljm{| ofsf lgisifa{ f6
kl/dfhg{ ul/Psf] kf| ylds lzIff kf7o\ jm| d @)^@ cg;' f/ o; kf7o\ k:' tssf] ljsf; Pjd\ kl/dfhg{
u//] k/LIf0f;dt] u/L kf| Kt ki[ 7kfi] f0f ;d6] /] kg' M ;o+ fh] g u/L bz] e/ nfu" ul/Psf] 5 .
o; sIffdf cfOkU' bf ljBfyLn{ ] ;g' fO, afn] fO, k9fO / nv] fO ;Lksf] cfwf/et" ljsf; ul/;ss] f
xG' 5g\ . o;nfO{ :yfloTj lbg ;sd] f efiff l;sfO ke| fjsf/L xG' 5 . o;} kIfnfO{ bl[ i6ut u/L o;df
eflifs ;Lk ljsf;sf nflu kofK{ t cEof; /flvPsf 5g\ . o;df dfh} b' f kf7o\ k:' ts cWoog
cWofkgsf jm| ddf ljBfyL{ / lzIfsnfO{ k/s] f sl7gfO ;dfwfg ug{] ;fduL| ;dt] ;dfjz] u/L
lzIfsnfO{ cfjZos lzIf0f lgbz{] g lbOPsf] 5 . k/LIf0faf6 kf| Kt /fo;´' fjaf6 c´} kl/ist[ /
kl/dflht{ u/L o; k:' tsnfO{ e/;s ql' 6/lxt / ke| fjsf/L agfpg] ko| f; ul/Psf] 5 . lj=;=+ @)$( df
lbjfs/ 9ª' u\ n] / piff bLlIftn] nV] ge' Psf] kf7o\ k:' tsnfO{ xl/afn] vgfn, kf| = 8f= sb] f/k;| fb zdf,{
bf| 0] f bfxfn, hok;| fb nD;fn, lzjk;| fb pkt]| L, u0fz] k;| fb e66\ /fO,{ lji0fk' ;| fb clwsf/L / lzj/fh
pkfWofoåf/f nv] g, kl/dfhg{ tyf ;Dkfbg u/fO{ o; ¿kdf tof/ ul/Psf] xf] . o;sf] efiff;Dkfbg
bf| 0] f bfxfn / zDe' bfxfnn,] 6fOk;l] 6ª ho/fd sO' s“ n] n,] lrqfªs\ g uªu\ fw/ zf¿n,] cfj/0fki[ 7
lxdfno uft} dn] tyf nc] fp6 l8hfOg gjLGbd| fg /fhe08f/Ln] uge{' Psf] xf] . pxfx“ ¿nufot o;
kf7o\ k:' tssf] ljsf; tyf kl/dfhg{ sfod{ f ;n+ Ug ljifo ;ldltsf kbflwsf/L Pjd\ cGo ;ak} l| t
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b| wGojfb ks| 6 ub5{ .
kf7\ok':tsnfO{ lzIf0fl;sfOsf] dxŒjk"0f{ ;fwgsf ¿kdf lnOG5 . cg'ejL lzIfs / lh1f;'
ljBfyLn{ ] kf7o\ jm| dåf/f nlIft l;sfOpknlAwnfO{ ljljw ;f| t] / ;fwgsf] ko| fu] u/L cWoog cWofkg
ug{ ;S5g\ . o; kf7o\ k:' tsnfO{ ;s;] Dd ljm| ofsnfkdv' L / ?lrs/ agfpg] ko| Tg ul/Psf] 5 tyflk
o;df efiffzn} L, ljifoj:t' tyf k:| tl' t / lrqfªs\ gsf bl[ i6n] c´} sdLsdhf/] L /xs] f xg' ;S5g\ .
ltgsf] ;w' f/sf nflu lzIfs, ljBfyL,{ cleefjs, al' 4hLjL Pjd\ ;Dk0" f{ kf7sx¿sf] ;dt] dxŒjk0" f{
el" dsf /xg] xb“' f ;Da4 ;as} f] /rgfTds ;´' fjsf nflu kf7o\ jm| d ljsf; sG] b| xflbs{ cg/' fw] ub5{ .
gk] fn ;/sf/
lzIff dGqfno
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b|
kf7 ljifo;"rL ki[ 7 ;ªV\ of
kf7 ! !
kf7 @ zLifs{ %
kf7 # d/] f] bz] -sljtf_
kf7 $ 9ª' u\ fsf] lvr8L -syf_ !$
kf7 % d sf] x“' < -ka| Gw_ @)
kf7 ^ lstfa -sljtf_ @$
kf7 & cgf7} f] k/LIff -syf_ #)
kf7 * xf6ahf/ -;j+ fb_ #^
kf7 ( vt] Ljfn -sljtf_ $!
kf7 !) gof“ jifs{ f] pkxf/ -syf_ %)
kf7 !! v/] gkmfnf“} -ka| Gw_ %%
kf7 !@ gk] fnL -sljtf_ %(
kf7 !# dxfslj bj] sf6] f -hLjgL_ ^#
kf7 !$ crDdsf] s/' f -;j+ fb_ &)
kf7 !% 3fd5fof -sljtf_ &$
kf7 !^ afb“ / / ufx] L -syf_ *!
kf7 !& ;u/dfyf -ka| Gw_ *&
kf7 !* ;fg' 5 x} ;fg' -sljtf_ ()
jL/dfgsf lbg kmlsP{ -ka| Gw_ (^
566\ ' a6j' f -syf_
kf7 ! d/] f] b]z
– ;fl] kmof afgf]
slt vfh] “] bz] dn} ] afs] L dfglrq
cflv/df bz] kfP“ cfÇg} 5ftLleq
bz] xg] { ns] , a;“] L, t/fO{ ;a} wfP“
ae' \mbfvl] / cfÇgf] bz] cfkm“} l;t kfP“
hg' lbg 5ftLleq b]z d}n] e]6“]
8f8“ fsf8“ f htftt} bz] b} ]z bv] “]
dr] L, sf;] L, ;t] L, sfnL, s0ffn{ Lsf tL/
cfÇg} /ut au] h:tf] cfÇg} d6' l' g/
kxf8, dwz] , lxdfn ;a} d/] f] 3/af/
;a} hft, ;a} ju{ d/] f] kl/jf/
g]kfnLsf] cf;“ ' k5' , bz] n] dnfO{ eG5
gk] fnnfO{ la;{“] eg] s;n] dnfO{ uG5 <
lzIf0f lgbz{] g M
!= of] sljtf lzIf0f ubf{ dflysf] lrqsf af/d] f 5nkmn u/fpgx' f;] \ .
@= sljtf noa4 ¿kdf ufP/ ;g' fpgx' f;] \ . To;kl5 ljBfyLn{ fO{ ;fdl" xs ¿kdf ufpg
nufpgx' f;] \ / cGTodf Psn ¿kdf ufpg nufpgx' f;] \ . o;af6 dn" tM noafw]
u/fpgx' f;] \ .
#= sljtf jfrg;u“ ;u“ } 5f6] f5f6] f kZ| g ;fw] /] 5nkmn;dt] u/fpgx' f;] \ .
d]/f] gk] fnL M sIff # 1
cEof;
!= lzIfsn] egs] f] ;g' / ltdL klg eg M
dfglrq a;“] L 8f“8fsf“8f s0ffn{ L ju{
@= dflysf] sljtf no xfn/] ufpm . e]6]“
b]v]“
#= zAb / cys{ f] hf]8f ldnfpm M
zAb cy{
dfglrq ;dx"
a;“] L kxf8sf] dflyNnf] efu
ns] gS;f
tL/ kxf8sf] tNnf] efu
dwz] gbLsf] lsgf/
ju{ t/fO{
$= k9 / nv] M
lrq wfP“
leq kfP“
tL/ 3/af/ eG5
lg/ kl/jf/ uG5
2 d]/f] gk] fnL M sIff #
%= tnsf kZ| gsf] pQ/ bp] m M
-s_ bz] sxf“ /x5] <
-v_ bz] sxfs“ xf“ bl] vg] /x5] <
-u_ sljtfdf sg' sg' gbLsf gfd 5g\ <
-3_ bz] sf kl/jf/ sf]sf] xg' \ <
-ª_ g]kfnnfO{ la:of]{ eg] s] x'G5 <
^= tnsf zAbsf] pN6f] cy{ lbg] zAb nv] M x/fP“
a;“] L t/fO{ ;Dem“] /ft 3
lbg /ft
la;“{] + + + + + + + + + + + + + +
kfP“ + + + + + + + + + + + + + +
ns] + + + + + + + + + + + + + +
kxf8 ++++++++++++++
&= vfnL 7fpd“ f 56' ]sf zAb e/L ;f/ M
gk] fnLsf]] + + + + + + + + + + k5' ], b]zn] + + + + + + + + + + eG5
gk] fnnfO{ + + + + + + + + + + eg] + + + + + + + + + dnfO{ uG5
d]/f] gk] fnL M sIff #
*= pbfx/0f x/] L ;dx" df gldNg] zAbdf 3/] f nufpm M
pbfx/0f M
ns] , a;“] L, t/fO,{ k/fO{
-s_ dr] L, ;t] L, sfnL, sn} L
-v_ 6fk] L, 5ftL, d6' ,' 6fpsf]
-u_ cf;“ ,' /ut, kl;gf, kfgL
-3_ 3/af/, hxfg, l5ds] , kl/jf/
(= pQ/ eg M
-s_ ltdLn] sg' sg' vfn] f jf gbL bv] s] f 5f} <
-v_ lxdfn, kxf8, t/fOd{ Wo] ltdLnfO{ sg' dg k5{ <
!)= lzIfssf] ;xofu] lnP/ ltdf| ] ufp“ jf ;x/sf af/d] f s]xL
s/' f nv] / ;fyLnfO{ ;g' fpm .
4 d]/f] g]kfnL M sIff #
kf7 @ 9ª' u\ fsf] lvr8L
;fe“ msf] j]nf lyof] . Pshgf a6'jf Pp6L a9" Lsf] 3/df jf;
dfUg cfOkU' of] . p;n] a"9L;u“ gd| :j/df eGof], æcfdf ¤
jf; kfOG5 ls <Æ
a9" L hftL lyOg . pm s;n} fO{ sx] L klg lbGgyL . p;n]
a6j' fnfO{ jf; glbg] ljrf/ u/L / egL, æsxf“ jf; kfpg' ¤
oxf“ cfk"mnfO{ t a:g] 7fp“ 5}g . hfpm, c¿s} 3/df jf;
dfu .Æ
Toxf“ j/k/ sg' } 3/ lyPgg\ . cGt} uP/ jf; dfUg] ;do
klg lyPg . a6j' fn] oxL s/' f] a9" LnfO{ eGof,] æcfdf ¤
d]/f] gk] fnL M sIff # 5
j/k/ sg' } 3/ 5g} g\ . /ft kl/;Sof] . dnfO{ lk9“ Ld} a:g
lbP klg xG' 5 .Æ
a6j' fn] jf; ga;L g5f8] g\ ] eof] eGg] 7fgL a9" Ln] egL, æx/]
gfgL, eu} f] jf; t a; t/ vfgs] /' f rflx“ sx] L klg kfpb“ g} f}
lg .Æ
a6j' fn] lk9“ Ldf a:b} eGof,] ævfgs] '/fsf] sx] L lrGtf
lngk' b{g} cfdf ¤ cfh d 9ª' \uf] ksfP/ vfG5' .Æ
6 d]/f] gk] fnL M sIff #
æs] /] ¤Æ a9" L 5Ss k/L . 9ª' \uf] ksfP/ vfg] dfG5] t
p;n] bv] s] L t s,] ;g' s] L klg lyOg .
æ9ª' \uf] ksfP/ vfG5' /] ¤Æ a9" Ln] crDd dfGb} egL .
a6j' fn] emfn] faf6 Pp6f 9ª' \uf] lemSb} pQ/ lbof], æxf] cfdf,
d;“u Pp6f 9ª' u\ f] 5 . d ToxL 9'ª\uf] ksfP/ vfG5' . of]
9ª' \uf] clt g} dL7f] xG' 5 . a? Pp6f ef8“ f] kfP xG' Yof] .Æ
o;n] s;/L ksfpb“ f] /x5] xg] {k' ¥of] eg/] a9" Ln] Pp6f ef8“ f]
lbO{ . p;n] kfgL klg lbO{ . p;n] egL, æn ksfpm .
clnslt dnfO{ klg bp] m x} ¤Æ
a6j' fn] rDsf nufP/ cfuf] afNof] . p;n] ef8“ fdf kfgL
xfn/] 9ª' \uf] a;fNof] . kfgL pDng nfuk] l5 p;n] eGof,]
æclnslt gg' kfP va' :jflbnf] xG' Yof] ¤Æ
d]/f] gk] fnL M sIff # 7
a9" Ln] gg' NofP/ lbO{ .
a6j' fn] km] l/ eGof,] æo;df clnslt bfn / rfdn klg
ld;fpg kfP t of] emg\ :jflbnf] xG' Yof] . cfdf;u“
bfnrfdn 5 ls ¤Æ
a9" Ln] leq uP/ bfn, rfdn / a;] f/ NofO{ . a6j' fn] Tof]
bfn, rfdn / a];f/ kfgLdf xfNof] .
Ps l5gkl5 lvr8L 58\sg yfNof] . p;n] a9" LnfO{ bv] fpb“ }
eGof,] æcfxf ¤ Sof /fdf| ] lvr8L aGof] ¤ o;df clnslt
l3p xfNg kfP s:tf] xG' Yof], xlu cfdf ¤Æ
a9" LnfO{ klg lvr8L vfg dg nfUof] . xtf/xtf/ leq uP/
p;n] Ps 8f8' l3p lnP/ cfO{ .
8 d/] f] g]kfnL M sIff #
a9" L l3p lng uPsf jn] fdf a6j' fn] 9ª' u\ f] lems/] kmflnlbof] .
a6j' fn] lvr8Ldf l3p xfn/] /fd/| L ksfof] . p;n] lvr8L
a9" LnfO{ klg lbof] / cfkm" n] klg vfof] . 9ª' u\ fsf] lvr8L
eg/] cfkm" lhlNnPsf] a"9LnfO{ yfx} ePg .
lzIf0f lgbz{] g M
!= of] syf k9fpgc' l3 syf;u“ ;DalGwt kZ| gx¿ ;fw] L syfkl| t cle?lr hufpgx' f;] \ .
h:t} M
– ltdL st} uP/ jf; a;s] f 5f} <
– jf; a:bf ltdLn] s] vfPsf lyof} <
– ltdLn] lvr8L vfPsf 5f} < cflb .
@= ;?' sf PsbO' { cgR' 5b] gdg' f jfrg u/L ljBfyLx{ ¿nfO{ ;g' fpgx' f;] \ . To;kl5
;fx] Lcg;' f/ ljBfyLx{ ¿nfO{ klg ;:j/jfrg u/fpgx' f;] \ .
d]/f] g]kfnL M sIff # 9
cEof;
!= tnsf zAbx¿ z4' ;u“ k9 M
gd| lk9“ L 9'ª\uf] ef“8f] rDsf
crDd lxl:;Psf] :jfb rfVg' 58s\ g'
@= ldNg] zAb 5fgL vfnL 7fp“ e/ M
-s_ 3fd c:tfPkl5sf] an] s' Lsf] ;donfO]{ + + + + + + elgG5 .
laxfg ;fe“ m lbp;“ f]
-v_ af6f] lx8“ g\ ] dflg;nfO{ + + + + + + + + + + elgG5 .
a6j' f 9“6'jf g6j' f
-u_ /flt ;'Tg] a:g] 7fpn“ fO{ + + + + + + + + + + elgG5 .
uf;“ jf; skf;
-3_ rfdn, bfn cflb Ps} 7fpd“ f ld;fP/ ksfOg]
vfgs] /' fnfO{ + + + + + + + + + + elgG5 .
lv/ eft lvr8L
-ª_ g/d af]nLjrg ePsfnfO{ + + + + + + + + + + elgG5 .
rfdf| ] gd| ?vf]
-r_ 3/sf] dn" 9fs] faflx/sf] a:g] 7fpn“ fO{ + + + + + + elgG5 .
lk9“ L l;“8L dem] /L d/] f] g]kfnL M sIff #
10
-5_ ksfpg] ef8“ f c8o\ fpg tLglt/ /flvPsf 9ª' u\ f jf
y'DsfnfO{ + + + + + + + + + + elgG5 .
rDsf cfb] fg cu“ g] f]
-h_ eft, lvr8L cflb kfSg nfUbf pDngn' fO{ + + + + + + + + + +
elgG5 .
k8s\ g' 58s\ g' c8s\ g'
-´_ lhlNngn' fO{ + + + + + + + + + + klg elgG5 .
lxl:;g' l/;fpg' v;' fpg'
#= s;n] s;nfO{ eg]sf] xf,] eg M
-s_ sxf“ af; kfpg' ¤ oxf“ cfkm" nfO{ t a:g] 7fp“ 5g} .
-v_ of] 9'ªu\ f] clt g} dL7f] x'G5 .
-u_ clnslt dnfO{ klg bp] m x} .
-3_ cfxf ¤ Sof dL7f] vfg]s'/f aGof] .
$= tnsf k|Zgsf] pQ/ bp] m M 11
-s_ a"9Ln] a6'jfnfO{ lsg jf; lbg ufxf| ] dfgL <
-v_ a6j' fnfO{ lsg a9" Ls} 3/df jf; a:gk' ¥of] <
d/] f] g]kfnL M sIff #
-u_ a9" L lsg 5Ss k/L <
-3_ lvr8L ksfpg yfnk] l5 a6j' fn] ss] ] dfUof] <
-ª_ a6j' fn] a9" Lsf] ljrf/ s;/L abNof] <
%= tnsf zAbx¿nfO{ z4' agfP/ nv] M
atj' f a9' L :jfl8nf] lvrbL s;l/ afz
^= tnsf jfSox¿ /fd|f cIf/ kf/]/ ;f/ M
;fe“ msf] j]nf lyof] . Pp6f a6'jf Pp6L a9" Lsxf“ jf;
dfUg cfOkU' of] . p;n] a9" L;u“ gd| :j/df eGof,]
æcfdf ¤ jf; kfOG5 ls <Æ
a9" L Tolt hftL lyOg . pm s;n} fO{ sx] L klg
lbGgyL . p;n] a6j' fnfO{ jf; glbg] ljrf/
u/L / egL, æsxf“ jf; kfpg' ¤ oxf“ cfkm" nfO{ t
a:g] 7fp“ 5g} . hfpm, c¿s} 3/df jf; dfu .Æ
&= tnsf] tflnsfaf6 jfSox¿ agfpm M
a6j' fn] eft vfof] .
a9" Ln] ksfP/ vfO{ .
lv/
dfu]/
lvr8L
12 d]/f] gk] fnL M sIff #
*= tnsf k|Zgsf] pQ/ cfkm} n“ ] ;fr] ]/ nv] M
-s_ a9" Ln] a6'jfnfO{ jf; glbPsf] eP a6'jfn] s] uYof]{
xfn] f <
-v_ ltdL st} hfb“ f jf; dfUg'k/d] f ss] ] eG5f} <
(= bp] m, ksfpm, hfpm, dfu, eg zAbnfO{ cfÇg} jfSodf
k|ofu] u/ .
!)= ‘9ª' \ufsf] lvr8L’ h:t} sg' } syf sIffdf ;a} ;fyLnfO{
;g' fpm .
!!= of] kf7 k9 / lzIfssf] ;xof]udf tnsf] tflnsf e/ M
xfdLn] ug'{xg' ] sfd xfdLn] ug{g' xg' ] sfd
d/] f] gk] fnL M sIff # 13
kf7 # d sf] x“' <
ltdLn] dnfO{ /fdf| ;] “u lrgs] f
5f} . laxfgbl] v /flt;Dd
ltdLnfO{ d rflxG5' . xftdv'
wg' , vfgf ksfpg / ;fdfg
;kmf ug{ d/] f] cfjZostf k5{ .
af]6la?jfsf nflu klg ltdLnfO{
d/] } cfjZostf k5{ . d/] f] sg' }
¿k / /ª 5g} . hg' ef8“ fdf
xfNof,] d To:t} aG5' . ddf h'g
/ª ld;fof,] d To:t} xG' 5' . eg
t, d sf] x“' <
14 d/] f] g]kfnL M sIff #
ltdLn] lrGof} xf]nf, d kfgL x'“ .
d cj:yfcg;' f/ lr;f,] tftf,] gl' gnf] cflb ljleGg ¿kdf
kl/jtg{ xg' ;S5' . d hd/] a/km klg aG5' . lxdfndf d
lr;f] xG' 5' . lxdfn, kxf8 / t/fO{ x'b“ } ;d'b|df k'Ubf d/] f]
lr;fk] g 36b\ } hfG5 .
;db' a| f6 d/] f] hGd xG' 5 . ;db' | egs] f] kfgL g} kfgL ePsf]
7fp“ xf] . ltdLx¿dWo] t s;n} ] klg b]vs] f 5g} f} xfn] f .
;db' |df d Psbd} gl' gnf] xG' 5' . d ;db' |df ku' ]sf j]nf
ltdLn] dnfO{ lkpg xb“' }g .
ltdLnfO{ yfxf xf]nf, 3fd tftf] x'G5 . 3fdn] ubf{ ;db' |df
d klg tfT5' . tftk] l5 d xns' f] xG' 5' / afkm eP/ p85\ ' .
d afkm eP/ dflydfly cfsfzlt/ kU' 5' .
d]/f] gk] fnL M sIff # 15
afkm ag/] dfly ku' ]kl5 d lr;f] xG' 5' . clg Pp6} l9sf]
h:tf] aG5' . Tolt jn] f dnfO{ ;an} ] afbn eG5g\ . afbn
agk] l5 d slxNo} PSnf] lx8“ \lbg“ . d cfkm" h:t} c¿
afbnnfO{ klg ;fy lnG5' . d cfsfzdf rf/}lt/ 3'D5' .
clg ´g´\ g\ dfly hfG5' . dflydfly uPkl5 ´g´\ g\ lr;f]
x“b' } hfG5' . lr;f] xb“' } uPkl5 d ux|f“} xG' 5' . uxf| “} eP/
cfsfzdf 8N' bf8'Nb} d yfls;S5' . To;kl5 d lr;f] xG' 5'
/ jiffs{ f] ¿k lnP/ k[YjLdf a;{G5' . Tolt jn] f ltdL ‘kfgL
k¥of’] eGb} 5ftf cf]9\5f} .
dn} ] jiffs{ f] ¿k lnPkl5
kY[ jL ;S' vf xg' kfpb“ g} .
gbLgfnf, Ogf/, kfv] /L
;a}df d el/G5' . d ltd|f]
wf/faf6 klg cfp5“ ' . gbL
ag/] d ;db' d| } ldNg
k'U5' . d ;d'bd| f klg
a;G{ 5' . ;db' |af6} d
lg:sG5' / km] l/ ;db' d| }
ldnk] l5 d/] f] nfdf] ofqf
;lsG5 . d km] l/ oxL ofqf
bf]xf¥] ofp5“ ' .
lzIf0f lgbz{] g M
!= of] kf7sf cgR' 5b] tfs] L ;a} ljBfyLn{ fO{ kfnk} fnf] k9g\ nufpgx' f;] \ .
@= ljleGg cgR' 5b] af6 kZ| g agfO{ ;fw] /] pQ/ eGg nufpgx' f;] \ .
16 d/] f] gk] fnL M sIff #
cEof;
!= tnsf zAbx¿ z4' ;u“ k9 M
/fd|f] leGg ;db' | rsf{] ux|f}“ kY[ jL ofqf
@= tn lbOPsf cy;{ u“ ldNg] zAb kf7af6 vfh] /] nv] M
-s_ gbL ldl;P/ ags] f] kfgLsf]
7n" f] efu† ;fu/ ++++++++++++++++++
-v_ a9L gg' ePsf] ++++++++++++++++++
-u_ wj' fs“ f ¿kdf dflylt/ p8s] f ++++++++++++++++++
;–;fgf kfgLsf s0f
-3_ kfgL a;g{ ] sfd ++++++++++++++++++
-ª_ uNg,' yfSg' ++++++++++++++++++
-r_ Ps 7fpa“ f6 csf{] 6f9fsf] ++++++++++++++++++
7fpd“ f hfg] sfd
#= 7Ls a7] Ls 56' o\ fpm M
-s_ kfgL h:tf] ef8“ fdf /fVof] To:t} ¿k/ªsf] xG' 5 .
-v_ ;d'bs| f] kfgL ul' nof] xG' 5 . 17
-u_ kfgL dflg;nfO{ vfg dfq rflxG5 .
d]/f] gk] fnL M sIff #
-3_ kfgL afkm eP/ lxdfndf kU' 5 .
-ª_ afbn lr;f] eP/ kfgL k5{ .
$= tnsf k|Zgsf] pQ/ bp] m M
-s_ kfgL ss] ] sfdsf nflu cfjZos k5{ <
-v_ kfgLsf] ¿k/ª s:tf] xG' 5 <
-u_ kfgLsf] hGd sxfa“ f6 xG' 5 <
-3_ ;db' | egs] f] s] xf] <
-ª_ afkm s;/L aG5 <
-r_ kfgL s;/L k5{ <
%= tnsf zAbx¿ z4' kf/L ;f/ M g8Lgfnf
la¿jf ?k g"lgnf]
;dG' b/ lklyj{ L kof]{ cfjZo]Stf
^= tnsf] tflnsfaf6 ldNg] jfSo agfO{ nv] M
d x'G5' .
xfdL
ltdL ;v' L xG' 5f“} .
ltdLx¿ v;' L
pm xG' 5f} .
pgLx¿ xG' 5 .
x'G5g\ .
18 d/] f] gk] fnL M sIff #
&= pbfx/0f x/] L tnsf zAbnfO{ jfSodf k|ofu] u/ M
pbfx/0f M
kfgL M ;kmf kfgL lkpgk' 5{ .
lr;f] tftf] cUnf] g'lgnf] :jflbnf]
*= tnsf k|Zgsf af/d] f 5nkmn u/ M
-s_ leGgleGg cj:yfdf kfgL ss] ] aGbf] /x5] <
-v_ kfgL gePsf] eP s] xG' Yof] xfn] f <
(= tnsf] lrq x/] / j0fg{ u/ M
d]/f] gk] fnL M sIff # 19
kf7 $ lstfa
– l;l4r/0f >i] 7
lstfa ltdf| ] u0' fsf] avfg
s] ug{ ;Sy“] d 5' x} chfg
;w}“ gdfgLsg slQ emsf]{
lbG5f} atfOs{ g 1fg csf{]
syf sxfgL Oltxf; gfgf
lj1fg cf} 1fg gof“ k/' fgf
Pss] 5nª{ ª\ u/L dnfO{
;Dk0" f{ lbG5f} ltdL g} atfO{ .
;fR“ r} ltdLleq ;ah} gfsf]
ltd|f] 5 b/af/ ;w}“ vn' f Tof]
/fv/] ;t1\ fg 7n" f] esf/L
af8“ g\ ] ltdL g} pksf/ ef/L .
dgi' osf] hLjgdfu{ vf;
bv] fOlbG5f} gagL xtf;
k9/] /fd|f al9of lstfa
d u5{' c1fg ;a} ;vfk .
20 d]/f] gk] fnL M sIff #
cEof;
!= tnsf zAbx¿ z4' ;u“ k9 / nv] M
slQ Oltxf; 5nª{ ª\ ;Dk0" f{ dg'io hLjgdfu{
@= dflysf] sljtf no xfn/] k9 . u0' f
#= afs;af6 ldNg] zAb 5fg/] vfnL 7fp“ e/ M Oltxf;
gfgf chfg c1fg ;vfk
al9of emsf{] xtf; Pss]
-s_ ljz]iftf = u'0f
-v_ ghfGg] = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-u_ lbSbf/ = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-3_ lats] f s/' fsf] j0fg{ = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-ª_ Pp6f Pp6f = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-r_ lg/fz = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-5_ c;n = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-h_ 1fgsf] sdL = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-´_ ;a} l;Wofpg] sfd = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-`_ w]/} y/L, ljleGg = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
d/] f] g]kfnL M sIff # 21
$= tnsf k|Zgx¿sf] pQ/ bp] m M
-s_ 1fg sn] ] lbG5 <
-v_ lstfan] sg' sg' ljifosf] 1fg lbG5 <
-u_ lstfasf u0' f ss] ] xg' \ <
-3_ c1fg s;/L ;vfk xG' 5 <
%= tnsf x/km k9/] ltdL s] a‰' 5f,} nv] M
/fv/] ;t1\ fg 7n" f] esf/L
af8“ g\ ] ltdL g} pksf/ ef/L
^= pN6f] cy{ cfpg] u/L tnsf zAbsf] hf8] f ldnfpm M
-s_ u'0f aGb
-v_ 1fg k'/fgf]
-u_ gof“ bf]if
-3_ ;fr“ f] 3l6of
-ª_ ldq e'm6f]
-r_ vn' f c1fg
-5_ al9of zq'
22 d]/f] gk] fnL M sIff #
&= vfnL 7fpd“ f 56' s] f x/km n]v M
dgi' osf] hLjgdfu{ vf;
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
k9/] /fdf| al9of lstfa
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
*= tnsf zAbx¿nfO{ jfSodf ko| fu] u/ M
u'0f emsf{] Oltxf; 5nª{ ª\ c1fg
(= lstfa k9g\ fn] ss] ] kmfObf xG' 5g,\ sIffdf ;fyLx¿;u“ 5nkmn
u/ .
!)= ltdf| ] emfn] fdf ePsf lstfasf] gfd nv] /] lzIfsnfO{ bv] fpm .
!!= tnsf cfwf/df ltdLn] k9g\ ] lstfasf] j0fg{ u/ .
gfd M
nv] s M
k|sfzs M
dg k/s] f] kf7 M
kf7 dg kg{] sf/0f M
dg gk/]sf] kf7 M
kf7 dg gkg{] sf/0f M
lzIf0f lgbz{] g M
lzIfs ;fyL ¤ oL ab“' fsf cfwf/df sIff # sf] gk] fnL lstfasf] j0fg{ tof/ ug{ nufpgx' f;] \ .
d/] f] gk] fnL M sIff # 23
kf7 % cgf}7f] k/LIff
w/] } klxn] Pshgf u?' lyP .
pgn] cfÇgf rn] frn] Lx¿sf]
k/LIff lng] ljrf/ u/] . pgn]
rn] frn] Lx¿nfO{ cfÇgf jl/kl/
/fv/] eg], ægfgL xf] ¤ d Hofb}
j4[ / sdhf/] eO;s“] . ca
ltdLx¿n] wgdfn / vfgs] /' f
NofP/ dnfO{ dbt ug'{k5{ .Æ
;an} ] eg,] æxf], xfdLn] u?' nfO{
dbt ugk{' 5{ .Æ t/ Pshgf
r]nfn] u'?nfO{ eGof], æu?' ¤ of]
sfd t ;lhnf] 5g} . oxfs“ f
dflg;x¿ dgsf/L 5g} g\ .
pgLx¿n] xfdf| ] dbt ubg{} g\ .Æ
24 d/] f] g]kfnL M sIff #
u'?n] eg,] ægfgL xf] ¤ d}n] ltdLx¿nfO{ dfUg hfcf] eg]sf]
xfO] g . dn} ] t ;f]Wb} g;fw] L Nofcf] egs] f] dfq x“' . Tof]
sfd d cfk“m} ug{ ;lSbg“ . To;n} ] ltdLx¿;u“ dbt dfus] f]
x“' . s] ltdLx¿ dnfO{ dbt ug{ ;S5f} <Æ
;an} ] Ps} :j/df eg,] æxfdL dbt u5f“{} . xfdLn] s] ugk{' 5,{
a? Tof] atfpgx' f;] \ g u?' .Æ
u?' n] eg,] æs;n} ] klg gbV] g] 7fpd“ f uP/ nS' g" . Toxf“
sg' } wgL dfG5] cfp5“ ls eg/] sl' //xg" . wgL dfG5]
cfpgl] alQs} la:tf/} s;n} ] gbV] g] u/L p;sf wgdfn
vf:] g" . t/ p;nfO{ sg' } ks| f/sf] bM' v glbg" .Æ
;a} rn] f u?' sf] cf1f dfGg tof/ eP .
t/ Pshgf rn] L eg] 6fpsf]
lgx/' fP/ al;/xL . u?' n] cln
7n" f] :j/n] p;nfO{ eg,]
æltdLnfO{ s] eof] < ltdL dn} ]
egs] f] sfd ug{ tof/ 5g} f} <Æ
To; rn] Ln] egL, æu?' , dnfO{
Ifdf ug'x{ f];\ . d tkfO“n{ ] eg]
h:tf] ug{ ;lSbg“ .Æ
ælsg / < ltdLnfO{ s] eof,] dnfO{ 25
;a} atfpm .Æ u?' n] eg] .
d]/f] g]kfnL M sIff #
rn] L hjfkm lbO,{ æu?' ¤ s;n} ] gbV] g] 7fp“df uP/ rfg] {"
eg/] tkfO“{n] xfdLnfO{ cx|fpge' of] . of] sfd t x'g} ;Sb}g .
sf]xL gePsf] 7fp“df klg dgn] bl] v/x]sf] xG' 5 . To;n} ] a?
d dfUg hfG5' t/ rfg] { hfGg“ . dn} ] rf/] “] eg] dgnfO{ t
yfxf x'G5 lg . To;n} ] d cfkm" nfO{ 5Ng ;lSbg“ .Æ
r]nLsf] o:tf] s/' f ;g' ]/ u?' sf] dv' pHofnf] eof] . pgL
v';Ln] ubub eP / eg,] æcflv/ Pshgfn] t dn} ] k9fPsf]
s'/f ae' m] sf] /x5] ¤Æ
u'?sf] s/' f ;g' /] c¿ ;a} rn] fn] 6fpsf] lgx/' fP .
pgLx¿n] ug{ gxg' ] sfd slxNo} gug{] c7f6] u/] .
26 d/] f] g]kfnL M sIff #
cEof;
!= tnsf zAbx¿ z4' ;u“ k9 M
j4[ k/LIff Ifdf b'Mv O{Zj/ cx|fpg' et' 'Ss
@= dflysf] syf kfnk} fnf] k9/] ;g' fpm .
#= tnsf zAb / cy{sf] hf]8f ldnfpm M
zAb cy{
k/LIff ;xof]u
j4[ eujfg\
dbt hfr“
O{Zj/ tsf{pg'
5Ng' a9" f]
$= ldNg] zAb 5fg/] vfnL 7fp“ e/ M
sdhf]/ dgsf/L cf1f cx|fpg'
-s_ sx] L ug{ g;Sg,] lgwf{] M + + + + + + + +
-v_ lbg, vfg, ;xofu] ug{ ;Sg] dg ePsf] M + + + + + + +
-u_ cfkm" eGbf ;fgfnfO{ lbOg] cfbz] M + + + + + + + +
-3_ o;f] u/ eg/] nufpg' M + + + + + + + +
d]/f] gk] fnL M sIff # 27
%= /fdf| cIf/ kf//] sfkLdf ;f/ M
rn] Lsf] o:tf] s/' f ;g' ]/ u?' sf] dv' pHofnf] eof] . pgL
v';Ln] ubub eP / eg,] æcflv/ Pshgfn] t dn} ]
k9fPsf] s'/f a'e]msf] /x5] .Æ
lzIfs ;fyL ¤ o;/L g} ljBfyLn{ fO{ kf7sf c¿ cz+ sf] klg cgn' v] g u/fpgx' f;] \ /
pgLx¿sf] nv] gsf] dN" ofªs\ g u/L /fdf| ] nV] gn] fO{ :ofaf;L lbP/, tfnL ahfO{
kz| ;+ f u//] jf cGo tl/sfn] k/' :st[ u/L /fdf| ] / z4' nV] g kf| T] ;fxg ugx{' f;] \ .
^= tnsf k|Zgx¿sf] pQ/ bp] m M
-s_ u?' n] rn] fx¿;“u s] dbt dfu] <
-v_ u?' n] egs] f] sfd ug{ sfs] f] tof/ eP <
-u_ Pp6L rn] Ln] u?' n] nufPsf] sfd ug{ lsg dflgg <
-3_ u?' lsg v;' L eP <
-ª_ u?' n] nufPsf] sfd ug{ tof/ ePsf rn] fx¿n]
lsg 6fpsf] lgx¥' ofP <
&= tnsf zAbx¿nfO{ jfSodf ko| fu] u/ M
lgx'/fpg' rfg] {' dfUg' hfGg' vf]:g' ns' fpg' ;f]Wg'
pbfx/0f M
lgx/' fpg' M p;n] 6fpsf] lgx/' fof] .
28 d/] f] g]kfnL M sIff #
*= tnsf] tflnsfaf6 ldNg] jfSox¿ agfP/ nv] M
aa' f
cfdf cfO{ .
d 3/ cfP“ .
efO cfof] .
alxgL cfpg'eof] .
(= dflysf] syf k9/] tnsf jfSox¿nfO{ jm| d ldnfP/ ;f/ M
-s_ d tkfOn“{ ] egh] :tf] ug{ ;lStg“ .
-v_ u?' sf] s/' f ;g' /] c¿ ;a} rn] fx¿n] 6fpsf] lgx/' fP .
-u_ dflg;x¿ dgsf/L 5g} g\ .
-3_ pgn] cfÇgf rn] fx¿sf] k/LIff lng] ljrf/ u/] .
-ª_ d}n] ltdLx¿nfO{ dfUg hfcf] egs] f] xf]Og .
!)= tnsf k|Zgx¿af/] ;fyL;u“ 5nkmn u/ M
-s_ u?' n] ‘c¿sf] wgdfn / ?lkof“ vf:] g’" eg/] lsg
egs] f xfn] fg\ <
-v_ ltdLnfO{ efs] nfus] f] 5 . ltdL;u“ vfgs] '/f, k;} f
sx] L 5g} . ca, ltdL s] u5f{} <
d]/f] gk] fnL M sIff # 29
kf7 ^ xf6ahf/
-bO' h{ gf ljBfyL{ ljBfnosf] rf/} df a;/] xf6sf af/d] f s/' f
ub}{ 5g\ ._
/fdhgd M ltdL slxNo} xf6 uPsL 5\of} <
lzNkf M uPsL t 5,' t/ Ps k6s dfq .
/fdhgd M ltd|f] ufp“df s'g af/ xf6 nfU5 <
lzNkf M lalxaf/ nfU5 lg .
/fdhgd M xfdLsxf“ t zlgaf/ kf] nfU5 .
30 d]/f] g]kfnL M sIff #
lzNkf M ltdf| ] 3/af6 ;fdfg lsGg sf] hfG5 lg <
/fdhgd M
lzNkf M ls a'af ls cfdf hfg'x'G5 .
/fdhgd M
xfdf| ] 3/af6 rflx“ ls aa' f ls bfO hfgx' G' 5 .
lzNkf M
ltdf| lt/ nfUg] xf6df ss] ] kfOG5g\ x“ < xfdf| ]
/fdhgd M xf6df t yk' }| s/' f kfOG5g\ . kmnkm" n, rfdn,
lzNkf M df;,' nu' fsk8f, ;n] /f6] L cflb yk' }| lrh
/fdhgd M kfOG5g\ .
lzNkf M xfdf| ] xf6df klg To:t} t xf] lg ¤ vfg]s'/f,
/fdhgd M n'ufsk8f, kmnkm" n cflb kfOG5g\ . clg
lzNkf M Pp6f s/' f lg ¤
d/] f] g]kfnL M sIff # s] s'/f <
xfdf| ] dfjnL ufp“df t ;fd] af/ xf6 nfU5
Sof/] ¤
xf6 t 7fp“ 7fpd“ f km/s km/s lbg nfU5 .
xfdf| lt/ nfUg] xf6nfO{ rflx“ zlgaf/] xf6
eG5g\ .
xfd|f] t lalxaf/] xf6 xf] .
af/cg;' f/ xf6sf gfd xG' 5g\ . sg' }
dªu\ naf/] / sg' } aw' af/] xf6 xG' 5 .
ca cfpb“ f] zlgaf/ ltdL klg xf6 hfG5f} ls <
31
/fdhgd M hfg] ljrf/ 5 . clxn] kmnkm" n kfOg] jn] f
lzNkf M 5 . Psbd ul' nof kmnk"mn lsGg kfOG5 .
/fdhgd M d/] f] klg hfg] ljrf/ 5 . cGteGbf xf6df
;fdfg ;:tf] kfOG5 . slxns] fxL“ t xfd|flt/
lzNkf M nfUg] xf6df klg cfpg] u/ g .
/fdhgd M
lzNkf M ltdLn] ltd|flt/ nfUg] xf6sf af/]df
atfOlbof} . wGojfb 5 ¤ d km' ;b{ ldnfP/
cfpn“ f lg .
ltdLnfO{ wGojfb ¤
ca sIffdf hfcf“} x} t ¤
xG' 5 .
cEof;
!= tnsf zAbx¿ z4' ;u“ k9/] ;g' fpm M
slxNo} 5\of} d'Vo yk' }|
km' ;b{
dª\unaf/ ;:tf]
@= /fdhgd / lzNkf eP/ dflysf] ;j+ fb k9/] ;g' fpm .
#= tn lbOPsf cy;{ u“ ldNg] zAb kf7af6 vfh] /] nv] M
-s_ vf; lbgdf nfUg] ahf/ = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
32 d]/f] gk] fnL M sIff #
-v_ yf/] } dfn] sf] = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-u_ aw' af/ nfUg] xf6 = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
-3_ sfd gePsf] jn] f = + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
$= tn lbOPsf ;ft af/nfO{ jm| d ldnfP/ ;f/ M
-s_ lalxaf/
-v_ zlgaf/
-u_ cfOtaf/
-3_ dªu\ naf/
-ª_ zj' |maf/
-r_ aw' af/
-5_ ;f]daf/
%= tnsf k|Zgsf] pQ/ b]pm M
-s_ /fdhgd / lzNkfsf 3/af6 sfs] f] ;fdfg lsGg hfG5g\ <
-v_ /fdhgd / lzNkf sxf“ nfUg] xf6df kfOg] s/' fsf]
56' \6f56' 6\ } ;r" L agfpg .
-u_ dflg;x¿ lsg xf6 hfG5g\ <
^= tnsf] syf /fd/| L k9 / / pQ/ bp] m M
/flt sg' } ufpd“ f xfQL cfP5 . s/] fsf yfdx¿ klg
pvn] 5] . laxfg ufpn“ x] ¿n] xfQLn] u/s] f] gfS] ;fgL
bv] ]5g\ . pgLx¿n] xfQL bv] ]sf /xg] 5g\ . pgLx¿n]
d]/f] g]kfnL M sIff # 33
/ftdf s] cfPsf] lyof,] yfxf kfPg5g\ . ufpn“ x] ¿n]
dl' vofnfO{ af]nfP/ xfQLsf kfOnf bv] fP5g\ . pgLx¿n]
æolt 7n" f kfOnf ePsf] hgfj/ s] xg' ;S5 <Æ egL
dl' vof;u“ ;fw] 5] g\ . dl' vofn] klg xfQL bv] s] f] /xg] 5 .
p;n] uwf dfq bv] s] f] /x5] . tk} lg p;n] elgxfn5] ,
æuwfsf kfOnf lg ¤Æ
ufpn“ n] ] klg uwf t bv] s] f lyP . pgLx¿n] ;fw] 5] g,\
æuwfsf klg oqf kfOnf xG' 5g\ t <Æ
æuwfn] v'6\6fdf hft“ f] af“w]/ cfPsf] lyof] lg ¤Æ
d'lvofn] bv] e] “}m u/L pQ/ lbP5 .
-s_ dl' vofn] lbPsf] pQ/ ltdLnfO{ s:tf] nfUof] <
5nkmn u/ .
-v_ o; syfsf] zLifs{ s] /fVg ;lsG5 <
&= tnsf] tflnsfaf6 ldNg] jfSox¿ agfP/ sfkLdf ;f/ M
lbbL
lbbLx¿ ljBfno hfG5f} .
d v]tdf hfG5' .
xfdL hflG5g\ .
ltdLx¿ hfG5g\ .
s6] f] hfG5 .
s6] fx¿ hfG5f“} .
v]tfnf]
v]tfnfx¿
34 d]/f] gk] fnL M sIff #
*= tnsf] ;+jfb k/" f u/ M
;fl] kmof M gd:sf/, sfsf ¤
wj'| M gd:t] gfgL, stf lx8“ s] L lg ¤
;fl] kmof M + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
wj'| M cfh xf6 nfUg] lbg xf] / <
;fl] kmof M + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
wj'| M xf6af6 ss] ] lsg/] Nofp5“ \of} t <
;fl] kmof M + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
wj'| M dnfO{ klg ;k' f/L NofObp] m x} ¤ d k;} f lbG5' .
;fl] kmof M + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
wj'| M ltdL sltv]/ kmlsG{ 5\of} lg <
;f]lkmof M+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
(= dflysf] ;j+ fb k/" f u/]kl5 ;fl] kmof / w|'j ag/] k9 .
!)= ltdL 3'ds] f] xf6ahf/ jf d]nfdf ltdLn] s]s] b]v]sf 5f} <
cfkm" n] bv] ]sf s'/f l;nl;nf ldnfP/ kfr“ jfSodf nv] .
d/] f] gk] fnL M sIff # 35
kf7 & v]tLjfn
– kf/;dl0f kw| fg
kl/>dL 5' d x“' vt] Ljfn
d]/f] 5 ;fdfGo / gd| rfn
dnfO{ 7"nf] 3/ rflxb“ g}
dL7f s'/fdf klg nfe] 5}g
laxfg rf8“ } xn uf?] gf/L
hft] L vgL vt] u/L tof/L
ux“' / hf}, wfg, ds} pdf/L
k¥' ofp5“ ' cGg hxfgnfO{
;DklQsf] nfe] dnfO{ 5}g
wgL x'gfn] ;v' kfOb“ }g
yf/] } gxg' \ hGt' / cGg, kfgL
latf;] \ ;bf hLjg 9S' s dfgL
xnf,] hj' f, uf?] / vt] af/L
/flvlbP OZ{ j/n] dnfO{
u/]/ pBfu] sdfO{ cGg
latfp5“ ' hLjg eO{ k;| Gg
36 d/] f] gk] fnL M sIff #
cEof;
!= tnsf zAbx¿ z4' ;u“ k9 / sfkLdf ;f/ M
kl/>dL gd| uf]? ;DklQ
hGt' 9S' s pBf]u 37
@= dflysf] sljtf no xfn]/ k9 .
#= tnsf zAbx¿sf] cy{ ae' m] / k9 M
kl/>dL ldlxgt] L
v]tLjfn ls;fg
gd| g/d, zfGt
xn uf?] hf8] L uf?]
gf/L gf/]/
hxfg kl/jf/
;bf ;w“}
pBf]u Ond
k;| Gg v;' L
d/] f] gk] fnL M sIff #
$= tnsf zAbx¿nfO{ jfSodf ko| fu] u/ M
v]tLjfn rfn nf]e tof/L
hxfg ;'v xnf] h'jf
%= tnsf vfnL 7fpd“ f sljtfsf ldNg] zAb e/L ;f/ M
;DklQsf] + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + kfOb“ g}
+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + hGt' + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
latf;] \ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + hLjg + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + dfgL
^= tnsf k|Zgsf] pQ/ bp] m M
-s_ vt] Ljfnsf] rfn s:tf] 5 <
-v_ vt] LjfnnfO{ s] rflxb“ }g <
-u_ s;/L vt] Ljfnn] hxfgnfO{ cGg k¥' ofp5“ <
-3_ vt] Ljfn s;/L hLjg latfpg rfxG5 <
-ª_ vt] Ljfnn] s] u//] cGg sdfp5“ <
&= tnsf vfnL 7fpd“ f ldNg] zAb e/ M d]/f] gk] fnL M sIff #
xfdL ltdLx¿ pgLx¿
-s_ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + k|;Gg eO{ afR5f“} .
38
dn} ] p;n] tn“} ]
-v_ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + uf?] gf/“] .
xfdLn] ltdLn] p;n]
-u_ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ;DklQsf] nfe] u¥of} .
d t“ Tof]
-3_ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + dL7f s/' fdf nfe] ulbg{ “ .
xfdL pgLx¿ ltdLx¿
-ª_ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + v]t hfT] 5g\ .
*= pbfx/0f x/] L tnsf h:tf zAb agfpm M
pbfx/0f M gfg{' = -s_ gf5{ -v_ gf¥of]
pdfg'{ dfGg' /fVg' sdfpg' latfpg'
(= tnsf zAbsf] pN6f] cy{ cfpg] zAb n]v M k/L>dL
7"nf] laxfg wgL yf]/}
!)= lsg wgL xg' fn] ;v' kfOb“ g} elgPsf] xf] < 39
sIffdf 5nkmn u/ .
d]/f] g]kfnL M sIff #
!!= tnsf vfnL 7fpd“ f ldNg] zAb 5fg]/ sljtf agfpm /
;a}nfO{ ;'gfpm M
+ + + + + + + + + + + + + + + x“' d clg 5' ljgd| l;sf? x/f? h'emf?
nV] 5' / k95\ ' lg 5G' 5' + + + + + + + + + + + + + + + kGw gd| rGb|
sfkL snd 5g\ bO' { + + + + + + + + + + + + + d/] f kft xft bf“t
;fx;, lzIff + + + + + + + + + d/] f cfdfafa' bfh'efO lbg/ft
lzIfs ;fyL ¤ o; cEof;df ljBfyLn{ ] h:tf sljtf agfP klg ;a} sljtf ;g' /] pgLx¿sf]
sNkgf u//] l;Sg] IfdtfnfO{ kf| T] ;fxg ugx{' f;] \ .
!@= tnsf] sf7] ]kbaf6 r/f / hgfj/sf gfd vfh] /] nv] .
k d' g' / ef n'
/] af v|f s' s' /
jf g / v' vf u}
3 e“ h' /f 3f] 8f
8f“ u] /] d' / uf
km] /f nL ;f n O{
40 d/] f] gk] fnL M sIff #
kf7 * gof“ jifs{ f] pkxf/
hfkfgsf] sg' } ufpd“ f bO' {hgf a9" fa9" L a:y] . pgLx¿ ul/a
lyP t/ lgs} bofn' lyP . pgLx¿ Pscsf{nfO{ va' } dfof
uy{] .
gof“ jifs{ f] klxnf] lbg lyof] . l5ds] df ‘dfr] L’ s'6]sf]
cfjfh ;l' gb“ } lyof] . dfr] L egs] f] hfkfgL efiffdf eftaf6
agfOg] Ps k|sf/sf] ld7fO{ xf] . a9" Ln] a"9fnfO{ egL, æP
a9" f ¤ xfdL klg gof“ jif{ dgfpg] xfO] g <Æ
a9" fn] eGof,] ædgfpg' t kg{] xf] t/ xfdLl;t k;} f 5g} . v,}
s;/L gof“ jif{ dgfpg] <Æ
d]/f] g]kfnL M sIff # 41
Psl5g ljrf/ ul/;sk] l5 km] l/ a9" fn] eGof,] æxfdL;u“
ePsf] bfp/f afs] ]/ d ;x/ hfG5' . Tof] ar] s] f] k;} fn] d
rfdn / ld7fO{ lsg/] Nofpn“ f clg gof“ jif{ dgfcf“n} f .Æ
bfp/fsf] ef/L afs] ]/ a9" f] ;x/lt/ nfUof] . ;x/df gof“
jifs{ f nflu ;fdfg lsGg] / a]Rg] dflg;x¿sf] 7"nf] 3O' r“ f]
lyof] . t/ To; a9" fsf] bfp/f lsGg sfx] L cfPgg\ . p;n]
lg/fz eP/ 3/ kmsg{ ] ;/' ;f/ u¥of] .
æd/] L a9" LnfO{ ;fx}| g/dfOnf] xg' ] eof] . s7} ¤ lar/L ¤ gof“
jif{ dgfpg] p;sf] sqf] wfs] f] lyof] ¤Æ a9" f] dgdf s/' f
v]nfpb“ } 3/lt/ nfu] .
af6fdf Pshgf dflg;;“u a"9fsf] hDsfe6] eof] . Tof]
dflg; 5j\ fnLsf 6fk] L aR] g lx“8]sf] /x5] . p;n] a"9fnfO{
;fW] of,] æP, bfO ¤ slt k;} fsf] bfp/f aR] ge' of] t <Æ
42 d/] f] g]kfnL M sIff #
a9" fn] dl;gf] :j/df eGof], æs] bfp/f aR] g' lg ¤ Ps
k;} fsf] klg aR] g ;lsPg . a? tkfOn+{ ] rflx“ sltcf6] f 6fk] L
a]Rge' of] lg <Æ
æd/] f] klg p:t} t xf] lg ¤ Pp6f klg a]Rg ;lsPg .Æ To;
dflg;n] a"9f;“u k:| tfj /fVb} eGof,] æP, bfO ¤ xfdL
Pscsfs{ f] ;fdfg ;f6f“} g, xG' g .Æ
a9" fnfO{ p;sf] s/' f dg k¥of] . pgLx¿n] cf–cfÇgf] ;fdfg
;f6f;f6 u/] . clg bj' }hgf cfÇgf] af6f] nfu] . ;fe“ m
l5lKkb“ } lyof] . lr;f] a9g\ yfn]sf] lyof] . lxp“ klg kg{
nfus] f] lyof] .
a9" fn] af6fdf ‘lhhfp] ;fdf’sf dl" tx{ ¿ n:s/} plePsf] bV] of] .
hfkfgL efiffdf lhhfp] ;fdf egs] f xfdf| Clifd'lg h:t}
xg' \ . a"9fn] lhhfp] ;fdfx¿nfO{ gd:sf/ u¥of] .
p;n] dl" ts{ f 6fpsfdflysf] lxp“ kl' 5lbof] . p;n] dgdg}
eGof,] ælar/f lhhfp] ;fdfx¿nfO{ slt hf8f] xb'“ f] xf] ¤Æ
d]/f] g]kfnL M sIff # 43
p;n] cl3 bfp/f;u“ ;f6s] f 6fk] L tL dl" ts{ f 6fpsfdf
nufOlbof] . 6fk] L hDdf 5cf6] f lyP . Pp6f 6f]kL k'ug] .
p;n] cfkm" n] nufPsf] unaGbL km' sfn/] ;ftf“} dl" ts{ f]
6fpsfdf afl“ wlbof] . To;kl5 pm cfÇgf] af6f] nfUof] .
3/ ku' ]kl5 p;n] ;a} s/' f a9" LnfO{ atfof] . a"9Ln] egL,
æltdLn] c;fWo} /fdf| ] sfd u/5] f} . dnfO{ ;fx}« v;' L nfUof] .Æ
tL bofn' a9" fa9" Ln] gof“ jifs{ f] Tof] /ftdf clt ;fwf/0f
vfgf vfP t/ klg pgLx¿n] To;d} f ;Gtfi] f u/] .
a9" fa9" L d:t lgbf| df lyP . /ft rsdGg lyof] . /flt Pp6f
cfZroh{ gs 36gf 36o\ f] . lhhfp] ;fdfsf ;ftc} f6] f dl" tx{ ¿
lx8“ \g yfn] . ltgLx¿ cfu“ gdf cfOku' ] . a9" fnfO{ klg
cfu“ gdf s] v:of] h:tf] nfUof] . d/] f] g]kfnL M sIff #
44
a"9fn] æP a9" L, p7\ . aflx/ s] v:of] ¤Æ eGb} a"9LnfO{ klg
p7fof] . pgLx¿sf bn} fcufl8 k;} f, rfdn, df5f, df;,'
kmnk"mn cflbsf] y'kf| ] lyof] . lhhfp] ;fdfx¿n] bofn'
a"9fa9" LnfO{ gof“ jifs{ f] pkxf/ 5f8]/ uPsf lyP .
bj' }hgfn] la:tf/} 9fs] f vfn] ]/ lrofP . lhhfp] ;fdfsf
d"ltx{ ¿ kms/{] uPsf] pgLx¿n] bv] ] . pgLx¿n] tL
lhhfp] ;fdfx¿nfO{ k/a} f6 gd:sf/ u/L wGojfb lbP .
d/] f] g]kfnL M sIff # 45