คำคมสามก๊ก

คําคมสามกก 1

 

อยกู ับคนไมด มี แี ตเดือดรอน
นานไปอาจมอี ันตรายได ตอ งรีบถอนตวั เร็วไว

เหมอื นนกทิง้ รงั ทไี่ มป ลอดภยั ฉะนน้ั

****************************************

เกดิ เปน ลูกผูช าย
ควรหรือจะมาสิน้ ความคดิ
หนทางยังมขี า งหนา ตอ งดน้ั ดนฟน ฝาไป
****************************************

เปนลกู ผูชาย
มีกําลังวังชา ทง้ั มสี ติปญญา
แตเม่ือยามบา นเมอื งมปี ญหามคี วามเดอื ดรอน
ไมส ามารถบาํ รงุ ใหอยเู ปน สุขได
ชายนน้ั จะมองหนา ผคู นอยไู ดอยา งไร
****************************************

เกิดเปน ชายรบั ใชแ ผนดนิ
ถงึ ตวั จะตายกไ็ มน าหวาดหวนั่
ใหไดทํานบุ ํารงุ แผนดนิ ไวใ หเ ปน สขุ เถิด
จะไดมชี ื่อปรากฏไวใ นภายหนา
****************************************

ทาํ ดตี อ ทกุ คนน้นั ถกู ตอ ง
แตก ับคนรายนนั้ เราตองระวงั ดว ย
****************************************

ทหารไมเคยยอ ทอ ตอ ขาศกึ
นักบวชไมเคยเกรงกลวั กิเลสตัณหา

มแี ตจะตองสจู นไดช ยั ชนะ

คําคมสามกก 2

 

เกดิ มาทกุ คนลว นตอ งตาย
มไิ ดเ วน มันผใู ด

เปนธรรมดาอยเู ชนน้ี ไยตอ งเศรา โศก?
****************************************

เปนชายชาตทิ หาร
จะมเี จา เปน สองนนั้ มติ อ งประเพณี
****************************************

ทุกคนเกดิ มาลว นตองตาย
แตก อนตายควรฝากลายไวใ หโลก
ชาติเสอื ยังไวล าย ชาติชายกค็ วรไวซ ึ่งชื่อ
****************************************

อันความตายนย้ี อมมแี กทกุ คน
ผูหาวหาญเกินไป ขาดความรอบคอบ

ถึงทีต่ ายงา ยกวา ใครๆ
****************************************

ผา นโลกมาก็มากแลว
อายุก็มากแลว

จะไปกลวั อะไรกบั ความตายละ
****************************************

อนั ธรรมดาของทหาร
หากไมอ อกคาย

ก็เหมอื นกับผาซับในกางเกงผหู ญงิ
****************************************

คําคมสามกก 3

 

ลูกผชู ายชาติทหาร
ไดลั่นวาจาสาบานแลว ยอมไมเ สียคําสัตย
****************************************

ปราชญนั้นสาํ คญั ไฉน
จะมอี ะไรมคี ณุ คา

กวา การไดสนทนากบั นกั ปราชญ
****************************************

ลกู ผูชายตองใจนกั เลง
ถงึ จะสน้ิ กําลงั ลง

ตองพา ยแพแกศ ัตรเู ปนแมน มั่น
ก็มิควรยอทอ คํานับตอขา ศกึ
****************************************

ในการตอ สู ตอ งรูจ กั ทีเสียทไี ด
อยา เช่อื ฝม อื ของตัวเกนิ ไป
จนลืมนกึ ถึงฝา ยตรงกันขา ม
ผูฉลาดคดิ รูก ลการตอสู

จึงจะอาจตอ กรกับฝา ยตรงขามท่มี ากกวา ได
ผฉู ลาดนอยจะสูไดเ ฉพาะตวั ตอตัว

****************************************

ระหวา งคนมฝี มือกบั คนมีฝม ือสูกนั
คนที่มีความคดิ มากกวา จะชนะ

ระหวางคนมคี วามคดิ กบั คนมีความคดิ สูกนั
คนมีไหวพริบจึงจะชนะ

****************************************

คําคมสามกก 4

 

วิธีการปราบโจร
หากใชว ธิ เี กลย้ี กลอมจนยอมเปนพวก

คนท้งั ปวงกจ็ ะดูเยยี่ งอยา ง
วาทาํ ผดิ แลวไมตองรับผดิ รับโทษ
กลับมผี ูม ีคนยอมรบั กจ็ ะกระทาํ ตามอยา งบา ง
แตห ากปราบปรามข้นั เดด็ ขาด

กจ็ งละพยศอนั เลวรา ยเสยี
ปลอ ยนานไปจะชว่ั หนกั ขน้ึ อกี
****************************************

จะตอกรกับผเู ขม แข็ง ทั้งทรงสติปญญา
จะตอ งไมประมาท

ควรคดิ อานตรติ รองใหดี
****************************************

เม่ือบานเมอื งรอ นระอุ
มีผูกระทาํ บาปหยาบชาแกแผน ดนิ และราษฎร

ผูทร่ี สู กึ ไดย อมรอนอกรอนใจ
เมื่อไมมีกําลังใชอ ํานาจจะจดั การ
กไ็ ดแ ตท าํ ตาปรบิ ๆ แตท ําอะไรมิได. .
หากไมมีเขา แกไ ข หล่งั น้ําตายังดีกวาอยเู ฉยๆ

เมอื่ ชวี ติ จะตองดบั สน้ิ
อยา ใหตายอยา งกงั วลใจ
อยาพกความเศราหมองไปดว ย
ควรจะตายอยา งเปนสุขสบายใจ
****************************************

คําคมสามกก 5

 

ข้ึนชื่อวา ทหาร
มไิ ดมคี วามยอ ทอตอ ขา ศกึ

อุตสา หเอาชนะจงได
แมคราวอบั จน

กจ็ ะมานะชว ยกนั รบจนกวา จะตาย
****************************************

อนั การทาํ ศึกถา เหน็ จะชนะอยูไวๆ
ก็ควรรบี รัดทาํ การเสียแตต น มือ

หากชักชา อยูจกั เสยี โอกาส
****************************************

นกเลือกไมด จี งึ เกาะ
คนเลอื กคนดจี งึ ควรคบหา
****************************************

วถิ แี หง ชวี ติ
ชวี ติ จะมีคา
ตอ เมอ่ื ใฝหาคณุ ธรรม
มคี ณุ ธรรมแคไหน กม็ ีคาแคน ้นั
****************************************

มคี วามรษิ ยาผอู ่นื
เพราะปรารถนารา ยตอ เขา
****************************************

เกิดมาเปน ทหาร
หากกลวั ขาศึกถือวาไมใชท หาร
พระที่แพก เิ ลสตัณหากห็ าใชพระไม
****************************************

คําคมสามกก 6

 

คนสนิ้ คดิ จะลาํ บากไปจนกวา ชวี ิตจะหาไม
****************************************

ชวี ติ มเี รอื่ งจะตองทาํ ตอไป
จงคิดหาหนทางกา วหนา
อยา มวั แตไ ปพะวงถงึ แตอดตี
****************************************

เปนคนจริง
ตอ งตัง้ ใจจรงิ พูดจรงิ กระทาํ จริง
****************************************

จับโจรใหจ บั หัวหนา
เมื่อหวั หนา จนมมุ ลกู นอ งกจ็ นตรอก
****************************************

คดิ จะทาํ ศกึ สงคราม
อยาลมื ชวี ิตประชาราษฎร
นกั รบอาจตายได แตอ ยาใหป ระชาชนตาย
ขวญั ของประชาชนจะสญู เสยี
คนทขี่ วัญเสียหรอื หมดกําลงั ใจ
ยอ มสูญเสียทั้งหมด แลว จะเอากําลังอะไรรบ
เพราะที่สดุ ประชาชนนนั้ แหละ จะตอ งเปน นักรบเสียเอง
****************************************

การสรา งสรรค บางคร้ังก็ตอ งมีการลม ลาง
หากวา การนั้นเปนการใหญ เหมือนโคน ตน ไมท ําไรนา

จะมวั คดิ เสียดายตน ไมอ ยู คงจะไมไ ดขาวกนิ
****************************************

คําคมสามกก 7

 

การชําระความแคน นน้ั ยาก
เพราะตอ งลงแรงทาํ ลายกันเจบ็ ปวดทงั้ กายทัง้ ใจ

แตการใหอภยั ซงิ า ย
เพียงแคอ อกปาก "ไมเปนไร" คาํ เดยี วก็เสรจ็ เรอ่ื ง

ไฉนไมใครจ ะทํากัน
****************************************

ชวงแหง ชวี ติ ท่ตี องขบคดิ ใหม ากทีส่ ุด
คอื เวลาตกอยใู นวงลอมแหง อนั ตราย
จะตอ งหากลอบุ ายพลกิ ผนั ดน ดั้นใหพ น วกิ ฤต
ใชค วามสุขมุ คัมภีรภาพเปน อยางมาก
****************************************

โบราณทา นกลาวไวว า
แมทพั นายกองผจู ะทําการสงคราม
พึงใหพเิ คราะหด กู าํ ลัง ความคดิ
และฝม อื ของทหารพรอมทั้งอาวธุ ยทุ ธภณั ฑ
ถา เหน็ ชนะฝายเดยี วแลว จึงใหก ระทําการ
****************************************

คําโบราณทา นวาไวแตกาลกอ น
ผใู ดจะเปนแมท ัพนาํ ทหารทาํ สงคราม

ใหพงึ รลู ักษณะในกลทุกประการ
อนงึ่ ใหมีปญ ญารูผอ นปรนแกไขเอาชนะ
****************************************

เมือ่ จะคดิ การใหญ
กไ็ มค วรขัดเคอื งดวยเรือ่ งเลก็ นอ ย
****************************************

คําคมสามกก 8

 

มแี ตคนออ นแอเปน กาํ ลัง
เมือ่ ตอสกู ับศตั รูกย็ อมจะมีแตแพ
ถามผี ูเขมแข็งเปนพวกคดิ การใดยอ มชนะ
****************************************

ผลของความสัตยซ ื่อ
ทําใหค นสามารถตง้ั ตวั มาไดย นื ยาว

การจะละความสตั ยซ ่ือ
โดยเหน็ แกทรัพยส มบัติภายนอก
จะอยใู นสังคมอยางนา ผาเผยไดนานสกั เทา ไร
****************************************

จะตอสูก ับศตั รู
ตองรูก ําลงั ของศัตรู
และรูกาํ ลังตนเอง จึงจะไดชยั ชนะ
****************************************

นกั รบผกู ลา
ยามรบตอ งเปน รบ
ไมร าํ พงึ ราํ พรรณถึงเรื่องสว นตัว
****************************************

จะทาํ สิง่ ใดใหม คี วามพรอ ม
จะงา ยเหมือนพลกิ มือ ควาํ่ มอื
****************************************

คนโลภหาความสตั ยซ ่อื มิได
เล้ยี งไวย อมเสยี ขาวสุก

****************************************

คําคมสามกก 9

 

เม่อื ยงั มใิ ชของเรา
กจ็ งหาโอกาส และรูจักรอคอย 
****************************************

ยศไดย ศฐาบรรดาศักดิ์
อยา หลงตนลมื ตวั อยา โลภโมโทสนั
อยาเหน็ แกของดีๆ จงประหยัดมธั ยสั ถ

รบั ราชการอยางซอื่ สตั ย
ก็จะไดมยี ศฐาบรรดาศกั ดจิ์ ําเริญสืบไป
****************************************

คิดแลว ใหรบี กระทาํ
หาไมแ ลว จะหมดโอกาส
****************************************

ธรรมดาโถมีความเปนคู
มคี วามดีความชว่ั มีเรามเี ขา
บางคร้ังเราไดชอื่ วาเปนดาวดวงหนง่ึ ของโลก
แตก ย็ งั มดี าวดวงอน่ื ผดุ ข้นึ แขง รศั มี
จงอยางคดิ วาเมือ่ ฟาสงเรามาเกดิ
ไฉนจึงสง เขามาเกดิ ดว ยเลา
เพราะฟามิไดส ง เรามาผูเดียว โลกนี้จึงเปน เชนน้ี
****************************************

ราษฎรก็เคารพกฎหมายดว ยชีวติ
เม่ือกฎหมายไมเปน ธรรม

ราษฎรกท็ าํ ลายกฎหมายแมด วยชวี ิต
****************************************

คําคมสามกก 10

 

การรักษากฎหมายเปน ส่ิงสาํ คัญ
เมือ่ กฎหมายศกั ด์ิสทิ ธิจ์ ริง
คนกย็ อมอยูใ ตก ฎหมาย

บานเมืองกไ็ มแ ปรปรวนฟน เฟอ น
ขอเพยี งใหเปน กฎหมายทีเ่ ปนธรรมเถอะ
****************************************

คณุ ธรรมอันยงิ่ ใหญค อื “ภารดรภาพ”
****************************************

การใดกระทํามสิ าํ เร็จ
การนนั้ กห็ าสน้ิ ความกังวลไม

ยงิ่ การใหญก ็ยง่ิ วิตกมาก
****************************************

กฎหมายทเ่ี ปน ธรรม
ควรใชใหเปนธรรม
และรกั ษาใหเปนธรรม
เม่อื กฎหมายเปน ธรรม
****************************************

กงกาํ กงเกวยี น
เราฆา เขา เขายอ มฆาตอบ
แลว จะเรยี กหาความยุตธิ รรมไดอ ยา งไร
****************************************

กฎหมายทไ่ี มเ ปนธรรม
ใครจะยอมอยใู ตบ ังคบั
แมแ ตผูที่รา งกฎหมายเองกเ็ ถอะ
****************************************

คําคมสามกก 11

 

จะเกง ปานใดก็ตาม
แมน ไรคนดมี สี ตปิ ญญารว มคิด
กิจการทัง้ หลายทัง้ ปวงกเ็ คลือ่ นไปไมได
****************************************

เม่ือปกครองไมเ ปนธรรม
เมอ่ื ตดั สินคดคี วามไมยตุ ธิ รรม
ประชาชนทนไมไดกก็ อ จลาจลบนแผนดนิ
****************************************

บางคร้ังกม็ ี
ที่ความแคนอยเู หนอื สง่ิ อนื่ ใด
****************************************

ไดใ หมแลว อยา ลืมเกา
เกดิ เปน คนควรกตญั ูทุกผูคน
****************************************

อยา โกรธผูเ ตือนสติช้ีขอ บกพรอ ง
ผชู ี้โทษก็เหมอื นช้ีขุมทรัพยใ ห
****************************************

เร่ืองของคน
คนเหมือนกนั ไฉนจะตองกลวั กัน
คนเหมอื นกนั ไฉนจึงมุงคิดทาํ รายกัน
****************************************

สงิ่ ท่ีดงี าม
เม่อื เร่มิ ดํารใิ หร บี ดาํ เนิน
สง่ิ ทีไ่ ดพยายามจนเกือบสาํ เรจ็
ควรพยายามตอ ไป ... จนกวา จะสําเร็จ

คําคมสามกก 12

 

คนมนี ํ้าใจสัตยซื่อ
แมฟ าถลม แผนดนิ ทลาย

กย็ ังคงความสตั ยซ่อื
****************************************

ลูกผูช ายตอ งรกั ศักดิศ์ รี
เม่อื รบั ใชผูใ ดก็ตองภักดเี ปน ทสี่ ุด
จะกนิ ขาวแดงแกงรอนเปน สองเจา น้นั มคิ วร
****************************************

คนฉลาดไมก ลวั คนรูเทา
แลไมเ กลียดคนรูทัน

มแี ตจะหาผูม สี ติปญญาอยูดวย
****************************************

ลกู ผชู าย
ลน่ั วาจาแลว ตอ งรกั ษา
แตหากวาวาจาทีล่ ่ันไมเหมาะสม
ดวยเปน วาจาทโ่ี งงม เปน วาจาไมถกู ตอง
เมอ่ื ทาํ ตามอาจเสยี คนได
และเมื่อไมท าํ ตามไมอ าจเสยี คน
การผิดวาจานนั้ จะเปน ไร
ล่ันวาจาวาจะฆา คน
แตภายหลังกลบั ใจไมไปฆา
ใครจะวาตระบดั สัตยก ต็ องยอม
****************************************

เกดิ เปน ลกู ผูช าย
จะลาํ บากอยางไรไมสําคญั
ควรเปน ตวั ของตวั เอง อยา ขายตนใหแ กใ คร

คําคมสามกก 13

 

ผูปกครองท่สี ามารถครอบงําประชาชนอยไู ด
เพราะประชาชนกม หวั ให

****************************************

ผูนําทดี่ ีนัน้
แมลกู นอ งทําผิด ยอ มรบั ผิดเสยี เอง

ผนู ําเชนนี้
มแี ตผ ูภกั ดี มีแตค นอยากรับใช
****************************************

คนมมี นษุ ยธรรมมีใจสตั ยซอ่ื
จงึ ควรต้งั ใจเปน ผูนาํ

สว นผูม ีใจโหดดงั สตั วเดรจั ฉาน
ถงึ เปนผนู าํ ก็ควรขับไลออกจากบา นเมอื ง
****************************************

ความเปน ใหญใ นแผน ดิน
ผยู ดึ อาํ นาจได กมุ หัวใจประชาชนได

ก็ไดเ ปน ผูนํา
****************************************

เมือ่ ยงั ไมแ นใจ
อยาพูดใหเ ต็มปาก
****************************************

รม ไมใหญ
ใครๆกอ็ ยากเขาอาศัย
ผูมีเมตตากรุณา มแี ตคนอยากอยดู ว ย
****************************************

คําคมสามกก 14

 

ส่ิงใดท่ไี มด ี
อยา ไดค ดิ สืบไปเลย
อยา งไรเสียกไ็ มสาํ เรจ็ ประโยชนแ กชวี ติ
****************************************

อันเช้อื ชาตเิ สอื
ยอมไมสมควรแกสนุ ัข
****************************************

ธรรมดาชวี ติ ท่ีไรเ วรกนั มแี ตส ขุ สงบ
หากยงั ไมมีภยั มากรายกล้าํ

ก็อยา ไดคิดหาภยั อนั ตรายมาใสต ัว
****************************************

กลอุบายบางทกี ็มอิ ยากทาํ
แตกบั คนรายจะใหซ่อื อยกู เ็ หน็ จะยาก
เพราะความซอ่ื คือชอ งโหวข องคนรา ย

ตัง้ แตไ หนแตไ รมา
คนรายอาศัยชอ งโหวแหงความดี
เขาทาํ อนั ตรายตอ คนดีมามากตอมากแลว
****************************************

จะโกรธเขาจะฆา ใคร
ใหน กึ ถึงความดขี องเขาบา ง
****************************************

เคยใชกลอุบายใด อยา ใหศตั รรู ู
มฉิ ะนั้น สักวนั หนงึ่

กลอุบายนัน้ กลับคืนสนอง
****************************************

คําคมสามกก 15

 

ผูปกครองที่ไดอาํ นาจมาอยา งไมเ ปนธรรม
เมือ่ ไดอ าํ นาจกป็ กครองไมเปนธรรม

****************************************

ตั้งใจแตจ ะเสพยสรุ า
มัวเมากบั การเลนและสตรี
ไมเอาใจใสราชการงานเมือง
ควรหรือจะปลอ ยใหอ ยใู นอาํ นาจตอ ไป
****************************************

ผนู าํ ตอ งมแี ขนซา ยแขนขวา
คนสนิททีเ่ ปนกาํ ลังสําคัญ

อยา ปกปอ งเฉพาะตวั
คนหลงลมื แขนจะไมประสบความสาํ เรจ็
****************************************

เมือ่ เขาจงรกั ภกั ดีตอเรามั่นคง
ควรจะทดแทนใหเ ขาอยางสาสม
****************************************

เมือ่ ผมู ีอาํ นาจเอามอื ปดหูตัวเอง
กไ็ มไดย นิ เสยี งของประชาชน
เมือ่ ไมฟ งเสยี งคดั คานกป็ กครองตามอาํ เภอใจ
เมือ่ ประชาชนเอามือปดตาตวั เอง
ก็มองไมเ หน็ ความชว่ั รา ยของผูมอี ํานาจ
เมือ่ ไมเห็นความบกพรอ ง กถ็ ูกครอบงาํ
****************************************

คําคมสามกก 16

 

อารีตอ ผคู น
มีนํ้าใจกวา งขวาง
ประชาชนยอ มเปน ฐานให
****************************************

ศัตรเู ปรยี บเหมอื นหญา
กาํ จดั ศตั รเู พียงใหต าย ไหนเลยจะท้ิงซาก

รากยอมจะงอกขน้ึ มาแทน
เปน อนั ตรายในภายหนา จงึ ควรตัดรากถอนโคนใหส น้ิ
****************************************

คนลมอยา มองขาม
คนตายอยาเยาะเยย
****************************************

หงสน นั้ ไมควรอยูใ นปา
ผูทาํ ความชอบตอ แผนดนิ
หากไมเ พียงไมไ ดร ับการสนับสนนุ ใหส ูงสง
หนําซํา้ ถูกดูหมิน่ อยางหยาบชา
ควรจะหาเมอื งใหมท ี่เหมาะสมอยู

ชวี ิตจงึ จะรงุ เรอื ง
****************************************

เร่ืองการจดั การกับศกึ ศตั รู
ตองอาศยั คนซอ่ื สตั ยส จุ ริตเปนสําคญั
****************************************

การตอสดู ูท่ใี จ
ถึงรางกายจะชรา แตใ จยงั หนมุ แนน

จะหวาดกลัวอะไร
****************************************

คําคมสามกก 17

 

เวลารืน่ เริงไมค วรคดิ เร่ืองหนกั
การอนั หนกั หนากต็ องจรงิ จงั มิใชท ําเลน ๆ
****************************************

การสงคราม
ย่ิงไมใชก าํ ลังยิ่งวเิ ศษ
พงึ ใชสตปิ ญ ญาใหมากกวาใชกาํ ลงั
****************************************

จะใชค นตองดงู าน
จะสรางงานตอ งดคู น
****************************************

อันการสงคราม
จะหมายเอาชนะฝา ยเดยี วนนั้ ไมได

ตอ งแพบาง ชนะบาง
หากพายแพก ใ็ ชจะสูใหมไ มไ ด
****************************************

เกิดมาหาแตสขุ ใสตัว
ไมส นใจผคู น ใครจะนับวา ดี
****************************************

ผูป กครองทฉี่ ลาด
ยอมไมทงิ้ ประชาชน
แตจ ะปกปองคมุ ครองเปนสามารถ
และเหตุฉะนป้ี ระชาชนจงึ คมุ ครองเรา
****************************************

คําคมสามกก 18

 

สังคมมนุษยต อ งมีหัวหนา
เมื่อทานไดร ับความไวว างใจใหเปนผนู าํ
ทา นก็จงรบั ภาระนั้นเถดิ ถา ไมหนักจนเกินไป

จงปกครองดูแลพวกเขาใหเ ปน สุข
****************************************

ยทุ ธจกั รยากจะหาพนั ธมิตร
เห็นมแี ตก ลุมผลประโยชน
เมื่อซดั กนั เพยี งเลก็ นอ ยกส็ ั่นคลอน
****************************************

เมือ่ จะตอ งตาย
เราก็จะขอยอมตาย
อันความตายอปุ มาเหมือนนอนหลับ
****************************************

ชาเกินไปทจี่ ะรอโอกาส
จะไขวควา หาเอง

****************************************

อนั ความตายนี้
ทานวาเปน บุราณธรรม
ถงึ มาตรวาจะคิดอา นแกไ ขประการใด
ก็หลกี หนีไมพ น ไปได
****************************************

ผปู กครองตองรกั ษาความสตั ยม่ันคง
บาํ รุงอาณาประชาราษฎรใหอ ยเู ยน็ เปน สขุ

ไมเช่อื ฟง คําคนอันเปน พาล
บานเมืองจงึ อยูเปน ปกตสิ ขุ สืบไป
****************************************

คําคมสามกก 19

 

การรจู ัดประหยดั สขุ สบายในวยั ชรา
****************************************

คาํ โบราณ
คือขอคดิ จากประสบการณค นเลา
ฟง ไวย อมมีประโยชน สาํ หรบั คนใหม
****************************************

อยูยงั ไมเ ปนสขุ
ตายจะเปนสุขไดอยางไร
****************************************

อนั เพลิงลามไลต ิดขนคิว้
จนรอ นจกั ษุอยแู ลว

จะมดิ ับเสยี และน่งิ อยใู หเพลงิ ดับเองนน้ั
มนั จะไดห รอื ?

****************************************

ธรรมดามนุษยเ กดิ มา
กย็ อ มรักชวี ิตเหมอื นกบั ทกุ คน
การรกั ษาตวั ใหจ ึงไมเ ปน ทน่ี า เกลยี ด
****************************************

คนชว่ั ตายไปสกั กคี่ นผคู นกไ็ มไดยนิ
สว นคนดีตายไปแมค นหนึ่งช่ือเสยี งระบอื ไกล
****************************************

คนมีปญญามีประสบการณ
จะทําการส่งิ ใดก็แนน อน
ไมเหมอื นคนไรป ญญาขาดประสบการณ
จะจดั ทาํ ประการใดกเ็ กๆกังๆ

คําคมสามกก 20

 

คนดีแทไ มย กยองตนเอง
คนยกยองตนเองเปนคนอวดตัว

คนอวดตวั ไมใ ชคนดแี ท
****************************************

พนี่ องทองเดยี วกัน ยอมจะไมฆ ากนั
ใครโหดเหยี้ มทาํ ไดลงคอ ยอ มไมใ ชคน
****************************************

คนไรส ตปิ ญญา
ไมรูถกู รผู ิด คดิ แตค วามต่าํ ทราม
อยไู ปก็ไมมีความงอกงามแกแ ผนดนิ
****************************************

ใหชวี ติ คนคนหนงึ่
เหมอื นสรา งคนข้ึนมาอีกคนหนง่ึ
****************************************

ชีวติ บางครง้ั ตอ งจากกนั
ยามอยรู ว มกนั เปนอยา งไร

ยามจากลาจึงจะรสู ึก
****************************************

วนั คนื ปเ ดือนลวงไปไมหยุด
จะคอยทา ใหโ อกาสเดินมาชน

ไมยอมสเู อาแตย อทอ
จะอยเู ปน คนกบั เขาไดอยางไร
****************************************

คําคมสามกก 21

 

ตดั สนิ คดคี วามของราษฎร
หากกระทําไมเ ท่ียงธรรม
กลบั ดําเปน ขาว กลบั ขาวเปน ดํา
กลบั ความจรงิ เปนความเทจ็
แลกลบั ความเทจ็ ใหเปน ความจริง
ถอดขุนนางผทู รงธรรมออก
รบั สนิ บาทคาดสนิ บน
ไมแตงต้ังผูซอ่ื สัตยเ ปน ขนุ นาง
บา นเมืองยอ มเกดิ จลาจล
อาณาประชาราษฎรกเ็ ดอื ดรอนทั่วหนา
****************************************

วันน้ชี นะ พรุงนีอ้ าจจะแพ
หากแมน วนั นแ้ี พ พรงุ นีอ้ าจชนะ
****************************************

ในโลกมีการแขง ขันมากมาย
ผไู มเ ขา แขงจงึ พบความพายแพ
แตผเู ขา แขงขนั กใ็ ชว าจะชนะเสมอไป
ยอ มพบความแพบ า งชนะบา ง
****************************************

เมอื่ รูกลศึกของคูตอ สู
ชัยชนะกอ็ ยแู คเออ้ื มเทานั้น
****************************************

อันโบราณกลา วไว
ใหสําเนยี กเหตกุ ารณเ พยี งนดิ หนง่ึ

ก็อาจทาํ ใหเ สยี การใหญ

คําคมสามกก 22

 

อยใู นยุทธจกั ร
จะรูจกั มติ รอยา งเดียวหามไิ ด

ยังตองรูจ ักศัตรูดว ย
ศตั รบู างคนเปนเหมอื นหูดสวิ

อนั เปน ทก่ี ายภายนอก
จะเอาเลบ็ สะกดิ เสยี กห็ ายไป
แตบางคนเปนเชนวณั โรค ซ่งึ เปน ที่กายภายใน
กย็ ากทจี่ ะรกั ษาใหห ายได
****************************************

ในสมรภูมริ บกลยทุ ธเปนเรอื่ งสาํ คญั
แตก ารบาํ รงุ ขวญั กาํ ลังใจ

ก็จะละเลยไปไมไ ดเปน อนั ขาด
****************************************

ทาํ การสงิ่ ใดอยา เบาแกค วาม
จงตรติ รองใหล ะเอยี ดแลว จงึ ทํา
****************************************

กาํ ลงั ทีน่ อ ยกวา
ตอ กรกับกาํ ลงั ทีม่ ากกวา
กเ็ หมอื นกบั เอาฝอยไปทมุ กองเพลงิ
****************************************

แมม ีกําลังมาก แตสติปญญานอ ย
ก็ไมน า หวาดกลัว

****************************************

คําคมสามกก 23

 

ผูไรบ ญุ แลหาสมบตั ปิ ญ ญามไิ ด
ยอมพายแพผ มู ีบญุ
แลมากดว ยสตปิ ญ ญา

****************************************

ผทู ีค่ ิดวา ตนเองเกงกาจ
พึงมสี ตริ ะวงั ตนมิใหประมาท
เชอ่ื ม่ันตนเองได แตอยา หลงตน
****************************************

ติดปก ใหเสือรายก็จะรายยิง่ ขนึ้
เสือรา ยนน้ั รา ยอยแู ลว

เมื่อตดิ ปกสามารถบนิ ได จะรายขนาดไหน
ระวัง! อยา เพิ่มเข้ยี วเลบ็ แกค นรา ย

****************************************

จะเอาราชสีหม าไวในกรงคงจะยากเข็ญ
เคยใหญอ ยู ลดเปนผนู อ ยใครจะยอมรับได
****************************************

แมลงเมาหรือจะสูก องเพลง
เชนกนั ใครเลา จะสูผ ูมีอาํ นาจได
นอกจากพลงั ประชาชนเพยี งเทา นนั้
****************************************

ชายชาติทหาร มัวจะกลวั อนั ตราย
กลับไปนบนอบผูอื่น

เพื่อหวงั ทจ่ี ะรกั ษาชีวติ ไวน นั้
กม็ คิ วรแกคนทสี่ ัตยซื่อ

****************************************

คําคมสามกก 24

 

มีประเพณสี ืบมา
หากเปน ขาของแผนดิน
เปนขา ราชการคอยรับใชป ระชาชน
ตอ งต้งั ใจทํางานอยา งเต็มที่
ภกั ดีตอเจา นายอยางไมเ สอ่ื มคลาย
รับใชม วลชนอยางมริ เู หนด็ เหน่ือย
มแี ตพ ่นี องเทา นน้ั ทเี่ จ็บแคนแทนกนั
คนอ่ืนนน้ั จะเจ็บกายรอ นใจ มสี ักกี่คนเชยี ว
นอกเสยี จากผมู ธี รรม
แลว โลกน้ผี มู ธี รรมมีก่ีคน
****************************************

อันธรรมดาของมนุษย
หากไดเ กดิ มาเปน แมค น
เมื่อบุตรธดิ าเติบใหญ
ก็คดิ อา นจะตกแตงใหม เี หยา เรอื น
ไมม ีแมคนไหนหวงลกู ไวห รอก
เหมอื นตนไมม ีผล ไมเคยออกผลไวเพ่อื ตน
****************************************

จะเกดิ ทําการสงิ่ ใด
ขอใหเรงคิด

เมอื่ คดิ แลว ทําใหไดดวย
****************************************

ธรรมดาคนทงั้ ปวง
เมอ่ื จะทาํ การใด
ยอมคดิ เสียใหร อบคอบกอน
เมือ่ ลงมอื กระทาํ จรงิ ๆจงึ จะสําเรจ็

คาํ คมสามกก 25

 

หากบานเมอื งมีปญหา
ควรเขา แกไ ข จะคดิ เกรงกลวั ภยั หาไดไม

เพราะมชี าตเิ ราจงึ มีอยู
เม่ือชาติบานเมอื งมีทกุ ข เราจะอยสู ขุ ไดอ ยา งไร

จงเหน็ แกบา นเมอื ง
อยา งเหน็ แกพ วกพอง
****************************************

การปกครองบา นเมอื งเปนงานใหญ
ผูจะทําหนา ทนี่ ไี้ ด

นอกจากจะเปน ผูมสี ติปญ ญาแลว
ยงั จะตอ งมคี วามโอบออ มอารีอีกดว ย
จึงสามารถทะนุบาํ รุงราษฎรใหเ ปนสุขได
****************************************

หาฝนยังผืนดนิ ใหชมุ ชน่ื ฉันใด
ความเมตตากรุณายงั โลกใหร ม เย็นฉนั นนั้
****************************************

จะไมมกี ลลอลวงจากคนสตั ยซ อื่
คนสัตยซ ื่อไมมหี ลมุ พรางไวด กั ใคร
****************************************

เมอ่ื พูดจาพาทดี วยสัตยซอื่
เร่ืองราวทง้ั ปวงกล็ ุลวง
ที่ยังไมเสร็จสนิ้ เสยี ที ก็เพราะใชเ ลหก ล
****************************************

คําคมสามกก 26

 

ยทุ ธวธิ ีการตอ สู
จะทาํ การใหญเ พื่อบานเมอื ง

ควรคบหาผซู ือ่ สตั ย
และมีนํา้ ใจกวา งขวาง
****************************************

คิดจะสูกับเสอื ตองใจเยน็ และรอบคอบ
จะตอการกบั ผมู อี ํานาจได ตอ งยอมลดตน
****************************************

ในการตอสู
หากทะนงตวั วาเกง
แลดหู ม่ินขา ศกึ วาดอ ยกวา
ยอ มตกอยใู นความประมาท ถึงคราชงิ ชยั กม็ แี ตแ พ
****************************************

สง่ิ เลก็ ตองรวมพลัง
จึงจะแข็งแกรง จึงจะมอี ํานาจ
****************************************

ในการสงคราม
ควรจะใหทหารสรู บกนั ไปกอ น

สว นแมทพั ไมค วรออกรบ
****************************************

ตน กลา ขาดฝน ทาํ ใหใ บแดง
หากฝนตกลงมาสกั หา ใหญ
นา้ํ เสี้ยงตนกลา ใหช มุ ช่ืน ใบจะเขยี วสดข้นึ
ผูใ ดลงมอื กระทาํ การใดแตไมส ําเร็จ
ยอ มรูส ึกผดิ หวังและทอแท

คําคมสามกก 27

 

หากมีผเู ขาไปชว ยเหลอื เขาจะดใี จประการใด
คนเกง เกดิ ขน้ึ ไดเสมอ
อยา คดิ วาคนเกงคนเดยี ว

คนอ่ืนกเ็ กงไดแ ละเกง กวา ดกี วา ไดด ว ย
****************************************

อยาคดิ วา เลก็ แลว จะไรพ ษิ สง
คนๆหนึ่งลวนมีอะไรท่พี อตวั
บางทอี ะไรๆที่วา เลก็ นนั้ กเ็ กนิ ตวั
****************************************

คนแก มีประสบการณ
มปี ระโยชนแ กค นรนุ หลงั มาก
ควรรกั ษาอยางดี อยา ใหตรากตรํางานหนกั
ขอคําปรึกษาจากทานในสิ่งสาํ คญั
กิจการทัง้ ปวงจะลว งลไุ ปไดเ ปนมนั่ คง
****************************************

ไดพบพานักปราชญ
นบั วา เปน วาสนา
ไดพ านพบนักบญุ นับวา เปน กศุ ล
****************************************

ผูมีสติปญญา
จะคิอา นทําการสงิ่ ใดๆ
ถงึ จะเต็มใจกด็ ี มเิ ต็มใจกด็ ี
ยอมวากลา วใหแ ตกฉานปรากฏออกมา
จะน่งิ รําพึงรวนแรอยู กเ็ หมอื นคนหาปญหามิ
****************************************

คําคมสามกก 28

 

คําทํานายทายทัก
รับฟง ไมทําใหเ สยี หาย
จง้ิ จกทกั เรายงั หยุด
ขอเพยี งฟงอยา งคนมสี ตปิ ญ ญา
****************************************

ทา นน้ันอปุ มาดั่งนกนอ ย
ไฉนจะลว งรูค วามคิดพญาครุฑได

ผูท รงสตปิ ญ ญาล้าํ ลกึ
ยากนกั ทคี่ นไรความคดิ จะเขา ใจ
****************************************

อยา ดหู มนิ่ ความคิดทา นผูเฒา
กอ นที่ทา นจะอยมู าไดถงึ เพยี งน้ี
ใครจะรบู างวา ทา นไดฝา อุปสรรคใดมาบาง
****************************************

การปกครองผคู นเปนงานหนัก
เปน งานของผเู สียสละสขุ สวนตวั
ถา แมน ไมท าํ ดแี ลว จะทําไปทาํ ไม?
****************************************

ธรรมดาของนกทวั่ ไป
ยอมอาศัยปา ทม่ี ีผลไมม ากจึงเปนสุข
คนกย็ อ มอาศยั หัวหนาท่มี ีใจเปน ธรรมจึงจะชอบ
****************************************

ผูนํามิเพยี งกลาหาญ
แตหากตอ งมสี ติปญ ญา
มีความอดกลนั้ และอดทนเปน เยยี่ มดว ย

คําคมสามกก 29

 

****************************************

อนั ธรรมดานกจะทาํ รัง
กย็ อมจะแสวงหาซงึ่ พมุ ไมช ฎั

จะไดทาํ รังอยูเปนสขุ
ถึงลมพายุใหญจะพัดหนกั มา กม็ ิไดอ นั ตราย

ผูเปนลูกนอ งจะหานาย
ใหพเิ คราะหดผู มู ีใจโอบออมอารี
มสี ติปญ ญานําพาไปไดรอดไมวอดวาย
****************************************

คดิ เปนผูน าํ
อยาหลงสิ่งยว่ั ยวนจะชวนใหฉิบหาย
****************************************

เสนอหนา ขอเปน ใหญ
มกั ไมใ ครส าํ เรจ็

มีแตมผี ูม าขอใหเ ปนใหญ จึงเปน ใหญไ ด
****************************************

อันคาํ โบราณกลา วไววา
ผูจ ะตงั้ ตวั เปนใหญ

ถงึ จะมีบานเมอื งไดกเ็ อาแตช ัยชนะเทา น้นั
ผูใดเปนเสย้ี นหนามกท็ าํ อนั ตรายผูน้ัน

มไิ ดท าํ อันตรายแกบ ตุ รภรรยาและราษฎรทงั้ ปวง
****************************************

เมื่อกษัตรยิ ม ไิ ดตัง้ อยใู นโบราณประเพณี
มไิ ดคบหาคนมีสตั ยม ีธรรม
เชอื่ ถอื แตค นอาสตั ยธรรม

ประพฤตติ ามอาํ เภอใจแหงพระองค

คําคมสามกก 30

 

มิไดใชธ รรมในการปกครอง
ชา ราชการทแี่ วดลอ มยอ มไดชองหาประโยชน
เท่ยี วกดข่เี อารดั เอาเปรียบราษฎรใหเดือดรอ น

จนบา นเมืองระสาํ่ ระสายไปถว นทว่ั
และถงึ กับความพินาศในที่สดุ

****************************************

กระทาํ การใหญห ลวง
จงพเิ คราะหใหล ะเอียด
พลาดพลง้ั เสียการ เสยี คน แลชวี ติ ได
****************************************

สอู ุตสาหต อสชู ีวิตมาดว ยความยากลําบาก
จนถงึ คราวรงุ เรืองในระดบั หนงึ่
จะยอทอ มิสูต อ ใหถ งึ เปา หมาย

จะมีคณุ คาอะไรกับการตอสทู ผี่ า นมา
****************************************

ผูดูหม่นิ ขา ศึก
ทะนงตนในสงคราม
พลาดทา เสียทมี ามากตอ มาก
****************************************

ในยุทธภ มู ิ
หากไรค ูตอสทู ่ีสมศกั ดศ์ิ รี

สูไปก็ไมสนกุ
****************************************

จะกลา หาญชาญชัยอยางไร
ยอมมวี นั เพล่ยี งพลํา้

****************************************

คําคมสามกก 31

 

เสียเปด ตวั หนงึ่ แตไดห งสมา
นับวาย่งิ กวา คุม

****************************************

คาํ โบราณกลาววา
เสือสองตัวอยถู ้ําเดยี วกันไมไ ด

จะตอ งกดั กนั ใหแ พ- ชนะ
****************************************

ตายเสียกลางสงคราม
ประเสริฐกวาชื่อวา ทรยศคน
****************************************

ปากคนทาํ อันตรายแกค น
ทัง้ แกต นเองและผูอื่น
****************************************

มัวกางตําราแกไขปญ หา
จะแกไ ขอะไรไดทัน
กวา จะหาพบทุกอยา งกส็ ายเสียแลว
ปญหาอดตี ตอ งแกไขดว ยปญ หาอดตี
ปญหาปจ จบุ นั ก็ตอ งแกไ ขดว ยปญ หาปจจบุ นั
ในเม่ือปญ หาอดีตกับปจจุบนั ตางกนั
ปญหาท่ีเกิดในปจ จุบันจะมอี ยใู นตาํ ราก็หาไม
****************************************

หาวหาญนักมกั อนั ตราย
วอดวายกอ นกาลอนั สมควร
****************************************

คําคมสามกก 32

 

ทาํ ดคี วรมรี างวัล
เพ่อื เปน กําลงั ใจ สาํ หรบั คนออนแอ

แตผูท าํ ดไี มควรหวงั รางวลั
จึงจะช่ือวา ทาํ ดแี ท

ประเพณีคนทงั้ ปวงนั้น
ถารกั กนั แลว กส็ รรเสรฐิ วาดี

ถาชงั กนั แลว กว็ าชวั่
****************************************

ดีชวั่ อยูท ต่ี วั เรา
ไฉนจะตองรอใหเขาสรรเสริญ
ไฉนจงึ จะตองคอยใหค นเขานนิ ทา
****************************************

เกงกาจปานใด
ก็ตองพา ยแพแ กความตาย
****************************************

ผูมีสติปญ ญานอย
ไมเหมาะสมทจ่ี ะปกครองคน
****************************************

เปนเดก็ ไมส้ินกลน่ิ น้าํ นม
จะมาอวดรูก วา ผใู หญน ัน้ ไมค วร
****************************************

คําคมสามกก 33

 

ผนู าํ ทบ่ี ําบัดทกุ ขบาํ รงุ สุข
ดูแลประชาชนใหปลอดภัย
ประชาชนกย็ กยองใหเปน ผนู ําเสมอไป
หากเมอื่ ใดปลอ ยใหป ระชาชน
อยูก นั ไปตามยถากรรม ไมด ูแลทกุ ขสขุ
ประชาชนกไ็ มส นใจผนู าํ เชน น้ีเหมือนกัน
****************************************

อันธรรมดาผเู ปนนายทพั นายกอง
ในการทําสงคราม ถา แพกอ็ ยาเพิง่ เสียใจ

แมไ ดช ยั ชนะก็อยา เพ่งิ ทะนงตัว
วันนเ้ี ราไดช ัยชนะ

วนั หนา หากประมาท เราอาจพายแพได
****************************************

ผมู ฝี มอื มคี วามสามารถ
จะอยูร บั ใชใครผใู ด ตองไดน ายทดี่ ี

หากไดนายไมเ อาไหน
เจา นายทอี่ ุปมาดงั วานรไดแ กว
ไมรูจกั สงเสริมลกู นอ ง อยูๆไปกไ็ มกาวหนา
****************************************

คาํ คมสามกก 34

 

ผูน ําทีม่ แี ตความพายแพ
1.เปน คนเจายศเจา อยาง ไมรับฟง ความคิดของผูใ ด

2.เปนคนหยาบชาจติ ใจโหดเห้ยี ม
3.ทาํ การส่ิงใดไมเ ด็ดขาด
4.เหน็ แกญาตพิ น่ี อ งของตวั

5.จะคิดการสง่ิ ใดมักกลบั เอาดีเปน รา ย เอารา ยเปนดี มไิ ดเ ช่ือใจของตัว
6.เลย้ี งดผู คู นไมเ ปนปกติ ตอ หนา วารกั กลบั หลังวา ชัง
7.รักคนใกลช ดิ ชงั คนหา งเหนิ
8.กระทาํ การมกั ผดิ พลาดเพราะฟง คํายยุ ง

9.จะทําการสง่ิ ใดเอาแตอาํ เภอใจตนเอง มไิ ดถ ืเอาขนบธรรมเนยี มโบราณ
10.ขาดประสบการณขาดความชํานาญในตัวการทว่ี า มติ รจิตมิตรใจ จะมีความสําเรจ็ ตอ งเผื่อแผ

****************************************

ธรรมดาแขกผูมาหา
มิควรจะเอาสิง่ ของของเจา เรอื นไป
****************************************

จะคดิ อานการสง่ิ ใดอนั เกยี่ วกับดว ยบา นเมอื ง
ควรจะเอาใจประชาชนไวเปน ประมาณ
เมือ่ ชาวบา นรกั ใครนบั ถือดี

เมอ่ื มหาชนยอมเช่อื ฟง เสยี แลว ทําส่ิงใดกไ็ มไ รผ ล
ความพรอ มเชน นีย้ อมเปน โอกาสเหมาะสม

หากไมค ดิ การในบดั นย้ี อมเปนสงิ่ นา เสยี ดายนกั
****************************************

จะใหญไดใ นหมูคน
ตองทาํ ใหผูคนยอมรบั
****************************************

คําคมสามกก 35

 

ที่ทส่ี มบูรณใครๆกอ็ ยากอยู
จะมัดนํา้ ใจคนไวอ ยู

ตองใหเ ขาไดรบั ความสขุ สบาย
****************************************

จงเปนคนใจรมู ากกวาปาก
อยางเปนคนทป่ี ากรมู ากกวา ใจ
****************************************

ความแคน มเี ทา แผน ฟา
แตก ารใหอ ภยั กม็ ีเทาแผนฟาเชน กนั
****************************************

คนยึดมน่ั สตั ยซ ่ือ
วาจาตองแน พูดคาํ ไหนตอ งคํานนั้

ตองกันทง้ั คาํ ตน กับคาํ ปลาย
****************************************

ใหอ ภยั ยิ่งใหญก วาชาํ ระแคน
หวั ใจท่รี จู ักใหอ ภัย ย่งิ ใหญก วาหวั ใจทงั้ ปวง
****************************************

จะตอ กรกับคนมีสติปญญานั้น
เม่ือคดิ เหน็ เปน แนใ จแลว อยา ชา อยู
ปลอ ยไวนานจะมกี ําลงั กลาแข็ง

เหมอื นลกู นกขนปก ยงั ไมข ้ึน
แมจ ะนิง่ อยใู นรงั แตห ากขนข้นึ พรอ มแลว
ยอ มจะบนิ ไปไดไ กล ยากทจี่ ะจบั ตวั ได

ผูมสี ติปญญามากกเ็ ชน กัน

คําคมสามกก 36

 

หลักแหง ความสาํ เรจ็
ขยนั และประหยดั ยืนหยดั อดทน
ทาํ ตนเชือ่ ถอื ได ออ นนอมถอ มตน

รจู ักประมาณตน รผู ดิ รชู อบ
ต้ังปณธิ าน เขา ใจจติ ใจผอู ืน่
ไมโ ลภรสู นั โดษ เดด็ เดย่ี วมน่ั คง
เปนคนใจกวา ง กลาไดกลา เสยี
****************************************

เมตตาธรรม ความซอ่ื สตั ย
ยาดกี นิ ขมปาก

แตเ ปน ประโยชนแกค นใช
คนซ่อื กลา วคาํ ไมเพราะหู
แตเปนประโยชนแ กก าลภายหนา
****************************************

คนนอบนอมตอ ผคู น
ยอ มไดร ับการนบั ถือจากผคู น
****************************************

คนฉลาดเล้ยี งคนดไี วเ ปนกาํ ลัง
สวนคนโงน้ัน เลีย้ งนักเลงเปน กําลงั
****************************************

การแสดงความออนนอม
เปน สงาแกผ ูอ นื่

แตเ ปนเกียรตแิ กตนเอง
****************************************

คําคมสามกก 37

 

คนบางคนอุปมาเหมอื นใบไมแหง
คนบางคนอปุ มาเหมือนใบไมส ด
สาํ หรับตวั ของทา นละเปน คนเชน ไร?
****************************************

คนอนั ดับหนึ่งทค่ี วรเล้ยี งดใู หด ี
กอนใครอ่นื ทงั้ หมด คอื คนซอ่ื สตั ย
****************************************

เมตตาธรรมเปน คุณธรรมสูง
มใี นผูใดผูน น้ั เปน คนสูงสง
ไปตกอยใู นทอี่ ันตราย ก็รอดพนภัยพบิ ตั ิ
แมอยเู หนือผูอ นื่ ก็ไมท าํ รา ยผูใ ด
****************************************

แผนซอนแผน
กลลวง แพก ลลวง
เหนอื ความคดิ ยงั มีความคดิ

อยาชะลาใจ !
****************************************

คบคิดกับผูมสี ติปญ ญามนี ํ้าใจ
จึงทําการใหญไดสําเร็จ

มิใชค ดิ กับผูดอ ยความคดิ ดงั เดก็ เล้ยี งโค
****************************************

เมอื่ ความคิดเกดิ ตีบตนั
ควรหามิตรสหายไวช วยกนั
****************************************

คําคมสามกก 38

 

ผูนําทฉี่ ลาด
พึงเลีย้ งคนซื่อสัตยไ วไ ดม ากทส่ี ุด
****************************************

คนแกบ างคน แกอ ายแุ กชวี ติ
แตแกบางคน แกอ ายแุ ลวยังแกค วามคดิ
****************************************

อายุทม่ี ากขึ้น
ยอ มมากดว ยประสบการณ
แลยิ่งมากข้นึ ดว ยความคดิ อา น
****************************************

อันธรรมดาเกดิ มาเปน ชาย
เมือ่ ปรารถนาจะเปน ใหญ
แมไ ดด ที ่ไี หน ก็จะทําการที่นน้ั
อันจะคิดร้งั รออยู มวั แตกลัวโนน กลวั น่ี
นานไปภายหนา หากเปน ของผอู ่นื แลว
จะคดิ ทําการตอ ภายหนา จะยากลาํ บากกวา
****************************************

ภูมขิ องคนมิไดอยทู ่ชี าติกาํ เนดิ
แตอยทู ี่คณุ ธรรมและความรู

ถาจะแขง ภมู กิ นั
ควรจะเอาสองสิง่ นี่มาแขง กนั
ถึงจะช่อื วา เปน ความยตุ ิธรรม
****************************************

คําคมสามกก 39

 

จะฆาไกไ มควรเอามีดฆาโคมาฆา
ทาํ การสง่ิ ใดควรใหเหมาะแกก ารน้นั
****************************************

ชายชาตทิ หาร
ยอมตายไมเ สียดายชวี ติ
ขอเพียงใหข้ึนช่อื ลอื ชาไวเปน พอ
****************************************

การจะใหอ ภยั คน
กี่คร้งั กีห่ นก็ใหอภยั ได
บางคนใหอภัยสิบครง้ั ไมก ลบั ตวั
แตเมอ่ื จะใหอภัยกนั ไยตอ งนบั จํานวน
****************************************

การลดั นิ้วมือเดยี ว
ไมค วรทจี่ ะถกเถยี งกนั ออ้ื องึ
สง่ิ ท่ีจะตอ งจดั การภายในเวลาอนั รวดเรว็
ตองจดั การอยา งรวดเรว็ ทส่ี ดุ
หากปลอยเวลาใหเนน่ิ นาน
หรอื แพรง พรายใหเ ขารทู ่วั กนั ไปหมด
การนัน้ กจ็ ะสําเรจ็ ไปไมได
****************************************

เกดิ เปน ชายตอ งรักษาวาจาสัตย
พูดคาํ ไหนตอ งเปนคําน้นั

****************************************

การกระทําท่ผี ดิ
บางครง้ั เกดิ จากคิดผดิ

คําคมสามกก 40

 

นักสูไมค อยโชคชะตา
ไมปลอ ยใหฟ า ดินเทพยดาเปนผลู ิขติ

แตลิขติ เขยี นชวี ติ ดว ยตนเอง
****************************************

ยอมใหมกี ารละเมดิ กฎหมาย
เพยี งสักคนคนหน่ึงและครงั้ เดยี ว
คนอน่ื ๆกจ็ ะอา งสทิ ธ์ิทําบางและหลายครัง้
แมว าการละเมดิ กฎจะไมดกี ต็ าม
****************************************

ชายอยา ดหู มิน่ ชาย
ชายอยา ดถู กู ชายดว ยกนั เอง
****************************************

การแกแ คนกอ ใหเกดิ การแกแ คน
การใหอภยั กอ ใหเกดิ ความรกั ความเมตตา
****************************************

จะทําการใหญ
พงึ ระวงั ส่งิ เลก็ นอย
****************************************

อะไรท่มี ันมดื ใหรบี หาแสงสวา ง
อยาอยูใ นมุมมดื นานๆ มิฉะน้ันจะถึงความอับจน
****************************************

คนท่ีมเี มตตาสงู
ไปไหนๆยอ มไมไ ดร บั อนั ตราย
ผคู ดิ รา ยเห็นเขาก็ใจออ นกลบั จะรกั เขา อกี

คําคมสามกก 41

 

คนรอดพน อันตรายดวยความคิด
ความคดิ จึงเปน ส่งิ สําคญั มาก

คนควรบาํ รุงความคดิ
หากย่งิ เฉยี บแหลมย่ิงปลอดภัย
****************************************

ยามเหย่ียวอยากอาหาร
มันจะคอยจองจบั ลกู ไกท ี่พลดั แม

ไดทแี่ ลว กโ็ ฉบลงเอา
ถา เห็นยงั มไิ ดท ่กี ็เพยี รคอยอยู
ชีวิตคนบางคนก็ไมต า งจากเหยยี่ ว
****************************************

ครอบครัว
บดิ า มารดาและบตุ ร
นับวามีสายสมั พันธเ ดยี วกนั
การกระทาํ ของบตุ รก็ยอ มมผี ลตอ บิดามารดา
เชน กนั การกระทาํ ของบิดามารดา
กย็ อมมีผลตอ บตุ รของตน
ถาบุตรเปน คนดบี ดิ ามารดามคี วามสขุ
ถา บุตรเปนคนเลว บดิ ามารดากท็ ุกขด ว ย
บตุ รท่ีดจี งึ สรา งสุขใหเกิดแกบ ิดา แลมารดา
****************************************

คําคมสามกก 42

 

ความเปนผมู ีอดุ มการณ
ความเปน ผูมีดลุ ยพินจิ -พจิ ารณญาณ

ความไมละโมบ
ความเปนผยู ดึ มั่น-เด็ดขาด
ความเปน ผูมนี าํ้ ใจการณุ ธรรม
ความเปนผูกลา หาญ-ตัดสิน
เปนคนมิใชก อ นดนิ ทอนไม
ควรจะมคี วามรูสกึ บาง
โดยเฉพาะรสู กึ รบั ผิดชอบในสิ่งทตี่ นกระทํา
****************************************

นกพงึ รบี สรา งรงั
คนพึงรีบเรงสรางตวั
****************************************

คนเลวตองชว ยกันขจัดออกจากสังคม
มใิ ชใ หใ ครคนใดคนหนงึ่ จดั การ
ทกุ คนน้ันแหละชว ยกนั

****************************************

ผทู ี่อุตสา หม านะพยายาม
รักษาตวั รอดพน จากสิง่ ชวั่ ราย
ตอสชู วี ิตมาจนไดด บิ ไดด ีมตี าํ แหนงสงู

แตแลว มาวันหนึ่ง
ผมู อี ํานาจเหนอื กวา ก็โยกยายถายเท

ไปสตู ําแหนง อืน่ ท่ีต่ําตอ ย
ใครโดนเขา อยา งนี้ จะรูสกึ เจบ็ แคน สกั แคไ หน

คําคมสามกก 43

 

สามภี รรยาตองรว มทุกขส ุขกัน
จะรว มแตสุขไมเ อาทกุ ขไดอ ยางไร
****************************************

หากแมน วาเปน คนดีจรงิ
ใหบํารงุ บาํ เรออยางไร ใหเ ยา ยวนอยา งไร

ยงั เปน คนดเี หมือนเดิม
****************************************

เปนคนมสี ติปญ ญา แตอ ยูกบั ผนู ําเลว
ก็เหมอื นอยูในทม่ี ืดทล่ี บั นับแตจ ะอับโชค
****************************************

ชีวิตลูกผชู าย
ภกั ดจี นส้นิ ชวี า
จึงจะนับไดว าเปน ชาย
****************************************

รากฐานแหงความสําเร็จ
ความขยนั -มธั ยัสถ
ความอุตสาหะ-อดทน
ความซ่ือสัตย-สุจริต

ความนอบนอม-ถอมตน
ความรูจักประมาณตน
ความรูแจง -เหน็ จริง
****************************************

คาํ คมสามกก 44

 

รากฐานแหง ความปราชยั
ความเปนผูไมม ดี ุลพนิ ิจพจิ ารณญาณ

ความไมรูจกั ควบคมุ ในตน
ความไมเ ขาใจในเรือ่ งและเหตผุ ล

ความไมร ูชดั -เหน็ แจง
ความเปนผูโลภมาก
ความจองหอง-อวดดี
ความชอบพดู จาโกหก-พกลม
ความไมค วบคมุ -ประพฤติชว่ั
****************************************

เหตแุ หงความลม เหลว
ไมเ ขา ใจผอู ่นื ไมป ระมาณตน
ไมเดยี งสาตอการ มสิ าํ นกึ ผดิ ชอบ
โลภโมโทสัน เยอหยง่ิ ยโส
โปป ดมดเท็จ คบคาเสเพล
เกียจครา นตองาน กอ หนีล้ นพน
ขเ้ี หลาเมายา หูเบาเฉาปญญา

ทาํ ตวั หวั ไม ไรส จั ธรรม
ใจคอคับแคบ คบคนไมเลือก

คดิ คดลอลวง สรุ ุยสรุ า ย
ไรอดุ มการณ หลงการพนัน
หนุ หนั พลนั แลน จิตใจโลเล
อิจฉารษิ ยา นอกรีตดอื้ รน้ั
****************************************

คําคมสามกก 45

 

ยง่ิ ชําระแคน
ย่ิงกอใหเ กดิ ความแคน
ความแคน กอ ใหเ กิดเวรภยั
****************************************

มนตมดั ใจ
ยกยองเขาไปเถอะ
ถา เขามีอะไรใหนา ยกยอ ง
เพราะทกุ คนชอบการยกยอ งทั้งนนั้
ไมม ีใครชอบการดูหม่ินดแู คลน
ไมวา คนเล็กหรอื คนใหญ
****************************************

คนฉลาดหลักแหลม
แตต ง้ั เนื้อต้ังตวั ไมไ ดเ พราะลมื คดิ ถึงตนเอง

เพราะไมฉ ลาดในการตัง้ ตวั
แลเพราะไมไ ดฉ ลาดจรงิ ๆ
****************************************

ถา ผใู ดไมฟงคาํ โบราณ
จะมอี ันตรายตา งๆ มาถงึ โดยหารูต วั ไม

คาํ กลา วเชนนม้ี ีไวใหระมดั ระวงั
ใหรจู ักเช่ือฟง คนอน่ื บา ง มิใชเช่อื แตต นฝา ยเดยี ว
****************************************

จะคดิ ทาํ การส่งิ ใด
สติปญ ญายอ มเปนใหญ
สติปญญานอยคิดการนอยสาํ เรจ็
สตปิ ญ ญามากคดิ การใหญอ ยา งไรกส็ าํ เร็จ
****************************************

คําคมสามกก 46

 

คนจริงรักษาคาํ สัตย
ไมรักษาตวั ถงึ แมหวั จะขาด
คนไมจรงิ ไมร กั ษาคําสตั ย
แตจ ะรกั ษาตวั ไมย อมใหหวั ขาด
****************************************

ธรรมดาเกดิ มาเปน มนุษย
จะกําหนดวันตายน้นั ทา นวายากนกั

แตว นั ท่กี าํ หนดไดคอื วนั เปน
วา จะอยูกนั อยา งไร?

****************************************

ขาวแดงแกงรอ นมีความศักด์ิสิทธิ์
ใครไมร คู ณุ ขา วแดงแกงรอน
ผูนั้นมีอนั ตอ งไดภยั พิบัติ

****************************************

เสื่อไมมเี ขีย้ ว
นกไรป ก ไมนา กลัว
****************************************

จะลม ลา งส่งิ ใดใหคดิ ถงึ เวลาสรา ง
เหมอื นดังเรอื น

หากจะรอื้ ลงนนั้ มันงาย
แตจ ะปลกู สรา งนน้ั ชา งแสนยากนกั
****************************************

ผูดูหม่ินขาศกึ
ทะนงตนในสงคราม
พลาดทา เสียทมี ามากตอ มาก

คําคมสามกก 47

 

เม่ือยงั มไี มตรตี อ กัน
ก็ควรจะเตอื นสติกนั บา ง
****************************************

คนมคี วามรับผิดชอบเทานนั้
จงึ ควรใหมีหนาที่

เชน กัน คนมคี วามรบั ผิดชอบตอ แผนดิน
จงึ ควรใหป กครองบานเมือง

****************************************

ผนู าํ ดีมบี ารมี
ยอมทาํ ใหลกู นอ งดีตาม
****************************************

คดิ ใหสมเหตุ
อยา คิดเกนิ การณ
จะพาลใหเ กดิ เสยี หายได
****************************************

อันผมู ีสติปญ ญานัน้
ถา จะคิดสิง่ ใดกก็ วางขวางโอบออ มอารี

อปุ มาเหมือนกับวา
บคุ คลกลืนแกว อนั เปนทพิ ยไ วใ นทอง

ถาไปสถานทใ่ี ดถงึ เวลาคํ่ามืด
กเ็ ลด็ ลอดสวางไปดว ยรศั มแี หงแกว นน้ั

ถาคดิ สิ่งใดกร็ จู ักทีหนกั ทเี บาได
รูจักยกั ยา ยถา ยเทมิใหผ ใู ดลว งรูถ ึง
จึงจะนบั ไดว า ผนู ั้นเปน ผมู ีสตปิ ญ ญาลกึ ซึ้ง

****************************************

คําคมสามกก 48

 

ผนู าํ ที่แทจรงิ
ไมก ระหายท่ีจะเปนหัวหนา

ไมแ สวงหาลูกนอ ง
แตเ มื่อคราวไดเ ปน กร็ ับภาระอยา งอาจหาญ
****************************************

ลกู ผูชายแมจ ะตองตาย
เพราะเหตุตอ งสนองบญุ คุณ
ถงึ จะตายสักกคี่ รัง้ ก็ไมน า เสยี ดาย
****************************************

คิดผดิ กอใหเ กดิ การกระทาํ ผดิ
การกระทาํ ผิดไดค ร้ังหน่งึ

ทาํ ใหกระทําผดิ ครง้ั ทีส่ องและครั้งทส่ี าม
ความผิดครัง้ ท่ีสามกอ ความผดิ ครงั้ ตอ ๆไป

คนท่ีกระทาํ ผดิ เพียงครั้งแรกๆ
ไดช ่อื วาคนทําผิด

แตค นท่ีกระทาํ ผดิ ครง้ั ตอๆมาชอ่ื วา คนเลว
****************************************

ความคดิ และการกระทาํ
คดิ การส่ิงใด

ไมใ ฝหาผมู สี ติปญญารวมคดิ ดว ย
การนัน้ จะสําเรจ็ ไดอยางไร

****************************************

ลกู ผชู ายใจเดด็
ยามเสยี ทตี อ งไมเปนทุกข
ยามจะไดอ ยายินดีปรีดามากนกั
****************************************

คําคมสามกก 49

 

มังกร ถงึ อยา งไรๆกน็ า เกรงกลวั
แตม ังกรท่ยี ใู นหนองนาํ้ ตน้ื ๆ
ไมแ สดงพษิ สงมากเทาไร
มงั กรที่อยใู นทะเลใหญน ้ําลกึ น่ีซิ
ยากท่ีจะกาํ จัดไดยากทจ่ี ะกาํ จัดลงไดง า ยๆ
****************************************

คบคนมีสติปญ ญายิ่งคบกย็ ง่ิ ได
คบคนหลักแหลมยิง่ คบก็ยิ่งเฉลียวฉลาด
เปรียบเสมอื นยิ่งพบทางสวางของชีวิต
****************************************

นกยงั มกี ่งิ ไมใ หจับ
เกิดมาเปน คนไมม ที ่อี ยู
มันนาอดสนู กั สนู กกไ็ มได
****************************************

ผมู ีสติปญ ญามาก
ควรสั่งสอนผมู ีสตปิ ญญานอ ย
ผทู ่ีแข็งแรงควรเปน ท่พี ่งึ พาของผูออนแอ
ผมู ่งั มคี วรจะชว ยเหลอื ผยู ากไร

สังคมจึงจะเปน ปกตสิ ขุ
****************************************

แมเ รากเ็ ปน คนเดนิ ดิน
เขาก็เปนคนเดนิ ดนิ เหมอื นกนั
ไมม ใี ครเขาเหาะได แลวจะตอ งเกรงกลวั อะไร
****************************************