คําคมสามกก 50
อยกู บั ผมู สี ติปญญา
เหมอื นอยูทีม่ ดื มผี นู าํ มาใหถงึ ท่ีสวาง
****************************************
อยากเปน ผนู าํ
ตอ งปฏิญาณตนไดว า
จักอํานวยประโยชนสุขแกม วลราษฎรใหจ งได
****************************************
ลกู ผูชายเมอื่ บา นเมืองมีปญหา
อยา เอาแตทอดถอนใจ ควรคดิ เขา แกไ ข
ชวยทํานุบํารุงแผนดนิ ใหเจรญิ
****************************************
ผหู วังทําประโยชนเ พือ่ สว นรวม
พงึ ระวังคําเยินยอและลาภสกั การะ
****************************************
อนั ธรรมดาเกดิ มาเปนชาย
เมอ่ื ปรารถนาจะเปนใหญ
แมไดด ที ่ไี หน ก็จะทําการที่นนั้
อันจะคดิ ร้ังรออยู มวั แตก ลัวโนน กลวั น่ี
นานไปภายหนา หากเปน ของผูอ่นื แลว
จะคดิ ทําการตอ ภายหนา จะยากลําบากกวา
****************************************
ภมู ขิ องคนมิไดอยทู ่ีชาตกิ ําเนดิ
แตอ ยูทคี่ ณุ ธรรมและความรู
ถา จะแขง ภมู ิกนั
ควรจะเอาสองสงิ่ น่มี าแขง กนั
ถงึ จะช่อื วา เปน ความยตุ ธิ รรม
คําคมสามกก 51
จะฆาไกไ มควรเอามีดฆาโคมาฆา
ทาํ การส่ิงใดควรใหเหมาะแกการน้ัน
****************************************
ชายชาตทิ หาร
ยอมตายไมเ สียดายชวี ิต
ขอเพียงใหขน้ึ ช่อื ลือชาไวเ ปน พอ
****************************************
การจะใหอภยั คน
กค่ี ร้ังก่ีหนกใ็ หอภยั ได
บางคนใหอ ภัยสบิ ครง้ั ไมก ลบั ตัว
แตเ มือ่ จะใหอภัยกนั ไยตอ งนบั จํานวน
****************************************
การลดั นิ้วมอื เดียว
ไมค วรทจ่ี ะถกเถียงกันออ้ื องึ
สง่ิ ท่ีจะตองจดั การภายในเวลาอนั รวดเรว็
ตองจัดการอยา งรวดเรว็ ทสี่ ดุ
หากปลอ ยเวลาใหเนน่ิ นาน
หรือแพรง พรายใหเ ขารทู ่วั กนั ไปหมด
การน้นั กจ็ ะสาํ เร็จไปไมได
****************************************
เกิดเปน ชายตอ งรักษาวาจาสัตย
พดู คําไหนตอ งเปนคาํ นน้ั
****************************************
การกระทาํ ทีผ่ ดิ
บางครั้งเกิดจากคดิ ผดิ
****************************************
คําคมสามกก 52
นกั สูไ มค อยโชคชะตา
ไมปลอ ยใหฟ า ดินเทพยดาเปนผลู ิขิต
แตลขิ ติ เขียนชวี ิตดว ยตนเอง
****************************************
ยอมใหม กี ารละเมดิ กฎหมาย
เพียงสกั คนคนหนึง่ และครงั้ เดยี ว
คนอน่ื ๆกจ็ ะอา งสทิ ธท์ิ าํ บา งและหลายครง้ั
แมว าการละเมดิ กฎจะไมดกี ต็ าม
****************************************
ชายอยา ดหู มนิ่ ชาย
ชายอยาดถู กู ชายดว ยกนั เอง
****************************************
การแกแ คนกอ ใหเกิดการแกแ คน
การใหอ ภยั กอ ใหเกดิ ความรกั ความเมตตา
****************************************
จะทําการใหญ
พึงระวงั สงิ่ เลก็ นอย
****************************************
อะไรทมี่ นั มืด ใหรีบหาแสงสวา ง
อยา อยูในมมุ มดื นานๆ มิฉะน้ันจะถึงความอบั จน
****************************************
คนท่ีมีเมตตาสงู
ไปไหนๆยอ มไมไดร บั อนั ตราย
ผูค ดิ รา ยเหน็ เขาก็ใจออ นกลบั จะรกั เขา อกี
คาํ คมสามกก 53
ความดีและความชว่ั
สัตวไมท าํ รา ยสตั วท ุกตวั
ถาคนทาํ รายคนไดไมเ ลือกหนา
คนนั้นเลวกวา สัตว
****************************************
ผมู ีความรอบรู มีฝม อื มีความกลา หาญ
นบั วา เปน คนสําคญั ของแผนดนิ
ในยคุ สมยั หนงึ่ ก็ใชว า จะมมี ากมาย
ควรจะรักษาตวั ไวใ นทางธรรม
พึงดาํ เนนิ ชีวติ อยา ใหตกต่ํา
อยาใชอารมณต ดั สนิ ใจเหตุการณ
บา นเมืองยังตอ งการคนอยา งทานชว ยแกไ ข
ขอใหท า นคดิ การทํานบุ าํ รงุ แผน ดิน
บํารงุ ชาติบา นเมอื งใหเ กดิ ความรว มเยน็ เถดิ
ผคู นจกั สรรเสรญิ ทา นตลอดกาล
****************************************
บาวท่ีดี
ยอมรบั ใชน ายถวายชวี ติ
จงรกั ภกั ดตี อนายมัน่ คง
ยามนายสขุ กพ็ ลอยสบายใจดว ย
ยามนายทกุ ขก ร็ อ นรนกายใจ
สวนนายท่ดี ียอ มดแู ลบา วใหส ขุ สบาย
รักษาบา วใหปลอดภยั รักบา วเหมอื นบุตรของตน
****************************************
คําคมสามกก 54
เปน ธรรมดาของแผนดนิ
ที่มแี ตความสงบสุขมานาน
จนระเรงิ หลงสขุ กลบั ทาํ สิง่ ชัว่ รายของผูคน
ความทุกขเดือนรอนกจ็ ะคบื คลานมาเปนเบอื้ งตน
แลวกลายมาเปน ประวัติศาสตรอนั ชว่ั รา ยของมนษุ ยชาติ
****************************************
ชวี ติ ควรรกั ษาไวท ําประโยชน
เมอ่ื ยงั ไมสมควรตาย กอ็ ยาเรง ตายไป
ตอใหถงึ ทตี่ าย หรอื ถงึ คราวตายเสยี กอน
แลว คอ ยตายจงึ เหมาะสม
****************************************
ทหารเลวหางา ย
อันทหารเอกนนั้ หายาก
****************************************
เปนคนดมี ศี ีลธรรม
คบคาสมาคมกบั โจรผูราย
ใครเขาจะเชื่อถือวาดี
หลักท่วั ไปมวี า
คนดีไปสูคนดี คนชว่ั ไปหาคนช่วั
****************************************
เกดิ เปน คนในแผน ดิน
ถา เอาแตพ เิ คราะหเ ห็นผูใดมบี ุญวาสนามาก
ก็เขา ไปนอบนอ มเปน ขาดว ยหวังสขุ สบาย
โดยไมพ จิ ารณาถงึ ผดิ ถูกชั่วดี
จะมคี าแหง ความเปน คนทต่ี รงไหน
****************************************
คาํ คมสามกก 55
ทันทีทค่ี วามแคน คลมุ คลั่ง
ความคดิ ยับย้ังกม็ ักหลีกหนหี ายไป
****************************************
ความแคนทใ่ี หญหลวง
ทําใหค นมอื มวั
เหน็ แตก ารทาํ ลายไมเ หน็ การสรางสรรค
****************************************
ชวี ิตใครๆก็รกั และหวงแหน
แตส ง่ิ ทีเ่ หนอื ชวี ติ นนั้ คือธรรม
ถาจะรักชีวติ กจ็ งรักความเปน ธรรมดวย
****************************************
บา วรบั ใช
บา วพึงทาํ กจิ โดยเปดเผย
อยาใหน ายสงสัยวามีพิรุธได
หาไมแ ลว จะมอี ันตรายเปน แมน มนั่
****************************************
เกิดเปน คน ตอ งรจู ักออนนอ ม
บางคร้งั กต็ อ งรูจกั ยอม เพอื่ รกั ษาชีวติ ไว
สาํ หรบั ทําดีที่ดียิง่ กวา
ระวัง! อยา หกั ดามพรา ดวยเขา
****************************************
เปนบาวหากนายใชตอ งทํา
เมอ่ื อยใู นวสิ ยั ท่ีสามารถจะกระทําได
****************************************
คําคมสามกก 56
เกดิ เปน ชายชาติทหาร
มหี รอื จะคดิ กลวั การสงคราม
คิดเปน นกั การเมือง
กไ็ มค วรกลวั การสาดโคลน
****************************************
ธรรมดาพี่นอ งกัน
กเ็ หมอื นหน่งึ แขนซายแขนขวา
การตัดแขนซายขวานนั้ ยอมไมค วร
ถา ทา นทาํ รา ยพน่ี องกเ็ หมอื นทํารา ยตัวเอง
ผทู ่ีทาํ รายตัวเองได ใครเขาจะคบหาสมาคม
****************************************
อันการสงคราม
ใชว า มที หารมากจงึ จะไดชยั ชนะหามไิ ด
แมมกี ําลังนอยแตม ากความสามารถ
รกู ลวิธี ชํานาญการรบกวากอ็ าจไดช ยั ชนะ
ประมาณตนใหดเี สยี กอ นสกู ับขา ศกึ
รวู าแพก อ็ ยา เขา ตอ กร หากรวู า ชนะจึงคอ ยสู
****************************************
แผน ดินและบา นเมอื ง
แผนดนิ กวา งใหญไพศาล
บา นเมอื งมีผูคนมากหลาย
ไฉนจะคน หาผมู ีสตปิ ญ ญากลา หาญไมได
****************************************
คําคมสามกก 57
ผนู าํ และผปู กครอง
ถา ผปู กครองไมเ บยี ดเบยี นราษฎร
งดเวน ภาษคี า ธรรมเนยี มเมอื่ ราษฎรขัดสน
ปวงราษฎรไหนเลยจะไมร ัก
****************************************
ความชอบโกหกหลอกลวง
ความชอบฟมุ เฟอย-สุรุยสุราย
ความเปน ผไู มร ูจ ักอุดมการณ
ความชอบเลน การพนน้ั ขันตอ
ความชอบดรุ ายปา เถอื่ น
ความเปน ผไู มม ีหลักการตัดสนิ ใจ
ความชอบอจิ ฉารษิ ยา
ความชอบโมโหพยาบาท
****************************************
ชวี ิตในยุทธจกั ร
ยากนกั จะเปนตัวของตัวเอง
****************************************
ผูป รารถนาครองเมือง
ตอ งรจู กั เกลีย้ กลอมบุคคลใหเ ลื่อมใส
มีวธิ จี ูงใจผคู นใหค ลอ ยตาม
สามารถชักชวนผูคนใหรว มเปนพวก
จึงจะสาํ เรจ็ ในอํานาจ
****************************************
คําคมสามกก 58
การสงครามถาทหารมาก
จะลวงเอาชยั ชนะขาศึก
ก็ทาํ เงียบสงบไวด ูมที หารนอ ยลวงเอาใหขา ศกึ ไวใ จ
ถา ทหารนอ ย
เห็นจะทําการเอาชยั ชนะไมไ ดก็ทําดจุ ทหารมาก
หวังจะใหข า ศกึ ครา มมใิ หย กเขา หักโหมได
****************************************
กอนตายจากโลกน้ี
อยาลมื หน้ี อยา ลืมบญุ คุณ
ทต่ี องทดแทน
และอยา งลืมความแคนทตี่ องใหอ ภยั
****************************************
ภรรยาเหมือนเสื้อผา
ขาดหรือหายไปก็หาใหมไ ด
พน่ี อ งเหมือนแขนซา ยขวา ขาดแลวยากทจ่ี ะตอได
****************************************
ทง้ั ลกู ทง้ั เมยี ใครๆก็รัก
แตชาติบานเมอื งก็ตอ งรักดว ย
ไมม ชี าตบิ านเมืองแลว เราจะอยูกันอยางไร
****************************************
อยาสรางทุกขใ หก บั ตวั
อยา สรางชั่วใหแ ผนดนิ
****************************************
คาํ คมสามกก 59
เกิดมาแลว ตองตาย
แตท วากอนตายควรคดิ ใหดี
จะตายอยางมคี ุณคาหรอื หมากลางถนน
****************************************
เปน พอแมคน
ท้ังมสี ติปญ ญาเฉลยี วฉลาด
แตไ มอบรมสงั้ สอนลูก
ปลอยเหมอื นหมูและกระบอื จะใชไ ดท ่ีไหน
****************************************
ตายเสยี ในการตอ สู
ดีกวา อยอู ยา งพา ยแพ
****************************************
ยิง่ ชาํ ระแคน
ยงิ่ กอ ใหเกดิ ความแคน
ความแคนกอ ใหเกดิ เวรภยั
****************************************
มนตมัดใจ
ยกยองเขาไปเถอะ
ถาเขามอี ะไรใหน า ยกยอ ง
เพราะทกุ คนชอบการยกยอ งทง้ั นนั้
ไมม ีใครชอบการดูหมิ่นดูแคลน
ไมว า คนเลก็ หรอื คนใหญ
****************************************
คําคมสามกก 60
คนฉลาดหลกั แหลม
แตต ัง้ เน้อื ตงั้ ตวั ไมไ ดเ พราะลืมคดิ ถึงตนเอง
เพราะไมฉ ลาดในการตัง้ ตัว
แลเพราะไมไ ดฉลาดจรงิ ๆ
****************************************
ถาผใู ดไมฟ ง คาํ โบราณ
จะมีอนั ตรายตา งๆ มาถงึ โดยหารตู วั ไม
คํากลาวเชน นมี้ ไี วใ หร ะมดั ระวงั
ใหร ูจกั เชอื่ ฟงคนอ่นื บา ง มิใชเ ชื่อแตตนฝา ยเดยี ว
****************************************
จะคิดทําการส่งิ ใด
สตปิ ญญายอ มเปน ใหญ
สติปญญานอยคดิ การนอ ยสําเร็จ
สตปิ ญญามากคิดการใหญอยา งไรกส็ ําเร็จ
****************************************
คนจริงรักษาคาํ สตั ย
ไมร ักษาตวั ถึงแมหวั จะขาด
คนไมจริงไมรกั ษาคําสตั ย
แตจะรกั ษาตวั ไมยอมใหหวั ขาด
****************************************
ธรรมดาเกิดมาเปน มนษุ ย
จะกาํ หนดวนั ตายน้นั ทา นวา ยากนกั
แตว นั ทกี่ าํ หนดไดค อื วนั เปน
วาจะอยูก นั อยา งไร?
****************************************
คําคมสามกก 61
ขาวแดงแกงรอ นมีความศักด์ิสิทธิ์
ใครไมร คู ุณขา วแดงแกงรอน
ผนู ้ันมอี นั ตอ งไดภ ยั พิบตั ิ
****************************************
เสอื่ ไมม เี ขี้ยว
นกไรป ก ไมนา กลวั
****************************************
จะลม ลา งสง่ิ ใดใหค ดิ ถึงเวลาสราง
เหมอื นดงั เรอื น
หากจะรอื้ ลงนน้ั มนั งาย
แตจะปลกู สรางนัน้ ชางแสนยากนกั
****************************************
ผดู หู มิน่ ขาศกึ
ทะนงตนในสงคราม
พลาดทา เสียทมี ามากตอมาก
****************************************
เม่อื ยังมีไมตรตี อกัน
กค็ วรจะเตอื นสตกิ นั บา ง
****************************************
คนมีความรบั ผิดชอบเทานน้ั
จึงควรใหมหี นา ท่ี
เชนกนั คนมีความรบั ผิดชอบตอ แผน ดนิ
จึงควรใหปกครองบานเมือง
****************************************
คําคมสามกก 62
ผนู าํ ดมี บี ารมี
ยอมทาํ ใหล กู นองดตี าม
****************************************
คิดใหส มเหตุ
อยา คดิ เกนิ การณ
จะพาลใหเกดิ เสยี หหายได
****************************************
Dhammaintrend รว่ มเผยแพรแ่ ละแบ่งปัน