100 สมุนไพรป้องกันและกำจัดแมลง

95

70. ฉีวัว - พรก

บัณทม สงวนเรือง 44 หมู่ 6 บ้านหนองเลิงคํา
ต.ยุ่งคล้า อ.เลิงนกทา จ.ยโสธร

คณุ บัณทม สงวนเรอื ง มีประสบการณก์ ารใช้ฉีวัวรกั ษาโรคพรกิ มาบอกค่ะ แถวบ้านหนูเขาปลกู พรกิ
ขหี นูพันธุห์ วั เรอื กนั มาก...แล้วกใ็ ช้สารเคมกี นั มาก แต่พรกิ ก็ยงั เปนโรคใบหงกิ ใบโกรน๋ อยเู่ ลยคะ่ สาร
เคมเี อาไมอ่ ยู่ค่ะแตข่ องหนูไมเ่ ปนอะไรเลย..เพราะหนูปรบั ปรุงบํารุงดนิ อย่างทีลงุ คิมบอกทกุ อยา่ งค่ะ
เอาขวี ัวใส.่ ..หมักด้วยกล้อมแกล้มทาํ เอง...หาเศษพชื แหง้ ผสมลงไปดว้ ย...ทสี าํ คญั ไม่ใช้ยาฆา่ หญ้าเลยค่ะ
ลดตน้ ทนุ ไดม้ าก ดนิ ไม่เสยี ดอกวัวของหนูเทปนู ทาํ พนื ลาดเอยี ง ให้เปนรอ่ งเพือเก็บฉีวัวเอาฉีวัวไปตาก
แดดจัด ๆ 15 แดด ฉีวัวก็จะไม่มีกลนิ เอาฉีวัวทตี ากแดดแลว้ นี 1 ล. ผสมนา 2-3 ล. ใสน่ ายาล้างจาน (ทํา
เอง) เปนยาจบั ใบ 1-2 ช้อน เอาไปฉีดต้นพรกิ ทีเปนโรคใบหงิก ใบโกรน๋ 3 วัน/ครงั ช่วยกาํ จัดและ
ปองกนั แมลงหวีขาว เพลยี ออ่ น เพลียไฟ ไรขาว หนอนเจาะตน้ พรกิ หนอนกินใบพรกิ ได้ดเี ยียมเลยค่ะ
หนูทาํ พรกิ มา 2 ปกว่าแลว้ ไม่เคยฉีดสารเคมเี ลย ทกุ วันนีหนูสบายขนึ มากปลูกพรกิ ไม่เคยขาดทนุ
แมว้ ่าราคาพรกิ จะตก

สารสกดั สมนุ ไพร 96
ปองกนั กาํ จดั โรคและแมลงศตั รูพืช

71.สมุนไพร - หนอน/รา

เล็ก แก้งคง 35 หมู่ 7 ต.เชิงกลัด อ.บางระจันจ.สิงห์บุรี

ผมมีเรอื งเลา่ ใหฟ้ งเกียวกบั สมนุ ไพรใช้กนั หนอนทีกนิ ต้นพดุ ...หนอนคบื หนอนแก้ว ทีกนิ ต้นมะนาว
ผมใช้

1.ลกู สะเดา
2. เถาบอระเพ็ด
3. เถาชาลี
4.เมลด็ มนั แกว
5.หวั หนอนตายหยาก
6. หางไหลแดง
7. ใบพุงแก
8.ลกู ยโี ถ
9.ตน้ ยาสบู
10.หวั กลอย
11.ลกู ฟกข้าว

วธิ ีทาํ

โขลกแลว้ หมกั กับกากนาตาล เตมิ นารอ้ นปล่อยให้เย็นใช้ 30 ซซี .ี /นา 20 ล. - แมลงใช้ ต้นยาสบู ตน้
สาบเสอื ต้นสาบแลง้ สาบกา ตน้ ฟอรเ์ ก็ตมนี ็อท ใบพงุ แก ต้นฟาทะลายโจร เถาบอระเพด็ เถาชาลี
ใบยอ วิธีทํา โขลกใสก่ ากนาตาล เตมิ นารอ้ นปลอ่ ยใหเ้ ยน็ ใช้ฉีดมะม่วงลูกเล็ก ๆจะไมเ่ ปนขกี ลาก ใช้
30ซซี .ี /นา 20 ล. เวลาฉีดพ่นเติมนายาล้างจานลงไปด้วยโรคราทเี ปนที ช่อมะมว่ งขณะทีลูกเปนรูป
มะม่วงแลว้ ผมใช้ เปลอื กตน้ แค เปลือกต้นพทุ รา เปลอื กและลูกตาํ เลยี ง เปลือกและลกู ตันหว้า ลูก
ทบั ทิม เปลือกตน้ ฝรงั เปลือกลกู เงาะ ลูกยาง เปลอื กลกู มังคดุ ลกู ครกั ลูกตะบนู ลกู ตะโก ผมหมกั ด้วย
วิธีสบั เปนชินเลก็ ๆ ใช้ฉีดพ่นตอนเยน็ 30 ซชี ี./นา 20 ล. ผสมนายาลา้ งจานลงไปด้วย

97

72.สมุนไพร - ข้าวใบไหม้

ต่อศักดิ กาละวงศ์ 400 หมู่ 8 ต.ท่าตะเกียบ อ.ท่า
ตะเกียบ จ.ฉะเชิงเทรา

1.ยอดยคู าลบิ ตสั 2 กก.
2.ใบกบั ลกู สะเดา 2 กก.
3.ขา่ แก่ 2 กก.
4.บอระเพ็ด 2 กก.
5.จุลนิ ทรียอ์ เี อม็ 1 แก้ว

วธิ ีทาํ
นํายูคา สะเดา ข่า บอระเพ็ด แตล่ ะอย่างแยกกนั ใสป่ บ เตมิ นาให้เตม็ ต้มใหเ้ หลือแตน่ าอย่างละ ปบ ทงิ
ไว้ให้เย็น แล้วนํามาเทรวมกันในถงั ใหญ่หรอื โอ่งใสจ่ ลุ ินทรยี ์ อีเอม็ 1 แกว้ กากนาตาล 1 แกว้ ปดฝาให้
สนิททงิ ไว้ 3-5 วัน
วธิ ีใช้ ใช้ 1/ 2 แกว้ ผสมนา 20 ล. ฉีด พ่นรดในแปลงผัก นาขา้ ว ปองกนั โรคใบขา้ วไหม้ได้ด้วย

สารสกัดสมนุ ไพร 98
ปองกนั กําจดั โรคและแมลงศัตรูพชื

73.สมุนไพร - สูตรรวมมิตร

ชัยยันต์ ปุยทอง 33/2 หมู่ 5 บ้านรุ่งเรือง ต.ศรี
มงคล อ.ไทรโยค จ.กาญจนบุรี

สว่ นผสม
เมล็ดละหงุ่ เมล็ดสะเดา หางไหลแดง หวั กลอย ใบน้อยหน่า ลูกฟกข้าว หน่อไมไ้ ผ่ พรกิ สด เปลือกแค
ว่านนา เปลอื กมังคดุ เปลอื กเงาะ ยางงวงกล้วย ใบโหระพา ขมินชัน ใบดาวเรอื ง ใบยอ ลูกยอ ตะไคร้
แกง สาบเสอื บอระเพด็ ลูกสบ่ตู น้ เทียนหยด ขงิ แก่ ข่าแก่

วธิ ีหมกั
นําสมนุ ไพรทกุ อย่างสบั ชินเล็กๆ บางชนิดให้ตําให้ละเอียด ในถังพลาสตกิ 200 ล. หาของหนักทับ ใส่
นาทว่ ม 1 เท่า คอื ถ้าสมนุ ไพรทงั หมดได้ 1/3
ของถงั ก็ใหใ้ สน่ าลงไป 1/3 ของถงั ใสม่ ะกรูดผา่ ซกี ไมจ่ ํากัด ไม่ได้ใสเ่ หล้าขาว

วธิ ีใช้
ใช้นาหมักสมนุ ไพร 50 ซซี .ี /นา 20 ล. ฉีดพ่นวันเว้นสองวันจะไดผ้ ลดีมาก พชื ทใี ช้ประจํานอกจากหัว
ไชเทา้ แลว้ ยงั มี มะเขอื ยาว แตงกวา

99

74.สมุนไพร - สูตรออกฤทธิเร็ว

อุไร สว่างอารมณ์ 490/2 หมู่ 4 ต.เขาคันทรง
อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี

สารสกัดสมนุ ไพรปองกันและกําจดั โรดและแมลงศัตรูพืช

สว่ นผสม

หางไหลขาว หางไหลแดง หนอนตายหยาก ประทดั จีน กระเทยี ม ข่า ตะไคร้หอม บอระเพ็ด ฟา
ทะลายโจร พริก ลกู ฟกข้าว กลวั ยปาออ่ น มะมว่ งหมิ พานต์ กะเพราผี ใบผกากรอง เปลอื กมงั คดุ
เปลอื กเงาะ สาบเสอื เมลด็ หรือใบสะเดา ตน้ ดาวเรือง ใบน้อยหน่า ขมนิ ชนั กลอย ยาสบู สบ่ตู น้
สารภี ฝกคนู เมลด็ มนั แกว ผกั เสยี นผี อย่างละเท่าๆ กัน

วธิ ีหมกั

เอาสมนุ ไพรทกุ ชนิดมาสบั ให้เปนชินเลก็ ๆ หรอื โขลกให้ละเอยี ด บรรจลุ งในภาชนะทไี มใ่ ช่โลหะ ต้มนา
เปลา่ ให้เดอื ดแลว้ เทลงในสมนุ ไพรใหท้ ว่ ม (หรอื จะปลอ่ ยให้นาเย็นก่อนกไ็ ด)้ แต่ทีใช้นารอ้ นกเ็ พราะว่า
จะเปนการทาํ ใหส้ ารในสมนุ ไพรออกฤทธิเรว็ ขนึ เติมนามะพรา้ วออ่ น เตมิ เหล้าขาว 1-2 ขวดเติมหัวนา
สม้ นิดหน่อย คนให้เข้ากนั หมกั ทงิ ไว้ 7 วันเปดฝาดจู ะเหน็ นาหมักมสี คี ล้ายนาชา ถ้ามีกลนิ เหมน็ เน่า
ใหห้ าเปลอื กพะยอมมาหมกั ตามลงไปเพือดับกลนิ ถ้าจะให้มปี ระสทิ ธิภาพสงู สดุ ควรหมกั นาน 1-3 เดือน
อัตราใช้ ใช้นาหวั เชือสมนุ ไพร 10-50 ซซี .ี ต่อนา 20 ลิตรฉีดพ่นในเวลาเย็นลมสงบ ทกุ 3-5 วัน ควร
เรมิ ใช้จากอัตราน้อยสดุ กอ่ น เพอื ปองกันใบไหม้

สรรพคณุ : ใช้ในการกําจดั แมลงจําพวกปากดูดและปากกัดทกุ ชนิด ปองกันโรครากเน่า โคนเน่า รา
สนิม รานาค้าง

สารสกดั สมุนไพร 100
ปองกันกําจดั โรคและแมลงศตั รูพชื

75.สมุนไพร - ดีกว่าสารเคมี

ไวพจน์ หนูทอง 104 หมู่ 7 ต.คลองคเชนทร์ อ.เมือง จ.พิจิตร

เมอื ตน้ ป 2544 ผมทาํ สารสกดั สมนุ ไพรใช้เอง และให้เพอื นบ้านนําเอาไปใช้ด้วย สมนุ ไพรของผม
ไม่ครบมี

สตู ร 1 :

กําจดั หนอน ขมนิ ชัน เปลือกตน้ จิก หวั ไพล บอระเพด็ ใบดาวเรอื ง ใบสะเดา ใบยอ ใบกะเพรา

สตู ร 2 :

กําจัดแมลง ยาฉุน ใบสาบเสอื ขา่ ขิง กระชาย ตะไครห้ อม ตะไครแ้ กง หอม พรกิ สดเผ็ดจดั
กระเทียม ผกากรอง ใบน้อยหน่า ใบชะพลู ลกู มะกรูด

สตู ร 3 :

กําจัดเชือรา เปลือกประดู่ ขมนิ ชัน ใบสาบเสอื หัวไพล ตะไครห้ อม ตะไครแ้ กง เปลือกงวงกล้วย
ใบยคู า ใบมะรุม

แคน่ ีก็ดีกว่าสารเคมแี ล้ว ผมใช้กบั นาข้าวโดยไมใ่ ช้ยาฆา่ แมลงจากตลาดเลย พอเกยี วขา้ วแลว้ ไดข้ ้าว
ดกี ว่านาทใี ช้สารเคมี และรถทีลากข้าวไปขายบอกว่า ขา้ วสวยนาหนักดี และดีกว่านาอนื ๆ ทีเขาไป
ลากข้าว เขาบอกใหผ้ มทาํ ขายไดเ้ ลย

101

76.สารสกัดสมุนไพร - สูตรประจําตระกูล

บุบผาวดี อินทร์สร้อย 94 หมู่ 9 ต.บึงสามพัน
อ.บึงสามพัน จ.เพชรบูรณ์

...ดิฉันหมักกลอ้ มแกลม้ ไซโตคินนิน และสมนุ ไพรไลแ่ มลง ใช้แล้วน่าทงึ มาก สดุ ยอดเลยค่ะ ใช้กับ
มะนาว 40-50 ซซี .ี ต่อนา 20 ลิตร หนอนแกว้ ตวั เล็กตายสนิท ตัวใหญห่ วั ผอมโซ ใช้กับมะนาว ถวั เขยี ว
ไดผ้ ลดีมาก ดฉิ ันไม่ได้ฉีดบ่อย อาทิตยล์ ะครงั ยงั ไดผ้ ลกว่า 95% โดยมีสมนุ ไพร ดงั นี

ขา่ แก่ ไพลแก่ เหงา้ มหาหงส์ ชะพลู ขมนิ ชนั พริกเผด็ ๆ กระเทยี ม กระชาย สาบเสอื หวั ปลี เปลอื กแค
หางไหลแดง ตะไคร้หอม ใบสะเดา รากหมอ่ น หนอนตายหยาก งวงกลว้ ย ประทดั จีน บอระเพด็
มะนาว ใบยคู า ฝกคนู แก่ สบตู่ ้น เทยี นหยด ต้นกาํ แพงเมอื งจีน

(ยางต้นกาํ แพงเมืองจีนหยด ๆ ลงอ่างปลาหางนกยูงขนาด 1.20 ม. เพยี ง 2-3 นาทเี ทา่ นัน ปลาหางนก
ยูงหงายท้องทังอา่ ง) ทังหมดทวี ่ามานี ไม่ได้ซอื เลยสกั บาท เก็บตามขา้ งรวั ข้างสวน ในไร่ ซอื แตเ่ หล้า
ขาว 2 ขวด กบั หัวนาสม้ สายชู ใช้ในอตุ สาหกรรม 720 ซซี .ี ใสน่ าพอท่วม ใสเ่ หลา้ ขาวใสห่ วั นาสม้ สายชู
หมักไว้ 7 วัน แค่นีเรากไ็ ด้หวั เชือสมนุ ไพรไลแ่ มลงเปนสบิ ๆ ลติ ร ตน้ ทนุ แสนถกู และยงั หมักใช้ได้อกี 1
รุน่ ดว้ ย เขยี นจากประสบการณข์ องดิฉันเองจนเดยี วนีเปนสตู รประจาํ ตระกูลของดิฉันไปแลว้ ขนึ ปที 5
แล้ว ใช้ดจี งึ บอกตอ่

สารสกดั สมุนไพร 102
ปองกันกาํ จดั โรคและแมลงศตั รูพืช

77.สมุนไพร - ถัวฝกยาว

บุบผาวดี อินทร์สร้อย 94 หมู่ 9 ต.บึงสามพัน
อ.บึงสามพัน จ.เพชรบูรณ์

เมือตน้ ป 44 ดิฉันปลกู ถวั ฝกยาวดิฉันหมกั ยาสตู รรวมมติ รแตไ่ มถ่ งึ 30 อยา่ งหรอกคะ่ เพราะว่าไมม่ ี ที
ดิฉันใส่

1. ใบน้อยหน่า

2.ลกู ยอ

3. บอระเพด็
4. ฝกคนู
5. กลอย
6.สบตู่ ้น
7. สาบเสอื
8. สาบแลง้
9. ยาสบู
10.สม้ เชา้
11.ลกู มะกรูด
12.ขมนิ ชนั

วธิ ีทาํ

ใสส่ ว่ นผสมอย่างละ 3 กก. ใสถ่ งั 200 ล. ใสน่ าประมาณ 100 ล. เหล้า 1 ขวด นาสม้ อ.ส.ร. 150
ซซี .ี ลงทนุ น้อยทสี ดุ แลว้ ถวั เปนเพลียดําตอน 4-5 ใบดิฉันเอายาทีหมัก 40-50 ซซี .ี ต่อนา 20 ล. ฉีด
เพลียดําตาย ใบก็แหง้ ตามขอบใบบา้ งเล็กน้อย ดิฉันกลัวเพลยี จะไม่ตายจงึ ใช้มากไปหน่อย ปยุ นาก็
ใช้ได้ผลดมี ากเลยค่ะ ปยุ นาใช้ราดทางดนิ ถวั ฝกยาวขนึ ดจี รงิ ๆ คนเขาบอกว่า ถวั บ้านนียาวไม่เลิก ดฉิ ัน
จดยาสตู รรวมมิตรให้คนทรี ูจ้ กั และช่วยแนะนําเขา ใหม่ๆ เขาไม่เชือ แตต่ ่อมาเขากท็ าํ ทงั ปยุ ทงั ยาหมัก
สมนุ ไพร

103

78.สมุนไพร - ฝรัง ละมุด

สมบูรณ์ - ผาสุก สกุลตัน 49/7 หมู่ 7 ต. ท่านัด
อ. ดําเนินสะดวก จ.ราชบุรี โทร. (032) 360-746

สว่ นที 1 นํา หางไหลขาว หางไหลแดง หวั กลอย หนอนตายหยาก ลกู ยโี ถ (สาํ หรบั หนอนและแมลง)
ตะบนู เปลอื กแค  วา่ นนา หมาก เปลอื กพะยอม (สาํ หรบั รา) ของทงั หมดควรจะให้เทา่ ๆ กัน สบั หรอื
บดใสถ่ งั ใสน่ าพอทว่ ม ใสเ่ หลา้ ขาว 3 ขวด หัวนาสม้ 1 ขวดนีคือสว่ นที 1 ใช้ได้เลย 100 ซซี .ี ตอ่ นา 20
ลติ ร

สว่ นที 2 พชื รมิ ทางทัวไป สาบเสอื เปลอื กสะเดา ขา่ แก่ ตะไคร้หอม ใบดาวเรือง ใบน้อยหน่า ใบ
ผกากรอง ขมนิ ชนั แสยก สม้ เชา้ ฟาทะลายโจร พริก กระเทยี ม สบั บดใสถ่ งั ใสน่ าพอท่วม ใสเ่ หล้า 3
ขวด ใสห่ วั นาสม้ 1 ขวด เหมือนเดมิ เตมิ เปลือกพะยอม กันเหม็นกนั บดู หรอื เหม็นเน่า สว่ นในเวลาจะใช้
เอาสองสว่ นมารวมกนั เพือให้แมลงไม่ชินกลนิ ควรหาตวั เติม เช่น พรกิ ไทย ยาฉุน ในฝรงั เพลียเขาจะ
ชอบมาเกาะอยู่ตามขวั ผลหรอื ใต้ผลทเี ปนกลบี วิธีกาํ จัดกใ็ ช้ยาฉุน 1 กก. ใสน่ าสม้ พอทว่ ม หมกั ไว้ 24
ชม. แล้วกรองกากออก เติมเหลา้ ขาว 2 ขวด หัวนาสม้ ครงึ ขวด ใช้ 100 ซซี .ี + สมนุ ไพร กไ็ ดผ้ ลดี

กรณีละมดุ ถ้าใช้สมนุ ไพรขา้ งตน้ แลว้ ยงั ได้ผลน้อยใหล้ องสารสะเดาแบบประหยดั ดูนะคะ เมล็ด
สะเดา 1 กก. ยาจบั ใบ 100 ซซี .ี เอทธิลแอลกอฮอล์ 1 กก. หรอื เหล้าโรง35 ดีกรแี ทนก็ได้ เหลา้ 35 ดีกรดี ี
กว่าแต่เอทธิลแอลกอฮอลม์ ถี งึ 95 ดีกรจี งึ แรงกว่า เอทธิลปบละ 850 บาท เมลด็ สะเดา กก.ละไม่เกนิ
840 บาท นําเอทธิลแอลกอฮอลผ์ สมนายาจับใบใหเ้ ขา้ กัน ใสเ่ มล็ดสะเดาบดลงไป เขยา่ ให้เข้ากนั ปด
ฝาใหส้ นิท เก็บไว้ในทีรม่ นาน 24 ชม. เวลาจะใช้นําเมล็ดสะเดาทหี มักไว้เทลงในถังนา 10 ล. คนให้
เมล็ดสะเดากระจายตัวดี กรองเอากากออก เอานาทสี กัดไดไ้ ปผสมนาอกี 1,000 ล.ใช้ไดใ้ นเนือที 7 ไร่
ทงั หมดนีทําใช้อยู่เปนประจําจนละมดุ ดขี นึ ไมไ่ ด้ใช้สารเคมีเลย

สารสกดั สมุนไพร 104
ปองกันกาํ จัดโรคและแมลงศัตรูพืช

79.สารสกัดสมุนไพร - สารเคมี

อิศรา สกุลตัน 49/7 หมู่ 7 ต.ท่านัด อ.ดําเนิน
สะดวก จ.ราชบุรี (01) 587-3581

ผมใช้ยาสมนุ ไพรด้วยนะครบั ผมใช้ ใบสะเดา ใบยาสบู ใบน้อยหน่า ใบดาวเรือง ใบผกากรอง
ประทดั จีน สาบเสอื หเู สอื สบ่ตู น้ ตะไคร้หอม อย่างละ 1 หอบ มาสบั ใสป่ บตม้ จากนาสมนุ ไพร 1 ปบ
เคียวจนเหลือครงึ ปบ เวลาใช้ 200 ซซี .ี ต่อนา 20 ลิตร ฉีดหนอนรา่ นทมี ขี นตายครบั แลว้ สาํ หรบั คนที
ตดิ สารเคมแี ตอ่ ยากประหยดั ตน้ ทนุ นะครบั ใช้เมล็ดสะเดาบด 1 กก. ใสน่ าสะอาดลงไปพอทว่ ม ทงิ ไว้ 24
ชม. กรองเอากากออกเวลาฉีดถ้าหนอนเยอะใหใ้ สอ่ ะบาแมก็ ตนิ หรอื ทีคนสวนเรยี กว่ายาดาํ นะครบั ถา้
เพลียเยอะใหใ้ สแ่ ลนเนทขาว ถ้าเปนแลนเนทฟาจะเปนนามัน ทาํ ให้ลกู ลายไดน้ ะครบั

105

80.สมุนไพร - มีคุณภาพดีกว่าสารเคมี

นิรันดร์ - นงลักษณ์ โชตวิงศ์ 76 หมู่ 5 ต.ดอนไผ่
อ.ดําเนินสะดวก จ.ราชบุรี โทร. (032) 254-566

จากประสบการณท์ ใี ช้สารสกดั สมนุ ไพรมาเปนเวลากว่า 2 ป การใช้สมนุ ไพรฉีดหนอน ๆ จะไม่
ตายทนั ที แตม่ นั จะคอ่ ยๆ ตายบาง อนั นีทาํ ใหเ้ ราเขา้ ใจว่า ฉีดสมนุ ไพรไปทาํ ใหห้ นอนออ่ นแอ ไมก่ นิ
อาหารแลว้ มาเจอยาน็อค 25% (ยาน็อคธรรมดา ๆ) หนอนกต็ ายหมดสมนุ ไพรทใี ช้กบั แมลง มี หางไหล
แดง หางไหลขาวสะเดา หนอนตายหยาก บอระเพด็ ขมนิ กลอย ยาสบู ตะไคร้หอม พริก ขา่ ดปี ลี
ยโี ถ ดอกดาวเรือง สบตู่ น้ สาบเสอื ลกู ยอ กระชาย มะนาว มะกรูด กระเทยี ม ขอบชะนาง วา่ นนา
หมกั กบั นา + เหลา้ ขาว + หวั นาสม้ ใช้ 50-100 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลติ ร ใช้นาแรกหนเดยี วคะ่ สมนุ ไพรทใี ช้
สาํ หรบั โรคหรอื รา ใช้ ลกู ตะบนู ว่านนาหมากสดหรอื แหง้ เปลอื กเงาะ เปลอื กมงั คดุ เปลอื กพะยอมหมกั
กบั นา + เหลา้ ขาว + หวั นาสมั สายชู ใช้ 50-100 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลติ ร สาํ หรบั ไมย้ นื ตน้ เช่น สม้ ฝรงั
ละมดุ มะนาว หน่อไมฝ้ รงั ชมพ ู่ มะมว่ ง ผกั ใช้ 30-50 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลติ ร ใช้นาแรกหนเดยี วคะ่

สารสกดั สมุนไพร 106
ปองกันกําจดั โรคและแมลงศัตรูพชื

81.สมุนไพร ชีวภาพ - สารเคมี

บุญสืบ ม่วงเกร็ด 7/1 หมู่ 9 ต.คลองจินดา
อ.สามพราน จ.นครปฐม โทร. (034) 307-807

ทบี ้านผมมีพืนที 15 ไร่ ปลกู ชมพู่ทับทมิ จันทรแ์ ซมมะมว่ งฟาลนั แล้วปลกู เผอื กขา้ งรอ่ งอกี 4 ไร่ ชมพู่
ทลู เกล้าแซมฝรงั 4 ไร่ ปลกู มะม่วงฟาลนั 6 ไร่ ข้างรอ่ งปลูกเผือก พรกิ ขหี นู แตงไทย กลว้ ยนาว้า
มะยม มะปราง ลําไย มนั สาํ ปะหลงั มะเขือ สะเดา ตะไคร ้ แมงลัก กะเพรา ตอนแรก ๆ ใช้สารเคมี ปยุ
เคมรี ูส้ กึ ต้นโทรมมาก ฉีดยาฆ่าแมลงยหี อ้ อะไรก็เอาไมอ่ ยู่ จงึ หนั มาใช้ปยุ ชีวภาพบาํ รุงต้นบํารุงดินและ
สารสกดั สมนุ ไพรกาํ จัดโรคและแมลง สมนุ ไพรฉีดหนอน มี หนอนตายหยากตัวเมยี -ตวั ผู้ หางไหลขาว
หางไหลแดง ยาสบู ลกู ยโี ถ  เมลด็ สะเดา  ใบแก่ดาวเรือง เปลอื กพะยอม ใบยอแก่ อยา่ งละ 3-5 กก.
บดละเอยี ด ห่อดว้ ยตาขา่ ยไนลอน หมกั กับเหลา้ ขาว 4-5 ขวด หัวนาสม้ สายชู 1-2 ขวด นาเปลา่ พอ
ท่วม ปดฝาทงิ ไว้ 1-2 วัน คนยาวันละ 2 ครงั หมักยาไว้ 7 วัน จงึ นํามาใช้ สมนุ ไพรกําจดั แมลง มี
หางไหลแดง หางไหลขาว ดีปลสี ด หวั กลอย ลกู ยโี ถ สาบเสอื เสอื หมอบ ขา่ ขงิ กระชายแก่
ตะไคร้ พริกสด เปลอื กวา่ นหางจระเข้ กระเทยี มสด ใบผกากรองสด ใบโหระพา ใบสะระแหน่

วธิ ีทาํ : เหมอื นข้างต้นสมนุ ไพรกาํ จัดเชือราและแบคทีเรยี มี สาบเสอื ลกู ตะบนู หวั ไพล ตะไคร้ ลกู ยอ
สกุ ลกู แก่เทยี นหยด เปลอื กต้นแค ใบฝรัง เปลอื กงวงกลว้ ย ลกู กลว้ ยออ่ น ใบน้อยหน่า วิธีทําเหมือน
ข้างตนั ทกี ล่าวใช้ครงั ละ 30-50 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลิตร ฉีดตอนเยน็ ทกุ 3 วัน เดยี วนีไม่ตอ้ งใช้สารเคมีเลย

107

82.สมุนไพร - ถัวฝกยาว ผักสวนครัว นาข้าว

สุวรรณ ผาน้อย 22/2 หมู่ 12 ต.กองเอน
อ.อินทร์บุรี จ.สิงห์บุรี

ผมขอเลา่ ประสบการณท์ ผี มทําสมนุ ไพรทผี พู้ ันแนะนํามาใช้กบั ถัวฝกยาวและผกั สวนครวั หลายอยา่ ง
รูส้ กึ ทันทีว่าได้ผลดีมาก เมอื ก่อนผมใช้สารเคมีฉีด แต่ละครงั เหมน็ มากและรูส้ กึ แยม่ าก เดียวนีถ้าโรคไม่
ระบาดหนัก ผมจะไม่ใช้สารเคมีเลย ผมจะเอาสมนุ ไพรกล้อมแกลม้ ทาํ เองฉีดเปนประจาํ ทกุ 5 วัน ข้าวที
เคยเปนหนอนม้วนใบหรอื โรคใบขาวทีใกล้รม่ ไม้ ฉีดเปนประจําเดยี วนีไมเ่ ปนโรคเลย แปลงใกลเ้ คยี ง
กนั เขาเปนโรคกนั แตน่ าแปลง ผมไมเ่ ปน นาแปลงทีเปนแล้ว ลองใช้สมนุ ไพรไปฉีดดกู ็ไมห่ าย สมนุ ไพร
ทใี ช้

บอระเพ็ด ฟาทะลายโจร เปลอื กมะรง ใบสาบเสอื
ใบมนั สาํ ปะหลงั หวั หนอนตายหยาก ตะไคร้หอม

ตะไคร้แกง ขา่ ออ่ น ไพล วา่ นนา ใบน้อยหน่า 
ยาสบู พริกชฟี า

เอามาตําในครกใหญ่แลว้ เอามาใสถ่ ัง 20 ลติ ร ใสน่ าใหท้ ่วม เติมเหล้าขาว 1 ขวด หวั นาสม้ 1 ขวดลิโพ

สารสกัดสมนุ ไพร 108
ปองกันกําจดั โรคและแมลงศัตรูพืช

83.สมุนไพร - ละมุด

"แหม่ม" ปาริชาติ สุดแสง 174 หมู่ 4 ต.ประสาท
สิทธิ อ.ดําเนินสะดวก จ.ราชบุรี

ทดลองใช้สมนุ ไพรกับละมดุ ประมาณ 2 ป สมนุ ไพรทใี ช้มดี ังนี
หางไหลแดง 2 กก.
หนอนตายหยาก 2 กก.
เทยี นหยด 4 กก.
บอระเพด็ 2กก.
กระเทยี ม 2 กก.
ตะไคร้ ข่า ไมจ่ ํากดั
มะกรูด 2 กก.
ขมนิ 2 กก.

วธิ ีหมกั

หางไหลแดงสบั เลก็ ใๆใใหญใ่ ๆใเทา่ ทีมแี รงใใหนอนตายหยากหันใสก่ ระสอบเดียวกัน (กระสอบนาไหล
ผา่ นได้) เทียนหยด บอระเพด็ กระเทยี ม ข่า ตะไคร้ มะกรูด รวมกระสอบทีสอง เอาสองกระสอบใสใ่ น
ถงั 200 ลิตร ใสน่ า 100 ลิตร เหลา้ ขาว 2 ขวด ขมนิ ใสค่ รกตาํ แช่เหล้า 1 ขวด ใสถ่ งั 5 ลติ ร ขมนิ ใสแ่ ยก
ตา่ งหากเพราะขมนิ ถา้ ผสมนาดว้ ยจะเปนฝาสเี หลือง ๆ ลอยหน้านาถ้าใสเ่ หลา้ อยา่ งเดียวนาจะเหลอื งทัว
ทงั ถังและนาจะมีสเี หลืองเหมือนกับสารออกฤทธิทอี อกมาเตม็ ที

วธิ ีใช้

สมนุ ไพร 20 ลิตรตอ่ 14 ไร่ ผสมสารเคมี ชือสามญั ไซเปอรเ์ มทรนิ 25% สารจบั ใบโดบ๊ เปนสารสกัด
จากนามันปโตเลียม มีหนอนมากถงึ ใสส่ ารเคมี 1 ขวดสารจับใบ 2 ขวดหรอื บางทีกไ็ มใ่ สส่ ารเคมีแบบ
สลบั คราวกบั บอระเพด็ ใช้ แตต่ อนมีดอกกบั ลูกอ่อน ลกูู แก่ใกลเ้ กบ็ ไม่ใช้ ระยะเวลาฉีดหา่ ง 5-7 วัน ช่วง
เดอื นแรก ๆ ก็ 10 วัน หนอน เพลียแปง มนี ้อยลงกว่าใช้สารเคมีเพยี งอย่างเดียว แมลงวันทองยงั ไม่มี
อะไรเอาอยู่ แตพ่ อตดั ละมดุ ไปแล้วปลกู บวบ ใช้ลกู เหมน็ ใสถ่ งุ ตะข่ายแขวนไว้ แมลงวันทองไม่มี ลกู บวบ
ไม่คดงอ ใช้นามะกรูดและนามะนาว ผิวมะกรูดก็ใสห่ มักด้วยผิวมะนาวไม่ได้ใส่ หมักสมนุ ไพรนาแรก 7-
10 วัน ใช้หมดแล้วเติมนากบั เหลา้ เท่าเดมิ นามะกรูดประมาณ 1 ขวดถา้ นาสองยังไมไ่ ด้ใช้ ใสถ่ ัง
แกลลอนทาํ นาทสี าม เอาสมนุ ไพรกระสอบทีสองออก สมนุ ไพรเปลียนใหม่ใสท่ กุ อย่างเหมือนเดิม ถา้ นา
สองยังไมไ่ ดใ้ ช้ ใสถ่ ังหมกั ต่อ กลนิ ของสมนุ ไพรหอมเหมอื นทาํ ต้มยาํ และติดเล็บติดมอื ไป 2 วัน

109

84.สมุนไพร - มะขามแขก

สุภาภรณ์ ลางคุณเสน 82/1 หมู่ 6 ต.วังม่วง
อ.วังม่วง จ.สระบุรี

สมนุ ไพรฆ่าแมลงทใี ช้ประจาํ รวมทังฆ่าหนอน เพลียตา่ ง ๆ ขนานเดยี ว ใช้รวมกนั เลย สว่ นผสมก็มี

1.พริกขหี นูแดง 1 กก.
2.กระเทยี มทงั เปลอื ก 1 กก.
3.ขา่ แก่ 1 กก.
4.กระชาย 1 กก.
5.ฟาทะลายโจรทงั ต้น 5 กก. (ต้องการความขม)

เอาของทงั หมดบดปน หมกั ลงในถังนาตม้ สกุ ทเี ยน็ แล้ว 20 ลิตร ทงิ ไว้ 7-10 วันก็ใช้การได้  อัตราทใี ช้
10 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลิตร ถ้าต้นมใี บอ่อนหรอื ผักต่าง ๆ ใช้ 5 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลติ ร ตอ่ 5-7 วันคะ่

สารสกดั สมุนไพร 110
ปองกนั กําจดั โรคและแมลงศตั รูพืช

85.สมุนไพร - แคงเคอร์มะนาว

บุญเสริม - บัวหวัน 80/1 หมู่ 2 บ้านใหม่
ต.หนองโสน อ.เลาขวัญ จ.กาญจนบุรี

สตู ร 1 แกโ้ รคแคงเคอร์

วัสดสุ ว่ นผสม : สบู่ตน้ 2 กก. ก้านยาสบู ตากแหง้ 1 กก. เมล็ดสะเดาตากแห้ง 1 กก. เปลือกเงาะตากแห้ง 1
กก. เปลอื กมงั คดุ ตากแหง้ 1 กก.

วธิ ีทาํ

นําสว่ นต่างๆ มาบดละเอียด ใสน่ าเปลา่ พอทว่ ม นาสม้ สายชู 150 ซซี .ี เหล้าขาว 1/2 ขวด หมกั ไว้ 7 วัน
ก็นํามาใช้ได้ อตั ราทใี ช้ หวั เชือ 50 ซซี .ี ต่อนา 20 ลิตร ฉีดพ่นตอนเย็นทกุ 3-7 วัน หรอื ปนู กินหมากสี
ขาวขนาดเท่าหวั แม่มอื จะทําใหค้ ณุ ภาพดยี ิงขนึ

สตู ร 2 ปูนขาว ทาํ เองแกแ้ คงเคอร์
วธิ ีทาํ

นําเอาเปลอื กหอยแครงมาลา้ งทาํ ความสะอาดแล้วตากแดดให้แห้ง แลว้ เอามาเผาไฟจนสกุ เอามาตําให้
ปนกใ็ ช้ได้ ไม่จํากัดปรมิ าณ ทํามากไดม้ าก หลงั จากตาํ จนละเอยี ดเปนผงแล้วใหผ้ สมนาเปลา่ พอให้จบั
ก้อนเพือสะดวกในการเก็บ อตั ราการใช้ เปลือกหอยปนขนาดเท่าหัวแม่มอื ตอ่ นา 20 ลติ ร แก้โรค
แคงเคอรด์ ีเยียมนักใสส่ ารจบั ใบทกุ ครงั

สตู ร 3

เอายคู าลบิ ตสั สด 1 กก. มะกรูด 20 ผลผ่าซกี มาหมักกบั นาเปลา่ 7 วันจะไดห้ ัวเชือนามะกรูด เวลาใช้
20 ซซี .ี ต่อนา 20 ลติ รหรอื จะผสมรวมกบั สารสกดั สมนุ ไพรอย่างอนื ๆ กลนิ มะกรูดช่วยขบั ไล่แมลงแม่
ผีเสอื ไม่ให้เขา้ มาวางไข่ในสวนได้

111

86.สมุนไพร - สูตรบูชาคุณ

อุมา ชูวงศ์ 48 หมู่ 8 ต.ทําคา อ.อัมพวา จ.สมุทรสงคราม

สตู รสมนุ ไพรทดี ิฉันทําเอง ตะไคร้หอม หางไหลแดง ขมนิ ชนั ข่า กระทอื หนอนตายหยาก หวั กลอย
บอระเพ็ด หางจระเข้ สาบเสอื แสยก ไพล วา่ นนา ตะบูน หมากแหง้ อย่างละ 3 กก. ตอ่ ไปนีใสเ่ ทา่
ทหี ามาได้

ใบดาวเรือง ใบยอ เปลอื กมงั คดุ ใบกะเพรา ใบสะเดา กะทกรก ชะพลู เปลอื กแค เปลอื กเงาะ มะกรูด
ยาฉุน เหลา้ ขาว ลกู -ใบลาํ โพง ดอก-ใบผกากรอง ใบมนั สาํ ปะหลงั รวม 30 อยา่ ง

วธิ ีทาํ

นําสมนุ ไพรทังหมดมาสบั ละเอยี ดใสใ่ นถัง 200 ลติ ร ใสน่ า 40 ลิตร ใสเ่ หล้าขาว 4 ขวดหมกั ทงิ ไว้ 10-
15 วันก็ใช้ได้ อตั ราทใี ช้ 20-30 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลิตร ทกุ ๆ 3-5 วัน ใสส่ ารจบั ใบดว้ ย พืชทใี ช้เปนผกั
สวนครวั ทังหมด ต้นไมผ้ ลกใ็ ช้ได้ดี ตอนนีนานเกอื บปแล้วไม่ต้องใช้สารเคมเี ลย ดีจรงิ ๆ คะ่

สารสกดั สมุนไพร 112
ปองกนั กําจัดโรคและแมลงศตั รูพืช

87.สมุนไพร - ได้ผลดี สุขภาพดี

สมพงษ์ ยาวเจริญ 19/2 หมู่ 8 ต.บางกระเจ้า
อ.เมือง จ.สมุทรปราการ

สตู รสมนุ ไพรปองกันแมลง มี สาบเสอื ขงิ ขา่   ตะไคร้หอม ตะไตร้แกง อยา่ งละ 1  กก. เถาบอระเพค็
หนอนตายหยาก วา่ นนา พริกชฟี า เมลด็ -ใบสบู่ตน้ ใบ-ผลสะเดา ลกู ยโี ถ เมลด็ หวาย ฟาทะลายโจร
ยาฉุน หวั กลอย มะกรูด ตน้ -ใบ-ดอก-ผลลาํ โพง หมากสด ใบ-ดอกเทยี นทอง ใบขเี หลก็ หวั นาสม้
สายชู 150 ซีซี. เหลา้ ขาว 1 ขวด

วธิ ีทาํ

สบั สมนุ ไพรใหแ้ หลก หมกั ใสน่ าพอท่วมในถังพลาสติกขนาดจุ 20 ลติ ร หมักไว้ 1 เดอื น แล้วเอาไปใช้กับ
มะนาว ในอัตราสมนุ ไพร 10 ซซี .ี ต่อนา 20 ลิตร 4 วันฉีดครงั หนึง ปรากฏว่าเอาไมอ่ ย่ผู มจงึ เพิม
สมนุ ไพรเปน 30 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลิตร เทยี วนีได้ผล แมลงไม่มารบกวน เช่น เพลยี แปง เพลียหอย และ
หนอนชอนใบ ไม่มีเลย มแี ต่หนอนแกว้ บา้ งเท่านันทีอยูไ่ ดแ้ ตไ่ มม่ าก นาน ๆ ถงึ จะมีใหเ้ หน็ ผมใช้วิธีจับบี
ใหม้ ันตาย เมือใช้สมนุ ไพรบอ่ ย ๆ เข้า อตั ราสมนุ ไพร 30 ซซี .ี ต่อนา 20 ลติ ร ฉีดพ่นระยะ : วันตอ่ ครงั
ขยายเวลาเปน 7 วันต่อครงั ไดโ้ ดยไม่มีแมลงมารบกวน แต่กลับมีแมลงธรรมชาตอิ ยเู่ ปนจาํ นวนมาก
เช่น ตวั เต่าทอง ตกั แตนตาํ ข้าว พวกนีจะคอยจับกนิ แมลงและหนอนอย่ทู กุ วัน เมือกอ่ นนีผมใช้สารเคมี
ประจาํ ยิงใช้แมลงศัตรูพชื ยงิ มแี ลว้ ก็ไม่เคยเหน็ แมลงธรรมชาตเิ ลย แตเ่ ลิกใช้สารเคมหี ันมาใช้สาร
สมนุ ไพรแมลงศัตรูพืชไมม่ ี มแี ตแ่ มลงธรรมชาติ

113

88.สมุนไพร - แปลงเกษตรสาธิตของโรงเรียน

สัมพันธ์ รุ่งจาํ รัส 27/1 หมู่ 9 ต.ดอนแร่ อ.เมือง
จ.ราชบุรี

ผมสง่ รายละเอยี ดเรอื งการใช้สารสมนุ ไพรกบั แปลงผักสาธิตทโี รงเรยี นวัดทงุ่ หญา้ คมบางได้ผล
เปนทีน่าพอใจเพราะว่าหนอนและแมลงไมม่ ารบกวนเลย สมนุ ไพรทีใช้ก็มี บอระเพด็ 2 กก. กลอย 5
กก. เมลด็ สะเดา 2 กก. มะกรูดแลว้ แตจ่ ะใช้ เหลา้ ขาว 1 แก้ว นา 10 ลติ ร หมกั ไว้ 7 วัน อัตราทใี ช้ 30
ซซี .ี ต่อนา 20 ลติ ร ฉีดพน่ ทกุ ๆ 3 วัน ฉีดพ่นแล้วยอดจะพ่งุ ยอดขาวสมนุ ไพรทกุ ชนิด

ถ้าเราศึกษาและทาํ ความเขา้ ใจให้ดีเมอื ใช้จะไดผ้ ล เพราะว่าสมนุ ไพรแตล่ ะชนิดมสี ารออกฤทธิและ
สารทาํ ลายลา้ งอยู่ในตัวของมันเองสาํ หรบั โรคและแมลงแต่ละชนิด สว่ นราสมนุ ไพรทใี ช้กม็ ี เปลอื ก
มงั คดุ เปลอื กเงาะ ลกู มะเกลอื กระเทยี ม ใบยคู า หวั นาสม้ สายชู 100 ซีซี. เหลา้ ขาว 1/2 ขวด นา 10
ลติ ร หมัก 7 วันใช้การได้ ใช้กบั โรงเรอื นเพาะเห็ดฟาง เหด็ นางฟาอตั ราทใี ช้ 50 ซซี .ี ต่อนา 20 ลิตร
ฉีดพ่นใหท้ ัวโรงเรอื นก่อนเพาะเห็ด โรคและแมลงจะไม่มีรบกวน

สารสกัดสมนุ ไพร 114
ปองกนั กําจดั โรคและแมลงศัตรูพชื

89.สมุนไพร - รมควันไล่แมลง

พลทหารรวิวงษ์ กาญจนวิสทิ ธิ ค่ายภาณุรงั สี (1)กองรอ้ ยบรกิ ารที 3 ต.โคกหมอ้ อ.เมอื ง จ.ราชบรุ ี

เรอื งการใช้สมนุ ไพรกับแมลงศัตรูพชื ประเภทดดู กินนาเลยี งก็คอื ต้นไม้ในช่วงออกดอก เราตอ้ ง
รกั ษาดอกไว้เพอื จะได้ติดผลในภายหลงั ผมก็ทดลองใช้ควันไฟรมตามช่อดอก เรอื งนีคณุ อาเคยนําลงไว้
ในเกษตรใหม่ครงั หนึงแล้ว วิธีการ คอื เราเอาไฟมาก่อในกระปองใหเ้ กดิ ถ่านเพือทีจะเอาสมนุ ไพรใสล่ ง
ในกระปองกจ็ ะเผาผลาญเอาสารทีอยใู่ นสมนุ ไพรออกมาไล่แมลง เมอื เรากอ่ ไฟแลว้ กเ็ อาสมนุ ไพรใส่ ก็
จะเกดิ ควันสมนุ ไพรทีมกี ลนิ ฉุนทีสดุ ในการทาํ ครงั นี เราเอา ยาสบู ยาฉุน เปนหลกั อันดบั ต่อมาก็คือ
ตะไคร้หอม สะเดา กะเพราผี สาบเสอื เพือให้มปี ระสทิ ธิภาพสงู ขนึ กใ็ ห้ใสต่ ัวเสรมิ เช่น การบูร
กาํ มะถัน สว่ นผสมพวกนีใสล่ งไปในกระปองทมี ไี ฟก็จะเกดิ ควัน กลนิ สมนุ ไพรในควันจะขับไลแ่ มลงตาม
ช่อดอกมะมว่ งและดอกไมอ้ นื ๆ โดยเฉพาะเพลียจักจนั ในช่อมะม่วงและช่อมะปราง

ผมทดลองแลว้ ได้ผลจรงิ ๆ เพลยี จกั จันจะหลน่ จากตน้ มะม่วงลงใหเ้ หน็ กับตาเลยครบั คณุ อา ก็เลย
กลายเปนอาหารของมดไป ถา้ เปนสวนขนาดใหญ่ เราอาจใช้ถงั 200 ลิตรก่อไฟได้ อย่างน้อยก็ทาํ ให้
มันหนีไปถา้ มนั ไม่ตาย การใช้ต้องใช้ตดิ ต่อกนั บอ่ ย ๆ หลายๆ ครงั และควรใช้ตอนช่วง 5 โมงเยน็ จะดี
มาก สลับกบั ใช้นาลา้ งช่อมะมว่ งดว้ ยก็จะดี มาถงึ ตรงนีแล้วผมคดิ ไปถงึ เครอื งทําควันของคนเลียงผงึ
ถ้าเรามแี บบทเี ขาใช้กนั ก็จะดี เอาเครอื งทําควันทีใช้กบั ผงึ นันมาใช้เสยี เลย

115

90.สมุนไพร - มะขามเทศ

สีไพร อินทองหลาง 70 หมู่ 3 บ้านหนองสองตอนใต้ ต.ชัยนารายณ์ อ.ชัยบาดาล จ.ลพบุรี

ตอนนีมะขามเทศตดิ ดอกและมีฝกบ้างเล็กน้อย หนูฉีดสมนุ ไพร วันเว้นวัน ตอนเย็นประมาณ 6 โมง
หรอื 1 ท่มุ สมนุ ไพรหนูใช้ก็ยงั บอกไมไ่ ดว้ ่าสามารถใช้ไดผ้ ลมากน้อยแคไ่ หน เพราะหนูเพิงทดลองใช้
เปนปแรก และตอนนีมะขามเทศยงั ติดฝกไม่เยอะแตก่ ม็ ีฝกอยบู่ ้างกย็ ังไม่มีอะไรมารบกวน แต่ของคน
อืนมีแมลงมาเจาะทีฝกแลว้ สมนุ ไพรทหี มกั ก็มี

1.ลกู -ใบสบตู่ ้นชะพลู
2. ใบสะเดา
3.ตน้ -ใบสาบเสอื
4. ตะไคร้แกง
5. ใบน้อยหน่า
6.ใบมะระขนี ก
7.เปลอื กตน้ แค
8. ใบมะละกอ
9.หวั ไพล
10.ใบเทยี นหยด
11. กะเพรา
12.หวั กลอย
13. หางไหลแดง
14. หางไหลขาว
15. หนอนตายหยากตัวเมยี
16.วา่ นนา
17. ตะไคร้หอม
18.ขมนิ ชนั
19. มะกรู ด

อย่างละ 2 กก. ใสน่ าพอท่วม ใสเ่ หล้าโรง 2 ขวด เหลา้ ปา 8 ขวด นามะกรูด 3 ขวด อตั ราทใี ช้ สมนุ ไพร
20 ซซี .ี ตอ่ นา 20 ลติ ร หนูเอามะกรูดมาผา่ ซกี แลว้ บีบเอานาออก เอาแต่เปลือกแช่นาเปลา่ เมอื เปลือก
มะกรูดเปอยหนูก็ทดลองเอามาใสผ่ สมกบั สมนุ ไพรอีกเพอื เอากลินโดยใช้นาแช่มะกรูด 10 ซซี .ี สมนุ ไพร
20 ซซี .ี นา 20 ลิตร ตอนนีหนูสงั เกตดูกเ็ รมิ เห็นแล้วว่าจะต้องไดผ้ ลแน่นอนในอนาคตไมต่ ้องพงึ สาร
เคมีอกี

สารสกัดสมนุ ไพร 116
ปองกันกาํ จัดโรคและแมลงศัตรูพชื

91.สมุนไพร - มะม่วง มะกรูด ส้มโอ

จ.ส.อ.จิตรยุทธ หอมแสง 132 หมู่ 6 ต.จอมบึง
อ.จอมบึง จ.ราชบุรี โทร. (032)262-009

ผมตดิ ตามรายการ "สสี นั ชีวิตไทย" ตงั แต่วารสารฉบับที 15 เปนต้นมา และก็ได้ทาํ ปยุ นาชีวภาพสตู ร
กลอ้ มแกล้ม พรอ้ มดว้ ยการหมกั สารสกดั สมนุ ไพรใช้สาํ หรบั ไลแ่ มลง ฉีดในสวนไมผ้ ล ผมปลูกมะมว่ ง
มะกรูด สม้ โอ ไว้จาํ นวนหนึง ก็ไดผ้ ลดมี าก ทาํ ให้แมลงทมี ารบกวนน้อยลงไป ผมจะบอกสตู รสมนุ ไพร
ทผี มใช้หมักไลแ่ มลงพรอ้ มวิธีทาํ ดังนี

หางไหลขาว ไพล ขมนิ ชนั บอระเพ็ด ใบ-เมลด็ สบตู่ ้น
สาบเสอื เมลด็ สะเดาแหง้ ตะไคร้หอม แสยก

ชะพลู หเู สอื หนอนตายหยากตัวเมยี เทยี นทอง
ลกู ตะบนู ดีปลี ใบ-เมลด็ ผกากรอง เมลด็ ละหงุ่ พริกขหี นูสดแก่

กลว้ ยออ่ น เปลอื กเงาะ เปลอื กประดู่ เปลอื กมงั คดุ
เปลอื กแค นามะพร้าวออ่ น เปลอื กสบั ปะรด เหลา้ ขาว เปลอื กพะยอม

วธิ ีทาํ
นําสมนุ ไพรเหลา่ นีมาโขลกในอตั ราสว่ นอย่างละเทา่ ๆ กนั แลว้ ใสใ่ นโอง่ มงั กรขนาดจุ 9 ปบ หอ่ โดยใส่
ไว้ในมงุ้ กรองอีกชันหนึง โดยใสน่ าพอท่วมแล้วเติมเหลา้ ขาว 3 ขวด นามะพรา้ วอ่อน 3 ลกู มะกรูดผ่า
ซกี ใสล่ งไป 30 ลูก มนี ้อยใสต่ ามน้อยเปลอื กตาสบั ปะรดสบั ใสล่ งไปด้วยเพอื เปนตวั ในการย่อยแล้วใส่
เปลอื กพะยอมเพือปองกนั การบดู เน่า ไมต่ ้องใสก่ ากนาตาล พอนาสมนุ ไพรหมดกห็ ามาเตมิ อกี โดยไม่
ตอ้ งนําของเก่าทงิ แล้วเตมิ นาลงไปใหม่ การหมักและวิธีการใช้ หมักไว้ 7 วันจงึ นํามาใช้ในอตั รา นา
200 ลติ รต่อสมนุ ไพร 5 ลิตรปล่อยไปกบั สปรงิ เกอรใ์ นตอนเยน็ 3 วัน / 1 ครงั ในกรณีเดินฉีดผมใช้
สมนุ ไพร 2 ลิตร / นา 200 ลิตร แลว้ ใสน่ ายาล้างจานกลนิ มะนาวลงไปดว้ ยถา้ ไม่มผี มจะใช้ผงซกั ฟอก
บรสี แทนผมกย็ ังใช้อย่เู ปนประจาํ ทังประหยดั ต้นทนุ สมนุ ไพร 1 โอง่ ใช้เปนปเลยครบั

117

92.สมุนไพร - สูตรยอดดี

นันท์สุรัตน์ รักรุ กรบ 86 หมู่ 2 ต.จระเข้เผือก
อ.ด่านมะขามเตีย จ.กาญจนบุรี โทร. (01) 849-9201

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ

สะเดา หางไหลขาว ทางไหลแดง ยาฉุน ยาสบู หนอนตายหยาก ขอบชะนาง มะลนิ รก วา่ นนา
ตะบูน ขิงขา่ ตะไคร้แกง ตะไคร้หอม พริกสด พริกไทย ดปี ลี ขมนิ ชนั ไพล กลอย บอระเพด็ ซาก
สม้ เชา้ มะเกลอื ยคู าลบิ ตัส โขลกหรอื บดละเอยี ดสว่ นผสมทงั หมดให้เขา้ กนั ดี นาทอี อกมาอย่าทงิ
บรรจลุ งถงั ใสน่ าท่วม 2-3 เท่า ใสเ่ หลา้ ขาว 4-5 ขวด หมกั นาน 10-20 วัน ได้นาหัวเชือ

วธิ ีใชแ้ ละอตั ราใช้

นาหวั เชือ 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพ่นช่วงอากาศไมร่ อ้ น ให้ทวั ทรงพมุ่ ทงั ใตใ้ บบนใบ ทกุ 3-5
วัน

ศัตรูพชื เปาหมาย

กาํ จัดหนอนและแมลงปากกัด/ดดู โดยตรง ขับไล่แม่ผเี สอื ไม่ใหเ้ ขา้ วางไขแ่ ละทําใหไ้ ขข่ องแมผ่ ีเสอื
ฝอ ไมส่ ามารถฟกออกเปนตัวได้ กาํ จดั เชือรา แบคทีเรยี และไวรสั

สารสกดั สมนุ ไพร 118
ปองกันกาํ จัดโรคและแมลงศัตรูพชื

93.สมุนไพร - สูตรไล่ล่า

ล่า กุลีน้อย 135 หมู่ 1 ต.ปากช่อง อ.จอมบึง
จ.ราชบุรี โทร. (01) 944-8494

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ

สะเดา หนอนตายหยาก หางไหล บอระเพ็ด พริกสด ยโี ถ วา่ นนา ตะบนู กลอย ยาเสน้ ยาฉุน
ดาวเรือง ปะทดั จีน วา่ นหางจระเข้ ตะไคร้หอม ดปี ลี โขลกหรอื บดละเอยี ดสว่ นผสมทงั หมดใหเ้ ขา้
กัน นาทอี อกมาอยา่ ทงิ บรรจลุ งในถังหมกั ใสน่ าท่วม 2-3 เท่า ใสล่ กู มะกรูดผ่าครงึ 10-20 ลกู ใส่
เหล้าขาว 4-5 ขวด หมักนาน 10-15 วันไดน้ าหัวเชือ

วธิ ีทาํ และอตั ราใช้

นาหวั เชือ 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพ่นช่วงอากาศไมร่ อ้ น ใหท้ วั ทรงพ่มุ ทงั ใตใ้ บบนใบ ทกุ 3-5
วัน

ศัตรูพชื เปาหมาย

กําจดั หนอนและแมลงปากกดั ดูด ขับไถ่แมผ่ เี สอื ไม่ใหเ้ ขา้ วางไข่ ทาํ ใหไ้ ข่ของแมผ่ เี สอื ฝอฟกออกไม่
ได้กาํ จดั เชือรา แบคทีเรยี ไวรสั

119

94. สมุนไพร - สูตรชาวไร่

ลักษมี สุขกําเนิด 127/2 หมู่ 5 ต.หัวลํา อ.ท่าหลวง
จ.ลพบุรี โทร. (01) 561-6784

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ

สตู รกําจัดหนอน : สะเดา หนอนตายหยาก ทางไหล สม้ เช้า กลอย ยาสบู ยาฉุน บอระเพ็ด
สตู รไลแ่ มลง : สาบเสอื กระเทยี ม ขงิ ขา่ ตะไครห้ อม ตะไครแ้ กง มะกรูด กระชาย
สตู รกําจัดรา : ว่านนา น้อยหน่า หางจระเข้ มงั คดุ ยูคาลบิ ตัส หมาก มะรุม รากหมอ่ น กระเทียม
พรกิ ไทย ดปี ลี

โขลกหรอื บดละเอยี ดสว่ นผสมแตล่ ะสตู ร นาทอี อกมาอย่าทงิ บรรจลุ งถงั ๆ ละสตู ร ใสน่ าท่วม 2-3 เท่า
ใสเ่ หลา้ ขาว 5-10 ขวด หมักนาน 10-15 วัน ได้นาหัวเชือ

วธิ ีใชแ้ ละอตั ราใช้

นาหัวเชือ 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพน่ ช่วงอากาศไม่รอ้ น ใหท้ วั ทรงพมุ่ ทงั ใต้ใบบนใบ ทกุ 3-5
วัน
ศัตรู พืชเปาหมาย

สตู รกําจดั หนอน กําจดั หนอนและแมลงปากกดั /ดดู โดยตรง
สตู รขับไล่แมลงขบั ไลแ่ มผ่ ีเสอื ไมใ่ ห้เข้าวางไขท่ าํ ใหไ้ ข่ของแม่ผีเสอื ฝอไม่สามารถฟกออกเปนตวั ได้
สตู รกาํ จัดรา กําจดั เชือรา แบคทเี รยี และไวรสั

สารสกดั สมนุ ไพร 120
ปองกันกาํ จดั โรคและแมลงศตั รูพืช

95. สมุนไพร - สูตร พี.เค.

"พ่อเก๋" บุญสม ชินปนเกลียว 2/1 หมู่ 1
ต.ยางม่วง อ.ท่ามะกา จ.กาญจนบุรี โทร. (034) 649-575

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ

สตู รกําจัดหนอน : หน่อไม้ฝรงั หางไหลขาว หางไหลแดง หนอนตายหยาก ว่านนา ตะไครห้ อม
สาบเสอื ยาฉุน ลกู ยโี ถ

สตู รไลแ่ มลงแมผ่ เี สอื เพลยี ไฟ ไรแดง : ตะไครห้ อม หางไหลขาว สาบเสอื ขงิ ขา่ ยาสบู

สตู รจัดเชอื รา : ขอบชะนาง พะยอม ครกั ตะโก เปลือกแค ว่านนา ตะบูน

สตู รกําจัดหมดั กระโดด : ว่านนา ขมนิ มะระขีนก

สตู รกําจัดแมลงปากกดั /ดดู : ทางไหล หนอนตายหยาก ว่านนา ตะไครห้ อม สาบเสอื ยาฉุน ลูก
ยโี ถ บอระเพด็ มะระ ขอบชะนาง โขลกหรอื บดละเอียด

สว่ นผสมแตล่ ะสตู ร นาทอี อกมาอยา่ ทงิ บรรจลุ งถัง ๆ ละสตู ร ใสน่ าทว่ ม 2-3 เทา่ ใสเ่ หลา้ ขาว 2-3
ขวด หมกั นาน 2 เดอื น ได้นาหวั เชือ

วธิ ีใชแ้ ละอตั ราใช้

นาหวั เชือ 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพน่ ช่วงอากาศไมร่ อ้ น ใหท้ วั ทรงพ่มุ ทงั ใตใ้ บบนใบ ทกุ 3-5
วันถ้ามีศัตรูพืชรบกวนอยา่ งหนัก ฉีดพ่นสารเคมกี ่อน 1-2 รอบแล้วคมุ ดว้ ยสารสกัดสมนุ ไพร

ศัตรูพชื เปาหมาย

สตู รกาํ จดั หนอน สาํ หรบั กาํ จดั หนอนเจาะต้น เจาะหน่อ หนอนกนิ ใบในแปลงหน่อไมฝ้ รงั พืชผัก
และไมผ้ ล
สตู รไลแ่ มลง สาํ หรบั กําจัดเพลยี ไฟ เพลียกระโดด เพลยี จกั จนั ไร
สตู รกําจัดแมลงปากกัด/ดูด สาํ หรบั กาํ จดั ศัตรูพชื ในนาข้าวโดยเฉพาะ

121

96. สมุนไพร - สูตรทรัพย์สมบัติ

สมบัติ มาสว่าง 312 หมู่ 3 ต.ด่านช้าง อ.ด่านช้าง
จ.สุพรรณบุรี โทร. (01) 365-6148

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ :

วา่ นนา สะเดา หางไหลขาว หางไหลแดง ตะบูน ขอบชะนาง หนอนตาย หยาก สบตู่ น้ สม้ เชา้
มะลนิ รก มะคาํ ดีควาย ตะโก สะระแหน่ หเู สอื พริกสด พริกไทย ดปี ลี ขงิ ขา่ ไพล ขมนิ กะเพรา
ตะไคร้แกง ตะไคร้หอม บอระเพด็ ยาสบู ยาฉุน วา่ นหางจระเข้ ดาวเรือง ผกากรอง ชงิ ชา้ ชาลี
ตะบูน โขลกหรอื บดละเอียดสว่ นผสม ทงั หมดใหเ้ ข้ากันดี นาทอี อกมาอย่าทงิ บรรจลุ งถัง ใสน่ า
ทว่ ม 2-3 เทา่ ใสเ่ หล้า 4-5 ขวด ใสห่ ัวนาสม้ สายชู 1 ขวด หมกั นาน 10-20 วัน ได้นาหวั เชือ

วธิ ีใชแ้ ละอตั ราใช้ :

นาหวั เชือ 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพน่ ช่วง อากาศไม่รอ้ น ใหท้ วั ทรงพ่มุ ทงั ใตใ้ บบนใบ ทกุ 3-5
วัน

ศัตรูพชื เปาหมาย :

กาํ จัดหนอนและแมลงปากกดั /ดูดโดยตรง ขบั ไล่ แม่ผเี สอื ไม่ให้เข้าวางไข่และทาํ ให้ไข่ของแม่ผเี สอื
ฝอไม่สามารถฟกออกเปนตวั กําจัดเชือรา แบคทีเรยี และไวรสั

สารสกดั สมนุ ไพร 122
ปองกันกาํ จัดโรคและแมลงศัตรูพืช

97. สมุนไพร - สูตรสร้างตัว

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ

หนอนตายหยาก หางไหล สะเดา กลอย สาบเสอื ตะไคร้หอม ขมนิ ชนั สบตู่ น้ ไพล ยาฉุน วา่ น
หางจระเข้ มงั คดุ บอระเพด็ หมาก โขลกหรอื สบั เล็กสว่ นผสมทงั หมด นาทอี อกมาอยา่ ทงิ บรรจุ
ลงถังหมกั ใสน่ าทว่ ม 2-3 เทา่ ใสเ่ หล้าขาว 10% ของนา ใสน่ าสม้ สายชู 10% ของเหลา้ ขาว หมัก
นาน 10-15 วัน ได้นาหวั เชือ

วธิ ีใชแ้ ละอตั ราใช้

นาหวั เชือหมักสด 20-30 ซซี .ี หรอื นาหัวเชือกลนั 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพน่ ช่วงอากาศไม่
รอ้ น ใหท้ ัว ทรงพมุ่ ทังใต้ใบบนใบ ทกุ 3-5 วัน

ศัตรูพชื เปามาย

กาํ จดั หนอน-แมลงปากกัด/ดูดทกุ ชนิดโดยตรง ขบั ไล่แมลงแมผ่ ีเสอื ไมใ่ หเ้ ข้าวางไข่ หรอื ทําให้ไข่
ฝอไม่ สามารถฟกออกเปนตัวได้ และกาํ จดั เชือรา แบคที

หมายเหตุ : เจ้าของสูตรทาํ สารสกัดสมุนไพรทังสาํ หรับใช้เองและส่งให้ บ.มานพการเกษตร จํากัดโทร. (01) 651-4933] จําหน่ายภายใต้ชือ
การค้า "เซฟคอร์ส" เปนสารสกัด สมุนไพรชนิด กลัน และใช้ปุยนาชีวภาพสูตรกล้อมแกล้ม (ทาํ เอง) ในแปลงเกษตรแบบผสมผสานทาํ ให้ ต้นทุน
ลด ผลผลิตเพิม สร้างรายได้จนมีฐานะดี ยุพิน ฉลาดถ้อย 2 หมู่ 8 ต.วังเย็น อ.แปลงยาว
จ.ฉะเชิงเทรา โทร. (01) 949-2181

123

98. สมุนไพร - สูตรมืออาชีพ

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ :
สตู รกาํ จัดหนอน สะเดา หนอนตายหยาก หางไหล บอระเพ็ด ขมนิ ชัน สบตู่ น้ สาบเสอื ยาสบู ยาฉุน
กลอย ชิงช้าชาลี
สตู รขบั ไลแ่ มลง ขงิ ขา่ พรกิ สด ยาสบู ยาฉุน น้อยหน่า ตะไครห้ อม สาบเสอื
สตู รกาํ จัดเชอื รา ว่านนา มังคดุ ยคู าลบิ ตัส หมาก กระดกู ไก่ ขมนิ ชัน กระเทียม หูเสอื สะระแหน่
ตะบูน

โขลกหรอื บดละเอียดสว่ นผสมทงั หมด นาทอี อกมาอย่าทงิ บรรจลุ งถังหมกั แบบแยกถัง ๆ ละ สตู ร ใส่
นาทว่ ม 2-3 เทา่ ใสเ่ หล้าขาว 10 % ของนา หมกั ทงิ ไว้ 10-15 วัน ได้นาหัวเชือ

วธิ ีใชแ้ ละอตั ราใช้ :
นาหัวเชือ 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพ่นช่วงอากาศไม่รอ้ น ใหท้ วั ทรงพ่มุ ทงั ใตใ้ บบนใบ ทกุ 3-5
วัน

ศัดรูพชื เปาหมาย :
ปองกนั ขับไล่ กาํ จดั โรคและแมลงศัตรูพชื ตามสตู รแตล่ ะสตู ร

หมายเหตุ : เจ้าของสูตรมีความรู้พืนฐานด้านสมุนไพรสาํ หรับคนมาก่อน แล้วนําประสบการณ์มาทําสารสกัดสมุนไพรสาํ หรับพืชปรากฎว่าได้ดี

เดิมทาํ สารสกัดสมุนไพรเพือใช้เอง ต่อมาได้ผลิตส่งให้ บ.กรีนพลาน่า จํากัด [โทร.(02) 903-8437] จาํ หน่ายภายใต้ชือการค้า "รีน่า" เปนสาร

สกัดสมุนไพรหมักสด สูตรต่างๆ อาทิ สูตรกําจัดหนอนสูตรไถ่แมลง และสูตรกําจัดเชือรา

- อนันต์ ผ่องใส 110/1 หมู่ 1 บ้านเขาช่อง ต.เขาสามสิบหาบ อ.ท่ามะกา จ.กาญจนบุรี โทร. (01)857-4025

สารสกัดสมุนไพร 124
ปองกันกําจัดโรคและแมลงศตั รูพชื

99. สมุนไพร - สูตรสารเคมีขยาด

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ

หางไหลขาว หางไหลแดง หนอนตายหยาก กลอย ขมนิ ชนั ไพล ยคู าลบิ ตัส สะเดา พริกสด ข่า
กระชาย กระเทยี ม ตะไคร้หอม สาบเสอื มงั คดุ ยาสบู ยาฉุน ตะบูน สบู่ตน้ มะระ โขลกหรอื บด
ละเอยี ดสว่ นผสมทังหมด นาทอี อกมาอย่าทงิ ใสล่ งถงั ใสน่ าทว่ ม 2-3 เทา่ ใสเ่ หล้าขาว 10% ของนา
ใสห่ ัวนาสม้ สายชู 10% ของนา หมักนาน 10-15 วัน ได้นาหัวเชือ
อตั ราใช้ :

นาหวั เชือ 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพน่ ช่วง อากาศไม่รอ้ น ใหท้ วั ทรงพ่มุ ทงั ใตใ้ บบนใบ ทกุ 3-5
วัน
ศัตรูพชื เปาหมาย :

กาํ จดั หนอน แมลงปากกัด/ดูด ขบั ไลแ่ มลงแมผ่ ีเสอื ไม่ให้เขา้ วางไขท่ ําให้ไข่หนอนฝอ กําจดั เชือรา
แบคทีเรยี และไวรสั

หมายเหตุ : เจ้าของสูตรเคยเปรียบเทียบการใช้สารสกัดสมุนไพรกับสารเคมี ชนิดแปลงต่อแปลง ครังต่อครัง ปรากฏว่าในแปลงทีใช้สารเคมีมี
ศัตรู พืชระบาดเพิมขึน ส่วนแปลงทีใช้สารสกัดสมุนไพรหยุดการระบาดได้เด็ดขาดประสิทธิภาพสูงถึงขนาดผลิตส่งให้ บริษัท มานพการ
เกษตร (โทร. (01) 651 -4933) จาํ หน่ายภายใต้ชือการค้า"เซฟคอร์ส" เปนสมุนไพรหมักสดทีมีสารออกฤทธิกําจัดหนอน ขับไล่แมลง และกาํ จัด
เชือรา
- ชาตรี คงอยู่ 237 หมู่ 7 ต.สวนผึง อ.สวนผึง จ.ราชบุรี โทร. (01) 841-987

125

100. สมุนไพร - สูตรซุปเปอร์

สว่ นผสมและวธิ ีทาํ
ไสใ้ นหวั แห้ง หนอนตายหยากตวั เมีย รากสดหางไหลขาว รากสดทางไหลแดง เมลด็ ในสดสะเดา
ลกู สดยโี ถ เถาสดบอระเพ็ด ต้นสดสม้ เช้า หวั สดขมนิ ชัน ลกู ยอสด ลกู สบู่ตน้ สด ใบสดชะพลู ใบสด
สาบเสอื ใบสดแสมสาร ใบสดขอบชะนาง เนือในสดต้นยาสบู ต้นสดประทัดจีน ยาฉุน หัวไพลสด
ลกู สดฟกข้าว หัวกลอยสด เมลด็ สดมนั แกว ฝกคนู แก่สด ใบสดมะลินรก ผลสดเทยี นทอง ผลสดผกา
กรอง ใบสดมะระ ลกู สดดปี ลี พรกิ ไทยสด/แห้ง พรกิ สด ข่าสด ขงิ สด หวั กระชายสด หวั กระเทียม
สด ใบสดมะเขอื เทศ ใบสดยูคาลิบตสั ใบเมลด็ สดน้อยหน่า ใบ/ต้นสดประทดั จนี ตน้ สดตะไครห้ อม
ลูกตะบนู สด ลูกหมากสด/แหง้ เปลือกสดว่านหางจระเข้ โขลกหรอื บดละเอียดสว่ นผสมทงั หมดนา
ทอี อกมาบรรจลุ งถังหมกั ใสน่ าทว่ ม 2-3 เทา่ ใสเ่ หลา้ ขาว 10%ของนา ใสห่ ัวนาสม้ สายชู 10% ของ
เหล้าขาว ใสผ่ ลมะกรูดสดผ่าซกี 10-20 ผล หมกั นาน 10-15 วัน ได้นา

วธิ ีใชแ้ ละอตั ราใช้
นาหวั เชือ 20-30 ซซี .ี / นา 20 ล. ฉีดพน่ ช่วงอากาศไมร่ อ้ น ให้ทวั ทรงพ่มุ ทงั ใต้ใบบนใบ ทกุ 3-5
วัน

ศัตรู พืชเปาหมาย
ปองกันและกาํ จดั หนอนและแมลงปากกดั / ดดู ขบั ไล่แม่ผเี สอื กลางคืนไมใ่ ห้เขา้ วางไข่ ทาํ ให้ไขแ่ ม่
ผีเสอื ฝอไม่สามารถฟกออกเปนตัวได้ กาํ จัดเชือรา แบคทเี รยี และไวรสั

ประยกุ ตส์ ตู ร : คิม ซา กสั ส์

126

แมลงศตั รูพชื กบั สมนุ ไพร

ดว้ งกหุ ลาบ หนอนเจาะลําต้น
(วา่ นนา สะเดา หนอนตาย (ว่านนา น้อยหน่า ดาวเรือง
หยาก หางไหล ดาวเรือง) หนอนตายหยาก หางไหล)

แมลงกนิ ูน ด้วงงวงกล้วย
(วา่ นนา พริกไทย หนอนตาย (ว่านนา พริก ดาวเรือง หนอน
หยาก หางไหล มะเขือเทศ พริกสด)
ตายหยาก หางไหล มะระ)

ดว้ งเตา่ แตงคาํ มอดหนวดยาว
(น้อยหน่า สะเดา มะเขือเทศ (ว่านนา สะเดา พริก มะระ ดาวเรือง
หางไหล หนอนตายหยาก)
หนอนตายหยาก หางไหล)

ดว้ งเตา่ แตงแดง ด้วงงวงมันเทศ
(น้อยหน่า สะเดา มะเขอื เทศ (ว่านนา พริก สะเดา สาบเสือ

หางไหล ดาวเรือง มะระ) ดาวเรือง หนอนตายหยาก
หางไหล)
ดว้ งถวั เหลอื ง
(วา่ นนา น้อยหน่า สะเดา ด้วงกัดใบมะม่วง
ทางไหล สาบเสอื ดาวเรือง) (ว่านนา พริก มะกรูด สะเดา
สาบเสือ ข่า ตะไคร้ บอระเพ็ด
ดว้ งถวั เขยี ว หางไหล หนอนตายหยาก)
(วา่ นนา น้อยหน่า สาบเสอื
สะเดา หางไหล หนอนตาย มอดเจาะผลกาแฟ
(ว่านนา พริก สะเดา สาบเสือ
หยาก ดาวเรือง)
หางไหล หนอนตายหยาก)
มอดดนิ
(วา่ นนา พริก สาบเสอื สะเดา แมลงนูนหลวง
(ว่านนา น้อยหน่า พริก สาบเสือ
มะรุม บอระเพด็ หางไหล
หนอนตายหยาก ดาวเรือง) หนอนตายหยาก หางไหล
สะเดา)

127 แมลงคาํ หนามมะพร้าว
(ว่านนา สะเดา มะระ มะเขือ
มอดสยาม
(ว่านนา สาบเสือ สะเดา เทศ)
หนอนตายหยาก หางไหล มะระ
หนอนเจาะโคนต้น
ดาวเรือง) (ว่านนา สะเดา น้อยหน่า
หนอนตายหยาก หางไหล พริก)
ด้วงนามัน
(น้อยหน่า สาบเสือ ว่านนา มอดข้าวเปลือก
(ว่านนา สะเดา มะกรูด
หนอนตายหยาก มะระ)
หนอนตายหยาก)
ด้วงหมัดกล้วย
(ว่านนา พริก พริกไทย มะเขือ ด้วงงวงมะพร้าว
(ว่านนา สาบเสือ หนอนตาย
เทศ สาบเสือ สะเดา หนอน หยาก หางไหล น้อยหน่า ทราย)
ตายหยาก)
ด้วงงวงอ้อย
ด้วงแรดใหญ่ (สะเดา ว่านนา บอระเพ็ด
(ว่านนาสะเดา หนอนตายหยาก หางไหล
หนอนตายหยาก มะเขือเทศ)
สาบเสือ)
ด้วงแรดเล็ก
(ว่านนา สะเดา หนอนตาย มอดข้าวสาร
(ว่านนา ดาวเรือง มะระ มะกรูด
หยาก มะเขือเทศ)
พริก)
มอดฟนเลือย
(ว่านนา สะเดา มะระ มะเขือเทศ ด้วงงวงข้าวโพด
(ว่านนา สาบเสือ สะเดา บอ
ด้วงหมัดผักสนี าเงิน ระเพ็ด หนอนตายหยาก หาง
(ว่านนา สะเดา มะระ มะกรูด
ไหล พริก)
มะเขือเทศ)

ด้วงหมัดผักแถบลาย
(ว่านนา สะเดา มะระ มะกรูด

มะเขือเทศ)

มอดแปง 128
(น้อยหน่า ว่านนา สาบเสือ
มะรุม ยูคาลิบตัส ดาวเรือง มวนถัวเขียว
(น้อยหน่า หนอนตายหยาก
มะระ) สาบเสือ ดาวเรือง มะระ)

มวนแดงฝาย มวนขาโต
(สะเดา ว่านนา สาบเสือ ดาว (น้อยหน่า หนอนตายหยาก
สาบเสือ หางไหล ดาวเรือ มะระ)
เรือง มะระ น้อยหน่า)
แมลงหล่า
แมลงสิง (สะเดา บอระเพ็ด หนอนตาย
(สะเดา บอระเพ็ด สะเดา หนอน
ตายหยาก หางไหล ดาวเรือง มะระ หยาก หางไหล สาบเสือ)

ว่านนา) มวนลาํ ไย
(สะเดา น้อยหน่า แสมสาร
มวนเขียวข้าว ขอบชะนาง มะลินรก สาบเสือ)
(น้อยหน่า บอระเพ็ด หางไหล
หนอนคืบละหุ่ง
สาบเสือ ดาวเรือง ว่านนา) (สะเดา หนอนตายหยาก หาง
ไหล กลอย ยาสูบ มะเขือเทศ)
มวนฝน
(น้อยหน่า มะระ ดาวเรือง หนอนผีเสือกะโหลก
หางไหล สาบเสือ ว่านนา) (หางไหล หนอนตายหยาก
กลอย มะเขือเทศ ไกรทอง มัง
เพลียอ่อนสาํ ลี ตาล หญ้าดอกขาว ดาวเรือง)
(สะเดา น้อยหน่า กระเทียม
ดาวเรือง หนอนตายหยาก หนอนกระทู้ดาํ
(สะเดา มะเขือเทศ หญ้าดอก
หางไหล สาบเสือ)
ขาว แสมสาร ขอบชะนาง
มวนอ้อย หนอนตายหยาก กลอย หางไหล)
(สะเดา น้อยหน่า หนอนตาย

หยาก หางไหล ดาวเรือง)

129 หนอนเจาะผลส้ม
(สะเดา มะเขือเทศ สาบเสือ
หนอนคืบกินใบฝาย หนอนตายหยาก กลอย ส้มเช้า
(สะเดา สาบเสือ มังตาล ไกรทอง ลําโพง กระท่อม)
กระท่อม ลาํ โพง มะเขือเทศ
กลอย หนอนตายหยาก) หนอนหอ่ ใบข้าว
(สะเดา มะเขือเทศ สาบเสือ หนอน
หนอนหอ่ ใบงา ตายหยาก กลอย ฝน ลาํ โพง มะคาํ
(สะเดา สาบเสือ มะเขือเทศ
หนอนตายหยาก กลอย ยาสูบ ดีควาย มะระ)

มะระ) หนอนเจาะขัวลินจี
(สะเดา สาบเสือ มะเขือเทศ
หนอนชอนใบถัวลิสง หนอนตายหยาก กลอย ดาว
(สบู่ต้น สะเดา สาบเสือ
มะเขือเทศ ยาสูบ ส้มเช้า เรือง)
ประทัดจีน ไกรทอง มะระ ดาว
หนอนเจาะขัวเงาะ
เรือง) (สะเดา สาบเสือ มะเขือเทศ
หนอนตายหยาก กลอย ดาว
หนอนชอนใบมันเทศ
(สบู่ต้น สะเดา สาบเสือ เรือง)
มะเขือเทศ ยาสูบ ประทัดจีน
ชิงช้าชาลี มะระ ดาวเรือง) หนอนเจาะขัวลาํ ไย
(สาบเสือ สะเดา มะเขือเทศ
หนอนกอลายเล็ก กลอย หนอนตายหยาก ดาว
(สะเดา สาบเสือ มะเขือเทศ
ส้มเช้า ชิงช้าชาลี บอระเพ็ด เรือง)
ยาสูบ กลอย หนอนตายหยาก)
หนอนกินใต้ผิวเปลือก
หนอนกอแถบลายม่วง (สาบเสือ สะเดา หนอนตาย
(สะเดา บอระเพ็ด สาบเสือ
มะเขือเทศ กลอย หนอนตาย หยาก กลอย หางไหล)

หยาก) หนอนบุ้งกินใบ
(สะเดา มะเขือเทศ กลอย
หนอนกอแถบลาย สาบเสือ หางไหล หนอนตาย
(สะเดา บอระเพ็ด สาบเสือ
มะเขือเทศ กลอย หนอนตาย หยาก)

หยาก ดาวเรือง)

หนอนหน้าแมว 130
(สะเดา สาบเสือ หนอนตาย
หยาก มะลินรก แสมสาร ลาํ โพง หนอนกนิ ดอกยาสบู
(สะเดา หนอนตายหยาก สาบ
ฝน กลอย) เสือ กลอย มะระ ส้มเช้า ชิงช้า

หนอนเจาะผลละหงุ่ ชาลี บอระเพ็ด)
(สะเดา สาบเสือ กลอย ขอบ
ชะนาง หญ้าดอกขาว แสมสาร หนอนเจาะยอดกะหลา
หางไหล หนอนตายหยาก) (สะเดา หนอนตายทยาก สาบ
เสอื กลอย ยาสบู ยาฉุน มะระ
หนอนสะไปนี
(สะเดา สาบเสือ หางไหล มะเขอื เทศ)
หนอนตายหยาก กลอย)
หนอนเจาะดอกมะลิ
หนอนเจาะฝกถัว (สะเดา หนอนตายหยาก สาบ
(สะเดา กลอย สาบเสือ เสอื กลอย ยาสบู ยาฉุน มะระ
หนอนตายหยาก หางไหล
ขอบชะนาง ลําโพง ส้มเช้า) มะเขอื เทศ)

หนอนม้วนใบถัว หนอนเจาะลกู มะเขอื
(สะเดา ยาฉุน สาบเสือ หนอน (สะเดา หนอนตายหยาก สาบ
เสอื กลอย ยาสบู ยาฉุน มะระ
ตายหยาก หางไหล กลอย
ชิงช้าชาลี ส้มเช้า แมงลักคา) มะเขอื เทศ)

หนอนเจาะสมอฝาย หนอนเจาะถวั ฝกยาว
(สะเดา ยาฉุน สาบเสือ หนอน (สะเดา หนอนตายหยาก สาบ
เสอื กลอย ยาสบู ยาฉุน มะระ
ตายหยาก หางไหล กลอย
เถาวัลย์เครือ) มะเขอื เทศ)

หนอนกินคอกยาสูบ หนอนแดงพทุ รา
(สะเดา ยาฉุน สาบเสือ หนอน (วา่ นนาตะไคร้หอม
หนอนตายหยาก สาบเสอื
ตายหยาก หางไหล กลอย) กลอย ยาสบู ยาฉุน มะระ

มะเขอื เทศ)

วีธีการ ลด - ละเลิกสารเคมี

วันที นา/ลิตร สารเคมี/ซีซี สมุนไพร/ซีซี

1 20 20 30
4
7 20 - 30
10
13 20 10 30
16 20 - 30
19
22 20 5 30
25 20 - 30
ครังต่อๆไป
20 2.5 30
20 - 30
20 1 30
20 - 30

132

หมายเหตุ

อัตราการใช้สารเคมีให้ถือตามทรี ะบใุ นฉลาก
อัตราการใช้สารสกดั สมนุ ไพรใหถ้ อื ตามทตี นเองไดท้ ดลองใช้แลว้ ว่าปลอดภยั
เลือกใช้สารเคมที ีถูกตามอาการโรคและชนิดแมลงศัตรูพชื นัน
เลือกใช้สารสกดั สมนุ ไพรทมี สี ารออกฤทธิแรงแมลงศัตรูพืชนันๆ
ฉีดพ่นดว้ ยเครอื งมอื ทีได้ประสทิ ธิภาพสงู สดุ แทจ้ รงิ เช่น การใช้สปรงิ เกอรร์ ะบบสเปรยห์ มอกใน
ทรงพ่มุ ละอองนา ทีพน่ ออกมาเมือถกู ลมพัดเพียงเบาๆจะตลบลงไดใ้ บพืชไดม้ ากกว่าเครอื งมือฉีด
พน่ ประเภทหวั ฉีดถังสะพาย หวั ฉีดแบบลากสายยาง และเครอื งแอรบ์ ลาสสท์ กุ ประเภท นอกจากนี
สปรงิ เกอรส์ เปรยห์ มอกยงั สามารถทาํ งานได้ตามเวลาและทกุ เวลาทีตอ้ งการอีกด้วย
จากหลักการใช้สารเคมอี ยา่ งถกู ตอ้ งประการหนึงคือ ปรบั สภาพนาทีจะใช้ผสมสารเคมใี ห้มคี วาม
เปนกรดออ่ นๆ กอ่ น โดยการเดมิ หัวนาสม้ สายชูก่อน นา : หัวนาสม้ สายชู อัตราสว่ น 1,000 : 1 ทังนี
นาทเี ปนกรดอ่อนจะเปนตัวเสรมิ ฤทธิของสารเคมี ในขณะทนี าเปนด่างจะทําใหส้ ารเคมีเสอื มฤทธิ
หรอื ประสทิ ธิภาพน้อยลง
สารสกัดสมนุ ไพรหมกั มสี ถานะเปนกรดอย่แู ลว้ ( หมักด้วยกากนาตาลเปนกรดมากกว่าหมักดว้ ยนา
เปลา่ เหล้า แอลกอฮอล์ ) เมอื ผสมนาอย่างเจือจางจงึ ทําให้นาเปนกรดอ่อน ๆ มีความเหมาะสม
สาํ หรบั การใช้กบั สารเคมี
สารสกัดสมนุ ไพรสามารถผสมรวมกับสารเคมีได้โดยประสทิ ธิภาพของทงั สองอยา่ งไม่
เปลียนแปลง
จากตารางการ ลด-ละ-เลกิ สารเคมีข้างต้นความหมาย คือ ใช้สารสกัดสมนุ ไพรทกุ 3 วันใช้ สาร
เคมที กุ วัน ซงึ ระยะในการให้ของทังสองอย่างนีเปนไปตามคณุ สมบตั ขิ องสารเคมแี ละสารสกดั
สมนุ ไพรพอดีหรอื หากจะยดึ ระยะเวลาการใหส้ ารเคมเี ปน 10 วันตามทีระบใุ นฉลากก็ได้แตม่ ีข้อแม้
ว่าต้องใหส้ ารสกัดสมนุ ไพรทกุ 3 วันเสมอ
อัตราใช้สารเคมลี ดลงครงั ละครงึ หนึงของครงั ทีผ่านมา จะไม่เปนการลดประสทิ ธิภาพในการ
ปองกันกาํ จดั โรคและแมลงศัตรูพชื เพราะเมอื ไมม่ หี รอื มีสารออกฤทธิในสารเคมีน้อย สารออก
ฤทธิในสมนุ ไพรกจ็ ะทาํ หน้าทีแทน
อายขุ ัยของหนอน ประมาณ 15-20 วัน เมือหนอนไดร้ บั ทงั สารออกฤทธิจากสารเคมีและสารออก
ฤทธิจากสมนุ ไพรอยา่ งต่อเนืองสมาเสมอกจ็ ะตายไปเอง พรอ้ มกันนันสารออกฤทธิจากสมนุ ไพรจะ
ทาํ หน้าปองกันไมใ่ ห้แม่ผีเสอื เข้าวางไขท่ าํ ให้เกิดหนอนชุดใหมอ่ กี เมอื หนอนชุดแรกตายไปและ
หนอนชดุ ใหม่ไม่เกิดย่อมเปนหลกั ประกันไดว้ ่า การปองกันและกําจดั ได้ผล
การเลกิ ใช้สารเคมแี ล้วใช้สมนุ ไพรแทน เปนมาตรการเสรมิ ใหแ้ มลงธรรมชาติอยไู่ ด้ดี ซงึ แมลง
ธรรมชาตจิ ะเปนผคู้ อยช่วยกําจดั ศัตรูพชื ให้อกี ทางหนึง มาตรการเสรมิ เทคนิคการ ลด-ละ-เลิก
สารเคมที ีสาํ คัญและจําเปนทีสดุ ทจี ะต้องดําเนินการ คือการปองกนั กําจดั โรคและแมลงศัตรูพืช
แบบผสมผสาน

สว่ นลึกของใจ
คิม ซา กัสส์

เกือบ 8 ปเต็มทีผมติคตามและเก็บข้อมูลเกียวกับสมุนไพรทีสามารถนํามาทาํ สารสกัดปองกัน
กําจัดโรคและแมลงศัตรูพืช ทังจากแฟมงานวิจัยของนักวิชาการและจากนักประสบการณ์

คือ เกษตรกรทีนําไปใช้ ผลรับออกมายืนยันได้เต็มร้อยเปอรเ์ ซ็นตว์ ่าได้ผล
อย่างไรก็ตามทุกสิงทุกอย่างในโลกนีย่อมมีทังจุดด้อยและจุดเด่น หรือมีทังข้อดีและข้อเสีย

คนทีเข้าใจแล้วนํามาประยุกตผ์ สมผสานใช้ย่อมได้รับประโยชนม์ ากกว่าโทษ

ปจจุบันนีแนวโน้มความเปลียนแปลงของสังคมโลก ด้านการเกษตรและสิงแวดล้อมได้มุ่งเน้นไปทีสาร
พิษตกค้างในผลผลิตและระบบนิเวศวิทยา ถึงขนาดนํามาเปนเงือนไขในการกีดกันทางการค้า
ได้ชนิดทีผู้ผลิตไม่อาจปฏิเสธ

สารเคมีนอกจากจะเปนสิงสร้างเงือนไขทางการค้าแล้วยังส่งผลให้ต้นทุนของผู้ผลิตสูงขึนอีกด้วย
อาทิ ต้นทุนค่าซือสารเคมี ต้นทุนทีระบบนิเวศวิทยาเสียความสมดุลจนเพาะปลูกไม่ได้

ต้นทุนสุขภาพร่างกายและอืน ๆ อีกนานัปการทีต้องมีค่าใช้จ่าย จ่ายไปทังๆทีผลผลิตไม่ได้เพิมขึน

การทาํ เกษตรเปนเรืองของธรรมชาติทีแท้จริงการกระทําการใด ๆ หากฝนกฎเกณฑธ์ รรมชาติ
จนธรรมชาติเสียความสมดุล เมือนันการทาํ เกษตรจะประสบกับความล้มเหลวทันที

นับตังแต่มีการนําสารเคมีจํากัดโรคและแมลงศัตรูพืชเข้ามาใช้เพือการเกษตร ผลผลิตทางการเกษตร
ได้ เริมลดลงพร้อม ๆ กับต้นทุนการผลิตสูงขึนตังแต่บัดนันเปนต้นมา และดูเหมือนว่าปญหานีจะ
ทวีความรุนแรงขึนเรือย ๆ จนกระทังเกษตรกรบางรายต้องล้มเลิกอาชีพเกษตรกรรมไปเลย

ถึงวันนี ก่อนทีทุกอย่างจะสายเกินแก้คงไม่พ้น คิดใหม่ - ทาํ ใหม่ เปลียนระบบทาํ เกษตรแบบ
ใช้สารเคมีล้วน มาสู่การทาํ เกษตรแบบใช้สารสกัดสมุนไพร ด้วยการศึกษาให้ลึกซึงถึงกระบวนการ

ทางธรรมชาติ แล้วนํามาปรับใช้จึงจะถือว่าเปนหนทางปฏิบัติทีถูกต้องทีสุด

100 สตู ร

สารสกัดสมนุ ไพร
ปองกันกําจัดโรคและ

แมลงศตั รูพืช