เอกสารประกอบการเรียนเรื่องแก๊สและสมบัติของแก๊ส

ดียวกัน แกส๊ ทุกชนดิ มีพลังงาน

1/2mv2

างอัตราเรว็ ในการเคลื่อนที่กับ

จะมีอัตราเรว็ ในการแพร่น้อย)

150

การแพรข่

แบง่ ออกเปน็ 2 ประเภท
1. การแพร่ (Diffusion) หมาย

จาก บริเวณท่มี ีความเข้มข้นสูงไป
โดยโมเลกุลมีโอกาสชนกันได้ตล

ของแก๊ส

ยถึง เปน็ การฟุง้ กระจายของแก๊ส
ปยังบริเวณที่มีความเขม้ ขน้ ตา่ กว่า
ลอดเวลา

151

การแพรข่

2. การแพร่ผ่าน (Effusion) หมาย
จากบรเิ วณหนง่ึ ผ่านรูทีเ่ ลก็ มากๆ อ
กันเองเลย

ของแก๊ส

ยถงึ กระบวนการทแ่ี กส๊ เคลื่อนที่
ออกสบู่ ริเวณอู่นโดยโมเลกลุ ไมช่ น

152

การแพร่ การแพร

แกส๊ 1 แกส๊ 2

• กระบวนการเคลอื่ นทขี่ องแกส๊ จากบรเิ วณทมี่ ี

ความเข้มข้นสงู ไปยังบริเวณทมี่ คี วามเข้มขน้ ต่า
• ผ่านช่องเปดิ ขนาดใหญ่
• โมเลกลุ ชนกนั ตลอดเวลา

ร่ของแก๊ส การแพร่ผา่ น

สุญญากาศ แก๊ส

รูพรุนเลก็ ๆ

• กระบวนการทแี่ กส๊ ภายใตค้ วามดนั คา่ หน่งึ

เคลือ่ นทจี่ ากภาชนะหนง่ึ ไปยงั อกี ภาชนะหนึ่ง

• ผ่านรูเลก็ มากๆ

• โมเลกลุ ไมช่ นกนั 153

ให้นักเรียนศึกษาการทดลองขอ
ความสัมพันธ์ระหว่างอัตร

ของแก๊ส โดยใหแ้ ก๊สแพร่ผา่ นร
สุญญากาศ ทาใหโ้ มเลกุลแก๊สเค
การชนกันกับโมเลกุลขา้ งเคียงแ
สามารถทาไดแ้ ม่นยากว่าการศ
การชนกันจากการทดลองพบว่า

องทอมัส เกรแฮม
ราการแพร่ผ่านและมวลต่อโมล
รูเลก็ ๆ ไปยังบริเวณทีเ่ ป็น
คลือ่ นที่ผ่านรูเล็กๆ โดยไมเ่ กิด
และการวัดอัตราการแพรผ่ า่ น
ศึกษาการแพร่ซ่ึงโมเลกุลแกส๊ มี
า

154

กฎการแพรผ่
(Graham’s La

“เมื่ออุณหภูมแิ ละความดันคงท
จะแปรผกผันกับรากท
หรือความหนาแ

ผา่ นของเกรแฮม
aw of effusion)

ที่ อัตราการแพร่ของแกส๊ ใดๆ
ทีส่ องของมวลโมเลกุล
แนน่ ของแก๊ส”

155

กฎการแพรผ่
(Graham’s La

= =


ผา่ นของเกรแฮม
aw of effusion)

R คือ อัตราการแพรข่ องแกส๊
Mw คือ มวลโมเลกุลของแกส๊
D คือ ความหนาแนน่ ของแก๊ส

156

R  1/
R = kx1
R Mw = k

ในกรณีที่ตอ้ งการเปรยี บเ
แก๊ส 2 ชนิด ทอ่ิ ุณหภูมแิ ละความ
สมการได้ดังนี้

Mw
1/ Mw
(k = ค่าคงที)่

เทียบอัตราการแพร่ผ่านของ
มดันเดียวกัน สามารถเขียน

157

R1 = Mw2
R2 Mw1

หรือ R1 = D2
R2 D1

158

Ex.18 แก๊สซัลเฟอรไ์ ตรออกไซด์ (S

ซัลฟิวริก (H2SO4) ถ้าปล่อย แกส๊ ซ
ปลายแต่ละดา้ นของหลอดแกว้ ยาว

ปฏกิ ริ ยิ ากันหา่ งจากปลายด้านที่ป

SO3) ทาปฏกิ ริ ิยากับไอน้าใหก้ รด
ซัลเฟอรไ์ ตรออกไซด์และไอนา้ จาก

ว 30 ซม. บรเิ วณที่แก๊สทั้งสองทา

ปล่อยไอน้ากี่ ซม.

Ex.19 ถ้าแก๊ส A มีความหนาแนน่ เ
คานวณหาอัตราสว่ นของอัตราการ
สภาวะเดียวกัน

เปน็ 2 เทา่ ของแก๊ส B จง
รแพรข่ องแกส๊ A ต่อแก๊ส B ที่

T.5 แก๊ส A มีมวลโมเลกุล 36 แ
เวลา 3 วินาที แกส๊ A เคลือ่ นท
จะเคลื่อนที่ไดร้ ะยะทางเท่าใด ใ

แกส๊ B มมี วลโมเลกุล 9 ใน
ที่ได้ระยะทาง 24 ซม. แก๊ส B
ในเวลา 5 วินาที

161

แบบฝกึ หัด 7

7.3 หน้า 43

162

7.4 การประยุกตใ์ ชค้ วามรเู้ กีย่ วก
1. รูขนาดเลก็ บนฝาถ้วยกาแฟ

กับแก๊สและสมบัตขิ องแก๊ส

163

7.4 การประยุกตใ์ ชค้ วามรเู้ กี่ยวก
2. ป๊อบคอรน์ จากเมลด็ ขา้ วโพด

กับแก๊สและสมบัตขิ องแก๊ส

164

7.4 การประยุกตใ์ ชค้ วามรเู้ กีย่ วก
3. การแยกไอโซโทปยูเรเนียน

กับแก๊สและสมบัตขิ องแก๊ส

165

กิจกรรม 7.6 สืบคน้ ขอ้ มลู การ
แกส๊ และสม

จุดประสงคข์ องกิจกรรม :
สืบค้นขอ้ มูลและนาเสนอ

ความรูเ้ รื่องแกส๊ และสมบัตขิ องแ

รใชป้ ระโยชนจ์ ากความรูเ้ รื่อง
มบัตขิ องแกส๊

อข้อมูลการใช้ประโยชน์จาก
แก๊ส

166



167