เล่าเรื่องคุณยาย โดยพี่อารีพันธ์ุ

184

เลา่ เรอื่ งคุณธรรมคุณยาย

โดย อบุ าสิกาอารพี ันธุ์ ตรีอนสุ รณ์

“หากเรายังเข้าไม่ถึงวิชชาธรรมกาย เราก็ยังไม่มีโอกาสท่ีจะได้รู้จัก
คณุ ยายอยา่ งสมบูรณ์”
น่คี ือถ้อยค�ำทห่ี ลวงพอ่ ธัมมชโยไดก้ ลา่ วไว้ ทา่ นบอกว่า “การที่เราได้
รบั รู้ รบั ทราบเรอ่ื งราวในชวี ติ ของคุณยายจากคำ� บอกเล่านนั้ ก็เป็นการร้จู ัก
ในระดับหน่ึงท่ีพอจะท�ำความเข้าใจได้ ซึ่งจะท�ำให้เราเกิดก�ำลังใจในการ
ท�ำความดแี ละสรา้ งบญุ บารมีตามอย่างทา่ น ส่วนการรจู้ กั ในสง่ิ ท่เี ปน็ ตัวตน
อนั แทจ้ รงิ ของคณุ ยายนน้ั เปรยี บเสมอื นการนบั เมด็ ฝนทต่ี กลงมาในจกั รวาล
ซง่ึ เปน็ เรอื่ งทคี่ นธรรมดาสามญั ทำ� ไดย้ าก การนบั พระคณุ ของทา่ นจงึ เปน็ เรอื่ ง
ที่ลกึ ซึ้งเกินธรรมดา”

185

186

หลวงพ่อมักใช้ค�ำว่า “คุณยายเป็นบุคคล
มหัศจรรย์ของโลก” ท่ีหลวงพ่อกล่าวเช่นนี้ เพราะ
คุณยายเขา้ ถงึ พระธรรมกายในตวั มพี ระธรรมกายที่
ซ้อนอยู่ในกายท่านอย่างนับอสงไขยพระองค์ไม่ถ้วน
เป็นแหล่งรวมความบริสุทธิ์ของผู้รู้ภายใน ดังนั้น
ไมว่ า่ คณุ ยายจะมชี วี ติ อยหู่ รอื ละสงั ขารไปแลว้ ถา้ เรา
มจี ติ เลอื่ มใส ทำ� บญุ กบั ทา่ น เรายอ่ มไดอ้ านสิ งสอ์ ยา่ ง
มหาศาล
หลวงพอ่ ทงั้ สองทา่ นเคารพรกั คณุ ยายอาจารยฯ์
มาก ประดจุ แกว้ ตาดวงใจ หลวงพอ่ ธมั มชโยทา่ นเคย
เขยี นไวเ้ มอื่ ๓๐ ปีกอ่ นว่า
“วนั วารทสี่ มบรู ณ์ วนั นท้ี ด่ี กี วา่ วนั หนา้ ทดี่ ที ส่ี ดุ
คือเส้นทางชีวิตท่ีคุณยายอุทิศให้กับงานพระศาสนา
ตลอดวัน ตลอดคืน ตลอดปี และตลอดไป เป็น
ส่ิงท่ีหลวงพ่อได้พบเห็นมาเกือบ ๓๐ ปี ท่ีได้

“อย่กู บั ยาย”

187

188

จะรสู้ กึ เปน็ สขุ ทกุ ครง้ั ทไ่ี ดต้ ามระลกึ ถงึ ภาพเกา่ ๆ นน้ั
และไมเ่ คยลมื เลยวา่ กวา่ จะมาเปน็ ภาชนะดนิ ทด่ี สู วย
สดงดงามในยามน้ี ได้เคยเป็นก้อนดินเก่าๆ
ขะมุกขะมอมไร้ค่า ท่ีคุณยายได้เก็บข้ึนมาปั้นเป็น
รูปร่าง

“ขนาบ” แลว้ “ขนาบ” อีก
จงึ ขอเทดิ ทนู คณุ ยาย อญั มณมี คี า่ ของพระพทุ ธ
ศาสนา ผู้เป็นประดุจขุนพลกล้าแห่งกองทัพธรรม
“เหนอื เศยี รเกลา้ ” ในฐานะมารดาของโลก “ผใู้ หช้ วี ติ
ใหม่” แก่หลวงพ่อ และในฐานะ “ผู้อยู่เบื้องหลัง
ความส�ำเร็จของงานท้ังหลาย”
หลวงพอ่ ทตั ตชโี วเลา่ เสมอวา่ “ทา่ นไดช้ วี ติ ใหม่
เพราะคุณยายและหลวงพ่อธัมมชโย” เม่ือครั้งท่าน
เปน็ นสิ ติ ปี ๕ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตอนนัน้
ศีล ๕ ของท่านยังไม่ครบ แต่ได้หลวงพ่อธัมมชโย
เมอ่ื ครง้ั เปน็ นสิ ติ รนุ่ นอ้ งมาฉดุ ทา่ นใหพ้ น้ จากนรก พา
มาเป็นลูกศิษย์เรียนธรรมะกับคุณยาย แต่เน่ืองจาก

189

190

ทา่ นเชย่ี วชาญคาถาอาคม เรยี นเดรจั ฉานวชิ าสารพดั
ท้ังอยู่ยงคงกระพัน หนังเหนียว สะเดาะโซ่ตรวน
ปลกุ เสก ฯลฯ วิชาเหลา่ นี้เขาก็มอี าจารย์ เมื่อจะมา
เปน็ ลกู ศษิ ยค์ ณุ ยาย มานงั่ สมาธแิ บบพระพทุ ธศาสนา
เขาก็ไม่ยอม น่ังสมาธิทีไรก็จะมาเลย ตัวใหญ่ด�ำ
ทะมึน มาเหยียบหน้าอกจนจุกแน่น จะขาดใจตาย
คุณยายได้เมตตาน่ังสมาธิใช้วิชชาธรรมกายช่วย
แก้ไขให้จนเป็นปกติ และแนะน�ำให้ท่านเอาต�ำรา
เดรจั ฉานวชิ าทง้ิ ลงแมน่ ำ้� เจา้ พระยา ทา่ นจงึ เคารพรกั
หลวงพ่อธัมมชโยและคุณยายมาก เพราะเป็นผู้ให้
ชวี ติ ใหม่แกท่ ่าน

ยคุ บ้านธรรมประสทิ ธ์ิ

หลวงพอ่ ธมั มชโยเรยี นธรรมะกบั คณุ ยายทบี่ า้ น

หลงั เลก็ (บา้ นกลั ยาณมติ รหมายเลข ๑) ตอ่ มาชกั ชวน

191

192

หลวงพอ่ ทตั ตชโี วมาเรยี นธรรมะดว้ ย หลงั จากนน้ั กม็ ี
นิสติ นักศกึ ษามาเรียนธรรมะจนเต็มบ้าน จนกระทั่ง
พ.ศ. ๒๕๑๑ คุณยายจึงคิดสรา้ งบ้านหลังใหม่ เพื่อใช้
เปน็ สถานทป่ี ฏบิ ตั ธิ รรมในวดั ปากนำ�้ คณุ ยายบอกวา่
“ใครไดร้ ่วมสรา้ งบ้านหลังนี้ แม้แค่ตะปูสกั ตวั ไมส้ ัก
แผ่น หรอื อิฐสักกอ้ น ก็จะไดบ้ ญุ มหาศาล เพราะจะ
เป็นสถานท่ีปฏิบัติธรรม เป็นฐานทัพแรก เป็นที่ต้ัง
หลกั เปน็ ทที่ ค่ี ณุ ยายจะถา่ ยทอดวชิ ชาใหก้ บั หลวงพอ่ ”
ครั้งนั้น หลวงพ่อยังเป็นนักศึกษา ไม่มีเงิน
มากมาย แตท่ า่ นอยากไดบ้ ญุ ยอมอดอาหารกลางวนั
เพอ่ื เกบ็ เงนิ มารว่ มบญุ สรา้ งบา้ นหลงั น้ี บรรดาลกู ศษิ ย์
ของคุณยายส่วนใหญ่เป็นนิสิตนักศึกษา ยังไม่ได้
ท�ำงาน ยังไม่มีเงิน มีเพียงหลวงพ่อทัตตชีโวท่ีเริ่ม
ท�ำงานเป็นเซลล์บริษัทยา พอมีเงินมากกว่าคนอ่ืน
หนอ่ ยหนง่ึ กช็ ว่ ยกนั รวบรวมเงนิ กนั จนสรา้ งบา้ นธรรม-
ประสทิ ธไ์ิ ด้สำ� เร็จ แมจ้ ะมีปญั หาอปุ สรรคมากมาย

193

194

บ้านธรรมประสิทธิ์ เป็นบ้านไม้ ๒ ช้ัน ทำ� ดว้ ย
ไมอ้ ยา่ งดี ล้อมดว้ ยร้วั สงั กะสี มสี วนหยอ่ มเลก็ ๆ มี
ทางเดินเลก็ ๆ หนา้ บา้ นมรี ะเบยี งเล็กๆ พอข้ึนบันได
มา เลยี้ วขวาเขา้ ไปข้างๆ ประตู มีพื้นที่ ๓-๔ ตาราง
เมตร ตรงนนั้ จะเปน็ ทง้ั ทน่ี ง่ั ทน่ี อน ทสี่ อนธรรมะของ
คณุ ยาย มเี สากลางบา้ น ปกตหิ ลวงพอ่ จะมานง่ั ธรรมะ
ตรงเสาน้ี วันเสาร์-อาทติ ย์ คุณยายก็จะสอนธรรมะ
มีญาติโยมมากันเต็มบ้าน ในบ้านจุคนได้ประมาณ
๔๐-๕๐ คน ไม่มีอาสนะเลยแม้แต่ผืนเดียว มีแต่
พัดลมเกา่ ๆ ๑ ตวั
สมัยน้ันไม่มีน�้ำประปาใช้ หลังบ้านติดคลอง
ภาษเี จรญิ ในบ้านคณุ ยายจะต้ังโอ่งมังกรเรยี งๆ ไว้
เวลาน�้ำข้ึนคุณยายต้องคอยตักน้�ำจากคลองมาใส่
โอง่ มังกรท่ตี ัง้ เรยี งๆ กนั ไว้ และมวี ิธที �ำใหใ้ สโดยการ
แกว่งสารส้ม เช่น ๓ ตุ่มแรกแกว่งสารส้มให้ตก
ตะกอน พอตกตะกอนแลว้ กต็ กั ไปใส่ ๒-๓ ใบถดั ไป

195

196

ที่มีผา้ ขาวบางกรองไวช้ ้นั หนึ่ง นำ้� ท่ีตักจากคลองจะน�ำมาใช้ในห้องน้ำ� หรอื
อาบนำ�้ นำ้� ทแี่ กวง่ สารสม้ เอาไวส้ ำ� หรบั ลา้ งชาม สว่ นนำ�้ ทก่ี รองดว้ ยผา้ ขาวบาง
จะเก็บไว้ซักจีวรของหลวงพ่อ ซักชุดขาวของคุณยาย และใช้หุงต้มอาหาร
นอกจากนยี้ งั มโี อง่ อกี หลายใบสำ� หรบั รองนำ�้ ฝนไวร้ บั ประทาน คณุ ยายจงึ สอน
ให้ทุกคนร้จู ักคุณค่าของนำ�้ และไฟ เพราะกว่าท่านจะได้นำ้� มาแตล่ ะหยด ไม่
งา่ ยเลย
บ้านธรรมประสิทธ์ิมี ๒ ช้ัน มีนิสิตนักศึกษาจากมหาวิทยาลัย
เกษตรศาสตร์ และทอ่ี ่นื ๆ มาน่ังธรรมะทุกวนั โดยเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์
นักศึกษาทต่ี ่อมาเป็นหลวงพ่ีร่นุ บกุ เบกิ มากนั ตง้ั แต่เช้า ๗ โมงเชา้ คุณยาย
จะใหข้ นึ้ ไปนงั่ ขา้ งบน สว่ นขา้ งลา่ งเปน็ ทขี่ องญาตโิ ยม นงั่ ธรรมะกนั ตง้ั แตเ่ ชา้
ถงึ เพล พอเพลกอ็ อกไปทานอาหารที่ตลาด จนกระทงั่ เท่ียงกว่าก็กลบั เขา้ มา
นง่ั ธรรมะตอ่ นัง่ กนั จนถงึ ๑ ทมุ่ จึงกลบั น่งั ธรรมะกนั วันละ ๗-๑๐ ชว่ั โมง
เปน็ เรอ่ื งปกตธิ รรมดา เวลาเดนิ ทางกลบั บา้ นหรอื มาวดั ไมว่ า่ จะขนึ้ รถลงเรอื
พอขนึ้ ปบ๊ั ไมว่ า่ จะไดน้ ง่ั หรอื ยนื กห็ ลบั ตาทำ� สมาธเิ ลย ทำ� ใหเ้ ลยปา้ ยเปน็ ประจำ�
สมัยนั้นทุกคนตา่ งรกั การปฏิบตั ิธรรมมาก ใจจดจอ่ อย่กู บั ธรรมะตลอดเวลา
เพราะคุณยายคอยบอกอานิสงส์อยู่เสมอว่า “เราจะได้บุญละเอียดจาก

197

198

การปฏบิ ตั ธิ รรม” ทชี่ น้ั บนของบา้ นธรรมประสทิ ธติ์ อน
กลางวันอากาศร้อนมาก เพราะหลังคาเป็นสังกะสี
รอ้ นจนเหงอ่ื โซมกาย แตท่ กุ คนกเ็ ฉยๆ ตา่ งรสู้ กึ “รอ้ น
นอกเยน็ ใน” และตง้ั ใจปฏบิ ตั ธิ รรมดว้ ยความปลมื้ ปตี ิ
ทกุ อาทติ ยต์ น้ เดอื น เปน็ วนั บชู าขา้ วพระ จะจดั
ภัตตาหารบูชาข้าวพระท้ังชั้นบนช้ันล่าง หลวงพ่อ
คณุ ยายจะนงั่ บนชนั้ ๒ ทง้ั นสิ ติ นกั ศกึ ษาและญาตโิ ยม
ต่างมาร่วมพิธีบูชาข้าวพระกันเต็มบ้าน ล้นไปถึง
ใต้ถุนบ้าน บ้างกน็ ง่ั กนั บนฝาโอ่ง โอง่ หนงึ่ นัง่ ๒ คน
ลน้ ไปจนเตม็ สนามหญา้ ลน้ ออกมาจนถงึ ประตเู ขา้ บา้ น
แม้แต่ริมร้ัวบ้านซ่ึงเป็นทางเดินปูนเล็กๆ ใน
วัดปากน้ำ� กม็ ีคนไปนัง่ ยองๆ อยูเ่ ตม็ ไปหมด ท�ำให้
หลวงพ่อและคุณยายต้องเร่งสร้างศูนย์พุทธจักร
ปฏบิ ตั ธิ รรมแห่งใหม่

199

200

ยุคสร้างวัด

หลวงพ่อธมั มชโยบวชในวนั ท่ี ๒๗ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๑๒ ด้วยอานภุ าพ
บญุ พอเดอื นตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๑๒ ก็ได้ทด่ี นิ มาสรา้ งวัด ตง้ั แตน่ ้ันหลวงพอ่
ก็ต้องวางแผนทุกอย่างเพ่ือสร้างวัดให้ส�ำเร็จ ที่ดินนี้เป็นท้องนาท่ีปลูกข้าว
ไม่ได้ เพราะดนิ เป็นกรด น้�ำใสแจ๋ว เป็นทลี่ มุ่ จึงตอ้ งขดุ ดนิ ขนึ้ มาถมที่ แต่
เราไม่มีเงิน หลวงพ่อจึงให้ไปขอยืมเรือขุดของกรมชลประทาน ตอนน้ัน
จอมพลถนอม กิตตขิ จร เปน็ นายกรฐั มนตรี ด้วยอานภุ าพบุญจงึ มีชอ่ งทาง
เข้าไปพบท่านและท่านก็เซ็นอนุมัติให้เลย จึงได้เรือขุดจากกรมชลประทาน
มาขดุ ใหฟ้ รีนานข้ามปีทเี ดยี ว
วนั มาฆบชู า พ.ศ. ๒๕๑๓ เรม่ิ ขดุ ดนิ กอ้ นแรก ใชเ้ รอื ขดุ ทยี่ มื มาขดุ คลอง
ในวัดเพ่ือเอาดินมาถมท่ี เม่ือดินยุบจึงเร่ิมก่อสร้างได้ ช่วงน้ันหลวงพ่อ
ทัตตชีโวสมยั ยงั เป็นฆราวาสไดล้ าออกจากงานมาดแู ลการก่อสร้าง คณุ ยาย
และหลวงพอ่ ธมั มชโยยงั อยทู่ วี่ ดั ปากนำ้� จนกระทง่ั เดอื นเมษายน พ.ศ. ๒๕๑๘
สรา้ งกุฏิ ๕ หลังแรก แทง็ กน์ ำ�้ และครวั ยามาเสรจ็ เรยี บรอ้ ยแล้ว และศาลา
จาตุมหาราชิกาใกลจ้ ะเสร็จ คณุ ยายจงึ ย้ายจากบา้ นธรรมประสทิ ธม์ิ าทีศ่ นู ย์
พทุ ธจักรปฏิบัติธรรม

201

202

สมัยนน้ั ต้ังแตบ่ างขนั เข้าไปถึงคลอง ๑๔-๑๕ ถนนยงั เป็นดนิ ลกู รงั ที่
เรยี กว่า “หนองเสือ” เพราะแต่กอ่ นเปน็ ป่า มชี า้ ง มีเสือมากนิ น�้ำจากใบไผ่
เมื่อเริ่มสร้างศูนย์พุทธจักรฯ ก็เป็นถ่ินเสือเหมือนกัน แต่เป็นโจรท่ีหนีความ
ผดิ มากบดานอย่กู ันท่นี ี่
ตั้งแตเ่ รม่ิ สร้างวัดเรอ่ื ยมา คณุ ยายตอ้ งตามทง้ั ที่ ทั้งทมี ทัง้ ทนุ ในท่ี
เมอ่ื ไดท้ ด่ี นิ มาแลว้ กต็ อ้ งหาทมี ตามนกั สรา้ งบารมที เ่ี คยสรา้ งบารมรี ว่ มกนั มา
ชว่ ยกัน ทุนก็ตอ้ งหามาสร้างวดั
วนั หนงึ่ หลวงพอ่ ทตั ตชโี วตอ้ งไปเบกิ เงนิ มาจา่ ยคา่ แรงคนงานกบั คณุ ยาย
ทีว่ ดั ปากนำ�้ ทา่ นต้องเดินจากศนู ย์พุทธจักรฯ ไปถงึ บางขนั เปน็ ระยะทาง ๕
กโิ ลเมตร ตอ่ รถประจำ� ทางไปวดั ปากนำ้� เมอ่ื ถงึ วดั ปากนำ้� กเ็ ขา้ ไปบอกคณุ ยาย
วา่ “ยายครับ ตอ้ งเอาเงินไปจ่ายค่าแรงคนงานในวนั พรงุ่ นี้ ตอนนีไ้ มม่ ีเงิน
เลย” คุณยายเปิดถุงกระดาษท่ีเก็บเงิน เงินก็ไม่ค่อยมี ค่าแรงคนงานราว
๒-๓ หมืน่ บาท คณุ ยายบอกไม่เปน็ ไร ไปนั่งสมาธิกัน เด๋ียวยายจะไปขอเงนิ
จากพระพทุ ธเจา้ ทุกคนจึงปิดประตูบา้ น ไปนงั่ สมาธิด้วยกันจนถงึ ๓ ทุม่
คณุ ยายจึงให้กลบั เพราะถา้ ดกึ จะอันตราย รถประจำ� ทางเลกิ วิง่ ตง้ั แต่ ๕-๖

203

204

โมงเย็น ไฟข้างทางก็ไมม่ ี หลวงพ่อรำ� พึงวา่ “ยาย ถา้ พรงุ่ นี้ไม่มีเงนิ ไปจา่ ย
ค่าแรง ต้องมเี รอ่ื งแน่ เดีย๋ วพรุ่งนีผ้ มมาใหม่นะ” คณุ ยายก็น่งิ เฉยๆ
พอเปดิ ประตจู ะกลับบ้าน กเ็ จอผู้ชายคนหนงึ่ น่งั รออยู่ บอกวา่ “ผมมา
นัง่ รอตัง้ แต่ ๑ ทมุ่ เหน็ ประตบู า้ นปดิ ก็เลยอยรู่ อ พอ่ ผมเพิ่งตาย กอ่ นตายพ่อ
สั่งไว้ว่า ให้เอาปัจจัยมาท�ำบุญกับคุณยาย ผมก็เลยตั้งใจมารอถวายให้ได้”
แลว้ ถวายปัจจัย ๓ หมืน่ บาท เพียงพอกับค่าแรงคนงานพอดี นีค่ อื อานุภาพ
ของวชิ ชาธรรมกาย
คุณยายเปรียบประดุจขุนเขาใหญ่ เป็นที่พึ่งพิงของทุกคนในการสร้าง
บารมี คุณยายอาศัยวชิ ชาธรรมกาย อาศัยบุญ ท่านบอกว่า เวลามีปัญหา
อะไรใหม้ าบอกยาย เดยี๋ วยายจะแกไ้ ขเอง การสรา้ งศนู ยพ์ ทุ ธจกั รปฏบิ ตั ธิ รรม
ไม่ใช่มปี ัญหารอ้ ยแปด แตเ่ ป็นปัญหาลา้ นแปด คุณยายตอ้ งรบั ภาระท้งั หมด
โดยมีหลวงพ่อวางนโยบาย ส่วนคุณยายเป็นผู้ท�ำให้ส�ำเร็จ คุณยายบอกว่า
“ยายสร้างวัดด้วยการหลับตา” ซ่ึงก็คือด้วยอาศัยวิชชาธรรมกาย กลางคืน
คุณยายต้องเข้าที่ตามสมบัติละเอียด พอสมบัติละเอียดมาก็จะไปดึงสมบัติ
หยาบ (เงินท�ำบญุ จากเจ้าภาพ) เพราะฉะนนั้ เวลาท่ีเราทอดกฐนิ ทอดผา้ ป่า
จงึ มผี มู้ าทำ� บญุ ไมข่ าดสาย เพราะคณุ ยายทา่ นตามสมบตั ลิ ะเอยี ดไว้ ละเอยี ด
ก็จะดึงดดู หยาบตามมา

205

206

คุณยายบอกต้งั แตเ่ รม่ิ สรา้ งวดั ว่า “ทกุ คนท่ีเขา้ มาสรา้ งบารมใี นวดั อยู่
ในรัศมีบญุ ของยาย วัดเหมือนครอบครวั ใหญ่ ถ้าเขาอดอยาก ไม่มีกิน ไม่มี
ใช้ กไ็ มไ่ ด้ เขาล�ำบาก ยายก็ทนไมไ่ ด้ ตอ้ งหาให้มีใช้ ไมใ่ ห้อดอยาก ตงั้ แต่
เรมิ่ สรา้ งวัดยายตอ้ งแบกภาระ แบกวัดไว้ตลอด นึกว่าจะเอาสมบัติทไี่ หนมา
เลย้ี งเขา ต้องด่ิงธรรมะตามสมบัตทิ กุ คนื ”
คณุ ยายลยุ งานอยา่ งหนกั ทงั้ หยาบและละเอยี ด จนเมอื่ สรา้ งโบสถเ์ สรจ็
ประมาณปี พ.ศ. ๒๕๒๕ กล็ ้มป่วยลง คณุ ยายเล่าวา่ “ยายต้องเอาชวี ิตเข้า
แลกกบั การสรา้ งศนู ยพ์ ทุ ธจกั รฯ กวา่ จะสรา้ งเสรจ็ พอเสรจ็ ยายกล็ ม้ เจบ็ เจบ็
คราวนแ้ี ทบเอาชวี ติ ไมร่ อด ยายตอ้ งเอาตวั เองจมุ่ อยใู่ นบญุ ตลอดเวลา ถงึ รอด
ได้ ถ้าเป็นผู้เฒ่าคนอื่นเป็นข้ีเถ้าไปแล้ว ตอนนี้ยายหายก็สบายแบบคนแก่
นีแ่ หละ”
คุณยายมาคุมบุญบูชาข้าวพระที่ศาลาจาตุมหาราชิกาทุกอาทิตย์
ตน้ เดือน จนกระทง่ั ทา่ นเรมิ่ ป่วยเมือ่ ปลายปี พ.ศ. ๒๕๒๕ จึงหยุดการลงมา
คมุ บชู าขา้ วพระทนี่ ี่ คณุ ยายตอ้ งรกั ษาตวั จนคอ่ ยๆ แขง็ แรงขน้ึ มาอกี ครง้ั ในปี
พ.ศ. ๒๕๒๙

207

208

ทุกบ่ายวนั อาทติ ย์ คณุ ยายจะลงรบั แขกทค่ี รวั
ยามา คณุ ยายรบั แขกทกุ ระดบั ชน้ั ทกุ อาชพี มเี มตตา
ตอ่ ทกุ คน ในวนั อาทติ ยธ์ รรมดามคี นมากราบคณุ ยาย
ประมาณ ๔๐-๕๐ คน ส่วนอาทติ ยต์ ้นเดอื นมากถึง
๑๐๐-๒๐๐ คน ต่างมาขอให้คุณยายเป็นท่ีพ่ึง ช่วย
แก้ไขสารพัดปัญหา มที ั้งขอใหห้ ายปว่ ย ขอให้เพ่อื น
ท่ีประสบอุบัติเหตุอยู่ห้องไอซียูรอดชีวิต ขอให้ขาย
ข้าวแกงดๆี ขอให้ขายทด่ี นิ ขายบา้ นได้ ขอให้ช่วย
ส่งบุญให้ญาติพี่น้องท่ีเสียชีวิตไปแล้ว จนกระท่ัง
ปญั หาสามีไปมภี รรยานอ้ ย พอกราบคุณยายแลว้ เขา
กจ็ ะสง่ รูปสง่ ช่อื ไว้
พอตกกลางคนื คณุ ยายกเ็ อาภาพมาดู อ่านชอ่ื
ให้ยายฟงั เสรจ็ แลว้ ยายก็หลับตา น่งั เข้าทแี่ ปบ๊ เดยี ว
เสรจ็ เรยี บรอ้ ย สารพดั ปญั หาทข่ี อใหค้ ณุ ยายชว่ ยลว้ น
ส�ำเร็จสมความปรารถนา เรื่องเหล่าน้ีเป็นเร่ือง

209

210

งา่ ยดายมากสำ� หรบั คณุ ยาย ทา่ นชว่ ยทกุ คนโดยอาศยั
วิชชาธรรมกาย ตามที่ท่านเคยท�ำมาต้ังแต่สมัย
พระเดชพระคุณหลวงปู่ท่ีให้คนในโรงงานท�ำวิชชา
แก้ไขโรคภัยไข้เจ็บช่วยคนมากมาย คุณวิเศษน้ีเป็น
เรื่องธรรมดา เป็นเรอื่ งปกตสิ ำ� หรับคุณยาย
คณุ ยายเสยี สละ ทมุ่ เทชวี ติ จติ ใจเพอ่ื สรา้ งศนู ย์
พุทธจักรฯ เพราะท่านเป็นผู้ท่ีเคารพครูบาอาจารย์
มาก ต้องท�ำสิ่งท่ีพระเดชพระคุณหลวงปู่สั่งไว้ให้
ส�ำเร็จแม้ต้องแลกดว้ ยชวี ติ ก็ตาม

ยุคขยายพน้ื ที่

เมอ่ื สรา้ งศาลาจาตมุ หาราชกิ าเสรจ็ สอนธรรมะ
ไดส้ กั พกั คนกเ็ รมิ่ ลน้ ศาลา เวลามงี านบญุ ใหญก่ ต็ อ้ ง
กางเต็นท์ออกไปรอบบริเวณ จนไม่มีที่จะกาง
หลวงพ่อธัมมชโยจึงมีด�ำริสร้างสภาธรรมกายสากล
(หลงั คาจาก) เปน็ ศาลาชวั่ คราว จคุ นไดเ้ ปน็ หมน่ื คน

211

212

ต่อมาคนก็เต็มอีก ใช้สภาฯ หลังคาจากอยปู่ ระมาณ
๒๐ ปี จงึ ได้ขยายพื้นที่
หลวงพ่อธัมมชโยมีด�ำริจะขยายพระพุทธ-
ศาสนาไปทวั่ โลก เพราะอยากใหท้ กุ คนมที พี่ งึ่ ภายใน
และเขา้ ถงึ ความสขุ ทแ่ี ทจ้ รงิ การขยายงานตอ้ งอาศยั
บญุ อาศยั ทมี อาศยั ที่ จงึ ซอ้ื ทเี่ พม่ิ ๒,๐๐๐ ไร่ ตอนนนั้
คณุ ยายอายมุ ากแลว้ แตท่ า่ นกไ็ มข่ ดั หลวงพอ่ ทำ� ตาม
นโยบาย คณุ ยายพดู กบั หลวงพอ่ ทตั ตชโี ววา่ “ถา้ ขยาย
ไป ๒,๐๐๐ ไร่ ต่อไปหลวงพ่อทัตตชโี วจะต้องรับแขก
ไปตลอดชีวิต” ตอ้ งเสียสละจรงิ ๆ จะไมม่ โี อกาสนั่ง
สมาธจิ ริงๆ จังๆ ซึง่ ในปจั จุบันกเ็ ปน็ เชน่ น้นั
บนพน้ื ที่ ๒,๐๐๐ ไรน่ ี้ จงึ สรา้ งศาลาปฏบิ ตั ธิ รรม
หลังใหม่ ชื่อว่าสภาธรรมกายสากล โดยยึดหลัก
ประหยดั สดุ ประโยชนส์ งู และคงทนถาวร ซงึ่ อยภู่ ายใต้
แนวคิด สร้างวัดให้เป็นวัด สร้างพระให้เป็นพระ
สร้างคนให้เป็นคนดี ตามหลักปฏิรูปเทส ๔ ของ

213

214

พระสัมมาสมั พทุ ธเจา้ เพอื่ สรา้ งวัดให้เปน็ ท่ีสปั ปายะ และสามารถเชิญชวน
ผคู้ นใหม้ าประพฤตปิ ฏบิ ตั ิธรรม จนเปน็ คนดที ี่โลกต้องการ
ปี พ.ศ. ๒๕๒๙ คุณยายแขง็ แรงขึน้ พอปี พ.ศ. ๒๕๓๐ คุณยายอยาก
ทำ� บญุ กฐนิ เพราะเปน็ บญุ เดยี วทท่ี า่ นยงั ไมเ่ คยทำ� แตป่ นี น้ั มปี ระธานกฐนิ แลว้
หลวงพอ่ จงึ ใหค้ ณุ ยายเปน็ ประธานกฐนิ ในปี พ.ศ. ๒๕๓๑ คณุ ยายปลม้ื ใจมาก
จดจอ่ กับบญุ นต้ี ลอดเวลา เจอใครทไ่ี หน ถ้าเปน็ มนษุ ยท์ า่ นจะบอกบญุ หมด
ทกุ คน ไมว่ า่ จะเปน็ พระภกิ ษุ สามเณร คนงาน ญาตโิ ยมทม่ี าวดั ทา่ นจะชวน
วา่ “มาร่วมบุญกับยายนะ” “มาเอาบุญกบั ยาย” “ทำ� บญุ กับยาย จะได้ไป
ด้วยกนั จะได้ไปเจอกนั อีก” ไมเ่ พยี งแต่มนุษย์เท่านั้น เวลากลางคืนคณุ ยาย
จะนง่ั เข้าท่ไี ปบอกเทวดาทุกช้นั ให้มาเอาบญุ กบั ยาย
คณุ ยายเดนิ ทางไปบอกบญุ ทกุ ภาคของประเทศไทย คนชราอายุ ๘๐ ปี
ถึงแม้จะเดนิ ทางดว้ ยเคร่อื งบิน แตพ่ อไปถงึ เจอญาติโยมมารอรับกต็ ้องคยุ
ก่อนถึงได้เข้าท่ีพัก พอค่�ำก็แจกใบฎีกาบอกบุญกฐินญาติโยมที่มารวมกัน
กราบคุณยาย ร่งุ เชา้ จงึ เดนิ ทางกลบั วัด พอไปถงึ ทพ่ี ัก คณุ ยายนอนหมดแรง
ทกุ ครง้ั แตไ่ มว่ า่ จะเหนด็ เหนอ่ื ยแคไ่ หน ทา่ นกเ็ อาบญุ เตม็ ท่ี จนทอดกฐนิ เสรจ็

215

216

วันทอดกฐินคนมากันเยอะมาก มากันท่ัวทุก
ภาค โดยเฉพาะภาคใต้เช่าโบก้ีรถไฟ ใส่ชุดขาวมา
๑๐ กวา่ ขบวน มสี าธชุ นรว่ มเดนิ ในขบวนกฐนิ นนั้ เปน็
พนั คน กฐนิ คณุ ยายปนี ปี้ ลดหนขี้ องวดั ไดห้ มด หลวงพอ่
จึงเชิญคุณยายเป็นประธานทั้งทอดผ้าป่าและ
ทอดกฐนิ อกี หลายปี จนคณุ ยายอายมุ าก ไม่สามารถ
ยกพานผ้าไตรได้ ท่านจึงใหค้ นอื่นท�ำแทน
ปี พ.ศ. ๒๕๓๙ คุณยายเรม่ิ ปว่ ย คณุ หมอส่งั
ให้พักและเริ่มงดรับแขก ท่านบอกว่า “ยายจะกลับ
บ้านแล้ว” ช่วงน้นั หลวงพอ่ ธมั มชโยมาเยี่ยมคุณยาย
ที่กุฏิเกือบทุกวัน ขอให้คุณยายอยู่จนกว่าจะฉลอง
พระมหาธรรมกายเจดยี ์ เพราะคณุ ยายจะบอกตลอด
วา่ “ยายจะกลบั บา้ นๆ”
ปี พ.ศ. ๒๕๔๑ วดั มปี ญั หาเยอะมาก แมค้ ณุ ยาย
จะปว่ ย แตท่ า่ นกท็ ราบดว้ ยญาณทสั นะ นอนดงิ่ ธรรมะ

217

218

แก้ไขตลอดเวลา จนปี พ.ศ. ๒๕๔๓ คณุ ยายจึงละสงั ขาร
ถงึ พวกเราไมเ่ คยพบ ไมเ่ คยคยุ กบั คณุ ยาย แตค่ ณุ ยายรจู้ กั เราดี ยง่ิ กวา่
เรารู้จักตัวเอง สมัยหลวงปู่เวลามีคนมาขอเป็นศิษย์ หลวงปู่จะสั่งผู้ที่อยู่ใน
โรงงานท�ำวิชชาว่า ให้เอากายละเอียดของทุกคนที่มาขอเป็นลูกศิษย์มาไว้
กลางองค์พระให้หมด แล้วให้องค์พระธรรมกายตามดูแลรักษาให้ปลอดภัย
ทั้งพระเดชพระคุณหลวงปู่ หลวงพอ่ และคุณยาย ตา่ งก็ใชว้ ธิ เี ดยี วกนั เร่ือง
การระลึกชาติ หรือการรจู้ ักเราเปน็ เรื่องธรรมดามากสำ� หรับทา่ น จึงกล่าวได้
อยา่ งเต็มปากว่า “คุณยายร้จู ักเราดี ยง่ิ กว่าเรารจู้ ักตัวเองเสยี อกี ”

219

220

คณุ ธรรมคุณยาย ๑๒ ประการ

สง่ิ สำ� คญั ทที่ ำ� ใหค้ ณุ ยายสามารถรองรบั ธรรมะทพี่ ระเดชพระคณุ หลวงปู่
ให้ท้ังหมดได้น้ัน คือ การมีคุณธรรมในตัวท่ีเพียงพอ พอที่จะรองรับวิชชา
ธรรมกายได้ ส่งิ ทคี่ ณุ ยายเปน็ คณุ ธรรมทที่ า่ นมี เกิดจากการฝกึ ฝนตนเอง
มาตลอดข้ามภพข้ามชาติจนกระทั่งปัจจุบัน คุณยายมักสอนว่า “ถ้าอยาก
สร้างบารมไี ด้ตลอดรอดฝ่งั ต้องทำ� อยา่ งยายนะ”
คณุ ธรรมของคณุ ยาย ๑๒ ประการ สรปุ เปน็ ข้อ ๆ ไดด้ งั น้ี

๑. ความบรสิ ทุ ธก์ิ าย วาจา ใจ มวี นั หนงึ่ ขณะทห่ี ลวงพอ่ ธมั มชโย

เดินย่อยอาหารหลังจากฉันภัตตาหารเสร็จ ระหว่างทางมีพระอาจารย์เดิน
ตามเพอื่ รบั ฟงั งานไปดว้ ย ทา่ นถามพระอาจารยว์ า่ “รไู้ หมวา่ เราเกดิ มาทำ� ไม”
และหลวงพ่อก็ตอบว่า “เราเกิดมาเพือ่ ทำ� ความบริสุทธิ์ ยงิ่ หยดุ นิ่งมากกจ็ ะ
ยิ่งบรสิ ทุ ธมิ์ าก พอเราบรสิ ทุ ธ์ิมาก การจะไปร้เู ห็นวชิ ชาจะยิ่งละเอียดลึกซง้ึ
มาก รู้ญาณชดั เจนถูกตอ้ ง และผทู้ ่ีบริสทุ ธ์ิมากต้องนัง่ สมาธมิ ากๆ”

221

222

๒. ซอื่ สัตย์ ซ่ือตรง จริงใจ หลวงพอ่ บอกวา่ “คุณยายเหมอื น

ไม้บรรทัด” สง่ิ ส�ำคัญ คือ ต้องซอ่ื สัตยต์ อ่ ตัวเราเอง คุณยายบอกวา่ “คนที่
ซอ่ื ตรง เวลานั่งสมาธจิ ะเขา้ กลางไดถ้ กู ตอ้ ง ไม่เคลอื่ นกลาง ไมแ่ ฉลบ ญาณ
รูจ้ ะแม่นย�ำ เทีย่ งตรง” ถา้ เราเคลอื่ นกลาง หรอื แฉลบ ภาพทเี่ ราเห็นจะผดิ
จากความเปน็ จรงิ คณุ ยายบอกวา่ “ยายไมช่ อบคนไมซ่ อื่ ไมช่ อบคนไมส่ ะอาด
ไม่บริสุทธิ์ ไม่ชอบคนไม่มีศีล” ยายรักความสะอาดบริสุทธ์ิ คนใจสะอาด
เท่านนั้ ถึงจะไปกับยายได้

๓. ความขยนั คณุ ยายจะขยนั มาก ไมว่ ่าจะอยทู่ ไ่ี หนก็จะขยันและ

อดทนทกุ อยา่ ง สมยั เปน็ ชาวนา นาของคณุ ยายจะไมม่ ตี น้ หญา้ หรอื วชั พชื เลย
ตอนท่ีท�ำงานบ้านคุณนายเล้ียบ ท่านท�ำความสะอาดหมดเกลี้ยงจนได้รับ
ความไวว้ างใจ พออยวู่ ดั ปากนำ้� ทา่ นกท็ ำ� ทกุ อยา่ งใหด้ ที ส่ี ดุ ทา่ นบอกวา่ “คน
ขยนั อยู่กบั ใคร ใครก็รัก” เมอ่ื มาอยูว่ ัดพระธรรมกาย ทา่ นก็ท�ำงานทงั้ หยาบ
และละเอียด ทงั้ งานครวั ปลกู ตน้ ไม้ นำ� ขดั หอ้ งน้ำ� คุณยายบอกว่า “ทา่ นไม่
เคยเบ่ือหน่ายการสร้างบารมี ไม่เคยเบ่ือหรือเกียจคร้านในการปฏิบัติธรรม
ถา้ งานหยาบเราขยนั เวลาน่ังธรรมะเราก็จะขยัน”

223

อขุปองกครณุณยข์ าอยงใช้

224

๔. ประหยดั คณุ ยายสอนวา่ “เราอยวู่ ดั เรากนิ เราใชข้ องรอ้ น เพราะ

เงนิ แตล่ ะบาททเี่ ราใช้ เปน็ เงนิ ทญ่ี าตโิ ยมจบหวั แลว้ จบหวั อกี ถา้ เปน็ พระแลว้
ไมท่ ำ� ประโยชน์ใหก้ บั พระศาสนา ถอื วา่ กนิ แรงชาวบา้ น พอตายไปแลว้ กต็ อ้ ง
ไปเกดิ เปน็ ควายใหเ้ ขาใชแ้ รงงาน” เมอื่ ครงั้ ทหี่ ลวงพอ่ ทตั ตชโี วบวชใหมๆ่ เคย
ไปท่วี ัดแห่งหนึ่ง หลวงตาเจา้ อาวาสจงู มอื ท่านไปหน้าโบสถช์ ้ีไปที่ทงุ่ นาแลว้
ถามวา่ ”เห็นอะไรไหม” หลวงพอ่ ตอบว่า “เหน็ ควายเป็นฝูง” หลวงตาชวี้ ่า
“นั่นแหละอดตี พระเก่า ท่านเหน็ ไหม ไอ้ตวั ที่เขาโงง้ ๆ เป็นจ่าฝูง นั่นแหละ
เจ้าอาวาสเก่า”
คุณยายเห็นคุณค่าของส่ิงของทุกอย่าง หากเดินไปตามถนนเห็นยาง
หนงั สตกิ๊ เสน้ เดยี ว คณุ ยายก็เกบ็ มาล้างไว้ใชใ้ หม่ หรอื ถงุ กอ๊ บแก๊บที่ใช้แลว้
ท่านก็เก็บมาลา้ งไวใ้ ช้ต่อ คณุ ยายเลา่ วา่ “สมัยหลวงปู่ เขาแบกขา้ วสารมา
สง่ ทวี่ ดั ปากนำ�้ จะมขี า้ วสารรว่ งตามทาง หลวงปใู่ หเ้ กบ็ ขา้ วสารทกุ เมด็ บางที
เก็บไดจ้ นเป็นกระสอบกม็ ”ี

225

226

๕. อดทน ความอดทนเปน็ เนื้อเป็นหนงั เป็น

นิสัยของคุณยาย เกิดจากใจท่ีหยุดน่ิงของท่านเป็น
ปกติ ยามเจบ็ ปว่ ยทา่ นกจ็ ะนงิ่ ๆ ดงั เชน่ เมอ่ื ตอนคณุ ยาย
ปวดฟัน ก็เพียงแต่บอกหลวงพ่อว่า “ช่วยให้เด็กวัด
พายายไปหาหมอหน่อย” พอไปพบหมอจึงรู้ว่าเป็น
รำ� มะนาด เหงอื กบวม หมอตอ้ งถอนฟนั เกอื บทงั้ ปาก
ท่านอดทนและนิ่งมาก แม้จะหกล้มเลือดออก มีด
บาด จะเจออะไรกต็ าม ทา่ นจะไมร่ อ้ งโอดครวญ ทา่ น
จะน่ิงๆ ใส่ยาแล้วไปหาหมอ แม้แตล่ ูกศษิ ยม์ าตอ่ วา่
ท่าน ท่านจะน่งิ อาศยั ความเงยี บแลว้ ทำ� ความดี จน
เขายอมแพย้ ายด้วยความดี คณุ ยายบอกวา่ “ยายจะ
ไม่ทะเลาะกับใคร เขาจะมายนื ด่าอะไรก็ให้เขาว่าไป
ยายจะหลบั ตาด่ิงธรรมะ”
ทา่ นบอกวา่ “ใหเ้ ราทำ� ความดี เวลาทเ่ี ราสรา้ ง
บารมี เราตอ้ งเขม้ แขง็ ตอ้ งอดทน เราตอ้ งทนลำ� บากนะ
จะล�ำบากอย่างไร ก็ให้อดทน อย่าสร้างกรรมอีก

227

228

เกิดเป็นคนต้องทน ชาตินีเ้ ปน็ ชาติสดุ ทา้ ยตอ้ งอดทน
ใหถ้ ึงทส่ี ดุ ต้องคิดสู้ ถา้ สกู้ ็จะชนะ จะชนะดว้ ยบุญ”

๖.ไม่อยากเด่นอยากดัง คุณยายบอกว่า

“ยายท�ำความดี ไม่เคยหวังให้ใครมาชื่นชม หรือให้
เขามายกย่อง ยายทำ� เพอื่ ช่วยตัวเองใหพ้ ้นทุกข์ ยาย
ไม่เคยคิดอยากเด่นอยากดัง ถ้ามีบุญแล้วจะดังเอง
ดงั อยา่ งเยน็ ๆ ไมใ่ ชด่ งั อยา่ งรอ้ นๆ” บางคนอยากเดน่
อยากดัง กไ็ ปขม่ คนอื่น คุณยายสอนวา่ “เวลาสรา้ ง
บญุ ให้เอาใจจรดศูนยก์ ลางกาย ใหน้ ึกถึงบญุ มากๆ
จะไดบ้ ญุ สะอาดตดิ ตวั ไป เวลาบญุ สง่ ผล จะไดอ้ ะไร
มาก็จะได้แบบเย็นๆ อย่าไปคิดนะว่า เวลาเรา
ทำ� ความดีแล้วไม่มใี ครเห็น ตวั เราเองทเ่ี หน็ ว่าเราท�ำ
อะไรอยู่ เทวดาทด่ี แู ลรักษาเราอย่กู เ็ ห็น”

๗. ความออ่ นนอ้ ม ความเคารพ คณุ ยาย

อยทู่ ไ่ี หน ทา่ นจะทำ� ตวั เหมอื นผา้ ขรี้ วิ้ เชด็ เทา้ ผา้ ขร้ี ว้ิ
วางอยู่ต่�ำแล้ว เมื่อน�ำมาไว้เช็ดเท้า ย่ิงท�ำให้ต�่ำลง

229

230

ไปอกี แตเ่ ปน็ ประโยชน์กับทกุ คน คุณยายไมม่ ีทฐิ มิ านะ ทา่ นท�ำตวั ต่�ำทกุ ที่
ทีท่ ่านเขา้ ไป แตพ่ อผ่านไปไดส้ ักระยะ ด้วยบุญทท่ี ่านออ่ นนอ้ มจะท�ำใหท้ ่าน
เดน่ ขึ้นมาเสมอ แลว้ ทา่ นก็ไม่เคยวางตวั ว่าท่านใหญ่ หรือเกง่ กวา่ ใคร มแี ต่
ความเออ้ื เฟอ้ื เมตตาตอ่ ทกุ คนทม่ี าขอความชว่ ยเหลอื ดว้ ยบญุ ของทา่ น ทำ� ให้
ทา่ นเป็นหัวหนา้ เวร ไปอยูท่ ไี่ หน ทา่ นเปน็ หวั หนา้ เขาหมด ท่านก็จะเด่นด้วย
อำ� นาจบุญท่ีอ่อนนอ้ มถอ่ มตน

๘. เจยี มตัว รู้จักประมาณตวั ปี พ.ศ. ๒๕๒๕ หลวงพ่อไดร้ ับ

แต่งตง้ั เป็นเจ้าอาวาส คณุ ยายบอกกบั ทุกคนว่า “ยายไม่ใชอ่ าจารย์ของพระ
แลว้ ยายเปน็ เพยี งแคเ่ ด็กวัด ยายจะรบั ฟงั คำ� สง่ั ทุกอย่างจากหลวงพ่อ” หรือ
เมอื่ ครงั้ อยวู่ ดั ปากนำ�้ คณุ ยายทองสขุ อาจารยค์ นแรกของทา่ นมบี า้ นหลงั เลก็
อยใู่ นวดั ปากนำ้� เวลาญาตโิ ยมมาเรยี นธรรมะ คณุ ยายทองสขุ กจ็ ะขน้ึ ไปสอน
บนบา้ น ส่วนคณุ ยายจะนง่ั อยู่ใต้ถุนบ้าน แมต้ อนนัน้ คุณยายเปน็ หัวหนา้ เวร
ขาดรู้ อยูใ่ นทีมท�ำวชิ ชากับหลวงปวู่ ดั ปากนำ้� แล้วกต็ าม แต่ท่านก็ยังเคารพ
รกั คณุ ยายทองสขุ เสมอ

231

232

คณุ ยายสอนว่า “เราตอ้ งอย่าแสดงฤทธิ์กบั ครบู าอาจารย์ อยา่ เอาฤทธิ์
ไปแสดงกับคนอ่ืนว่าฉันเก่ง แบบนี้ใช้ไม่ได้ ให้รู้จักเจียมตัว รู้จักประมาณ
ตวั เอง” คณุ ยายเคยบอกหลวงพอ่ วา่ “คนเราแตล่ ะคนเกดิ มา เอาบญุ ตดิ ตวั มา
ไมเ่ ทา่ กนั หรอก บางคนเอาบญุ มามาก บางคนเอาบญุ มานอ้ ย มบี ญุ นอ้ ย คน
ที่เอาบุญมามากก็สอนตนเองได้ อบรมตนเองได้ เราก็เหน่ือยน้อยหน่อย
คนไหนมีบญุ ติดตัวมานอ้ ย เราก็ตอ้ งสอนมากหนอ่ ย เพราะคนพวกนลี้ ืมเก่ง
ได้หนา้ ลมื หลัง สอนตวั เองไมไ่ ด้ เรากต็ อ้ งเหน่ือยหน่อย เวลาเราจะใชเ้ ขา
เรากต็ อ้ งทมุ่ บญุ ใหเ้ ขา เขาถงึ ทำ� ได้ พอเกง่ ขนึ้ มาหนอ่ ย กใ็ ชค้ วามเกง่ ของตวั เอง
เอาไปสรา้ งความดี เอาไปสรา้ งบญุ กศุ ลตดิ ตวั เขาไป แตบ่ างคนพอเกง่ ขนึ้ มา
หน่อยกล็ ืมตวั มีฤทธิม์ าก มีของแถม ท�ำให้หลวงพอ่ ต้องปวดหัวเดอื ดรอ้ น
เพราะฉะนัน้ ตอ้ งเลือกคน ตอ้ งเลอื กใชง้ าน คนทม่ี บี ญุ มานอ้ ย เราให้
ของดีเขาไป เขารบั ไม่ค่อยได้ เขาคงไม่รูห้ รอกวา่ ไอ้ทเี่ ก่งมาไดเ้ พราะอะไร”
แล้วทา่ นกเ็ อามือชีไ้ ปที่พดั ลม ทา่ นสอนเดก็ วดั “พัดลมมันตดิ มนั เป่าลมได้
หมนุ ได้ ลองเจา้ ของไปดงึ ปลก๊ั ไฟออกสิ มนั กห็ มดฤทธ์ิ ดงึ ปลก๊ั ออกกเ็ หมอื น
ของท่ีตายแลว้ น่นั แหละ”

233