THE-DEVELOPMENT-OF-THE-ELDERLY-SCHOOLS-MODEL

141

 

ส่งเสริมสุขภาพ การให้คําปรึกษาเรื่องกฎหมาย และเป็นกิจกรรมที่นักเรียนผู้สูงอายุได้นําความรู้
จากกิจกรรมหรือจากการเรียนการสอนของโรงเรียน สามารถนําไปใชไ้ ดจ้ ริงในชวี ิตประจําวัน

5. การมีกองทุนและงบประมาณสนับสนุน กล่าวคือ โรงเรียนจะดําเนินการได้ต้องมี
งบประมาณในการทํางาน ซึ่งแหล่งงบประมาณมีท้ังการขอรับการจัดสรรจากภาครัฐผ่านองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน และสํานักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด (พมจ.) บางแห่งมีการเขียน
โครงการเพ่ือขอทุนสนับสนุนจากกองทุนต่าง ๆ รวมท้ังการขอรับบริจาค และหารายได้จากผลิตภัณฑ์
งานฝีมือที่สมาชิกร่วมกันผลิต ทั้งน้ีงบประมาณที่ได้รับส่วนใหญ่จะเน้นไปเพื่อการทํากิจกรรมร่วมกัน
ของสมาชิกในโรงเรียน มากกว่างบประมาณการบริหารจัดการโรงเรียน ซ่ึงบางแห่งผู้นําใช้การเก็บค่าสมาชิก
เพ่ือใช้เป็นกองทุนส่วนกลางในการช่วยเหลือเพ่ือนสมาชิกในโรงเรียนยามเกิดภาวะฉุกเฉิน เช่น การเยี่ยม
ไข้สมาชิก เปน็ ตน้

6. การบริหารจัดการท่ีดี และการจัดการตนเอง ซงึ่ อธิบายไดด้ งั นี้
การบริหารจัดการท่ีดี คือ การบริหารหรือการจัดการทรัพยากรอย่างเป็นระบบ ท้ังใน

ด้านบุคลากร งบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ การจัดการ มีการวางแผนที่ดีเพ่ือให้การดําเนินงานหรือกิจกรรม
บรรลเุ ป้าหมายทก่ี ําหนดได้อย่างมีประสทิ ธิภาพและประสทิ ธิผล

การจัดการตนเอง คือ การดําเนินกิจกรรมด้วยตนเอง มีการทํางานหรือการทํากิจกรรม
ที่มีข้ันตอนตั้งแต่ต้นจนจบอย่างชัดเจน เพื่อจัดการกับปัญหาหรือส่ิงท่ีต้องการให้บรรลุตามเป้าหมาย
ท่ีกําหนด โดยมีการวางแผน กระบวนการดําเนินงาน การติดตามประเมินผล ทบทวน ปรับปรุง และ
พัฒนาจนเกิดกระบวนการเรียนรู้ ทักษะ ประสบการณ์ ในการพัฒนาหรือจัดการกับสิ่งต้องการหรือแก้ไข
ปญั หาได้ด้วยตนเอง

7. การแลกเปล่ียนเรียนรู้ กล่าวคือ เป็นกระบวนการที่ทําให้คนหรือกลุ่มคนเกิดการ
เปลี่ยนแปลง เกิดจากการท่ีคนหรือกลุ่มคนนั้นได้ทํากิจกรรมใด ๆ หรือการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
ระหว่างกันทําให้เกิดความรู้ ทักษะ ประสบการณ์ จนกระท่ังส่งผลต่อความคิด ทัศนคติ และการ
เปล่ียนแปลงทางพฤติกรรมของคน ๆ นัน้

8. ความเกื้อกูล สามัคคี และการชว่ ยเหลือซ่ึงกันและกัน กล่าวคอื กลุ่มของผู้สูงอายุ ท่ีเข้า
ร่วมกิจกรรมในโรงเรียนได้มีความผูกพันและมีส่วนร่วมในการดําเนินกิจกรรมจนทําให้เกิดความรู้สึกเป็น
อันหน่ึงอันเดียวกัน มีเป้าหมายในการช่วยเหลือทุกคน ในกลุ่มให้เกิดประสบการณ์ท่ีดี มีความปรารถนา
และความรสู้ กึ ทางบวกทด่ี ีตอ่ การเข้ารว่ มกิจกรรมด้วยกนั

9. การมีคุณค่า ได้รับการยกย่อง และมีส่วนร่วมทําประโยชน์ต่อชุมชน กล่าวคือ การที่
ผู้สูงอายุได้มาโรงเรียน แสดงให้เห็นคุณค่าในตัวเองท้ังความรู้ สติปัญญา ความสามารถ ประสบการณ์
พร้อมท้ังยังสามารถสร้างคุณประโยชน์ให้กับผู้อื่น ชุมชน และสังคม จนท่ีเป็นที่ยอมรับยกย่องจากบุคคลอ่ืน
ทาํ ให้ตนเองรสู้ กึ มคี ุณค่ามากยง่ิ ขนึ้ จากการกระทําหรอื การปฏบิ ัติของตนเอง

10. การถ่ายทอดประสบการณ์ภูมิปัญญา และกิจกรรมการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น
กล่าวคือ การนําความรู้ ทักษะ ประสบการณ์อันยาวนานของผู้สูงอายุ จนเกิดความเช่ียวชาญ จากการ

142

 

ปฏิบัติ ปรับปรุง และพัฒนาให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตของตนเองและคนในสังคม คนเป็นท่ียอมรับของสังคม
ว่าเป็นภูมิปัญญาท้องถ่ิน และนําภูมิปัญญาน้ันมาถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหน่ึง เพื่อเป็นการสืบสาน
ไม่ให้ภูมิปญั ญาน้นั สญู หายไปจากทอ้ งถ่นิ

รูปแบบของโรงเรียนผู้สูงอายุโดยใช้ชุมชนเป็นฐานท่ีประสบความสําเร็จ สามารถแบ่งได้เป็น
3 รปู แบบหลัก ดงั น้ี

รูปแบบที่ 1 โรงเรียนผู้สูงอายุโดยชุมชนจัดการตนเอง กล่าวคือ โรงเรียนดําเนินกิจกรรมด้วย
การวางแผนและการทํางานร่วมกนั ของสมาชิกในชุมชน โดยใหผ้ ู้นําชุมชนเป็นส่วนหนึ่งของกล่มุ กรรมการ/
แกนนํา มีหน้าที่ออกความคิดเห็นแทนสมาชิกในหมู่บ้านตนเอง ซึ่งพบในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลตําบล
ยุหว่า จังหวัดเชียงใหม่ แม้ว่าจะได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐ แต่การจัดการโรงเรียนท้ังหมด
เป็นอํานาจของกลุ่มกรรมการ/แกนนํา ซึ่งความเข้มแข็งของชุมชนทําให้หน่วยงานอื่นต้องการเข้ามามี
สว่ นร่วมกับโรงเรียนแหง่ นี้เอง สว่ นการจัดหางบสนับสนุนในการบรหิ ารโรงเรียนและการทํากิจกรรม ไดร้ ับ
จากการเขียนโครงการต่าง ๆ เพ่ือหาทุนสนับสนุนโดยผู้นํา และบางส่วนมาจากการมีหน่วยงานภายนอก
ขอลงพื้นท่ีเพื่อเปน็ กรณีศึกษาโรงเรียนผู้สงู อายุ

รูปแบบท่ี 2 โรงเรียนผู้สูงอายุโดยพึ่งพาหน่วยงานภาครัฐในพ้ืนท่ี กล่าวคือ เป็นการดําเนิน
กิจกรรมโดยมีหน่วยงานในพ้ืนท่ีให้การสนับสนุนช่วยเหลือ ซึ่งเข้าร่วมเป็นกลุ่มกรรมการ และให้ทุนในการ
จัดกิจกรรม ซึ่งหน่วยงานในพ้ืนท่ีมีทั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (เทศบาล/อบต./อบจ.) โรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) สํานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.)
และสํานักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด (พมจ.) ซ่ึงหน่วยงานดังกล่าวถือเป็นภาคี
เครือข่ายการทํางานท่ีสําคัญของโรงเรียนผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงอายุรูปแบบน้ีพบในโรงเรียนผู้สูงอายุ
เทศบาลเมืองเดชอดุ ม จงั หวดั อบุ ลราชธานี และโรงเรียนผสู้ งู อายเุ ทศบาลอ่าวลกึ ใต้ จังหวดั กระบ่ี

รูปแบบที่ 3 โรงเรียนผู้สูงอายุรูปแบบบูรณาการ กล่าวคือ เป็นรูปแบบท่ีชุมชนจัดการตนเอง
ร่วมกับการพึ่งพาหน่วยงานภาครัฐ โดยผสานการช่วยเหลือสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่
ในด้านงบประมาณ ร่วมกับการบริหารจัดการจากกลุ่มสมาชิกชมรมผู้สูงอายุท่ีเข้มแข็งของตนเองในการ
ร่วมดําเนินการโรงเรียนผู้สูงอายุ ซึ่งรูปแบบนี้พบในวิทยาลัยผู้สูงอายุจังหวัดพิจิตร สาขาตําบลลําประดา
จังหวัดพจิ ติ ร

3. การพฒั นารปู แบบโรงเรยี นผสู้ งู อายุในประเทศไทย
จากการวิจัยนี้พบว่า โรงเรียนผู้สูงอายุในประเทศไทยมีความชัดเจนในการใช้ชุมชนให้มี

ส่วนร่วมในการพัฒนาโรงเรียน แม้จะมีรูปแบบท่ีแตกต่างกัน ได้แก่ โรงเรียนผู้สูงอายุโดยชุมชนจัดการ
ตนเอง โรงเรียนผู้สูงอายุโดยพ่ึงพาหน่วยงานภาครัฐในพื้นท่ี และโรงเรียนผู้สูงอายุรูปแบบบูรณาการ ทั้งน้ี
ในการพัฒนาโรงเรียนผู้สูงอายุแต่ละรูปแบบ ควรคํานึงถึงการพัฒนาใน 4 ด้าน ได้แก่ 1) การพัฒนา
อัตลักษณ์ของโรงเรียนผู้สูงอายุ 2) การพัฒนาโรงเรียนผู้สูงอายุในฐานะการเป็นพ้ืนท่ีแห่งการเรียนรู้

143

 

3) การเผยแพร่องค์ความรู้ของสมาชิกในโรงเรียนผู้สูงอายุ และ 4) การมีปฏิสัมพันธ์กันระหว่างโรงเรียน
ผู้สูงอายแุ ละคนในสังคม ซงึ่ สามารถอภปิ รายในแต่ละประเด็นได้ดังตอ่ ไปน้ี

1. การพัฒนาอัตลักษณ์ของโรงเรียนผสู้ ูงอายุ (Uniqueness)
โรงเรียนผู้สูงอายุควรหาลักษณะเฉพาะหรืออัตลักษณ์ของโรงเรียนผู้สูงอายุในแต่ละที่

โดยทําการนําอัตลักษณ์มาพัฒนาให้กลายเป็นจุดแข็งของโรงเรียน เนื่องจากโรงเรียนผู้สูงอายุแต่ละ
โรงเรียนในประเทศไทยมีลักษณะของโรงเรียนท่ีแตกต่างหลากหลาย ผ่านการนําทุนทางสังคมของชุมชน
มาเป็นหลักในการคน้ หาอัตลักษณ์ตวั ของโรงเรียนผสู้ ูงอายุ

2. การพฒั นาโรงเรยี นผู้สูงอายุในฐานะของการเปน็ พนื้ ท่ีแหง่ การเรียนรู้ (Learning Space)
เนื่องจากโรงเรียนผู้สูงอายุในลักษณะที่นําชุมชนเป็นฐาน จะมีลักษณะแตกต่างกับ

โรงเรียนทั่วไป การพัฒนาโรงเรียนผู้สูงอายุในฐานะของการอธิบายโรงเรียนผู้สูงอายุว่าเป็นพ้ืนท่ีแห่งการเรียนรู้
(Learning Space) ซ่ึงเป็นพ้ืนที่ที่ไม่ได้อิงตามลักษณะทางกายภาพ ได้แก่ ตัวอาคาร สถานท่ี หรือ
ห้องเรียน โดยไม่ได้มีมาตรฐานในลักษณะทางด้านสถานท่ี หรือการวางกฎระเบียบในการเรียน แต่พ้ืนท่ี
ดังกล่าวนี้เป็นพื้นที่ท่ีไม่หยุดนิ่ง มีการไหลเวียนถึงความรู้ โรงเรียนผู้สูงอายุในรูปแบบชุมชนเป็นฐาน
เป็นการนําทุนทางสังคมภายในชุมชนเข้ามาเป็นกุญแจสําคัญของการเรียนรู้ ได้แก่ การใช้ทุนทางสังคม
ด้านสภาพแวดล้อม ผ่านการใช้พ้ืนท่ีภายในชุมชนเป็นพ้ืนท่ีแห่งการเรียนรู้ ซึ่งห้องเรียนท่ีใช้ในการเรียนรู้
ของผู้สูงอายุ ไม่จําเป็นจะต้องติดอยู่กับการเป็นห้องเรียน อาจจะเป็นการเรียนรู้นอกห้องเรียนเป็นหลัก
ทําให้รูปแบบของสถานท่ีเรียนมีลักษณะแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ โดยการนําทุนทางสังคม
ด้านสภาพแวดล้อมมาเป็นพ้ืนที่แห่งการเรียนรู้ ส่งผลต่อความยืดหยุ่นในการบริหารจัดการโรงเรียน
ผู้สูงอายุ และทาํ ใหเ้ ปน็ ตน้ ทุนทางเรอ่ื งสถานที่ไดเ้ ป็นอยา่ งดี

3. การเผยแพร่องค์ความรู้ของสมาชิกในโรงเรียนผู้สูงอายุ (Knowledge Dissemination)
การเผยแพร่องค์ความรู้ของสมาชิกในโรงเรียนผู้สูงอายุ สามารถนิยามออกเป็น 2 แบบ

ได้แก่ การเผยแพร่องค์ความรู้ของบุคคล และการเผยแพร่องค์ความรู้ของสถาบัน การเผยแพร่องค์ความรู้
ของบุคคลผ่านการนําทุนทางสังคมด้านวัฒนธรรม โดยผู้สูงอายุในฐานะของผู้รับองค์ความรู้จาก
ผู้เช่ียวชาญหรือนักปราชญ์กลายเป็นผู้ให้องค์ความรู้ เน่ืองจากผู้สูงอายุท่ีเข้ามาเรียนในโรงเรียนแต่ละ
บุคคลล้วนแล้วแต่มีประสบการณ์การดําเนินชีวิต หรือองค์ความรู้ที่มีคุณค่าที่แตกต่างหลากหลาย เมื่อนํา
ผู้สูงอายุมาเป็นผู้ให้ความรู้ เป็นส่งเสริมความภูมิใจในชีวิต เพื่อให้เป็นผู้สูงอายุท่ีมีคุณค่าในตัวเอง ดังนั้น
การออกแบบการเรียนรู้ของผู้สูงอายุให้ผู้สูงอายุเป็นผู้เรียน และคัดเลือกผู้สูงอายุท่ีเป็นปราชญ์มาเป็น
ผู้สอน การทําเช่นนี้ยังเป็นการช่วยสนับสนุนความยั่งยืนในการดําเนินงานของโรงเรียนผู้สูงอายุให้มี
ลักษณะย่ังยืนผ่านการทุนทางสังคมด้านทุนมนุษย์เข้ามาเป็นหลัก อย่างไรก็ตามโรงเรียนผู้สูงอายุควรที่จะ
มีการเก็บข้อมูลเกี่ยวกับประวัติภูมิหลังของผู้สูงอายุ ได้แก่ ประวัติการทํางาน ทักษะ และความสามารถ
เฉพาะตัว เพ่ือประโยชน์ในการจัดการออกแบบการเรียนรู้ของโรงเรียนผู้สูงอายุ ทั้งน้ีการนําผู้สูงอายุที่มี

144

 

องค์ความรู้ และความสามารถมาเป็นผู้สอนเป็นอีกวิธีการหน่ึงท่ีเข้ามาสนับสนุนลักษณะโรงเรียนผู้สูงอายุ
โดยการนาํ ชมุ ชนเปน็ ฐาน

การเผยแพร่องค์ความรู้ของสถาบัน กล่าวคือ โรงเรียนผู้สูงอายุในฐานะที่เป็นพ้ืนท่ีแห่ง
การเรียนรู้ ในแต่ละโรงเรียนจะมีอัตลักษณ์ของโรงเรียนท่ีแตกต่างกัน ดังน้ันโรงเรียนแต่ละพ้ืนที่จะเต็ม
ไปด้วยองค์ความรู้ไม่ว่าจะเป็นของบุคลากรที่เป็นผู้สอน ผู้เรียน ภูมิปัญญาชาวบ้าน องค์ความรู้ของชุมชน
เป็นต้น ในการเผยแพร่ลักษณะน้ีเป็นการนําโรงเรียนผู้สูงอายุในฐานะของพ้ืนท่ีท่ีเป็นแหล่งสะสมความรู้
ทม่ี คี ุณคา่ ใหก้ ับชุมชน เป็นพื้นท่ีเผยแพรค่ วามร้ใู ห้กับคนภายในชุมชนและคนภายนอกชุมชน ทั้งน้ีโรงเรยี น
ผู้สูงอายุควรท่ีจะมีการสร้างคู่มือท่ีทําการอธิบายถึงลักษณะโรงเรียนผู้สูงอายุ เพื่อที่จะเป็นองค์ความรู้
ภูมิปัญญาในการเป็นตัวอย่างหรือแนวทางให้กับโรงเรียนผู้สูงอายุแห่งอ่ืน หรือกลุ่มคนผู้มีความคิดริเร่ิม
ในการก่อตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุ เนื่องจากโรงเรียนผู้สูงอายุเป็นแหล่งรวมความรู้อย่างหนึ่ง ซ่ึงเป็นได้ท้ัง
การเก็บข้อมูลของผู้เรียนท้ังด้านความสามารถและประวัติศาสตร์ เพื่อเป็นฐานข้อมูลให้กับชุมชนและ
โรงเรียนผสู้ งู อายุ

4. การมปี ฏสิ มั พันธ์กนั ระหว่างโรงเรียนผู้สงู อายุและคนในสงั คม (Social Interaction)
การทํางานร่วมมือกัน (Engagement) ระหว่างสมาชิกในโรงเรียนผู้สูงอายุ และคนในสังคม

เป็นสิ่งสําคัญต่อการพัฒนาการดําเนินงานของโรงเรียนผู้สูงอายุ ซ่ึงส่ิงสําคัญของการนําไปสู่การปฏิสัมพันธ์กัน
คือ การสร้างเครือข่ายทางสังคม (Social Networking) กล่าวคือย่ิงมีการปฏิสัมพันธ์มากเท่าไร ความเข้มแข็ง
และความหลากหลายของเครือข่ายทางสังคมก็มีมากข้ึนเช่นกัน โดยการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียน
ผู้สูงอายุ และคนในสังคมสามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ การปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้สูงอายุกับผู้สูงอายุ
การปฏสิ มั พนั ธ์ระหวา่ งผู้สูงอายุกบั ชุมชน และการปฏสิ ัมพนั ธ์ระหวา่ งผู้สูงอายุกับหนว่ ยงานราชการ

การปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้สูงอายุกับผู้สูงอายุภายในโรงเรียน เป็นการทํางานร่วมกัน
ระหว่างบุคลากรภายในโรงเรียนผู้สูงอายุ โดยมีการสอบถามผู้สูงอายุถึงความต้องการในการเรียนรู้ ส่งผล
ให้เกิดการออกแบบการเรียนรู้ให้เหมาะสมตามความต้องการผู้สูงอายุ เน่ืองจากกลุ่มผู้สูงอายุเป็นกลุ่ม
ช่วงอายุที่ไม่จําเป็นต้องเรียนวิชาเรียนท่ีตรงตามหลักสูตร เพ่ือที่จะได้รับทักษะจากการเรียนรู้ เพื่อใช้ใน
ตลาดแรงงานเหมือนกับช่วงวัยก่อนหน้านี้ แต่เป็นกลุ่มช่วงวัยที่ต้องการเรียนรู้เพ่ือที่จะได้รับทักษะ
เพื่อใช้ในการดํารงชีวิตประจําวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังน้ันปัจจัยหลักสําคัญของการออกแบบ
การเรียนรขู้ องโรงเรยี นผสู้ งู อายุ คือ การนําผ้สู ูงอายเุ ปน็ หลักสําคญั ของการออกแบบการเรียนรู้

การปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้สูงอายุกับชุมชน การเรียนรู้ภายในโรงเรียนผู้สูงอายุ ในบางคร้ัง
บุคลากรของโรงเรยี นผู้สูงอายุไม่สามารถทํางานได้เพียงลําพัง ซึ่งการนําบุคคลภายนอก หรือคนกลุ่มวัยอ่ืน
เข้ามามีส่วนร่วมในการแลกเปล่ียนความรู้ เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่สําคัญของพัฒนาคุณภาพของโรงเรียน
ผูส้ งู อายุ ท้ังนี้ผูท้ ี่เขา้ มามสี ่วนร่วมอาจจะเป็นบุคคลวัยอนื่ เข้ามาแลกเปลย่ี นองค์ความรู้ ได้แก่ ทักษะใหม่ ๆ
ท่ีจําเป็นต่อการดํารงชีวิตประจําวันของบุคคลในปัจจุบัน รวมถึง การใช้เทคโนโลยีเป็นส่ิงที่สําคัญผ่านการ

145

 

นําคนรุ่นใหม่เข้ามาเป็นผู้สอนหรือผู้ให้ความรู้ ในทางเดียวกันผู้สูงอายุในฐานะท่ีเป็นบุคคลที่เต็มไปด้วย
ประสบการณ์ สามารถเป็นบุคคลท่ีออกไปแลกเปล่ียน หรือให้ความรู้กับคนรุ่นอ่อนกว่า เพื่อสร้าง
ประโยชน์ต่อการเรียนรู้ ส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ระหว่างวัย (Intergenerational learning) โดยองค์
ความรู้เหล่าน้ีจะกลายเป็นการพัฒนาและสรา้ งประโยชน์ให้กบั สงั คมไดอ้ ยา่ งยงั่ ยืน

การปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้สูงอายุกับหน่วยงานรัฐ เป็นการทํางานร่วมมือกันระหว่าง
โรงเรียนผู้สูงอายุกับหน่วยงานภาครัฐ ซึ่งการที่หน่วยงานภาครัฐเข้ามาสนับสนุนและการอํานวยความ
สะดวกของการดําเนินงานของโรงเรียนผู้สูงอายุได้เป็นอย่างดี ผ่านการสนับสนุนทุนที่ใช้ในโรงเรียน
ผู้สูงอายุ อาจจะมาในรูปของวัตถุ ได้แก่ เงิน สิ่งอํานวยความสะดวก พื้นที่ เป็นต้น หรือจะมาในในรูปของ
ส่ิงที่ไม่ใช่วัตถุ ได้แก่ วิทยากร องค์ความรู้ เป็นต้น รวมถึงเป็นส่ือกลางท่ีช่วยในการเปิดพ้ืนที่ในการแสดง
ความมีตัวตนของโรงเรียนผู้สูงอายุในสังคม ได้แก่ เปิดพื้นที่ขายผลิตภัณฑ์ของโรงเรียนผู้สูงอายุ เป็นต้น
ส่งผลให้เกดิ ความมน่ั คงและย่ังยนื ของพ้ืนท่ี

ข้อจํากดั ของการวิจัย

1. ระยะเวลาการวิจัยไม่สอดคล้องกับขนาดของการวิจัย เน่ืองด้วยเป็นการวิจัยระดับประเทศ
ส่งผลให้ขนาดประชากรมีจํานวนมากตาม การจะได้ข้อมูลให้ครบถ้วนสมบูรณ์จึงจําเป็นต้องใช้ระยะ
เวลานานและตอ่ เนอ่ื ง

2. การเข้าถึงผู้ให้ข้อมูลที่ไม่ได้ครบถ้วน อันเนื่องมาจากมีการจัดต้ังโรงเรียนผู้สูงอายุเพิ่มข้ึน
ในทกุ ปี เจา้ หนา้ ทท่ี ีร่ วบรวมขอ้ มลู ประจําจังหวดั จงึ มีขอ้ มูลไม่ครบถว้ น

ข้อเสนอแนะในการนาํ ผลการวิจัยไปใช้

ขอ้ เสนอแนะเชงิ นโยบาย
1. หน่วยงานท่ีเก่ียวข้องกับการพัฒนาชุมชนหรือที่มีส่วนรับผิดชอบโรงเรียนผู้สูงอายุในท้องถิ่น
สามารถนําข้อมูลที่ได้จากข้อค้นพบในงานวิจัยน้ีไปใช้วางแผนการทํางาน และกําหนดเป็นนโยบายสําหรับ
โรงเรยี นผสู้ งู อายใุ นพ้นื ท่ีได้ โดยประยุกตใ์ ชใ้ ห้สอดคล้องกบั สถานการณแ์ ละบริบทพื้นที่
2. หน่วยงานภาครัฐ สามารถนําข้อมูลลักษณะของโรงเรียนผู้สูงอายุในประเทศไทยไปใช้ในการ
ออกแบบหรือสร้างนโยบายที่สอดคล้องกับลักษณะของโรงเรียนผู้สูงอายุได้ ได้แก่ การให้ความสําคัญกับ
พ้ืนท่ีจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน การสนับสนุนส่ิงอํานวยความสะดวกในโรงเรียนให้เหมาะสมกับผู้สูงอายุ
รวมทัง้ การกาํ หนดงบประมาณสนับสนนุ กิจกรรมและการดาํ รงอยู่ของโรงเรยี นผู้สงู อายุ

146

 

ข้อเสนอแนะเพื่อการปฏบิ ตั ิ
1. ข้อค้นพบจากโรงเรียนผู้สูงอายุที่ประสบความสําเร็จ ทั้งด้านองค์ประกอบ และปัจจัย
ความสําเร็จ สามารถนําไปเป็นต้นแบบการบริหารจัดการ และการดําเนินงานของโรงเรียนผู้สูงอายุแห่งอ่ืนได้
ท้ังนี้อาจเร่ิมจากการวิเคราะห์ศักยภาพหรือต้นทุนเดิมก่อน เพื่อให้สามารถเสริมสร้างศักยภาพได้ตรง
ประเดน็
2. ข้อเสนอแนะของผู้ทรงคุณวุฒิในการพัฒนาโรงเรียนผู้สูงอายุในประเทศไทยสามารถนําไป
ประยุกต์ใช้ให้เข้ากับโรงเรียนผู้สูงอายุในแต่ละแห่งได้ โดยคํานึงถึงบริบทพ้ืนที่ วัฒนธรรม และความเข้มแข็ง
ของทุนทางสังคมในพ้นื ท่ี

ขอ้ เสนอแนะในการทําวิจัยคร้งั ต่อไป
ควรมีการศึกษาในระยะยาวและต่อเน่ือง เนื่องด้วยโรงเรียนผู้สูงอายุมีการเกิดข้ึนทุกปี และบางแห่ง
ยกเลกิ โครงการโรงเรียนผู้สูงอายุไปแลว้ จงึ ควรมกี ารปรับปรุงฐานข้อมูลในทกุ ปี

147

 

บรรณานกุ รม

บรรณานกุ รมภาษาไทย

กรมกิจการผสู้ งู อายุ. (2559). คมู่ ือโรงเรยี นผู้สงู อาย.ุ 16 ตุลาคม 2561.
http://www.dop.go.th/th/know/5/24

. (2562). มาตรการขับเคล่อื นระเบยี บวาระแหง่ ชาติ เร่อื งสังคมสงู อายุ
(ฉบบั ปรบั ปรงุ ). กรงุ เทพฯ: บรษิ ัท อมรนิ ทรพ์ รนิ้ ต้งิ แอนด์พับลิชช่ิง จํากัด (มหาชน).

จฑุ าพร แหยมแกว้ . (2560). รปู แบบการจดั กจิ กรรมผสู้ ุงอายุในโรงเรยี นสรา้ งสุข ตําบลทา้ ยดง
อาํ เภอวงั โปง่ จังหวัดเพชรบรู ณ์. การนาํ เสนอผลงานวิจยั ระดบั ชาติ
เครอื ข่ายบัณฑิตศึกษา มหาวทิ ยาลัยราชภฎั ภาคเหนือ ครง้ั ท1่ี 7. 21 กรกฎาคม 2560
ณ ศูนย์วัฒนธรรมภาคเหนือตอนล่าง วังจันทนร์ เิ วอร์วิว มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏพิบลู สงคราม
จงั หวัดพษิ ณุโลก. 1401-1412.

จฑุ าลักษณ์ แสนโท, จารกุ ัญญา อดุ านนท์ และกาญ ดําริส.ุ (2560). แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพชวี ิต
ผ้สู ูงอายุ กรณศี ึกษา: โรงเรยี นผสู้ ูงอายุตําบลนาราชควาย อาํ เภอเมือง จังหวัดนครพนม.
วารสารรชั ต์ภาคย,์ 11(ฉบบั พเิ ศษ), 384-398.

นิธิ เอียวศรีวงศ.์ (2541). ชมุ ชนเข้มแขง็ ทนุ ทางสังคมไทย. กรงุ เทพฯ: สํานกั งานกองทุนเพ่อื สังคม
ธนาคารออมสิน.

บรรลุ ศริ ิพานชิ . (2542). ผสู้ งู อายไุ ทย. กรงุ เทพฯ: สาํ นกั พมิ พห์ มอชาวบ้าน.

ปณิธี บราวน.์ (2557). พฤฒพลัง: บทบาทของกล่มุ ผสู้ งู อายุ และ “ทนุ ” ทีใ่ ช้ในการขับเคล่ือนงาน
ด้านผู้สงู วยั . วารสารคณะมนษุ ยศาสตรแ์ ละสงั คมศาสตร์, 31(3), 97-119.

ประยงค์ จนั ทร์แดง. (2561). การดูแลผสู้ ูงอายตุ ามแนวพทุ ธ: กรณีศึกษาโรงเรยี นผสู้ งู อายใุ นวดั เขต
ตาํ บลแมก่ า อาํ เภอเมือง จังหวัดพะเยา. วารสารวชิ าการมนษุ ยศาสตรแ์ ละสงั คมศาสตร,์
26(52), 28-48.

ปัณณพงศ์ วงคณ์ าศรี. (2559). ทนุ ทางสังคมกับข้อเสนอเชงิ นโยบายของการบรู ณาการทุนทางสงั คม
เพอื่ การพัฒนาทอ้ งถนิ่ . สารอาศรมวฒั นธรรมวลยั ลกั ษณ,์ 16(1), 99-114.

148

 

ปยิ ากร หวังมหาพร. (2555). ความร่วมมอื ในการบริหารจดั การโรงเรยี นผสู้ ูงอาย:ุ การวเิ คราะห์
ข้ามกรณี. ศูนย์สง่ เสริมและพฒั นางานวจิ ยั มหาวทิ ยาลยั ศรีปทมุ .

ปนิ่ วดี ศรีสพุ รรณ, สรุ ีย์ ธรมมิกบวร และสรุ สม กฤษณะจฑู ะ. (2560). โรงเรยี นผูส้ ูงอายุ
กบั การพัฒนาศักยภาพผสู้ งู อายใุ นชุมชนท้องถิน่ อีสาน. วารสารสาํ นักบณั ฑิตอาสาสมคั ร
วารสารพัฒนศาสตร,์ 14(1), 133-162.

เพ็ชรี รูปะวเิ ชตร,์ และ พลอยไพลนิ รปู ะวเิ ชตร.์ (2561). กลยุทธ์การจดั การศกึ ษาสําหรบั ผสู้ งู อายุเพื่อ
พัฒนาภาวะพฤฒิพลงั ในผ้สู งู อายุ. ศึกษาศาสตรส์ าร, 2(3), 17-30.

เพญ็ แข ประจนปัจจนกึ . (2550). รายงานวจิ ัยฉบับสมบรู ณเ์ รอ่ื งการจดั การศกึ ษาและการเรยี นรู้
ตลอดชีวติ เพอื่ เตรยี มความพร้อมในการพฒั นาภาวะพฤฒพิ ลังในผสู้ งู อายุไทย.
กรงุ เทพฯ: สํานกั งานกองทุนสนบั สนนุ การวจิ ยั .

เพ็ญนภา มะหะหมัด. (2561). รูปแบบการจดั บริการการดูแลสขุ ภาพกลมุ่ ผสู้ งู อายตุ ดิ เตียง
โดยการมสี ว่ นรว่ มของชุมชน ตําบลสุไหลโก-ลก จงั หวัดนราธิวาส. วารสารมหาวทิ ยาลยั
นราธวิ าสราชนครนิ ทร,์ 10(2), 51-63.

มาสรนิ ศุกลปกั ษ์ และ กรณั ฑ์รัตน์ บญุ ช่วยธนาสทิ ธ์ิ. (2560). องค์ประกอบด้านสุขภาพตามแนวคิด
สภาวะพฤฒพลังของผ้สู งู อายุ: การทบทวนวรรณกรรมอยา่ งเป็นระบบ. วารสารวจิ ยั ทาง
วทิ ยาศาสตรส์ ขุ ภาพ วิทยาลยั พยาบาลบรมราชชนน,ี 11(ฉบับพิเศษ), 53-63.

เมตต์ เมตตก์ ารณุ ์จติ . (2547). การบริหารจดั การศกึ ษาแบบมสี ว่ นร่วม: ประชาชน องคก์ รปกครอง
ส่วนท้องถน่ิ และราชการ. กรงุ เทพฯ: บ๊คุ พอยท.์

ไมตรี อนิ เตรยี ะ. (2559). ทนุ ทางสังคม. วารสารนาคบุตรปรทิ รรศน,์ 9(2), 14-25.

ยพุ ิน ทรัพย์แกว้ . (2559). การพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ผสู้ ูงอายุดว้ ยหลกั สูตรโรงเรียนผสู้ ูงอายุ
ของศนู ย์ความเปน็ เลศิ ด้านการสร้างเสรมิ สขุ ภาพผ้สู งู อายุ วทิ ยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี
นครศรีธรรมราช. วารสารการพยาบาลและการศกึ ษา, 9(2), 25-39.

ระวี สัจจโสภณ. (2556). แนวคิดทางการศกึ ษาเพอื่ พฒั นาภาวะพฤฒิพลงั ในผูส้ ูงอายุ.
วิทยาสารเกษตรศาสตร์ สาขาสงั คมศาสตร์, 34(3), 471-490.

149

 

วรนาถ พรหมศวร และ ศุภรนิช วสุกาญจนเวช. (2559). โรงเรียนผู้สูงอายุ มมุ มองตามบรบิ ทชมุ ชน
ทอ้ งถิ่น สุรนิ ทร.์ การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ ราชมงคลสุรนิ ทรว์ ิชาการ ครั้งที่ 8
“วจิ ยั เพื่อประเทศไทย 4.0”, 22–23 ธันวาคน 2559 ณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยมี งคล
อีสาน วทิ ยาเขตสรุ ินทร.์ C115-C127.

วิภานนั ท์ มว่ งสกุล. (2558). การพัฒนาศกั ยภาพผู้สูงอายุท่ีอาศยั อย่ตู ามลาํ พงั
ดว้ ยแนวคดิ พฤฒพลงั . วารสารวิจยั สังคม, 38(2), 93-112.

สบุ นิ ไชยยะ พฤทธิ,์ ศิรบิ รรณพทิ ักษ์ และ ปิยพงษ์ สเุ มตติกุล (2558). การประเมนิ ความต้องการ
จาํ เป็นของการบริหารห้องสมดุ มหาวิทยาลยั เพื่อเสริมสรา้ งทกั ษะการเรยี นรตู้ ลอดชีวติ ของ
นิสิตนกั ศกึ ษา. วารสารวจิ ัยสมาคมห้องสมุดแหง่ ประเทศไทย, 8(2), 35-54.

สนุ ทร สุนันทช์ ยั . (2532). หลกั ปรัชญาการศึกษาตลอดชวี ิต. เอกสารการสอนชุดวชิ าการศึกษา
ตลอดชวี ิตและการศึกษานอกระบบ หน่วยท่ี 1 เลม่ ที่ 1 สาขาวิชาศกึ ษาศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยสโุ ขทยั ธรรมาธริ าช. นนทบุร:ี โรงพมิ พ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธริ าช.

สุพตั รา คงขํา. (2561). ทุนทางสงั คมกับการบรหิ ารจัดการชมุ ชนอย่างนั่งยืนกรณีศึกษา: ชมุ ชนบ้าน
บอ่ นา้ํ ซับ หมทู่ 1่ี ตาํ บลขนุ ทะเล อําเภอลานสกา จังหวดั นครศรธี รรมราช.
วารสารวิชาการ สาขามนษุ ยศาสตร์ สงั คมศาสตร์ และศิลปะ มหาวทิ ยาลัยศิลปากร
11(2), 1727-1743.

สภุ จักษ์ แสงประจักษส์ กลุ . (2557). วุฒิวัยของผสู้ ูงอายุไทย. วารสารสงั คมศาสตร,์ 17(17),
231-248.

สํานักคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ. 2559. แผนพัฒนาเศรษฐกจิ และ
สังคมแหง่ ชาติ ฉบับทีส่ บิ สอง พ.ศ.2560 – 2564. 16 ตลุ าคม 2561.
https://bit.ly/38dudDm

สํานักคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ. 2561. ยทุ ธศาสตรช์ าติ
พ.ศ.2561 – 2580. 16 ตุลาคม 2561. https://bit.ly/30wSbGX

สาํ นักงานกองทนุ สนับสนุนการสร้างเสรมิ สขุ ภาพ. 2560. ยกระดบั โรงเรยี นผสู้ งู อายเุ ตรยี มพรอ้ มรบั
สังคมชรา. 16 ตุลาคม 2561. https://bit.ly/2qeqG7s

สาํ นักงานสถิติแหง่ ชาติ. (2560). ดัชนพี ฤฒพลงั ผสู้ ูงอายไุ ทย. กรงุ เทพฯ: เท็กซ์ แอนด์ จอร์นลั
พบั ลเิ คชั่น.

150

 

สุทธพิ งศ์ บุญผดงุ . (2554). การพัฒนาคุณภาพชวี ิตผสู้ งู อายใุ นทอ้ งถ่ินโดยใช้โรงเรียนเปน็ ฐาน
ตามหลักเศรษฐกจิ พอเพยี ง (ระยะท1ี่ ). กรงุ เทพฯ: มหาวิทยาลยั ราชภฎั สวนสนุ นั ทา.

สวุ รรณา เตชะธรี ะปรดี า. (2557). การบริหารจัดการกิจกรรมนนั ทนาการเพ่อื ผู้สูงอายุ
ของเทศบาล ตาํ บลหนองนํา้ ใส อาํ เภอสคี ้วิ จงั หวดั นครราชสมี า. วารสารวิชาการ
บริหารธรุ กจิ , 3(2), 89-100.

สรุ กลุ เจนอบรม. (2534). วิทยาการผ้สู งู อาย.ุ ภาควชิ าการศกึ ษานอกระบบโรงเรียน
คณะครศุ าสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศศิพัฒน์ ยอดเพชร, เลก็ สมบัติ, ณฎั ฐพัชร สโรบล และ ธนิกานต์ ศกั ดาพร. (2555).
ลักษณะการดาํ เนนิ งานและกจิ กรรมของชมรมผ้สู งู อาย.ุ กรงุ เทพ: มูลนธิ สิ ถาบันวิจยั และ
พฒั นาผู้สงู อายุไทย และสํานกั งานกองทนุ สนบั สนุนการสรา้ งเสริมสุขภาพ.

อาชัญญา รัตนอุบล. (2559). การเรียนรูข้ องผใู้ หญ่และผสู้ งู อายุในสังคมไทย.
กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แหง่ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั .

อาชัญญา รัตนอบุ ล, วีระเทพ ปทุมเจรญิ วฒั นา, วรรัตน์ ปทุมเจรญิ วฒั นา, ปาน กิมปี
และระวี สัจจโสภณ. (2554). การศกึ ษาและการเรยี นรู้ตลอดชวี ิตของผู้สูงอายไุ ทย.
กรงุ เทพฯ: มลู นธิ ิสถาบนั วจิ ยั และพัฒนาผ้สู งู อายุไทย และสถาบนั วจิ ยั ระบบสาธารณสุข.

อานันท์ กาญจนพนั ธ.ุ์ (2544) วธิ คี ิดเชงิ ซ้อนในการวจิ ัยชมุ ชน:พลวัตและศกั ยภาพของชุมชน
ในการพัฒนา. กรงุ เทพฯ : สํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

บรรณานกุ รมภาษาต่างประเทศ

Cropley and Dave. (1978). Lifelong education and the training of teachers:
Developing a Curriculum for teacher education on the basis of the
principles of lifelong Education. Oxford: Pergamon.

Peterson, R.E. (1979). Lifelong Learning in America. San Francisco:
Jossey-Bass publishers.

World Health Organization (2002). Active aging, a policy framework.
A contribution of the world health organization to the second united nation
world assembly on aging. Madrid, Spain.

151

ภาคผนวก

152

ภาคผนวก ก
แบบสํารวจสภาพลักษณะโรงเรยี นผู้สูงอายุในประเทศไทย

153

เลขท่ีแบบสาํ รวจ.................

แบบสํารวจสภาพลักษณะโรงเรียนผูส้ ูงอายใุ นประเทศไทย
โครงการวิจัยการพัฒนารปู แบบโรงเรียนผสู้ ูงอายุโดยใชช้ มุ ชนเปน็ ฐาน

คําช้ีแจง แบบสํารวจนี้เป็นส่วนหนง่ึ ของโครงการวิจัยการพฒั นารูปแบบโรงเรียนผู้สูงอายโุ ดยใช้ชุมชนเป็นฐาน
ประกอบด้วย 5 ส่วน โดยในงานวิจัยน้ีไดใ้ ห้ความหมายของโรงเรยี นผูส้ ูงอายุไว้ ดังน้ี

“โรงเรียนผ้สู ูงอายุ คือ รูปแบบหน่งึ ของการจัดกจิ กรรมสาํ หรับกลุ่มผู้สูงอายุ เพือ่ พฒั นาศักยภาพและ
คุณภาพชีวติ ภายใตแ้ นวคิดการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียนและการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยมีกตกิ าในการจดั
กจิ กรรม มีคณะกรรมการขับเคลื่อนการดาํ เนินงาน และมีกองทุนสนับสนุน”

ส่วนท่ี 1 : ขอ้ มูลท่ัวไปของโรงเรยี นผู้สูงอายุ
คําชี้แจง โปรดทาํ เคร่ืองหมาย  ลงใน  และเติมคาํ ลงในช่องว่างใหต้ รงกับความเป็นจริงของผู้ให้ขอ้ มูล
1. ช่ือโรงเรียน ………………………………………………………………………………………………………………………………….…
2. ที่อยโู่ รงเรียน เลขที่ ………………. หมู่ ………… ซอย ....................................... ถนน .......................................

ตาํ บล/แขวง .........……………………………..……. อาํ เภอ/เขต .................……………………………….……
จังหวัด …..………………………………………………………. รหสั ไปรษณีย์ ..............................................
3. ชื่อผู้อาํ นวยการ/ครูใหญ่/ประธานโรงเรียน …………………………………….. เบอร์ติดต่อ ..........…..…….………....
4. ชื่อผู้ประสานงานโรงเรียน ………………………………………………. เบอร์ติดต่อ ................……………………………….
5. ปีท่ีเริ่มดําเนินการโรงเรียนผู้สูงอายุ ……………………..………………………
หน่วยงานที่ริเริ่มก่อตงั้ โรงเรียนผ้สู งู อายุของท่าน ..........................................................................................
6. โรงเรียนมีการสอนมาแล้ว ……… รุ่น
โดยเฉล่ียมผี ู้เรียนในแต่ละรุ่นประมาณ ................... คน
7. ในปัจจุบันมีผู้เรียน ……………....… คน ชาย ………………… คน หญิง ……………….. คน
อายุผ้เู รียนน้อยที่สุด …………….. ปี อายุผ้เู รียนมากท่ีสุด ……………… ปี
จาํ นวนผ้เู รียนที่มีอายุน้อยกวา่ 60 ปี .….....… คน จาํ นวนผู้เรียนท่ีมอี ายุ 60-69 ปี …………... คน
จาํ นวนผ้เู รียนท่ีมีอายุ 70-79 ปี …………. คน จํานวนผูเ้ รียนทีมีอายุ 80 ปีขึ้นไป …………... คน
8. โรงเรียนผู้สงู อายุของท่านมลี ักษณะอย่างไร (เลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)
 เป็นศูนยพ์ ัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ (ศพอส.)
 มีชมรมผู้สูงอายุเข้าร่วมดําเนินงาน
 เป็นโรงเรียนท่ีจัดต้งั ข้ึนเอง
 มีหนว่ ยงานรับผดิ ชอบ (โปรดระบุ) ........................................... (เช่น อบจ. อบต. ทต. รพ.สต. เป็นต้น)
 ลกั ษณะอื่น ๆ (โปรดระบุ) ……………………………………………………..……..

154

9. ระยะหา่ งระหว่างโรงเรียนผู้สูงอายุกับสถานที่สําคัญตา่ ง ๆ (โปรดตอบทุกข้อ)

- รพ.สต./โรงพยาบาล (ที่ใกล้ท่ีสุด) ระยะหา่ ง ………..… กม.

- อบต./ เทศบาล (ท่ีใกล้ท่ีสุด) ระยะห่าง …….….… กม.

- สถานีตํารวจ (ที่ใกล้ทีส่ ุด) ระยะห่าง ………..… กม.

- ศาสนสถาน วัด/ โบสถ์/ มัสยิด (ที่ใกล้ท่ีสุด) ระยะห่าง ………..… กม.

- โรงเรียน (ท่ีใกล้ทสี่ ุด) ระยะหา่ ง ………..… กม.

- กศน.อ. / กศน.ต. (ที่ใกล้ท่ีสุด) ระยะหา่ ง ………..… กม.

- ตลาดสดชุมชน (ที่ใกล้ท่ีสุด) ระยะห่าง ………..… กม.

10. ส่วนใหญ่ผู้สูงอายุเดินทางมาโรงเรียนด้วยวิธีการใด

 เดินทางมาดว้ ยตนเอง  ครอบครัว/ เพอื่ นรับ-สง่  มีบริการรถรบั -สง่

ส่วนที่ 2 : ข้อมูลเก่ียวกับด้านกายภาพของโรงเรยี นผู้สูงอายุ

คําช้ีแจง โปรดทาํ เครื่องหมาย  ลงใน  และเติมคาํ ลงในช่องว่างใหต้ รงกับความเป็นจริงของผู้ให้ข้อมูล

2.1 ขอ้ มูลเก่ียวกับองค์ประกอบหลักดา้ นกายภาพของโรงเรียนผสู้ ูงอายุ

1. โรงเรียนผู้สูงอายุของท่านมสี ถานท่ีตั้งถาวรหรอื ไม่ (ท่ีตงั้ เป็นหลกั แหลง่ /ชดั เจน)

 มสี ถานท่ีถาวร  ไม่มสี ถานที่ถาวร

2. สถานท่ีต้ังของโรงเรยี นผู้สูงอายุ

 ตงั้ อยูใ่ นสถานที่ราชการ (โปรดระบ)ุ ……………………………………………..…………………………

 ต้ังอยู่ในอาคารเรียน หรือ โรงเรียนเดมิ ท่ีมีอยู่

 ตง้ั อยใู่ นสถานที่สาํ คัญทางศาสนา (โปรดเลือก  วัด  มัสยิด  โบสถ์)

 ตัง้ อย่ใู นบา้ นของผู้จัดตง้ั

 อ่ืน ๆ (โปรดระบุ) ……………………………………………………..…………………….……………………

3. ลักษณะของโรงเรียนผู้สงู อายขุ องท่าน (เลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)

 เป็นอาคารเรียนช้ันเดียว  เป็นอาคารเรียนหลายชั้น จํานวน ........... ชั้น

 เป็นสถานที่โลง่ ใต้อาคาร  อาคาร/ศาลาเอนกประสงค์มีหลงั คา

 ลานโล่งไม่มีหลงั คา  อ่ืน ๆ (โปรดระบุ) ................................................

4. โรงเรียนผู้สูงอายุของท่านมีพนื้ ที่ในการอํานวยความสะดวกใหก้ ับผู้เรยี นในด้านใดบา้ ง (เลอื กได้มากกวา่ 1 ข้อ)

 ห้องเรียน/หอ้ งทาํ กิจกรรม  ห้องนาํ้

 ห้องรับประทานอาหาร  ห้องปฐมพยาบาล

 ห้องสมุด  ลานอเนกประสงค์

 มุมพกั ผ่อน  มุมประชาสมั พันธข์ ่าวสารเก่ียวกับผู้สูงอายุ

 มุมการเรียนรู้ดา้ นสุขภาพ  มุมประชาสัมพันธข์ ่าวสารของโรงเรียน

 ทางลาด หรอื ราวจับบันได  อุปกรณ์ดับเพลิง ……………….. จุด

 เคร่อื งออกกาํ ลังกาย  จดุ แสดงเบอร์ติดต่อฉุกเฉนิ และเบอร์ของหนว่ ยงานตา่ ง ๆ

 อื่น ๆ (โปรดระบุ) ....................................................................................

155

2.2 ขอ้ มูลเก่ียวกบั องค์ประกอบหลักด้านกายภาพของห้องเรียน/ห้องทํากิจกรรม

1. โรงเรียนผู้สงู อายุของท่านประกอบด้วยห้องเรียน/กิจกรรม จาํ นวน……………………… หอ้ ง

2. รูปแบบของห้องเรียน (เลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)

 ไม่มีห้องเรียน (เรียนนอกสถานที่)  ห้องเรียนแบบปิดมีเครื่องปรับอากาศ

 ห้องเรียนแบบเปดิ โลง่ ไม่มีโตะ๊ และเกา้ อ้ี  ห้องเรียนมีโต๊ะและเกา้ อ้ีจัดแบบห้องบรรยาย

 หอ้ งเรียนมีโตะ๊ และเก้าอแี้ บบเคลื่อนยา้ ยได้  หอ้ งเรียนมีโต๊ะและเกา้ อี้จดั แบบแบ่งกลุ่ม

 อ่ืน ๆ (โปรดระบุ) ...................................................................................................

3. ห้องเรียนสามารถบรรจผุ ู้เรียนได้ จาํ นวน …………………….. คนต่อห้อง

4. ส่ิงอํานวยความสะดวกภายในหอ้ งเรียนท่ีสามารถใช้งานได้ (เลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)

 โตะ๊ เรียน  เก้าอ้ี

 เคร่อื งปรับอากาศ (จาํ นวน ……… เคร่อื ง)  พัดลมปรับอากาศ (จํานวน …..…… เครอ่ื ง)

 จอและเครื่องฉายโปรเจคเตอร์ (จาํ นวน ………. เครื่อง)  วิทยุ (จาํ นวน ………… เคร่ือง)

 คอมพิวเตอร์สาํ หรับสอน (จาํ นวน …….…. เคร่ือง)  ไมโครโฟน (จํานวน ........... เคร่ือง)

 คอมพวิ เตอรส์ าํ หรับค้นควา้ (จาํ นวน ….…. เคร่ือง)  โทรทัศน์ (จาํ นวน ............ เคร่ือง)

 เครือ่ งเล่นซีดี (จาํ นวน ............ เคร่ือง)  เครื่องดนตรี (โปรดระบุ) .............................

 เคร่ืองเสียง (จาํ นวน ………… เครื่อง)  อ่ืน ๆ (โปรดระบุ) ....................................…

 กระดานไวท์บอร์ดพร้อมอุปกรณ์เคร่ืองเขียน (จาํ นวน ........... อัน)

 กระดานดําพร้อมอุปกรณ์เคร่ืองเขียน (จาํ นวน ........... อัน)

2.3 ขอ้ มลู เก่ียวกับองค์ประกอบหลกั ด้านกายภาพของห้องน้ํา

1. ลักษณะห้องนํ้าในโรงเรียนผู้สูงอายุของท่านเป็นอยา่ งไร

 ไม่มีหอ้ งนํ้าในโรงเรียน

 มีห้องน้ําในโรงเรียน  อยู่ภายนอกอาคารเรียน

 อยู่ภายในอาคารเรียน  แยกห้องน้ําชาย(จํานวน ........... ห้อง)

 แยกห้องนาํ้ หญิง(จาํ นวน ........... ห้อง)

 ห้องนาํ้ รวมชายหญิง(จาํ นวน ..... ห้อง)

 หอ้ งน้ําคนพิการ(จํานวน ............ หอ้ ง)

2. สภาพและสิ่งอํานวยความสะดวกภายในห้องนา้ํ (เลือกได้มากกวา่ 1 ขอ้ )

 มกี ารแบ่งพ้นื ส่วนเปียกและแห้ง  ไม่มกี ารแบ่งพนื้ ส่วนเปียกและแห้ง

 มีโถสขุ ภัณฑน์ ั่งราบ (ชักโครก)  มโี ถสขุ ภัณฑ์น่ังยอง

 มีราวจับประคองกันล่ืน  มแี ผ่นยางกนั ลืน่

 มีปุ่มกดสัญญาณขอความช่วยเหลือ/นกหวีด

2.4 ข้อมูลเก่ียวกบั องค์ประกอบหลักดา้ นห้องรบั ประทานอาหาร

1. การจัดเตรียมอาหารกลางวัน  ทางโรงเรยี นจัดเตรียมให้  ผู้เรียนจัดเตรียมมาเอง  ทั้งสองแบบ

2. การตรวจวัดคุณค่าทางโภชนาการอาหารก่อนรับประทาน  มี  ไม่มี

156

3. รปู แบบของห้องรับประทานอาหาร (เลือกได้มากกวา่ 1 ข้อ)

 แยกเป็นสัดส่วนกับห้องเรียน  ไม่ได้แยกกับห้องเรียน

 มีโตะ๊ และเกา้ อี้นั่งแบบล้อมวง (โต๊ะจีน)  มีเฉพาะเก้าอี้ ใช้มือขา้ งหนึ่งประคองจาน

 นัง่ ล้อมวงบนพื้นหรือใช้เส่ือปูรองนั่ง  รูปแบบอ่ืน (โปรดระบุ) ............................

2.5 ข้อมูลเก่ียวกบั องค์ประกอบหลักด้านห้องปฐมพยาบาล

1. ภายในโรงเรียนของท่านมีห้องปฐมพยาบาลหรือไม่  มี  ไม่มี

(ถ้ามี) จํานวนเตียงผู้ป่วย ............. เตียง

2. ภายในโรงเรียนของท่านมีตู้ยาสามัญ/กล่องปฐมพยาบาลหรอื ไม่  มี  ไม่มี

(ถา้ ม)ี จํานวนตู้ยาสามัญ .............. ตู้ จํานวนกล่องปฐมพยาบาล ............ กล่อง

3. ระยะห่างระหว่างหอ้ งปฐมพยาบาลหรือตู้ยาสามัญกับห้องเรียน ........................... เมตร

สว่ นท่ี 3 ข้อมูลเก่ียวกับการดําเนินงานของโรงเรียนผู้สงู อายุ

คําชี้แจง โปรดทาํ เคร่ืองหมาย  ลงใน  และเติมคําลงในช่องว่างให้ตรงกับความเป็นจริงของผ้ใู ห้ขอ้ มูล

1. เครือข่ายที่ร่วมดาํ เนินงานโรงเรียนผสู้ งู อายุ (เลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)

 กรมกจิ การผสู้ ูงอายุ

 สาํ นักงานพฒั นาสงั คมและความม่ันคงของมนุษย์จังหวัด (พมจ.)

 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (โปรดเลือก  อบจ.  อบต.  ท.เมือง  ท.นคร  ทต.)

 ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย (กศน.) (โปรดระบุ) .................................

 โรงพยาบาล / รพ.สต. (โปรดระบ)ุ ...................................................................

 ผู้นาํ ทางศาสนา (โปรดระบุ) .............................................................................

 อาสาสมัคร (โปรดระบุ) ...................................................................................

 หนว่ ยงานเอกชน / ภาคธุรกิจ (โปรดระบุ) ......................................................

 อื่น ๆ (โปรดระบุ) ............................................................................................

2. โรงเรียนผู้สงู อายุของท่านมีบุคลากรในตําแหน่งใดบา้ ง (เลือกได้มากกวา่ 1 ข้อ)

 ครูใหญ/่ ประธาน /ผู้อํานวยการโรงเรียนผู้สูงอายุ จาํ นวน ........ คน

 ที่ปรกึ ษาโรงเรียนผู้สูงอายุ จาํ นวน ........ คน

 คณะกรรมการและแกนนาํ รว่ มในการขับเคล่ือน จํานวน ........ คน

 ทีมวิทยากรจิตอาสา จํานวน ........ คน

 อ่ืน ๆ (โปรดระบุ) ................................................. จํานวน ........ คน

3. ท่านคิดวา่ ผู้บริหารโรงเรียนผสู้ ูงอายุ ควรมีบุคลิกเป็นอยา่ งไร (เรียงลาํ ดับ 1-3 ข้อ)

 เป็นผู้นําท่ีมแี นวคิดที่ทันสมัย ก้าวหนา้  มีความสามารถในการตัดสนิ ใจ

 มีความรู้ความสามารถดา้ นการบริหาร  มีความรู้ความสามารถเชงิ วิชาการ

 มีเทคนิคในการสื่อสารที่ดี  เป็นผใู้ ห้ความสาํ คัญกับงานจติ อาสา

 เป็นผู้ได้รับการนบั ถือจากคนในชุมชน  เป็นผู้ไดร้ ับการนบั ถือจากบุคคลภายนอก

 เคยเป็นผู้นํา/ผู้บริหารองค์กรอื่นมาอยู่ก่อน  อื่น ๆ (โปรดระบุ) .................................

157

4. โรงเรียนผู้สูงอายุของท่านมกี ารดาํ เนินงานอย่างไร (เลือกได้มากกว่า 1 ขอ้ )

 มเี ป้าหมายชัดเจนและมกี ารจัดกิจกรรมอย่างตอ่ เนอื่ ง  มสี ่วนรว่ มในการดําเนินงานของผู้บุคลากร

 มกี ารเรียนรู้และพัฒนาการดาํ เนินงานอย่างต่อเน่ือง  มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหนุนเสริม

 มผี ู้นาํ การเปลี่ยนแปลงท่ีทุ่มเท เสียสละ และมีความมุ่งมั่นท่ีจะสร้างสรรค์กิจกรรม

 มีเครือข่ายทางสังคมที่เข้มแขง็ ท้ังภายในกลุม่ และการสร้างเครือขา่ ยกับหนว่ ยงานภายนอก

 อื่น ๆ (โปรดระบุ) .............................................................................

5. ท่านมีการจัดเก็บขอ้ มูลทั่วไปของนกั เรียนผู้สูงอายใุ นเรอื่ งใดบ้าง (เลือกได้มากกวา่ 1 ข้อ)

 จดั ทําบัญชีรายช่ือผู้เรียน  มีสมุดประจาํ ตัวผู้เรียน

 มีข้อมูลสว่ นบุคคล ชอื่ และที่อยู่  มีประวัติครอบครัว สภาพความเป็นอยู่

 มขี ้อมูลทางสุขภาพ  มีข้อมลู ความสามารถพิเศษ / ความถนัด

 อื่น ๆ (โปรดระบุ) .............................................................................

6. นักเรียนผสู้ ูงอายุของท่านส่วนใหญ่จบการศึกษาในระดับใด

 ไม่จบการศึกษา  ประถมศึกษา  มัธยมศึกษา/ปวช.

อนุปริญญา/ปวส.  ปริญญาตรีหรือสงู กวา่

7. นกั เรยี นผสู้ ูงอายุของท่านส่วนใหญ่มีสถานะทางเศรษฐกิจอย่ใู นระดับใด

 รายไดข้ องครอบครัวอยู่ในระดับดี (มีกินและเก็บสะสม)

 รายได้ของครอบครัวอยู่ในระดับปานกลาง (พออยู่พอกิน)

 รายได้ของครอบครัวอยู่ในระดับลาํ บาก (ไม่เพียงพอต้องการความช่วยเหลือ)

8. กลุ่มผ้สู ูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุของท่านมีคุณลักษณะใด (เรียงลาํ ดับ 1-5 ขอ้ )

 มีลักษณะทางกายภาพแข็งแรงและช่วยเหลือตนเองได้ โดยไม่มโี รค หรือมโี รคแต่ควบคุมได้

 มีความสามารถเคล่ือนไหวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 มีจิตใจเบิกบาน แจ่มใส

 มีความสามารถในการจํา การเรียนรู้ และความคิดสร้างสรรค์

 มีความสามารถอา่ นออกเขยี นได้

 มีความสามารถในการประกอบอาชพี และพง่ึ พาตนเองได้

 มีความสามารถในการพึ่งตนเองเท่าท่ีจะทาํ ได้

 มีความสามารถดแู ลตนเองได้

 เป็นผู้ที่ดาํ รงชีวิตอยใู่ นสังคมได้อย่างเหมาะสม

 เป็นผู้ที่บําเพญ็ ประโยชน์ต่อสงั คมส่วนรวมได้

 มีการเข้าร่วมกับโรงเรียนผู้สงู อายุเป็นประจํา

 เป็นที่เคารพของคนในชุมชน

 มีความสามารถในการปรับตัวและยอมรับการเปลี่ยนแปลงท่ีเกิดขึ้นกับตนเองได้

9. โรงเรียนผู้สูงอายุของท่านมจี ุดแข็งในการพัฒนาโรงเรียนอยา่ งไร (เลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)

 มผี ู้นาํ /ผู้บรหิ ารที่มีวิสัยทัศน์ในการพัฒนา  มีเครือข่ายการทาํ งานที่เข้มแขง็

 มีการสร้างขวัญและกําลังใจใหส้ มาชิก  มีองค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่นหนุนเสริม

 มีการเรียนรูแ้ ละพัฒนาหลักสตู รอยา่ งตอ่ เน่ือง  มกี ารสรุปผลการดําเนินงานอยา่ งตอ่ เนื่อง

158

 มกี ารสนับสนุนการพัฒนาคร/ู วิทยากร  มีการสร้างรายได้ให้กับสมาชิก

 อื่น ๆ (โปรดระบุ) .............................................................................

10. โรงเรียนผสู้ ูงอายขุ องท่านไดร้ ับงบประมาณสนับสนนุ ท่ีเป็น “กองทุน” จากแหล่งใดบ้าง (เลือกได้มากกว่า 1

ขอ้ )

 ไม่ได้รับการสนับสนุน

 กรมกิจการผู้สูงอายุ

 องค์การปกครองส่วนท้องถ่นิ (องค์การบริหารส่วนจังหวัด/ องค์การบริหารสว่ นตําบล/ เทศบาล)

 สถาบันการศึกษา (โปรดระบุ) ......................................................................................

 หารายไดจ้ ากการเก็บค่าสมาชกิ

 การขอรับบริจาค

 การจาํ หนา่ ยผลิตภัณฑ์จากฝมี ือผ้สู ูงอายุ

 การเขียนโครงการขอการสนับสนุนจากกองทุน (โปรดระบ)ุ .........................................

 อื่น ๆ (โปรดระบุ) .............................................................................

11. โรงเรียนผสู้ ูงอายุของท่านมีแนวทางในการสรา้ งความเป็น “กลุ่ม” ของโรงเรียนผู้สูงอายุของท่าน อย่างไร

.................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................

12. โรงเรียนผสู้ ูงอายุของท่านมีแนวทางในการคัดเลือก “กรรมการ” ในการบริหารจัดการโรงเรยี นผูส้ ูงอายุ

อยา่ งไร

.................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................

13.โรงเรียนผูส้ ูงอายขุ องทา่ นมี “กตกิ าหรือขอ้ ตกลงร่วมกัน” จากสมาชิกในโรงเรียนของผู้สูงอายุของท่าน

อย่างไร

.................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................

14. โรงเรียนผสู้ ูงอายขุ องทา่ นมีปัญหาอุปสรรคในการดาํ เนินงานอย่างไรบา้ ง (ถ้ามี โปรดอธิบาย)

.................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................

15. โรงเรียนผสู้ ูงอายขุ องทา่ นมีแนวทางการแก้ปัญหาในการดําเนินงานข้างต้นอยา่ งไรบา้ ง (ถา้ มี โปรดอธิบาย)

.................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................

16. โรงเรียนผู้สูงอายขุ องท่านมีการวางแนวทางในการสร้างความยงั่ ยืนและความตอ่ เนื่องสําหรับการสอนอยา่ งไร

.................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................

159

สว่ นท่ี 4 ข้อมูลเก่ียวกับหลักสูตรที่ใช้ในของโรงเรยี นผู้สูงอายุ

คาํ ช้ีแจง โปรดทําเคร่ืองหมาย  ลงใน  และเติมคาํ ลงในช่องว่างให้ตรงกับความเป็นจริงของผใู้ ห้ขอ้ มูล

1. โรงเรียนผูส้ ูงอายุของท่าน  มีหลักสตู รการเรียนรู้  ไม่มีหลักสูตรการเรียนรู้

(ถ้ามี) ช่ือหลักสตู ร ......................................................................................................................................

2. โรงเรียนผู้สูงอายุของท่านจัดการเรียนการสอนมรี ะยะเวลา ............. เดือน/รุน่

3. โรงเรียนผู้สงู อายุของท่านมีการจัดการเรียนการสอน/กิจกรรม ............... คร้งั /สัปดาห์

ในวันใด  จันทร์  อังคาร  พุธ  พฤหสั บดี  ศุกร์  เสาร์  อาทิตย์

4. หลกั สตู รของโรงเรียนผู้สงู อายุของท่านมาจากแหล่งใด

 คณะกรรมการโรงเรียนภายในโรงเรยี นร่วมกันวางแผนหลักสูตรข้ึนมาเอง

 รับต้นแบบหลักสตู รจากแหล่งอ่ืน (โปรดระบุ) .............................................................

 นาํ หลกั สตู รจากแหล่งอื่นมาแก้ไขให้เขา้ กับโรงเรียนผู้สูงอายขุ องตนเอง

(โปรดระบุที่มา) ..........................................................................................................

 เป็นไปตามความถนัดของผู้ก่อต้งั โรงเรียน และวิทยากรท้องถิ่น

 ความตอ้ งการของผ้สู ูงอายใุ นพ้ืนท่ี  อ่ืน ๆ ( โปรดระบ)ุ ..........................

5. โรงเรียนผู้สงู อายุของท่านมีการดําเนินการ “กจิ กรรม” ในประเภทใดบา้ ง (เลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)

 กิจกรรมประเภทส่งเสริมสขุ ภาพร่างกาย อารมณ์ จติ ใจ และสังคมของผู้สงู วัย

 กิจกรรมประเภทการส่งเสรมิ การเรยี นรูข้ องผู้สูงอายุ

 กิจกรรมประเภทการส่งเสริมสวสั ดิการในการดูแลตนเองของผูส้ ูงอายุและการทําประโยชน์เพอ่ื ชุมชน

 กิจกรรมประเภทส่งเสริมความสามารถด้านศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาทผ่ี ู้สูงอายุมอี ยู่

 กิจกรรมประเภทการส่งเสริมการมีรายได้และการมงี านทําของผสู้ ูงอายุ

6. โรงเรียนผู้สูงอายุของท่านมกี ิจกรรมอะไรบ้าง (เลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)

 กิจกรรมสง่ เสริมสุขภาพกาย  กิจกรรมสง่ เสริมสุขภาพจิต

 กิจกรรมด้านการออม การวางแผนการเงิน  กิจกรรมด้านกฎหมาย สิทธิ และสวัสดกิ ารผู้สูงอายุ

 กิจกรรมการรวมกลุ่มประกอบอาชพี  กิจกรรมด้านสภาพแวดล้อมและท่ีอยู่อาศัย

 กิจกรรมด้านเทคโนโลยี นวตั กรรม  กิจกรรมจิตอาสา จํานวน ................ คร้งั ต่อปี

 กิจกรรมนันทนาการ  กิจกรรมทัศนศึกษา จํานวน ................ ครง้ั ต่อปี

 กิจกรรมถา่ ยทอดภูมิปญั ญา  การเย่ียมเยียนผูส้ ูงอายุในชุมชน จํานวน .... ครั้งต่อปี

 กิจกรรมทางศาสนา ไดแ้ ก่ ..................................................................................................

 กจิ กรรมทางประเพณี วัฒนธรรม ได้แก่ .............................................................................

 อื่น ๆ (โปรดระบุ) ...............................................................................................................

7. โรงเรียนผู้สงู อายุของท่านได้รบั ความอนุเคราะห์ครูหรือวิทยากรมาจากหน่วยงานใดบา้ ง (เลอื กได้มากกว่า 1 ขอ้ )

 โรงพยาบาล / รพ.สต.  องค์การปกครองสว่ นท้องถ่ิน

 ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย (กศน.)

 ชมรมผ้สู ูงอายุ  ปราชญ์ชาวบา้ น

 คลงั ปญั ญาผสู้ ูงอายุ  ผู้นําทางศาสนา

 ผู้เกษียณอายุจากภาครัฐ/ เอกชน  อ่ืน ๆ (โปรดระบุ) ...................................

160

8. คร/ู วิทยากรมีเทคนิควิธีการถา่ ยทอดความรูด้ ้วยวิธีใดมากที่สุด (เรียงลําดับ 1-3)

 การนํากิจกรรม  การบรรยาย

 การใช้คลิปวีดิโอ  การใช้อินเทอร์เน็ต

 การแสดงเป็นตวั อย่าง  อื่น ๆ (โปรดระบุ) ...........................................................

9. โรงเรียนผู้สงู อายุของท่านมีการประเมินผลวิทยากร /ครู หรือไม่

 มี โดยวิธี .........................................................................  ไม่มี

10. โรงเรียนผู้สูงอายุของท่านมีการสรุปผลการเรียน/ ประเมินผลการเรียนด้วยวธิ ีใดบ้าง (เลือกได้มากกวา่ 1 ข้อ)

 ไม่มกี ารสรุปผลการเรียน/ ประเมินผลการเรียน

 จาํ นวนเวลาท่ีเข้าเรียน  การทดสอบหลังเลิกเรียน

 การสังเกตพฤตกิ รรมของผู้เรียน  การสนทนาพูดคุย/ ถอดบทเรียนกับผู้เรียน

 การมีส่วนรว่ มในการเรียน  อื่น ๆ (โปรดระบุ) .........................................

11. โรงเรียนผ้สู ูงอายุของท่านได้ส่งเสริมกิจกรรมท่ีมีส่วนร่วมกับครอบครัวในกลุ่มวัยใดบ้าง (เลือกได้มากกว่า 1 ขอ้ )

 กลุ่มวัยเด็ก (แรกเกิดถึง 14 ปี) ตัวอยา่ งกิจกรรม คือ .....................................................

 กลุ่มวัยรุ่น (15 ถึง 21 ปี) ตัวอย่างกิจกรรม คือ ..............................................................

 กลุ่มลกู หลานวยั ทํางาน (15 ถงึ 59 ปี) ตัวอย่างกิจกรรม คือ ..........................................

 อื่น ๆ (โปรดระบุกลุ่มและตวั อยา่ งกิจกรรม) คือ .............................................................

ส่วนท่ี 5 ขอ้ เสนอแนะเพิ่มเติม
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................

ขอขอบพระคุณที่ให้ความร่วมมือมา ณ โอกาสน้ีเป็นอย่างสงู
ทีมผวู้ ิจัยโครงการวิจัยการพัฒนารูปแบบโรงเรียนผู้สูงอายุโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน

ผูป้ ระสานงานโครงการ
นาย วรพงศ์ ศรใี จน้อย E-mail: [email protected] โทร: 082-593-9928

161

ภาคผนวก ข
ภาพกิจกรรม

162

ภาพกจิ กรรม

1. โรงเรียนผู้สงู อายเุ ทศบาลตําบลยุหวา่ อําเภอสนั ปา่ ตอง จังหวัดเชียงใหม่ (ภาคเหนอื )

163

2. วิทยาลัยผสู้ งู อายุจงั หวัดพิจิตร สาขาตําบลลําประดา อําเภอบางมูลนาก จงั หวัดพิจิตร
(ภาคกลาง)

164

3. โรงเรียนผู้สูงอายเุ ทศบาลเมืองเดชอุดม อาํ เภอเดชอุดม จงั หวดั อุบลราชธานี
(ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)

165
4. โรงเรยี นผสู้ งู อายเุ ทศบาลตําบลอ่าวลึกใต้ อําเภออา่ วลึกใต้ จงั หวัดกระบี่ (ภาคใต)้

166

ประวตั ผิ วู้ จิ ยั

ประวัติ อ.ดร.มง่ิ ขวัญ คงเจริญ

ชอ่ื – สกุล อ.ดร.ม่งิ ขวญั คงเจรญิ

ตาํ แหน่งทางวชิ าการ อาจารย์

สถานทต่ี ดิ ต่อ (ท่ีทํางาน) ภาควิชาการศึกษาผู้ใหญ่และการศึกษาตลอดชีวติ

คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรนี ครินทรวิโรฒ

ที่บ้าน 88/53 รามอนิ ทรา 13 ถนนรามอินทรา เขตบางเขน กทม 10220

วฒุ กิ ารศึกษา

ระดับการศกึ ษา คณุ วฒุ /ิ วิชาเอก สถาบนั ปีท่สี าํ เร็จ
2527
สาขาวชิ า 2535
2553
ปรญิ ญาตรี หรอื ค.บ.เกยี รติ การศกึ ษานอกระบบ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
โรงเรยี น
เทียบเท่า นิยมอันดบั 2
สงั คมสงเคราะห์ทาง มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์
ปรญิ ญาโท หรอื สส.ม การแพทย์(ฝา่ ยจิต)

เทียบเท่า การศึกษานอกโรงเรียน จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั

ปรญิ ญาเอก หรือ ค.ด

เทียบเทา่

ภาระงานในปจั จบุ นั

งานประจํา อาจารย์ประจําสังกัดภาควิชาการศึกษาผู้ใหญ่และการศึกษาตลอดชีวิต
คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ศรนี ครนิ ทรวโิ รฒ

ผลงานทางวิชาการ

ลาํ ดับท่ี ชื่อเรื่อง

หนังสือ/ตํารา จํานวน 2 เร่ือง

ม่งิ ขวญั คงเจรญิ . (2558). หลกั การพัฒนาชมุ ชน. เอกสารประกอบการสอนคณะ
ศกึ ษาศาสตร.์
มงิ่ ขวญั คงเจริญ. (2560). คมู่ อื กจิ กรรม ONE DAY LEARNING. คณะศกึ ษาศาสตร์
มศว.

ผลงานวิจัย จาํ นวน 4 เรือ่ ง

ม่ิงขวัญ คงเจริญ. (2559). การศกึ ษาการพัฒนาศูนยก์ ารเรียนรชู้ มุ ชนใหเ้ ปน็ องค์กรแหง่
การเรยี นรู้อย่างยง่ั ยนื . คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยศรีนครนิ ทรวโิ รฒ.

167

ลาํ ดบั ท่ี ชอ่ื เร่อื ง

มงิ่ ขวัญ คงเจริญ และคณะ. (2558). การประเมนิ ผลกลไกการขบั เคลื่อนแผนพฒั นาเดก็

และเยาวชนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2555-2559. กรงุ เทพฯ: กรมกิจการเดก็ และเยาวชน.

มง่ิ ขวญั คงเจริญ และคณะ. (2559). การพัฒนาองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ ให้เป็น

องคก์ รแห่งการเรียนรู้อยา่ งยั่งยนื . กรุงเทพฯ: สาํ นักงานกองทนุ สนับสนุนการวิจัย.

มิง่ ขวัญ คงเจริญ. (2555). การพฒั นารปู แบบการเสรมิ สรา้ งพลงั อํานาจชมุ ชนเพ่ือ

เสรมิ สรา้ งจิตสาํ นึกของความเปน็ พลเมืองดใี นวถิ ปี ระชาธิปไตย. กรงุ เทพฯ: สาํ นกั งาน

เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

บทความ จํานวน 3 เรอื่ ง ระดบั การเผยแพร่

ชาติ นานาชาติ

ม่งิ ขวญั คงเจริญ. (2560). การพฒั นารูปแบบการ √

เสรมิ สร้างพลงั อาํ นาจชมุ ชนเพือ่ เสรมิ สร้างจติ สาํ นกึ ของ

ความเปน็ พลเมอื งดใี นวถิ ีประชาธปิ ไตย. วารสาร

การศกึ ษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ศรนี ครนิ ทรวิ

โรฒ: ปีที่ 18 ฉบับท่ี 2 เดอื นกรกฎาคม – สิงหาคม

2560.

มง่ิ ขวญั คงเจรญิ . (2560). การพัฒนาศูนย์การเรยี นรู้ √

ชมุ ชนใหเ้ ป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้อยา่ งยงั่ ยนื . เอกสาร

ประกอบการประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ เรอื่ ง การวจิ ัย

อย่างสร้างสรรค์เพอื่ สรา้ งนวัตกรรมในยคุ ไทยแลนด์ 4.0.

วนั ท่ี 27 มถิ นุ ายน พ.ศ. 2560 อาคารบริหาร

มหาวิทยาลัยครสิ เตียน นครปฐม.

มิ่งขวัญ คงเจรญิ . (2556). การเสรมิ สร้างพลงั อาํ นาจ √

ชุมชน:การปลกู จิตสํานกึ ความเปน็ พลเมืองในวิถี

ประชาธิปไตย, วารสาร ครุศาสตร,์ ปี ที่ 40ฉบบั ที่ 3

(กรกฎาคม-กนั ยายน 2556), หน้า 249-253.

168

ประวัติ อ.ดร.กปั นาท บรบิ ูรณ์

ชอื่ – สกลุ อ.ดร.กมั ปนาท บรบิ ูรณ์

ตําแหนง่ ทางวชิ าการ อาจารย์

สถานทตี่ ดิ ต่อ (ที่ทํางาน) ภาควชิ าการศึกษาผู้ใหญ่และการศกึ ษาตลอดชวี ิต

คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรนี ครินทรวิโรฒ

ท่บี า้ น -

วฒุ กิ ารศึกษา

ระดับการศึกษา คณุ วุฒิ/สาขาวชิ า ปที จ่ี บ สถาบัน
ปรญิ ญาตรี วท.บ.(จิตวทิ ยา) 2537 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ปรญิ ญาตรี ศศ.บ.(สารนเิ ทศศาสตร์) 2538 มหาวิทยาลัยสโุ ขทัยธรรมาธิราช
ปรญิ ญาตรี ศศ.บ.(ปรชั ญา) 2540 มหาวทิ ยาลัยรามคําแหง
ปรญิ ญาโท ศศ.ม.(จิตวทิ ยาการศกึ ษาและ 2542 มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์
การแนะแนว)
ปรญิ ญาเอก กศ.ด.(การศกึ ษาผู้ใหญ)่ 2549 มหาวทิ ยาลยั ศรีนครินทรวโิ รฒ

ภาระงานในปจั จุบนั

งานประจํา อาจารยป์ ระจาํ สังกดั ภาควชิ าการศึกษาผใู้ หญแ่ ละการศกึ ษาตลอดชีวิต คณะ
ศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

ผลงานวจิ ัย

1. ผลงานวจิ ัยท่ีตพี ิมพใ์ นวารสารระดับชาติและนานาชาติ
กัมปนาท บริบูรณ์ และ รณิดา เชยชุ่ม . 2554. การประเมินผลนโยบายการจัดการศึกษา

สําหรับเด็กด้อยโอกาส กลุ่มเด็กถูกปล่อยปละละเลย. วิจัยสังคมศาสตร์(สมาคมวิจัยสังคมศาสตร์
แหง่ ประเทศไทย (99-123).

กัมปนาท บริบูรณ์. 2556(กันยายน). แนวทางการจัดการศึกษาสําหรับแรงงานต่างด้าว
ในเขตกรุงเทพมหานคร.เอกสารการประชุมวิชาการ การวิจัยทางการศึกษาระดับชาติคร้ังที่ 2 .คณะ
ศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั ศรนี ครนิ ทรวโิ รฒ. กรงุ เทพฯ.(127-137)

กัมปนาท บริบูรณ์ รังรอง สมมิตร เกศินี ครุณาสวัสด์ิ ความเป็นพลเมืองของนิสิตหลักสูตร
การศกึ ษาบัณฑิต มหาวิทยาลยั ศรนี ครนิ ทรวโิ รฒ วารสารสํานกั บณั ฑิตอาสาสมัคร ปีท่ี : 13 ฉบับท่ี :
1 เลขหน้า : 157-174 ปีพ.ศ. : 2559

ศิริพันธ์ ศรีวันยงค์, พาสนา จุลรัตน์, กัมปนาท บริบูรณ์, ประพิมพ์พงศ์ วัฒนะรัตน์, พัชรา
ภรณ์ ศรีสวัสด์ิ, รจนา คล่ีฉายา, วรวุฒิ สุภาพ, แจ่มจันทร์ ศรีอรุณรัศมี การศึกษาแนวทางการสร้าง

169

ความร่วมมือระหวา่ งสถาบันการผลติ ครู ของกลุ่มประเทศอาเซียนในการยกระดบั มาตรฐานวชิ าชีพครู
วารสารวจิ ยั ทางการศึกษา ปที ี่ : 10 ฉบับท่ี : 2 เลขหนา้ : 151-161 ปี พ.ศ. : 2559

โอภาส สุขหวาน พัชราภรณ์ ศรีสวัสดิ์ ศุภวรรณ สัจจพิบูล รังรอง สมมิตร กัมปนาท
บริบูรณ์ สมปอง ใจดีเฉย อดิศร เรืองกิจจานนท์ การส่งเสริมนิสัยรักการอ่านสําหรับเด็กไทย
วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรี นครินทรวิโรฒ ปีท่ี : 17 ฉบับที่
: 2 เลขหน้า : 82-95 ปี พ.ศ. : 2559

วไิ ลลักษณ์ ลังกา พัชราภรณ์ ศรีสวัสดิ์ อรอุมา เจริญสขุ และกัมปนาท บริบูรณ์ 2560 โมเดล
เชิงสาเหตุของปัจจัยเส่ียงและปัจจัยภูมิคุ้มกันท่ีมีต่อพฤติกรรมเสี่ยงต่อการใช้สารเสพติดของเด็กและ
เยาวชนในพื้นที่หมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเอง (อพป.) วารสารวิธีวิทยาการวิจัย ปีที่ :
30 ฉบับท่ี : 1 เลขหนา้ : 101-118

พัชราภรณ์ ศรีสวัสด์ิ วิไลลักษณ์ ลังกา ครรชิต เสนอุบล และกัมปนาท บริบูรณ์ 2561
การพัฒนารูปแบบการป้องกันการข่มเหงรังแกในโรงเรียน (A Development of Bullying
Prevention in School Model) Veridian e-journal Vol 11 No 1 (2561): ฉ บั บ ภ าษ าไท ย
มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศลิ ปะ ( มกราคม - เมษายน 2561 )

มนตา ตุลย์เมธากร และกัมปนาท บริบูรณ์.2561.การพฒั นาภาวะผนู้ ําครู ของนิสติ การศึกษา
บัณฑิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒโดยใช้โปรแกรมการเรียนรู้ด้วยการรับใช้สังคม วารสาร
บัณฑิตศึกษา มหาวทิ ยาลยั ราชภฎั วไลยอลงกรณฯ์ ปีท่ี 12 ฉบบั ท่ี 1 มราคม-เมษายน 2561

Gumpanat Boriboon.2013. (July). Prosiding Internasional: Prospek Pendidikan
Nonformal dan Informal dalam Perspektif Nasional dan Internasional. Universitas
Negeri Padang.Padang Indonesia.

Gumpanat Boriboon.2013 . ( September).Lifelong Learning in Thailand Policy
and Practice. Proceeding in International Seminar Lifelong Learning Policy and
Practice in Nonformal Education. Department of Nonformal Education Faculty of
Education. Indonesia University of Education. Bandung Indonesia.(1-12).

Gumpanat Boriboon Patcharaporn Srisawat Sorrapaksorn Chatrkramoltas and
Wilailak Langka. 2015.The comparative study on facilitating factors and obstacles
upon educational policy implementation within 3 decades of East Asian Countries:
Republic of Korea, Taiwan and JapanJune 2015

Conference: International Council on Education for Teaching (ICET) 59th World
Assembly At: Naruto University of Education,Japan Volume: 1
2. ผลงานอื่นๆ เช่น ตํารา บทความ สิทธบิ ตั ร ฯลฯ

กัมปนาท บริบูรณ์. 2554. หน่วยท่ี 6 การเรียนรู้ของผู้เรียนการศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัย ใน ปรัชญาและหลักการการศึกษานอกระบบการศึกษาตามอัธยาศัย.นนทบุรี.
โรงพมิ พ์มหาวทิ ยาลยั สุโขทัยธรรมาธิราช.

170

กัมปนาท บริบูรณ์.2554.หน่วยที่ 10 การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยกับ
การพัฒนาชุมชน ใน ปรัชญาและหลักการการศึกษานอกระบบการศึกษาตามอัธยาศัย. นนทบุรี.
โรงพิมพม์ หาวทิ ยาลยั สุโขทยั ธรรมาธริ าช.

กัมปนาท บริบูรณ์ . 2557. หน่วยท่ี6. แหล่งวิทยากรชุมชนกับการศึกษาตลอดชีวิต ในแหล่ง
วิทยากรชมุ ชนการศึกษานอกระบบ. นนทบรุ ี. โรงพมิ พม์ หาวทิ ยาลยั สุโขทยั ธรรมาธริ าช.

กัมปนาท บรบิ ูรณ.์ 2557. หน่วยที่ 10 เครอื ขา่ ยการศึกษานอกระบบ ในประสบการณ์วิชาชีพ
การศกึ ษานอกระบบ.นนทบรุ .ี โรงพมิ พม์ หาวิทยาลยั สโุ ขทัยธรรมาธิราช.

กัมปนาท บริบูรณ์ สุมลนิตย์ เกิดหนุนวงศ์ ม่ิงขวัญ คงเจริญ และชไมพร ดิสถาพร. 2557.
เอกสารประกอบการสอนรายวิชา ศษ 431 การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย. คณะ
ศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวโิ รฒ.กรงุ เทพฯ.(เอกสารอดั สาํ เนา).
3. รางวัลผลงานวิจัยท่ีเคยได้รับ/ทุนวิจัยที่ได้รบั

การติดตามผลโครงการเรียนรู้ร่วมกันสรรค์สร้างชุมชน ภาคกลางตอนบน (หัวหน้าโครงการ)
ทุนวิจยั มศว. ปี 2547

การประเมินประสิทธิภาพข้าราชการตํารวจ(ผู้ร่วมวิจัย) ทุนวิจัยสํานักงานตํารวจแห่งชาติ
2548

แนวทางการพฒั นาศูนย์พฒั นาเด็กเล็กขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินในเขตภาคใต้ (หัวหน้า
โครงการ) ทุนมลู นธิ ริ ักษไ์ ทย 2551

การพฒั นากจิ กรรมเพ่อื เลกิ บหุ รข่ี องชมุ ชนเขตตลงิ่ ชัน กทม. ทนุ สปสช. 2552
การศึกษาการทํางานของศูนย์อเนกประสงค์สําหรับผู้สูงอายุในชุมชน (หัวหน้าโครงการ)
ทุนวิจยั สสส. 2553
การประเมินผลนโยบายการจัดการศึกษาสําหับเด็กด้อยโอกาส :เด็กที่ถูกปล่อยปละละเลย
(หวั หน้าโครงการ) ทนุ วิจัย สกศ. 2554
แนวทางการจัดการศึกษาพ้ืนฐานของแรงงานต่างด้าวในเขตกรุงเทพมหานคร (หัวหน้า
โครงการ) ทนุ วิจัย มศว. 2555
แนวทางการจัดการศึกษาพื้นฐานสําหรับเด็กเร่ร่อนในเขตภาคกลางตอนบน (หัวหน้า
โครงการ) ทนุ วิจัย สกอ. 2555
การพฒั นาศนู ยก์ ารเรยี นชมุ ชน ไทย-อินเดีย (หวั หนา้ โครงการ) ทนุ วิจยั วช. 2556
การพัฒนาศูนย์การเรียนชุมชนไทย-จนี (หวั หน้าโครงการ) ทนุ วจิ ัย วช. 2556
แนวทางการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ตามแนวทางศูนย์ความรู้กินได้ (หัวหน้าโครงการ) ทุนวิจัย
สาํ นักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) 2556
แนวทางการส่งเสริมศักยภาพเกี่ยวกับ การดําเนินการเก่ียวกับปัญหาเอดส์ ขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่นิ ทุนวจิ ยั สกอ. (หวั หน้าโครงการ) 2557
การศกึ ษาเปรยี บเทยี บพัฒนาการด้านนโยบายและยุทธศาสตร์ทางการศึกษา ปัจจัยทสี่ ่งเสริม
และที่เป็นอุปสรรคในการนํานโยบายไปสู่การปฏิบัติในรอบ 3 ทศวรรษของกลุ่มประเทศเอเชีย
ตะวันออก : เกาหลีใต้ ไต้หวัน และญ่ีปุ่น (หัวหน้าโครงการ) ทุนวิจัยสํานักงานกองทุนสนับสนุนการ
วิจัย 2557

171

การพัฒนาองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้อย่างย่ังยืน ทุนวิจัยจาก
สาํ นักงานกองทุนสนบั สนนุ การวจิ ยั (ผรู้ ่วมวจิ ยั ) (2557)

การพัฒนาต้นแบบการเตรียมชุมชนสังคมสูงอายุแบบบูรณาการด้วยมหาวิทยาลัยวัยที่สาม
ทุนวจิ ยั คณะศึกษาศาสตร์ มศว. หัวหนา้ โครงการ (2559)
สาขาวชิ าทเ่ี ชยี่ วชาญ

การศึกษาผใู้ หญ่ การศึกษาตลอดชวี ิต การศึกษานอกระบบ งานอาสาสมัครและกจิ กรรม
เยาวชน การศึกษาสาํ หรบั ผดู้ ้อยโอกาส การศกึ ษาผใู้ หญเ่ ปรียบเทยี บ