ตัวอย่างการทำ LS กับ STEM

EDUCA
2020
LESSON STUDY

อาจารยก์ รกนก เลิศเดชาภทั ร

คณะครศุ าสตร์ จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั

[email protected]

EDUCA
2020

2

ภาพรวมของการเสวนา
EDUCA
2020

3

นิยาม แนวคิดเชิงบรู ณาการในการสอนวิชาท่ีเก่ียวเนื่องกบั สะเต็มศึกษา
โดยมีวตั ถปุ ระสงคเ์ พ่ือแกป้ ัญหาที่เกิดข้ึนในบรบิ ทจรงิ
ผา่ นกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม

(Bybee, 2010; Breiner, Harkness, Johnson, & Koehler, 2012; Johnson, Peters-Burton, & Moore, 2018)
EDUCA
2020ลกั ษณะของกจิ กรรมสะเต็มศึกษาที่ดี

1. กาหนดบริบทสถานการณใ์ นการแกป้ ัญหาท่ีเป็ นจรงิ และสามารถกระตนุ้ ใหเ้ กดิ การดาเนินการแกป้ ัญหาได้
2. เกยี่ วขอ้ งกบั เงื่อนไข (Conditions) และขอ้ จากดั (Constraints) ที่สะทอ้ นเป้ าหมายการดาเนินการ

และสอดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการของผใู้ ช้ (Client-driven)

3. ใชก้ ระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมเป็ นตวั ขบั เคลอ่ื นกิจกรรม

4. ตระหนกั ถึงการเรยี นรจู้ ากความลม้ เหลว

5. ใหค้ วามสาคญั กบั เน้ือหาและทกั ษะของรายวิชาท่ีเกยี่ วขอ้ งกบั สะเต็มศึกษา

6. ลกั ษณะของแนวทางการแกป้ ัญหาจะเป็ นช้ินงานหรอื กระบวนการกไ็ ด้
7. ทาภาระงานโดยอาศยั การทางานเป็ นทีมและการสอ่ื สาร

8. พฒั นาทกั ษะการเรยี นรใู้ นศตวรรษที่ 21

(Bryan et al, 2016; Capobianco et al., 2013; Grubbs & Strimel, 2015)

4

(Johnson, Walton, and Peters-Burton, 2018) EDUCA การส่ือสารและการทางานเป็ นทีม
2020
ระบปุ ัญหา 5
ทาความเขา้ ใจปัญหา
ออกแบบแนวทางการแกไ้ ขปัญหา
ทดลองการทดสอบแนวทางแกป้ ัญหา
ทดสอบแนวทางการแกป้ ัญหา
พิจารณาแนวทางการแกป้ ัญหาว่า
สามารถแกไ้ ขปัญหาท่ีระบไุ วไ้ ดอ้ ยา่ งไร

การศึกษาบทเรยี นรว่ มกนั ลกั ษณะสาคญั (Cerbin and Kopp, 2006; Perry and Lewis, 2009; Ermeling and Graff-Ermeling, 2014)
(LESSON STUDY) 1. สมาชิกในกลม่ ุ ดาเนินการอยา่ งรว่ มมือรวมพลงั
2. ความม่งุ เนน้ ของการศึกษาบทเรยี นคือ การพฒั นาการเรยี นรขู้ องนกั เรยี น
3. ผขู้ บั เคลอ่ื นการดาเนินงานคือ สมาชิก LS และเกดิ ข้ึนในบรบิ ทหอ้ งเรยี น
4. สมาชิกในกลม่ ุ ตอ้ งทาใหค้ วามคิดของนกั เรยี นสามารถมองเห็นหรอื จบั ตอ้ ง

ได้ และใชข้ อ้ มลู ดงั กลา่ วเป็ นหลกั ฐานในการสะทอ้ นการเรยี นรขู้ องนกั เรยี น
EDUCA
1. Plan 2020 • Jugyo = lesson // Kenkyu = study, research
2. Do & see
3. Reflect (Fernandez, 2002; Lewis, 2000)
4. Reteach
แนวคิดการพฒั นาการเรยี นการสอนและวิชาชีพคร ู
ตลอดการจดั การเรยี นรู้ ที่กลม่ ุ ของครแู ละผเู้ ช่ียวชาญมารว่ มกนั
ตามแนวทางสะเต็มศึกษา
พฒั นาการเรยี นการสอนเพื่อพฒั นานกั เรยี น
• ชนั้ เรยี น (หอ้ งเรยี น) ใหบ้ รรลเุ ป้ าหมายการเรยี นรผู้ า่ นกระบวนการของ LS

(Cerbin and Kopp, 2006; Stepanek, Appel, Leong, Mangan, and Mitchell,
2006; Cavin, 2008; Perry and Lewis, 2009)

• นิสิตฝึ กสอน
อาจารยพ์ ี่เล้ียง (อาจารยน์ ิเทศกส์ ถานศึกษา)
อาจารยน์ ิเทศก์ (อาจารยน์ ิเทศกค์ ณะครศุ าสตร)์

6

วงจร LS ขอ้ สงั เกต
วงจรการดาเนินการ
ปรบั จาก Lewis and Hurd (2011) and Stepanek, Appel, Leong, Mangan, and Mitchell (2007) ขน้ั การสอน
EDUCA
0. สงั เกตการเรยี นรู้ 2020 1.1 วางแผนกิจกรรมการเรยี นรู้
ของนกั เรยี น 1.2 ออกแบบแผนการจดั การเรยี นรู้
1.3 ออกแบบการเก็บรวบรวมขอ้ มลู “การเรยี นรขู้ องนกั เรยี น”
0.1 สงั เกตปัญหา-สิ่งท่ีนกั เรยี นทาไดด้ ีแลว้
0.2 วิเคราะหส์ าเหตขุ องปัญหา 1. 1.4 นดั หมายสงั เกตชนั้ เรยี น
0.3 เลือกปัญหาท่ีไดร้ บั การแกไ้ ขผา่ นกจิ กรรม PLAN

การเรยี นรู้

4. 2. 2.1 นาแผนฯ ไปใชส้ อน (โดยอาจารยพ์ ่ีเล้ียง)
RETEACH DO & SEE 2.2 สงั เกตการเรยี นรขู้ องนกั เรยี น

4.1 นาแผนฯ ไปใชส้ อน (โดยนิสิตฝึ กสอน)

4.2 สงั เกตการเรยี นรขู้ องนกั เรยี น 3. 3.1 สะทอ้ นการเรยี นรขู้ องนกั เรยี น
4.3 สะทอ้ นการเรยี นรขู้ องนกั เรยี น 3.2 ปรบั แผนการจดั การเรยี นรู้
REFLECT

3. Post-lesson
discussions

7

(Johnson, Walton, and Peters-Burton, 2018)
EDUCA
ระบปุ ัญหา 20201 คาบ0. สงั เกตการเรยี นรู้
1 คาบ ของนกั เรยี น
ทาความเขา้ ใจปัญหา 1 คาบ
1. Plan
ออกแบบแนวทางการแกไ้ ขปัญหา 1 คาบ
ทดลองการทดสอบแนวทาง 2. Do and See
แกป้ ัญหา
ทดสอบแนวทางการแกป้ ัญหา อาจารยพ์ ่ีเล้ียง
(หอ้ ง 1)
พิจารณาแนวทางการแกป้ ัญหาว่า
สามารถแกไ้ ขปัญหาท่ีระบไุ วไ้ ดอ้ ยา่ งไร 3. Post-lesson
discussions

4. Reteach

นิสิตฝึ กสอน
(หอ้ ง 2)

9

การดาเนินการ

0. สงั เกต
การเรยี นรู้
ของนกั เรยี น

LS_1 LS_2 LS_3

10
EDUCA
2020

วงจร LS x STEM

ปรบั จาก Lewis and Hurd (2011) and Stepanek, Appel, Leong, Mangan, and Mitchell (2007)

11
EDUCA
2020

การดาเนินการ LS

EDUCA
2020
LS_0 LS_1 LS_2
LS_3

สงั เกตปัญหา วิเคราะหส์ าเหต ุ แลกเปลี่ยนแนวทางการทา LS แลกเปลี่ยนเรยี นรู้
การเรยี นรู้ เสนอแนวทางแกไ้ ข ตวั อยา่ งกจิ กรรมการจดั การเรยี นรู้ กบั ผสู้ นใจ
ของนกั เรยี น นาเสนอการเรยี นรขู้ องนกั เรยี น
12

แหลง่ เรยี นรู้ LESSON STUDY
EDUCA
2020
https://www.walsnet.org/ http://lessonstudy.co.uk/

www.lsalliance.org www.impuls-tgu.org

13

https://www.walsnet.org/ EDUCA
2020

14

WALS 2019

Amsterdam, Netherlands

https://www.walsnet.org/2019/presentation-uploads/

15
EDUCA
2020

http://lessonstudy.co.uk/ EDUCA
2020

16

EDUCA
2020

17

EDUCA
2020
ประสานพลงั นวตั กรรมพฒั นาครู:
LS-PLC-SLC

ผศ.ดร.พรเทพ จนั ทราอุกฤษฎ์
คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั

ชุมชนแห่งการเรียนรูเ้ ชิงวิชาชีพ
Professional Learning Community (PLC)

ชุมชนแห่งการเรียนรูเ้ ชิงวิชาชีพ คือการ
รวมกลุ่มกันของผูส้ อนและบุคลากรทางการ
ศึกษาโดยใช้กระบวนการเรียนรู้จากการ
ปฏิบตั ิ การถอดบทเรียนและการแลกเปล่ียน
เรยี นรูร้ ่วมกนั อยา่ งตอ่ เนื่อง

(สำนักงำนรำชบณั ฑติ ยสภำ, 2558)

บคุ ลากรทางการศึกษา เช่น ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา ศึกษานิเทศก์ เป็ นตน้
EDUCA
2020

ชุมชนแห่งการเรียนรูเ้ ชิงวิชาชีพ
EDUCA
2020

แนวคิดการศึกษาผ่านบทเรียน (Lesson study approach)

แนวคิดการศึกษาผ่านบทเรียน คือ
แนวคิดการพัฒนาครูวิชาชีพที่ว่าดว้ ยการ
พฒั นาตนเองของครู ในบริบทการทางาน
จริงในช้ันเรียนและโรงเรียนของตน ผ่าน
การทางานแบบรว่ มมือรวมพลงั ของกล่มุ ครู

(รำชบณั ฑติ ยสถำน, 2551)
EDUCA
2020

Professional Learning Community (PLC)

PLAN
DO
SEE
EDUCA
2020 5

การศึกษาผ่านบทเรียนผ่านชุมชนแหง่ การเรยี นรูเ้ ชิงวิชาชีพ

PLAN
DO
SEE
EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020
Prof. Manabu Sato, Ph.D. (Tokyo Univ.)

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

การศึกษาผ่านบทเรียนผ่านชุมชนแหง่ การเรยี นรูเ้ ชิงวิชาชีพ

PLAN
DO
SEE
EDUCA
2020

EDUCA
2020
ความสามารถในการวิเคราะห์ และการใชเ้ หตผุ ลของนกั เรยี น

PLAN
EDUCA
2020Teacher

Teachers’ Buddy Teachers’ Buddy

DO

SEE

EDUCA
2020
ความสามารถในการออกแบบและ
ปฏิบตั กิ ารจดั การเรยี นรูแ้ บบสบื สอบ

PLAN

Teachers’ Buddy
EDUCA Teacher
2020
DO

SEE

EDUCA
2020
ความสามารถในการออกแบบและจดั การเรยี นรูว้ ิทยาศาสตร์

EDUCA
2020

Student
teachers
EDUCA
2020ExpertsPLCTeacher’s

buddies

Mentor

EDUCA
2020
ความสามารถในการออกแบบการเรยี นการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละ
การรบั รูค้ วามสามารถของตนเองของนิสติ ครู

PLAN

1. มีเพ่ือนนิสิต (buddy) ช่วยตรวจสอบความถกู ตอ้ งของ
เน้ ือหาสามารถปรบั ปรุงแผนการจดั การเรียนรูใ้ หม้ ี
ประสิทธิภาพ

2. สามารถปรึกษาเพ่อื นนิสิต และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกนั
3. รูส้ กึ อนุ่ ใจ มีกาลงั ใจ ไมต่ อ้ งทางานคนเดยี ว
4. ทาใหแ้ ผนการจดั การเรียนรูอ้ อกมาสมบูรณแ์ บบมากข้ ึน
5. สามารถออกแบบกิจกรรมการเรยี นรูไ้ ดเ้ หมาะสมกบั ผเู้ รียน
6. สามารถแกไ้ ขแผนการจดั การเรยี นรูใ้ หม้ ีประสิทธิภาพมาก

ยง่ิ ข้ ึนก่อนนาไปใชส้ อน
7. การมีเพอ่ื นตา่ งวิชาเอกเป็ นเพอ่ื นนิสิตทาใหท้ ราบสาระการ

เรยี นรู้ และกระบวนการทต่ี า่ งจากวิชาเอกของตนเอง
EDUCA
2020

DO

1. เกิดความรูส้ กึ มนั ่ ใจในการสอนมากยง่ิ ข้ ึน
2. ทราบวิธีแกไ้ ขปัญหาเฉพาะหนา้ และควบคมุ สถานการณ์
EDUCA
2020

SEE

1. ไดร้ บั คาแนะนาทด่ี ีและเป็ นประโยชนจ์ ากเพื่อนนิสติ
2. ทาใหท้ ราบวา่ สว่ นใดที่ทาดีแลว้ และสว่ นใดควรปรบั ปรุง
EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

ตวั อยา่ งการวางแผนการพฒั นาบทเรียนรว่ มกนั ผ่านชุมชนแหง่ การเรียนรูเ้ ชิงวิชาชีพ

EDUCAชว่ งเวลา
2020 พ.ย. ธ.ค. ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย.

กิจกรรม

1. สรา้ งทีม

2. ศึกษาคน้ ควา้ / ทาความเขา้ ใจเกี่ยวกับการ

พฒั นาบทเรียนรว่ มกนั โดยชุมชนแห่งการเรียนรู้

ทางวิชาชีพ

3. จดั ค่คู รูและเพื่อนครู

4. ก ารพัฒนาบทเรี ยนคร้ังที่ 1/ ประชุ ม

ระดบั ชน้ั ครง้ั ที่ 1

5. การพัฒนาบทเรี ยนคร้ังท่ี 2/ ประชุ ม

ระดบั ชน้ั ครง้ั ที่ 2

6. การพัฒนาบทเรี ยนคร้ังท่ี 3/ ประชุ ม

ระดบั ชน้ั คร้งั ท่ี 3

7. จดั ประชุมสมั มนา

EDUCA
2020
ประสานพลงั นวตั กรรมพฒั นาครู:
LS-PLC-SLC

ผศ.ดร.พรเทพ จนั ทราอุกฤษฎ์
คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั

EDUCA
2020
จ า ก P L C สู่ S L C
เ มื่ อ คุ ณ ค รู เ รี ย น รู้ เ ร่ื อ ง ก า ร เ รี ย น รู้ ข อ ง นั ก เ รี ย น

อ ร ร ถ พ ล อ นั น ต ว ร ส กุ ล

ค รุ ศ า ส ต ร์ จุ ฬ า ล ง ก ร ณ์ ม ห า วิ ท ย า ลั ย

โรงเรียนแห่งความหวัง

• สร้างความไว้เนือ้ เชอ่ื ใจ EDUCA • ความรู้สึกร่วมเป็ นชุมชน
2020
(Trust) และวฒั นธรรมร่วมมือ (Sense of Community)
ร่วมพลัง (Collaboration)
• ความรู้สกึ ร่วมเป็ นเจ้าของ
• เสริมพลังใหเ้ กดิ ครูมีอิสระนา
ตนเอง (Autonomous (Sense of Ownership)
Teachers) เพอ่ื สร้างผู้เรียนทม่ี ี
อิสระนาตนเอง (Autonomous • ความรู้สึกเหน็ คุณคา่ ในความ
เป็ นเลศิ ทแ่ี ตกตา่ งกนั ของทุกคน
Learners)
(Sense of Excellency)

การเรียนรู้แบบร่วมมือร่วมพลัง (Collaborative) จากสภาพจริง
(Authentic) และตดิ ตามสัมผัสรับรู้ได้ (Visible Learning)