ตัวอย่างการทำ LS กับ STEM

EDUCA
2020

EDUCA Prof. Manabu
2020Sato,
Gakushuin
University,
Japan

SLC ในฐานะวิ ัยทัศน์

การปฏิรูปโรงเรียนให้เป็น ังคมแห่งการเรียนรู้

นกั เรียนเรยี นรรู้ ่วมกัน ครเู รียนรูว้ ชิ าชพี ร่วมกัน หรอื แม้กระทัง่
ผู้ปกครองกต็ ้องเขา้ มาเรยี นรู้รว่ มกับโรงเรียน

ใหค้ วาม าคัญกบั ทิ ธิมนุษยชนในการไดร้ ับการศกึ ษาอยา่ งมี
คุณภาพอยา่ งเทา่ เทยี ม

มีกระบวนการพัฒนาวิชาชีพครูในโรงเรียน
ยึดหลักแนวคดิ ประชาธิปไตยเรอื่ งการรบั ฟังกันและการมี ่วนร่วม

อรรถพล อนนั ตวรสกลุ ครุศาสตร์ จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั
EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA
2020
ความร่วมมือเพ่ือขับเคลื่อนแนวคิด SLC: SCHOOL AS
LEARNING COMMUNITY ระหว่างครุศาสตร์ จุฬาฯ กับ

รร.พุทธจักรวิทยา และรร.วัดหัวลาโพง

การบูรณาการนวัตกรรมเพื่อคุณภาพการเรียนรู้

▪การศกึ ษาบทเรยี น (Lesson Study: LS)
▪ระบบเพอ่ื นร่วมงาน พ่ีเลี้ยง โคช้ (Peer, Mentoring and Coaching)
▪ชมุ ชนแห่งการเรยี นรเู้ ชงิ วิชาชีพ (Professional Learning Community: PLC)
▪โรงเรยี นในฐานะชุมชนแหง่ การเรียนรู้ (School as Learning Community:
SLC)
▪การเยี่ยมโรงเรียนโดยผเู้ ชย่ี วชาญ (Expert Visit), กจิ กรรมปฏิบัติการ
(Workshop) และ การบรรยายพเิ ศษโดยแขกรับเชญิ

อรรถพล อนนั ตวรสกลุ ครุศาสตร์ จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั
EDUCA
2020

EDUCA
2020

กลไกการทางานเพ่ือสนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลง

• ระบบเพอ่ื นคคู่ ดิ ในการศกึ ษาบทเรียน (Buddy System for Lesson
Study) – ข้ามกลุ่มสาระ และจับคกู่ ันตามความสมัครใจ

• การวางแผน หารือ สังเกต และสะทอ้ นคดิ เกี่ยวกับบทเรียนร่วมกัน อยา่ งน้อย 3
บทเรียนตอ่ ภาคการศึกษา

• การมีช่ัวโมงประชุม PLC อย่างชดั เจนประจาสัปดาห์ ๆ ละ 50 - 100 นาที
• กจิ กรรมเปิ ดชั้นเรียน (Open Class)

–เปิ ดชั้นเรียนแบบภายใน (In-house Open Class)
–เปิ ดชัน้ เรียนสาธารณะ (Public Open Class)
EDUCA
2020

เปิ ดชั้นเรียนภายใน (IN-HOUSE OPEN CLASS)

•อาจารยส์ องท่านและทมี งานจากครุศาสตร์ ร่วมกับคุณครู
ของโรงเรียนสังเกตชัน้ เรียนและร่วมในการสะทอ้ นคดิ หลัง
การสอน
•บทสนทนาอย่างไม่เป็ นทางการ
EDUCA
2020

เปิ ดชั้นเรียนสาธารณะ (PUBLIC OPEN CLASS)

• ครูทงั้ โรงเรียนเข้าร่วม
• คณาจารยจ์ ากจุฬาฯ
• ผู้เชย่ี วชาญดา้ น SLC แขกท่ี
ไดร้ ับเชิญ
• กจิ กรรมสะทอ้ นคดิ เตม็ รูปแบบ
และเป็ นทางการมากขึน้
EDUCA
2020

สิ่งที่ต้องให้ความสาคัญในการสังเกตชั้นเรียน

การเรียนรู้ตามสภาพจริง (Authentic learning)
EDUCA
2020การจัดการเรียน
การสอนโดยครู

การร่วมรับผิดชอบตอ่ การเรียนรู้ งานทย่ี ากและทา้ ทาย (Jumping
ของเพอื่ นร่วมชัน้
Task) ระดบั ความยากของงานสัมพันธก์ ับ
ความรู้สกึ ภาคภูมใิ จเมอื่ ประสบความสาเรจ็

EDUCA ในเวลา 50 นาที
2020
คุณครูตอ้ งทาอะไรบา้ ง
- ถาม
- ฟัง
- อธิบาย
- นากระบวนการ
- สังเกต
- ตอบสนอง
- ช่วยเหลอื
- ใหค้ าแนะนา
- ใหก้ าลังใจ

ฯลฯ

แล้วก่อนและหลังการสอนล่ะ คุณครูต้องทาอะไรบ้าง

• สะท้อนคดิ
• ถอดบทเรียน
• วเิ คราะหผ์ ลการเรียนรู้ที่

เกดิ ขนึ้ ของผู้เรียน เพอื่ ให้
เข้าใจผู้เรียนมากขนึ้
• ทาความเข้าใจปรากฏการณท์ ่ี
เกดิ ขนึ้ ในชั้นเรียน
• ทบทวนแนวทางและแนวคดิ

ของบทเรียน
• เรียนรู้และหาแนวทางใหม่ ๆ

เพอ่ื พฒั นาการเรียนรู้ของ
นักเรียน
EDUCA
2020

ระบบกิจกรรม : คุณครูเรียนรู้จากเพื่อนร่วมงานผ่านกระบวนการศึกษา

บทเรียน (LESSON STUDY: LS) เพื่อพัฒนาคุณภาพของบทเรียน
EDUCA
2020① บนั ทกึ วดี โิ อการสอนบทเรียนนั้นๆการวางแผนการสอน
② ปรับปรุงบทเรียนใหม้ คี ุณภาพอยู่เสมอ (Plan)
③ กาหนดประเดน็ ทจ่ี ะนาไปหารือสาหรับ
บทเรียนหรือขั้นตอนต่อไป

การออกแบบใหม่ ระบบกจิ กรรม การลงมือปฏบิ ัติ (Do) และ
(Redesign) รวบรวมข้อมูล สงั เกต (Observation）
และเอกสาร (Document) (Activity system)

ของรร.ทเ่ี ป็ น SLC

สังเกต (See) การสะทอ้ น
คิด (Reflection) การสนทนา

เก่ียวกบั บทเรียนและชนั้ เรียนโดย

ใชข้ อ้ เทจ็ จรงิ ประกอบ

EDUCA
2020
Reflection Session in Staff Room

EDUCA
2020
Reflection Session in Staff Room: Roundtable Setting

REFLECTION

•Collaborative Learning – เรียนรู้แบบร่วมมอื ร่วม
พลัง เรียนรู้ไปด้วยกัน เรียนรู้จากกันและกัน
•Co-operative Learning – เรียนรู้แบบร่วมมอื แบง่
บทบาทหน้าทรี่ ับผิดชอบ แตล่ ะคนรับผิดชอบตาม
บทบาทภาระงานทก่ี ลุ่มมอบหมาย
EDUCA
2020

HISTORYEDUCA
CLASS 2020

GRADE 8

BY T.
CLEAR

REFLECTION

Authentic Learning – เรียนรู้ตามสภาพจรงิ จากการลงมอื ทา
และสังเกตตดิ ตามผลการเรียนรู้ได้
Jumping Task – งานทย่ี าก ซับซอ้ น ทา้ ทาย เรียกร้องการ
ประสานพลังร่วมแรงร่วมใจในการเรียนรู้ ใช้ประสบการณ์
ความเข้าใจ ทกั ษะทม่ี รี ่วมกันลงมอื ทา ทาไปดว้ ยกัน เพอื่
บรรลุภารกจิ ไปดว้ ยกนั
Distance – ระยะหา่ งระหว่างครู/นักเรียน และ นักเรยี น/
นักเรยี น
EDUCA
2020

โรงเรียนเล็กแต่มากคุณภาพ

• บรรยากาศในชั้นเรียนและในหอ้ งทางานครูทไ่ี ว้เนือ้ เช่ือใจกนั
สนับสนุน อบอุ่นปลอดภยั
• โรงเรียนแหง่ ความร่วมมือร่วมพลัง โรงเรียนแหง่ ความหวัง
• ความสัมพนั ธท์ แ่ี ลกเปลีย่ น แบง่ ปัน เกอื้ กูล
• การเสริมพลังความรู้สกึ ร่วมเป็ นส่วนหนึ่งของโรงเรียนในฐานะ
สมาชิก พลเมอื ง และเป็ นเจา้ ของโรงเรยี นร่วมกัน
EDUCA
2020

พื้นฐานท่ีสุดคือการเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ
ในฐานะสิทธิและสวัสดิการที่รัฐ

•โรงเรียนทด่ี ี มีคุณภาพ ใกล้บา้ น
•โรงเรียนทต่ี อบสนองตอ่ ความแตกตา่ งหลากหลายของเดก็
•โรงเรียนทป่ี ลอดภยั ใส่ใจในความเป็ นอยขู่ องเดก็ และครู
•โรงเรียนทเ่ี ดก็ ครู ผู้ปกครอง ชุมชนเป็ นเจ้าของร่วมกนั
EDUCA
2020

ในมุมมองของ ศ.มานาบุ ซาโต

โรงเรียนทขี่ ับเคลือ่ นแนวทางชุมชนแหง่ การเรียนรู้ จงึ ควรมีการดาเนินการ ดงั นี้

1. ครูทุกคนควรไดเ้ ปิ ดชั้นเรียนใหเ้ พอ่ื นร่วมงานมาร่วมเรียนรู้ดว้ ย อยา่ งน้อย ปี ละ 1 ครั้ง

2. รร.ตอ้ งบริหารจัดการใหเ้ กิดวัฒนธรรมใหม่ของการเป็ นเพอ่ื นร่วมงานทส่ี นับสนุนกัน
3. กระบวนการศกึ ษาบทเรียน ตอ้ งเปล่ียนจาก 'การประเมินการสอน' ไปสู่ 'การเรียนรู้ผ่าน
การสะทอ้ นคดิ ' ร่วมกนั
4. ครูในระดบั มัธยมฯ ควรเรียนรู้ร่วมกันขา้ มกลุ่มสาระวิชาทส่ี อน ส่วนระดับประถมฯ ควร
เป็ นการเรียนรู้ร่วมกันของครูทส่ี อนในระดบั ชัน้ เดยี วกัน

5. ครูทกุ คนควรกาหนดหวั ข้อทสี่ นใจและดาเนินการวิจยั ของตนเอง
EDUCA
2020

EDUCA
2020

“การเปล่ียนกระบวนทศั นท์ างการศึกษา”
EDUCA
2020TeachingLearning
Paradigm Paradigm

ทุนวิชาชีพของคนเป็ นครู (PROFESSIONAL CAPITAL)

•ทุนตดิ ตวั ในฐานะเพอื่ นมนุษยค์ นหน่ึง
(Human Capital)
•ทุนสังคม และเครือข่ายทางสังคม
(Social Capital)
•ทนุ ประสบการณใ์ นการตัดสนิ ใจ
(Decisional Capital)
EDUCA
2020

EDUCA
2020

EDUCA Network of
2020 Schools,

Universities and
Civil Society

Network of
School
School

Classroom

เราจะเก่งขนึ้ จากนักเรียนและชั้นเรียนทเ่ี ราสอน
EDUCA
รร.พุทธจกั รวทิ ยา 2020
รร.วัดหวั ลาโพง
รร.วัดใหม่กระทมุ่

ล้ม