คู่มือการปฏิบัติงานปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับน้ำมันเชื้อเพลิง

คมู ือการปฏิบัตงิ าน
ปราบปรามการกระทาํ ผดิ
เกี่ยวกับน้ํามนั เชือ้ เพลิง

คำ� ปรารภ

ประเทศไทยยังคงมีการกระท�ำความผิดเกี่ยวกับน�้ำมันเชื้อเพลิงอยู่อย่างต่อเนื่อง
โดยผู้กระท�ำผิดได้มีการพัฒนารูปแบบและวิธีการท่ีหลากหลายและสลับซับซ้อนมากยิ่งข้ึน
เช่น การลักลอบน�ำน้�ำมันเข้ามาทั้งทางบกและทางทะเล การขอคืนภาษีน�้ำมันส่งออก
นอกราชอาณาจักรโดยไม่ได้ส่งออกจริง และการน�ำสารโซลเว้นท์ชนิดต่างๆ มาผสมใน
น�้ำมัน เป็นต้น ส่งผลให้ประชาชนผู้บริโภคได้รับความเดือดร้อนจากการใช้น้�ำมันท่ีไม่มี
คุณภาพ และยังท�ำให้รัฐบาลต้องสูญเสียรายได้จากการหลบเลี่ยงการเสียภาษีและอากร
จ�ำนวนมาก ประกอบกับในปัจจุบันได้มีการปรับปรุงระเบียบ กฎหมายท่ีเกี่ยวข้องกับ
การปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกย่ี วกบั นำ้� มนั เชอื้ เพลงิ จำ� นวนหลายฉบบั จงึ เหน็ ควรใหม้ กี าร
จดั ทำ� “คมู่ อื การปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกยี่ วกบั นำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ ” ฉบบั นข้ี น้ึ

ผมในฐานะผอู้ ำ� นวยการศนู ยป์ ราบปรามการกระทำ� ผดิ เกยี่ วกบั นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ ของ
ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ ขอขอบคุณคณะผู้จัดท�ำและผู้เกี่ยวข้องทุกท่าน ท่ีได้ร่วมกัน
จดั ทำ� คู่มือฯ จนสำ� เรจ็ ลุลว่ งดว้ ยดี และหวังเป็นอย่างยง่ิ ว่า คู่มือฯ เลม่ นี้ จะเปน็ ประโยชน์
ต่อเจ้าหน้าที่ต�ำรวจท่ีปฏิบัติงานปราบปรามการกระท�ำผิดเกี่ยวกับน�้ำมันเชื้อเพลิง ให้มี
ความรู้เท่าทันกลยุทธ์ของผู้กระท�ำผิด และสามารถน�ำเอาระเบียบ ข้อกฎหมายที่มีการ
ปรับปรุงเปล่ียนแปลงไปใช้ได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม เพ่ือน�ำตัวผู้กระท�ำผิดมา
ดำ� เนนิ คดตี ามกฎหมาย ซง่ึ จะสง่ ผลโดยรวมใหร้ ฐั สามารถจดั เกบ็ รายไดจ้ ากภาษแี ละอากร
ของน�้ำมันได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย อันจะเป็นประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชนผู้ใช้น�้ำมัน
ในประเทศตอ่ ไปอกี ดว้ ย

พลต�ำรวจเอก
( ชยั วัฒน์ เกตวุ รชยั )
รองผูบ้ ัญชาการตำ� รวจแห่งชาติ /
ผอู้ ำ� นวยการศนู ยป์ ราบปรามการกระทำ� ผิดเกย่ี วกับน�้ำมันเชื้อเพลงิ
สำ� นักงานตำ� รวจแห่งชาติ
มกราคม 2563

สารบัญ

หน้า

คำ� ปรารภ ..............................................................................................................................1

บทที่ 1 ความรู้ทัว่ ไปเกีย่ วกับน้ำ� มันเช้อื เพลิง......................................................................5

บทท่ี 2 อ�ำนาจหนา้ ที่ตามกฎหมายของเจ้าหน้าทีต่ �ำรวจท่ีปฏิบัตงิ านใน ศปนม.ตร........ 19

บทที่ 3 วธิ สี บื สวน และแนวทางการตรวจสอบการกระทำ� ผิดในกรณีตา่ งๆ .........................
และกฎหมายท่ีเก่ยี วขอ้ ง..................................................................................... 27

บทท่ี 4 แนวทางการขอรับเงินสนิ บนหรือเงินรางวัล....................................................... 45

บทที่ 5 การแจ้งขอ้ กล่าวหา ขอ้ กฎหมาย และอตั ราโทษ................................................ 67
ความผิดเกย่ี วกับการควบคมุ นำ้� มันเชือ้ เพลิง................................................. 68.
ความผดิ เกย่ี วกบั การบรรจุกา๊ ซของเหลว...................................................... 69.
ความผิดเกีย่ วกบั รา้ นค้าก๊าซ......................................................................... 73.
ความผดิ เกยี่ วกับน้ำ� มันเครือ่ งปลอม............................................................. 76.
ความผดิ ตาม พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มันเชอื้ เพลงิ พ.ศ.2543................................ 78.
ความผิด ตาม พ.ร.บ.วตั ถุอนั ตราย พ.ศ.2535.............................................. 81.
ความผิด ตาม พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ.2560......................................... 82

บทที่ 6 เอกสารการสบื สวนจบั กุมความผิดเกย่ี วกบั นำ�้ มันเชือ้ เพลงิ ................................ 85

บทที่ 7 การตรวจสอบคุณภาพน�้ำมันเชื้อเพลงิ ..............................................................101

หนา้

ภาคผนวก ข้นั ตอนการตรวจสอบการกระท�ำความผิดในกรณตี า่ งๆ (Checklist) .............119
การดำ� เนินคดีความผดิ เกย่ี วกบั การควบคุมน�้ำมนั เช้ือเพลงิ .........................120.
การดำ� เนนิ คดีความผิดเก่ียวกับการบรรจกุ ๊าซของเหลว..............................121.
การดำ� เนนิ คดีความผิดเกีย่ วกบั ร้านคา้ ก๊าซ.................................................125.
การดำ� เนนิ คดคี วามผดิ เกย่ี วกบั น้ำ� มันเคร่ืองปลอม.....................................127.
การด�ำเนนิ คดคี วามผิดตาม พ.ร.บ.การค้าน้�ำมันเช้อื เพลิง พ.ศ.2543.........129.
การด�ำเนนิ คดีความผดิ ตาม พ.ร.บ.วตั ถอุ นั ตราย พ.ศ.2535.......................131.
การดำ� เนินคดีความผิดตาม พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามติ พ.ศ.2560..................132.
ขั้นตอนการปฎิบัตกิ ารตรวจค้นเรอื ทางทะเล....................................................133.
การตรวจสอบเรือบรรทุกนำ้� มันเชือ้ เพลงิ ในโครงการฯ................................133.
การตรวจสอบเรอื ขนสง่ น�้ำมนั เช้ือเพลิง.......................................................134
การตรวจสอบเรอื สถานบี ริการจำ� หน่ายน�้ำมนั เชอ้ื เพลิง..............................135.
การตรวจสอบเรือประมง............................................................................136

คำ� สัง่ แต่งตั้งคณะท�ำงาน....................................................................................................139



บทที่ 1

ความร้ทู ว่ั ไปเก่ยี วกบั น�ำ้ มนั เชอื้ เพลงิ

FUEL OILน้�ำมันเชื้อเพลงิ fuel oil คอื อะไร

“น�้ำมันเชื้อเพลิง” fuel oil หมายความว่า ก๊าซปิโตรเลียม
นำ้� มนั เบนซนิ นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ สำ� หรบั เครอ่ื งบนิ นำ�้ มนั กา๊ ด นำ้� มนั ดเี ซล
น�้ำมนั เตา น�ำ้ มนั หลอ่ ลื่น และผลติ ภัณฑป์ ิโตรเลียมอ่นื ทใ่ี ช้หรืออาจใช้
เปน็ เชอ้ื เพลงิ หรอื เปน็ สง่ิ หลอ่ ลน่ื กา๊ ซธรรมชาติ นำ้� มนั ดบิ หรอื สงิ่ อนื่ ที่
ใชห้ รอื อาจใชเ้ ปน็ วตั ถดุ บิ ในการกลนั่ หรอื ผลติ เพอื่ ใหไ้ ดม้ าซงึ่ ผลติ ภณั ฑ์
ดังกล่าวข้างต้น และให้หมายความรวมถึงสิ่งอื่นที่ใช้หรืออาจใช้เป็น
เชอ้ื เพลงิ หรอื เปน็ สงิ่ หลอ่ ลนื่ ตามทร่ี ฐั มนตรกี ำ� หนดใหเ้ ปน็ นำ้� มนั เชอื้ เพลงิ
โดยประกาศในราชกิจจานเุ บกษา

“ผ้คู า้ น้ำ� มัน” หมายความว่า ผู้กระทำ� การคา้ นำ้� มันเช้ือเพลิง
โดยซือ้ น�ำเข้ามาในราชอาณาจกั รหรือไดม้ าไม่ว่าดว้ ยประการใด เพอ่ื
จำ� หนา่ ย และใหห้ มายความรวมถงึ ผกู้ ลนั่ หรอื ผลติ นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ ดว้ ย
แต่ท้ังนี้ ไมร่ วมถึงผ้ไู ด้รับสมั ปทานตามกฎหมายว่าด้วยปิโตรเลียม

“ผขู้ นสง่ นำ�้ มนั ” หมายความว่า ผูท้ ร่ี ับจา้ งท�ำการขนส่งน้�ำมัน
เชอ้ื เพลงิ ซึง่ มิใช่เป็นของตนเอง โดยใชย้ านพาหนะส�ำหรบั การขนสง่
นำ้� มันเชอ้ื เพลิงโดยเฉพาะ

“สถานบี รกิ าร” หมายความวา่ สถานทส่ี �ำหรบั จำ� หนา่ ยนำ้� มนั
เชอื้ เพลงิ ใหแ้ กป่ ระชาชนโดยวธิ เี ตมิ หรอื ใสล่ งในทบี่ รรจนุ ำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ
ของยานพาหนะ โดยใช้มาตรวัดน้�ำมันเช้ือเพลิงตามกฎหมายว่าด้วย
มาตราชงั่ ตวงวดั ทต่ี ดิ ตง้ั ไวเ้ ปน็ ประจำ� และใหห้ มายความรวมถงึ สถานท่ี
จำ� หนา่ ยนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ ใหแ้ กป่ ระชาชนตามทกี่ ำ� หนดในกฎกระทรวง

“สถานบี ริการนำ�้ มันเชอ้ื เพลิง” แบง่ เปน็ 6 ประเภท คอื

ประเภท ก
ประเภท ข
FUEL OIL ประเภท ค
ประเภท ง
ประเภท จ
ประเภท ฉ


6 ค่มู ือการปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกีย่ วกบั น้ำ� มนั เชอื้ เพลงิ

สถานีบริการนำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ ประเภท ก
ได้แก่ สถานีบริการน้�ำมันเชื้อเพลิงท่ีให้บริการแก่ยานพาหนะทางบก ซึ่งตั้งอยู่

ในพนื้ ทท่ี ต่ี ดิ เขตทางหลวงถนนสาธารณะหรอื ถนนสว่ นบคุ คลซง่ึ มขี นาดกวา้ งตามทก่ี รมธรุ กจิ
พลังงานประกาศกำ� หนด และเก็บน�้ำมนั เชื้อเพลงิ ไว้ในถังเก็บน้ำ� มันเชอื้ เพลงิ ใตพ้ น้ื ดนิ

| สถานบี ริการ ประเภท ก (ถนนกวา้ ง 12 เมตรข้นึ ไป)
สถานบี รกิ ารนำ้� มันเช้อื เพลิงประเภท ข

ไดแ้ ก่ สถานบี ริการน้ำ� มนั เชอื้ เพลิงที่ให้บรกิ ารแก่ยานพาหนะทางบก ซง่ึ ตง้ั อยใู่ น
พ้ืนที่ที่ติดเขตถนนสาธารณะหรือถนนส่วนบุคคลที่มีความกว้างตามท่ีกรมธุรกิจพลังงาน
ประกาศกำ� หนดและเก็บนำ�้ มนั เชื้อเพลิงไว้ในถงั เก็บนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ ใต้พื้นดิน

| สถานีบริการ ประเภท ข (ถนนกวา้ ง 8 - 12 เมตร)
7คมู่ อื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ยี วกบั น้ำ� มนั เชื้อเพลงิ

สถานบี รกิ ารน�้ำมนั เชอื้ เพลิงประเภท ค
มี 2 ลักษณะ ดงั น้ี
ลักษณะที่หนึ่ง ได้แก่ สถานีบริการน�้ำมันเช้ือเพลิงที่ให้บริการแก่ยานพาหนะ

ทางบกทเ่ี กบ็ นำ้� มนั เชอื้ เพลงิ มปี รมิ าณไมเ่ กนิ 10,000 ลติ ร ไวใ้ นถงั เกบ็ นำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ เหนอื
พื้นดินและจะเก็บน�้ำมันเชื้อเพลิงชนิดไวไฟมาก ชนิดไวไฟปานกลาง หรือชนิดไวไฟน้อย
ไวใ้ นถังน้ำ� มันเชอ้ื เพลิงรวมกนั ไม่เกิน 2 ถัง อกี ด้วยกไ็ ด้

| สถานบี ริการน้�ำมนั เช้อื เพลิง
ประเภท ค ลกั ษณะทห่ี น่ึง
ลักษณะท่ีสอง ได้แก่ สถานีบริการน�้ำมันเชื้อเพลิงที่ให้บริการแก่ยานพาหนะ
ทางบกทเ่ี ก็บน้�ำมนั เช้อื เพลิงมีปรมิ าณเกนิ 10,000 ลิตรข้นึ ไป ไว้ในถังเกบ็ นำ�้ มันเชื้อเพลิง
เหนอื พนื้ ดนิ และจะเกบ็ นำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ ชนดิ ไวไฟมาก ชนดิ ไวไฟปานกลาง หรอื ชนดิ ไวไฟนอ้ ย
มีปรมิ าณไมเ่ กนิ 5,000 ลติ ร ไวใ้ นถงั เกบ็ น�้ำมนั เชือ้ เพลิงใต้พน้ื ดนิ อกี ด้วยก็ได้

| สถานีบริการนำ้� มันเช้อื เพลงิ ประเภท ค ลกั ษณะท่ีสอง
8 คู่มือการปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเก่ยี วกับน้ำ� มันเช้ือเพลงิ

การเกบ็ นำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ ไวใ้ นถงั นำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ เหนอื พนื้ ดนิ ของสถานบี รกิ ารนำ้� มนั
เชอื้ เพลงิ ประเภท ค ใหเ้ กบ็ ไดเ้ ฉพาะนำ้� มนั เชอื้ เพลงิ ชนดิ ไวไฟปานกลางหรอื ชนดิ ไวไฟนอ้ ย
เทา่ น้ัน
สถานีเก็บน้�ำมนั เชื้อเพลิงประเภท ง

ได้แก่ สถานีบริการน�้ำมันเชื้อเพลิงที่เก็บน้�ำมันเช้ือเพลิงชนิดไวไฟมาก ชนิดไวไฟ
ปานกลาง หรอื ชนดิ ไวไฟนอ้ ยไวใ้ นถงั นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ การเกบ็ นำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ ไวใ้ นถงั นำ�้ มนั
เชื้อเพลิงของสถานีบรกิ ารนำ้� มันเชื้อเพลงิ ประเภท ง ให้เกบ็ ได้ไมเ่ กนิ ชนิดละ 2 ถงั

| ประเภท ง ต้นู ำ้� มนั หยอดเหรียญ
(แบบที่ 1)

| ประเภท ง หลอดน�ำ้ มนั มอื หมุน
(แบบที่ 2)

9คมู่ ือการปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเกยี่ วกับน้ำ� มันเชื้อเพลงิ

สถานบี รกิ ารน้�ำมนั เช้ือเพลงิ ประเภท จ
มี 2 ลกั ษณะ ดังน้ี
ลักษณะท่ีหนึ่ง ได้แก่สถานีบริการน�้ำมันเชื้อเพลิงที่ให้บริการแก่เรือที่มีปริมาณ

การเก็บน้�ำมันเชื้อเพลิงชนิดไวไฟปานกลางหรือชนิดไวไฟน้อยมีปริมาณไม่เกิน 10,000
ลิตร และเก็บน�้ำมันเช้ือเพลิงไว้ในถังเก็บน้�ำมันเช้ือเพลิงเหนือพื้นดินหรือถังเก็บน้�ำมัน
เช้ือเพลิงที่ติดตัง้ ภายในโปะ๊ เหล็ก

| ถงั เก็บนำ้� มันเชื้อเพลงิ ทต่ี ดิ ตง้ั ภายในโป๊ะเหล็ก
ลักษณะที่สอง ได้แก่ สถานีบริการน้�ำมันเชื้อเพลิงท่ีให้บริการแก่เรือที่มีปริมาณ

การเก็บน�ำ้ มันเช้อื เพลิงชนดิ ไวไฟปานกลางหรอื ชนดิ ไวไฟน้อยมปี รมิ าณเกนิ 10,000 ลิตร
ขึ้นไป และเก็บน้�ำมันเช้ือเพลิงไว้ในถังเก็บน้�ำมันเช้ือเพลิงเหนือพื้นดิน หรือถังเก็บน�้ำมัน
เชื้อเพลิงที่ติดต้ังภายในโป๊ะเหล็ก หรือเก็บน�้ำมันเช้ือเพลิงชนิดไวไฟปานกลาง หรือชนิด
ไวไฟนอ้ ยไวใ้ นถงั เกบ็ นำ้� มันเชื้อเพลงิ ใต้พนื้ ดนิ

| ถังเก็บนำ�้ มันเชอ้ื เพลงิ ทใี่ ห้บริการแก่เรือเกนิ 10,000 ลิตร
10 คู่มือการปฏบิ ตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผดิ เกย่ี วกับน�้ำมันเช้ือเพลงิ

สถานีบรกิ ารนำ�้ มันเช้อื เพลิงประเภท ฉ
ไดแ้ ก่ สถานีบรกิ ารน�้ำมันเชื้อเพลงิ ที่ใหบ้ ริการแกอ่ ากาศยาน

| สถานีบริการน้ำ� มนั เชอ้ื เพลงิ อากาศยาน ประเภท ฉ

หมายเหตุ สถานีประเภท ก,ข,ค ลกั ษณะท่ี 2, จ ลกั ษณะที่ 2 และ ฉ จะตอ้ งจัดทำ�
กรมธรรม์ประกนั ภัย ในการยนื่ ขอตอ่ ใบอนญุ าตประกอบกิจการควบคุมประเภทที่ 3

11ค่มู อื การปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เก่ยี วกบั น�้ำมันเชือ้ เพลิง

ชนิดนำ�้ มันเชอ้ื เพลงิ มี 3 ชนิด
1. ชนิดไวไฟน้อย ได้แก่ น�้ำมันเช้ือเพลิงท่ีมีจุดวาบไฟต้ังแต่ 60 องศาเซลเซียส

ข้ึนไป เช่น นำ้� มันเตา, น�้ำมนั ดีเซล, น้ำ� มนั หลอ่ ล่ืน
2. ชนิดไวไฟปานกลาง ได้แก่ น้�ำมันเชื้อเพลิงที่มีจุดวาบไฟตั้งแต่ 37.8 องศา

เซลเซยี สขึ้นไป แตต่ �ำ่ กวา่ 60 องศาเซลเซยี ส เช่น น�้ำมันกา๊ ด
3. ชนดิ ไวไฟมาก ไดแ้ กน่ ำ�้ มันเชื้อเพลิงทม่ี ีจุดวาบไฟต่�ำกวา่ 37.8 องศาเซลเซยี ส

เช่น น้ำ� มันเบนซิน 91, 95

12 คมู่ อื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกี่ยวกับน�้ำมันเชือ้ เพลงิ

ประเภทน้ำ� มนั เชอื้ เพลิง กา๊ ซปโิ ตรเลยี ม

“NGL” (Natuaral Gasoline) หรอื กา๊ ซโซลีนธรรมชาติ คือกา๊ ซธรรมชาติเหลว
เป็นส่วนผสมของผลิตภัณฑ์น้�ำมันส�ำเร็จรูปได้เช่นเดียวกับคอนเดนเสท และยังเป็นตัว
ทำ� ละลาย ซึง่ นำ� ไปใชใ้ นโรงงานอุตสาหกรรมบางประเภท

“NGV” (Natuaral Gas for Vehicles) เป็นก๊าซธรรมชาติ ทใี่ ช้เปน็ เชือ้ เพลงิ
สำ� หรบั รถยนต์ มีสว่ นประกอบหลัก คือกา๊ ซมีเทน ซ่ึงมคี ณุ สมบัตเิ บากว่าอากาศ ส่วนใหญ่
จะใช้งานอยูใ่ นสภาพเปน็ ก๊าซท่ถี ูกอัดจนมคี วามดัน 3,000 ปอนด์ ตอ่ ตารางน้ิว บางครงั้
เรยี กก๊าซนี้ว่า CNG ซง่ึ ย่อมาจาก Compressed Natuaral Gas หรือกา๊ ซธรรมชาตอิ ดั

“LPG” (Liquefird Petroleum Gas) หรือก๊าซปโิ ตรเลียมเหลว เปน็ กา๊ ซช้นื
ทม่ี โี พรเพนและบวิ เทน ซงึ่ ทวั่ ไปมปี นอยปู่ ระมาณ 4 - 8 % จะมสี ถานะเปน็ กา๊ ซ ทอ่ี ณุ หภมู ิ
และความดนั บรรยากาศเชน่ กนั เราสามารถแยกโพรเพนและบวิ เทนออกจากกา๊ ซธรรมชาติ
ได้แลว้ บรรจุลงในถังก๊าซ

“E 85” คือน�้ำมันเบนซินท่ีมีส่วนผสมของเบนซิน กับออกเทนบริสุทธ์ 99.5
ในอตั ราส่วน 15:85 พร้อมผสมสารเพ่มิ คณุ ภาพ (additive) ได้ เช่น บางจาก E85 ทคี่ ่า
ออกเทนสงู กวา่ 100 และมคี ณุ ภาพการใชง้ านไดต้ ามมาตรฐานสากล และใชไ้ ดก้ บั รถทอี่ อก
มาสำ� หรับใช้ E 85

“E 20” คือน้�ำมนั เบนซนิ ออกเทน 95 ทมี่ สี ่วนผสมระหวา่ งน้ำ� มนั เบนซนิ 80 %
และ เอทานอล ความบริสุทธ์ิร้อยละ 99.5 % ที่ 20% โดยรถท่ีสามารถใช้น�้ำมันแก๊ส
โซฮอล์ E 20 ไดย้ งั สามารถใชน้ ำ�้ มนั เบนซนิ ออกเทน 95 และนำ�้ มนั แกซ๊ โซฮอล์ 95 ไดอ้ กี ดว้ ย

“ไบโอดเี ซล” คือเช้ือเพลิงเหลวทผ่ี ลิตไดจ้ าก นำ�้ มนั พชื และไขมนั สตั ว์ เชน่ ปาล์ม
มะพร้าว ถวั่ เหลอื ง ทานตะวนั เมล็ดเรพ (rape seed) สบ่ดู ำ� หรอื น้�ำมันพชื นำ้� มันสัตว์
ที่ผ่านการใช้งานแล้ว น�ำมาท�ำปฏิกิริยาทางเคมี transesterification ร่วมกับเมทานอล
หรือเอทานอลจนเกิดเป็นสารเอสเตอร์ท่ีมีคุณสมบัติใกล้เคียงกับน้�ำมันดีเซล เรียกว่า
ไบโอดีเซล (B100) ซ่ึงเม่ือน�ำมาผสมกับน�้ำมันดีเซลเกรดท่ีใช้กันในปัจจุบันในสัดส่วน
ร้อยละ 5-10 (B5-B10) จะสามารถนำ� มาใชง้ านในเครอื่ งยนตด์ เี ซลเป็นอยา่ งดี โดยไม่ตอ้ ง
ดัดแปลงเครอื่ งยนต์

“B 5” (Biodiesel B5) คอื นำ�้ มนั เช้ือเพลงิ หรือนำ้� มันสตั ว์ รวมท้ังนำ�้ มนั ใช้แล้ว
จากการปรุงอาหารมาท�ำปฏิกิริยาทางเคมีกับแอลกอฮอล์ เรียกอีกอย่างว่าสารเอสเตอร์
(Methyl Ester) มีคุณสมบัติใกล้เคียงกับน้�ำมันดีเซลมาก และในกระบวนการยังได้
กลีเซอรอลเปน็ ผลพลอยได้ ซง่ึ สามารถน�ำมาใช้ทำ� เครื่องสำ� อางได้อกี ด้วย

13คมู่ ือการปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระท�ำผดิ เกีย่ วกับน�้ำมนั เชือ้ เพลิง

“แก๊ซโซฮอล์” เป็นน�้ำมันที่เกิดจากการผสมของน้�ำมันเบนซินกับเอทานอลท่ีมี
ความบริสุทธ์ 99.5 % หรือเอทิลแอลกอฮอล์ซึ่งเป็นแอลกอฮอล์บริสุทธ์ท่ีผลิตได้จาก
ผลผลิตทางการเกษตร ผ่านกระบวนการหมัก กล่ันและท�ำให้บริสุทธ์ิ โดยน�ำมาใช้เพื่อ
ทดแทนสาร MTBE (Methyl Tertiaryn Butyl Ether) ซึ่งเป็นสารที่ใช้ผสมในน�้ำมัน
เบนซนิ เพอ่ื เพ่ิมค่าออกเทน

“นำ�้ มนั เครอื่ ง” หมายความวา่ นำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ หลอ่ ลน่ื และผลติ ภณั ฑป์ โิ ตรเลยี มอนื่
ทีใ่ ชห้ รืออาจใช้เป็นเชื้อเพลิงหรอื สิ่งหลอ่ ลืน่ ตาม พ.ร.บ.การค้าน�้ำมันเช้อื เพลงิ พ.ศ.2543
มาตรา 4

“นำ้� มนั หลอ่ ล่ืน” หมายความว่า น้ำ� มันหล่อล่นื เครอ่ื งยนต์เบนซนิ 4 จงั หวะและ
เครื่องยนต์ดีเซลตามประกาศกรมทะเบียนการค้า ลงวันที่ 5 เม.ย. 2544 ข้อ 3 เร่ิม 1
พ.ค. 2544

“น�้ำมันเช้ือเพลิงผิดกฎหมาย (เถ่ือน)” คือ น�้ำมันท่ีใช้เป็นเชื้อเพลิงทุกชนิด
ที่ใช้แล้วเป็นเชื้อเพลิงโดยผิดกฎหมาย หรือ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมทุกชนิดที่ใช้เป็น
เชอื้ เพลิงโดยผิดกฎหมาย

“เขตปลอดอากร” ( Free Zone Area) คอื พืน้ ทีท่ อ่ี ธบิ ดกี รมศลุ กากรมีอ�ำนาจ
อนุมตั ิใหจ้ ัดตัง้ ตามมาตรา 136 แห่ง พ.ร.บ.ศลุ กากร พ.ศ. 2560 โดยใหส้ ินคา้ ท่นี ำ� เขา้
(น้�ำมัน) เข้ามาในเขตดังกล่าว จะได้รับสิทธิประโยชน์ยกเว้นทางภาษีอากร ตามมาตรา
137 แห่ง พ.ร.บ.ดงั กล่าว เชน่ บริษทั ปตท. เป็นตน้

“น้�ำมันเชื้อเพลิงถ่ายล�ำ” ( Transhipment Cargo ) คือ สินค้าท่ีน�ำเข้ามา
(นำ�้ มนั ) เพอ่ื ทำ� การขนถา่ ยเปลยี่ นยานพาหนะ (เรือ) เพือ่ ส่งออกไปยงั ต่างประเทศโดยใช้
รถยนต์บรรทุกน้�ำมนั แต่ทั้งนีต้ ้องไม่มกี ารใช้ประโยชน์ใดๆ ซ่งึ น�้ำมนั นัน้ หรือมพี ฤตกิ รรม
ใดๆ เพอื่ ประโยชนท์ างการคา้ เกยี่ วกบั นำ�้ มนั ดงั กลา่ วในระหวา่ งการผา่ นประเทศไทย และ
ไม่ตอ้ งเสยี ภาษีอากรขาเขา้ ตามมาตรา 102 แหง่ พ.ร.บศุลกากร พ.ศ.2560

1 บารเรล มีจาํ นวน
158.984 ลติ ร

14 คมู่ ือการปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเกีย่ วกับนำ้� มันเช้ือเพลงิ

“นำ�้ มันเช้อื เพลิงผดิ กฎหมาย (เถ่อื น) มีประมาณ 10 รูปแบบ” ดังน้ี
1. การลักลอบน�ำเข้าน้�ำมันเช้ือเพลิงจากต่างประเทศโดยน�ำเข้าทางบกและ
ทางทะเล เชน่ ซอ้ื นำ้� มนั ดเี ซลจากตา่ งประเทศราคาลติ รละ 18 บาท มาขายในประเทศไทย
ลติ รละ 28 บาท ลา้ นลิตร จะไดก้ �ำไร 10 ล้านบาท พวกลักลอบจะมคี วามผดิ ตาม พ.ร.บ.
ภาษีสรรพสามิต พ.ศ.2560 หรือ น�ำเข้าโดยแจ้งยอดปริมาณน�้ำมันเกินจริงผู้ลักลอบ
จะได้ก�ำไรในส่วนตา่ ง ๆ
2. การลักลอบน�้ำมันเชื้อเพลิงไปขายต่างประเทศ เช่น น้�ำมันเบนซินไปขายที่
ประเทศลาว พมา่ ในราคาลติ รละ 40 บาท จะได้ก�ำไรสว่ นตา่ งลติ รละ 10 บาท ความ
เสยี หายถา้ รฐั ชดเชยราคานำ�้ มนั เงนิ ของประเทศกเ็ สยี หายดว้ ย หรอื กา๊ ซหงุ ตม้ ถา้ ลกั ลอบ
ไปขายต่างประเทศ เงินชดเชยรฐั จะสญู เงินไปประมาณลิตรละ 2.25 บาท
3. การลกั ลอบน้ำ� มนั เชอื้ เพลงิ เขยี ว หรือมว่ งขึน้ บก
นำ�้ มนั เขยี วคอื นำ้� มนั ดเี ซลจำ� หนา่ ยใหก้ บั เรอื ประมงในเขตตอ่ เนอื่ ง12–24ไมลท์ ะเล
ได้รับการยกเว้นภาษี และเงินกองทุน
น้�ำมันม่วง คือ น�้ำมันดีเซลมาจ�ำหน่ายให้แก่ชาวประมงชายฝั่งโดยให้องค์การ
สะพานปลาเป็นผู้จ�ำหน่ายน�้ำมันเช้ือเพลิง ใช้สถานีบริการน�้ำมันในทะเล (Tanker) ซ่ึง
อยหู่ ่างฝง่ั จากฝ่ัง 5 ไมลท์ ะเล จำ� หน่ายนำ้� มันใหแ้ กเ่ รอื ประมงชายฝั่ง โดยเป็นน้ำ� มนั ดเี ซล
ท่ีมีคุณภาพด้อยกว่าน�้ำมันดีเซลท่ัวไป ในเรื่องอุณหภูมิการกล่ันและก�ำมะถัน และน�้ำมัน
จะต้องมสี ีมว่ งเขม้

15ค่มู อื การปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกยี่ วกบั นำ�้ มันเชือ้ เพลงิ

4. ลักลอบปลอมปนน�้ำมันเช้ือเพลิงเพ่ือจ�ำหน่าย เช่น การน�ำสารละลาย
ไฮโดรคารบ์ อน (โซลเวน้ ท)์ ไปปลอมปนน�ำ้ มนั เชื้อเพลงิ ราคาโซลเว้นท์ประมาณ 25 บาท
นำ�้ มันดีเซลหรอื เบนซินประมาณ 30 บาท สูตร 50 ต่อ 50 ถา้ ผสมโซลเวน้ ทห์ นึ่งล้านลติ ร
จะไดก้ �ำไร หา้ ล้านบาท ผปู้ ลอมปนจะมคี วามผดิ ตาม พ.ร.บ. การคา้ น�ำ้ มนั เชอื้ เพลงิ พ.ศ.
2543

สว่ นการปลอมปนกา๊ ซธรรมชาตเิ หลว (NGL) โดยผสมสซี ึ่งเป็นน�้ำมันเบนซินก๊าซ
โซฮอล์ โดยราคาก๊าซธรรมชาติเหลวลิตรละ 14 บาท ปลอมปนแล้วจะน�ำมาขายราคา
ลิตรละ 24 บาท จะไดก้ ำ� ไรลิตรละ 10 บาท หนงึ่ ล้านจะได้ก�ำไร สบิ ลา้ นบาท ผู้ปลอมปน
จะมีความผดิ ตาม พ.ร.บ.การคา้ น้�ำมันเชือ้ เพลงิ พ.ศ.2543

5. การส�ำแดงเทจ็ ฉอ้ ฉลภาษี เชน่ ไม่สง่ ออกจรงิ ปลอมเอกสารขอคนื ภาษีโกงรฐั
จะได้ก�ำไรโกงภาษดี เี ซลลิตรละประมาณ 2.50 บาท ตอ่ ลา้ นลติ รจะไดก้ �ำไร 2.5 ลา้ นบาท
ส่วนน�้ำมันไม่ส่งออกจริงน�ำมาขายอกี ตอ่ หนึ่งจะได้กำ� ไร 2.5 ล้านบาท

6. การลักทรัพย์นายจ้าง เช่น ลักทรัพย์จากคลังโรงกลั่น รถยนต์บรรทุกน้�ำมัน
โดยจัดเก็บท่ีเรียกว่าเป็นคอกน้�ำมันแล้วน�ำมาขาย จะมีความผิดตาม ป.อาญา หรือ
พ.ร.บ.ควบคมุ นำ�้ มันเชื้อเพลิง พ.ศ.2542

16 ค่มู ือการปฏิบตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ยี วกับนำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ

7. การปลอมปนน้ำ� มนั เชอื้ เพลิงหล่อลน่ื หรอื น�้ำมันเครื่อง
เช่น ปลอมหล่อล่ืน 4 จังหวะ หรอื ดีเซล หรือ น�ำ้ มันเครือ่ ง 2 จงั หวะ ผูป้ ลอมปน
จะมคี วามผดิ พ.ร.บ. การค้าน�ำ้ มนั เชื้อเพลิง พ.ศ.2543 หรือ พ.ร.บ.มาตรฐานผลิตภัณฑ์
อุตสาหกรรม พ.ศ.2511 หรือ ปลอมปมน้�ำมันหล่อล่ืนใช้แล้วกับน�้ำมันเตาตาม พ.ร.บ.
วัตถอุ ันตราย พ.ศ.2535
8 . ลกั ลอบนำ�้ มนั เตาออกนอกระบบ เชน่ ไมแ่ จง้ เสยี ภาษี แจง้ เปน็ ของเสยี ปลอมปน
น�้ำมันเครือ่ งใช้แล้ว หรือ น�ำ้ มันทีอ่ อกมาจากโรงงานอตุ สาหกรรมทดแทนนำ�้ มนั เตา
9. การจัดเก็บภาษีโรงกลั่นคลังไม่ครบถ้วน เช่น ส�ำแดงเท็จไม่ช�ำระภาษีออกไป
นำ� เอกสารโซลเวน้ ทท์ มี่ ไิ ดเ้ สยี ภาษไี ปปลอมปนนำ้� มนั นำ� ออกโดยไมม่ หี ลกั ฐานการแจง้ ภาษี
หลกั ฐานไมต่ รง ตบแตง่ บัญชโี รงผลติ , คลงั ,โรงกลัน่
10. ลกั ลอบการกระทำ� ผดิ กา๊ ซปโิ ตรเลยี มเหลว เชน่ บรรจกุ า๊ ซขา้ มยห่ี อ้ บรรจกุ า๊ ซ
ลงถังไมไ่ ด้มาตรฐาน มอก. บรรจกุ า๊ ซท่ีมีนำ้� หนักไม่ครบหรือสถานีบรกิ ารป้ัมก๊าซลักลอบ
บรรจกุ า๊ ชหุงตม้

17คู่มือการปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกยี่ วกบั น�ำ้ มนั เชือ้ เพลิง



บทที่ 2

อำ� นาจหน้าที่ตามกฎหมาย
ของเจ้าหน้าที่ต�ำรวจ

ทป่ี ฏิบัติงานใน ศปนม.ตร.

อำ� นาจหนา้ ทีต่ ามกฎหมาย
ของเจ้าหน้าทต่ี �ำรวจท่ปี ฏบิ ัตงิ านใน ศปนม.ตร.

อ�ำนาจหน้าท่ีของเจ้าหน้าที่ต�ำรวจชุดปฏิบัติการปราบปรามจับกุมผู้กระท�ำ
ผิดตามกฎหมายท่ีเก่ียวข้องกับการกระท�ำผิดเก่ียวกับน�้ำมันเช้ือเพลิงและ
กา๊ ซปโิ ตรเลยี มเหลว

อำ� นาจหนา้ ที่ในการตรวจสอบ
1. เปน็ พนกั งานเจา้ หน้าท่ี ตาม พ.ร.บ.การค้าน�ำ้ มันเชื้อเพลงิ พ.ศ.2543 ตาม

มาตรา 31 มาตรา 32 และ มาตรา 33 ในการปฏิบตั หิ นา้ ที่ พนกั งานเจา้ หน้าทตี่ อ้ ง
แสดงบตั รประจ�ำตัวแก่บุคคลซ่งึ เกยี่ วข้อง จงึ มอี ำ� นาจ ดังต่อไปนี้


1.1 เขา้ ไปในสำ� นกั งาน สถานทก่ี ลน่ั สถานทผี่ ลติ สถานทเี่ กบ็ ของและสถานท่ี
จำ� หนา่ ยน้ำ� มันเช้อื เพลงิ ของผู้ค้านำ้� มันหรือผขู้ นส่งนำ�้ มัน
1.2 เกบ็ ตวั อยา่ งนำ้� มนั เชอื้ เพลงิ ชนดิ ใดชนดิ หนงึ่ ทอี่ ยใู่ นความครอบครองของ
ผู้ค้าน้�ำมันหรือผู้ขนส่งน้�ำมัน หรือผู้ควบคุมรถขนส่งน�้ำมัน ตัวอย่างละไม่เกิน 5 ลิตร
มาเพ่อื ตรวจสอบ
1.3 ส่ังให้ผู้ค้าน้�ำมันหรือผู้ขนส่งน�้ำมันตรวจสอบปริมาณของน้�ำมันเชื้อเพลิง
และรายงานตอ่ พนักงานเจ้าหนา้ ที่
1.4 ในกรณที ี่ผู้ค้าน�้ำมนั ไมย่ อมให้เข้าไปปฏบิ ัติหนา้ ที่ ตาม ขอ้ 1.1 หรือ 1.2
ถา้ มเี หตอุ นั ควรเชอื่ วา่ หากเนน่ิ ชา้ ไมส่ ามารถเขา้ ไปปฏบิ ตั หิ นา้ ทดี่ งั กลา่ วได้ ทำ� ใหป้ ระโยชน์
ในการตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัติน้ีต้องสูญเสียไป ก็ให้พนักงาน
เจา้ หนา้ ทมี่ อี ำ� นาจเปดิ หรอื ทำ� ลายประตหู นา้ ตา่ งของอาคาร รว้ั หรอื สงิ่ กดี ขวางทำ� นองเดยี วกนั
และใหม้ อี ำ� นาจทำ� ลายตรา สงิ่ ผนกึ หรอื สงิ่ ใดทใ่ี ชย้ ดึ หรอื ผกู หรอื กระทำ� ใดๆ เพอื่ ใหไ้ ดม้ าซง่ึ
ตวั อยา่ งนำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ หรอื เพอ่ื การตรวจสอบปรมิ าณนำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ แตท่ งั้ น้ี ตอ้ งพยายาม
มิใหเ้ กิดการเสยี หายเทา่ ทจ่ี ะท�ำได้

20 คู่มอื การปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกี่ยวกับนำ้� มันเชื้อเพลงิ

1.5 ยึดหรืออายัดน้�ำมันเช้ือเพลิง ภาชนะบรรจุ หรือสิ่งใดๆ ที่เก่ียวข้อง
ในกรณีท่มี เี หตุสงสยั ว่ามีการฝ่าฝืนหรือไมป่ ฏบิ ตั ิตามบทบัญญัตแิ หง่ พระราชบญั ญตั ิน้ี

1.6 สงั่ ใหผ้ คู้ า้ นำ้� มนั หรอื ผขู้ นสง่ นำ�้ มนั แสดงบญั ชี เอกสาร และหลกั ฐานตา่ งๆ
ทเ่ี กย่ี วกับน�ำ้ มนั เช้อื เพลิง

1.7 เรียกบุคคลท่ีเกี่ยวข้องมาให้ถ้อยค�ำ หรือส่งบัญชีเอกสารและหลักฐาน
ใดๆ มาให้ ณ ทท่ี �ำการของพนักงานเจ้าหน้าที่ตำ� รวจ การเก็บตัวอยา่ งนำ้� มันเชอ้ื เพลงิ ของ
ผู้คา้ น�ำ้ มนั ตามมาตรา 7 ผคู้ ้าน้�ำมนั ตามมาตรา 10 และผูค้ ้าน�ำ้ มันตามมาตรา 11 มาเพอ่ื
ตรวจสอบตาม 1.2 ใหพ้ นักงานเจ้าหน้าทม่ี ีหนา้ ท่ีด�ำเนนิ การอย่างนอ้ ยปลี ะหนึ่งคร้ัง

เจ้าหน้าที่ต�ำรวจท่ีได้รับการแต่งตั้งจะต้องมีบัตรประจ�ำตัวออกโดยอธิบดี
กรมธุรกจิ พลังงาน เป็นผอู้ อกใหใ้ นการปฏิบตั งิ านทุกครง้ั และจะต้องแสดงบัตรประจำ� ตวั
ใหผ้ เู้ กย่ี วขอ้ งทราบ ซง่ึ ปจั จบุ นั รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงพลงั งานไดม้ คี ำ� สง่ั แตง่ ตงั้ ขา้ ราชการ
ต�ำรวจชน้ั สญั ญาบัตร ต้ังแต่ยศรอ้ ยตำ� รวจตรขี ้นึ ไป ที่อยู่ในชดุ ปฏบิ ตั กิ าร ศปนม.ตร. เปน็
เจ้าพนักงานตามกฎหมาย เม่ือเป็นเจ้าพนักงานแล้ว ก็จะมีหน้าที่ปฏิบัติตามมาตรา 33
ถา้ หากผใู้ ดขดั ขวางการปฏิบตั งิ าน กจ็ ะมโี ทษจ�ำคกุ 1 ปี และ/หรอื ปรับไม่เกิน 100,000
บาท ตามมาตรา 57 ถ้าไม่ปฏิบัติตามคำ� ส่งั ก็จะมโี ทษจำ� คกุ ไม่เกิน 3 เดอื น หรือ ปรับ
ไมเ่ กนิ 25,000 บาท ตามมาตรา 58 และถา้ ไมอ่ ำ� นวยความสะดวกในการปฏบิ ตั งิ าน กจ็ ะมี
โทษปรบั ไม่เกนิ 25,000 บาท ตามมาตรา 59

21คู่มอื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เก่ยี วกบั นำ�้ มนั เชื้อเพลงิ

2. จะตอ้ งเปน็ พนกั งานเจา้ หนา้ ท่ี ตาม พ.ร.บ.ควบคมุ นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ พ.ศ.2542
มาตรา 4 และดำ� เนินการตามมาตรา 52, 54 และมาตรา 55 ดงั นี้

2.1 เขา้ ไปในอาคาร สถานท่ี หรอื ยานพาหนะทดี่ ำ� เนนิ กจิ การ หรอื มเี หตสุ งสยั
ว่าจะมีการด�ำเนินกิจการควบคุมตามมาตรา 17 หรือคลังน้�ำมันเชื้อเพลิงหรือเขตระบบ
การขนส่งน้�ำมันเชื้อเพลิงทางท่อตาม หมวด 4 ในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นถึง
พระอาทิตย์ตก หรือในเวลาท�ำการของสถานท่ีน้ัน เพื่อตรวจสภาพอาคาร สถานที่
ยานพาหนะ หรือการกระทำ� ใดที่อาจเปน็ การฝา่ ฝืนบทบัญญตั ิ

2.2 น�ำตัวอย่างน้�ำมันเชื้อเพลิงที่สงสัยในปริมาณพอสมควรเพื่อใช้ในการ
ตรวจสอบพร้อมเอกสารทีเ่ กยี่ วขอ้ ง

2.3 ตรวจ คน้ กัก ยดึ หรืออายดั นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ ถังหรอื ภาชนะบรรจุ ทอ่ สง่
น้�ำมัน เคร่ืองอุปกรณ์ หรือส่ิงใดๆ ท่ีเก่ียวข้องในกรณีที่มีเหตุสงสัยว่า มีการฝ่าฝืน หรือ
ไมป่ ฏบิ ตั ติ ามบทบญั ญตั นิ ้ี หรอื ไมเ่ ปน็ ไปตามทก่ี ำ� หนดในสมั ปทาน หรอื อาจกอ่ ใหเ้ กดิ ความ
เสยี หายหรอื อนั ตรายทีม่ ผี ลกระทบตอ่ บคุ คล สตั ว์ พืช ทรพั ย์ หรอื สงิ่ แวดลอ้ ม

2.4 มีหนังสือเรียกบุคคลมาให้ถ้อยค�ำ หรือให้ส่งเอกสาร หรือวัตถุใดมาเพ่ือ
ประกอบการพจิ ารณา

2.5 ตรวจสอบและรวบรวมขอ้ เทจ็ จรงิ แลว้ รายงานตอ่ ผอู้ นญุ าตหรอื รฐั มนตรี
แลว้ แตก่ รณี ทผี่ ปู้ ระกอบกจิ การควบคมุ ตามาตรา 17 หรอื ผรู้ บั สมั ปทานไดก้ ระทำ� ผดิ หรอื
ท�ำให้เกิดความเสียหายเพราะเหตุไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัติน้ี หรือตามท่ีก�ำหนดใน
สัมปทาน

มาตรา 54 ในกรณีพนักงานเจ้าหนา้ ทพ่ี บว่า ผ้ใู ดฝ่าฝนื ไม่ปฏบิ ตั ิตามพระราช
บญั ญตั นิ ้ี หรอื ตามเงอ่ื นไขทผ่ี อู้ นญุ าตกำ� หนดตามมาตรา 22 หรอื ผรู้ บั สมั ปทาน ผใู้ ดฝา่ ฝนื
หรอื ไมป่ ฏบิ ตั ติ ามพระราชบญั ญตั หิ รอื ตามทกี่ ำ� หนดในสมั ปทาน หรอื ดำ� เนนิ การมสี ภาพที่
อาจกอ่ ใหเ้ กดิ เหตเุ ดอื ดรอ้ นรำ� คาญ ความเสยี หายหรอื อนั ตรายทจ่ี ะมผี ลกระทบตอ่ บคุ คล
สัตว์ พชื ทรพั ย์ หรือสงิ่ แวดลอ้ มใหพ้ นกั งานเจา้ หนา้ ทีม่ อี ำ� นาจส่งั ใหผ้ ูน้ นั้ ระงับการกระท�ำ
ที่ฝ่าฝืน หรือแก้ไข หรือปรับปรุง หรือปฏิบัติให้ถูกต้อง หรือเหมาะสมภายในระยะเวลา
ท่ีก�ำหนดกไ็ ด้



22 คูม่ อื การปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเกีย่ วกบั นำ�้ มนั เชือ้ เพลิง

มาตรา 55 ในกรณที ผี่ ปู้ ระกอบกจิ การควบคมุ ตามมาตรา 17 ไมแ่ กไ้ ขหรอื ปรบั ปรงุ
หรือปฏิบัติให้ถูกต้องตามค�ำส่ังมาตรา 54 ภายในเวลาท่ีก�ำหนด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มี
อำ� นาจสัง่ หา้ มประกอบกิจการตอ่ ไป หรือให้อนุญาตเพกิ ถอนใบอนญุ าตแล้วแต่กรณี และ
ถ้าน�้ำมันเช้ือเพลิงท่ีมีอยู่ในปริมาณมากกว่าท่ีจะมีไว้ในครอบครอง หรือท่ีได้รับอนุญาต
หรืออาจก่อให้เกิดอันตรายขึ้นได้ ก็ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ท่ีมีอ�ำนาจด�ำเนินการอย่างหน่ึง
อย่างใด ดงั ตอ่ ไปนี้

(1) ส่ังให้ผู้ประกอบกิจการขนย้ายน้�ำมันเช้ือเพลิงทั้งหมดหรือบางส่วนไปยัง
สถานที่ปลอดภัยในระยะเวลาท่พี นกั งานเจ้าหน้าทกี่ �ำหนด

(2) ในกรณจี ำ� เปน็ พนกั งานเจา้ หนา้ ทอ่ี าจเขา้ ดำ� เนนิ การขนยา้ ยนำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ
หรือมอบหมายให้บุคคลอ่ืนด�ำเนินการขนย้ายนำ�้ มันเช้ือเพลิงน้ัน และน�ำไปเก็บรักษาไว้
ณ สถานที่ที่ปลอดภัยก็ได้ ในกรณีเช่นนี้ผู้ประกอบกิจการต้องเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย
ในการขนยา้ ยและการเกบ็ รกั ษานน้ั ตามจำ� นวนทจ่ี า่ ยจรงิ รวมทงั้ เบยี้ ปรบั ในอตั รารอ้ ยละ
สามสบิ ตอ่ ปขี องจำ� นวนดงั กลา่ ว

เมอ่ื ไดร้ บั การแตง่ ตงั้ เปน็ เจา้ พนกั งานแลว้ จงึ มอี ำ� นาจเขา้ ไปตรวจสอบสถานทเ่ี กบ็
รักษาน้�ำมันเช้ือเพลิง และสถานท่ีบริการจ�ำหน่ายน�้ำมันเชื้อเพลิง ชนิดไวไฟน้อย ไวไฟ
ปานกลาง และไวไฟมาก ตามกฎกระทรวงพลังงาน พ.ศ. 2546 ลงวนั ท่ี 20 ม.ี ค. 2546

23คูม่ อื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกีย่ วกบั นำ�้ มนั เชอ้ื เพลิง

3 เปน็ พนกั งานเจา้ หน้าท่ี ตาม ปว. 28 ลงวนั ที่ 29 ธ.ค. 2514 มอี �ำนาจหน้าที่
ในการตรวจสอบโรงบรรจุก๊าซ สถานบริการก๊าซ และร้านค้าจ�ำหน่ายก๊าซ และตาม
กฎกระทรวงฉบบั ท่ี 4 (พ.ศ.2529) ลงวนั ท่ี 5 ม.ิ ย. 2529 ขอ้ 110 - 113 มอี ำ� นาจหนา้ ที่
ดงั น้ี

3.1 ใหค้ ำ� แนะนำ� ตกั เตอื นผรู้ บั ใบอนญุ าต ประกอบกจิ การบรรจกุ า๊ ซ ผใู้ ชก้ า๊ ซ
ผจู้ ำ� หนา่ ยกา๊ ซ หรอื ผูเ้ ก็บกา๊ ซ ใหป้ ฏิบัติตามขอ้ กำ� หนดในกฎกระทรวงน้ี

3.2 เขา้ ไปในสถานทบ่ี รรจกุ า๊ ซหรอื สถานทเ่ี กบ็ กา๊ ซ ในระหวา่ งเวลาทำ� การเพอื่
ตรวจสอบวา่ ไดม้ ีการปฏบิ ัตติ ามกฎกระทรวงนีห้ รอื ไม่ และอาจนำ� กา๊ ซ ภาชนะบรรจุกา๊ ซ
หรืออุปกรณ์ต่างๆ ท่ีในสถานท่ีเก็บก๊าซในปริมาณพอสมควรไปเป็นตัวอย่างเพ่ือการ
ตรวจสอบได้

3.3 ยดึ หรอื อายดั ภาชนะบรรจกุ า๊ ซหรอื อปุ กรณช์ นดิ ตา่ งๆ ทใี่ ชใ้ นสถานทบ่ี รรจุ
กา๊ ซหรอื สถานทเ่ี กบ็ กา๊ ซทมี่ เี หตอุ นั ควรเชอ่ื วา่ ขดั ตอ่ ขอ้ กำ� หนดในกฎกระทรวงนี้ เพอื่ ใชเ้ ปน็
หลกั ฐานในการดำ� เนนิ คดี

3.4 สง่ั งดใชภ้ าชนะบรรจกุ า๊ ซหรอื อปุ กรณต์ า่ งๆ ทใ่ี ชใ้ นสถานทบ่ี รรจกุ า๊ ซหรอื
สถานท่ีเกบ็ กา๊ ซทมี่ ีลกั ษณะขดั ต่อขอ้ ก�ำหนดในกฎกระทรวงน้ี

ขอ้ 111 นายตรวจตอ้ งมบี ตั รประจ�ำตัวตามแบบที่ก�ำหนดทา้ ยกฎกระทรวงนี้
ขอ้ 112 ในการปฏิบัติหนา้ ท่ตี ามข้อ 110 นายตรวจต้องแสดงบตั รประจำ� ตวั
ต่อบุคคลท่เี ก่ียวขอ้ ง
ขอ้ 113 ใหพ้ นกั งานหรอื นายตรวจแจง้ ความผดิ ตามขอ้ กำ� หนดในกฎกระทรวงน้ี
ตอ่ ผรู้ บั ใบอนญุ าตประกอบกจิ การบรรจกุ า๊ ซ ผใู้ ชก้ า๊ ซ ผจู้ ำ� หนา่ ยกา๊ ซ หรอื ผเู้ กบ็ กา๊ ซ สำ� หรบั
ในกรุงเทพมหานคร ผบู้ ัญชาการตำ� รวจแห่งชาติ เปน็ พนกั งานเจ้าหน้าท่ี ปจั จบุ ันได้มอบ
หมายให้ ผ้บู ัญชาการตำ� รวจนครบาล เปน็ พนกั งานเจ้าหน้าท่ีแทน โดยแต่งตง้ั ขา้ ราชการ
ตำ� รวจชน้ั สญั ญาบตั รตง้ั แตร่ อ้ ยตำ� รวจตรขี นึ้ ไป เปน็ เจา้ พนกั งาน ในตา่ งจงั หวดั  ผวู้ า่ ราชการ
จังหวดั เปน็ พนักงานเจ้าหนา้ ท่ีในแต่ละจังหวัดนั้นๆ มีอำ� นาจหนา้ ทใี่ นการตรวจสอบตาม
กฎกระทรวงฉบบั ที่ 4 (พ.ศ.2529) ออกตาม ปว.28 ลง 29 ธ.ค.2514

24 คมู่ อื การปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกย่ี วกับนำ้� มนั เชื้อเพลงิ

4. เป็นพนกั งานเจา้ หนา้ ท่ี ตามค�ำส่ังนายกรฐั มนตรี ท่ี 4/2547 ลง 23 ธ.ค.
2547 ออกโดยมาตรา 3 แห่งพระราชกำ� หนดแก้ไขและปอ้ งกันสภาวะการขาดแคลน
นำ�้ มันเชอื้ เพลิง พ.ศ. 2516 มีหนา้ ท่ีในการตรวจสอบโรงบรรจุ สถานีบริการก๊าซ และ
ร้านค้าจ�ำหน่ายก๊าซ ทั้งในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด ตามท่ีได้รับมอบหมาย
อธิบดีกรมธุรกจิ พลังงานเปน็ ผ้อู อกบัตรตามค�ำสงั่ นายกรฐั มนตรีขอ้ ท่ี 17วรรค 4

5. ในกรณีท่ีไม่ได้เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามข้อ 1 - 4 ข้างต้น เจ้าหน้าท่ี
ตำ� รวจ ปนม.ตร. สามารถตรวจสอบไดต้ ามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
ซ่ึงให้อ�ำนาจหน้าที่เจ้าหน้าที่ต�ำรวจไว้ ในการตรวจสอบจะต้องไปขอหมายค้นจาก
ศาลอาญา หรือศาลจังหวัด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา
91-105 แต่ต้องระมัดระวัง เพราะการตรวจสอบเก่ียวกับผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมน้ัน
ปัจจุบันมีกฎหมายเฉพาะเร่ือง ควรจะเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายที่ก�ำหนด
เอาไว้โดยตรง

25คมู่ ือการปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกี่ยวกับนำ�้ มนั เชือ้ เพลงิ



บทท่ี 3

วธิ ีสบื สวน และแนวทางการตรวจสอบ
การกระทำ� ผดิ ในกรณตี า่ งๆ
และกฎหมายที่เกีย่ วข้อง

วธิ ีสบื สวน และแนวทางการตรวจสอบการกระทำ� ผดิ
ในกรณตี ่างๆ และกฎหมายที่เก่ียวขอ้ ง

1. การตรวจรถบรรทกุ สารละลายไฮโดรคารบ์ อน (โซลเวน้ ท์)
q

2. วธิ ีการตรวจสอบรถยนตบ์ รรทุกนำ�้ มันเชอื้ เพลงิ
q

3. วธิ กี ารตรวจสอบสถานบี ริการจำ� หนา่ ยน�ำ้ มันเช้อื เพลงิ
q

4. วธิ กี ารตรวจคลงั น�้ำมันเชอ้ื เพลงิ
q

5. การสง่ ออกน้�ำมันทางบกโดยฉอ้ ฉลภาษี (ภารกิจเฝา้ ดา่ น)
q

6. โรงบรรจกุ ๊าซ/สถานบี ริการกา๊ ซ (ป้มั ก๊าซ)
q

7. วธิ ีการตรวจสอบน�้ำมันหลอ่ ลื่น 4 จังหวะ หรอื น�้ำมนั ดีเซล
q

8. วธิ ตี รวจสอบนำ้� มนั เครือ่ ง 2 จงั หวะ
q

9. วธิ ีตรวจสอบน�ำ้ มันหลอ่ ลน่ื ใช้แล้ว (นำ�้ มันเครือ่ งเก่า)

28 คูม่ อื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเกี่ยวกบั นำ้� มันเช้อื เพลิง

1. การตรวจรถบรรทกุ สารละลายไฮโดรคาร์บอน(โซลเวน้ ท์)

ขน้ั ตอนการตรวจสอบ
1. สอบถามผู้ขับรถขนส่งว่าเป็นโซลเว้นท์ ชนิดใด ประเภทใด จ�ำนวนเท่าใด

ของผ้ใู ด น�ำมาจากที่ใด (กรณีไมช่ ัดเจนควรประสานเจ้าหนา้ ท่สี รรพสามิตร่วมตรวจสอบ)
2. ยานพาหนะทใี่ ชส้ ำ� หรบั การขนสง่ สารละลายประเภทไฮโดรคารบ์ อนทเี่ สยี ภาษี

ในอัตราศูนย์ต้องแสดงข้อความให้ชัดเจนว่า “สารละลายประเภทไฮโดรคาร์บอน” หรือ
“Hydrocarbon solvent” โดยใช้อักษรสสี ม้ ขนาดไมน่ อ้ ยกวา่ 2 × 1 นิ้ว และพ้ืนสขี าว
ขนาดไมน่ อ้ ยกว่า 6 × 31 นิ้ว แสดงไว้ท่ีข้าง หรอื ด้านขา้ งของยานพาหนะทีข่ นส่ง หรอื
จดั ทำ� ปา้ ยแสดงขอ้ ความดงั กลา่ วไวต้ ลอดระยะเวลาท่ี ทำ� การขนสง่ ตามขอ้ 21 ของประกาศ
กรมสรรพสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์วิธีการและเง่ือนไขการเสียภาษี ในอัตราศูนย์ส�ำหรับ
สารละลายประเภทไฮโดรคารบ์ อน (Hydrocarbon solvent) ทน่ี �ำไปใช้ในอตุ สาหกรรม
ตา่ งๆ ลงวนั ที่ 16 ก.ย. 2560 ฝ่าฝนื ระวางโทษปรบั ไม่เกิน 20,000 บาท ตาม พ.ร.บ.ภาษี
สรรพสามิต พ.ศ. 2560 มาตรา 6 (4) ประกอบมาตรา 184

โรงกลัน่ /โรงแยกกา ซ โรงอุตสาหกรรมผลิตภณั ฑปโ ตรเลียม
และตัวสารละลานโซเวนท
- NAPHTHA
- REFORMATE ผูแทน ผูใช
- นาํ้ มันกาด Solvent
- NGL
- CONDENSATE
- อนื่ ๆ

29คู่มือการปฏบิ ตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผดิ เกย่ี วกบั น�้ำมนั เชือ้ เพลงิ

3. ขอดูเอกสารใบก�ำกบั การขนส่ง
3.1 ถ้าไม่มี หรือไม่น�ำใบก�ำกับการขนส่งสารละลายประเภทไฮโดรคาร์บอน
กำ� กบั ไปดว้ ย ประกาศ กรมสรรพสามติ ดงั กลา่ วขา้ งตน้ ขอ้ 20 ใหถ้ อื วา่ สารละลายประเภท
ไฮโดรคารบ์ อนจำ� นวนดงั กล่าว ไมไ่ ด้รับอนญุ าตให้เสยี ภาษใี นอัตราศนู ย์
3.1.1 มีไว้ในความครอบครองซึ่งสินค้าซ่ึงมิได้เสียภาษี หรือเสียภาษี
ไมค่ รบถว้ น ตามพ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ. 2560 มาตรา 203 ปรบั ตงั้ แต่ 2 เทา่ ถงึ 10 เทา่
แต่ไมต่ ่�ำกว่า 400 บาท
3.1.2 ถ้ามีพฤติการณ์ขายหรือมีไว้เพ่ือขาย ตาม พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. 2560 มาตรา 204 ระวางโทษจำ� คุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรบั ต้งั แต่ 5 เทา่ ถงึ 10 เทา่
แต่ไมต่ �่ำกว่า 800 บาท หรือทงั้ จำ� ทง้ั ปรบั
3.1.3 มีใบก�ำกับฯแต่กระท�ำไม่ครบถ้วนถูกต้องตามเงื่อนไขหลังใบก�ำกับฯ
พิจารณาได้ 2 กรณ ี
- ผิดชัดแจง้ แจง้ ขอ้ กลา่ วหา ตามข้อ 3.1.1, 3.1.2
- ไม่ชัดแจง้ แจง้ ขอ้ กลา่ วหา ตามข้อ 2
3.2 ออกจากตวั แทนไปที่อน่ื เกนิ 5,000 ลติ ร ขอดใู บกำ� กับภาษีฯ (แบบ 2)
ตวั แทนผคู้ ้าเป็นผ้ลู งนาม
3.2.1 ถ้าไมม่ ี แจ้งขอ้ กล่าวหาตามข้อ 3.1.1, 3.1.2
3.2.2 แตก่ ารกระทำ� ไมค่ รบถว้ นถกู ตอ้ งตามเงอ่ื นไขหลงั ใบกำ� กบั ฯ พจิ ารณา
ได้ 2 กรณี ตามข้อ 3.1.3
4. วิเคราะห์ข้อมูลและพยานหลักฐานทางคดี ขยายผลการสืบสวนจับกุม
เพื่อทราบผู้อยู่เบ้ืองหลังหรือเพ่ือทราบการกระท�ำความผิดของบุคคลข้างต้น
เพราะการสั่งการหรือการกระท�ำของกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือบุคคลใด
ซึ่งรับผิดชอบในการด�ำเนินงานของนิติบุคคลนั้น หรือในกรณีท่ีบุคคลดังกล่าว
มีหน้าท่ีต้องส่ังการหรือกระท�ำการและละเว้นไม่ส่ังการหรือไม่กระท�ำการจนเป็นเหตุให้
นิติบุคคลนัน้ กระท�ำความผิด (ตาม พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต พ.ศ.2560 มาตรา 208)

30 คมู่ อื การปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ยี วกับน�้ำมนั เชื้อเพลิง

2. วิธกี ารตรวจสอบรถยนตบ์ รรทกุ นำ้� มันเช้อื เพลิง
1. การตรวจสอบเอกสาร
1.1 ใบอนญุ าตขับข่ี (ประเภท 4)
1.2 ใบอนญุ าตประกอบการขนสง่ (มาตรา 12)
1.3 ใบกำ� กบั การขนส่ง
- ช่อื ผูค้ า้ /สถานที่จำ� หนา่ ยนำ�้ มนั
- ว.ด.ป./เลขทอี่ อกใบก�ำกบั ฯ
- ชอ่ื ผรู้ บั /สถานท่สี ่งมอบน้ำ� มันฯปลายทาง
- ช่ือทอ่ี ยู่ของผู้ขนสง่
- เลขทะเบยี นรถ/ทางเรอื ระบชุ อ่ื เรือ
- ว.ด.ป. และเวลาออกจากต้นทาง และถึงปลายทาง
- ชนดิ ปริมาณ จ�ำนวนนำ�้ มนั
- หมายเลขประจ�ำซีล/รหัส ที่ปดิ ผนึกท่ีฝาถังน้�ำมัน และท่ที อ่ รบั ท่อจา่ ย
- ค่าถ่วงจ�ำเพาะ (Specific Gravity)/ค่าความถ่วง API หรือ ค่าความ

หนาแนน่ Density ของน้�ำมนั
2. ดซู ลี /สี/กล่นิ
3. ซกั ถามสังเกตพฤตกิ ารณ์ หากสงสัยให้กักตัวอยา่ งส่งตรวจ
4. ติดตามผล/วิเคราะห์ข้อมูลและพยานหลักฐานทางคดี ขยายผลการสืบสวน

จบั กมุ เพอื่ ทราบ ผอู้ ยเู่ บอ้ื งหลงั หรอื เพอื่ ทราบการกระทำ� ความผดิ ของบคุ คลขา้ งตน้ เพราะ
การสั่งการหรอื การกระทำ� ของกรรมการ หรือผ้จู ดั การ หรอื บุคคลใดซึ่งรบั ผิดชอบในการ
ดำ� เนนิ งานของนติ บิ คุ คลนน้ั หรอื ในกรณที บ่ี คุ คลดงั กลา่ วมหี นา้ ทต่ี อ้ งสง่ั การหรอื กระทำ� การ
และละเว้นไม่สั่งการหรือไม่กระท�ำการจนเป็นเหตุให้นิติบุคคลนั้นกระท�ำความผิด (ตาม
พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามิต พ.ศ.2560 มาตรา 208 และ พ.ร.บ.การค้านำ้� มันเชือ้ เพลงิ พ.ศ.
2543 มาตรา 60 แก้ไขเพ่ิมเตมิ โดยพระราชบญั ญัติแก้ไขเพม่ิ เตมิ บทบญั ญัตแิ หง่ กฎหมาย
ท่ีเกี่ยวกับความรับผดิ ในทางอาญาของผแู้ ทนนิตบิ คุ คล พ.ศ. 2560)

5. วิเคราะห/์ อายัด/จับกมุ

31ค่มู ือการปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเก่ยี วกบั น�ำ้ มนั เชอ้ื เพลิง

3. วธิ ีการตรวจสอบสถานบี รกิ ารจ�ำหนา่ ยน้ำ� มันเช้อื เพลงิ
1. พ.ร.บ.การค้าเชอ้ื เพลิง พ.ศ.2543
2. ประกาศกรมทะเบยี นการคา้ เรอ่ื งกำ� หนดวธิ กี ำ� หนดวธิ กี ารเงอื่ นไขในการขนสง่

น�้ำมันเช้ือเพลงิ พ.ศ.2545 วนั ที่ 24 ม.ค.2545
3. พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ.2560
4. พ.ร.บ. ควบคุมน�้ำมันเชอื้ เพลิง พ.ศ. 2542

ส่งิ ทีค่ วรรู้
1. ผูค้ ้าตาม มาตรา 7 - คลังใหญ่/มาตรา 10 - คลงั ย่อย/มาตรา 11 - ปั้มน�ำ้ มนั
2. ขนส่งน�้ำมันเชื้อเพลงิ เกิน 3,000 ลติ ร ต้องมีใบกำ� กับการขนสง่ ฯ
3. ผู้รับจ้างขนสง่ ฯ ต้องแจ้งอธิบดกี รมธรุ กิจพลังงาน (นพ.110) ตอ้ งมีใบรับแจ้ง

เอกสารท่ตี อ้ งตรวจสอบ
1. ใบกำ� กบั การขนสง่ ฯ ไมม่ ใี ช้ใบก�ำกบั สนิ คา้ /ใบกำ� กบั ภาษแี ทนได้ (รายการต้อง

ครบตามใบกำ� กบั การขนส่งฯ) หากไมม่ ีแจ้งข้อกล่าวหา
1.1 ผ้คู ้า (มาตรา 7,10,11) ขนสง่ น้ำ� มันเชื้อเพลิงโดยไมม่ ีใบก�ำกับการขนสง่

น้�ำมันเช้อื เพลงิ (ไมป่ ฏิบัตติ ามวธิ ีการและเงื่อนไขท่อี ธิบดีกำ� หนด ฝา่ ฝืน มาตรา 30 โทษ
มาตรา 56) ผูค้ ้า (มาตรา 7) 2 ปี 2 แสนบาท ผคู้ า้ (มาตรา 10,11) 1 ปี 1 แสนบาท

1.2 ผู้ขับรถขนส่งจะเป็นผู้สนับสนุนผู้ค้าฯ กระท�ำผิดดังกล่าวข้างต้นหรือไม่
อยู่ที่ขอ้ เทจ็ จรงิ เป็นกรณๆี ไป

2. ใบรับแจ้งเป็นผู้ขนส่งน้�ำมันเช้ือเพลิงตาม มาตรา 12(นพ.110) หากไม่มี
แจง้ ขอ้ กล่าวหา

2.1 ผู้ขนส่งประกอบการขนส่งน�้ำมันเช้ือเพลิงโดยไม่แจ้งต่ออธิบดี (ฝ่าฝืน
มาตรา 12 โทษ มาตรา 14) 6 เดือน/5 หม่นื บาท

2.2 ผู้ขับรถขนส่งจะเป็นผู้สนับสนุนผู้รับจ้างขนส่งฯ กระท�ำผิดดังกล่าว
ขา้ งต้นหรอื ไมอ่ ยู่ทข่ี อ้ เท็จจริงเป็นกรณีๆ ไป

2.3 ผู้ค้า (มาตรา 7,10,11) ให้บุคคลอื่นที่มิใช่ผู้ขนน�้ำมันตาม มาตรา 12

32 คมู่ อื การปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเก่ยี วกับนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ

ทำ� การขนสง่ นำ้� มนั (ฝ่าฝืน มาตรา 30 วรรคสอง โทษ มาตรา56 ผูค้ ้า มาตรา 7 จำ� คุก
ไมเ่ กนิ 1 ป/ี 1แสนบาท) ผู้คา้ มาตรา 10,11 จ�ำคุกไม่เกิน 6 เดือน/5 พันบาท

3. มพี ฤติการณ์ปลอมปน
3.1 เกบ็ ตวั อยา่ งตามวธิ ีการฯ อยา่ งละประมาณไมเ่ กนิ 5 ลิตร แยกเป็น 2 ชดุ
ชดุ ท่ี 1 สง่ กรมธรุ กิจพลงั งานตรวจสอบคณุ ภาพ ชดุ ท่ี 2 เกบ็ ไวเ้ ปน็ หลกั ฐาน
3.2 ผลตรวจพสิ ูจนฯ์ ไมไ่ ด้คณุ ภาพ แจง้ ข้อกลา่ วหาตามพฤติการณ์ คอื
(1)  มีพฤติการณ์ขาย/ครอบครอง แจ้งข้อกล่าวหา จ�ำหน่ายหรือ
ครอบครองนำ�้ มนั เชื้อเพลิงทมี่ คี ณุ ภาพแตกต่างจากอธบิ ดกี ำ� หนด (มาตรา 25 โทษมาตรา
48 จำ� คุกไม่เกิน 1 ปี/1แสนบาท)
(2)  มพี ฤตกิ ารณป์ ลอมปน (บคุ คล) แจง้ ขอ้ กลา่ วหากระทำ� การปลอมปน
นำ้� มนั เชอื้ เพลงิ หรอื กระทำ� การอยา่ งหนง่ึ อยา่ งใดอนั ทำ� ใหล้ กั ษณะหรอื คณุ ภาพของนำ�้ มนั
เชอ้ื เพลงิ แตกตา่ งทีอ่ ธบิ ดีก�ำหนด (มาตรา 25 โทษ มาตรา 49 วรรคแรก จำ� คุกไมเ่ กนิ 3
ป/ี 3 แสนบาท)
(3)  มพี ฤตกิ ารณป์ ลอมปน (ผคู้ า้ มาตรา 7,10,11/ขนสง่ มาตรา 12) แจง้
ข้อกลา่ วหา ผคู้ า้ มาตรา.... กระทำ� การปลอมปนน้ำ� มนั เชือ้ เพลงิ หรือกระทำ� การอยา่ งหน่งึ
อยา่ งใดอนั ทำ� ใหล้ กั ษณะหรอื คณุ ภาพนำ้� มนั เชอื้ เพลงิ แตกตา่ ง ทอ่ี ธบิ ดกี ำ� หนด (มาตรา 25
โทษ มาตรา 49 วรรคสอง จำ� คุกไม่เกนิ 5 ปี/5 หม่นื -5 แสนบาท)
4. มีพฤติการณ์หลกี เลย่ี งภาษี
4.1 ผู้ครอบครองไม่สามารถแสดงเอกสารใดๆ และไม่สามารถชี้แจงถึงการ
ไดม้ า ทม่ี าที่ไป หรอื หลักฐานการเสยี ภาษีอยา่ งครบถว้ น
4.2 แจ้งข้อกล่าวหามีไว้ในซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าท่ีมิได้เสียภาษี หรือ
เสยี ภาษี ไม่ครบถว้ น ตาม พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560 มาตรา 203 มีโทษปรับ
ตัง้ แต่ 2 เท่าถงึ 10 เทา่ แตต่ อ้ งไม่ต่ำ� กว่า 400 บาท นำ� ส่งเจ้าหนา้ ที่สรรพสามติ ด�ำเนนิ การ
1. ใบกำ� กบั การขนส่ง ไมม่ ี ใช้ใบก�ำกับภาษแี ทนได้ (รายการถูกต้องครบ
ตามใบก�ำกบั การขนสง่ ฯ) หากไมม่ ีแจ้งข้อกลา่ วหา
1.1 ผคู้ ้า (มาตรา 7,10,11) ขนสง่ นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ โดยไม่มีใบกำ� กับการ
ขนสง่ นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ (ไมป่ ฏบิ ตั ติ ามวธิ กี ารและเงอื่ นไขทอี่ ธบิ ดกี ำ� หนด จงึ ฝา่ ฝนื มาตรา 30
โทษ มาตรา 56) ผคู้ ้า มาตรา 7 2 ปี 2 แสนบาท ผูค้ ้า มาตรา 10,11 จ�ำคกุ 1 ปี ปรบั 1
แสนบาท

33คู่มือการปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกยี่ วกบั น้ำ� มนั เชื้อเพลิง

1.2 ผขู้ บั รถขนสง่ จะเปน็ ผู้สนับสนุนผูค้ ้าฯกระทำ� ผดิ ดังกล่าวขา้ งตน้ หรือ
ไม่อยู่ทีข่ ้อเท็จจริงเป็นกรณๆี ไป

2. ใบรบั แจง้ เปน็ ผู้ขนสง่ น้�ำมันเชื้อเพลงิ ตาม มาตรา 12 (นพ.110) หากไม่มี
แจ้งขอ้ กล่าวหา

2.1 ผขู้ นสง่ ประกอบการขนสง่ นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ โดยไมแ่ จง้ ตอ่ อธบิ ดี (ฝา่ ฝนื
มาตรา 12 โทษ มาตรา 14) จำ� คกุ 6 เดือน ปรับ 5 หมน่ื บาท

2.2 ผู้ขับรถขนส่งจะเป็นผู้สนับสนุนผู้รับจ้างขนส่งฯกระท�ำผิดดังกล่าว
ข้างตน้ หรือไม่ อย่ทู ีข่ อ้ เท็จจริงเปน็ กรณีๆ ไป

2.3 ผูค้ ้า (มาตรา 7,10,11) ใหบ้ คุ คลอ่นื ทีม่ ิใช่ผู้ขนส่งนำ้� มนั ตาม มาตรา
12 ทำ� การขนสง่ น้�ำมนั (ฝ่าฝนื มาตรา 30 วรรคสอง โทษ มาตรา 56 ผคู้ า้ มาตรา 7
จำ� คกุ 1 ปี ปรับ 1 แสนบาท ผู้ค้า มาตรา 10,11 จ�ำคกุ 6 เดอื น ปรับ 5 พนั บาท)

3. มีพฤติการณ์ปลอมปน
3.1 เก็บตัวอย่างตามวิธีการอย่างละประมาณ 5 ลิตร แยกเป็น 2 ชุด
ชดุ ที่ 1 ส่งกรมธุรกจิ พลังงานตรวจสอบคุณภาพ ชดุ ที่ 2 เกบ็ ไวเ้ ปน็ หลกั ฐาน
3.2 ผลการตรวจพสิ ูจน์ฯไมไ่ ดค้ ุณภาพ แจง้ ขอ้ กลา่ วหาตามพฤตกิ ารณ์ คอื
(1) มีพฤติการณ์ ขาย/ครอบครอง แจ้งข้อกล่าวหา จ�ำหน่ายหรือ
ครอบครองนำ�้ มนั เชื้อเพลิงทม่ี ีคุณภาพแตกตา่ งจากอธบิ ดกี �ำหนด (มาตรา 25 โทษมาตรา
48 จำ� คกุ 1 ปี ปรบั 1 แสนบาท)
(2) มีพฤติการณ์ปลอมปน (บุคคล) แจ้งข้อกล่าวหากระท�ำการ
ปลอมปนน้�ำมันเชื้อเพลิงหรือกระท�ำการอย่างหนึ่งอย่างใดอันท�ำให้ลักษณะและคุณภาพ
ของนำ้� มันเช้อื เพลิงแตกตา่ งท่ีอธิบดกี ำ� หนด (มาตรา 25 โทษ มาตรา 49 วรรคแรก จ�ำคุก
3 ปี ปรบั 3 แสนบาท)
(3) มพี ฤตกิ ารณป์ ลอมปน (ผู้ค้า มาตรา 7,10,11/ขนสง่ มาตรา 12)
แจง้ ขอ้ กลา่ วหา ผคู้ า้ มาตรา... กระทำ� การปลอมปนนำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ หรอื กระทำ� การอยา่ งหนง่ึ
อยา่ งใดอนั ท�ำใหล้ ักษณะหรือคุณภาพน�้ำมนั เชื้อเพลิงแตกตา่ งท่อี ธิบดีกำ� หนด (มาตรา 25
โทษ มาตรา 49 จำ� คกุ 5 ปี ปรับ 5 หม่ืน ถึง 5 แสนบาท)


34 คูม่ อื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกี่ยวกับนำ้� มันเช้ือเพลงิ

4. มีพฤตกิ ารณ์หลีกเลี่ยงภาษี
4.1 ผู้ครอบครองไม่สามารถแสดงเอกสารใดๆ และไม่สามารถชี้แจงถึง
การไดม้ า ท่มี า ทไี่ ป หรือหลักฐานการเสยี ภาษอี ยา่ งครบถว้ น
4.2 แจ้งข้อกล่าวหามีไว้ในครอบครองซ่ึงสินค้าโดยรู้ว่าสินค้าท่ีมิได้เสีย
ภาษี หรือเสยี ภาษีไมค่ รบถ้วน พ.ร.บ. ภาษีสรรพสามติ ฯ มาตรา 161 (1)(ปรบั 2-10 เทา่ )
นำ� สง่ เจา้ หนา้ ทส่ี รรพสามติ ดำ� เนินการ
ขัน้ ตอนการตรวจสอบสถานบี ริการจา่ ยน�ำ้ มันเชือ้ เพลงิ
1. ตรวจหนงั สือจดทะเบียนนติ ิบุคคล
2. ตรวจใบทะเบียนผ้คู ้านำ�้ มันตามมาตรา 11 (สถานบี ริการ) แบบ นพ.106
3. ใบรบั แจง้ ประกอบกจิ การควบคุมประเภทท่ี 2 แบบ ธพ.น.2
4. ใบอนุญาตประกอบกจิ การควบคมุ ประเภทท่ี 3 แบบ ธพ.น.4 อายปุ ีต่อปี
5. ใบอนญุ าตประกอบกิจการทเ่ี ป็นอันตรายตอ่ สุขภาพ ประเภทสะสมน้ำ� มนั
6. ตรวจมาตรวัดหัวจ่ายนำ้� มันเชือ้ เพลงิ (ตหู้ ัวจา่ ย)
7. ตรวจถงั จดั เกบ็ น้�ำมนั เช้ือเพลงิ ชนดิ ไวไฟมาก (เบนซนิ ), ไวไฟปานกลาง และ
ชนิดไวไฟนอ้ ย (ดีเซล) จ�ำนวน ... ถัง
8. ตรวจสอบคุณภาพน้ำ� มนั เช้อื เพลงิ โดยชกั ตวั อย่างนำ�้ มนั ชนิดละ ไมเ่ กิน 4 ลติ ร
หรอื ตรวจคณุ ภาพน้�ำมันเชือ้ เพลิง
9. บันทึกจบั กมุ กรณีพบความผิด
10. สืบสวนขยายผล ให้มีการวิเคราะห์ข้อมูลและพยานหลักฐานทางคดี
ขยายผลการสบื สวนจบั กมุ เพอื่ ทราบผอู้ ยเู่ บอ้ื งหลงั หรอื เพอื่ ทราบการกระทำ� ความผดิ ของ
บุคคลข้างตน้ เพราะการสั่งการหรือการกระทำ� ของกรรมการ หรอื ผู้จัดการ หรอื บุคคลใด
ซงึ่ รบั ผดิ ชอบในการดำ� เนนิ งานของนติ บิ คุ คลนนั้ หรอื ในกรณที บ่ี คุ คลดงั กลา่ วมหี นา้ ทตี่ อ้ ง
ส่ังการหรือกระท�ำการและละเว้นไม่ส่ังการหรือไม่กระท�ำการจนเป็นเหตุให้นิติบุคคลน้ัน
กระทำ� ความผดิ (ตาม พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ.2560 มาตรา 208, พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มนั
เชอื้ เพลิง พ.ศ.2543 มาตรา 60 แก้ไขเพม่ิ เตมิ โดยพระราชบัญญัตแิ กไ้ ขเพ่ิมเติมบทบญั ญตั ิ
แห่งกฎหมายที่เก่ียวกับความรับผิดในทางอาญาของผู้แทนนิติบุคคล พ.ศ. 2560
และ พ.ร.บ.ควบคุมน�้ำมันเช้ือเพลิง พ.ศ.2542 มาตรา 78 แก้ไขเพิ่มเติมโดย
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติแห่งกฎหมายท่ีเก่ียวกับความรับผิดในทางอาญา
ของผูแ้ ทนนิตบิ คุ คล พ.ศ. 2560)

35คมู่ ือการปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเกี่ยวกับน�ำ้ มันเชอ้ื เพลิง

11. การใช้อ�ำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่ กรณีการใช้อ�ำนาจพนักงานเจ้าหน้าท่ีตาม
พ.ร.บ.การคา้ น้�ำมันเชอื้ เพลงิ พ.ศ.2543 ตามมาตรา 31 มาตรา 32 และ มาตรา 33 เม่อื
เสร็จส้ินการตรวจค้นจับกุม ให้รีบรายงานเหตุผลและผลการตรวจค้นต่อผู้บังคับบัญชา
เหนอื ข้นึ ไปโดยดว่ น (ตาม ป.วิ อาญา มาตรา 92)

4. วิธกี ารตรวจคลังน�ำ้ มันเช้อื เพลงิ
1. ตรวจหนังสอื จดทะเบียนนติ บิ คุ คล
2. ใบอนุญาตเป็นผู้คา้ น้�ำมนั ตามมาตรา 7 (คลังน้�ำมัน)
3. ใบอนญุ าตประกอบกิจการควบคมุ ประเภทที่ 3 แบบ ธพ.น.4
4. ใบอนุญาตประกอบกจิ การที่เปน็ อนั ตรายตอ่ สขุ ภาพ ประเภทสะสมน�้ำมนั
5. ตรวจบญั ชีรบั จา่ ยน้�ำมันในคลงั และเอกสารซอ้ื -ขาย
6. บัญชที ำ� งบเดอื นแสดงปริมาณการรับ-จ่าย น้�ำมัน (ตอ้ งแจ้งสรรพสามิตภายใน

15 วนั )
7. ตรวจถังจัดเก็บน�้ำมันชนิดไวไฟมาก, ไวไฟปานกลาง และชนิดไวไฟน้อย

จ�ำนวน ... ถงั ปรมิ าณถงั ละ ... รวม ... ลิตร
8. ตรวจสอบคุณภาพน้�ำมันเชื้อเพลิง โดยชักตักตัวอย่างน้�ำมันชนิดละ ไม่เกิน

4 ลติ ร หรอื ตรวจสอบโดยรถตรวจคณุ ภาพน้�ำมันเชื้อเพลิง
9. บนั ทึกจบั กุมกรณีพบความผดิ
10. ให้มีการวิเคราะห์ข้อมูลและพยานหลักฐานทางคดี ขยายผลการสืบสวน

จับกุมเพื่อทราบผู้อยู่เบื้องหลังหรือเพ่ือทราบการกระท�ำความผิดของบุคคลข้างต้น
เพราะการสั่งการหรือการกระท�ำของกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือบุคคลใดซึ่งรับผิด
ชอบในการด�ำเนินงานของนิติบุคคลนั้น หรือในกรณีท่ีบุคคลดังกล่าวมีหน้าที่ต้องสั่งการ
หรือกระท�ำการและละเว้นไม่ส่ังการหรือไม่กระท�ำการจนเป็นเหตุให้นิติบุคคลนั้นกระท�ำ
ความผดิ (ตาม พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ.2560 มาตรา 208, พ.ร.บ.การคา้ นำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ
พ.ศ.2543 มาตรา 60 แก้ไขเพ่ิมเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพ่ิมเติมบทบัญญัติ
แห่งกฎหมายท่ีเก่ียวกับความรับผิดในทางอาญาของผู้แทนนิติบุคคล พ.ศ. 2560
และ พ.ร.บ.ควบคุมน�้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.2542 มาตรา 78 แก้ไขเพิ่มเติมโดย
พระราชบัญญัติแก้ไขเพ่ิมเติมบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่เก่ียวกับความรับผิดในทางอาญา
ของผแู้ ทนนติ บิ คุ คล พ.ศ. 2560)

36 ค่มู ือการปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ยี วกบั นำ้� มันเชอื้ เพลงิ

11. กรณีการใชอ้ ำ� นาจพนักงานเจ้าหนา้ ที่ตาม พ.ร.บ.การค้าน�ำ้ มนั เชอ้ื เพลิง พ.ศ.
2543 ตามมาตรา 31 มาตรา 32 และ มาตรา 33 เม่อื เสร็จส้ินการตรวจค้นจับกมุ ให้รีบ
รายงานเหตผุ ลและผลการตรวจคน้ ตอ่ ผบู้ งั คบั บญั ชาเหนอื ขนึ้ ไปโดยดว่ น (ตาม ป.วิ อาญา
มาตรา 92)

5. การส่งออกน้ำ� มนั ทางบกโดยฉ้อฉลภาษี (ภารกิจเฝ้าด่าน)

วัตถุประสงค์และความสำ� คญั ของการเฝา้ ด่าน
1. ปอ้ งกันมิใหร้ ฐั สญู เสยี รายได้ภาษีโดยวิธีการฉอ้ ฉล คอื
1.1 ไม่มีการส่งออกจริง แต่ขอคืนภาษีส่งออก (สินค้าส่งออกส่วนใหญ่รัฐจะ

คืนภาษีให้เพื่อส่งเสริมการส่งออกน�ำรายได้เข้าประเทศ) ส่วนยอดที่ส่งออกน�ำมาขาย
ในประเทศ

1.2 มกี ารสง่ ออกจรงิ แตน่ ำ� กลบั เขา้ มาขายในประเทศ และขอคนื ภาษสี ง่ ออก
2. เพ่ิมรายได้เข้ารฐั ในการขายนำ้� มันภายในประเทศ
ขน้ั ตอนภารกิจ และการตรวจสอบเอกสาร
1. การเฝ้าจดุ แบง่ กำ� ลังออกเปน็ 2 ชุด
1.1 ชุดที่ 1 ประจ�ำจุด ณ ดา่ นศุลกากร(ทที่ �ำการ)
(1) ประสานข้อมูล ขอทราบรายละเอียดการส่งออกน้�ำมันเช้ือเพลิง
โซลเวน้ ท์ ในแตล่ ะวนั (เจา้ หนา้ ทศ่ี ลุ กากร/ชปิ ปง้ิ ) จดั ทำ� บนั ทกึ รายการใหล้ ะเอยี ดครบถว้ น
เชน่ วัน เวลา ชอื่ บรษิ ัทส่งออก, ผดู้ �ำเนนิ การส่งออก (ชิปป้งิ ), ชนิดจ�ำนวนปริมาณ, สถานี
ตน้ ทาง, ชอ่ งการสง่ ออก, สถานทร่ี ับปลายทาง, ช่ือผ้ขู บั ข่ี, ทะเบียนรถ ฯลฯ
(2) รถบรรทกุ น้ำ� มนั เดนิ ทางถึง ชปิ ปง้ิ ท�ำพิธีการทางศลุ กากรเสร็จสนิ้
(3) ก่อนรถบรรทุกน้�ำมันฯ เดินทางออกจากด่านศุลกากรไป ช่องทาง
สง่ ออกตรวจสอบเอกสาร เช่น
- ใบกำ� กับการขนสง่
- ใบขนสินคา้ ออก (กศก.101/1)
- ใบแสดงสนิ คา้ ส่งออกทางบก (ศบ.3)
- เอกสารขอคนื ภาษี (ภษ.01-28)


37คมู่ อื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ียวกบั น�้ำมนั เชอื้ เพลิง

- ใบอนุญาตให้ส่งสินค้าออกจากกรมการค้าต่างประเทศ (อ.4) และ
รว่ มกบั สรรพสามติ /เจา้ หนา้ ทศ่ี ลุ กากร เปดิ สนิ คา้ (นำ�้ มนั ) ตรวจสอบตรงตามรายการ และ
สารมารค์ เกอร์

(4) เสร็จสิ้นแล้วรถบรรทกุ น�ำ้ มันออกเดินทางแจง้ ก�ำหนดชุดที่ 2 ทราบ
1.2 ชดุ ท่ี 2 ประจ�ำจุดช่องทางส่งออก จุดผา่ นแดน (ไมก้ ัน้ )
(1)  เมื่อรถบรรทุกน้�ำมันฯ เดินทางถึงเพื่อผ่านแดนจัดท�ำบันทึก
รายการให้ละเอยี ดครบถ้วน เช่น วัน เวลา ทีผ่ ่านแดน ชนดิ จ�ำนวน ปริมาณ ทะเบยี นรถ
ฯลฯ (ในกรณีเฉพาะ จว.จันทบุรี ตราด) เจ้าหน้าที่ กจต. จะท�ำการตรวจสอบสินค้า
(น�ำ้ มันฯ) อกี ครงั้ หน่ึง ชป.ปนม. ควรตรวจรว่ มด้วย
(2)  ในส่วนของศุลกากร จะส่งสมุดตรวจ คุมการตรวจปล่อยสินค้า
อกี ครั้งหน่งึ
(3)  ในส่วนของ ตม. จะลงสมดุ ตรวจ คุมการตรวจยานพาหนะ (ตม.4)
(4)  เมอื่ บรรทกุ น้ำ� มันฯ (รถเปลา่ ) ผา่ นแดนกลับเข้ามา ใหจ้ ดบันทกึ
วัน เวลา ที่กลับเข้ามาไว้เป็นหลักฐาน พร้อมตรวจดูว่าเปน็ รถเปลา่ จรงิ (ตามแบบ ศบ.1)
(5)  ตรวจดูลายมือชื่อศุลกากรประเทศคู่ค้า ในใบรับรองการขนขึ้น
(CERTIFICATE OF LANDING) และใบ ภษ.01-28
2. รวบรวมเอกสารที่ได้จากข้อ 1 จัดท�ำเป็นสถิติการส่งออกแต่ละวันในรอบ
1 เดือน
3. ท�ำหนังสือขอทราบยอดการส่งออกสินค้า (เฉพาะน�้ำมันฯ) จากด่านศุลกากร
ในรอบเดอื นเดยี วกนั
4. ทำ� หนงั สอื ขอทราบจำ� นวนยานพาหนะ/คนขับ จาก ตม. ในรอบเดือนเดยี วกัน
5. น�ำผลท่ีได้จากข้อ 2, 3, 4 มาทำ� ตารางตรวจเปรียบเทยี บ วเิ คราะห์ผลรายงาน
ผู้บังคับบัญชา
6. พบการกระทำ� ความผดิ
6.1 นำ� เข้าของ (สินค้า) ที่
1) ไม่เสยี ภาษี
2) ของตอ้ งจำ� กดั
3) ของตอ้ งหา้ ม

38 คมู่ ือการปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระท�ำผดิ เกย่ี วกบั น้ำ� มนั เช้ือเพลงิ

4) มิได้ผ่านศุลกากรโดยถูกต้อง เข้ามาในราชอาณาจักรโดยหลีกเล่ียงภาษี
ศุลกากรแจง้ ขอ้ กลา่ วหาน�ำเข้าของ (สินคา้ อะไร...) ซ่ึงเปน็ ของท่ี 1) หรือ 2) หรอื 3) หรือ
4) เข้ามาในราชอาณาจักร โดยหลีกเล่ียงภาษศี ลุ กากร มาตรา 27 โทษปรับ 4 เทา่ /10 ปี

6.2 ช่วยซ่อนเร้น/รับไวด้ ้วยประการใดๆสินค้าตามข้อ 6.1 ผดิ มาตรา 27 ทวิ
โทษ(ปรบั 4เทา่ /5 ปี)

6.3 ส่งออกของ (สินค้า) ท่ีมิได้ผ่านศุลกากรโดยถูกต้อง แจ้งข้อกล่าวหา
น�ำของ (สนิ คา้ อะไร...) ด้วยการขนของโดยพยายามหลกี เลย่ี งบทกฎหมาย และหลกี เลี่ยง
ขอ้ หา้ ม หรอื ข้อก�ำกดั ใดๆ อนั เกย่ี วกบั การส่งออกไปนอกราชอาณาจักร ผิด มาตรา 27
(ปรับ 4 เทา่ /10 ป)ี

7. ใหม้ ีการวิเคราะห์ขอ้ มูลและพยานหลกั ฐานทางคดี ขยายผลการสืบสวนจบั กุม
เพื่อทราบผู้อยู่เบื้องหลังหรือเพ่ือทราบการกระท�ำความผิดของบุคคลข้างต้น เพราะ
การสั่งการหรือการกระท�ำของกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือบุคคลใดซึ่งรับผิดชอบ
ในการด�ำเนินงานของนิติบุคคลนั้น หรือในกรณีท่ีบุคคลดังกล่าวมีหน้าท่ีต้องส่ังการ
หรือกระท�ำการและละเว้นไม่สั่งการหรือไม่กระท�ำการจนเป็นเหตุให้นิติบุคคลนั้นกระท�ำ
ความผดิ (ตาม พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ.2560 มาตรา 208, พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มนั เชอื้ เพลงิ
พ.ศ.2543 มาตรา 60 แก้ไขเพ่ิมเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพ่ิมเติมบทบัญญัติ
แห่งกฎหมายที่เก่ียวกับความรับผิดในทางอาญาของผู้แทนนิติบุคคล พ.ศ. 2560
และ พ.ร.บ.ควบคุมน้�ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.2542 มาตรา 78 แก้ไขเพิ่มเติมโดย
พระราชบัญญัติแก้ไขเพ่ิมเติมบทบัญญัติแห่งกฎหมายท่ีเก่ียวกับความรับผิดในทางอาญา
ของผแู้ ทนนติ ิบุคคล พ.ศ. 2560, พ.ร.บ.ศลุ กากร พ.ศ.2560 มาตรา 253)

8. กรณีการใชอ้ �ำนาจพนกั งานเจา้ หนา้ ที่ตาม พ.ร.บ.การค้าน�้ำมนั เช้ือเพลงิ พ.ศ.
2543 ตามมาตรา 31 มาตรา 32 และ มาตรา 33 เม่ือเสร็จสนิ้ การตรวจคน้ จับกุม ให้รีบ
รายงานเหตผุ ลและผลการตรวจคน้ ตอ่ ผบู้ งั คบั บญั ชาเหนอื ขนึ้ ไปโดยดว่ น (ตาม ป.วิ อาญา
มาตรา 92)

39คู่มอื การปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ียวกับนำ้� มนั เชื้อเพลงิ

6. โรงบรรจกุ า๊ ซ/สถานบี รกิ ารกา๊ ซ (ปั้มกา๊ ซ)

1. หนังสอื จดทะเบยี นนติ บิ ุคคล
2. ใบอนุญาตบรรจุกา๊ ซ ปล.2 (เกิน 5 ลบ.ซม.) ไมม่ ี แจง้ ข้อกล่าวหาบรรจุกา๊ ซ
โดยไม่ได้รับใบอนุญาต ผดิ ปว.ฉ.28 ข้อ 4 โทษ จ�ำคุก 3 ปี ปรับ 1 หม่นื
3. ถ้ามีการบรรจุก๊าซยี่ห้ออื่นนอกจากใบอนุญาตขอดูเอกสารใบอนุญาตบรรจุ
กา๊ ซแทน (นพก.3) ไมม่ ี แจ้งขอ้ กลา่ วหา บรรจุกา๊ ซลงถงั ก๊าซหุงตม้ ข้ามย่หี อ้ ผิด ปว.ฉ.28
กฎกระทรวง ฉ.4 ข้อ 74(1) ปรับไม่เกิน 5,000 บาท
4. พบถังก๊าซหุงต้มย่ีห้ออื่นอยู่บนลานบรรจุ ขอดูเอกสารหนังสือแสดงความ
ยินยอม ถ้าไม่มี แจ้งข้อกล่าวหาว่า มีถังก๊าซหุงต้มท่ีมีเคร่ืองหมายการค้าของผู้อื่นอยู่ใน
สถานบี รรจกุ ๊าซของตน ผดิ ปว.23 กระทรวง ฉ.8 ขอ้ 3 (ปรับไม่เกิน 5,000 บาท)
5. พบกา๊ ซทบี่ รรจใุ สถ่ งั กา๊ ซแลว้ ไมป่ ดิ ผนกึ (วาวล)์ หรอื เครอ่ื งหมายประจำ� ตวั (ซลี )
แจง้ ขอ้ กลา่ วหา ขายหรอื จำ� หนา่ ย มไี ว้เพ่ือจำ� หนา่ ยซงึ่ กา๊ ซทบี่ รรจุใสถ่ งั กา๊ ซหงุ ตม้ แลว้ โดย
ไมม่ อี ปุ กรณป์ ดิ ผนกึ ลนิ้ (วาวล)์ หรอื เครอ่ื งหมายประจำ� ตวั (ซลี ) ผดิ พระราชกำ� หนดปอ้ งกนั
ภาวะขาดแคลนฯ มาตรา 8 ค�ำส่ังนายกรฐั มนตรี ที่ 4/2547 ขอ้ 18 (โทษจ�ำคกุ 10 ปี ปรับ
1 แสนบาท)
ข้นั ตอนการสืบสวนจบั กมุ
1. ใช้วิธีเฝ้าจุด ใหพ้ บการกระท�ำผดิ ซง่ึ หนา้ เมื่อมขี ้อมูลว่ามีการลกั ลอบบรรจกุ า๊ ซ
ลงในถังกา๊ ซหงุ ตม้ ในป๊มั ก๊าซ/ถ่ายภาพประกอบ
2. หากพบแจง้ ขอ้ กลา่ วหา
2.1 เจ้าของสถานีบริการ บรรจุกา๊ ซลงในถังหงุ ต้ม เพอ่ื ขายหรือเพ่อื จ�ำหนา่ ย
ใหผ้ อู้ น่ื กระทำ� ผดิ พระราชกำ� หนดปอ้ งกนั ภาวะขาดแคลนฯ มาตรา 8 คำ� สง่ั นายกรฐั มนตรี
ท่ี 4/2547 ขอ้ 22(3) (โทษจำ� คุก 10 ปี ปรับ 1 แสนบาท)
2.2 ผบู้ รรจฯุ สนบั สนนุ เจา้ ของผกู้ ระทำ� ผดิ ขา้ งตน้ (พจิ ารณาตามพฤตกิ ารณ)์
3. สืบสวนขยายผล/วิเคราะห์ข้อมูลและพยานหลักฐานทางคดี ขยายผลการ
สบื สวนจบั กมุ เพอื่ ทราบผอู้ ยเู่ บอื้ งหลงั หรอื เพอื่ ทราบการกระทำ� ความผดิ ของบคุ คลขา้ งตน้
เพราะการส่งั การหรอื การกระท�ำของกรรมการ หรอื ผจู้ ดั การ หรือบุคคลใดซ่งึ รับผดิ ชอบ
ในการด�ำเนินงานของนิติบุคคลน้ัน หรือในกรณีท่ีบุคคลดังกล่าวมีหน้าที่ต้องส่ังการ
หรือกระท�ำการและละเว้นไม่สั่งการหรือไม่กระท�ำการจนเป็นเหตุให้นิติบุคคลนั้นกระท�ำ
ความผิด (ตาม พ.ร.บ.การค้าน�้ำมันเช้ือเพลิง พ.ศ.2543 มาตรา 60 แก้ไขเพิ่มเติมโดย

40 คูม่ ือการปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกี่ยวกับน�้ำมนั เช้อื เพลงิ

พระราชบญั ญตั แิ กไ้ ขเพม่ิ เตมิ บทบญั ญตั แิ หง่ กฎหมายทเ่ี กยี่ วกบั ความรบั ผดิ ในทางอาญาของ
ผแู้ ทนนติ ิบุคคล พ.ศ. 2560)

7. วิธีการตรวจสอบน้�ำมันหลอ่ ลนื่ 4 จังหวะ หรอื นำ�้ มนั ดเี ซล
การปลอมปนนำ้� มนั หลอ่ ล่นื ,น้ำ� มันเครือ่ ง

1. ความผดิ ด้านฉลาก
2. ความผิดในด้านจำ� หนา่ ยน�้ำมนั เชือ้ เพลิงไม่ไดร้ ับความเห็นชอบ ( ธพ… )
3. ความผิดในดา้ นนำ�้ มนั ไมไ่ ด้คณุ ภาพ
ขัน้ ตอนการตรวจสอบนำ�้ มันเครอ่ื ง 4 จงั หวะ
1. ตรวจวา่ ไมม่ ที ะเบียน ธพ.
2. ไมม่ ีชั้นคุณภาพ API และชนดิ ความหนดื SAE
3. ไม่แสดงวา่ เปน็ น้�ำมันชนิดใด เช่น มีรปู เปน็ รถจกั รยานยนต์ หรอื รถยนต์
4. ปลอมชือ่ น�้ำมนั ทางการค้า
5. ไมม่ ชี ่ือผผู้ ลติ ผ้นู ำ� เขา้ ผูจ้ ำ� หน่าย หรือสถานทต่ี ดิ ตอ่
6. ราคาถูกกว่าทอ้ งตลาด
7. การขายจะขายเร่ ตามสถานท่ีตา่ ง ๆ ไมเ่ ปน็ หลกั แหลง่
8. ฝาปดิ ไม่เรยี บรอ้ ย ฟอยล์ปดิ ฉีกขาด อาจน�ำของเกา่ มาบรรจใุ หม่

8. วธิ ีตรวจสอบน�้ำมันเคร่อื ง 2 จงั หวะ
ข้ันตอนการตรวจสอบนำ้� มนั เครือ่ ง 2 จังหวะ

1. ต้องแสดงเครอ่ื งหมาย มอก.1040-2541
2. ตอ้ งมขี อ้ ความฉลาก
- น�้ำมนั เคร่ืองยนต์เบนซนิ 2 จงั หวะ
- ชอ่ื ทางการคา้
- ปริมาตรสทุ ธิเปน็ ลูกบากศเ์ ดซเิ มตร (ลิตร)
- เดือน ปี หรอื รหสั รนุ่ ทท่ี �ำ
- ชือ่ ผูผ้ ลติ หรือโรงงานทีผ่ ลติ หรือเครือ่ งหมายการค้าที่จดทะเบียน

41ค่มู ือการปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกย่ี วกับน�้ำมนั เชื้อเพลิง

- ชอื่ ยอ่ สำ� หรบั ใชแ้ ทนชอ่ื เตม็ ของชอ่ื ผทู้ ำ� ภาชนะ (ตอ้ งไดร้ บั อนญุ าตจาก สมอ.
ก่อนจงึ นำ� ไปแสดงที่ภาชนะได้

3. ท�ำการปลอมทง้ั หมด
4. ปลอมโดยใชภ้ าชนะบรรจุของจริง แต่น้ำ� มนั เครื่องไม่ใชข่ องแท้
5. แสดงฉลากโดยมเี จตนาหลีกเลี่ยงกฎหมายและจงใจใหผ้ ูบ้ ริโภคเข้าใจผิด
6. ผลิตภณั ฑ์ท่ีผลิตหรือนำ� เข้าไมไ่ ด้รับใบอนุญาต

9. วิธตี รวจสอบน้ำ� มนั หลอ่ ล่ืนใช้แลว้ (น�ำ้ มันเคร่อื งเกา่ )
ตาม พ.ร.บ.วตั ถุอนั ตราย พ.ศ. 2535 เป็นกฎหมายทใี่ ช้ควบคมุ เคมีภณั ฑ์ซง่ึ เปน็

วัตถุอันตรายน้�ำมันหล่อล่ืนใช้แล้ว ตาม พ.ร.บ.วัตถุอันตราย พ.ศ.2535 ซึ่งอยู่ในบัญชี
รายชอ่ื วตั ถอุ นั ตรายของกรมโรงงานอตุ สาหกรรม พ.ศ.2543ลำ� ดบั 44 ประเภทของเสยี เคมี
วัตถุ บัญชี ข ล�ำดบั ที่ 1099-1209

-  ผู้ผลิต ผู้น�ำเข้า ผู้ส่งออก และผู้มีไว้ในครอบครองซึ่งวัตถุอันตราย ชนิดท่ี 3
(น�ำ้ มนั หลอ่ ล่นื ใชแ้ ล้ว) ต้องปฏบิ ัตติ ามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม

-  ผู้ใดมีวัตถุอันตรายชนิดที่ 3 (หล่อลื่นใช้แล้ว) ไว้ในความครอบครองโดยไม่ได้
รบั อนุญาต (เกนิ 20 ลติ ร/20 กก.) วอ.8 โทษจำ� คไุ มเ่ กนิ 2 ปี ปรบั ไมเ่ กนิ 200,000 บาท
หรอื ท้งั จำ� ทง้ั ปรบั

-  ผู้ใดได้รับอนุญาตให้มีวัตถุอันตรายชนิดที่ 3 (น�้ำมันหล่อล่ืนใช้แล้ว)ไม่ปฏิบัติ
ตามเงอ่ื นไขตามท่ีรัฐมนตรีประกาศกำ� หนด ( มเี กนิ ใบอนญุ าต ) วอ.8 โทษจ�ำคกุ ไม่เกนิ 1
ปี ปรับไม่เกนิ 1 แสนบาท หรือทง้ั จ�ำทงั้ ปรับ

ยกเว้น
1. ครอบครองเพื่อการค้าปลกี
2. ครอบครองเพื่อการใช้สอยสว่ นบคุ คล
3. ครอบครองเพอ่ื ใชใ้ นราชการ

42 คู่มอื การปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกย่ี วกบั นำ�้ มันเชอ้ื เพลิง

วิธีการตรวจสอบ
1. ตรวจสอบหนงั สือจดทะเบียนนิติบุคคล
2. ตรวจสอบใบอนุญาตครอบครองวัตถอุ ันตราย (วอ 8)
3. ตรวจสอบใบอนุญาตโรงงานอุตสาหกรรม (รง 4) ประเภท 105 หรือ 106
4. ตรวจสอบใบอนุญาตประกอบกิจการท่ีเป็นอันตรายต่อสุขภาพประเภทสะสม

ผลติ ภณั ฑป์ โิ ตรเลียมเพือ่ การคา้ (อภ 2.)
หมายเหตุ : การด�ำเนินการตามข้อ 7, 8 และ 9 ให้วิเคราะห์ข้อมูลและ

พยานหลกั ฐานทางคดี ขยายผลการสืบสวนจบั กุมเพ่อื ทราบผ้อู ยูเ่ บ้ืองหลงั หรอื เพอื่ ทราบ
การกระทำ� ความผดิ ของบคุ คลขา้ งตน้ เพราะการสง่ั การหรอื การกระทำ� ของกรรมการ หรอื
ผจู้ ดั การ หรอื บคุ คลใดซง่ึ รบั ผดิ ชอบในการดำ� เนนิ งานของนติ บิ คุ คลนน้ั หรอื ในกรณที บ่ี คุ คล
ดังกล่าวมีหน้าท่ีต้องสั่งการหรือกระท�ำการและละเว้นไม่สั่งการหรือไม่กระท�ำการจน
เป็นเหตุให้นิติบุคคลน้ันกระท�ำความผิด (ตาม พ.ร.บ.การค้าน้�ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.2543
มาตรา 60 แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั แิ กไ้ ขเพมิ่ เตมิ บทบญั ญตั แิ หง่ กฎหมายทเ่ี กย่ี วกบั
ความรับผิดในทางอาญาของผู้แทนนิตบิ ุคคล พ.ศ. 2560)

หากเป็นกรณีการใช้อ�ำนาจพนักงานเจ้าหน้าท่ีตาม พ.ร.บ.การค้าน�้ำมันเชื้อเพลิง
พ.ศ.2543 ตามมาตรา 31 มาตรา 32 และ มาตรา 33 เมื่อเสรจ็ สิน้ การตรวจค้นจบั กุม
ให้รีบรายงานเหตุผลและผลการตรวจค้นต่อผู้บังคับบัญชาเหนือขึ้นไปโดยด่วน (ตาม
ป.วิ อาญา มาตรา 92)

43คูม่ ือการปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกยี่ วกบั น�้ำมันเช้ือเพลงิ



บทที่ 4

แนวทางการขอรับเงินสินบน
หรือเงนิ รางวลั

แนวทางการขอรบั เงนิ สนิ บนหรอื เงนิ รางวัล

แนวทางปฏิบัติในการขอรับเงินสินบนหรือเงินรางวัลตามระเบียบของ
กรมสรรพสามติ ในการขอรบั เงนิ สนิ บนหรอื เงนิ รางวลั ในคดจี บั กมุ ผกู้ ระทำ� ผดิ
ตาม พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ. 2560

แนวทางปฏิบัติในการขอรับเงินสินบนหรือเงินรางวัลในคดีจับกุมผู้กระท�ำผิด
ว่าด้วย :

- พ.ร.บ.การคา้ น้ำ� มนั เชอื้ เพลิง พ.ศ. 2543
- พ.ร.บ.ควบคมุ นำ�้ มนั เช้อื เพลงิ พ.ศ. 2542
- พ.ร.บ.วตั ถุอันตราย พ.ศ. 2535
- พ.ร.ก.แก้ไขและป้องกันภาวะขาดแคลนน้�ำมันเช้ือเพลิง พ.ศ.2516 และ
พ.ศ.2547
แนวทางปฏบิ ตั ใิ นการขอรบั เงนิ สนิ บนและหรอื เงนิ รางวลั ตามระเบยี บกรมศลุ กากร
ว่าดว้ ยการจา่ ยเงนิ สนิ บนและรางวลั พ.ศ.2560
แนวทางการเบกิ จา่ ยเงนิ สนิ บนรางวลั และคา่ ใชจ้ า่ ยในการดำ� เนนิ การของหนว่ ยงาน
จากคา่ ปรับท่จี �ำเลยได้ช�ำระค่าปรบั ตามค�ำพพิ ากษาของศาล

46 คมู่ ือการปฏิบัติงานปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกยี่ วกับน�้ำมันเชอ้ื เพลิง

แนวทางปฏิบัติในการขอรับเงินสินบนหรือเงินรางวัลตามระเบียบของ
กรมสรรพสามิต ในการขอรับเงินสินบนหรือเงินรางวัลในคดีจับกุมผู้กระท�ำผิด
ตาม พ.ร.บ. ภาษีสรรพสามติ พ.ศ. 2560

“เงินสินบน” หมายความวา่ เงินทที่ างราชการจา่ ยให้แก่ผ้แู จ้งความนําจบั
“เงินรางวัล” หมายความว่า เงินที่ทางราชการจ่ายให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้จับ และ
เจา้ หนา้ ทส่ี นบั สนนุ
“ผู้แจ้งความน�ำจับ (หรือสายลับ)” หมายความว่า บุคคลท่ีมิใช่เจ้าหน้าท่ีผู้จับ
หรอื เจา้ หนา้ ทสี่ นบั สนนุ ซงึ่ นาํ เบาะแสหรอื เคา้ เงอื่ นแหง่ การกระทาํ ความผดิ ตามกฎหมาย
ว่าด้วยภาษีสรรพสามิต มาแจ้งแก่ผู้รับแจ้งความนําจับ จนทางราชการสามารถลงโทษ
ผกู้ ระทําความผิดได้
“เจ้าพนักงาน” หมายความว่า เจ้าพนักงานสรรพสามิต ซ่ึงมีอํานาจและหน้าที่
จับกุมหรือปราบปรามผู้กระทําความผิดตามกฎหมายว่าด้วยภาษีสรรพสามิต และ
ให้หมายความรวมถึงเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองหรือตํารวจตามประมวลกฎหมาย
วธิ ีพิจารณาความอาญา เฉพาะกรณรี ว่ มจบั กุมกบั เจ้าพนักงานสรรพสามิต
“เจา้ หนา้ ทผ่ี จู้ บั ” หมายความวา่ เจา้ พนกั งานซงึ่ ทาํ หนา้ ทจ่ี บั กมุ รว่ มจบั กมุ สงั่ การ
ใหจ้ บั กมุ และรว่ มวางแผนการจบั กมุ ผกู้ ระทาํ ความผดิ ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยภาษสี รรพสามติ
และใหห้ มายความรวมถงึ ผทู้ าํ การสบื สวน อนั เปน็ ประโยชนโ์ ดยตรงเกยี่ วกบั การจบั กมุ ดว้ ย
“เจ้าหน้าที่สนับสนุน” หมายความว่า เจ้าหน้าที่กรมสรรพสามิตที่ปฏิบัติหน้าที่
สนับสนุนภารกิจอันเป็นประโยชน์เกี่ยวข้องกับคดีความผิดตามกฎหมายว่าด้วยภาษี
สรรพสามิต ได้แก่ เจ้าหน้าที่ดําเนินคดี ผู้มีอํานาจเปรียบเทียบคดี ผู้พิสูจน์ของกลาง
ในคดี นกั วทิ ยาศาสตร์ ผตู้ รวจสอบเอกสารหรอื ผดู้ าํ เนนิ การดา้ นอน่ื ๆ ซง่ึ มสี ว่ นทาํ การใดๆ
อันเป็นประโยชน์เก่ยี วข้องโดยตรงกบั คดคี วามผดิ ตามกฎหมายวา่ ด้วยภาษีสรรพสามิต
ผู้รับแจ้งความนําจับ ไดแ้ ก่
1. อธบิ ดีกรมสรรพสามิต ท่ีปรึกษา(ผทู้ รงคณุ วุฒิ) รองอธิบดกี รมสรรพสามติ
2. ผู้อํานวยการสํานักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม ผู้เช่ียวชาญเฉพาะ
ด้านการตรวจสอบ ภาษี ผู้เช่ียวชาญเฉพาะด้านการตรวจสอบสรรพสามิต ผู้อํานวยการ
สว่ นสบื สวนและประมวลหลกั ฐาน ผอู้ าํ นวยการสว่ นปอ้ งกนั และปราบปราม สาํ นกั ตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปราม

47ค่มู อื การปฏบิ ตั ิงานปราบปรามการกระทำ� ผิดเกย่ี วกบั นำ�้ มันเชอื้ เพลงิ

3. ผอู้ าํ นวยการสาํ นกั งานสรรพสามติ ภาค ผอู้ าํ นวยการสว่ นกฎหมาย ผอู้ าํ นวยการ
ส่วนตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม สํานกั งานสรรพสามิตภาค

4. สรรพสามิตพน้ื ที่
5. สรรพสามติ พน้ื ทส่ี าขา

กรณีมีผู้แจ้งความน�ำจับ หรือสายลับ (ผู้แจ้งความน�ำจับได้ร้อยละ 20

แต่ไม่เกนิ คดีละ 5,000,000 บาท ผ้จู บั กมุ ได้ร้อยละ 20 แตไ่ มเ่ กินคดลี ะ 5,000,000 บาท )

ขั้นตอนกอ่ นทำ� การจบั กมุ
กรณีไม่เร่งด่วน ให้ชุดจับกุมพาผู้แจ้งความน�ำจับท�ำบันทึกไว้กับเจ้าหน้าที่
สรรพสามติ พน้ื ท่ตี ามระเบยี บ เพ่ือแสดงเจตจำ� นงในการขอรับเงนิ สินบนนำ� จับ
กรณีเร่งด่วน จ�ำเป็นต้องจับกุมผู้กระท�ำผิดโดยด่วน ซึ่งถ้าร้ังรอไว้ผู้กระท�ำผิด
อาจหลบหนีไปได้ และเป็นกรณีท่ีผู้แจ้งความน�ำจับต้องการขอรับเงินสินบน แต่มิอาจ
แจง้ ความตอ่ ผรู้ บั แจง้ ความนำ� จบั ตาม (1-5) ไดท้ นั ทว่ งที ใหแ้ จง้ ตอ่ เจา้ พนกั งานฝา่ ยปกครอง
หรือต�ำรวจ ซึ่งมีอ�ำนาจจับกุมผู้กระท�ำผิดตาม ป.วิอาญาได้ และก่อนที่เจ้าพนักงาน
ฝา่ ยปกครองหรอื ตำ� รวจซงึ่ ไดร้ บั แจง้ ความนาํ จบั ดงั กลา่ วจะดาํ เนนิ การใหม้ กี ารจบั กมุ ใหแ้ จง้
ทางโทรศัพท์ หรือทางโทรสาร หรือโดยวิธีการอ่ืนใดต่อผู้รับแจ้งความนําจับตาม (1-5)
พร้อมท้ังจัดทําหลักฐานการรับแจ้งความเป็นหนังสือโดยระบุลักษณะการกระทําผิด
รายละเอยี ดเกยี่ วกบั ชอ่ื บคุ คล(ถา้ ม)ี สถานที่วนั เวลาทรี่ บั แจง้ เสรจ็ แลว้ ลงลายมอื ชอื่ ตาํ แหนง่
ของผู้รับแจ้งความนาํ จับ ถ้าผู้แจ้งความนาํ จับไม่ประสงค์จะเปิดเผยช่ือให้พิมพ์ลายนิ้วมือ
ไวเ้ ปน็ หลกั ฐาน แตถ่ า้ ไมป่ ระสงคจ์ ะปดิ เปน็ ความลบั ใหผ้ แู้ จง้ ความนาํ จบั เขยี นชอื่ ทอ่ี ยขู่ อง
ตนเองและลงลายมอื ช่ือหรือพมิ พล์ ายนวิ้ มือไว้เปน็ หลกั ฐาน ทั้งนี้ ให้ผู้รับแจ้งความนาํ จับ
ทําสําเนา 1 ชุด มอบให้ผู้แจ้งความนําจับไว้เป็นหลักฐาน และเสนอให้ผู้บังคับบัญชา
ช้ันเหนอื ขนึ้ ไปรบั รองในใบแจง้ ความนําจบั โดยดว่ น
ข้นั ตอนการจับกุม ให้ด�ำเนินการตาม ป.วอิ าญา
ขน้ั ตอนหลงั การจบั กมุ นำ� ตวั ผตู้ อ้ งหาพรอ้ มดว้ ยของกลางนำ� สง่ พนกั งานสอบสวน
ท้องท่ดี ำ� เนินคดี

48 คู่มือการปฏิบัติงานปราบปรามการกระท�ำผดิ เก่ียวกบั นำ้� มันเช้ือเพลงิ

กรณีผตู้ อ้ งหารบั สารภาพและยินยอมเสยี คา่ ปรบั
พนักงานสอบสวนน�ำตัวผู้ต้องหาพร้อมด้วยของกลางตัวอย่างบางส่วนส่ง

กรมสรรพสามติ เพอื่ ตรวจพสิ จู นท์ ก่ี องวเิ คราะหข์ องกลางสรรพสามติ วา่ ของกลางทจ่ี บั กมุ
เปน็ นำ้� มนั ประเภทใด ชนดิ ใด และตอ้ งเสยี ภาษใี นอตั ราพกิ ดั ของสรรพสามติ จำ� นวนเทา่ ใด
หลงั จากตรวจพสิ จู นแ์ ลว้ จงึ นำ� ผลตรวจพสิ จู นส์ ง่ ใหส้ รรพสามติ พนื้ ทท่ี ำ� การเปรยี บเทยี บปรบั
ใหช้ ุดจบั กุมตดิ ตามผล และยน่ื คําขอรับเงินรางวลั โดยใช้แบบ รว. 4 และเอกสารหลกั ฐาน
ประกอบคาํ ขอรับเงินรางวัล ดงั ต่อไปนี้

1. สําเนาบันทึกการจับกุม หรือสําเนาบันทึกการแจ้งข้อกล่าวหาซ่ึงเจ้าหน้าท่ี
รับรองแลว้ แล้วแต่กรณี

2. สําเนารายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางในคดี สําหรับคดีท่ีมีการตรวจพิสูจน์
ของกลางในคดี ซง่ึ เจ้าหน้าที่รบั รองแลว้

3. รายงานการจับกุมของเจ้าหนา้ ทผ่ี ู้จบั ตามแบบ รว. 7
4. ตารางการแบ่งจ่ายเงินสินบนเงนิ รางวลั ตามแบบ รว. 8
5. ใบมอบฉันทะ ตามแบบ รว. 9 กรณีทม่ี กี ารมอบฉนั ทะให้บคุ คลหนึ่งบคุ คลใด
เปน็ ผรู้ บั เงนิ รางวัล พร้อมด้วยสาํ เนาบตั รประจาํ ตัวประชาชนหรือเอกสารที่มีรูปถา่ ยและ
เลขประจาํ ตวั ประชาชนซง่ึ ทางราชการเปน็ ผอู้ อกให้ ของผมู้ อบฉนั ทะและผรู้ บั มอบฉนั ทะ
ทร่ี บั รองสําเนาถูกต้องแล้ว
6. สาํ เนาใบเสรจ็ รับเงนิ คา่ ปรบั ของกรมสรรพสามติ ซ่งึ เจ้าหนา้ ที่รับรองแลว้

กรณผี ู้ตอ้ งหาไม่รับสารภาพ
พนักงานสอบสวนรวบรวมพยานหลักฐานท�ำส�ำนวนส่งฟ้องผู้ต้องหาต่อศาลตาม

ปกติ และเมอ่ื ศาลมีคำ� พพิ ากษาตดั สินวา่ จ�ำเลยมโี ทษจ�ำคุกหรือปรบั (หากศาลมีค�ำสงั่ ให้
จำ� คกุ จำ� เลย และจำ� เลยไมม่ เี งนิ ชำ� ระคา่ ปรบั กไ็ มส่ ามารถเบกิ เงนิ รางวลั หรอื สนิ บนนำ� จบั ได)้
หากจำ� เลยช�ำระคา่ ปรบั ตามคำ� พพิ ากษาของศาล ก็ใหช้ ุดจบั กมุ นำ� เอกสารหลกั ฐานยืน่ ขอ
เบกิ เงนิ รางวลั และสนิ บนจากสรรพสามติ พน้ื ที่ โดยยนื่ คาํ ขอรบั เงนิ รางวลั โดยใชแ้ บบ รว. 5
และเอกสารหลักฐานประกอบคําขอรบั เงนิ รางวัล ดงั ต่อไปนี้

1. สําเนาบันทึกการจับกุม หรือสําเนาบันทึกการแจ้งข้อกล่าวหาซึ่งเจ้าหน้าที่
รับรองแล้ว แล้วแตก่ รณี

49คู่มอื การปฏบิ ตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ียวกับนำ�้ มันเชอ้ื เพลงิ