คู่มือการปฏิบัติงานปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับน้ำมันเชื้อเพลิง

บทที่ 7

การตรวจสอบคณุ ภาพ
น้�ำมนั เชอ้ื เพลงิ

ชดุ ตรวจสอบคณุ ภาพนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ มหี นา้ ทใี่ นการตรวจสอบคณุ ภาพนำ�้ มนั
เชอ้ื เพลงิ จากสถานบี รกิ ารนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ รถ เรอื ขนสง่ นำ�้ มนั รวมทงั้ หาขา่ ว
ผูก้ ระทำ� ความผิดเก่ียวกบั น้ำ� มันเชอื้ เพลงิ ในเขตพนื้ ท่ีรับผดิ ชอบ

1. ขดี ความสามารถยนต์ตรวจสอบคุณภาพน�ำ้ มัน
รถยนต์ตรวจสอบคุณภาพน้�ำมันเป็นรถยนต์พร้อมเครื่องมือในการตรวจสอบ

คณุ ภาพนำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ โดยมเี จา้ หนา้ ทท่ี เ่ี ปน็ นกั วทิ ยาศาสตรข์ องสำ� นกั งานพสิ จู นห์ ลกั ฐาน
เปน็ ผคู้ วบคมุ ดู และภายในรถยนตต์ รวจสอบคณุ ภาพประกอบด้วยเครอ่ื งมือวิทยาศาสตร์
ดังนี้

1.1 เครื่องตรวจหาคา่ ความถว่ งจำ� เพาะของน้�ำมนั
1.2 เครอ่ื งกล่ันลำ� ดบั ส่วนอตั โนมัติ
1.3 เครอ่ื งตรวจหาค่าออกเทนในนำ�้ มันเชอ้ื เพลิง
1.4 เคร่ืองตรวจหาคา่ ก�ำมะถนั ในน�ำ้ มนั เช้อื เพลิง
1.5 เครื่องตรวจหาจุดวาบไฟในน�ำ้ มันเชอื้ เพลิง
1.6 เครอ่ื งตรวจหาปรมิ าณไบโอดีเซล
1.7 เครื่องตรวจสาร Marker ในนำ้� มันดเี ซล
โดยผลการตรวจคณุ ภาพน้ำ� มนั เช้อื เพลิงน้นั เป็น ผลการตรวจสอบเบือ้ งตน้ หาก
ตอ้ งการใชผ้ ลการตรวจสอบในชนั้ การแจง้ ขอ้ กลา่ วหาจำ� เปน็ ตอ้ งสง่ นำ้� มนั ตวั อยา่ งเขา้ ตรวจ
สอบคณุ ภาพ ณ กรมธรุ กจิ พลงั งาน เพอ่ื ยนื ยันผลการตรวจสอบ อีกช้นั หน่งึ

102 คมู่ อื การปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเกีย่ วกับนำ้� มันเชอ้ื เพลงิ

2. น�ำ้ มันเชือ้ เพลิงที่จ�ำหน่ายในสถานบี รกิ ารนำ้� มนั เชือ้ เพลิงในปจั จุบนั

น�้ำมนั เบนซินและน�ำ้ มันแกส๊ โซฮอล์
เปน็ เช้ือเพลงิ ทใ่ี ช้กบั เครือ่ งยนต์เบนซิน โดยใช้การจดุ ระเบิดทหี่ วั เทยี น
2.1 นำ�้ มนั เบนซนิ 95 (Gasoline) โดยกรมธุกจิ พลังงานก�ำหนดให้น�ำ้ มนั เบนซิน
95 มสี เี หลอื ง เปน็ นำ้� มนั ทไี่ ดจ้ ากกระบวนการกลน่ั นำ้� มนั ดบิ ซง่ึ นำ้� มนั เบนซนิ ทไี่ ดจ้ ะมกี าร
เพมิ่ ค่าออกเทน โดยใช้สาร Methy Tertiary Buty Ether หรอื เรียกว่า MTBE
2.2 น�้ำมันแก๊สโซฮอล์ (Gasohol) หมายความว่า น้�ำมันเชื้อเพลิงที่ได้จากการ
ผสมน้�ำมนั เบนซนิ พ้นื ฐานกับเอทานอลแปลงสภาพ
น�้ำมันเบนซินพื้นฐาน หมายความว่า น�้ำมันเบนซินส�ำหรับใช้ผสมกับเอทานอล
แปลงสภาพเพือ่ ผลติ เป็นแกส๊ โซฮอล์
เอทานอลแปลงสภาพ (Denature Ethanol) หมายความว่า เอทานอล (ความ
บรสิ ุทธ์ 99.5 % ) ทีไ่ ด้ผสมกบั น�้ำมนั เช้อื เพลิงตามสูตรการแปลงสภาพทก่ี รมสรรพสามติ
ก�ำหนด สำ� หรบั ใช้ผสมกบั น�้ำมันเบนซินพืน้ ฐานเพ่ือผลติ เปน็ นำ�้ มันแก๊สโซฮอล์
2.2.1 น�้ำมันแก๊สโซฮอล์ อี10 คือน้�ำมันแก๊สโซฮอล์ที่ได้จากการผสมน�้ำมัน
เบนซินพ้นื ฐานกับเอทานอลแปลงสภาพ ในสัดสว่ น 90 ต่อ 10 โดยปรมิ าตร แบง่ ออกเปน็
2 ประเภท ไดแ้ ก่
น�้ำมนั แก๊สโซฮอล์ อี 10 มี สีเขยี ว ออกเทน 91
นำ้� มันแก๊สโซฮอล์ อี 10 มี สีส้ม ออกเทน 95
2.2.2 นำ้� มันแกส๊ โซฮอล์ อี 20 มี สนี ำ้� ตาล คือ น�ำ้ มนั แก๊สโซฮอลท์ ี่ไดจ้ ากการ
ผสมนำ้� มนั เบนซินพื้นฐานกับเอทานอลแปลงสภาพ ในสดั ส่วน 80 ต่อ 20 โดยปริมาตร
2.2.3 น้�ำมันแกส๊ โซฮอล์ อี 85 มี สมี ่วง คือ น�้ำมนั แก๊สโซฮอลท์ ีไ่ ด้จากการ
ผสมนำ�้ มันเบนซินพน้ื ฐานกบั เอทานอลแปลงสภาพ ในสดั สว่ น 15 ต่อ 85 โดยปริมาตร

น�ำ้ มันดเี ซล
ตามประกาศกรมธรุ กจิ พลงั งาน เรอ่ื ง กำ� หนดลกั ษณะและคณุ ภาพของนำ้� มนั ดเี ซล
พ.ศ. 2562 ได้กำ� หนดน�้ำมันดีเซล เป็น 2 กลุม่ คอื
1. น้�ำมันดีเซลหมุนเร็ว เป็นเช้ือเพลิงที่ใช้งานกับเครื่องยนต์ดีเซลที่มีความเร็ว

103คมู่ ือการปฏิบตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผดิ เกี่ยวกับนำ�้ มันเช้อื เพลงิ

รอบสงู มคี วามเรว็ เกนิ 1,000 รอบตอ่ นาทขี น้ึ ไป ซงึ่ มหี ลกั การทำ� งานโดยอดั อากาศใหร้ อ้ น
แล้วฉีดพ่นน้�ำมันให้เกิดการเผาไหม้ภายในเคร่ืองยนต์ และให้พลังงานออกมาขับเคลื่อน
เครื่องยนต์ แบง่ ออกเปน็ 2 ประเภท ได้แก่

(1.1) น�้ำมันดีเซลหมุนเร็วธรรมดา มีสีเหลือง หมายถึงนำ�้ มันดีเซลหมุนเร็วท่ีมี
ปรมิ าณ ไบโอดเี ซลประเภทเมทลิ เอสเทอรข์ องกรดไขมนั (Methyl ester of fatty acid)
ผสมอยู่ ไม่ตำ�่ กวา่ 6.6 และ ไม่สงู กวา่ 7 รอ้ ยละโดยปริมาตร โดยกรมธุกจิ พลังงานกำ� หนด
ใหน้ ำ�้ มันดีเซลหมนุ เร็วธรรมดา

(1.2) น้ำ� มนั ดเี ซลหมนุ เรว็ ธรรมดา บี 10 สนี ้�ำเงิน หมายถึงน�้ำมันดเี ซลหมนุ เรว็
ทม่ี ปี รมิ าณ ไบโอดเี ซลประเภทเมทลิ เอสเทอรข์ องกรดไขมนั (Methyl ester of fatty acid)
ผสมอยู่ ไมต่ �ำ่ กวา่ 9 และไม่สงู กวา่ 10 รอ้ ยละโดยปริมาตร โดยกรมธกุ ิจพลังงานก�ำหนด
ให้นำ�้ มันดเี ซลหมุนเรว็ ธรรมดา บี 20 มี

(1.3) นำ�้ มนั ดเี ซลหมนุ เรว็ ธรรมดา บี 20 สแี ดง หมายถงึ นำ้� มนั ดเี ซลหมนุ เรว็ ทมี่ ี
ปริมาณ ไบโอดเี ซลประเภทเมทลิ เอสเทอรข์ องกรดไขมนั (Methyl ester of fatty acid)
ผสมอยู่ ไมต่ ่ำ� กวา่ 19 และไม่สงู กว่า 20 ร้อยละโดยปรมิ าตร โดยกรมธกุ จิ พลงั งานก�ำหนด
ให้น้ำ� มนั ดีเซลหมนุ เร็วธรรมดา บี 20 มี

ไบโอดีเซล คือผลิตภัณฑ์ที่เป็นสารประกอบเอสเตอร์ของกรดไขมัน ที่ได้จากน�ำ
น้ำ� มนั พืช น�้ำมนั สตั ว์ มาทำ� ปฏิกริ ิยาทรานสเ์ อสเทอรฟิ ิเคชั่นกับแอลกอออล์ (ส่วนใหญใ่ ช้
เมทานอล) ดังนัน้ น�ำ้ มนั ท่ไี ดจ้ ากพืชหรอื สตั ว์ซึ่งยงั ไม่ผา่ นการท�ำปฏิกริ ิยาปลี่ยนโครงสรา้ ง
เป็นสารประกอบเอสเทอร์ จึงไมถ่ อื เปน็ ไบโอดเี ซล

2. น้�ำมันดีเซลหมุนช้า สีน้�ำตาล เป็นเช้ือเพลิงท่ีใช้งานกับเครื่องยนต์ดีเซลท่ีมี
ความเรว็ รอบตำ่� ไม่เกิน 1,000 รอบต่อนาที สว่ นใหญ่ใช้กับเรอื เดินสมทุ ร (ไม่มจี ำ� หนา่ ย
ในสถานบี รกิ ารนำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ แตม่ กี ารกำ� หนดลกั ษณะและคณุ ภาพไวใ้ นแนบทา้ ยประกาศ
กรมธรุ กจิ พลงั งานฯ)

ส�ำหรับน�้ำมันดีเซลหมุนเร็วตามโครงการจ�ำหน่ายน�้ำมันดีเซลส�ำหรับชาวประมง
ในเขตต่อเนื่องของราชอาณาจักรและโครงการช่วยเหลือน�้ำมันให้ชาวประมง จะมี
คุณลักษณะและคุณภาพไม่เป็นไปตามตารางหมายเลข 1 แนบท้ายประกาศเฉพาะข้อ
ก�ำหนดดังต่อไปน้ี ขอ้ หนง่ึ ข้อใดหรือหลายขอ้ กไ็ ด้

• ปริมาณปรมิ าณไบโอดีเซลประเภทเมทลิ เอสเทอรข์ องกรดไขมัน
• ปรมิ าณกำ� มะถัน แต่ท้ังนีต้ ้องไม่สูงกว่าร้อยละ 0.7 โดยนำ�้ หนกั

104 ค่มู อื การปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเกีย่ วกบั น�้ำมนั เชอ้ื เพลิง

• อุณหภูมิของสว่ นท่ีกลน่ั ได้โดยปรมิ าตรในอัตราร้อยละเก้าสบิ แตท่ ้ังนต้ี อ้ งไมส่ งู
กวา่ 370 องศาเซลเซียส

• สี
• น�้ำมันดีเซลหมุนเร็วตามโครงการจ�ำหน่ายน�้ำมันดีเซลส�ำหรับชาวประมงในเขต

ต่อเน่อื งของราชอาณาจกั ร ต้องเป็น สีเขียว(เขม้ )
• น�ำ้ มนั ดีเซลหมนุ เร็วตามโครงการชว่ ยเหลือน�้ำมนั ใหช้ าวประมง ตอ้ งเปน็ สีม่วง

3. วิธีการเข้าตรวจสอบคุณภาพน้�ำมัน ณ สถานีบริการร่วมกับชุดปฏิบัติการ
ของ ศปนม.ตร.

เมอ่ื เขา้ ตรวจ ณ สถานบี รกิ ารตอ้ งแจง้ ใหก้ บั ผปู้ ระกอบการหรอื ผดู้ แู ลสถานบี รกิ าร
ทราบ และขอตัวอย่างน้�ำมันเช้ือเพลิงท่ีมีจ�ำหน่ายในสถานีบริการ โดยน�ำตัวอย่างน้�ำมัน
จากหัวจ่ายน้�ำมัน หรือท่ีบรรจุน้�ำมันเชื้อเพลิง ลงในกระบอกตวงขนาด 500 มล. เพื่อ
ท�ำการตรวจสอบ

3.1 วิธีการตรวจสอบน้�ำมนั เบนซนิ และน�้ำมันกลมุ่ แก๊สโซฮอล์
3.1.1 ลกั ษณะทว่ั ไปทป่ี รากฏ (Appearance) นำ้� มนั เบนซนิ และนำ้� มนั กลมุ่
แกส๊ โซฮอล์ เปน็ ของเหลวใส ไม่แยกชนั้ ไม่ข่นุ และไม่มสี ารแขวนลอย
3.1.2 สี (Colour) ตามประกาศกรมธุรกิจพลังงานได้มีการก�ำหนดสีของ
น้�ำมันเชื้อเพลิง ท่ีจ�ำหน่ายในสถานีบริการให้มีความแตกต่างกันเพ่ือให้ผู้ใช้รถสามารถ
จ�ำแนกความแตกต่างของน�้ำมันเช้ือเพลิงแต่ละชนิดและสามารถตรวจสอบได้ โดยสีของ
น้�ำมันเช้ือเพลงิ ต้องอยภู่ ายใตข้ ้อก�ำหนดของกรมธุรกจิ พลงั งานดงั น้ี

น้ำ� มันเชอื้ เพลงิ ชนิดของสี

น้ำ� มนั เบนซิน 95 เหลอื ง
น�ำ้ มันแกส๊ โซฮอล์อี 10 ออกเทน 91 เขยี ว
นำ้� มนั แก๊สโซฮอล์อี 10 ออกเทน 95 สม้
นำ้� ตาล
น�้ำมนั แก๊สโซฮอลอ์ ี 20 ม่วง
นำ้� มนั แก๊สโซฮอล์อี 85

105คมู่ ือการปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกย่ี วกับน�ำ้ มันเชือ้ เพลิง

3.1.3 วัดค่าความถ่วง เอพีไอ (API Gravity) ที่ อุณหภูมิ 60 องศา
ฟาเรนไฮด์ หรอื 15.6 องศาเซลเซียส

ค่าความถ่วงเอพีไอ หมายถึง หน่วยวัดความหนาแน่นน�้ำมันดิบเม่ือเทียบกับ
น�้ำท่ีก�ำหนดโดยสถาบันปิโตรลียมแห่งสหรัฐอเมริกา (The American Petroleum
Institute ) เปน็ คา่ ทแี่ สดงความหนกั เบาของนำ�้ มนั สามารถวดั ไดโ้ ดยใชเ้ ครอ่ื งมอื ทเี่ รยี กวา่
ไฮโดรมิเตอร์ (Hydrometer) เพือ่ ตรวจสอบหาคา่ ความถ่วงจำ� เพาะของน้�ำมันเชอ้ื เพลิง

ค่าความถ่วง เอพีไอ ของน�้ำมันเบนซินและกลุ่มแก๊สโซฮอล์จะใช้ไฮโดรมิเตอร์
(จะมีท้ังชนิดที่มีเทอร์โมมิเตอร์อยู่ในตัวและมีเทอร์โมมิเตอร์แยกต่างหาก) ช่วงท่ีใช้วัด
คือ 49 – 61 หรอื 59 – 71 เทอรโ์ มมิตอรช์ ่วง อณุ หภมู ิ 0 – 150 องศาฟาเรนไฮด์ หรือ
300 องศาเซลเซียส หลังจากนั้นเปิดตารางแปลงค่า หรือสามารถใช้ เคร่ืองตรวจหาค่า
ความถ่วงจ�ำเพาะของน�้ำมันแบบอัตโนมตั ิ

| เคร่ืองตรวจหาค่าความถว่ งจำ� เพาะของน�ำ้ มนั | ไฮโดรมเิ ตอร์
แบบอตั โนมัติ
106 คู่มอื การปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกย่ี วกับน้ำ� มนั เช้ือเพลิง

3.1.4 การกล่ัน (Distillation) เป็นการตรวจหาอุณหภูมิจุดเดือด และ
อณุ หภูมขิ องการระเหยทปี่ รมิ าตรตา่ งๆของนำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ (ทดสอบตามวธิ กี ารมาตรฐาน
ASTM D86) ซึ่งค่าการกลัน่ ในแตล่ ะช่วงจะมีผลตอ่ เครอ่ื งยนต์ เช่น

• ทกี่ ารระเหยในอตั รารอ้ ยละ 10 โดยปรมิ าตร เปน็ จดุ ทจ่ี ะทำ� ใหก้ ารตดิ เครอ่ื งยนต์
ยากหรือง่าย ถ้าสูงเกินไปเคร่ืองยนต์ติดยาก จึงมีข้อก�ำหนดจุดสูงสุดไว้ แต่ถ้า
ต่�ำมากไปก็จะทำ� ให้เกิด Vapor Lock ไดง้ า่ ย

• ที่การระเหยในอัตราร้อยละ 50 โดยปริมาตร เป็นจุดท่ีจะท�ำให้การอุ่นเคร่ือง
ท�ำได้เร็ว การกระจาย ไอน้�ำมันไปยังกระบอกสูบต่างๆ เป็นไปอย่างสม่�ำเสมอ
และปรบั สว่ นผสมของนำ้� มนั กับอากาศได้ถูกตอ้ งตลอดเวลา ทำ� ให้เรง่ เครอ่ื งไดด้ ี
เครอื่ งยนตม์ พี ลังงานสูง จึงมกี ารก�ำหนดจดุ ตำ�่ สุดและสูงสดุ

• ท่ีการระเหยในอัตราร้อยละ 90 โดยปริมาตร ได้ก�ำหนดจุดสูงสุดไว้เพ่ือให้ได้
พลงั งานสงู สุดและประหยดั เชื้อเพลงิ

• จดุ เดอื ดสุดทา้ ย (End point) และสว่ นท่เี หลอื จากการกล่ัน (Residue) มีการ
ก�ำหนดจุดสูงสุดไว้ เพื่อกันมิให้มีน�้ำมันที่ไม่เผาไหม้ละลายลงในถังน�้ำมันเคร่ือง
มากเกินไป ท�ำใหเ้ กดิ การสูญเสียและนำ�้ มันเครอ่ื งเส่ือม

ดงั นนั้ กรมธรุ กจิ พลงั งานจงึ ไดม้ กี ารกำ� หนดลกั ษณะและคณุ ภาพของนำ้� มนั เบนซนิ
และนำ้� มนั แกส๊ โซฮอลแ์ ตล่ ะชว่ งไวด้ งั นี้

อัตราการระเหย ชว่ งอณุ หภมู ิ
ไมต่ ่ำ� กวา่ 35 และไมส่ งู กว่า 45 องศาเซลเซยี ส
อุณหภมู กิ ารระเหย
ท่หี ยดแรก (IBP) ไม่สูงกวา่ 70 องศาเซลเซียส
อุณหภูมิการระเหย ไมต่ ำ่� กว่า 70 และไม่สงู กว่า 110 องศาเซลเซยี ส
ในอตั ราร้อนละ 10
อุณหภูมิการระเหย ไมส่ ูงกวา่ 170 องศาเซลเซียส
ในอัตราร้อนละ 50 ไมส่ ูงกวา่ 200 องศาเซลเซยี ส
อณุ หภมู กิ ารระเหย
ในอัตรารอ้ นละ 90
จดุ เดอื ดสดุ ทา้ ย

107คู่มอื การปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกย่ี วกบั นำ้� มันเชอื้ เพลงิ

และสว่ นทเ่ี หลอื จากการกลน่ั (Residue) ตอ้ งไมส่ งู กวา่ 2.0 รอ้ ยละโดยปริมาตร
โดยในการทดสอบใหท้ ดสอบตามวธิ ีการมาตรฐาน ASTM D86

| เครือ่ งกล่ันล�ำดับส่วนอตั โนมัติ | เคร่ืองตรวจหาค่าออกเทน

3.1.5 คา่ ออกเทน และปรมิ าณเอทานอล เปน็ การตรวจสอบโดใช้เทคนิค
Mid – IR Spectrometric Analyzer โดยเป็นการตรวจสอบเบื้องต้น screening test
ซ่ึงวิธีดังกล่าวสามารถแสดงผลของ ค่าออกเทน ปริมาณแอลกอฮอล์ (เอทานอล และ
เมทานอล) ปริมาณ MTBE

ค่าออกเทน ( Octane number) คือค่าท่ีแสดงถึงความต้านทานการน็อคของ
เช้ือเพลิงในเครื่องยนต์ หรือค่าที่แสดงถึงความสามารถในการต้านทานการจุดระเบิด
กอ่ นเวลาทก่ี ำ� หนดในเครอื่ งยนตเ์ บนซนิ เชน่ คา่ ออกเทนสงู จะมคี วามตา้ นทานการนอ็ กของ
เคร่อื งยนต์สูง ซงึ่ ไมเ่ ก่ยี วกับความแรงของเครือ่ งยนต์

ดังน้นั รถยนตห์ รือรถจักรยานยนต์ แต่ละรนุ่ แตล่ ะยี่หอ้ ควรเลอื กใช้น้ำ� มนั เบนซนิ
หรือน�้ำมันแก๊สโซฮอล์ให้เหมาะสมกับเครื่องยนต์ โดยส่วนใหญ่ผู้ผลิตรถยนต์และ
รถจักรยานยนต์จะกำ� หนดไว้อยแู่ ลว้

กรมธุรกิจพลังงานได้มีการก�ำหนดลักษณะและคุณภาพของน้�ำมันเบนซินและ
น�้ำมันแก๊สโซฮอล์ไวด้ งั นี้

108 คมู่ ือการปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระทำ� ผิดเก่ียวกับนำ�้ มนั เชื้อเพลงิ

ตารางแสดงคา่ ออกเทน ค่าออกเทน

ชนิดของนำ�้ มันเช้อื เพลงิ ไม่ต�ำ่ กวา่ 94.6
น้�ำมันเบนซนิ ไม่ต�่ำกวา่ 90.6
ไม่ตำ�่ กว่า 94.6
น้�ำมันแก๊สโซฮอล์อี 10 ออกเทน 91 ไมต่ �ำ่ กวา่ 94.6
นำ้� มันแกส๊ โซฮอลอ์ ี 10 ออกเทน 95 ไม่ตำ่� กวา่ 94.6

น�ำ้ มนั แกส๊ โซฮอลอ์ ี 20
นำ�้ มันแกส๊ โซฮอลอ์ ี 85

ตารางแสดงปรมิ าณแอลกอฮอล์(เอทานอล และเมทานอล)

น�ำ้ มันเช้อื เพลิง ขอ้ กำ� หนดปริมาณเอทานอล ขอ้ กำ� หนดปริมาณเมทานอล

นำ้� มันเบนซิน ไมม่ ี ไมม่ ี
น�ำ้ มนั แกส๊ โซฮอล์อี 10 9 - 10 ไมม่ ี

ออกเทน 91 9 - 10 ไมม่ ี
น้�ำมนั แก๊สโซฮอลอ์ ี 10
19 - 20 ไม่มี
ออกเทน 95 ไม่ต�่ำกว่า 75 0.5
น้ำ� มันแกส๊ โซฮอล์อี 20
นำ้� มนั แก๊สโซฮอลอ์ ี 85

น้�ำมันแก๊สโซฮอล์ E85 ไม่สามารถตรวจสอบปริมาณของเอทานอลด้วยวิธีการนี้
ไดโ้ ดยตรงเนอ่ื งมปี รมิ าณเอทานอลไมอ่ ยใู่ นช่วงทเี่ ครอื่ งมือสามารถตรวจวดั ไดโ้ ดยตรง

109คู่มือการปฏิบตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผิดเกี่ยวกับน้ำ� มันเช้ือเพลงิ

3.2 วิธกี ารตรวจสอบน้ำ� มันดีเซลหมุนร็ว
3.2.1 ลักษณะท่ัวไป น�้ำมันดีเซลหมุนเร็ว แบ่งออกเป็น น�้ำมันดีเซล
หมุนเร็วB7 น้�ำมันดีเซลหมุนเร็วฺB10 น�้ำมันดีเซลหมุนเร็วB20 โดยต้องเป็นน�้ำมันท่ีเป็น
ของเหลวใสไมแ่ ยกชนั้ ไม่ข่นุ ไม่มตี ะกอน และไม่มสี ารแขวนลอย

3.1.2 สี กรมธุรกิจพลังงานได้มีการก�ำหนดลักษณะและคุณภาพน�้ำมัน
เชื้อเพลิงให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งประเทศโดยได้มีการก�ำหนดสีของน้�ำมันเชื้อเพลิง
แตล่ ะชนดิ โดยการตรวจสอบใหผ้ ตู้ รวจสอบนำ้� มนั ทตี่ รวจทำ� การตรวจสอบมคี วามสอดคลอ้ ง
กับสีของน้�ำมันเช้ือเพลิงที่จ�ำหน่ายอยู่หรือไม่ โดยสีของน�้ำมันเช้ือเพลิงต้องอยู่ภายใต้
ข้อก�ำหนดของกรมธุรกิจพลงั งาน

น้ำ� มนั เชอื้ เพลิง สี

น�้ำมนั ดีเซลหมนเร็วB7 เหลอื ง
น้ำ� มันดเี ซลหมนเร็วB10 น�้ำเงิน
น้�ำมนั ดีเซลหมนเรว็ B20 แดง

3.2.3 คา่ ความถว่ ง เอพไี อ (API Gravity) คา่ ความถว่ ง เอพไี อ ของนำ�้ มนั ดเี ซล
ควรอยู่ในชว่ ง 31 และไม่ควรสูงเกนิ กวา่ 44 และมคี ่าความถ่วงจ�ำเพาะท่ี 15.6/15.6 C
(Specific Gravity)

| เคร่อื งตรวจหาค่าความถว่ งจำ� เพาะของน้�ำมนั | ไฮโดรมเิ ตอร์
แบบอตั โนมตั ิ
110 คูม่ ือการปฏิบัติงานปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกย่ี วกบั นำ�้ มนั เชอื้ เพลิง

3.2.3 การกล่ัน เป็นการทดสอบอุณหภูมิจุดเดือด หรืออัตราการระเหยที่
ปรมิ าตรตา่ งๆของนำ้� มนั ตามก�ำหนดของประกาศกรมธุรกิจพลังงานเร่ืองคณุ ลกั ษณะของ
น�้ำมนั ดเี ซล ณ อัตราการลระเหยทีร่ ้อยละ 90 โดยปรมิ าตร

| เครอื่ งกลั่นล�ำดับส่วนอัตโนมตั ิ | เคร่อื งตรวจหาจุดวาบไฟ

3.2.4 จดุ วาบไฟ เปน็ การหาจดุ วาบไฟของนำ้� มนั ดเี ซลหมนุ เรว็ ตามกำ� หนดของ
ประกาศกรมธรุ กจิ พลงั งานเรอ่ื งคณุ ลกั ษณะของนำ้� มนั ดเี ซล โดยจดุ วาบไฟของนำ�้ มนั ดเี ซล
หมนุ เรว็ ทง้ั นำ้� มันดเี ซลหมนเรว็ B7 น้ำ� มนั ดีเซลหมุนเร็วฺB10 น้�ำมันดเี ซลหมนุ เร็วB20 นน้ั
ไม่ควรตำ�่ กว่า 52 องศาเซลเซียส

3.2.5 ปรมิ าณคา่ กำ� มะถนั เป็นการหาปรมิ าณก�ำมะถนั ในนำ้� มันดีเซลหมุนเรว็
ตามกำ� หนดของประกาศกรมธรุ กจิ พลงั งานเร่อื งคุณลกั ษณะของน้�ำมนั ดเี ซล โดยปรมิ าณ
ก�ำมะถันน้�ำมันดีเซลหมุนเร็วท้ัง น้�ำมันดีเซลหมนเร็วB7 น�้ำมันดีเซลหมุนเร็วฺB10 น้�ำมัน
ดีเซลหมนุ เรว็ B20 ไมค่ วรเกนิ กวา่ 0.005 %wt

| เคร่อื งตรวจหาคา่ กำ� มะถัน 111คู่มือการปฏิบตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ียวกบั น�้ำมันเชอื้ เพลงิ

3.2.6 ปริมาณไบโอดีเซล ประเภทเมทิลเอสเทอร์ของกรดไขมัน(FAME)
เปน็ ตรวจสอบหาค่าปรมิ าณปรมิ าณไบโอดเี ซล ประเภทเมทิลเอสเทอรข์ องกรดไขมนั ตาม
ก�ำหนดของประกาศกรมธุรกิจพลังงานเร่ืองคุณลักษณะของน้�ำมันดีเซล โดยได้ก�ำหนด
ปรมิ าณไบโอดเี ซล ประเภทเมทลิ เอสเทอรข์ องกรดไขมันใว้ ดงั น้ี

| เครอ่ื งตรวจหาปริมาณไบโอดีเซล

น�้ำมนั เช้อื เพลิง ปริมาณไบโอดเี ซล

นำ�้ มนั ดีเซลหมนเรว็ B7 6-7
น�้ำมนั ดีเซลหมนเรว็ B10 9 - 10
นำ�้ มันดเี ซลหมนเรว็ B20 19 - 20

ในการตรวจสอบคณุ ภาพนำ�้ มนั เชอ้ื เพลงิ นน้ั เมอื่ พบความผดิ ปกตใิ นการตรวจสอบ
ในแต่ละรายการผู้ท�ำการตรวจสอบควรพิจารณาความสอดคล้องของผลการตรวจพิสูจน์
ในแตร่ ายการเพอ่ื ความแม่นย�ำ ในการตรวจสอบคณุ ภาพน�้ำมนั เชอื่ เพลงิ ให้ทำ� การชกั ตกั
ตัวอย่างที่ไม่ได้คณุ ภาพสง่ ตรวจสอบคณุ ภาพ ณ กรมธุรกิจพลงั งาน หรอื กรมสรรพสามิต
อีกชั้นหนึ่ง เพ่ือน�ำผลการตรวจสอบคุณภาพมาใช้ในการด�ำเนินคดี และแจ้งข้อกล่าวหา
แกผ่ กู้ ระทำ� ความผดิ ตอ่ ไป และการวเิ คราะหผ์ ลการตรวจสอบคณุ ภาพนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ โดย
เครือ่ งมอื ตรวจสอบประจ�ำรถยนต์ตรวจสอบคุณภาพนั้น เปน็ การตรวจ ณ สถานบี ริการ
นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ ซงึ่ มปี จั จยั หลายดา้ นทอ่ี าจสง่ ผลตอ่ ผลการวเิ คราะห์ เชน่ ภมู ปิ ระเทศ สภาพ
อากาศ และกระแสไฟฟา้ ดงั นน้ั เมอื่ ตรวจพบนำ้� มนั ทไี่ มไ่ ดค้ ณุ ภาพตามทก่ี รมธรุ กจิ พลงั งาน
กำ� หนดควรชกั ตกั ตวั อย่างเพอ่ื ตรวจสอบในหอ้ งปฏบิ ัติการตอ่ ไป
112 ค่มู ือการปฏิบัติงานปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ยี วกับน�ำ้ มนั เช้ือเพลิง

4. ลักษณะการปลอมปนน�ำ้ มนั เช้อื เพลงิ ทชี่ ดุ ตรวจสอบคุณภาพน�ำ้ มนั ตรวจพบ
4.1 น้�ำมนั เบนซิน และแกส๊ โซฮอล ์

การปลอมปนที่ตรวจพบ ข้อสังเกต
1. นำ� นำ้� มันเชอ้ื เพลงิ มาสลับชนดิ ขาย
2. น�ำสารละลายไฮโดรคารบ์ อน (Rubber • สขี องนำ้� มันเชอ้ื เพลิงแตกตา่ งจากที่กรม
ธรุ กิจพลงั งานก�ำหนด ไม่สอดคล้องกบั
Solvent)มาผสมเพ่ือจ�ำหนา่ ย ปา้ ยราคา
• คา่ ความถว่ ง API มักจะสงู ข้นึ
3. นำ� น�้ำมนั หนกั เช่นนำ�้ มนั ดีเซล มาผสม • คา่ ออกเทนต่�ำกวา่ ท่ปี ระกาศกรมธุรกจิ
4. นำ� แอลกอฮอล์ ทั้ง เอทานอล หรือ พลงั งานกำ� หนด
• ค่าการกลนั่ ช่วงอตั ราการระเหยทรี่ อ้ ยละ
เมทานอล 10 หรือ 50 ตำ่� กว่าที่กำ� หนด
• คา่ การกล่ัน อุณหภมู ิจุดเดือดสดุ ท้าย
(FBP)
มีคา่ สูงกวา่ ที่กำ� หนด
• กรณเี บนซิน95
• ผลการตรวจคุณภาพพบ แอลกอฮอล์
ในนำ้� มนั
• ค่าออกเทนสงู
• กรณีกลมุ่ แก๊สโซฮอล์
• ผลการตรวจคุณภาพพบ แอลกอฮอลใ์ น
น้ำ� มนั สูงกว่าทีก่ รมธุรกจิ พลงั งานกำ� หนด
• ค่าออกเทนสูง

113คูม่ ือการปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกี่ยวกับน้�ำมันเช้ือเพลงิ

4.2 น�ำ้ มนั ดเี ซลหมุดเรว็ B7 B10 และB20

การปลอมปนทีต่ รวจพบ ข้อสงั เกต
1. น�ำนำ้� มันเชอ้ื เพลิงมาสลับชนดิ ขาย • สขี องน้ำ� มันเชอ้ื เพลงิ แตกต่างจากทกี่ รม
ธุรกจิ พลังงานกำ� หนด ไม่สอดคล้องกบั
2. นำ� สารละลายไฮโดรคารบ์ อน (WHITE ปา้ ยราคา
SPIRIT) มาผสมเพอื่ จำ� หนา่ ย • คา่ ความถว่ ง API มักจะสูงข้นึ
• คา่ การกลัน่ ชว่ งอัตราการระเหยท่ีร้อยละ
3. น�้ำมนั หนักผสม เช่นน�้ำมนั หล่อลืน่ 10 หรอื 50 ต�ำ่ กวา่ ทกี่ �ำหนด
4. น�ำน้ำ� มนั เบา เชน่ นำ้� มันเบนซิน และแกส๊ • จดุ วาบไฟต�่ำลง
• ค่าการกลัน่ อณุ หภมู ิจดุ เดือดสุดทา้ ย(FBP)
โซฮอล์ มาผสม มีค่าสงู กว่าท่กี ำ� หนด
5. น�ำมันมนั ดเี ซลคณุ ภาพตำ่� เชน่ ก�ำมะถัน • จุดวาบไฟตำ�่ ลง

สงู มาผสม • คา่ ก�ำมะถนั สูงกวา่ ท่ีประกาศกรมธุรกจิ
6. นำ� น้�ำมนั ทมี่ ีคา่ ไบโอดเี ซลสูงมาผสมเพอื่ พลงั งานกำ� หนด
• สขี องนำ�้ มนั ดเี ซลไม่ตรงตามประกาศ
จ�ำหนา่ ย กรมธุรกิจพลงั งานกำ� หนด
• คา่ ไบโอดีเซลสูงกว่าท่ปี ระกาศกรมธุรกจิ
7. นำ� นำ�้ มันนอกราชอาณาจักรมาจำ� หน่าย พลงั งานกำ� หนด
กรณีน�ำน้�ำมันนอกราชอาณาจกั รมา
8. ผสมน�้ำมนั ที่ส่งออกและมกี ารงดเว้นภาษี จำ� หน่าย
• ตรวจไมพ่ บปริมาณไบโอดเี ซล
กรณนี ำ� มาผสมน้ำ� มนั ดเี ซลเพื่อจำ� หน่าย
• คา่ ไบโอดเี ซลต่ำ� กวา่ ที่ประกาศกรมธุรกจิ
พลังงานก�ำหนด
• ตรวจพบสารmarker

114 ค่มู ือการปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เก่ยี วกบั นำ้� มันเช้ือเพลิง

5. ขอ้ สังเกตการปลอมปน และการตรวจคณุ ภาพ กลุม่ เบนซนิ

เบนซิน แก๊สโซฮอล์ ข้อสงั เกตการปลอมปน
สี เหลอื ง 91 95 E20 E85 และการตรวจคณุ ภาพ
คา่ ออก ไม่ต่�ำ
เทน กวา่ 94.6 เขยี ว ส้ม นำ�้ ตาล มว่ ง ขอ้ สังเกตการปลอมปน
• ขายสลับประเภท
เอทานอล ไมม่ ี
เมทานอล ไม่มี ไม่ต่�ำ ไมต่ ่ำ� ไม่ต่�ำ ไมต่ ำ่� กวา่ ขอ้ สังเกตการปลอมปน
กว่า กว่า กวา่ 94.6 • ผสมSolvent หรือ
คา่ 35-45 90.6 94.6 94.6 น้�ำมนั ชนิดอน่ื
การกลน่ั องศา เครื่องมือท่ใี ช้ตรวจสอบ
คุณภาพ
IBP เซลเซียส • เครอื่ งตรวจหาคา่
FBP 150- ออกเทน

200 9-10 9-10 19-20 ไมต่ ำ�่ กวา่ ข้อสงั เกตการปลอมปน
องศา 75 • มเี อทานอล และ
เซลเซยี ส เมทานอล
ไม่มี ไมม่ ี ไมม่ ี 0.5 • ไมเ่ ป็นไปตามทก่ี ำ� หนด

• นำ� น�้ำมนั จากตา่ ง
ประเทศมาขาย
• มนี �้ำหนกั ปน
เครอ่ื งมอื ทใี่ ชต้ รวจสอบ
คุณภาพ
• เครอ่ื งตรวจหาคา่
ออกเทน

36-45 องศาเซลเซยี ส 37-45 ขอ้ สงั เกตการปลอมปน
151-200 องศาเซลเซยี ส องศา • ผสมSolvent หรอื
เซลเซยี ส น�้ำมนั ชนดิ อนื่
เครือ่ งมือที่ใชต้ รวจสอบ
152-200 คณุ ภาพ
องศา • เครอื่ งกลน่ั ล�ำดับส่วน
เซลเซียส อัตโนมตั ิ

115ค่มู ือการปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกีย่ วกบั น้ำ� มนั เชื้อเพลงิ

6. ขอ้ สงั เกตการปลอมปน และการตรวจคณุ ภาพ กลมุ่ ดีเซล

ดีเซลหมนุ ดีเซล ดเี ซล ขอ้ สงั เกตการปลอมปน
เรว็ B10 B20 หมนุ ชา้ และการตรวจคุณภาพ

3.3912 เหลอื ง นำ้� เงนิ แดง น้�ำตาล ขอ้ สังเกตการปลอมปน
cm • ขายสลบั ประเภท

ไบโอ 6.6-7 9-10 19-20 ไม่มี ข้อสงั เกตการปลอมปน
ดเี ซล • ผสมSolventหรอื น�้ำมนั
145-190 องศาเซลเซยี ส ชนิดอนื่ ผสม
คา่ ไม่เกนิ 357 องศาเซลเซยี ส • นำ้� มนั นอกราชอาณาจักร
การกล่นั เครื่องมอื ทใ่ี ช้ตรวจสอบคณุ ภาพ
1.เครอื่ งตรวจหาค่าไบโอดีเซล
IBP 2.เคร่อื งกลน่ั ล�ำดบั ส่วนอตั โนมตั ิ
FBP ขอ้ สังเกตการปลอมปน
• ผสมSolvent หรือ นำ�้ มนั
ชนิดอ่นื
เครื่องมอื ท่ใี ชต้ รวจสอบคุณภาพ
เคร่ืองกลั่นลำ� ดับสว่ นอัตโนมตั ิ

จุดวาบไฟ ไม่ต่ำ� กวา่ 52 องศาเซลเซยี ส ข้อสังเกตการปลอมปน
ก�ำมะถัน ผสมSolventหรือนำ้� มัน
ไมเ่ กินกวา่ 0.005% ไม่เกิน ชนดิ อื่นผสม
1.5% เครือ่ งมือที่ใชต้ รวจสอบคุณภาพ
เครื่องตรวจหาจดุ วาบไฟ
ขอ้ สังเกตการปลอมปน
ผสมน�้ำมนั ทมี่ คี ่ากำ� มะถนั สูง
เครื่องมือทใ่ี ชต้ รวจสอบคณุ ภาพ
เครอ่ื งตรวจหาคา่ ก�ำมะถนั

สาร ขอ้ สังเกตการปลอมปน
marker ไมม่ ี ผสมน�้ำมันทส่ี ่งออกและมกี าร

งดเว้นภาษี
เครื่องมือทใ่ี ชต้ รวจสอบคุณภาพ
เครือ่ งตรวจสารmarker

116 ค่มู ือการปฏบิ ตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ยี วกับน้�ำมนั เชอ้ื เพลิง

เอกสารอา้ งอิง
ประกาศกรมธรุ กจิ พลงั งาน เรอื่ ง กำ� หนดลกั ษณะ และคณุ ภาพของนำ�้ มนั เบนซนิ
พ.ศ. 2562 ประกาศ ณ วนั ท่ี 25 มนี าคม พ.ศ. 2562 คัดจากราชกิจจานเุ บกษา เลม่ ที่
136 ตอนพิเศษ 87 ง วันท่ี 5 เมษายน 2562
ประกาศกรมธุรกจิ พลงั งาน เร่อื ง กำ� หนดลักษณะ และคุณภาพของน้ำ� มันแกส๊
โซฮอล์ พ.ศ. 2562 ประกาศ ณ วนั ที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2562 คดั จากราชกิจจานเุ บกษา
เลม่ ที่ 136 ตอนพิเศษ 87 ง วันท่ี 5 เมษายน 2562
ประกาศกรมธุรกิจพลงั งาน เรื่อง กำ� หนดลกั ษณะ และคุณภาพของน�้ำมันดีเซล
พ.ศ. 2562 ประกาศ ณ วันท่ี 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 คัดจากราชกิจจานุเบกษา
เลม่ ที่ 136 ตอนพเิ ศษ 123 ง วันท่ี 15 พฤษภาคม 2562
ศกั ดส์ิ ทิ ธิ์ เดชอนนั ต.์ การวเิ คราะหผ์ ลการตรวจสอบคณุ ภาพนำ้� มนั เชอื้ เพลงิ จาก
เครื่องมือตรวจสอบคุณภาพประจ�ำรถยนต์ตรวจสอบคุณภาพน�้ำมันเช้ือเพลิงเคร่ืองที่
(Mobil lab) ในการตรวจ ณ สถานบี ริการจำ� หนา่ ยนำ้� มันเช้ือเพลงิ , 8 สิงหาคม 2562.
กรมธุรกิจพลงั งาน. http://www.doeb.go.th/v5/show_km.php?tid=89
สำ� นกั งานคณุ ภาพนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ . (2554).นำ�้ มนั ดเี ซล และไบโอดเี ซล, 8 สงิ หาคม
2562. กรมธุรกิจพลังงาน. http://www.doeb.go.th
ส�ำนักงานคุณภาพน้�ำมันเชื้อเพลิง. (2556).น�้ำมันแก๊สโซฮอล์อี20, 8 สิงหาคม
2562. กรมธุรกิจพลังงาน. http://www.doeb.go.th
ส�ำนักงานคุณภาพน�้ำมันเช้ือเพลิง. (2556).น้�ำมันแก๊สโซฮอล์อี85, 8 สิงหาคม
2562. กรมธุรกจิ พลังงาน. http://www.doeb.go.th
ส�ำนักงานคุณภาพน้�ำมันเช้ือเพลิง. (2557).กรมธุรกิจพลังงานประกาศก�ำหนด
สีน�้ำมันแก๊สโซฮอล์อี 20 และอี 85, 8 สิงหาคม 2562. กรมธุรกิจพลังงาน.
http://www.doeb.go.th
ส�ำนักงานคุณภาพน้�ำมันเชื้อเพลิง. การตรวจสอบคุณภาพน�้ำมันเบ้ืองต้น,
8 สิงหาคม 2562. กรมธุรกจิ พลงั งาน. http://www.doeb.go.th/knowledge/data/
oil_detect.pdf

117คมู่ ือการปฏิบตั ิงานปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกีย่ วกบั น้ำ� มนั เชอื้ เพลิง



ภาคผนวก

ข้ันตอนการตรวจสอบการกระทำ� ความผดิ
ในกรณตี ่างๆ (Checklist)

การดำ� เนินคดคี วามผดิ เกีย่ วกบั การควบคมุ น�้ำมันเชอ้ื เพลงิ

มลู ความผดิ ข้อหา ขอ้ กฎหมาย อตั ราโทษ

เก็บ £ ดเี ซล ไมเ่ กิน ประกอบกิจการควบคุม • จ�ำคุกไม่เกิน 3 เดอื น
นเชำ้� อ้ื มเนัพลิง 454 ลิตร ใปตนารกมะฎเหภกลทรักทะเกท่ี 1ณรวไฑงม์ททป่ ่กีี่อฏำ�อิบหกตั นิ ด (บหพรา.ทอืร.ปบหร.รคับอืวไทบมง้ัเ่คกจมุ ินำ� นท�ำ้3ั้งม0ปนั,0รเับ0ช0้อื เพลิง
£ เบนซิน ไมเ่ กิน
40 ลิตร ตาม มาตรา 7 พ.ศ.2542 มาตรา 7, 62)

£ ดีเซล เกนิ ปปรระะเกภอทบทก่ีิจ2ก(าสรถคาวนบทคี่ ุม • หจำ�รคือุกปไรมับเ่ กไมินเ่ ก6ินเด5อื0น,000
454 ลติ ร
1ไม5เ่,ก0นิ00 ลติ ร โเเจกด้า็บยหไนมน�้ำ่แา้มจทนั ้งที่ เเชจรื้อาา้ เบพพกนล่อกั ิงนง)าหนรือ พ(บพา.ศ.ทร..2บห5.รค4ือว2ทบม้ังคาจมุ ต�ำนทรำ้�าั้งมป7ันร,เบัช6อ้ื3เพลิง

£ 4ไเบม0น่เกลชินิตินร4เ5ก4ิน ไหในมลป่กกั ฎฏเกกบิ ณรัตะติฑทาท์ รม่กีวำ�งหทน่ีออดก กขอ้ฎก1ร9ะท(1ร)วงฯ ขอ้ 10(2),
ลติ ร
ตาม มาตรา 7

£ ด15เี ซ,0ล0เ0กินลติ ร ปปรระะเกภอทบทกี่ิจ3ก(าสรถคาวนบทคี่ ุม • จไมำ� ่เคกกุ นิ ไม2่เ0ก0นิ ,0200ปีบหารทือปหรรับอื
£ 4เขบ5ึ้นน4ไปซลินิตเรกขินึน้ เโกด็บยไนม�้ำ่ไมดัน้รเับชอือ้ นเพุญลาิงต) ทมนาำ้�ัง้ ตจม�ำรันทาเชง้ั 6อื้ป5เร,พับกลฎ(งิ พกพ.รร.ะศ.บท.2.รค5วว4งบ2ฯคมุ
ขอ้ 10(3), ขอ้ 20(1)
ไป

£ ดเกเี ซนิ ลใบเอบนนญุ ซนิาต ปปรระะกเภอทบทก่ีจิ 3กโาดรยคไวมบ่ คุม • จไมำ� เ่คกุกินไม1เ่ 0ก0นิ ,0100ปีบหารทอื ปหรรบั ือ
อปก�ำอฏหกบิ นตัตดาิตมใานมมกหาฎตลกกัรราเะก7ทณรฑวงท์ ที่ ่ี มนทา�้ำง้ั ตจมำ�รนั ทาเช้ัง7ือ้ป,เรพ6ับ6ล)(ิงพพ.ร.ศ.บ.2.ค5ว4บ2คุม

£ ไเปมดิ่แสเผดยงใบอนญุ าตในท่ี ปปใบรรอะะนเกภุญอทบาทกต่ี ิจใ3นกทไามรี่เปแ่ คสิดวดบเผงคยมุ • ป(พร.ับร.ไบม.่เคกวนิ บค5มุ,0น0้�ำ0มนับเาชท้ือเพลิง
ปใเหบรน็อะไนกดญุอง้ บ่าายกตาณรทสรี่ ถะาบนุในที่ พ.ศ.2542 มาตรา 27, 68)

£ ไแมลจ่ ะัดกทรม�ำสธัญรรญมา์ปปรระะกกันนั ภภัยยั ปปรระะกเภอทบทก่ีิจ3กไามร่จคัดวทบ�ำคมุ พไมนแ่ กั กงไ้ าขนจเจ�ำา้คหุกนไม้าทเ่ กีส่ ินง่ั ใ6หแ้เดกอื ้ไขน
สกญัรมญธารปรมระป์ กรนัะกภนััยภแัยละ บพหรา.รทือ.บปห.รครับวอื ไบทมคัง้่เกมุจนิ�ำนท้ำ� 5ง้ัม0ปัน,0รเชบั0้อื0เพลิง
พ.ศ.2542 มาตรา 71

120 คู่มอื การปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ียวกบั นำ�้ มันเชอ้ื เพลิง

การดำ� เนินคดีความผดิ เก่ยี วกบั การบรรจุก๊าซของเหลว

มลู ความผดิ ขอ้ หา ข้อกฎหมาย อัตราโทษ
£ ไม่บรรจุก๊าซลงถงั ก๊าซที่ • ปว. ฉบับท่ี 28 ข้อ 6 และ
เป็นผ้ไู ด้รบั อนญุ าต กฎกระทรวงฉบับท่ี 4 ข้อ
มเี คร่อื งหมายการค้าของ ประกอบกจิ การบรรจุ 74(1)
ตน (ข้ามย่หี อ้ ) กา๊ ซ เป็นผู้ค้าน้�ำมนั ไม่ • ปรบั ไมเ่ กนิ 5,000 บาท
บรรจกุ า๊ ซลงถังหงุ ต้มทม่ี ี • พ.ร.ก.แกไ้ ขและป้องกนั
£ บรรจุก๊าซขา้ มย่ีหอ้ เครอ่ื งหมายการคา้ ของตน สภาวะการขาดแคลน
(ไมต่ ดิ ซีล) ลกั ลอบบรรจกุ า๊ ซหงุ ตม้ น้ำ� มนั เชอ้ื เพลิง พ.ศ.2516
ของผู้อน่ื โดยไมไ่ ดร้ บั มาตรา 8 ฝ่าฝนื ค�ำสงั่
อนุญาต นายกรัฐมนตรีท่ี 4/2547
ประกอบคำ� สงั่ นายก
£ ใชเ้ ครื่องหมายบรรจุก๊าซ บรรจุก๊าซโดยปิดผนึกลติ ร รัฐมนตรที ่ี 15/2562 ข้อ 5
ใช้เครือ่ งหมายประจ�ำตัว วาวล์ถงั กา๊ ซหงุ ตม้ โดยใช้ • จ�ำคุกไมเ่ กิน 10 ปี หรอื
ผบู้ รรจกุ ๊าซลงถงั กา๊ ซผู้อ่ืน เครอื่ งหมายประจำ� ตวั ปรับไมเ่ กิน 100,000 บาท
ผบู้ รรจกุ ๊าซ (ธพ...) ไว้ที่ หรอื ท้งั จ�ำท้ังปรบั
อปุ กรณ์ปิดผนกึ ลิตร (ซิล) • ประกาศกรมทะเบยี น
ถงั ก๊าซหงุ ตม้ ของผู้อืน่ โดย การค้า ลง 21 พ.ศ.2542
ไม่ได้รบั อนุญาต • อธิบดมี ีอำ� นาจพจิ ารณา
เพกิ ถอน หรอื เพกิ ถอนการ
£ ผคู้ ้านำ้� มันไมด่ แู ลตัวแทน เป็นผู้คา้ น้�ำมนั ไม่ควบคุม อนญุ าตตามความแก่กรณี
คา้ ต่างทล่ี กั ลอบบรรจุกา๊ ซ ดแู ลตัวแทนคา้ ต่างของตน
ของผูอ้ น่ื ท่ลี ักลอบบรรจุก๊าซหุงต้ม • ปว. ฉบับที่ 28 ข้อ 6 และ
ของผูอ้ น่ื โดยไมไ่ ด้รับ กฎกระทรวงฉบับที่ 4
อนุญาต ข้อ 2 ทวิ ปรบั ไมเ่ กนิ
5,000 บาท
£ ไมแ่ สดงใบอนญุ าตในท่ี ไม่แสดงใบอนุญาตไวใ้ นท่ี • พ.ร.บ.มาตรฐานผลิตภณั ฑ์
กำ� หนด กฎหมายก�ำหนด อตุ สาหกรรม พ.ศ.2511
มาตรา 22, 37
• เลขาธิการฯ มอี �ำนาจสงั่ พัก
ใช้ใบอนญุ าตได้ไมเ่ กนิ
ครั้งละสามเดือน

121คูม่ ือการปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ียวกับนำ้� มันเช้ือเพลิง

มูลความผิด ข้อหา ขอ้ กฎหมาย อัตราโทษ

£ บรรจกุ ๊าซขา้ มยหี่ อ้ เจตนากอ่ ให้เกิดความ • พ.ร.บ.คมุ้ ครองผ้บู รโิ ภค
โดยใหผ้ ้อู ื่นหลงวา่ เป็น เขา้ ใจผดิ ในแหล่งกำ� เนิด พ.ศ.2522 มาตรา 47 วรรค
กา๊ ซของตน สภาพ ปรมิ าณ หรือสาระ หน่ึง จ�ำคุกไมเ่ กิน 6 เดอื น
สำ� คัญประการอืน่ อัน หรือปรบั ไม่เกิน 50,000
£ ผลิตถงั กา๊ ซไม่ได้ เก่ยี วกบั สนิ ค้าหรือบรกิ าร บาท หรือทงั้ จ�ำท้งั ปรับ
มาตรฐาน ใหผ้ บู้ รโิ ภคเกดิ ความเข้าใจ
ผิด
£ ผลติ ถงั ก๊าซ เลียน
เครื่องหมายการค้าของ ท�ำ หรือผลติ ผลิตภณั ฑ์ • พ.ร.บ.มาตรฐานผลติ ภัณฑ์
ผอู้ น่ื ไมเ่ ปน็ ไปตามมาตรฐาน อตุ สาหกรรม พ.ศ.2511
มาตรา 29, 51
£ นำ� เครื่องหมายมาตรฐาน • จ�ำคกุ ไม่เกิน 2 ปี หรอื ปรับ
อุตสาหกรรมไปใช้ ไมเ่ กิน 2 ล้านบาท หรอื
กับผลติ ภณั ฑ์ทไ่ี ม่ได้ ทงั้ จ�ำทั้งปรับ
มาตรฐาน
เลียนเครอ่ื งหมายมาตรฐาน • พ.ร.บ.มาตรฐานผลิตภณั ฑ์
£ ผลิตถังกา๊ ซโดยไมไ่ ด้รบั เพ่ือใหป้ ระชาชนหลงเชือ่ วา่ อุตสาหกรรม พ.ศ.2511
อนุญาต เป็นเครื่องหมาย มาตรฐาน มาตรา 32, 52
ตามกฎหมาย • จ�ำคกุ ไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ
ไมเ่ กิน 1 ลา้ นบาท หรือ
ทัง้ จำ� ท้งั ปรบั

แสดงเคร่ืองหมาย • พ.ร.บ.มาตรฐานผลติ ภณั ฑ์
มาตรฐานกับผลิตภณั ฑ์ท่ี อุตสาหกรรม พ.ศ.2511
ไมเ่ ปน็ ไปตามมาตรฐาน มาตรา 16, 21,35,54
ของกฎหมาย • ผลติ ภัณฑ์ทีม่ ีประกาศ
ก�ำหนดมาตรฐานแล้ว ปรบั
ไมเ่ กิน 1 ล้านบาท
• ไม่เปน็ ไปตามมาตรฐาน
เข้ามาเพื่อจำ� หน่ายในราช
อาณาจกั ร จ�ำคุกไม่เกนิ 2
ปี หรอื ปรบั ไมเ่ กนิ 2 ล้าน
บาท หรือทง้ั จำ� ทั้งปรับ

ทำ� หรอื ผลิต ผลิตภณั ฑ์ • พ.ร.บ.มาตรฐานผลติ ภณั ฑ์
อตุ สาหกรรม ท่ตี อ้ งเปน็ ไป อุตสาหกรรม พ.ศ.2511
ตามมาตรฐานโดยไมม่ ี มาตรา 20, 48
ใบอนุญาต • จำ� คกุ ไม่เกนิ 2 ปี หรอื ปรบั
ไมเ่ กนิ 2 ลา้ นบาท หรอื
ทัง้ จำ� ทัง้ ปรับ

122 คมู่ ือการปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกีย่ วกบั น้�ำมนั เชือ้ เพลงิ

มูลความผดิ ข้อหา ข้อกฎหมาย อัตราโทษ
£ พนกั งานบรรจุก๊าซไม่มี เปน็ ผู้ไดร้ ับใบอนุญาต เป็น • ปว.ฉบับท่ี 28 ขอ้ 6 และ
ผู้ประกอบกจิ การกา๊ ซ ใช้ กฎกระทรวงฉบบั ท่ี 4
บัตรประจ�ำตัว พนักงานไมผ่ า่ นการฝึก ขอ้ 81
อบรม • ปรับไม่เกิน 5,000 บาท

(ตอ้ งดำ� เนนิ คดีกับ
ผปู้ ระกอบการ)

£ บรรจกุ า๊ ซข้ามยี่หอ้ โดย ไม่มีใบยินยอมการบรรจุ • ปว.ฉบบั ท่ี 28 ข้อ 6 และ
ไมไ่ ด้รบั การยินยอม กา๊ ซร่วม กฎกระทรวงฉบบั ท่ี 4
ข้อ 74(1)
£ บรรจกุ า๊ ซหุงต้มทปี่ มั๊ ก๊าซ • ปรับไม่เกนิ 5,000 บาท
รถยนต์
เจ้าของสถานบริการ • พ.ร.ก.แก้ไขและป้องกัน
£ บรรจกุ า๊ ซลงถงั ไม่ได้ ลกั ลอบบรรจกุ ๊าซลงในถัง ภาวะขาดแคลนปรมิ าณ
มาตรฐาน(ถังกา๊ ซใหม)่ ก๊าซหงุ ต้มในสถานบรกิ าร เชอ้ื เพลิง พ.ศ.2516 และ
ก๊าซ โดยไม่ได้รบั อนุญาต ค�ำสงั่ นายกรัฐมนตรที ่ี
£ พบถังกา๊ ซของผู้อน่ื อยใู่ น 4/2541 ข้อ 22(3)
สถานขี องตน (ถงั กา๊ ซใช้ • จำ� คุกไมเ่ กนิ 10 ปี หรอื
แลว้ ) ปรบั ไม่เกนิ 100,000 บาท

£ ไมต่ ดิ เครือ่ งหมาย มอก. บรรจุก๊าซลงถังก๊าซหงุ ต้ม • ปว. ฉบบั ที่ 28 ขอ้ 6 และ
£ ลงบรรจุก๊าซโกงน้ำ� หนัก ใหมท่ ่ไี มไ่ ด้มาตรฐาน มอก. กฎกระทรวง ฉบับท่ี 4

ขอ้ 74(2)
• ปรบั ไม่เกิน 5,000 บาท

บรรจกุ า๊ ซลงถงั ก๊าซหงุ ตม้ • ปว. ฉบับที่ 28 ขอ้ 6 และ
ท่ใี ชแ้ ลว้ ซ่ึงไม่ไดม้ าตรฐาน กฎกระทรวงฉบบั ที่ 4
มอก. ขอ้ 74(3)

• ปรบั ไมเ่ กิน 5,000 บาท

ไมบ่ รรจกุ า๊ ซลงในถงั กา๊ ซ • ปว. ฉบับท่ี 28 ขอ้ 2 และ
หงุ ตม้ ทม่ี เี ครอ่ื งหมายการคา้ กฎกระทรวงฉบับท่ี 4
หรอื ผู้ค้านำ�้ มนั ทเี่ ป็นตัวการ ขอ้ 74(1)
ของตน • ปรบั ไม่เกนิ 5,000 บาท

บรรจกุ า๊ ซลงในถงั หุงตม้ ท่ีมี • พ.ร.บ.มาตราชง่ั ตวงวดั
น�้ำหนกั ไมไ่ ดป้ ริมาณตามที่ พ.ศ. 2542 มาตรา 62, 84
รฐั มนตรีกำ� หนด • จ�ำคกุ ไมเ่ กนิ 1 ปี หรอื ปรบั
ไมเ่ กนิ 40,000 บาท หรอื
ทั้งจ�ำทั้งปรบั

123คู่มอื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เก่ียวกับน�ำ้ มันเชื้อเพลงิ

มูลความผิด ข้อหา ขอ้ กฎหมาย อัตราโทษ

£ จ�ำหนา่ ยผลิตภณั ฑ์ไม่ได้ จ�ำหนา่ ย หรอื มไี วเ้ พือ่ • พ.ร.บ.มาตรฐานผลติ ภณั ฑ์
มาตรฐาน จำ� หน่ายผลติ ภณั ฑ์ อุตสาหกรรม พ.ศ. 2511
อุตสาหกรรมท่ไี ม่ได้ มาตรา 36, 55
มาตรฐานตามกฎหมาย • จ�ำคกุ ไมเ่ กนิ 6 เดือน หรือ
ปรบั ไม่เกนิ 5 แสนบาท
หรอื ทงั้ จ�ำทั้งปรบั

£ ไมม่ ใี บอนุญาตแสดง ไมแ่ สดงใบอนุญาต • ปว. ฉบับที่ 28 ข้อ 2
ประกอบกิจการไวใ้ น กฎกระทรวงขอ้ 8
ทเ่ี ปิดเผย • ปรบั ไมเ่ กิน 5,000 บาท

£ เลยี นเครื่องหมายการค้า £ เลียน • ป.อาญา มาตรา 274
เคร่อื งหมายการคา้ ที่ • จ�ำคกุ ไมเ่ กนิ 1 ปี หรือปรับ
ผอู้ ่ืนได้จดทะเบยี นไว้ ไมเ่ กิน 20,000 บาท หรือ
แลว้ ทงั้ จ�ำทัง้ ปรับ

£ เลียน • พ.ร.บ.เครื่องเหมายการคา้
เครอื่ งหมายการคา้ ของ พ.ศ. 2534 มาตรา 109
ผู้อื่นให้ประชาชนหลง • จำ� คุกไม่เกนิ 2 ปี หรอื ปรับ
เชอ่ื ไมเ่ กนิ 200,000 บาท หรอื
ทงั้ จ�ำทงั้ ปรบั

£ ไม่มีใบอนุญาตผลติ ไม่มีใบอนญุ าตประกอบ • ปว. ฉบับท่ี 28 ข้อ 2
กจิ การผลติ ถังกา๊ ซ • จำ� คกุ ไมเ่ กิน 2 ปี หรือปรบั
ปิโตรเลยี มเหลว ไมเ่ กิน 200,000 บาท หรือ
ทงั้ จำ� ทัง้ ปรบั

£ ปลอมเครอ่ื งหมายการคา้ £ ปลอม • พ.ร.บ.เคร่ืองหมายการคา้
เครื่องหมายการคา้ ของ พ.ศ. 2534 มาตรา 108
ผอู้ ่ืน หรอื ที่ผู้อนื่ รวม • จำ� คกุ ไม่เกิน 4 ปี หรอื ปรับ
อยดู่ ้วย ไม่เกนิ 400,000 บาท หรือ
ทง้ั จำ� ทัง้ ปรับ

£ ปลอม • ป.อาญา มาตรา 273
เคร่อื งหมายการคา้ ท่ี • จำ� คุกไม่เกนิ 3 ปี หรอื ปรับ
ผอู้ ่ืนได้จดทะเบียนไว้ ไม่เกนิ 60,000 บาท หรือ
แลว้ เพอ่ื การค้า ทั้งจำ� ทง้ั ปรับ

124 ค่มู ือการปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกยี่ วกบั น้ำ� มันเชื้อเพลิง

การดำ� เนินคดีความผิดเกีย่ วกบั รา้ นคา้ กา๊ ซ

มูลความผดิ ขอ้ หา ข้อกฎหมาย อตั ราโทษ

£ ร้านขายปลีกขายก๊าซ ขายหรอื มไี ว้เพ่อื ขายซึ่ง • พ.ร.ก.แกไ้ ขและปอ้ งกันสภาวะ
ไมต่ ิดซีล ก๊าซทีบ่ รรจุใสถ่ งั กา๊ ซ การขาดแคลนนำ้� มันเชื้อเพลงิ
หุงตม้ โดยไมม่ ีอปุ กรณ์ พ.ศ.2516 มาตรา 8 ฝ่าฝืนค�ำสั่ง
ปิดผนกึ ลิ้น (ซลี ) นายกรัฐมนตรที ่ี 4/2547 ขอ้ 18
• จำ� คกุ ไมเ่ กิน 10 ปี หรอื ปรบั
ไม่เกนิ 100,000 บาท หรอื ทงั้ จ�ำ
ท้ังปรบั

£ ไม่ติดราคาก๊าซ ไมแ่ จง้ ราคาและแสดง • พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและ
ราคาก๊าซท่สี ถานีบรรจุ บรกิ าร พ.ศ.2542 มาตรา 28,
กา๊ ซ หรือรา้ นค้า 40
• ปรบั ไม่เกิน 10,000 บาท

£ รา้ นคา้ จ�ำหน่ายกา๊ ซ จำ� หน่ายกา๊ ซหงุ ต้มเกนิ • ปว.ฉบบั ที่ 28 ข้อ 2
โดยไมไ่ ดร้ ับอนญุ าต กว่าทก่ี ฎหมายก�ำหนด • จำ� คกุ ไมเ่ กิน 3 ปี หรอื ปรับไม่เกนิ
โดยไม่ได้รับอนุญาต 10,000 บาท หรอื ทง้ั จำ� ทั้งปรับ

£ ร้านค้าปลกี เก็บก๊าซ เกบ็ ก๊าซหงุ ตม้ เกินกวา่ • ปว.ฉบบั ที่ 28 ข้อ 6 กฎ
หงุ ต้มเกนิ 2,000 ลติ ร กฎหมายกำ� หนด (2,000 กระทรวงฉบับที่ 4 ข้อ 83(1)
(กรณีเป็นตกึ แถวห่าง ลิตร) โดยไมป่ ฏบิ ตั ิตาม • ปรบั ไมเ่ กนิ 5,000 บาท
อาคารอน่ื ไมน่ อ้ ยกว่า กฎกระทรวง
6 เมตร)

£ รา้ นคา้ ปลีกเกบ็ ก๊าซหุง เก็บกา๊ ซหงุ ตม้ เกนิ • ปว.ฉบับที่ 28 ขอ้ 6 กฎ
ตม้ เกนิ 10,000 ลิตร กว่ากฎหมายกำ� หนด กระทรวงฉบบั ท่ี 4 ขอ้ 83(2)
(กรณีเป็นตกึ แถวห่าง (10,000 ลติ ร) โดยไม่ • ปรบั ไมเ่ กิน 5,000 บาท
อาคารอน่ื ไมน่ ้อยกวา่ ปฏบิ ตั ิตามกฎกระทรวง
6 เมตร)

£ ถา่ ยกา๊ ซออกจากถัง นำ� กา๊ ซที่บรรจใุ นถังก๊าซ • พ.ร.ก.แกไ้ ขและป้องกันสภาวะ
กา๊ ซหงุ ตม้ นอกสถานท่ี หุงต้มในถา่ ยก๊าซออก การขาดแคลนน�้ำมนั เช้ือเพลงิ
บรรจุกา๊ ซ จากถงั ก๊าซหุงตม้ นอก พ.ศ.2516 มาตรา 8 ฝ่าฝืนคำ� สั่ง
สถานทบี่ รรจุก๊าซ นายกรัฐมนตรีที่ 4/2547 ขอ้ 23
• จ�ำคุกไม่เกิน 10 ปี หรือปรบั
ไมเ่ กิน 100,000 บาท หรอื ทั้งจ�ำ
ทงั้ ปรบั

125คู่มือการปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระท�ำผิดเกยี่ วกบั นำ�้ มนั เช้ือเพลงิ

มลู ความผิด ข้อหา ขอ้ กฎหมาย อตั ราโทษ

£ ร้านคา้ จ�ำหน่ายก๊าซ ร้านคา้ จำ� หนา่ ยก๊าซซง่ึ • ปว.ฉบับที่ 28 ขอ้ 6 กฎ
ซึ่งมที ้ังกา๊ ซหุงต้ม มี มีท้ังกา๊ ซหงุ ต้มมีปรมิ าณ กระทรวงฉบับที่ 4 ขอ้ 107
ปรมิ าณรว่ มกนั ท้ังหมด รวมกนั ท้ังหมดเกิน • ปรบั ไมเ่ กนิ 5,000 บาท
เกิน 500 ตอ้ งติดตั้ง 500 ไมป่ ฏิบตั ิตาม
เครือ่ งสง่ เสยี งดังเม่อื กฎกระทรวง
ก๊าซรัว่ ไว้บรเิ วณทต่ี ้ัง
จะเกบ็ กา๊ ซหงุ ตม้
อยา่ งน้อย 1 เครอื่ ง

£ จำ� หนา่ ยกา๊ ซหงุ ต้ม จ�ำหนา่ ยก๊าซหุงตม้ ที่มี • พ.ร.บ.มาตราชั่งตวงวัด พ.ศ.
มีน�้ำหนกั ตา่ งจาก น้ำ� หนักไมไ่ ดป้ ริมาณ 2542 มาตรา 62, 83
ทกี่ ำ� หนดไวต้ าม ตามท่รี ัฐมนตรกี ำ� หนด • จำ� คกุ ไม่เกิน 6 เดือน หรือปรบั
กฎหมาย ไม่เกิน 20,000 บาท

£ ผูจ้ ำ� หนา่ ยสินค้า เจตนากอ่ ใหเ้ กดิ ความ • พ.ร.บ.คุ้มครองผ้บู ริโภค พ.ศ.
ปกปิดหรอื แสดงฉลาก เข้าใจผดิ ในแหล่งก�ำเนดิ 2522 มาตรา 47 วรรคหนึ่ง
หรอื ข้อความอนื่ ใด สภาพ ปรมิ าณ หรือ • จำ� คกุ ไม่เกิน 6 เดือน หรือปรบั
เป็นเหตุให้ผ้บู รโิ ภค สาระสำ� คัญประการ ไม่เกิน 100,000 บาท หรือทง้ั จ�ำ
เกิดความเขา้ ใจว่าเปน็ อื่นอนั เกย่ี วกบั สินคา้ ท้งั ปรับ
สินค้าทมี่ คี ณุ ภาพ บริการ ให้ผบู้ รโิ ภคเกดิ
ตามอ้าง ความเข้าใจผิด

£ ไมม่ เี คร่อื งดบั เพลงิ ไม่ติดต้ังเครือ่ งดบั เพลงิ • ปว.ฉบบั ท่ี 28 ข้อ 6 กฎ
£ มีเครื่องดบั เพลิงชนดิ ชนดิ ผงเคมแี ห้งหรอื กระทรวงฉบับท่ี 4 ข้อ 99
ฟองก๊าซ นำ้� ยาดบั เพลิงชนดิ อน่ื ที่ • ปรับไม่เกิน 5,000 บาท
£ มีเครื่องดบั เพลิงชนิด มใี ช่เครอื่ งดับเพลงิ ชนิด
ผงเคมีแห้งหรอื นำ�้ ยา ฟองก๊าซ ตามทก่ี �ำหนด
น้อยกว่า 6.8 กก. ไว้ในกฎกระทรวง
และไมไ่ ด้ตดิ ต้งั เครื่อง
ดบั เพลิงไว้ริมประตู
ทางออก 1 เครื่องต่อ
ปริมาณก๊าซทุก 1,000
ลติ ร

126 คมู่ ือการปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเกย่ี วกบั น�ำ้ มนั เชื้อเพลงิ

การดำ� เนินคดีความผิดเก่ยี วกับนำ�้ มนั เครื่องปลอม

มูลความผิด ข้อหา ขอ้ กฎหมาย อัตราโทษ

£ ปลอมปน หรอื น�ำ กระท�ำการปลอมปนน้ำ� มนั • พ.ร.บ.การค้าน้ำ� มันเชื้อเพลงิ
นำ้� มันหล่อลื่นทีไ่ มไ่ ด้ หล่อลนื่ หรอื กระท�ำการอย่าง พ.ศ.2543 มาตรา 49
คุณภาพมาจำ� หนา่ ย หน่งึ อยา่ งใด อันท�ำใหล้ ักษณะ • จ�ำคุกไมเ่ กนิ 3 ปี หรือปรบั
(น�ำ้ มนั หลอ่ ล่นื 4 หรือคณุ ภาพของนำ้� มันหลอ่ ไมเ่ กิน 300,000 บาท หรอื
จงั หวะดเี ซล) ล่ืนแตกต่างไปจากทีอ่ ธบิ ดี ทั้งจำ� ทั้งปรบั
ประกาศกำ� หนด หรือใหค้ วาม
เหน็ ชอบเพ่อื จ�ำหน่าย

£ จำ� หนา่ ยน�ำ้ มนั หล่อลื่น เปน็ ผู้ค้าหรือมีไวจ้ ำ� หนา่ ย • พ.ร.บ.การคา้ น�้ำมันเชื้อ
ที่ยังไม่ได้รบั ความเหน็ น้�ำมันหล่อลื่นทยี่ งั ไม่ไดร้ บั เพลิง พ.ศ.2543 มาตรา
ชอบ (ไมม่ ที ะเบียน ความเหน็ ชอบจากอธิบดี 25 วรรคสาม, 48
ทค.) (ไม่มีทะเบียน ทค.) • จำ� คกุ ไม่เกนิ 1 ปี หรอื ปรบั
ไมเ่ กนิ 100,000 บาท หรอื
ทง้ั จ�ำท้ังปรับ

£ ไม่แสดงทะเบียนนำ้� มัน ผคู้ ้านำ้� มนั หลอ่ เลยไม่แสดง • พ.ร.บ.การคา้ น้�ำมนั เชอ้ื
หล่อลืน่ บนฉลาก และ เลขทะเบยี นบนฉลาก และ เพลงิ พ.ศ.2543 มาตรา
รายละเอียดไม่ครบ รายละเอยี ดไมค่ รบถว้ นตามท่ี 25 วรรคสาม, 48
ถ้วน อธบิ ดกี �ำหนด • จ�ำคกุ ไมเ่ กนิ 1 ปี หรอื ปรบั
ไม่เกนิ 100,000 บาท หรือ
ท้งั จำ� ท้ังปรับ

£ ทำ� ผลติ น�ำ้ มนั เคร่ือง 2 เป็นผ้ทู �ำผลติ ภณั ฑ์ • พ.ร.บ.มาตรฐานผลติ ภณั ฑ์
จงั หวะ อตุ สาหกรรม (น�้ำมันเครือ่ ง อุตสาหกรรม พ.ศ.2511
2 จังหวะ) ไมเ่ ป็นไปตาม มาตรา 20, 48
มาตรฐานและไม่ไดร้ บั ใบ • -จ�ำคุกไม่เกนิ 2 ปี หรือ
อนุญาต ปรับไม่เกนิ 2 ล้านบาท
หรอื ท้ังจำ� ทัง้ ปรับ

£ ขายนำ้� มนั เครอื่ ง 2 มีไวเ้ พอ่ื จ�ำหน่ายซ่งึ ผลิตภัณฑ์ • พ.ร.บ.มาตรฐานผลติ ภณั ฑ์
จงั หวะ (จกั รยานยนต)์ มอก. แสดงเครื่องหมาย อุตสาหกรรม พ.ศ.2511
เปน็ การฝ่าฝืน มอก. มาตรา 36, 55
• จำ� คุก 6 เดอื น หรอื ปรบั
ไม่เกิน 5แสนบาท หรอื
ทัง้ จ�ำทง้ั ปรบั

127คู่มอื การปฏิบตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกย่ี วกบั นำ้� มนั เชอ้ื เพลิง

มลู ความผดิ ขอ้ หา ข้อกฎหมาย อตั ราโทษ

£ ขายสินคา้ ท่มี ีฉลาก ขายสินคา้ ทคี่ วบคุมฉลากโดย • พ.ร.บ.คมุ้ ครองผูบ้ รโิ ภค
ไมถ่ ูกต้อง (น�ำ้ มนั เครอ่ื ง ไมม่ ีฉลาก หรอื มีฉลากแต่ พ.ศ.2522 มาตรา 30, 52
2 จังหวะ, 4 จังหวะ ไม่ถกู ต้อง วรรคหนง่ึ
หรอื ดีเซล) • จ�ำคกุ 6 เดอื น หรือปรบั
ไม่เกนิ 100,000 บาท หรือ
ท้ังจำ� ทั้งปรับ

£ ผู้ผลติ ผสู้ งั่ ผนู้ ำ� เขา้ ผผู้ ลิต ผสู้ ่ัง หรือน�ำเขา้ โดย • พ.ร.บ.คุ้มครองผูบ้ รโิ ภค
เพือ่ ขาย (น�้ำมนั เครื่อง ไมม่ ฉี ลาก หรอื มีฉลากแต่ พ.ศ2522 มาตรา 30, 52
2 จงั หวะ, 4 จงั หวะ ไม่ถูกตอ้ ง วรรคสอง
หรอื ดีเซล) • จำ� คกุ 1 ปี หรือปรบั ไมเ่ กนิ
200,000 บาท หรือทัง้ จ�ำ
ทัง้ ปรับ

£ ขายสินค้าหลอกลวง โดยเจตนาก่อใหเ้ กดิ ความ • พ.ร.บ.ค้มุ ครองผูบ้ รโิ ภค
โดยหลอกลวงก่อให้ เขา้ ใจผดิ ในแหลง่ ก�ำเนิดสภาพ พ.ศ.2522 มาตรา 47
เกดิ ความเขา้ ใจผดิ คณุ ภาพของน�้ำมันหลอ่ ลืน่ วรรคหน่ึง
หรอื นำ้� มนั เครื่อง • จำ� คุกไม่เกนิ 6 เดอื น หรอื
ปรบั ไมเ่ กนิ 100,000 บาท
หรอื ท้ังจำ� ทั้งปรบั

£ ขายสินคา้ โดยหลอก ขายของโดยหลอกลวงให้ผ้ซู อ้ื • ป.อาญา มาตรา 271
ลวงคุณภาพหรือ หลงเชือ่ วา่ แหลง่ ก�ำเนิด สภาพ • จ�ำคกุ ไมเ่ กนิ 3 ปี หรอื ปรับ
ปริมาณ แห่งของนนั้ อนั เป็นเท็จ ไม่เกนิ 60,000 บาท หรือ
ทง้ั จ�ำทงั้ ปรับ

£ ขนส่งน�้ำมนั โดย ประกอบการโดยไม่แจง้ เปน็ • พ.ร.บการคา้ น้ำ� มันเชื้อเพลงิ
ไมจ่ ดแจง้ ผู้ขนสง่ ตอ่ อธิบดี พ.ศ.2543 มาตรา 12, 41
• จ�ำคุกไม่เกนิ 6 เดอื น หรอื
ปรบั ไมเ่ กนิ 50,000 บาท
หรือทัง้ จำ� ทัง้ ปรับ

128 คู่มอื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเก่ียวกบั นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ

การดำ� เนนิ คดีความผิดตาม พ.ร.บ.การคา้ น�ำ้ มันเช้อื เพลิง พ.ศ.2543

มูลความผดิ ขอ้ หา ขอ้ กฎหมาย อตั ราโทษ

£ ไม่มีใบอนญุ าตขบั ข่ี ปฏิบัติหน้าทเี่ ปน็ ผ้ขู ับข่ี • พ.ร.บ.การขนส่งทางบก พ.ศ.
ขนส่งชนิดท่ี 4 รถยนตข์ นส่งชนิดที่ 4 (วัตถุ 2522 มาตรา 93, 151
อันตราย) โดยไม่ได้รับ • จำ� คกุ ไม่เกิน 2 ปี หรือปรบั
อนุญาต ไมเ่ กนิ 40,000 บาท หรือ
ทั้งจ�ำท้ังปรบั

£ ผคู้ า้ น�้ำมนั ตามมาตรา ผคู้ า้ น�ำ้ มัน ตามมาตรา 7 • พ.ร.บ.การค้าน�ำ้ มนั เช้อื เพลิง
7 ขนน้ำ� มันคร้ังละ ใหบ้ คุ คลอ่ืนทไี่ ม่ใชผ้ ู้ขน พ.ศ. 2543 มาตรา 30
3,000 ลติ รขนึ้ ไป ให้ น้�ำมันตามกฎหมายท�ำการ วรรคสอง และมาตรา 56
ผอู้ น่ื ทีไ่ ม่ใชผ่ ้ขู นตาม ขนนำ้� มนั วรรคสอง
มาตรา 12 ขนนำ้� มัน • จ�ำคกุ ไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ
ไมเ่ กนิ 100,000 บาท หรือ
ทงั้ จำ� ทงั้ ปรบั

£ ขายหรอื ครอบครอง จ�ำหนา่ ยหรอื ครอบครอง • พ.ร.บ.การคา้ น้ำ� มันเชื้อเพลิง
น้ำ� มนั คณุ ภาพตำ�่ นำ้� มนั เชอื้ เพลงิ ทมี่ คี ณุ ภาพตำ่� พ.ศ. 2543 มาตรา 25, 48

• จ�ำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรบั
ไมเ่ กนิ 100,000 บาท หรือ
ทั้งจำ� ท้งั ปรับ

£ ผปู้ ลอมปนนำ�้ มนั ฯ กระท�ำการปลอมปน น�้ำมนั • พ.ร.บ.การค้านำ�้ มนั เช้อื เพลงิ
เช้ือเพลงิ หรือกระท�ำการ พ.ศ. 2543 มาตรา 49
อย่างหนึ่งอย่างใด อนั ทำ� ให้ วรรคหนึง่
ลักษณะหรือคณุ ภาพของ • จำ� คุกไม่เกนิ 3 ปี หรือปรบั
น้�ำมันแตกต่างไปจากท่ี ไมเ่ กิน 300,000 บาท หรือ
อธบิ ดกี �ำหนด ทั้งจำ� ทง้ั ปรับ

£ ผคู้ า้ น้�ำมนั ตามมาตรา เปน็ ผู้ค้าน�้ำมันฯ... กระทำ� • พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มันเชอ้ื เพลิง
7, 10, 11, 12 กระทำ� การปลอมปนน�้ำมนั พ.ศ. 2543 มาตรา 49
การปลอมปนนำ�้ มันฯ เชอื่ เพลิงหรอื กระทำ� การ วรรคสอง
อย่างหน่ึงอย่างใดอนั ท�ำให้ • จำ� คุกไมเ่ กิน 5 ปี หรือปรบั
ลักษณะหรือคุณภาพของ ตง้ั แต่ 50,000 – 500,000
น�้ำมัน แตกตา่ งไปจากที่ บาท หรอื ท้งั จำ� ทัง้ ปรบั
อธิบดกี �ำหนด

129ค่มู อื การปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเกยี่ วกับน้�ำมนั เชื้อเพลงิ

มูลความผิด ขอ้ หา ขอ้ กฎหมาย อตั ราโทษ

£ เปิดสถานบี รกิ าร (ป๊ัม) เป็นผู้คา้ นำ้� มัน ด�ำเนนิ การ • พ.ร.บ.การค้านำ�้ มันเช้อื เพลงิ
ไมจ่ ดแจ้ง คา้ นำ้� มนั โดยจดั ตง้ั เปน็ พ.ศ.2543 มาตรา 11, 38
สถานบี รกิ าร (ปม๊ั ) ไมย่ ื่น • จ�ำคกุ ไมเ่ กนิ 6 เดือนหรอื ปรับ
จดทะเบยี นตอ่ อธบิ ดี ตง้ั แต่ 10,000-500,000 บาท
หรอื ท้ังจำ� ทั้งปรบั

£ ขนสง่ นำ้� มันโดย ประกอบการโดยไมแ่ จ้งเปน็ • พ.ร.บ.การค้านำ�้ มนั เชอ้ื เพลิง
ไมจ่ ดแจง้ ผู้ขนส่งตอ่ อธบิ ดี พ.ศ. 2543 มาตรา 12, 41
• จ�ำคุกไม่เกิน 6 เดอื น หรอื
ปรับไมเ่ กนิ 50,000 บาท
หรอื ทง้ั จำ� ทงั้ ปรับ

£ ผู้คา้ นำ้� มนั ตามมาตรา เป็นผู้คา้ น�้ำมันไม่ปฏิบตั ติ าม • พ.ร.บ.การคา้ น�ำ้ มนั เชื้อเพลงิ
7 ผดิ เงอ่ื นไข (ประกาศ วิธีการและเงื่อนไขตามท่ี พ.ศ. 2543 มาตรา 30
กรมทะเบียนฯ เร่ือง อธิบดีกำ� หนด (การขนส่ง วรรคหน่ึง และมาตรา 56
ขนสง่ ) (เงอ่ื นไขขนสง่ น้�ำมัน) วรรคหนงึ่
9 ข้อ) • จ�ำคกุ ไมเ่ กนิ 2 ปี หรอื ปรบั
ไมเ่ กิน 200,000 บาท หรอื
ท้ังจ�ำทั้งปรบั

£ ผ้คู า้ น�้ำมนั ตามมาตรา เป็นผู้ค้านำ้� มนั ไมป่ ฏบิ ัติ • พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มันเชอ้ื เพลิง
10, 11 ผดิ เงื่อนไข ตามวธิ ีการและเง่ือนไขตาม พ.ศ. 2543 มาตรา 30
(ประกาศกรม ท่อี ธิบดกี �ำหนด(การขนสง่ วรรคหน่ึง และมาตรา 56
ทะเบียนฯ เรื่องขนสง่ ) นำ้� มัน) วรรคสาม
(เงอ่ื นไข 9 ขอ้ ) • จำ� คกุ ไมเ่ กนิ 1 ปี หรอื ปรับ
ไมเ่ กนิ 100,000 บาท หรอื
ทง้ั จ�ำทง้ั ปรับ

130 คู่มอื การปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เก่ยี วกบั นำ�้ มนั เช้ือเพลงิ

การดำ� เนนิ คดีความผดิ ตาม พ.ร.บ.วตั ถอุ นั ตราย พ.ศ.2535

มลู ความผิด ขอ้ หา ขอ้ กฎหมาย/อัตราโทษ

£ ครอบครองวัตถุ มีครอบครองซ่งึ วตั ถอุ ันตราย • พ.ร.บ.วัตถอุ ันตราย
อันตรายชนดิ ท่ี 3 โดยไมไ่ ดร้ ับอนุญาต พ.ศ.2535 มาตรา 23
น้�ำมันหล่อลืน่ ท่ใี ชแ้ ล้ว วรรคหน่ึง, 73
เกินกวา่ 20 กก. หรือ • จ�ำคกุ ไมเ่ กิน 2 ปี หรอื ปรับ
20 ลติ รขนึ้ ไป ไม่เกิน 200,000 บาท หรอื
ทัง้ จำ� ท้ังปรบั

£ ครอบครองวตั ถุ มหี รือครอบครองซ่ึงวตั ถุ • พ.ร.บ.วัตถุอันตราย พ.ศ.
อันตรายชนดิ ที่ 3 อนั ตรายชนิดที่ 3 (นำ้� มัน 2535 มาตรา 20(1), 23
นำ้� มนั หล่อล่ืนท่ีใช้แล้ว หล่อลืน่ ทใ่ี ช้แลว้ ) ไมป่ ฏิบตั ิ วรรคสาม, 72
เกนิ กวา่ ใบอนุญาต ตามประกาศรัฐมนตรี • จำ� คุกไมเ่ กนิ 1 ปี หรือปรบั
ก�ำหนด (มีเกินใบอนุญาต) ไม่เกิน 100,000 บาท หรือ
ทั้งจำ� ทง้ั ปรบั

£ ไมม่ ีใบอนญุ าตขับขี่ ปฏิบัตหิ นา้ ท่ีเป็นผ้ขู บั ข่รี ถยนต์ • พ.ร.บ.การขนสง่ ทางบก
ขนสง่ ชนดิ ท่ี 4 ขนส่งชนิดที่ 4 (วตั ถุอันตราย) พ.ศ.2522 มาตรา 93, 151
โดยไม่ได้รบั อนญุ าต • จ�ำคกุ ไมเ่ กิน 2 ปี หรือปรบั
ไมเ่ กิน 40,000 บาท หรอื
ท้งั จำ� ท้ังปรับ

131คมู่ อื การปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกย่ี วกับน้�ำมนั เชอ้ื เพลิง

การดำ� เนินคดีความผดิ ตาม พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามิต พ.ศ.2560

มูลความผดิ ขอ้ หา ขอ้ กฎหมาย/อัตราโทษ

ครอบครอง £ โดย มีไวใ้ นครอบครองซ่ึง • พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามิต พ.ศ.
สารละลาย ไม่เสยี สนิ คา้ ทีม่ ิได้เสียภาษีหรอื 2560 มาตรา 203(1)
(โซลเวน้ ท์) ภาษี เสียภาษีไม่ครบถว้ น • ปรบั ตง้ั แต่ 2 เทา่ ถงึ 10 เท่า
ของค่าภาษีท่จี ะตอ้ งเสียแต่ต้อง
ไม่ต�ำ่ กว่า 400 บาท

£ โดย มไี วใ้ นครอบครองโดย • พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ.
ไม่มี ไม่มีสทิ ธโิ์ ดยชอบด้วย 2560 มาตรา 203(2)
สิทธ์ิ กฎหมาย ซง่ึ สนิ คา้ ท่ไี ด้ • ปรับตัง้ แต่ 2 เทา่ ถึง 10 เท่า
รับการยกเวน้ คนื ภาษี ของค่าภาษีท่จี ะต้องเสยี แต่ต้อง
ไม่ต�่ำกว่า 400 บาท

ขายสาร £ โดย ขายหรอื มีไว้เพอ่ื ขาย • พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต พ.ศ.
ละลาย ไมเ่ สีย ซงึ่ สนิ ค้าทม่ี ไิ ด้เสยี ภาษี 2560 มาตรา 204(1)
ไฮโดรคาร์บอน ภาษี หรอื เสยี ภาษไี ม่ครบถ้วน • จำ� คกุ ไม่เกนิ 1 เดอื น หรือปรบั
(โซลเวน้ ท)์ ต้งั แต่ 5 เทา่ ถงึ 15 เท่าของ
คา่ ภาษที จ่ี ะตอ้ งเสียหรอื เสียไม่
ครบถว้ น แตต่ อ้ งไมต่ ่ำ� กวา่ 800
บาท หรอื ทง้ั จ�ำทัง้ ปรบั

£ โดย ขายโดยไม่มีสทิ ธโิ์ ดย • พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามติ พ.ศ.
ไม่มี ชอบดว้ ยกฎหมาย ซง่ึ 2560 มาตรา 204(2)
สิทธ์ิ สนิ คา้ ทไ่ี ดร้ ับการยกเวน้ • จำ� คุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรบั
ตามกฎหมาย ตงั้ แต่ 5 เท่า ถึง 15 เท่าของ
ค่าภาษที จ่ี ะต้องเสยี หรือเสยี ไม่
ครบถ้วน แตต่ อ้ งไมต่ �ำ่ กว่า 800
บาท หรือทั้งจ�ำทง้ั ปรับ

£ แจ้งขอ้ ความเทจ็ นำ�้ หนัก แจง้ ขอ้ ความอนั เป็นเทจ็ • พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต พ.ศ.
ฐานเทจ็ มาแสดงเพ่ือ ตอบค�ำถามดว้ ยขอ้ ความ 2560 มาตรา 202
หลีกเลย่ี งภาษี อนั เปน็ เท็จ น�ำพยาน • จ�ำคุกไมเ่ กิน 7 ปี และปรับ
หลักฐานเทจ็ มาแสดง ไมเ่ กิน 1 ลา้ น 2 แสนบาท
หรือย่นื บญั ชี
หรือเอกสารอันเป็น
เท็จเพื่อหลีกเลย่ี ง หรอื
พยายามหลีกเล่ยี งการ
เสียภาษี

132 คมู่ อื การปฏิบตั ิงานปราบปรามการกระท�ำผดิ เกี่ยวกบั นำ�้ มันเชื้อเพลงิ

ข้นั ตอนการปฏบิ ตั กิ ารตรวจค้นเรอื ทางทะเล

ขั้นตอนการปฏบิ ัติในการตรวจสอบเรอื บรรทุกน�ำ้ มนั เช้ือเพลิงในโครงการฯ

ขน้ั ตอนการการปฏบิ ตั ิ ข้อกล่าวหา ความผิดตามกฏหมาย

1. ตรวจใบอนุญาตใช้เรือ พ.ร.บ.เรอื ไทย พ.ศ.2481

2. ตรวจใบประกาศนยี บัตรนายทา้ ยเรอื พ.ร.บ.การเดนิ เรอื ในน่านน้ำ� ไทย พ.ศ.2456
ใบประกาศนียบตั รนายชา่ งกลเรือ

3. ตรวจใบอนญุ าตการขนสง่ มาตรา 12 พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มันเช้ือเพลิง พ.ศ.2543 มาตรา
12, 41

4. ตรวจใบกำ� กับการขนสง่ น้�ำมันเช้อื เพลงิ ไมป่ ฏิบัติตามวิธกี ารและเงื่อนไขตามท่อี ธบิ ดกี �ำหนด
(การขนส่งน�ำ้ มนั พ.ร.บ.การค้านำ�้ มนั เชอื้ เพลิง
พ.ศ.2543)

5. ติดตามดูและตรวจสอบปลายทาง ตรวจพบมีการจำ� หนา่ ยน�ำ้ มนั เช้อื เพลงิ ในโครงการฯ
ในเขตนา่ นน�ำ้ ไม่ถงึ 24 ไมลท์ ะเล ตามเง่ือนไข
ข้อปฏิบัติ นำ้� มนั เชอื้ เพลิงมกี ารปลอมปน หรือ
น�ำน�ำ้ มนั เถอื่ นมาผสม พ.ร.บ.การคา้ น้�ำมนั เชื้อเพลงิ
พ.ศ.2543, พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2560,
พ.ร.บ.สรรพสามิต พ.ศ.2560

6. ตรวจปรมิ าณ ชนิด คุณภาพน�ำ้ มนั พ.ร.บ.มาตราช่งั ตวง วัด พ.ศ.2542
เชื้อเพลงิ

7. ตรวจมาตรวัด หัวจา่ ย ป้มั สบู ถา่ ย
นำ้� มนั เชอ้ื เพลงิ ในเรอื สถานีบรกิ าร
จำ� หนา่ ยน้�ำมนั เช้อื เพลิง

8. วเิ คราะห์ / อายดั / จับกมุ 1. พ.ร.บ.เรือไทย พ.ศ.2456
2. พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำ� ไทย พ.ศ.2456
3. พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2560
4. พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามติ พ.ศ.2560
5. พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มนั เชอื้ เพลงิ พ.ศ.2543
6. ประกาศกรมทะเบยี นการคา้ เรื่องกำ� หนดวิธีการ
และเง่อื นไขในการขนส่งน�ำ้ มนั เชื้อเพลิง พ.ศ.
2546 ลง 24 ม.ี ค.2545

หมายเหตุ พ.ร.บ.เพิ่มอ�ำนาจต�ำรวจในการป้องกัน และปราบปรามการกระท�ำผิดทางน้�ำ พ.ศ.2496
มีอำ� นาจและหนา้ ทีเ่ ก่ียวกบั ยานพาหนะขน้ึ ไป หรอื น�ำเรอื แพ หรอื พาหนะชนิดใด ๆ เขา้ เทยี บ

133คู่มือการปฏิบัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผิดเกย่ี วกบั น้ำ� มนั เช้อื เพลงิ

ขนั้ ตอนการปฏิบัตใิ นการตรวจสอบเรือขนส่งน้�ำมันเช้ือเพลิง

ขนั้ ตอนการการปฏิบตั ิ ข้อกลา่ วหา ความผดิ ตามกฏหมาย

1. ตรวจใบอนุญาตใชเ้ รือ พ.ร.บ.เรอื ไทย พ.ศ.2481

2. ตรวจใบประกาศนยี บตั ร พ.ร.บ.การเดนิ เรอื ในนา่ นน้�ำไทย พ.ศ.2456
ควบคุมเรือ
ใบประกาศนยี บตั รนายช่างกล
เรอื

3. ตรวจใบอนญุ าตการขนสง่ พ.ร.บ.การคา้ นำ�้ มนั เช้ือเพลิง พ.ศ.2543
มาตรา 12

4. ตรวจใบกำ� กบั การขนสง่ พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มันเชอื้ เพลงิ พ.ศ.2543

5. ตรวจสอบปริมาณการขนส่ง / พ.ร.บ.ศลุ กากร พ.ศ.2560 (ส�ำแดงเท็จปริมาณน�ำเขา้
เอกสารขอคนื ภาษ ี นอ้ ยกวา่ ทนี่ ำ� เขา้ จรงิ )

6. ตรวจสอบผลิตภัณฑน์ ้�ำมนั พ.ร.บ.ศลุ กากร พ.ศ.2560
กรณกี ารน�ำของเสยี (slop ) พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามิต พ.ศ.2560
จากเรอื บรรทุกสินคา้ ท่ีมใิ ช่
สินค้าทีอ่ ยู่ในขา่ ยตอ้ งชำ� ระ
ภาษี แต่มลี กั ษณะคล้ายน�ำ้ มัน
เตาจึงมผี ปู้ ระกอบการใชเ้ ปน็
ช่องทางในการน�ำนำ�้ มันเตา
ผดิ กฏหมาย ซง่ึ อาจขนถา่ ย
จากเรอื เดนิ สมทุ ร เรือสินคา้
มาผสมโดยอ้างเปน็ ของเสียท่ี
จะน�ำไปกำ� จัด เมอ่ื นำ� ขึน้ ฝงั่ ก็
จะผ่านพธิ ีการแยกน้�ำมนั เตา
แล้วน�ำไปจำ� หน่าย โดยไมต่ อ้ ง
เสียภาษี

7. วเิ คราะห์ / อายดั / จับกมุ 1. พ.ร.บ.เรือไทย พ.ศ.2483
2. พ.ร.บ.การเดนิ เรอื ในน่านน้ำ� ไทย พ.ศ.2456
3. พ.ร.บ.การคา้ น�้ำมันเชอื้ เพลงิ พ.ศ.2543
4. พ.ร.บ.ศลุ กากร พ.ศ.2560
5. พ.ร.บ.ภาษสี รรพสามิต พ.ศ.2560

หมายเหตุ พ.ร.บ.เพิม่ อำ� นาจต�ำรวจในการปอ้ งกัน และปราบปรามการกระทำ� ผดิ ทางน้�ำ พ.ศ.2496 ลง
29 ก.ย.2496 มอบอำ� นาจใหน้ ายตำ� รวจชน้ั สญั ญาบตั รในกองบงั คบั การตำ� รวจนำ�้ มอี ำ� นาจและหนา้ ทเ่ี กย่ี ว
กบั ยานพาหนะขน้ึ ไป หรือนำ� เรอื แพ หรือพาหนะชนิดใด ๆ เข้าเทียบ

134 คมู่ อื การปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผิดเกย่ี วกบั นำ�้ มนั เชือ้ เพลิง

ขนั้ ตอนการปฏิบัติในการตรวจสอบเรอื สถานบี รกิ ารจำ� หน่ายนำ�้ มันเชื้อเพลิง

ขนั้ ตอนการการปฏิบตั ิ ข้อกลา่ วหา ความผิดตามกฏหมาย

1. ตรวจใบอนญุ าตใช้เรอื พ.ร.บ.เรอื ไทย พ.ศ.2481

2. ตรวจใบประกาศนียบตั ร พ.ร.บ.การเดินเรือในนา่ นนำ้� ไทย พ.ศ.2456
นายท้ายเรือ ใบประกาศนียบตั ร
นายช่างกลเรอื

3. ตรวจใบอนุญาตการขนสง่ พ.ร.บ.การค้าน�ำ้ มนั เช้ือเพลงิ พ.ศ.2543 มาตรา 12, 41
มาตรา 12

4. ตรวจใบก�ำกับการขนส่งน้ำ� มัน ไมป่ ฏบิ ตั ติ ามวิธกี ารและเง่อื นไขตามท่อี ธิบดกี �ำหนด
เชอื้ เพลงิ (การขนส่งนำ�้ มนั พ.ร.บ.การคา้ นำ้� มนั เชอ้ื เพลิง พ.ศ.
2543)

5. ติดตามดูและตรวจสอบ ตรวจพบมกี ารจ�ำหน่ายน�ำ้ มันเชอื้ เพลงิ ในโครงการฯ
ปลายทาง ในทะเล เขตน่านนำ�้ ไมถ่ งึ 24 ไมล์ทะเล ตามเงอื่ นไข
ขอ้ ปฏิบัติ น้�ำมันเช้อื เพลิงมกี ารปลอมปน หรือนำ� น้ำ� มนั
6. ตรวจปริมาณ ชนดิ คณุ ภาพ เถอ่ื นมาผสม พ.ร.บ.การคา้ น้ำ� มันเช้ือเพลิง พ.ศ.2543,
น้ำ� มนั เชอื้ เพลงิ พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2560, พ.ร.บ.สรรพสามิต พ.ศ.
2560

7. ตรวจมาตรวดั หัวจา่ ย ปมั้ สูบ พ.ร.บ.มาตราชัง่ ตวง วัด พ.ศ.2542
ถ่ายน้�ำมนั เชื้อเพลงิ

8. ใบอนญุ าตประกอบกจิ การ 1. พ.ร.บ.เรือไทย พ.ศ.2456
ทเ่ี ป็นอันตรายตอ่ สขุ ภาพ 2. พ.ร.บ.การเดนิ เรือในนา่ นน�้ำไทย พ.ศ.2456
ประเภทสะสมน�้ำมนั เชื้อเพลงิ 3. พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2560

9. วิเคราะห์ / อายดั / จบั กุม 4. พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามติ พ.ศ.2560
5. พ.ร.บ.การคา้ น้ำ� มนั เชอื้ เพลิง พ.ศ.2543
6. ประกาศกรมทะเบียนการคา้ เรอ่ื งก�ำหนดวธิ ีการ
และเงอ่ื นไขในการขนส่งน�ำ้ มนั เชือ้ เพลงิ พ.ศ.2546
ลง 24 ม.ี ค.2545

หมายเหตุ พ.ร.บ.เพิ่มอ�ำนาจต�ำรวจในการป้องกัน และปราบปรามการกระท�ำผิดทางน้�ำ พ.ศ.2496
ลง 29 ก.ย.2496 มอบอำ� นาจใหน้ ายตำ� รวจชนั้ สญั ญาบตั รในกองบงั คบั การตำ� รวจนำ้� มอี ำ� นาจและหนา้ ท่ี
เก่ียวกบั ยานพาหนะขน้ึ ไป หรือนำ� เรือ แพ หรือพาหนะชนิดใด ๆ เข้าเทียบ


135คมู่ ือการปฏบิ ัติงานปราบปรามการกระทำ� ผดิ เกย่ี วกบั น�้ำมันเช้อื เพลิง

ขัน้ ตอนการปฏิบตั ใิ นการตรวจสอบเรือประมง

ขนั้ ตอนการการปฏบิ ตั ิ ขอ้ กล่าวหา ความผดิ ตามกฏหมาย

1. ตรวจใบอนุญาตใช้เรอื พ.ร.บ.เรือไทย พ.ศ.2481

2. ตรวจใบประกาศนยี บตั ร พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน�ำ้ ไทย พ.ศ.2456
นายท้ายเรือใบ ประกาศนียบตั ร
นายชา่ งกลเรอื

3. ติดตามดูพฤตกิ ารณ์/น�ำน้�ำมนั พ.ร.บ.ศลุ กากร พ.ศ.2560
กลับเข้าฝ่ัง/ลกั ลอบ จ�ำหนา่ ย พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต พ.ศ.2560
ใหก้ บั เรือประมงรายอื่น โดย พ.ร.บ.เรือไทย พ.ศ.2481
การตรวจสอบ เลขรหสั เรือ
ประมง เขา้ ร่วมโครงจำ� หน่าย
น้ำ� มนั ดีเซลส�ำหรับชาว
ประมงในเขตตอ่ เนือ่ งของ
ราชอาณาจกั ร เพอ่ื ควบคุม
ปรมิ าณ น้ำ� มนั เชื้อเพลงิ
ในโครงการฯ มิให้เกดิ ผล
กระทบต่อระบบการจดั
เก็บภาษขี องรฐั และการ
ช่วยเหลือชาวประมง ทไี่ ด้รบั ผล
กระทบต่อราคาน้ำ� มนั เชือ้ เพลงิ
แทจ้ รงิ

4. แนวทางปฏบิ ัติเกีย่ วกบั เรอื ประกาศกรมศุลกากร ที่ 64/2550 ลง 13 ก.ย.2550
ประมงเป็นเร่อื งละเอยี ด เรอื่ ง ระเบียบปฏบิ ัตเิ กย่ี วกับการขนถา่ ยนำ�้ มนั ดเี ซล
อ่อนระหวา่ งเจ้าหนา้ ที่ของรัฐ ในเขตตอ่ เนอ่ื งของราชอาณาจักรไทย ตามข้อ 2.4.2
กับประชาชนผู้ประกอบการ
ที่จะตอ้ งทราบถึงระเบยี บ
ขอ้ ปฏบิ ตั ิ และแนวทางการ
ด�ำเนนิ การในโครงการ
อยา่ งเทีย่ งธรรม

หมายเหตุ พ.ร.บ.เพม่ิ อำ� นาจตำ� รวจในการปอ้ งกนั และปราบปรามการกระทำ� ผดิ ทางนำ�้ พ.ศ.2496 ลง
29 ก.ย.2496 มอบอ�ำนาจให้นายต�ำรวจชั้นสัญญาบัตรในกองบังคับการต�ำรวจน้�ำ มีอ�ำนาจและหน้าที่
เกย่ี วกับยานพาหนะขน้ึ ไป หรอื นำ� เรอื แพ หรอื พาหนะชนดิ ใด ๆ เข้าเทยี บ



136 คมู่ ือการปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เกยี่ วกบั นำ�้ มนั เชอื้ เพลิง



คำ� สั่งแตง่ ตั้งคณะท�ำงาน

140 ค่มู ือการปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เก่ยี วกบั น้ำ� มนั เชื้อเพลงิ

141ค่มู อื การปฏบิ ตั งิ านปราบปรามการกระท�ำผดิ เก่ยี วกบั น้ำ� มนั เช้อื เพลงิ

142 ค่มู ือการปฏบิ ัตงิ านปราบปรามการกระทำ� ผดิ เก่ยี วกบั น้ำ� มนั เชื้อเพลงิ