การสอนงานอาชีพสู่ความเป็นเลิศ นักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม นำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

การสอนงานอาชีพสู่ความเป็นเลิศ 43
นักธรุ กจิ น้อยมีคุณธรรม นำ� สู่เศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

ผลสำ� เร็จส�ำคัญท่ีสดุ คือตวั นกั เรยี น • บคุ ลากรทงั้ โรงเรยี นประสานความรว่ มมือ
• ชมุ ชนรว่ มมอื
• มคี วามรแู้ ละมที กั ษะในงานอาชพี การปน้ั หมอ้ • โรงเรียนมเี วทนี �ำเสนอผลงานสม�่ำเสมอ
การแกะลายหมอ้ และเขียนลายหมอ้ • รางวัลแห่งความส�ำเร็จและการได้รับ
• มีรายไดร้ ะหว่างเรยี น การยอมรับจากหน่วยงานทุกระดับ ท�ำให้โรงเรียน
• เห็นคุณค่าของเวลาและคุณค่าของเงิน เกดิ พลงั ใจขบั เคลอื่ นอยา่ งตอ่ เน่อื ง
ทต่ี อ้ งใชอ้ ยา่ งประหยัด • โอกาสการได้รับการพัฒนาองค์ความรู้
• ได้รว่ มอนุรักษ์ภูมิปัญญาทอ้ งถิน่ อย่างต่อเนื่อง
ผลพลอยได้อื่นๆ คือ นักเรียนมีสมาธิ ผลงานการจัดการเรียนรู้ในการสืบทอดมรดก
ขยัน อดทน มีความรับผิดชอบ รู้จักท�ำงานร่วมกับผู้อ่ืน วัฒนธรรมของท้องถิ่น ของประเทศและของโลกในครั้งนี้
มีความคิดสร้างสรรค์ และสุดท้าย คือ ความภาคภูมิใจ จึงเปน็ เรื่องท่นี ่าสนใจและเรียนรู้
และการเห็นคุณค่าของตนเองต่อความส�ำเร็จในการ
มสี ว่ นรว่ มอนรุ กั ษ์ภูมิปัญญาทอ้ งถ่ินทีม่ ีคา่ ใหค้ งอยสู่ บื ไป

ปัจจัยทีท่ ำ� ใหป้ ระสบความส�ำเร็จคอื

• ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาสนบั สนนุ รว่ มงานกบั ครู
อย่างเตม็ ที่
• ครผู รู้ บั ผิดชอบมีความมุ่งมั่น

44 การสอนงานอาชีพสคู่ วามเป็นเลิศ
นกั ธรุ กิจน้อยมคี ุณธรรม น�ำสเู่ ศรษฐกิจสร้างสรรค์

เสื่อกกลายขิด

โรงเรยี นบา้ นดงสำ� ราญไดเ้ ชอ่ื มโยงลายขดิ ทที่ อ
เปน็ ผ้าเข้ากับลายเส่อื ท่ีทอด้วยกก อาจารยเ์ กษร บานชล
คุณครูผู้ริเริ่มการสอนเสื่อกกลายขิดของโรงเรียนกล่าวว่า
ค�ำขวัญของจงั หวัดยโสธรคือแรงบนั ดาลใจที่ส�ำคญั ในการ
น�ำลายผ้าขิดมาทอเส่ือคร้ังน้ี โดยใช้ความรู้พ้ืนฐาน
การทอเสื่อท่ีมีอยู่มาศึกษาความเป็นไปได้ของการน�ำ
จังหวัดในประเทศไทยต่างก็มีค�ำขวัญของ วสั ดธุ รรมชาตขิ องทอ้ งถนิ่ คอื กกมาใช้ มองเหน็ แนวทางทจี่ ะ
ตนเอง โดยน�ำส่วนดีเด่นของจังหวัดเรียงร้อยเป็นค�ำขวัญ นำ� ผลผลติ ผนื เสอ่ื กกลายขดิ มาแปรรปู เปน็ สงิ่ ของเครอื่ งใช้
เพ่ือประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทั่วไปได้ทราบถึงของดี เปน็ การอนุรกั ษศ์ ลิ ปวัฒนธรรมของจงั หวัด ขณะเดียวกนั
ของจังหวัด ขณะเดียวกันก็เป็นข้อมูลดึงดูดใจให้ผู้สนใจ ก็เปน็ การสรา้ งมูลค่าเพิม่ ใหก้ ับสนิ คา้ อกี ด้วย
เข้ามาเย่ียมชมในจังหวัดของตน ดังจังหวัดยโสธรที่มี อาจารย์เกษรเล่าว่า โรงเรียนบ้านดงส�ำราญ
คำ� ขวญั วา่ “ยโสธรเมอื งบง้ั ไฟโก้ แตงโมหวาน หมอนขวาน เปิดสอนระดับอนุบาลถึงระดับประถมศึกษา มีนักเรียน
ผ้าขิด แหล่งผลิตข้าวหอมมะลิ” งานบั้งไฟของจังหวัด 130 คน ครู 10 คน ให้บรกิ าร 4 หมบู่ ้าน เปน็ หมู่บา้ น
ยโสธรนนั้ เปน็ วฒั นธรรมประเพณที ยี่ งิ่ ใหญข่ องภาคอสี าน ในชนบทห่างไกล ถนนเป็นลูกรัง ชาวบ้านฐานะยากจน
ดึงดูดใจให้คนรอเวลามาท่องเท่ียวชมงานด้วยความ บางคนชอบเล่นการพนัน มีอาชีพรับจ้าง ปลูกยางพารา
ตื่นตาตื่นใจ และจังหวัดยังเป็นส่วนหนึ่งในการผลิต พ่อแม่นักเรียนเข้ามาท�ำงานในกรุงเทพฯ ปล่อยให้
ข้าวหอมมะลิคุณภาพดีให้แก่ประเทศไทย ส่วนค�ำว่า ลูกหลานอยู่กับปู่ย่าตายาย ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ขิดน้ันเป็นชื่อของลายทอผ้าซ่ึงเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ ของนักเรียนต�่ำมาก เม่ือย้ายเข้ามาสอนท่ีนี่ใหม่ๆ
ของคนไทยภาคอีสาน มีความงดงามและเป็นที่นิยม
ขณะเดยี วกนั ในชมุ ชนของโรงเรยี นบา้ นดงสำ� ราญ ซงึ่ ตง้ั อยทู่ ่ี
ต�ำบลคำ� น�้ำสรา้ ง อำ� เภอกดุ ชุม มกี ารนำ� ต้นกกซง่ึ เป็นพชื
พ้ืนบ้านมาทอเป็นเส่ือ ชาวบ้านส่วนใหญ่มีความสามารถ
ในการทอเส่ือกกและมีอุปกรณ์การทอเส่ืออยู่เกือบ
ทุกครัวเรือน การทอเสื่อกกนับเป็นอาชีพเสริมของคน
ในชุมชน แต่เสื่อกกท่ีคนในชุมชนท�ำจะเป็นลายธรรมดา
เป็นสีธรรมชาติ และอาจมสี อี ่ืนค่ันบา้ ง

การสอนงานอาชีพส่คู วามเปน็ เลิศ 45
นกั ธรุ กจิ นอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

ไม่รู้จักใคร การเริ่มสอนนักเรียนทอเส่ือในโรงเรียนจึงเป็นเร่ืองยาก คร้ังแรก
เปิดสอนในรูปแบบชุมนุมอนุรักษ์สืบสานหัตถกรรมทอเส่ือกก ซึ่งเช่ือว่า
นักเรียนท่ีเข้าชุมนุมจะได้มีโอกาสเรียนรู้ ปฏิบัติงานได้เป็นช้ินเป็นอัน ผลงาน
จะท�ำให้นักเรียนเห็นความสามารถ ผีมือและคุณค่าของตน ความส�ำเร็จ
ยอ่ มนำ� มาซงึ่ กำ� ลงั ใจ เมอื่ ผเู้ รยี นมกี ำ� ลงั ใจกจ็ ะลดปญั หาหนเี รยี น อนั เนอื่ งมาจาก
ผเู้ รยี นไมถ่ นดั ทางดา้ นวชิ าการไดด้ ว้ ย โดยตง้ั วตั ถปุ ระสงคข์ องการเรยี นการสอน
ไวด้ งั นี้
1. มคี วามรคู้ วามเขา้ ใจและประสบการณเ์ บอื้ งตน้ เกยี่ วกบั การทำ� งาน
ในชีวติ ประจ�ำวันและงานท่เี ป็นพ้ืนฐานในการประกอบอาชีพ
2. มีทักษะในการใช้เคร่ืองมือและทักษะในกระบวนการท�ำงาน
ท�ำอย่างมีแผน สามารถท�ำงานร่วมกับผู้อื่น ช่วยเหลือครอบครัวและผู้อื่น
ได้ตามควรแก่วยั
3. มนี สิ ัยท่ดี ีในการทำ� งานและรูจ้ กั พงึ่ ตนเอง
4. มีความคดิ ริเรม่ิ สร้างสรรค์ มีการปรับปรงุ ผลงานให้ดขี นึ้ เสมอ
5. มีความรักธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม รู้รักษา ป้องกันผลกระทบต่อ
สภาพแวดล้อม
6. รูจ้ กั การประกอบอาชพี เสรมิ ซงึ่ จะช่วยใหม้ รี ายได้ชว่ ยเหลอื ครอบครวั
ปรากฏว่าสอนได้ไม่ถึงสัปดาห์ก็มีเสียงจากผู้ปกครองว่า เขาส่งลูกมาเรียนหนังสือ ไม่ได้มาเรียนทอเสื่อ
ค�ำพูดน้ีท�ำให้อาจารย์เกษร พยายามหาวิธีท�ำความเข้าใจกับผู้ปกครอง น�ำผลงาน น�ำภาพผลงานทอเส่ือกกลายขิด
จากโรงเรียนที่อาจารย์เคยสอนก่อนย้ายมาสอนที่โรงเรียนบ้านดงส�ำราญ และผลงานนั้นได้รับการคัดเลือกจาก
ส�ำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สพฐ. ให้น�ำไปจ�ำหน่ายในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ
ที่เมืองทองธานีให้ผู้ปกครองดูเพ่ือโน้มน้าวใจให้ผู้ปกครองเกิดความสนใจ ม่ันใจ และเห็นความส�ำคัญของการฝึก
ให้นักเรียนสามารถทอเสื่อกกลายขิด และน�ำไปสร้างมูลค่าเพิ่มด้วยการพัฒนาเป็นของใช้ต่างๆ เช่น กระเป๋าถือสตรี
รปู แบบต่างๆ กรอบรูป แผน่ รองจานขา้ วท่ีใช้บนโต๊ะอาหาร ปกสมดุ กระเป๋าใส่เงินขนาดเล็ก ฯลฯ ปรากฏว่าผ้ปู กครอง
นักเรียนเร่ิมสนใจ

46 การสอนงานอาชีพสู่ความเป็นเลิศ
นักธรุ กิจน้อยมีคณุ ธรรม นำ� ส่เู ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

อาจารยเ์ กษรเลา่ เพมิ่ เตมิ วา่ เปน็ เรอื่ งโชคดขี องโรงเรยี นบา้ นดงสำ� ราญ
ทสี่ ำ� นกั พฒั นานวตั กรรมการจดั การศกึ ษา สพฐ. พงึ พอใจในผลงานการทอเสอื่ กก
ลายขิดของโรงเรียน จึงคัดเลือกโรงเรียนให้เข้าร่วมโครงการนักธุรกิจน้อย
มีคุณธรรม น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ซึ่งมีการส่งเสริมสนับสนุนองค์ความรู้
การสอนงานอาชพี ใหค้ รบวงจร ใหน้ กั เรยี นเรยี นรกู้ ารเปน็ ผปู้ ระกอบการ คดิ เปน็
ทำ� ได้ ขายเปน็ อย่างมคี ณุ ธรรม พร้อมทัง้ สนบั สนนุ งบประมาณใหท้ ำ� วจิ ัยพัฒนา
การเรียนการสอนวิชาชีพให้นักเรียนมีความสามารถในการเป็นนักธุรกิจน้อย
มีคุณธรรม น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ เม่ือท�ำวิจัยส�ำเร็จตนจึงได้เขียนรายวิชา
เพ่ิมเติมในหลักสูตรสถานศึกษา เสนอต่อผู้บริหารโรงเรียนและคณะกรรมการ
สถานศึกษา และได้รับการอนุมัติให้เปิดสอนในโรงเรียน โครงสร้างหลักสูตร
ประกอบด้วยเน้ือหา 6 หน่วยการเรียนรู้ มี 17 แผน เวลาในการจัดการเรียนรู้
40 ชว่ั โมงตอ่ ปี สาระสำ� คญั ของแตล่ ะหนว่ ยการเรียนรู้ มดี ังน้ี
หน่วยที่ 1 หัตถกรรมพน้ื บ้านงานทอเสื่อลายขดิ
หน่วยท่ี 2 กก พชื เศรษฐกจิ
หน่วยท่ี 3 ความรเู้ รอื่ งเครอื่ งมอื เครอ่ื งใช้ และวสั ดอุ ปุ กรณใ์ นการทอเสอื่
หนว่ ยท่ี 4 สร้างสรรค์งานทอเสื่อลายขิด ปฏิบัติการในการทอเสื่อ
เนน้ ความส�ำคัญของการออกแบบ แปรรปู เพ่ือจำ� หนา่ ยไดง้ ่ายข้นึ
หนว่ ยที่ 5 การออกแบบบรรจภุ ณั ฑ์
หน่วยท่ี 6 นกั ธุรกิจนอ้ ยมคี ุณธรรม น�ำสูเ่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์
- การเปน็ ผู้ประกอบการหรอื เรอ่ื งธุรกิจง่ายๆ ตามวยั
- การรู้จักการตลาด การคิดราคาต้นทุน การก�ำหนด
ราคาขายทีเ่ หมาะสม
- การจำ� หนา่ ย การจดั รา้ น การพดู จาคา้ ขาย การทำ� บญั ชี
- การรู้จักรักษาทรัพย์สินทางปัญญาและการไม่ละเมิด
ทรัพย์สนิ ทางปญั ญาของผ้อู ื่น
กระบวนการจดั การเรียนรูม้ ี 4 กิจกรรม

• สร้างความตระหนักให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าและความส�ำคัญของ

การทอเสื่อ และการประกอบอาชพี ธรุ กจิ

• ใชว้ ิทยากรจากภายนอกและศึกษาจากแหลง่ เรียนรู้
• เน้นการปฏิบัติจริง ต้ังแต่การปลูกกก สร้างช้ินงาน ประเมินผล

ปรับปรงุ จ�ำหนา่ ย

• เสริมแรง

การสอนงานอาชีพสคู่ วามเป็นเลิศ 47
นักธรุ กิจนอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

อาจารย์เกษรเล่าว่า วิธีท�ำงานคือให้นักเรียน
ท�ำเป็นกิจกรรมกลุ่ม เช่น กลุ่มปลูกกก กลุ่มตากกก
กล่มุ สอยกก กลุ่มธรุ กจิ กลุ่มปลกู กกจะขายกกให้กลมุ่ ทอ
กลุ่มทอก็น�ำเส่ือที่ทอได้มาขายให้กลุ่มธุรกิจ ครูและ
นักเรียนช่วยกันออกแบบ และน�ำไปให้แม่บ้านเย็บให้
งานทอเหล่านี้ไม่สามารถท�ำให้เสร็จภายในชั่วโมงเรียน
อาจารยเ์ กษรกลา่ ววา่ “ดฉิ นั มโี รงเรยี นเปน็ บา้ น ทง้ั วนั เสาร์
และวันอาทิตย์ ดิฉันและนักเรียนจะอยู่ท�ำงานที่โรงเรียน
ถ้าเราไม่ทุ่มเท ไม่เสียสละ ก็จะไม่ได้ชิ้นงานที่สมบูรณ์
ต้องใช้เวลานอก” ในระหว่างปิดเทอมนักเรียนยังขอยืม ผลที่เกิดขึ้นกับนักเรียน นอกเหนือจาก
ก่ี ฟืม ขอเบิกเส้นกกไปท�ำที่บ้าน โรงเรียนจะลงบัญชีไว้ องค์ความรู้ด้านธุรกิจ ประสบการณ์ทางธุรกิจและ
เสื่อ 1 ผืน ใช้กกประมาณ 1.8 กก. พอใกล้เปิดเทอม คุณลักษณะนิสัยที่ดีที่เกิดขึ้นแล้วนักเรียนได้รักษา
ครูก็ไปตรวจผลงานและซ้ือราคาตามคุณภาพผลงาน มรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นไว้และถ่ายทอดความรู้
ท�ำให้เด็กพยายามจะท�ำให้ดี ผู้ปกครองเองก็เร่ิมตั้งวงทอ สผู่ ปู้ กครอง สรา้ งรายไดใ้ หก้ บั ตนเองและครอบครวั อกี ดว้ ย
กับเด็ก เพ่ืออยากให้ลูกทอได้เร็วข้ึน กกท่ีใช้ทอเส่ือ อาจารยเ์ กษรเลา่ ใหฟ้ งั ตอ่ วา่ เดก็ ๆ ทช่ี อบทำ� งาน
มี 2 ประเภท คือ ต้นกกน้�ำเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ กลมุ่ นส้ี ว่ นใหญไ่ มช่ อบเรยี น ชอบออกไปจบั แย้ จบั กะปอม
ตามคลอง ตามลำ� หว้ ย รวมถึงบรเิ วณท่ีมนี �ำ้ ขงั กกชนิดน้ี มากกว่า การให้มาก่อไฟ ย้อมกก มือสกปรก เขาชอบ
จะทอเสอ่ื ไดแ้ น่นละเอยี ด เสน้ กกนิ่มทอง่าย ประเภทที่ 2 โดยเฉพาะเด็กผู้ชายไม่ชอบทอแต่ชอบย้อมสี แต่ทุกคน
คอื ตน้ กกญป่ี นุ่ ชอบขนึ้ บรเิ วณทม่ี นี ำ�้ แฉะ ลำ� ตน้ เลก็ เรยี ว ต้องทอได้ มิเช่นน้ันจะไม่มีคะแนน เด็กผู้หญิงจะมี
มีความทนทาน แข็งแรงกว่าต้นกกน�้ำ แต่เนื้อหยาบกว่า ความมงุ่ มั่น มคี วามอดทนมากกวา่ เดก็ ผชู้ าย ผลงานของ
เวลาจักกกต้องท�ำให้เป็นเส้นเล็กๆ ช่วยให้ทอได้แน่น เดก็ ผหู้ ญงิ ทำ� เสรจ็ ตรงเวลา สวยงาม จงึ แกป้ ญั หาดว้ ยการ
ประณีตและสวยงาม เม่ือย้อมสีจะมีความมันวาวท�ำให้ จดั กลุ่ม คละเด็กเกง่ เด็กออ่ นผสมกนั ไป
ทอไดส้ วยงามยิง่ ข้ึน โรงเรยี นใชก้ กญปี่ นุ่ เป็นหลกั ปญั หาการสอนการทอเสอ่ื ลายขดิ มหี ลายเรอ่ื ง
สีที่ใช้ย้อมเส้นกกเป็นสีสังเคราะห์เพราะ เช่น ปญั หาดา้ นการผลิตเดมิ ไมม่ ีวัตถดุ ิบคือกก แกป้ ัญหา
ย้อมง่าย ปัจจุบันแนวโน้มคนกลับมาหาธรรมชาติ โดยให้นักเรียนช้ัน ป.4-6 ปลูกท่ีโรงเรียน 1 แปลง
นิยมสีธรรมชาติจากพืชต่างๆ ซึ่งเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ให้ครูได้เห็น ปลูกท่ีบ้านอีก 1 แปลง ให้ใครช่วยก็ได้
โรงเรียนได้เร่ิมทดลองย้อมสีเส้นกกด้วยเปลือกไม้ ถ้านักเรียนปลูกท่ีบ้านได้ โรงเรียนก็รับซื้อ ท�ำให้เขา
ใบไมน้ านาชนดิ ซงึ่ มขี น้ั ตอนยงุ่ ยากและใชเ้ วลาในการยอ้ ม มีอาชีพเสริมด้วยการปลูกกกซ่ึงปลูกง่ายมาก เพียงแต่
มากข้ึน แต่ผลิตภัณฑ์ขายได้ราคาสูงข้ึนตามไปด้วย ขอใหเ้ ป็นพนื้ ท่ีที่มนี ้ำ� ไหลกกกจ็ ะงอกงามดี
ซึ่งเปน็ ผลดกี ับทุกฝ่าย

48 การสอนงานอาชีพสู่ความเป็นเลศิ
นกั ธรุ กจิ น้อยมีคณุ ธรรม นำ� ส่เู ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

ปัญหาด้านวัตถุดิบ ถ้าเส้นกกใหญ่จะทอ กระบวนการผลติ เสอื่ มขี ้นั ตอนดงั น้ี
ได้ไม่สวย ขายยาก จึงประชุมกับนักเรียนแก้ปัญหา
ด้วยการท�ำเส้นกกให้เล็กลง โดยผ่าเป็น 4 ส่วน และ 1. การตดั ตน้ กก คดั ขนาดและทำ� ความสะอาด
น�ำผืนเสื่อมาประดิษฐ์เป็นสินค้าหลากหลายรูปแบบ 2. การจกั กก หรอื การผา่ กก แบง่ กกใหเ้ ปน็ เสน้
ปัจจุบันน�ำผืนเสื่อแปรรูปเป็นกระเป๋ารูปทรงต่างๆ 3. การตากกกให้แห้งและรวบมัดเป็นก�ำๆ
แจกัน แฟ้ม ปกสมุด ฉากก้ัน ท�ำให้สินค้าของโรงเรียน พรอ้ มที่จะนำ� ไปยอ้ ม
มีความสวยงาม แตกต่างจากของชุมชน ขายได้ดี 4. การยอ้ มสีกก
นั ก เ รี ย น ใ ช ้ เ ว ล า ท อ เ ส่ื อ ล า ย ขิ ด ห ล า ย ล า ย ต ล อ ด ป ี
ขณะน้ีได้สอนพ่อแม่ผู้ปกครองท�ำด้วย ท�ำให้ครอบครัว ผลทีเ่ กิดกับโรงเรียนและชุมชน
มีรายได้เพ่ิมขึ้น ด้านการตลาด วางขายในงาน โรงเรียนเป็นแหล่งเรียนรู้ของหน่วยงานหลาย
ศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ มีตราสินค้าว่าขิดเงิน
ขิดทอง หรือน�ำไปร่วมงานท่ีหน่วยงานภายนอกเชิญมา จงั หวัด เช่น เพชรบุรี อบุ ลราชธานี ชยั ภูมิ สกลนคร และ
ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ของโรงเรียนมีช่ือเสียงมากขึ้น มกุ ดาหาร เปน็ ตน้ ชมุ ชนรกั และศรทั ธาในโรงเรยี น ชมุ ชน
เพราะน�ำไปวางขายท่ีร้าน O-TOP ของจังหวัด และ มีผลิตภัณฑ์มากข้ึน ลดปัญหาเด็กซ่ิง ลดปัญหาเล่นเกม
มีคนรบั ไปขายในงานตา่ งๆ ด้วย และการพนัน

อปุ กรณก์ ารทอเส่ือกกลายขิด ได้แก่ ผลทีเ่ กดิ กับโรงเรียน

1. โครงกี่ทอ โรงเรยี นไดร้ บั เกยี รตใิ หเ้ ปน็ 1 ใน 29 ศนู ยแ์ กนนำ�
2. ฟมื และไม้ลายขิด ขยายเครือข่ายของโครงการนักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม
3. ไมพ้ ุ่งกก น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ของ สพฐ. เพื่อขยายผลไปยัง
4. เส้นกก โรงเรยี นและชมุ ชนที่สนใจ
5. เชือกเอน็
6. มีดและกรรไกร
7. ไมโ้ ปง้ เป้ง (ไม้ต้นฟมื )

การสอนงานอาชีพสู่ความเป็นเลศิ 49
นักธุรกิจนอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สูเ่ ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

ผลทีเ่ กิดกบั ครู 4. ผลงานของนักเรียนได้รับคัดเลือกให้ร่วม
ด้วยการปฏิบัติงานอย่างจริงจัง และมีผลงาน แสดงในงานระดับนานาชาติของศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพ
เป็นรูปธรรมชัดเจน อาจารย์เกษรจึงได้รับความศรัทธา ระหวา่ งประเทศ ทศี่ นู ยน์ ทิ รรศการและการประชมุ ไบเทค
และก�ำลังใจมากมายจากบุคลากรทั้งภายในและ บางนา ในปี 2556
นอกโรงเรียน ดงั นี้ 5. อาจารยเ์ กษรเองไดร้ บั รางวัลรวม 6 รางวลั
1. เพื่อนครูและชุมชนจัดงานทอดผ้าป่า จากผลงานการพัฒนางาน พัฒนาคน (นักเรียน) และ
หาเงนิ สร้างอาคารเรยี น ชอ่ื “ศนู ยเ์ รียนรู้ภูมิปัญญาไทย” มีผลงานเป็นท่ีประจักษ์ ใน 6 รางวัลท่ีว่าน้ีมีรางวัลท่ี
2. ผลงานของนักเรียนได้รับคัดเลือกโดย อาจารยเ์ องรอคอยมานานถงึ 5 ปี คือ รางวัลเหรยี ญทอง
ส�ำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สพฐ. ให้น�ำมา อันดับ 2 ประเภทโครงงานระดับประถมศึกษา จากการ
จ�ำหน่ายในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ ต้ังแต่ แข่งขันในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ
ปี 2552 ถึงปจั จุบัน ปีการศกึ ษา 2555 ของ สพฐ. รางวัลทอ่ี าจารย์ภมู ิใจมาก
3. ผลงานของนักเรียนได้รับคัดเลือก คือ ได้รับเข็มเชิดชูเกียรติ “คุรุสดุดี” ในงานวันครูโลก
ให้รว่ มแสดงในงานของจังหวัดยโสธร และในปี 2555 เช่นกัน อาจารยเ์ กษร ไดร้ ับการคดั เลอื ก
จากศูนยส์ ง่ เสรมิ ศลิ ปาชีพระหว่างประเทศใหข้ ึน้ ทะเบยี น
เป็นครูช่างประเภทงานจักสานของภาคตะวันออก
เฉยี งเหนอื เปน็ อกี หนง่ึ รางวลั ทกี่ ารนั ตคี วามเปน็ ครผู สู้ อน
ทเ่ี สียสละและมคี ณุ ภาพระดับประเทศ
อาจารย์เกษรได้กล่าวถึงหลักการส�ำคัญ
ในการท�ำงานของอาจารย์ว่า “ความส�ำเร็จท่ีเกิดขึ้น
ในวันนี้คือ ต้องท�ำงานอย่างต่อเนื่อง จริงจัง ชักน�ำ
ผู้ปกครองมาร่วมงานให้ได้ และส�ำคัญที่สุดคือครู
ต้องทุ่มเทและเสียสละ ผู้บรหิ ารต้องสนบั สนนุ ”

50 การสอนงานอาชีพส่คู วามเป็นเลิศ
นกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สู่เศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

การ์ตนู และลายไทย 3 มติ ิ

นักเรียนจากโรงเรียนอื่นๆ และเกิดไอเดียเก๋ว่าจะต้อง
ท�ำภาพบนป้ายนิเทศให้เป็นภาพนูนสามมิติ โดยใช้
กระดาษเหลือใช้อีกต่างหากได้ประโยชน์ 2 ทาง คือ
ความมีชีวิตชีวาของภาพ และการลดปริมาณขยะลง
เมอื่ ภาพมีชีวิตชวี าอย่างน้ี มีหรอื ท่จี ะไม่ชนะการประกวด
จัดป้ายนิเทศ และผลงานจะไม่เป็นที่สนใจของผู้ชม
สิ่งท่ีเกิดตามมาก็คือผู้ชมมีการสืบเสาะหาแหล่งจ�ำหน่าย
การ์ตูนสามมิติ การฝากซ้ือและการขอซ้ือภาพเหล่านี้
และนี่เป็นท่ีมาของความคิดที่จะ “ผลิตจ�ำหน่าย”
ของนักเรยี นโรงเรียนศรวี ิชัยวทิ ยา

ใครจะคิดบ้างว่าการได้ร่วมงานได้ดูงาน
ของผู้อื่น ได้เปรียบเทียบงานของผู้อ่ืนกับของตน
และความต้องการพัฒนาให้งานของตนดีข้ึนน้ี มีพลัง
บันดาลในการผลักดันให้นักเรียนโรงเรียนศรีวิชัยวิทยา
จังหวัดนครปฐม ต้ังอกต้ังใจคิดค้นหาวิธีการออกแบบ
ป้ายนิเทศให้มีลักษณะพิเศษแตกต่างจากป้ายนิเทศของ

การสอนงานอาชีพสคู่ วามเปน็ เลิศ 51
นักธรุ กิจนอ้ ยมคี ุณธรรม นำ� สู่เศรษฐกจิ สร้างสรรค์

การได้ผลิตจ�ำหน่ายในงานนิทรรศการต่างๆ และท่ีย่ิงใหญ่กว่ารางวัลที่กล่าวถึงคือ โครงการกรุงไทย
ด�ำเนินเร่ือยมาจนวันหน่ึง ณ โรงแรมมิราเคิลแกรนด์ ยุววาณิชของธนาคารกรุงไทย มีการจัดแข่งขันผลงาน
คุณหญิงกษมา วรวรรณ เลขาธิการคณะกรรมการ นกั เรยี นมาแลว้ 8 ปี มแี ตส่ ถาบนั การศกึ ษาสายอาชวี ศกึ ษา
การศึกษาขั้นพ้ืนฐาน (ต�ำแหน่งในขณะนั้น) ได้มาเป็น ได้รับรางวัลชนะเลิศ ไม่เคยมีโรงเรียนระดับมัธยมศึกษา
ประธานเปิดงานประชุมผู้อ�ำนวยการส�ำนักงานเขตพื้นท่ี ไดร้ ับรางวัลชนะเลิศเลย ทะลุฟา้ มาจรงิ ๆ
การศึกษาทั่วประเทศ ได้มาชมผลงานการ์ตูนสามมิติ อาจารย์สมพร นิสยันต์ ครูผู้สอนเล่าว่า
และซ้ือไปจ�ำนวนมาก หลังจากนั้นไม่นานท่านก็แนะน�ำ การประดิษฐ์การ์ตูน 3 มิติ ของกลุ่มบริษัทผลิตศิลป์
อาจารย์ทิพวัลย์ ย้ิมสวัสดิ์ ผู้อ�ำนวยการโรงเรียน เป็นการสร้างการ์ตูนจากภาพเขียนธรรมดาบน
ศรวี ชิ ยั วทิ ยา ใหเ้ ตรยี มนำ� ผลงานของนกั เรยี นเขา้ ประกวด แผน่ กระดาษเหลอื ใช้ เช่น ปกสมุดรายงาน อปุ กรณ์เสรมิ
โครงการกรงุ ไทยยวุ วาณชิ ซึ่งมีวตั ถปุ ระสงค์เพ่ือ ท่ีน�ำมาใช้ ได้แก่ กระดาษ กรรไกร แผ่นรองตัด
1. ปลกู ฝงั ความเขา้ ใจในหลกั การดำ� เนนิ ธรุ กจิ คัตเตอร์ด้ามปากกา แผ่นรองเมาส์ เคร่ืองดุนกระดาษ
ทถ่ี กู ตอ้ งเหมาะสม เคร่ืองมือดัดส่วนโค้ง โฟมเทปและท่ีปัดแก้มส�ำหรับ
2. ช่วยเหลือสังคมในการวางรากฐานเก่ียวกับ แต่งหน้าของสตรี เพื่อกรีด ดุนและดัดกระดาษให้มี
การเปน็ ผปู้ ระกอบการที่ดีใหก้ บั เยาวชน ความโค้งนูน ต่อจากน้ันก็น�ำช้ินส่วนมาประกอบตกแต่ง
3. เปิดโอกาสให้เยาวชนได้ค้นพบอีก เปน็ รปู ทรง 3 มติ ิ ทสี่ มบรู ณโ์ ดยการต์ นู และลายไทย 3 มติ ิ
ทางเลือกหนึ่งในการด�ำเนินชีวิต ท่ีมิใช่เพียงการศึกษา นจี้ ะเป็นเอกลกั ษณ์ของความเปน็ ไทย สอื่ ความหมายของ
เพียงอย่างเดียว สมกับท่ีเป็น “กรุงไทย ยุววาณิช ชีวิต ศิลปวัฒนธรรมไทย เช่น ประเพณีไทย ชุดการละเล่น
ท่ีเลอื กได้” เดก็ ไทย มีการพัฒนาผลติ ภัณฑท์ ่หี ลากหลาย แปลกใหม่
4. สร้างภาพลักษณ์ท่ีดีในการช่วยเหลือสังคม ไม่เคยมีใครท�ำมาก่อน ออกจ�ำหน่ายชนิดไม่มีคู่แข่ง เช่น
โดยการสร้างทุนทางปัญญา ซ่ึงโรงเรียนได้น�ำผลงาน ทำ� เปน็ การต์ นู เดยี่ ว คู่ การนำ� มาประกอบเปน็ เรอื่ งราวและ
ดังกล่าวส่งเข้าประกวดในนามบริษัทผลิตศิลป์ ก็ได้รับ ใส่กรอบสำ� หรับตกแต่งฝาผนัง ผลิตเป็นคลปิ อาร์ตบนั ทกึ
รางวัลชนะเลิศระดับประเทศในปี 2552 ได้เงินรางวัล ลงในแผ่น CD เพอ่ื ผ้ซู ื้อสามารถน�ำไปคดั ลอก ตกแต่งได้
390,000 บาท พรอ้ มกบั ครแู ละนกั เรียนไดไ้ ปศกึ ษาดงู าน เอนกประสงค์ เป็นสินค้าท่ีได้รับการยอมรับจากบรรดา
ประเทศญี่ปุ่น 5 วัน ข้อมูลนี้น�ำมาซ่ึงความภาคภูมิใจ ลูกค้า ซึ่งส่วนใหญ่เป็นครู อาจารย์ นักเรียน นักศึกษา
อย่างย่ิงส�ำหรับนักเรียนกลุ่มน้ีของโรงเรียนศรีวิชัยวิทยา และบคุ คลทช่ี ่ืนชอบงานศิลปะ

52 การสอนงานอาชพี สู่ความเป็นเลศิ
นกั ธรุ กิจนอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

หลักการและวิธีเขียนภาพการ์ตูนรูปคน หลักการและวิธี
เขยี นภาพการต์ นู รปู สตั ว์ และการสรา้ งสรรคก์ ารต์ นู 3 มติ ิ
โดยแทรกเนื้อหาธรุ กิจเขา้ ไปด้วย

อาจารย์สมพร นิสยันต์ ครูผู้สอนเล่าว่า สำ� หรับกระบวนการจดั การเรียนรู้นนั้ จัดเป็น
การจะสร้างการ์ตูนดังกล่าวได้ต้องใช้ความคิดและ ล�ำดับได้ 6 ข้ันตอน คอื
จินตนาการผสานกัน ก่อนจะท�ำผู้สร้างจะต้องศึกษา
และเรียนรู้หลักการใช้เส้น รูปร่าง รูปทรงในการเขียน 1. ข้ันน�ำ
การต์ นู เปน็ ภาพคน สตั ว์ สง่ิ ของ ทวิ ทศั น์ สว่ นประกอบอนื่ • ครูให้นักเรียนดูตัวอย่างการ์ตูนลักษณะ
ของภาพรวม ภาพการ์ตูนเด็กไทยให้เป็น 3 มิติ ต่างๆ ได้แก่ การ์ตูนประกอบ การ์ตูนแผ่นพับ การ์ตูน
ต้องเรียนรู้หลักการเขียนภาพการ์ตูนตามจินตนาการ POP-UP และรูปแบบต่างๆ ท้ังการ์ตูนไทยและการ์ตูน
ให้เป็นเรื่องราว ต้องมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ต่างประเทศ
วพิ ากษ์ วจิ ารณใ์ นมมุ มองของทศั นศลิ ป์ สามารถถา่ ยทอด • สนทนา ซกั ถาม และสรปุ โดยเนน้ ประเดน็
และส่ือความรู้สึกนึกคิดของตัวการ์ตูนออกมาจากสีหน้า เกี่ยวกับ “นักเรียนจะท�ำอย่างไร” รูปแบบหรือลักษณะ
ท่าทางได้ พร้อมกับย�้ำว่า ก่อนการปฏิบัติจริง นักเรียน การ์ตูนจงึ จะแตกต่างไปจากนี้
จะต้องศึกษาหลักการ วิธีการปฏิบัติให้เข้าใจ ต้องได้รับ • ครูเสนอรูปแบบใหมข่ องการต์ ูน 3 มิติ
การฝึกทักษะจนเกิดความช�ำนาญ จะช่วยให้สร้างสรรค์ แล้วให้นักเรียนอภิปรายหาข้อสรุปเก่ียวกับความแปลกใหม่
ผลงานไดอ้ ยา่ งงดงามและมคี ณุ ภาพ สามารถนำ� ไปจำ� หนา่ ย ความนา่ สนใจ ตน้ ทุนในการท�ำและคุณคา่ ที่ได้
เป็นการส่งเสริมอาชีพอิสระ ช่วยให้ผู้เรียนมีรายได้ 2. ขัน้ สอน
ระหวา่ งเรยี น สว่ นคณุ คา่ ทางใจของผสู้ รา้ งงานนน้ั การต์ นู • นักเรียนแบ่งกลุ่มปฏิบัติกิจกรรมท�ำ
3 มิติ และลายไทยรูปแบบต่างๆ ช่วยให้ผู้สร้างงาน การต์ นู 3 มิติ ตามใบงานหรือวดี ทิ ัศน์
เกิดความชื่นชมมรดกทางศิลปวัฒนธรรม เกิดความ • ตั ว แ ท น ก ลุ ่ ม น� ำ เ ส น อ ผ ล ง า น แ ล ะ
เพลิดเพลิน สนุกสนาน มีความภาคภูมิใจในผลงาน ตอบค�ำถามของเพ่ือนนักเรยี น
ฝมี อื ของตน • ครู นักเรียน ร่วมกันสรุปผลการ
รายวิชาเพ่ิมเติมการ์ตูนและลายไทย 3 มิติ ปฏิบัตกิ ิจกรรม โดยเน้นท่ีปัญหา อปุ สรรค แนวทางแกไ้ ข
ประกอบด้วย หน่วยการเรียนรู้ 6 หน่วย ได้แก่ ความรู้ ในการทำ� งาน
เบื้องต้นการเขียนภาพการ์ตูน องค์ประกอบการเขียน
ภาพการ์ตูน วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการเขียนภาพการ์ตูน

การสอนงานอาชีพส่คู วามเปน็ เลิศ 53
นักธรุ กจิ นอ้ ยมคี ุณธรรม นำ� สู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

3. ขัน้ ปฏิบัติ กระบวนการจดั การเรยี นรู้ มกี ารเนน้ ชดั เจน
• นกั เรยี นแบง่ กลมุ่ พฒั นารปู แบบการต์ นู ในเร่อื ง
3 มติ ิ ให้เปน็ อตั ลักษณ์ของตนเอง
• แตล่ ะกลุ่มสร้างการต์ นู เปน็ เรอ่ื งราว • ครูใหค้ วามรู้ ท้งั ทฤษฎีและปฏบิ ตั ิ
• ตัวแทนกลุ่มน�ำเสนอผลงานและ • ใช้กระบวนการกลุ่ม ให้ออกแบบผลงาน
ตอบคำ� ถามของเพื่อนนกั เรยี น ดว้ ยตนเอง สร้างสรรคผ์ ลงานใหมๆ่
• ครูและนักเรียนช่วยกันอภิปราย • ให้มีการจัดจ�ำหน่ายในรูปของบริษัท
และสรุปเกี่ยวกับแนวทางในการจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ เป็นโครงการส่งเสริมอาชีพอิสระเพ่ือการมีรายได้
การเปดิ ตลาด การโฆษณาประชาสมั พนั ธ์ ระหว่างเรยี น
4. ขนั้ ประเมิน • ใชท้ รพั ยากรอยา่ งรคู้ ณุ คา่ รกั ษาสง่ิ แวดลอ้ ม
• ใชร้ ปู แบบการประเมนิ ผลตามสภาพจรงิ ดว้ ยการนำ� กระดาษเหลอื ใชม้ าเปน็ วสั ดเุ พอื่ การผลติ สนิ คา้
(Authentic Assessment : AA) • นักเรียนทุกคนในกลุ่มสามารถเสนอ
• การสังเกตขณะปฏบิ ัติกจิ กรรม ผลงานของตน ตอบค�ำถาม สาธิตงานตามความถนัด
• การสอบถามและสัมภาษณ์ และความรับผิดชอบของตน
• ก�ำหนดเกณฑ์การประเมิน (Rubric) อาจารย์สมพร เล่าว่า การจัดการเรียน
ได้แก่ กระบวนการกลุ่ม การออกแบบ การเตรียม การสอนใหเ้ กดิ ความสำ� เรจ็ ตามเปา้ หมายของหลกั สตู รนน้ั
และการใชว้ ัสดอุ ปุ กรณ์ ขน้ั ตอนการท�ำงาน ผลงานสำ� เร็จ ครูต้องให้ความรู้เรื่องทฤษฎีในห้องเรียนและเปิดโอกาส
รูปแบบและเทคนิคในการนำ� เสนองาน เปน็ ต้น นกั เรยี นไดป้ ฏบิ ตั จิ รงิ นอกหอ้ งเรยี นใหม้ าก โดยครเู ปน็ เพยี ง
5. จัดนิทรรศการเผยแพร่ผลงาน ผู้คอยอ�ำนวยการ ช่วยเหลือนักเรียนแก้ปัญหาเฉพาะ
• นักเรียนศึกษารูปแบบการน�ำเสนอ เร่ืองยากๆ ท่ีนักเรียนไม่สามารถท�ำได้ การให้เด็กเรียนรู้
ผลงาน ได้แก่ การจัดมุมแสดงผลงาน การน�ำเสนอ ด้วยการต้ังบริษัทจ�ำลองให้โอกาสนักเรียนคิด ผลิต
ด้วยการแสดงละคร การเชิดหุ่น ป้ายโครงงาน และ จำ� หนา่ ย โดยมกี ารวางแผนธรุ กจิ ดำ� เนนิ ธรุ กจิ อยา่ งโปรง่ ใส
การจัดนิทรรศการ มีคุณธรรม รู้จักเจือจานสังคม ด�ำเนินการบริหารจัดการ
• ครู นักเรียน ช่วยกันอภิปรายรูปแบบ ทำ� ทุกอยา่ งดว้ ยตนเอง จะท�ำใหเ้ ดก็ ๆ เรียนรูแ้ ละสามารถ
ในการจัดแสดงผลงานท่ีเหมาะสมกับการ์ตนู 3 มติ ิ
• นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันจัดแสดง
ผลงาน (จดั เป็นมุมหรือเต็มรปู แบบกไ็ ด)้
• สรุปผลการจดั แสดงผลงาน
6. การจำ� หน่ายผลิตภณั ฑ์
นกั เรยี นอภปิ รายเกย่ี วกบั หลกั การจำ� หนา่ ย
ผลิตภัณฑ์ การคิดต้นทุน การบรรจุภัณฑ์ การโฆษณา
ประชาสมั พนั ธ์ การหาตลาด การจดั จำ� หนา่ ย การประเมนิ ผล

54 การสอนงานอาชพี สคู่ วามเป็นเลศิ
นักธรุ กิจน้อยมีคุณธรรม นำ� ส่เู ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

ท�ำอะไรได้ด้วยตัวของเขาเองอย่างเกินคาดหมาย ดา้ นความรู้
ทั้งนักเรียนยังได้ลักษณะนิสัยท่ีดีจากการท�ำงานติดตัว 1. เกดิ องคค์ วามรกู้ ารนำ� กระดาษทใี่ ชแ้ ลว้ กลบั
มาหลายเร่ือง เช่น การท�ำงานเป็นทีม ความซื่อสัตย์ มาประยุกตใ์ ชใ้ หม่อยา่ งคมุ้ คา่
ขยัน อดทน มุ่งมั่น การแบ่งปันผู้อ่ืน มีความรับผิดชอบ 2. มีความรู้การเลือกวัสดุและการใช้อุปกรณ์
เป็นต้น และการส่งเสริมให้นักเรียนแต่ละรุ่นส่งผลงาน ได้ถกู ตอ้ งกบั ชิ้นงาน
ของตนเองเข้าประกวด เช่น โครงการกรุงไทยยุววาณิช 3. มีความรู้ทางเทคโนโลยีการใช้คอมพิวเตอร์
ของธนาคารกรุงไทย เธอคือแรงบันดาลใจของส�ำนักงาน ผลิตคลปิ อารต์ การ์ตนู ไทยและลายไทย 3 มติ ิ
ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์และอื่นๆ นั้น ล้วนเป็น 4. มีความรู้พ้ืนฐานผู้ประกอบการธุรกิจ
การกระตุ้น เป็นแรงจูงใจให้นักเรียนท�ำงานให้ได้ การจัดทำ� บัญชรี ายรบั -รายจ่ายเพอ่ื ก�ำหนดราคาจ�ำหน่าย
ต า ม เ ป ้ า ห ม า ย อ ย ่ า ง มี คุ ณ ภ า พ แ ล ะ ผ ล ก า ร ตั ด สิ น ด้านทกั ษะทางปญั ญา
การประกวดก็เป็นตัวประเมินว่าผลงานของนักเรียน 1. ใช้ทักษะทางศิลปะส่งเสริมวัฒนธรรมไทย
อยู่ระดับใด ที่ผ่านมากล่าวได้ว่ารู้สึกภูมิใจกับผลงาน ด้วยการต์ ูนและลายไทย 3 มติ ิ
นกั เรยี นเปน็ อย่างย่งิ 2. วางแผนธุรกิจและการวางกลยุทธ์ทาง
การตลาดทโี่ ดดเดน่ แปลกใหม่ในรูปบริษทั
ผลทเ่ี กดิ แกน่ กั เรยี นกลมุ่ การต์ นู และลายไทย 3. วางแผนสร้างเครือข่ายธุรกิจในกลุ่มเพ่ือน
3 มติ ิ เหน็ ไดช้ ดั เจนแบง่ ได้ 5 ด้าน ดังน้ี และน้อง ตลอดจนสมาชิกในครอบครวั
4. พัฒนาผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายทั้งภาพ
ดา้ นคณุ ธรรม การต์ ูน และของใช้ ของประดับตกแต่งไดส้ วยงาม
1. มีความซ่ือสัตย์ ขยัน อดทน มุ่งมั่นและ ด้านความสัมพนั ธ์และความรบั ผดิ ชอบ
เจตคตทิ ่ดี ตี อ่ งานท่ีทำ� 1. อนรุ กั ษท์ รพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดลอ้ ม
2. มวี นิ ยั ในตนเอง ความรกั และสามคั คใี นกลมุ่ น�ำสงิ่ ที่ใชแ้ ลว้ กลับมาใช้ใหม่
เพ่อื นร่วมงาน 2. ลดมลภาวะในส่ิงแวดล้อม ลดจ�ำนวนขยะ
3. มีความรับผิดชอบและอนุรักษ์ส่ิงแวดล้อม ในท้องถิน่
ลดขยะในท้องถิ่น 3. การใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ ปน็ ประโยชน์ สรา้ งรายได้
4. มจี ติ ใจเรื่องการแบ่งปนั ความร้ใู ห้ดีขึน้ ระหวา่ งเรียน
4. แบง่ เบาภาระของผปู้ กครอง
ดา้ นทักษะการคดิ วเิ คราะหแ์ ละการนำ� ไปใช้
1. พัฒนาช้ินงานแปลกใหม่โดยใช้เทคโนโลยี
มาประยุกต์ใชใ้ นการออกแบบชิ้นงาน
2. วเิ คราะหช์ อ่ งทางการจำ� หนา่ ยสนิ คา้ ขยายผล
การสรา้ งบริษทั

การสอนงานอาชพี สู่ความเปน็ เลิศ 55
นักธุรกจิ นอ้ ยมคี ณุ ธรรม น�ำสู่เศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

3. ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของ ปจั จัยสคู่ วามสำ� เรจ็ และบทเรียนที่ได้รับ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาด�ำเนินธุรกิจและ
การบรหิ ารจัดการองคก์ ร 1. กระบวนการจดั การเรยี นรู้ ครตู อ้ งใหโ้ อกาส
นกั เรยี นคดิ และปฏบิ ตั จิ รงิ ใหม้ ากทสี่ ดุ ครเู ปน็ คนอำ� นวยการ
ผลงานที่เป็นความภาคภูมิใจของโรงเรียน ชว่ ยเหลอื นกั เรยี นใหเ้ ขาสามารถทำ� งานไดบ้ รรลเุ ปา้ หมาย
ครู และนกั เรียน ไดแ้ ก่ 2. ครใู กลช้ ดิ กบั นักเรียน เปน็ เสมือนเพ่ือน พ่ี
ที่ลกู ศิษยร์ กั เคารพและไว้วางใจ
1. บริษัทผลิตศิลป์ได้รับรางวัลชนะเลิศ 3. กลยุทธ์การส่งเสริมให้นักเรียนส่งผลงาน
โครงการกรุงไทยยุววาณิช ปี 2552 ได้รับเงินรางวัล เขา้ ประกวดแข่งขันเพื่อกระตนุ้ การทำ� งานของนกั เรียน
390,000 บาท และได้ไปศึกษาดูงานท่ีประเทศญี่ปุ่น 4. นโยบายของโรงเรียนที่เน้นเรียนรู้ทฤษฎี
ทง้ั ครแู ละนักเรียน ในห้องปฏบิ ัตจิ ริงนอกห้องเรียน
2. ได้รับรางวัลดีเย่ียมในงานมหกรรม น่คี อื 1 ใน 29 ศูนย์แกนน�ำขยายเครือขา่ ยของ
การประกวดนวัตกรรมทางการศึกษา ระดับภาคกลาง โครงการนกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์
และภาคตะวันออก ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ทีค่ วรแกก่ ารภาคภูมิใจ
ขนั้ พื้นฐาน
3. ได้รับรางวัลโล่เกียรติยศสื่อพัฒนา
การเรียนรมู้ ีคุณภาพระดบั ดเี ดน่ ในงานมหกรรมรวมพลัง
ปฏิรูปการศึกษาไทย ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขั้นพื้นฐานร่วมกับสมาคมพฒั นาวชิ าชพี ครู
4. ไดร้ บั รางวลั ดเี ยยี่ มหนงึ่ โรงเรยี นหนงึ่ นวตั กรรม
ในงานเปดิ บา้ นนวตั กรรมการศกึ ษาจากสำ� นกั งานเขตพน้ื ท่ี
การศึกษาประถมศกึ ษานครปฐม เขต 1
5. นักเรยี นรุน่ ใหมไ่ ดจ้ ัดต้งั บริษทั Gift Roses
จ�ำกัด ธุรกิจ “ผลิตเคร่ืองประดับจากขนมปัง” ได้รับ
รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 โครงการกรุงไทยยุววาณิช
ปี 2555 ไดร้ บั รางวลั 350,000 บาท และไดไ้ ปศกึ ษาดงู าน
ท่ปี ระเทศจีน ทั้งครแู ละนักเรียน

56 การสอนงานอาชีพส่คู วามเป็นเลศิ
นกั ธรุ กิจน้อยมคี ุณธรรม น�ำสเู่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

บาตกิ ลกู คณุ หญงิ

อาจารยร์ ชั ดาพรรณ์ วชั พฒั น์ ครผู สู้ อนไดเ้ ลา่ ถงึ หารายได้ ดังนั้นจึงเล็งเห็นความส�ำคัญในการสร้าง
แรงบันดาลใจของการคิดสอนให้นักเรียนท�ำผ้าบาติก งานอาชีพให้กับนักเรียนโดยจัดการเรียนการสอน
เน่ืองจากโรงเรียนชะอ�ำคุณหญิงเน่ืองบุรี อ�ำเภอชะอ�ำ ท่ีสอดคล้องกับบริบทของชุมชน จึงได้จัดท�ำหลักสูตร
จังหวัดเพชรบุรี สังกัดส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา สถานศึกษาของกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ
มัธยมศึกษา เขต 10 ว่าเป็นโรงเรียนประจ�ำอ�ำเภอ และเทคโนโลยี โดยเปิดสอนงานอาชีพให้กับนักเรียน
ท่ีเปิดท�ำการสอนนกั เรยี นในระดบั ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 1-6 ในรายวชิ าเพมิ่ เตมิ งานบาตกิ ในระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5
ต้ังอยู่ในพื้นท่ีท่ีเป็นแหล่งท่องเท่ียวคือชายหาดชะอ�ำ เพอื่ ใหน้ กั เรยี นไดเ้ ลอื กเรยี นตามความถนดั และความสนใจ
ซึ่งเป็นท่ีรู้จักของนักท่องเท่ียวท้ังชาวไทยและ เพือ่ สร้างอาชพี การท�ำผา้ บาตกิ
ชาวต่างประเทศ นักเรียนส่วนใหญ่เป็นนักเรียนท่ีมี
บ้านพักอาศัยในต�ำบลชะอ�ำ และต�ำบลใกล้เคียง ดังนั้น
ชุมชนจึงมีการท�ำอาชีพเสริมเพ่ือรองรับนักท่องเท่ียว
จากการพบปะพูดคุยและมีการประชุมผู้ปกครอง
พบว่า อาชีพท่ีผู้ปกครองท�ำมากท่ีสุด ได้แก่ อาชีพ
รับจ้างและบริการต่างๆ รองลงมาคืออาชีพค้าขาย
ในวันหยุดหรือเทศกาลต่างๆ นักเรียนในโรงเรียนชะอ�ำ
คุณหญิงเนื่องบุรี ต้องท�ำงานช่วยเหลือครอบครัว

การสอนงานอาชพี สู่ความเปน็ เลิศ 57
นักธรุ กิจน้อยมคี ุณธรรม น�ำสู่เศรษฐกจิ สร้างสรรค์

หลกั สตู รผา้ บาตกิ ดงั กลา่ ว อาจารยร์ ชั ดาพรรณ์
ได้ปรับปรุงด้วยตนเองมาตามล�ำดับโดยน�ำองค์ความรู้
ท่ีได้จากโครงการนักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม น�ำสู่เศรษฐกิจ
สร้างสรรค์ บรรจุในสาระส�ำคัญ ให้นักเรียนคิดเป็น
ท�ำได้ ขายเป็น ตามสโลแกนของโครงการ ใช้เวลาสอน
20 สปั ดาห์ๆ ละ 4 ชัว่ โมง เป็นเวลา 80 ชั่วโมง/ภาคเรยี น
แบ่งเปน็ 5 หน่วยการเรยี นรู้ คือ
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 ความรู้พ้ืนฐานในการ
ท�ำผ้าบาติก ต้ังแต่ความเป็นมา วิวัฒนาการ วัสดุ
อุปกรณ์และการใช้ ข้ันตอนการท�ำผ้าบาติก
ความรู้เรื่องผ้า การเตรียมผ้า วิธีการลอกลาย วิธีการ
เขียนเส้นเทียน วิธีการย้อมสี การลงสี วิธีการ
ใช้น�้ำยาเคมีกันสีตก การต้มเทียน และการตกแต่ง
ใหส้ �ำเร็จเปน็ ช้ินงาน

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 กระบวนการท�ำ
ผ้าบาติกแบบต่างๆ เช่นการท�ำผ้าเช็ดหน้าลายต่างๆ
การท�ำผ้าตกแตง่ การท�ำเสือ้ ยดื และการทำ� ผ้าตัดเส้ือ
หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เทคนิคการสร้างสรรค์
ผ้าบาตกิ ได้แก่ เทคนิคการสไลดส์ ี เทคนคิ เส้นข้ผี ึ้งเหลว
หลากสี เทคนิคการออกแบบเส้นเทียนแบบอิสระ
และเทคนคิ โรยเกลอื ใหเ้ กิดลาย
หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 โครงงานอาชีพ
ผ้าบาติก ได้แก่ วิธีการเขียนโครงงาน ขั้นตอนการท�ำ
โครงงาน การปฏบิ ตั ิ การประเมนิ ผลและการรายงานผล
การด�ำเนนิ โครงงาน
หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 5 การสร้างนักธรุ กจิ นอ้ ย
มคี ณุ ธรรม โดยใหค้ วามรคู้ วามเขา้ ใจการเปน็ ผปู้ ระกอบการ
ที่มีคุณธรรมแก่นักเรียน จัดต้ังกลุ่มนักธุรกิจน้อย
การคิด การออกแบบ การผลิตสินค้า การออกแบบ
บรรจภุ ณั ฑ์ ทรพั ยส์ นิ ทางปญั ญา ไดแ้ ก่ สทิ ธบิ ตั ร ลขิ สทิ ธิ์
และเคร่อื งหมายการคา้ เปน็ ต้น

58 การสอนงานอาชพี สคู่ วามเปน็ เลิศ
นักธรุ กจิ น้อยมคี ุณธรรม น�ำสเู่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

จะเห็นว่า รายวิชาเพ่ิมเติมผ้าบาติกที่อาจารย์ • ฝึกให้นักเรียนรู้จักใช้วงจรคุณภาพ PDCA
รัชดาพรรณ์ จัดท�ำข้ึนเป็นโครงสร้างการจัดการเรียนรู้ที่ ในการพัฒนางาน
ครบวงจรจรงิ ๆ ตั้งแต่สอนใหเ้ ด็กคิดสร้างสรรคผ์ ลิตภณั ฑ์ P (Plan) = การวางแผน
แปลกใหม ่ ลงมอื ปฏบิ ตั งิ านจรงิ นำ� ไปจดทะเบยี นทรพั ยส์ นิ D (Do) = การปฏิบตั ิ
ทางปัญญา สามารถจ�ำหน่ายในชุมชนและขยายตลาด C (Check) = การตรวจสอบ
ทางอนิ เทอร์เน็ต A (Action) = ประเมินผลและพฒั นางาน
กระบวนการจดั การเรียนรทู้ ส่ี �ำคัญคือ ให้ดยี ง่ิ ข้ึน
• จัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงาน ด้วยกระบวนการจัดการเรียนรู้ดังกล่าว
ให้นักเรียนเลือกเรียนรู้ตามความสนใจ มีการวางแผน นักเรียนสามารถสร้างสรรค์ผลงานโครงงานอาชีพ
การท�ำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ รู้จักแสวงหาความรู้ ผ้าบาติกสไตล์ใหม่ท่ีไม่เหมือนใคร สามารถน�ำผลงาน
จากแหล่งต่างๆ แล้วลงมือปฏิบัติจริงด้วยตนเอง ไปแข่งขันทักษะทางวิชาการ จัดนิทรรศการ สาธิตและ
จนสามารถสรุปเป็นองค์ความรู้เกี่ยวกับสินค้ากับ ประเมนิ โรงเรียนพระราชทาน ประเมินเศรษฐกจิ พอเพียง
สิ่งที่ค้นพบได้ การจัดต้ังกลุ่มนักธุรกิจน้อยเพื่อฝึก ของสถานศึกษา และสาธิตให้กับหน่วยงานต่างๆ
ประสบการณ์การท�ำธุรกิจท่ีมีการสร้างและพัฒนา จนเปน็ ทรี่ จู้ กั และสรา้ งชอื่ เสยี งใหก้ บั ทางโรงเรยี นทง้ั ยงั นำ�
ผลงานอย่างสร้างสรรค์ โดยปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ผลงานของนกั เรยี นเขา้ แขง่ ขนั ทกั ษะวชิ าการโครงงานอาชพี
และคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์ในการเป็นนักธุรกิจ ประเภททีม ได้รับรางวัลชนะเลิศมาตรฐานเหรียญทอง
ทป่ี ระสบความสำ� เรจ็ คอื ความซอ่ื สตั ย์ ขยนั อดทน มงุ่ มน่ั ท่ี 1 ระดบั เขตพนื้ ท่ี และไดร้ บั รางวลั มาตรฐานเหรยี ญทอง
กตญั ญู ไปพร้อมๆ กนั ระดับภาค ปี 2553-2555 นักเรียนสามารถน�ำผลงาน
• การส่งเสริมให้นักเรียนน�ำเทคโนโลยี เข้าร่วมแข่งขันโครงการกรุงไทยยุววาณิช ของธนาคาร
สารสนเทศมาใช้พัฒนาระบบข้อมูลข่าวสาร รวมทั้งการ กรุงไทย ได้ผ่านเข้ารอบ 10 ทีมสุดท้าย ได้รับรางวัล
พฒั นาองคค์ วามรู้ การออกแบบผลติ ภณั ฑแ์ ละบรรจภุ ณั ฑ์ เปน็ แชมป์ระดบั ภาค ปีการศกึ ษา 2555

การสอนงานอาชพี สูค่ วามเป็นเลศิ 59
นักธรุ กิจนอ้ ยมคี ุณธรรม น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

ดว้ ยผลงานเชงิ ประจกั ษ์ สำ� นกั พฒั นานวตั กรรม ผา้ บาตกิ ลายพระนครคีรี
การจัดการศึกษา ได้คัดเลือกโรงเรียนชะอ�ำคุณหญิง ผ้าบาตกิ ลายคุณหญิงโมเดิร์น
เนอ่ื งบรุ แี ละสนบั สนุนงบประมาณ จัดตั้งเป็นศนู ยแ์ กนนำ� ผ้าบาตกิ ลายคุณหญงิ คลาสสคิ
ขยายเครือข่ายโครงการนักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม ภาพประดิษฐ์ลายนูนท่ที ำ� จากทราย
นำ� สู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ให้แกโ่ รงเรียนอนื่ ท่สี นใจดว้ ย
นอกจากนี้โรงเรียนได้รับการคัดเลือก
เป็นโรงเรียนทดลองงานวิจัย เร่ือง รูปแบบการสร้าง
นักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม สร้างทรัพย์สินทางปัญญา
สู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ของส�ำนักพัฒนานวัตกรรม
การจัดการศึกษา ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ข้ันพ้ืนฐาน โดยมีอาจารย์ปราโมทย์ ธรรมรัตน์ นักวิจัย
จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เป็นท่ีปรึกษา ท�ำให้
ได้รูปแบบการสร้างนักธุรกิจน้อยด้วยกระบวนการ
พัฒนาชีวิตสู่ความส�ำเร็จด้วยการสร้างโปรแกรมสมอง
ปลูกฝังความดี วิธีการสร้างแรงบันดาลใจให้นักเรียน
การเปล่ียนเส้นทางชีวิตโดยการตั้งเป้าหมายชีวิต
การคดิ สรา้ งสรรคง์ าน จนกระทง่ั การนำ� ผลงานจดทะเบยี น
ทรัพย์สินทางปัญญาซึ่งเป็นประโยชน์อย่างมาก อาจารย์
รัชดาพรรณ์ได้น�ำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์กับ
นักเรียน ครู และโรงเรียนอย่างมากดังที่กล่าวมาแล้ว
ผลงานนักเรียนได้น�ำไปจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา
หลายรายการ ได้แก่
1. ลขิ สิทธ์ ิ ผ้าบาติกลายพระนครครี ี
2. ลขิ สิทธ์ิ ผา้ บาติกลายคณุ หญงิ โมเดริ ์น
3. ลขิ สทิ ธ์ิ ผ้าบาติกลายคณุ หญงิ คลาสสิค
4. ลิขสทิ ธิ์ ภาพประดษิ ฐล์ ายนนู ทที่ ำ� จากทราย
ชอ่ื Art Sary Group
5. ลิขสิทธิ์ หนังสือ การศึกษาผักบุ้งทะเล
ตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

60 การสอนงานอาชพี สคู่ วามเปน็ เลศิ
นกั ธุรกจิ นอ้ ยมีคุณธรรม นำ� สู่เศรษฐกจิ สร้างสรรค์

และยังมีผลงานที่เกิดจากการสอนให้นักเรียน 3. อนสุ ทิ ธบิ ตั ร เรอ่ื ง วธิ กี ารทำ� ดอกผกั บงุ้ ทะเล
ท�ำโครงงาน ท�ำให้นักเรยี นมผี ลงาน จดทะเบียนทรัพย์สิน ใหม้ ีรปู รา่ งเหมือนดอกไม้จรงิ
ทางปัญญาอืน่ ๆ อกี 4 รายการ ไดแ้ ก่ 4. อนุสิทธิบัตร เรื่อง แชมพูที่มีส่วนผสม
1. อนุสิทธิบัตร เร่ือง เคร่ืองด่ืมกระเจ๊ียบและ เปน็ ผักบ้งุ ทะเลและวิธกี ารท�ำ
พทุ ราจีนเป็นสว่ นผสมและวธิ กี ารทำ� ทั้งน้ีได้มีการจดลิขสิทธ์ิ เคร่ืองหมายการค้าของ
2. ลขิ สทิ ธิ์ ดอกผักบงุ้ ทะเลรัชดาพรรณ์ โรงเรียน “ผลิตภณั ฑล์ ูกคณุ หญงิ ” ดว้ ย

การสอนงานอาชพี ส่คู วามเปน็ เลศิ 61
นักธุรกจิ นอ้ ยมคี ุณธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

จากทกี่ ลา่ วขา้ งตน้ จะเหน็ วา่ อาจารยร์ ชั ดาพรรณ์ ลูกคุณหญิงท่ีด้านหน้าของโรงเรียนอีกด้วย ผลิตภัณฑ์
ได้จัดการเรียนรู้ด้วยการสร้างประสบการณ์ให้นักเรียน นักเรียนของโรงเรียนชะอ�ำคุณหญิงเน่ืองบุรี สามารถ
ได้สัมผัสการประกอบอาชีพธุรกิจอย่างครบวงจร สรา้ งรายได้ใหก้ ับนกั เรียนอยา่ งงดงาม
บรรลุเป้าหมายของหลักสูตรที่วางไว้ให้นักเรียนด้วย
การปฏิบัติจริง ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ผ้าบาติกลูกคุณหญิง ปจั จัยความสำ� เรจ็ กล่าวได้วา่ อยู่ท่ี
ได้น�ำผ้าบาติกลายต่างๆ ที่ออกแบบไว้ไปแปรรูปเป็น
ชดุ สตรี เสือ้ บุรษุ เสื้อสตรีสำ� เร็จรปู ปลอกหมอนองิ และ 1. โอกาสของโรงเรียนท่ีได้รับงบประมาณ
กระเป๋าแบบต่างๆ เป็นต้น ได้รับการตอบรับจากตลาด สนับสนุนในการพัฒนางานอาชีพในฐานะเป็นโรงเรียน
เป็นอย่างดี ลูกค้ามีความพึงพอใจมากโดยเฉพาะ ในฝัน
การออกแบบผ้าบาติกลายพระนครคีรีไว้ในคอมพิวเตอร์ 2. การได้รับการพัฒนาองค์ความรู้ และได้รับ
แ ล ้ ว ใ ห ้ ลู ก ค ้ า ส า ม า ร ถ อ อ ก แ บ บ สี ไ ด ้ ด ้ ว ย ต น เ อ ง การสนับสนุนงบประมาณจากโครงการนักธุรกิจน้อย
ตามความต้องการ ผลิตภัณฑ์ของนักเรียนได้น�ำ มคี ุณธรรม นำ� สูเ่ ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์
ออกจ�ำหน่ายทางอินเทอร์เน็ต ได้ร่วมงานท่ีได้รับเชิญ 3. ความต้ังใจของครูท่ีไม่หยุดนิ่งในการ
ต่างๆ พร้อมท้ังเปิดร้านค้าจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ พัฒนาการเรยี นการสอน
4. ผบู้ รหิ ารใหก้ ารสนบั สนนุ
5. โรงเรียนมีร้านจ�ำหน่ายของโรงเรียน
เป็นสัดส่วน มีสภาพแวดล้อม ท�ำเลที่ตั้งของโรงเรียน
อยู่ในแหล่งท่องเที่ยว จ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ได้สม่�ำเสมอ
ท�ำให้นกั เรียนมกี ำ� ลงั ใจในการผลติ
6. การน�ำเทคโนโลยีมาใช้ให้เกิดประโยชน์
อยา่ งเหมาะสม เชน่ การออกแบบผลติ ภณั ฑ์ การจำ� หนา่ ย
เป็นต้น

ร้านจ�ำหนา่ ยผลติ ภณั ฑล์ ูกคณุ หญงิ

62 การสอนงานอาชพี สูค่ วามเปน็ เลศิ
นักธรุ กิจนอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สู่เศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

ผลิตภณั ฑก์ ระจดู ทะเลนอ้ ยพนางตุง

ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 อาจารย์บุญขันธ์
ศิลปะนุรักษ์ ครูผู้สอนเล่าว่าแรงบันดาลใจท่ีจัดท�ำ
หลักสูตรนี้ขึ้นมาเน่ืองจากเขตบริการการศึกษาของ
โรงเรียนอยู่ในพื้นที่ทะเลน้อย ซ่ึงมีต้นกระจูดอันเป็น
พืชตระกูลเดียวกับกกขึ้นอยู่เป็นจ�ำนวนมาก เน่ืองจาก
ภูมิประเทศอ�ำนวย คือเป็นพ้ืนที่ลุ่ม มีน�้ำขังตลอดเวลา
มีดินโคลน ซึ่งเรียกว่าพรุ ภาคใต้จะเรียกว่า “โพระ”
กระจูดจ�ำนวนมากนี้มีทั้งจากที่เกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ
และชาวบ้านเพาะปลูก มีพื้นท่ีกระจูดนับพันไร่
กล่าวได้ว่าเป็นแหล่งผลิตกระจูดท่ีส�ำคัญที่สุดของ
จงั หวดั พทั ลงุ ชาวบา้ นแถบนไ้ี มต่ ำ�่ กว่า 80% ทำ� ผลติ ภณั ฑ์
จากกระจูดเพื่อเลี้ยงชีพ แต่มีแนวโน้มว่าถ้าไม่ปลูกฝัง
เด็กรุ่นใหม่ งานหัตถกรรมประเภทนี้จะลดน้อยลง
เน่ืองจากนักเรียนไปเรียนหนังสือนอกพ้ืนที่จบการศึกษา
ออกมาก็ไปประกอบอาชีพอื่นกันหมด ไม่สืบทอดอาชีพ
และวิชาของพอ่ แมอ่ กี ตอ่ ไป
ผลงานผลิตภัณฑ์งานสานกระจูดของโรงเรียน
พนางตุงเป็นอีกหนึ่งความพยายามของสถานศึกษา
ท่ีจะด�ำรงรักษางานหตั ถศิลป์ไทย ที่สะท้อนถงึ ภูมิปญั ญา
และองค์ความรู้ที่ส่ังสมสืบทอดเป็นมรดกทางวัฒนธรรม
ของประเทศไทยมาอยา่ งยาวนาน
โรงเรยี นพนางตงุ ตั้งอย่ใู นพน้ื ท่ีตำ� บลพนางตุง
อ�ำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง สังกัดส�ำนักงานเขตพ้ืนที่
การศึกษามัธยมศึกษา เขต 12 จัดการเรียนการสอน

การสอนงานอาชพี สู่ความเปน็ เลศิ 63
นกั ธรุ กิจน้อยมคี ุณธรรม น�ำสูเ่ ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

อาจารยบ์ ญุ ขนั ธเ์ ลา่ วา่ เปดิ สอนวชิ าผลติ ภณั ฑ์ มาช่วยสอน มีการคิดค้นพัฒนาวิธีการเตรียมวัสดุ
จากกระจูดเป็นวิชาเลือกเสรีให้นักเรียนเลือกเรียน รปู แบบชน้ิ งาน พฒั นาการยอ้ มสกี ระจดู เพอ่ื เพม่ิ ความสดใส
เป็นคร้ังแรกเม่ือปีการศึกษา 2542 โดยเปิดให้นักเรียน ของสี การอบควันก�ำมะถันเพ่ือป้องกันมอดและแมลง
เลือกตามความสนใจและความถนัด ปรากฏว่า การพัฒนาลายสานแบบต่างๆ ผลงานนักเรียนมีคุณภาพ
ไม่มีนักเรียนเลือกเรียน เน่ืองจากไม่เห็นความส�ำคัญ มากข้นึ ตามล�ำดบั ไดร้ บั การยอมรับ สามารถจ�ำหนา่ ยได้
จากการส�ำรวจข้อมูลของฝ่ายวิชาการ พบว่า นักเรียน ในปี 2546 ท�ำให้นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจ
ท่ีเรียนอยู่ในโรงเรียนขณะน้ัน ร้อยละ 6.12 เท่านั้น จึงรวมกลุ่มกันจักสานกระจูดและสร้างเป็นผลิตภัณฑ์
ที่มีพ้ืนฐานในงานจักสาน และนักเรียนมีความคิดว่า ของตัวเองออกจ�ำหน่าย ผู้ปกครองและชุมชนให้
การเรียนวิชาดังกล่าวไม่จ�ำเป็นต้องเรียนในโรงเรียน ความรว่ มมอื มากขน้ึ ประจวบกบั โรงเรยี นเขา้ รว่ มโครงการ
และรู้สึกอายท่ีเลือกเรียนวิชาเหล่านี้ ตลอดจน นักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
ผู้ปกครองไม่ให้การสนับสนุน แต่ฝ่ายบริหารโรงเรียน ในปี 2553 โครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์ให้นักเรียน
มีความคิดว่าภูมิปัญญาท้องถิ่นก�ำลังจะสูญหายไป เห็นคุณค่าและความส�ำคัญของการประกอบธุรกิจ
จึงเปล่ียนไปเปิดเป็นกิจกรรมชุมนุมและมอบหมายให้ตน การพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้จ�ำหน่ายได้ตามความต้องการ
เป็นครูที่ปรึกษา ได้ด�ำเนินกิจกรรมจนสิ้นปีการศึกษา ของตลาด ซ่ึงไม่มีการจัดการเรียนการสอนในหลักสูตร
ผลงานนักเรียนท่ีท�ำได้ไม่มีคุณภาพ เนื่องจากครูผู้สอน แกนกลาง ครูผู้สอนได้สอดแทรกเน้ือหาเร่ืองธุรกิจ
ไมใ่ ชค่ นในทอ้ งถนิ่ ไมม่ คี วามชำ� นาญ และนกั เรยี นสว่ นใหญ่ ในรายวิชาผลิตภัณฑ์จากกระจูด ท�ำให้นักเรียน
ไม่มีพ้ืนฐานในการจักสาน ดังน้ันในปีการศึกษาถัดไป ไดม้ โี อกาสเขา้ รว่ มกจิ กรรมตา่ งๆ ทหี่ นว่ ยงานทางการศกึ ษา
ครูผู้สอนได้เปิดสอนเป็นรายวิชาเพิ่มเติมใหม่อีกครั้ง หรือองค์กรอ่ืนๆ จัดขึ้น อันเป็นประสบการณ์ตรง
มนี กั เรยี นเลอื กเรยี น จำ� นวน 6 คน ครผู สู้ อนไดป้ รบั เปลย่ี น ท่ีนักเรียนสามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง
วธิ ีสอน โดยน�ำนกั เรยี นออกไปศกึ ษาแหล่งเรียนรใู้ นชุมชน แรงบันดาลใจการพัฒนานักเรียนคือความส�ำเร็จของ
เรยี นรรู้ ว่ มกนั ระหวา่ งครแู ละนกั เรยี น จากประสบการณจ์ รงิ ก้าวแรก เช่น เม่ือนักเรียนน�ำเชือกรัดผมท่ีมีดอกไม้
ทุกข้ันตอนของการท�ำงาน จัดหาวิทยากรท้องถิ่น ดอกใหญ่ๆ มาผกู ติดกบั กระเปา๋ มคี นสนใจมาขอซ้อื ดว้ ย

64 การสอนงานอาชพี ส่คู วามเป็นเลิศ
นักธรุ กจิ นอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

ราคาทสี่ งู กวา่ ราคาเดมิ ทขี่ ายอยู่ ทำ� ใหน้ กั เรยี นคดิ จะพฒั นา ที่มีคุณธรรม การออกแบบผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์
รูปแบบของผลิตภัณฑ์ โดยน�ำวัสดุประเภทอื่นๆ เช่น เพอ่ื เพิม่ มลู คา่ สินค้า การจดทะเบียนทรัพยส์ ินทางปญั ญา
ผ้า หนัง ดอกไม้ประดิษฐ์ เป็นต้น มาตกแต่งผลิตภัณฑ์ การท�ำบัญชีรายรับ-รายจ่าย การก�ำหนดราคาขาย
ให้ดูน่าสนใจย่ิงข้ึนเพื่อเพ่ิมมูลค่าของผลิตภัณฑ์ สามารถ และจัดจ�ำหน่าย โดยใช้กระบวนการกลุ่มเพื่อพัฒนา
เรยี นรูว้ ิธีการคดิ ต้นทนุ กำ� ไรในการจัดจ�ำหนา่ ย นักเรียนให้มีทักษะการแสวงหาความรู้ มีทักษะ
กว่าจะมาถึงวันนี้ จะเห็นได้ว่าครูผู้สอนไม่มี กระบวนการท�ำงาน การบริหารจัดการ การแก้ปัญหา
ประสบการณ์จึงพัฒนาตนเองไปพร้อมกับนักเรียน สามารถน�ำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจ�ำวัน เพ่ือช่วยเหลือ
พบปัญหาอุปสรรคอย่างมาก แต่ด้วยการเป็นนักสู้ ตนเอง ครอบครัวและสังคม เห็นแนวทางในการประกอบ
ปัญหาจึงไม่ใช่อุปสรรคของการท�ำงาน ยังคงมุ่งม่ัน อาชีพ มีคุณธรรม จริยธรรม เจตคติ และลักษณะนิสัย
ก้าวต่อไปข้างหน้าอย่างไม่ท้อถอย มีการพัฒนารายวิชา ท่ีดีในการท�ำงาน สามารถด�ำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่าง
กระบวนการและกิจกรรมการเรียนรู้ จนท�ำให้นักเรียน มีความสขุ บนพนื้ ฐานเศรษฐกิจพอเพียง
เรมิ่ หนั กลบั มาสนใจศกึ ษาในสงิ่ ทเี่ ขามองขา้ มไปในครงั้ แรก ด้วยวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษาและ
ฝ่ายวิชาการ โรงเรียนพนางตุงได้จัดเวลาให้นักเรียน
มัธยมศึกษาตอนต้น ทุกคนต้องศึกษาเรื่องกระจูด
ในรายวชิ าพนื้ ฐาน กลมุ่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี และ
เทคโนโลยี โดยบรู ณาการสอดแทรกเนอื้ หาในงานประดษิ ฐ์
งานบา้ นรว่ มกบั อาจารยป์ ญั ญา หนรู าช ใหเ้ ปน็ หนว่ ยหนงึ่
ในรายวิชาพื้นฐาน ชื่อหน่วยประดิษฐ์ของใช้ในบ้าน
จากวัสดุท้องถิ่น และเปิดการสอนหลักสูตรท้องถิ่น
เป็นสาระเพิ่มเติมเพ่ือต่อยอดผลงานนักเรียนรายวิชา
ผลิตภัณฑ์จากวัสดุท้องถิ่นในระดับชั้นมัธยมศึกษา
หลักสูตรการสอนของรายวิชาเพ่ิมเติม ปีท่ี 1 รายวิชาประดิษฐ์ของใช้ในบ้าน ส�ำหรับระดับชั้น
ผลติ ภณั ฑจ์ ากกระจดู ซึง่ ถอื เป็นหัวใจหลักในการกำ� หนด
ทิศทางการจัดการเรียนรู้น้ัน มีสาระส�ำคัญ คือ การรู้จัก
ธรรมชาติและชนิดของกระจูด ซ่ึงแบ่งเป็น 2 ชนิด คือ
กระจูดใหญ่ และกระจูดหนูซึ่งมีต้นเล็กส้ัน เหนียว
นอ้ ยกวา่ กระจูดใหญ่ การเตรียมกระจูดเพ่อื ท�ำผลติ ภณั ฑ์
วิธีการจักสานแบบต่างๆ ข้ันตอนการท�ำผลิตภัณฑ์และ
บรรจุภัณฑ์ การเลือกใช้และเก็บรักษาเครื่องมืออุปกรณ์
การวางแผนปฏิบัติงาน การประเมินผลและปรับปรุง
ผลงาน ธรุ กจิ และกระบวนการท�ำธุรกจิ ผลติ ภณั ฑ์กระจดู

การสอนงานอาชีพสคู่ วามเป็นเลิศ 65
นกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ุณธรรม น�ำสเู่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

มัธยมศกึ ษาปที ี่ 2 และ 3 และจัดการเรยี นการสอนแบบโครงงานอาชพี ในระดับ
ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5 เพอื่ ปลกู จติ สำ� นกึ นกั เรยี นใหเ้ หน็ คณุ คา่ ของภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถน่ิ
และมรดกทางวัฒนธรรม โดยมีผู้บริหารและคณะครูในกลุ่มสาระการเรียนรู้
การงานอาชพี และเทคโนโลยแี ละกลมุ่ สาระอนื่ ๆ ใหค้ วามรว่ มมอื ดว้ ยดี ผปู้ กครอง
เหน็ ความสำ� คญั สนบั สนนุ ใหน้ กั เรยี นเขา้ รว่ มกจิ กรรมและใหค้ วามรว่ มมอื ในการ
ทำ� กจิ กรรมของโรงเรยี นอยา่ งเตม็ ความสามารถและรว่ มกนั พฒั นาผลติ ภณั ฑจ์ นไดร้ บั
รางวัลชนะเลิศในการแข่งขันเกี่ยวกับการจักสานในระดับองค์กร ระดับจังหวัด
ระดบั ภาค และระดบั ชาติ ผลงานนกั เรยี นไดร้ บั รางวลั ระดบั ชาตติ ดิ ตอ่ กนั ถงึ 5 ปี

อาจารย์บญุ ขันธ์ ให้ความรู้วา่ อุปกรณก์ ารท�ำผลติ ภณั ฑ์กระจดู ไดแ้ ก่
ต้นกระจดู ซ่ึงใชก้ ระจูดใหญ่ ลูกกลิ้ง เคร่ืองรดี กระจดู ใหแ้ บน กรรไกร สีย้อมผ้า
ภาชนะทใ่ี ช้ย้อมสี และจกั รเยบ็ ผ้าสำ� หรับรอยต่อ
การเตรียมกระจูด ต้องให้ความส�ำคัญต้ังแต่การคัดแยกขนาดและ
ความยาวของกระจูด การท�ำกระจูดให้แห้ง การป้องกันเชื้อรา การรีดหรือ
ท�ำให้แบน การย้อมสี ซึ่งระยะเวลาการย้อมต้องก�ำหนดเวลาให้เท่ากันทุกคร้ัง
มฉิ ะนน้ั จะไดก้ ระจดู สไี มเ่ สมอกนั รวมถงึ การเกบ็ รกั ษาใหถ้ กู วธิ ี กรรมวธิ กี ารเตรยี ม
กระจูดของคนพนางตุงจะต้องน�ำต้นกระจูดคลุกดินขาวก่อนตากแดด
ใหแ้ หง้ แลว้ จงึ ทบุ ใหแ้ บน เพอ่ื ใหน้ ม่ิ หากตอ้ งการสสี นั กน็ ำ� ไปยอ้ มกอ่ นนำ� มาสาน
การสานกระจูดจะเริ่มจากริม ท่าสานคือน่ังขัดสมาธิ หรือน่ังชันเข่าข้างเดียว
เมื่อสานต้องให้ปลายต้นกับโคนต้นสลับกัน มิฉะน้ันจะท�ำให้เสียรูปได้
เพราะโคนตน้ จะโตกวา่ สว่ นปลาย หมบู่ า้ นแถบทะเลนอ้ ยสานลายตา่ งๆ ไมน่ อ้ ยกวา่
20 ลาย เช่น ลายสอง ลายสาม ลายสี่ ลายดอกจันทน์ ลายก้านต่อดอก
ลายดาวลอ้ มเดือน ลายดอกพิกลุ ลายดอกไม้ ลายใยแมงมมุ ลายลูกแกว้ ฯลฯ
บางลายกส็ ญู หายไปแลว้ ตอ้ งกลบั มาฟน้ื ฟกู นั ใหม่ งานสานกระจดู สามารถสานได้
ตงั้ แตเ่ ดก็ อายุ7 ขวบถา้ เขาไดร้ บั การฝกึ หดั งานสานกระจดู เปน็ งานทเี่ กอื บพดู ไดว้ า่

66 การสอนงานอาชพี สคู่ วามเป็นเลศิ
นักธรุ กิจน้อยมคี ณุ ธรรม น�ำส่เู ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

ทำ� ไม่ยาก และไมง่ ่าย อยทู่ ่ีฝมี ือ ความประณีต สานเสรจ็ ท�ำงานต่อเนื่อง มีการออกแบบผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ๆ
ตกแตง่ เกบ็ รมิ หรอื พบั รมิ ตดั ปลายเสน้ กระจดู ทเ่ี หลอื ออก อยู่เสมอ มีร้านส�ำหรับจ�ำหน่ายผลงานและผลิตภัณฑ์
เทา่ นนั้ กเ็ สรจ็ เรยี บรอ้ ย ผลงานบางชน้ิ เชน่ โตะ๊ มกี ารนำ� ไป นกั เรยี น ทำ� ใหน้ กั เรยี นเรยี นรดู้ ว้ ยการทำ� งานอยา่ งตอ่ เนอื่ ง
จดลขิ สทิ ธร์ิ ปู แบบกบั กระทรวงพาณชิ ยแ์ ลว้ เปน็ การสอน นักเรียนบางคนเมื่อจบการศึกษาจากโรงเรียนได้เรียนต่อ
ให้นักเรียนเรียนรู้การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของ ในสายอาชพี นอี้ ยา่ งตอ่ เนอื่ ง กลายเปน็ ผปู้ ระกอบการ SME
ตนเอง และการไม่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาของผู้อื่น ท่มี ีช่ือเสยี ง และกลบั มาช่วยนอ้ งๆ เป็นบางโอกาส
เปน็ ความภาคภมู ใิ จของนกั เรยี นและผเู้ ก่ียวขอ้ งทกุ คน ประสบการณ์จากคิดเป็น ท�ำได้ ขายเป็นน้ี
วธิ กี ารจดั การเรยี นรทู้ ส่ี ำ� คญั คอื การใหน้ กั เรยี น ท�ำให้นักเรียนเห็นคุณค่าและสร้างความม่ันใจในตัวเอง
ได้สัมผัสของจริง การสร้างประสบการณ์ให้นักเรียน ในเร่ืองของความสามารถในการสร้างงานท่ีเป็นอาชีพได้
ต้องปฏิบัติจริงและต่อเน่ือง โดยครูต้องทุ่มเท เสียสละ นั บ เ ป ็ น บั น ไ ด ข้ั น แ ร ก ข อ ง ก า ร เ ป ็ น นั ก ธุ ร กิ จ น ้ อ ย
รักในส่ิงที่ท�ำ มีสัมพันธภาพระหว่างครูและนักเรียน ที่มีคณุ ธรรม น�ำสเู่ ศรษฐกิจสร้างสรรค์ในขน้ั ตอนตอ่ ๆ ไป
ดังแม่กับลูก การจัดการเรียนการสอนวิชานี้นักเรียน อาจารย์บญุ ขันธ์ ศลิ ปะนรุ ักษ์ กล่าวปดิ ทา้ ยวา่
ให้ความสนใจจ�ำนวนมากขึ้น ผลิตภัณฑ์ขายดีทุกคร้ัง ความส�ำเร็จที่มาถึงจุดน้ีได้เพราะครอบครัว เพื่อนครู
เมื่อไปร่วมจัดงานต่างๆ ท�ำให้นักเรียนตื่นเต้นกับ สำ� นกั พฒั นานวตั กรรมการจดั การศกึ ษา สพฐ. ทส่ี นบั สนนุ
ประสบการณ์ใหม่ๆ มีรายได้ระหว่างเรียน ใช้เวลาว่าง อ ง ค ์ ค ว า ม รู ้ ใ ห ม ่ แ ล ะ ใ ห ้ โ อ ก า ส นั ก เ รี ย น น� ำ เ ส น อ
อย่างเป็นประโยชน์ มีสมาธิในการเรียน ผู้ปกครอง ผลงานในเวทีต่างๆ และผู้ที่ส�ำคัญที่สุดคือ ผู้บริหาร
มอบความไว้วางใจลูกกับครู ให้ลูกใช้เวลากับงาน ข อ ง โ ร ง เ รี ย น ท่ี ส นั บ ส นุ น แ ล ะ ใ ห ้ ก� ำ ลั ง ใ จ ค รู แ ล ะ
ผลิตกระจูดที่โรงเรียนทั้งวันเสาร์-อาทิตย์ โรงเรียน นักเรียนมาตลอด ท�ำให้ครูมีก�ำลังใจต่อสู้อุปสรรค
จงึ ตอ่ ยอดจดั เปน็ กลมุ่ สนใจ เพอ่ื รองรบั นกั เรยี นทต่ี อ้ งการ และทำ� งานสร้างสรรคส์ ่งิ ดๆี มาถงึ ทุกวนั นี้

การสอนงานอาชีพส่คู วามเป็นเลศิ 67
นกั ธุรกิจนอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

ผลิตภณั ฑ์ลวดลายเวียงกาหลง

ผลิตภัณฑ์ลวดลายเวียงกาหลงของโรงเรียน อันเป็นพื้นที่เขตบริการของโรงเรียน น�ำมาสร้างสรรค์
แม่เจดีย์วิทยาคม สังกัดส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา ลงบนผลิตภัณฑ์ต่างๆ ด้วยกรรมวิธีเพ้นท์ การสกรีน
มัธยมศึกษา เขต 36 ได้รับการคัดเลือกจากส�ำนักงาน การลงรักปดิ ทอง การปัก เปน็ ตน้
คณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน ใหน้ ำ� ผลงานนกั เรยี น ที่มาของผลิตภัณฑ์เป็นผลผลิตจากการ
มาสาธิตและจ�ำหน่ายในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียน จัดการเรียนการสอนหลักสูตรท้องถ่ินของโรงเรียน
ระดับชาติ ตง้ั แตป่ ี 2552 ติดต่อกนั มาถงึ ปัจจบุ ัน เป็นการ วชิ าเครอ่ื งปน้ั ดนิ เผาเวยี งกาหลง โดยจดั กจิ กรรมการเรยี น
การันตีคุณภาพของผลิตภัณฑ์ระดับสุดยอดผลิตภัณฑ์ การสอนลงสู่การปฏิบัติอย่างจริงจัง อาจารย์วงเดือน
ของ สพฐ. ด้านความประณีตและงดงาม มีการพัฒนา นนั ทาทอง ผู้สอนเลา่ วา่ ท่ีมาของหลกั สตู รมคี วามสมั พันธ์
ผลงานใหม่ๆ อย่างต่อเน่ืองและหลากหลาย มีความ เ กี่ ย ว เ นื่ อ ง กั บ วิ ถี ชี วิ ต ข อ ง ชุ ม ช น เ วี ย ง ก า ห ล ง ซึ่ ง มี
เป็นเอกลักษณ์แสดงถึงการด�ำรงรักษาวัฒนธรรมของ ประวัติศาสตร์มาเป็นระยะเวลายาวนานในเรื่องช่างฝีมือ
ท้องถ่ินเป็นอย่างดี และที่ส�ำคัญคือ สามารถพิสูจน์ เคร่ืองปั้นดินเผาที่แสดงถึงภูมิปัญญาของชุมชนที่ส่ังสม
ใหเ้ หน็ เชิงประจักษไ์ ด้ว่าเป็นฝีมือของนักเรยี นจรงิ และสบื ทอดตดิ ตอ่ กนั มาเปน็ เวลากวา่ 700 ปี ทพ่ี บไดจ้ าก
ลักษณะส�ำคัญของผลิตภัณฑ์ คือการน�ำ ซากเตาเผาที่มีอยู่เป็นจ�ำนวนมากในท้องถ่ิน เอกลักษณ์
ลวดลายบนเคร่ืองเคลือบดินเผาโบราณท่ีขุดพบใน อนั โดดเดน่ ไมเ่ หมอื นใครของเครอื่ งปน้ั ดนิ เผาเวยี งกาหลง
ต�ำบลเวียงกาหลง อ�ำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย คือ ภาชนะทม่ี นี ้�ำหนกั เบา ขน้ึ รูปได้บาง แกร่ง ใช้วตั ถุดิบ
จากธรรมชาติ ไมม่ ีสารเคมี มกี ารเขียนลายสีด�ำใต้เคลือบ
ลวดลายท่ีนิยมเขียนมักเป็นภาพเกี่ยวเน่ืองกับธรรมชาติ
ท้องถิ่น ภาพสัตว์ พืชพันธุ์ ลายดอกไม้ ลายดอกกา

68 การสอนงานอาชีพสูค่ วามเป็นเลศิ
นกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ุณธรรม นำ� ส่เู ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

ลายปลา ลายกา้ นขด ลายกลบี บวั ลายดอกทานตะวนั และอน่ื ๆ มกี ารเคลอื บภายนอกของ
ลายก้านขดและลายสัตว์ ภาชนะด้วยน�้ำเคลือบใส สีเขียว สีฟ้าอ่อน ดังน้ันเคร่ืองปั้นดินเผาเวียงกาหลง
จงึ มแี งม่ มุ ใหศ้ กึ ษามากมายทง้ั รปู แบบและวถิ ชี วี ติ ของสงั คมทผี่ ลติ และใชเ้ ครอื่ งปน้ั
ลายพนั ธ์พุ ฤกษาและลายสตั ว์ เหล่านัน้ รวมถึงภูมิปัญญาและเทคโนโลยีอนั ชาญฉลาดของคนในยุคนัน้
ลายดอกกา ปัจจุบันแหล่งเตาเผาโบราณถูกขุด ท�ำลายเพื่อหาเคร่ืองถ้วยชาม
เอาไปจ�ำหน่ายมานานหลายสิบปี มีการขยายพ้ืนที่ท�ำกินของคนในท้องถ่ิน
ท�ำให้ซากเตาและหลักฐานต่างๆ เสื่อมสภาพไปมาก ท�ำให้โรงเรียนแม่เจดีย์
วทิ ยาคม ซ่งึ เป็นโรงเรยี นในชมุ ชนเหน็ ความส�ำคญั ทีจ่ ะอนรุ ักษ์ ฟืน้ ฟู ภูมปิ ัญญา
เวยี งกาหลงไว้ จงึ ไดจ้ ดั ทำ� หลกั สตู รเครอื่ งปน้ั ดนิ เผาเวยี งกาหลงขนึ้ โดยมเี ปา้ หมาย
ให้นักเรียนของโรงเรียนได้ศึกษา เรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถ่ิน ปลูกฝังจิตส�ำนึก
รักหวงแหนภูมิปัญญาท้องถิ่นของตนเอง และร่วมกันอนุรักษ์สืบสาน เผยแพร่
ให้คงอยู่ตอ่ ไป
สาระส�ำคัญของรายวิชา ศึกษาตั้งแต่ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ชุมชน
โบราณเวยี งกาหลง ภมู ปิ ญั ญาการผลติ เครอ่ื งปน้ั ดนิ เผา เอกลกั ษณค์ วามโดดเดน่
ลกั ษณะรปู แบบ ลกั ษณะการผลิต วัตถุดบิ ทีใ่ ช้ ข้นั ตอนการผลติ วธิ ีเผา ลวดลาย
เวียงกาหลงทเี่ ขยี นลงบนผลิตภณั ฑ์ ข้นั ตอนการเขียนลวดลายและฝึกปฏบิ ตั ิจรงิ

ลายเครื่องเคลือบเวยี งกาหลง

แบง่ ออกเป็นกลุ่มประเภทได้ 3 กลมุ่ คอื
กลุ่มท่ี 1 กลมุ่ สัตวม์ งคล
1. มงคลมหาโชค คอื ลายปลาตะเพียน
2. มงคลมหาอ�ำนาจ คือ ลายกิเลน ม้ามงั กร มังกร สิงห์
3. มงคลวาสนา คอื ลายหงส์ นกยูง ไก่ฟ้า
4. มงคลอายุ คือ ลายเต่า หมายถึง ความร่มเยน็ เปน็ สุข อายุยืน
กล่มุ ที่ 2 กลุ่มพฤกษามงคล
1. ลายก้านขด หมายถึง ความสะดวกราบรื่น
2. ลายบวั เลบ็ ชา้ ง หมายถงึ ความมน่ั คง ใชเ้ ขยี นตามขอบลา่ งของไหและจาน
3. ลายผักขหี้ ูด ลายผักกูด หมายถงึ วฒั นธรรมการด�ำรงชีวติ
4. ลายจดุ หมึก
จดุ ท่ี 1 - 2 - 3 - 4 หมายถึง คอื การเริ่มตน้
จุดท่ี 5 - 6 - 7 - 8 หมายถึง คือ การออกผล
จุดที่ 9 หมายถงึ คอื การรงุ่ เรืองสุดขดี

การสอนงานอาชพี สคู่ วามเปน็ เลิศ 69
นกั ธรุ กิจนอ้ ยมีคุณธรรม นำ� สูเ่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

กลุ่มที่ 3 กลุ่มท่ีมีความหมายตามต�ำนาน ในปี 2553 โรงเรียนได้รับโอกาสคัดเลือกเข้า
ทอ้ งถ่ิน โครงการนกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์
ลายดอกกาหลง เป็นลายท่ีเก่ียวโยงกับ ของส�ำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สพฐ.
พุทธศาสนา คือ ความหมายเก่ียวข้องกับต�ำนาน ซง่ึ ใชห้ ลกั เกณฑก์ ารคดั เลอื กโรงเรยี นจากกลมุ่ โรงเรยี นของ
พระโพธิสัตว์ทั้ง 5 ลายดอกกาหลงจึงเป็นต�ำนาน สำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาและมธั ยมศกึ ษา
ก่อนที่จะมาเปน็ พุทธศาสนา ท่ัวประเทศ ที่ได้รับการคัดเลือกให้น�ำผลิตภัณฑ์ฝีมือ
อาจารยว์ งเดือนเลา่ ว่า ตนเองได้จัดท�ำรายวิชา นักเรียนจ�ำหน่ายในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ
เคร่ืองปั้นดินเผาเวียงกาหลง และเริ่มสอนนักเรียน โดยแสดงชดั เจนไดว้ า่ นกั เรยี นทำ� ชน้ิ งานทนี่ ำ� มาจำ� หนา่ ยจรงิ
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ต้ังแต่ปี 2546 มีการ ครูมีความมุ่งมั่นตั้งใจสอน และมีเจตนาต้องการพัฒนา
ปรับเปล่ียนเน้ือหาสาระของวิชาให้สมบูรณ์ตามล�ำดับ ต ่ อ ย อ ด จ า ก ก า ร จั ด ก า ร เ รี ย น ก า ร ส อ น ที่ มี อ ยู ่ เ ดิ ม
เทคนิคการสอนและวิธีการวัดผล เริ่มตั้งแต่ให้นักเรียน จากโครงการครูผู้สอนได้รับการพัฒนาต่อยอดความรู้
ไดศ้ กึ ษาประวตั คิ วามเปน็ มาของเครอื่ งปน้ั ดนิ เผาของจรงิ เรื่องการเป็นผู้ประกอบการ การพัฒนาผลิตภัณฑ์
และแหล่งเรียนรู้ในชุมชน หลังจากนั้นให้นักเรียน บรรจุภัณฑ์ การเพ่ิมมูลค่าสินค้า ทรัพย์สินทางปัญญา
ฝึกเขียนลายลงกระดาษ แรเงา ระบายสี ฝึกเขียนลาย นำ� ไปปรบั หลกั สตู รทส่ี อนอยเู่ ดมิ จดั กจิ กรรมประสบการณ์
ด้วยพู่กันจีนลงบนเคร่ืองปั้นดินเผาและผลิตภัณฑ์ต่างๆ ให้นักเรียน คิดเป็น ท�ำได้ ขายเป็น อย่างครบวงจร
จนกระท่ังนักเรียนเกิดความช�ำนาญ สุดท้ายคือการ ท�ำให้ครูและนักเรียนได้แนวคิดน�ำไปพัฒนาผลิตภัณฑ์
ใหน้ กั เรยี นทำ� โครงงานลวดลายเวยี งกาหลงลงในผลติ ภณั ฑ์ ออกสู่ตลาดอย่างหลากหลายย่ิงข้ึน ปัจจุบันโรงเรียน
ตามความถนดั และความสนใจ มีการใหน้ กั เรยี นออกแบบ ไดจ้ ัดการเรยี นรูเ้ ป็น 3 รายวชิ า คอื
ชิ้นงานโดยน�ำลวดลายปรากฏในผลิตภัณฑ์ด้วยกรรมวิธี
ต่างๆ เช่น การวาด เพ้นท์ สกรีน ปักจักร ปักด้วยมือ • รายวิชาเพ่ิมเติม วิชาเคร่ืองปั้นดินเผาของ
และประเมินผลการเรียนรู้โดยครู วิทยากร นักเรียนหรือ
ผู้เก่ียวข้องที่มาให้ความรู้ ร่วมประเมินผลงานนักเรียน เวยี งกาหลงระดับมธั ยมศกึ ษาตอนตน้ และตอนปลาย
และเจตคติ ของผู้เรยี น

70 การสอนงานอาชพี สคู่ วามเป็นเลศิ
นกั ธรุ กจิ นอ้ ยมีคุณธรรม นำ� สู่เศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

• โครงงานธุรกิจ เรื่องลวดลายเวียงกาหลง งานศลิ ปหตั ถกรรมนกั เรยี นของภาคเหนอื ประจำ� ปกี ารศกึ ษา
2553 เปน็ จานไมม้ ะมว่ งลายเวยี งกาหลงพรอ้ มโลโก้ สพฐ.
ลงผลิตภัณฑ์รายวิชาการงานพื้นฐานอาชีพ งานธุรกิจ ในปีการศึกษา 2553 และ 2554 นักเรียนของโรงเรียน
งานอาชพี ระดบั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 3 และมัธยมศกึ ษาปที ่ี 6 ในนามบริษัทงามเวียงกาหลง จ�ำกัด และบริษัท
โดยอาจารยป์ ทั มพร ธรรณมรงค์ เป็นผ้สู อน เสน้ สายลายเวยี งกาหลง จำ� กดั ผา่ นเขา้ รอบ 10 ทมี สดุ ทา้ ย
ในการประกวดโครงการกรุงไทยยุววาณิช ของธนาคาร
• รายวชิ าพฒั นาผเู้ รยี นชมุ นมุ เครอ่ื งปน้ั ดนิ เผา กรงุ ไทย ครงั้ ท่ี 9 และ 10 ซึ่งมีนักเรยี นสังกัด สพฐ. ระดับ
มธั ยมศึกษาตอนปลาย และสถานศกึ ษาสังกัดอาชวี ศึกษา
เวียงกาหลง โดยอาจารย์อดุ มชยั กุแสนใจ เปน็ ผสู้ อน ร่วมเข้าประกวด ได้รับรางวัลแชมป์ระดับภาค และ
รางวลั ชมเชยระดบั ประเทศ ไดร้ บั โลร่ างวลั พรอ้ มเงนิ รางวลั
การจัดการเรียนการสอนเชื่อมโยงกันเป็นทีม มลู ค่า 85,000 บาท ในปีการศกึ ษา 2555 ได้เข้าประกวด
โดยมีผู้รู้ของชุมชนเป็นก�ำลังส�ำคัญในการผลักดัน โครงการกรงุ ไทยยวุ วาณชิ ครงั้ ท่ี11อกี ครงั้ หนง่ึ ปนี น้ี อกจาก
ผลิตภัณฑ์ลวดลายเวียงกาหลงของโรงเรียนแม่เจดีย์ จะได้รางวัลแชมป์ระดับภาคเป็นปีท่ี 2 แล้ว ได้ไต่ระดับ
วิทยาคม จึงเป็นทยี่ อมรบั สามารถจ�ำหน่ายยอดรายได้สงู รบั รางวลั รองชนะเลศิ อนั ดบั 1 ของประเทศในการประกวด
ในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติทุกปี ได้รับ อกี ด้วย ในนามบรษิ ทั Kalong Clothing Design จ�ำกัด
ก า ร คั ด เ ลื อ ก ใ ห ้ อ อ ก แ บ บ แ ล ะ จั ด ท� ำ ข อ ง ท่ี ร ะ ลึ ก ได้รับรางวัลมูลค่า 350,000 บาท และรางวัลพิเศษ
ด้านการบริหารธุรกิจด้วยความโปร่งใสและซื่อสัตย์สุจริต
จากส�ำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปราม
การทุจรติ แหง่ ชาติ (ป.ป.ช) เป็นปที ่ี 2 (ปีแรกคอื ปี 2554)
มูลค่า 30,000 บาท ยังความภาคภูมิใจให้กับครูผู้สอน
ทกุ คน โรงเรยี น ชมุ ชนและทุกฝา่ ยท่ีเกี่ยวขอ้ ง
ณ วันน้ีโรงเรยี นมีอาคารศูนย์เรยี นรภู้ ูมิปญั ญา
เวียงกาหลงซ่ึงสร้างจากงบประมาณสนับสนุนของชุมชน
ร้านค้ายุววาณิชและโครงการนักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม
น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ จ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ลวดลาย
เวยี งกาหลงภายในโรงเรยี น และได้รับเชญิ จากหน่วยงาน
ทั้งภาครัฐและภาคเอกชนให้เผยแพร่ผลงานอยู่เสมอ
ความส�ำเร็จของการจัดการเรียนรู้ดังกล่าว โรงเรียน
ได้รับการคัดเลือกให้เป็น 1 ใน 29 ศูนย์แกนน�ำ
ขยายเครือข่ายของโครงการนักธุรกิจน้อยฯ ได้น�ำความรู้
ออกแบ่งปันให้กับชุมชนและโรงเรียนต่างๆ ท่ีสนใจ
ตามเปา้ หมายของหลักสตู รที่วางไว้

การสอนงานอาชีพสูค่ วามเป็นเลศิ 71
นกั ธุรกิจนอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกิจสร้างสรรค์

อาจารย์วงเดือน นันทาทอง กล่าวว่าปัจจัย เวยี งกาหลงจากภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถน่ิ จนสามารถเขยี นลวดลาย
ความสำ� เรจ็ มาจากครทู ำ� งานเปน็ ทมี ทำ� งานดว้ ยความจรงิ จงั เวยี งกาหลงไดอ้ ยา่ งสวยงาม นายวรุฒ วรรณแก้ว มนี สิ ัย
ไม่ย่อท้อ ผู้บริหารสนับสนุน และชุมชนเป็นก�ำลังส�ำคัญ สุภาพ อ่อนโยน เป็นนักเรียนท่ีมีสมาธิในการท�ำงาน
ในการผลักดัน ชุมชนได้เข้ามาเป็นวิทยากร หน่วยงาน และการเรียน มีผลการเรียนดีเย่ียมติดอันดับ 1 ใน 10
องค์กรในท้องถิ่น เช่น เทศบาลต�ำบลแม่ขะจาน ของระดับช้ัน ม.4 และ ม.5 มีลักษณะความเป็นผู้น�ำ
เทศบาลต�ำบลเวียงกาหลง อบต.แม่เจดีย์ และ อบต. โดยเป็นประธานบริษัท งามเวียงกาหลง จ�ำกัด
แม่เจดีย์ใหม่ ให้การสนับสนุนงบประมาณแก่โรงเรียน เข้าร่วมแข่งขันในโครงการกรุงไทยยุววาณิช คร้ังท่ี 9
เพอื่ นำ� มาจดั การเรยี นการสอนเรอ่ื งภมู ปิ ญั ญาเวยี งกาหลง ประจ�ำปี 2553 จนได้รับรางวัลแชมป์ประจ�ำภาค
นกั เรยี น ศษิ ยเ์ กา่ ผบู้ รหิ ารและมลู นธิ สิ าธติ ธรรมานเุ คราะห์ และได้รับรางวัลชมเชยระดับประเทศ ได้รับเงินรางวัล
บริจาคเงินสร้างอาคารภูมิปัญญาเวียงกาหลง เป็นต้น 85,000 บาท เป็นคณะกรรมการนักเรียนของโรงเรียน
นอกจากนย้ี งั มอี งคก์ รแรงงานระหวา่ งประเทศรว่ มสนบั สนนุ แมเ่ จดยี ว์ ทิ ยาคม ไดร้ บั รางวลั คนดศี รบี านเยน็ ของโรงเรยี น
งบประมาณ ปัจจุบันหลักสูตรท้องถ่ินเคร่ืองปั้นดินเผา แม่เจดีย์วิทยาคม ได้รับรางวัลนักเรียนพระราชทาน
เวยี งกาหลงยงั เปน็ อตั ลกั ษณข์ องโรงเรยี นแมเ่ จดยี ว์ ทิ ยาคม ระดับเขตพ้ืนท่ี ได้รับรางวัลคนดีศรีเชียงรายจาก
อีกด้วย ผลที่ได้รับคุ้มค่ากับการท�ำงาน คือ นักเรียน อบจ.เชียงราย ได้รับรางวัลการแข่งขันศิลปะการวาดภาพ
มีความภูมิใจภูมิปัญญาท้องถิ่นของตนเอง มีความคิด จากหลายเวทีทั้งในระดับจังหวัด ระดับภาค และ
รเิ รม่ิ สรา้ งสรรค์ คดิ ออกแบบผลติ ชนิ้ งาน มคี ณุ ลกั ษณะทด่ี ี ระดับประเทศ นอกจากนี้ยังมีจิตอาสาโดยการเป็น
สามารถทำ� งานเปน็ ทีม มีความนอบนอ้ มอ่อนโยน มีสมาธิ วิทยากรสอนการเขียนลวดลายเวียงกาหลงให้กับเณร
ในการเรียน ขยัน อดทน มีความรับผิดชอบ มีทักษะ โรงเรยี นวดั หนองบวั พทิ ยา และสอนนอ้ งๆในโรงเรยี นอกี ดว้ ย
การส่ือสาร ฯลฯ มีความสามารถสืบสานภูมิปัญญา ท้ังนี้ความส�ำเร็จที่กล่าวมาของนายวรุต วรรณแก้ว
เวียงกาหลงสืบต่อจากบรรพบุรุษได้ บรรลุตาม เป็นผลมาจากการได้เรียนรู้เกี่ยวกับศิลปะและวัฒนธรรม
วัตถุประสงค์ของหลักสูตร นอกจากน้ีนักเรียนยังมี ภูมิปัญญาเวียงกาหลง...นี่คือความภาคภูมิใจของคน
ผลพลอยได้ คือ มีรายได้ระหว่างเรียน ประวัติผลงาน เป็นครู
ประสบการณ์ ความสามารถของนกั เรยี น สง่ ผลใหน้ กั เรยี น
มีโอกาสเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา ตามความ
ปรารถนา ตรงกับความต้องการของตนเอง เช่น
เข้าเรียนต่อในมหาวิทยาลัยศิลปากร สถาบันเทคโนโลยี
ราชมงคลลา้ นนา คณะวจิ ติ รศิลป์ เปน็ ต้น
ท้ายท่ีสุด อาจารย์วงเดือน เล่าถึงลูกศิษย์
ท่ีเรียนในหลักสูตรที่ตนมีความประทับใจมากคนหน่ึงคือ
นายวรุฒ วรรณแก้ว นักเรียนชั้น ม.6 โรงเรียนแม่เจดีย์
วิทยาคม ได้เลือกเรียนวิชาเครื่องปั้นดินเผาเวียงกาหลง
เมื่อเรียน ม.3 เป็นผู้มีความสนใจช่ืนชอบศิลปะลวดลาย
เวียงกาหลง ได้พยายามศึกษาศิลปะการเขียนลวดลาย

72 การสอนงานอาชีพสูค่ วามเปน็ เลิศ
นกั ธรุ กจิ น้อยมคี ุณธรรม น�ำสูเ่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

หตั ถกรรมฝุน่ ไม้

ขึ้นช่ือว่าฝุ่นใครก็ไม่ชอบเพราะฝุ่นคือ ทำ� งานจดั สวนไม้ไผ่และงานปั้นผลติ ภัณฑ์จากฝุน่ ไม้
ละอองละเอียดเป็นผง ถ้าเกิดจากแป้งก็เรียกว่าฝุ่นแป้ง จังหวัดแพร่เป็นจังหวัดในกลุ่มภาคเหนือของ
ถ้าเกิดจากดินก็เรียกว่าฝุ่นดิน และถ้ามีการแปรรูปไม้ ประเทศไทย มีป่าไม้เป็นทรัพยากรหลัก สินค้าส�ำคัญ
ล ะ อ อ ง ที่ เ กิ ด จ า ก ก า ร แ ป ร รู ป ไ ม ้ เ รี ย ก ว ่ า ขี้ เ ลื่ อ ย ของจังหวัดแพร่อย่างหน่ึงคือเฟอร์นิเจอร์ ของใช้และ
หรือใช้ค�ำให้ไพเราะข้ึนก็เรียกว่าฝุ่นไม้ ฝุ่นจะเกิดจาก ของประดบั ตกแตง่ ทำ� จากไม้ ดว้ ยเหตนุ จ้ี งึ มฝี นุ่ ไมอ้ ยทู่ วั่ ไป
อะไรก็ตามท�ำให้เกิดความสกปรก ถ้าฟุ้งอยู่ในอากาศ และมจี ำ� นวนมาก และกด็ ว้ ยภมู ปิ ญั ญาชาวบา้ นอกี นน่ั แหละ
ก็ท�ำให้อากาศขุ่นมัว หายใจไม่ออก ผสมอยู่ในน�้ำก็ท�ำให้ ท่ีเป็นท่ีมาของอาชีพ ผลิตภัณฑ์จากฝุ่นไม้ของชาวบ้าน
น�้ำขุ่นไม่สะอาด ตกลงบนพ้ืนบ้าน ผิวพ้ืนบ้านก็ถูกฉาบ ในจงั หวดั แพร ่ โรงเรยี นรอ้ งกวางอนสุ รณ์ ตอ้ งการสนบั สนนุ
เปน็ ละออง ถา้ เดนิ เหยยี บลงไปกเ็ ปอ้ื นเทา้ พน้ื เปน็ รอยเทา้ ใหน้ กั เรยี นมโี อกาสไดช้ ว่ ยเหลอื ครอบครวั ดว้ ยการหารายได้
เห็นชัดเจน ถ้าน่ังลงบนพื้นนั้นผงหรือฝุ่นก็จับติดเสื้อผ้า ระหว่างเรียน และเห็นว่าเป็นงานที่นักเรียนสามารถ
เห็นรอยสกปรกชัดเจน ล้วนแต่ให้ผลในทางสกปรก ทำ� อยทู่ บี่ า้ นกบั ครอบครวั โดยใชเ้ วลาวา่ งจากเลกิ เรยี นแลว้
หรือทางลบทั้งสนิ้ หรือวนั หยดุ มีโอกาสไดร้ บั การฝึกฝนจากคนในครอบครัว
แต่ชาวบ้านที่เป็นผู้ปกครองของนักเรียน ได้ช่วยงานครอบครัวอย่างเป็นรูปธรรม เพิ่มรายได้ให้กับ
โรงเรียนร้องกวางอนุสรณ์ ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา ครอบครวั สง่ เสรมิ ความสมั พนั ธ์ ความอบอนุ่ ในครอบครวั
มัธยมศึกษา เขต 37 จังหวดั แพร่ สว่ นใหญ่ประกอบอาชีพ สร้างความภาคภูมิใจท้ังแก่ตัวนักเรียน ผู้ปกครอง
เกษตรกรรม บางครอบครวั หารายไดเ้ สรมิ ดว้ ยการรบั จา้ ง และชุมชน ต่อเมื่อได้หาข้อมูลด้านความต้องการ
ของตลาดจากการสงั เกต การสมั ภาษณท์ ง้ั ผผู้ ลติ ผจู้ ำ� หนา่ ย

การสอนงานอาชพี สคู่ วามเปน็ เลศิ 73
นกั ธรุ กิจนอ้ ยมคี ุณธรรม นำ� สูเ่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

ผู้ซื้อ รวมท้ังคาดการณ์ถึงแนวโน้มของตลาด ก็เชื่อได้ว่า การท�ำหัตถกรรมฝุ่นไม้วัสดุและอุปกรณ์
จะเปน็ งานศลิ ปะทจ่ี ะเปน็ ทนี่ ยิ มอกี นาน การลงทนุ ไมม่ าก ไม่ต้องลงทุนสูง เพียงแต่มีฝุ่นไม้ก็ท�ำได้แล้ว ผู้สนใจ
เพราะวัตถุดิบมีมากในพื้นท่ีเอง กระบวนการผลิต อาจใช้วัสดุอ่ืนแทนฝุ่นไม้ได้ และท�ำในกระบวนการ
ไม่ซับซ้อน เพียงต้องการฝีมือ ความคิดสร้างสรรค์ เดียวกัน วัสดุอุปกรณ์ท่ีใช้และข้ันตอนการผลิตมีดังนี้
ความสามารถในเชงิ ศลิ ปะ ตลอดจนคณุ ธรรมและจรรยาบรรณ
ในวิชาชีพของผู้ผลิตเท่านั้น ทางโรงเรียนจึงได้สร้าง
หลกั สตู รทอ้ งถน่ิ ในกจิ กรรมพฒั นาผเู้ รยี น โดยจดั เปน็ ชมุ นมุ
“งานหัตถกรรมฝุ่นไม้” เพื่อสอนในระดับช้ันมัธยมศึกษา
ปีท่ี 3 จ�ำนวน 1 คาบตอ่ สัปดาห์ ซงึ่ มีกจิ กรรมการเรยี นรู้
6 ชุด ได้แก่ ชุดที่ 1 การระดมความคดิ พินิจงานหตั ถกรรม
ชุดที่ 2 การศึกษาแหล่งเรียนรู้จากปราชญ์ชาวบ้าน
ดา้ นงานปน้ั ฝนุ่ ไม้ ชดุ ที่ 3 การถา่ ยทอดความคดิ ลงสชู่ น้ิ งาน
ชุดที่ 4 การเพ่ิมมูลค่ากับชิ้นงานสู่การเป็นนักธุรกิจน้อย
ชุดท่ี 5 การศึกษาแหล่งเรียนรู้ด้านการตลาด
และการจัดจ�ำหน่าย ชดุ ที่ 6 การจัดจ�ำหนา่ ย สรา้ งรายได้
แบบนกั ธรุ กจิ นอ้ ย ปจั จบุ นั โรงเรียนไดพ้ ฒั นาเป็นรายวิชา
เพม่ิ เติมในระดับชั้นมธั ยมศึกษาตอนปลาย
นางนารี หลายกิจพานิช รองผู้อ�ำนวยการ วสั ดุและอปุ กรณ์
โรงเรยี น และนายสุกิต์ิ นาคสกลุ ครผู สู้ อนเลา่ ว่าเรมิ่ งานน้ี ฝุ่นไม้ กาวลาเท็กซ์ กระดาษ หนังสือพิมพ์
ด้วยการส�ำรวจแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นท่ีมีการผลิตงาน ลวด ตะปู เชือกฟาง กรรไกร ค้อน น้�ำ ถังใส่น้�ำ
หตั ถกรรมฝนุ่ ไม้ และประสานงานกบั ผรู้ ู้ ซงึ่ เปน็ ภมู ปิ ญั ญา ลูกปัดส�ำหรับท�ำตาของสัตว์ สีน�้ำ พู่กัน ช้อนพลาสติก
ทอ้ งถนิ่ เพอ่ื เขา้ ใจกระบวนการทง้ั หมด ตงั้ แตแ่ หลง่ วตั ถดุ บิ ซากไม้แหง้ ผา้ เช็ดหน้า
การเตรยี มการวสั ดอุ ปุ กรณ์สถานที่วทิ ยากรเทคนคิ วธิ กี าร ข้ันตอนการผลติ
รวมทงั้ ปญั หาและอปุ สรรคทอี่ าจเกดิ ไดร้ ะหวา่ งปฏบิ ตั ิ เมอ่ื • ฝุ่นไม้ผสมกับกาวลาเท็กซ์ แล้วคลุกเคล้า
ได้ข้อมูลที่จ�ำเป็นทั้งหมดแล้วก็น�ำมาวางแผนการเรียนรู้ ใหเ้ ขา้ กนั นวดจนเป็นเนอ้ื เดียวกนั
รว่ มกบั นกั เรยี นระดบั ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 3 ตามขน้ั ตอนคอื • ปั้นกระดาษหนังสือพิมพ์เพื่อเป็นโครงร่าง
กำ� หนดชมุ ชนและสถานทท่ี ่จี ะไปดูงาน วทิ ยากร วนั เวลา ให้ได้ขนาดตามตอ้ งการ
การเดินทาง หลังจากขั้นตอนศึกษางานในชุมชนแล้ว • น�ำฝนุ่ ไม้ที่ผสมกาวแล้วหมุ้ บนหนังสือพมิ พ์
ก็จัดให้มีการฝึกปฏิบัติท่ีโรงเรียน โดยเชิญวิทยากร ปน้ั ใหเ้ ป็นรปู ร่างของสตั ว์ตามที่ต้องการ
ซงึ่ เปน็ ผปู้ ระกอบการในทอ้ งถน่ิ มาฝกึ ให้ การฝกึ ในระยะแรก • ตกแต่งช้ินงานให้เรียบร้อยโดยการใช้
เป็นการฝึกผลิตช้ินงานตามตัวอย่าง ต่อเมื่อนักเรียน อปุ กรณ์ต่างๆ แลว้ นำ� ไปตากแดดหรอื ผ่ึงลมใหแ้ ห้งสนทิ
สามารถท�ำได้แล้ว ก็ให้ใช้ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ • ระบายสีบนช้นิ งานให้สวยงาม
ออกแบบเพมิ่ เติมได้เอง • จดั สง่ ลูกคา้ ตามสั่งและจ�ำหน่ายเอง

74 การสอนงานอาชพี สคู่ วามเป็นเลิศ
นักธุรกิจน้อยมคี ุณธรรม น�ำส่เู ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

ขั้นตอนการผลิต

ผสมฝ่นุ ไม้กับกาวลาเทก็ ซค์ ลกุ เคล้าจนเป็นเนอ้ื เดียวกนั
ปัน้ กระดาษหนังสือพมิ พ์ให้เปน็ โครงร่างของสัตวต์ ่างๆ แลว้ นำ� ฝุ่นไมท้ ี่ผสมแลว้ ห้มุ แลว้ ตกแตง่ ใหไ้ ด้รูป

ระบายสผี ลิตภัณฑ์ดว้ ยสีโปสเตอร์

การสอนงานอาชีพสู่ความเป็นเลิศ 75
นักธุรกจิ นอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สู่เศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

ผลิตภัณฑพ์ รอ้ มจำ� หน่าย

ในข้ันตอนการสอนให้ผลิตช้ินงานนี้ นักเรียน กระบวนการ ตกแต่งชิ้นงานให้สวยสะดุดตาด้วยสีและ
จะตอ้ งทำ� งานเปน็ กลมุ่ มกี ารวางแผนแบง่ งานกนั ทำ� ไดแ้ ก่ สิง่ ประดิษฐอ์ น่ื เช่น เล่อื ม รบิ บิน้ ดอกไมพ้ ลาสติก เปน็ ตน้
เตรียมวัตถุดิบ และอุปกรณ์การผลิต ศึกษาความรู้จาก เมื่อสร้างเป็นชิ้นงานแล้ว นักเรียนจะต้องคิดต้นทุน
ใบความรู้ ใบงาน ใช้เทคโนโลยีและวิธีการท่ีทันสมัย และราคาจ�ำหน่าย ท�ำบัญชีรับ-จ่ายได้ และสามารถ
ช่วยในการออกแบบ พัฒนาชิ้นงานให้มีความแปลกใหม่ น�ำเสนอผลงานของตนให้เป็นที่รู้จัก เช่น จัดนิทรรศการ
และมีการตรวจสอบชน้ิ งานอยา่ งจริงจงั ท�ำแผ่นพับ ส่งเข้าประกวดและแข่งขัน จัดร้านจ�ำหน่าย
ส�ำหรับกระบวนการในการท�ำงานกลุ่มน้ัน ในโรงเรียน จัดบูธจ�ำหน่ายร่วมในงานของชุมชน ได้แก่
ให้มีการแบ่งงานกันท�ำตามความสามารถ ความถนัด งานปีใหม่ งานประจ�ำปีของจังหวัด งานแสดงผลงาน
และความสนใจ ต้องมีการปรึกษาหารือ ร่วมคิดร่วมท�ำ ของนักเรียนระดับโรงเรียน ระดับเขต ระดับภาค และ
ร่วมตัดสินใจ และแก้ปัญหา แต่ละคนและแต่ละฝ่าย ระดบั ประเทศ
จะต้องใช้ความอดทน ความรับผิดชอบปฏิบัติหน้าท่ี
ทีไ่ ดร้ บั มอบหมายใหส้ �ำเรจ็ ลุล่วง รว่ มกันประเมนิ คุณภาพ
ของผลงานและปรับแก้ตามความเห็นของกลุ่ม หรือ
ของลกู คา้ สมาชกิ ของกลมุ่ จะตอ้ งรว่ มคดิ คำ� นวณคา่ ใชจ้ า่ ย
และราคาจำ� หนา่ ยชิ้นงานดว้ ย
ความรู้ท่ีนักเรียนได้จากกิจกรรมหัตถกรรม
ฝุ่นไม้คือ รู้แหล่งที่มาและการได้มาซ่ึงวัสดุฝุ่นไม้
รู้จักชื่อวัสดุ เคร่ืองมือ ของใช้ที่จะต้องใช้ในการ
สร้างช้ินงาน สามารถใช้เครื่องมือ ของใช้ได้ถูกต้อง
กับงาน สร้างชิ้นงานได้ถูกต้องตามข้ันตอนและ

76 การสอนงานอาชีพสคู่ วามเป็นเลิศ
นกั ธรุ กิจนอ้ ยมคี ุณธรรม น�ำสเู่ ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

ผลท่ีเกิดขึ้นกับตัวผู้เรียน นอกเหนือจาก ขั้นตอนการจ�ำหน่ายดูเหมือนจะเป็นข้ันตอน
ความรู้และกระบวนการท�ำงานแล้วยังมีหลายประการ ท่ีนักเรียนท่ีท�ำชิ้นงานโดยท่ัวไปรู้สึกว่าจะเป็นขั้นตอน
เชน่ ทางดา้ นคณุ ธรรม นกั เรยี นในโรงเรยี นมคี วามตงั้ ใจจรงิ ผ่อนคลายความเครียดจากการมุ่งมั่นสร้างช้ินงาน
ท่ีจะท�ำงานให้เสร็จลุล่วง ทุกคนมุ่งม่ัน มานะ พยายาม จากวัสดุท่ีมีหน้าตารูปร่างอย่างหน่ึงให้เป็นชิ้นงาน
มสี มาธิในการทำ� งาน มีน้�ำใจเอือ้ เฟื้อเผอ่ื แผซ่ งึ่ กนั และกัน ที่มีรูปลักษณ์อีกอย่างหน่ึง ซึ่งดูดีมีสาระด้วยศาสตร์
อุทิศทุ่มเทก�ำลังกาย ก�ำลังใจ และใช้เวลาของตนให้เป็น และมีความงามด้วยศิลป์ เมื่อฝีมือปรากฏ ความเครียด
ประโยชน์อย่างจริงจัง ร้จู ักประหยัดใช้วัสดุมใิ หส้ ิ้นเปลอื ง ก็คลาย แต่ยังจบไม่ได้ ยังมีข้ันตอนส�ำคัญมากท่ีสุดอีก
เกินความจ�ำเป็น มีความรับผิดชอบต่อการใช้วัสดุ คือคิดราคาขาย วิธีขาย วิธีเสนอสินค้าให้โดนใจและ
และเคร่ืองมือด้วยความทะนุถนอม เก็บรักษาหลังจากใช้ สะดุดใจผู้ซ้ือ ดังน้ันนักเรียนผู้ผลิตหัตถกรรมฝุ่นไม้
อย่างเรียบร้อย ด้านทักษะทางปัญญา แสดงออกให้เห็น จึงต้องเหนื่อยเพิ่มเติมอีกระลอกด้วยข้ันตอนนี้ และ
ชัดเจนจากการใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการผลิตสัตว์ ตอ้ งเพม่ิ ขนั้ ตอนประเมนิ ผลดว้ ยเพอื่ จะไดท้ ราบความคดิ เหน็
ต่างชนิดกับท่ีได้รับการฝึกมาได้ รู้จักเปรียบเทียบงาน ของลูกคา้ และผ้พู บเหน็ หรือนักวชิ าการ เพือ่ จะไดน้ �ำมา
ของตนกับงานศิลป์ของแหล่งอื่นๆ และเพิ่มพูนความรู้ ปรับปรุงงานของตนต่อไป และนี้สามารถกล่าวได้ว่า
ของตนด้วยการอา่ น ฟงั ดเู พอ่ื น�ำมาปรบั ปรงุ งานของตน ครบขั้นตอนของการเรียนรสู้ ่เู ส้นทางอาชีพแล้ว
ให้ดีย่ิงขึ้น การแสดงออกด้านความสัมพันธ์และ
ความรับผิดชอบของนักเรียนคือ การแบ่งงานกันท�ำ
ตามความสามารถ ความถนดั ความสนใจ รว่ มมอื รว่ มใจกนั
ท�ำงานในความรับผิดชอบของตนด้วยดี รับฟัง
ความคดิ เหน็ ของกนั และกนั และของลกู ค้า รจู้ กั ตรวจสอบ
ผลงานของตนให้มีคุณภาพและสมบูรณ์ก่อนส่งจ�ำหน่าย
หม่ันประเมินการท�ำงานและผลงานของตนอยู่เสมอ
เพ่ือปรับปรงุ ให้ถกู ใจลกู คา้

การสอนงานอาชีพสูค่ วามเปน็ เลิศ 77
นกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� ส่เู ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

อาจารย์สุกิต์ิ นาคสกุล กล่าวเสริมว่า
การทีน่ ักเรียนจะมีผลงานดๆี เช่นนอี้ อกจ�ำหน่ายได้มากๆ
นักเรียนต้องผ่านการฝึกฝนและมีใจรัก ใช้เวลา
ในชั่วโมงเรียนอย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องใช้เวลาว่าง
หลังเลิกเรียน วันหยุดเสาร์-อาทิตย์ด้วย จึงจะท�ำได้
ครูต้องเสียสละเวลาดูแลแนะน�ำ ผลงานของนักเรียน
แตล่ ะปจี ะมกี ารพฒั นาสรา้ งสงิ่ ใหมอ่ ยเู่ สมอ ความภาคภมู ใิ จ
ท่ีต้องการบอกคือ นักเรียนมีความคิดสร้างสรรค์
สามารถต่อยอดช้ินงานให้แตกต่างจากชุมชนที่ท�ำกัน
ท่ัวไป และกลับไปช่วยครอบครัวและชุมชนสร้างงาน
ใหมๆ่ ได้ ผลพลอยไดส้ �ำคัญเรอ่ื งหนึ่งทเี่ กดิ จากกจิ กรรมนี้
คือ นักเรียนในโครงการนี้ขยันขันแข็ง ใช้เวลาท�ำงาน
ให้เกิดประโยชน์ ไม่มีเวลาไปเที่ยวเตร่คบเพื่อนนอกบ้าน
ให้เป็นท่ีหนักใจของพ่อแม่ รู้คุณค่าของวัสดุเหลือใช้
มีรายได้ระหว่างเรียน แบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายของ
ครอบครัวได้ และท่ีส�ำคัญคือนักเรียนและผู้ปกครอง
มสี ัมพันธภาพทด่ี ีต่อกันมากขนึ้
ความส�ำเร็จของนักเรียนกลุ่มประดิษฐ์
หัตถกรรมฝุ่นไม้น้ี นอกจากจะวัดได้จากการจ�ำหน่าย
ท�ำให้นักเรียนผู้ผลิตมีรายได้ระหว่างเรียนแล้ว ผลงาน
ยังได้รับคัดเลือกจากส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา
มธั ยมศกึ ษา เขต37 และสำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา
ขั้นพ้ืนฐาน ให้น�ำมาจัดแสดงในงานศิลปหัตถกรรม
นักเรียนระดับภาคและระดับชาติ ในปีการศึกษา 2553
ถึงปัจจุบัน และได้รับการคัดเลือกให้เป็นศูนย์แกนน�ำ
ขยายเครือข่ายโครงการนักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม
น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ 1 ใน 29 ศูนย์ทั่วประเทศ
ของสำ� นกั พัฒนานวตั กรรมการจัดการศกึ ษา สพฐ.
ความสำ� เรจ็ นกี้ ลา่ วไดว้ า่ เปน็ เพราะความพรอ้ ม
ของวัสดุที่มีอยู่ในท้องถ่ิน ความร่วมมือของผู้บริหาร
สถานศึกษา ครู นกั เรยี น และชมุ ชน เป็นความภาคภมู ิใจ
ร่วมกนั ของทกุ ฝา่ ยที่เกย่ี วขอ้ ง

78 การสอนงานอาชพี สคู่ วามเป็นเลิศ
นักธุรกิจน้อยมคี ุณธรรม น�ำสเู่ ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

กะหรปี่ ๊บั งาดำ�

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐานหลายแห่ง
เชน่ โรงเรียนยางชุมวทิ ยา จงั หวดั ประจวบครี ีขันธ์ สรา้ ง
งานแปรรูปกล้วย โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์เชียงใหม่
ผลิตกล้วยเพื่อสุขภาพ และโรงเรียนวัดดงยาง (ดงยาง
ราษฎร์บ�ำรงุ ) สร้างต�ำรากะหรปี่ ๊ับงาด�ำ
โรงเรียนวัดดงยางตระหนักถึงความส�ำคัญของ
ผลผลิตทางการเกษตรตามฤดูกาล ซ่ึงมีเป็นจ�ำนวนมาก
ถงึ ระดบั เหลอื กนิ เหลอื ใช้ ทงั้ นเี้ นอื่ งจากความอดุ มสมบรู ณ์
ของดินบนผืนแผ่นดินไทย และเม่ือเหลือกินเหลือใช้แล้ว
แทนที่จะปล่อยให้ราคาตกต่�ำหรือเสียของก็น�ำมาแปรรูป
ถา้ เราตดิ ตามขา่ วจากสอื่ ตา่ งๆประจำ� วนั จะเหน็ วา่ เกดิ ประโยชนซ์ ำ�้ สองคอื คณุ คา่ ของอาหารกย็ งั อยู่ ปรมิ าณ
ทุกปีมีหลายๆ ครั้งมีเกษตรกรน�ำผลผลิตทางการเกษตร อาหารก็ยังอยู่ แต่เพ่ิมประเภทอาหารมากขึ้น การสอน
ของตนมาเรยี กรอ้ งประทว้ ง ขอความเหน็ ใจและความชว่ ยเหลอื การท�ำกะหรป่ี บ๊ั งาดำ� ของโรงเรยี นไดว้ างเป้าหมายไว้ดังนี้
จากรัฐบาลด้วยการเทสับปะรดบ้าง มันส�ำปะหลังบ้าง
หรือน้�ำนมบ้างลงบนถนนให้เป็นท่ีสะดุดตา สะดุดใจของ
ผพู้ บเหน็ เปน็ การกดดนั รฐั บาลไปในตวั หรอื เปน็ ความสะสม
ความคบั แคน้ ใจของผผู้ ลติ กน็ า่ จะใชท่ ง้ั หมด โดยปกตแิ ลว้
เม่ือเกิดปัญหาก็จะมีทางออกอยู่ 2 ทางคือ ทางบวก
และทางลบอยเู่ สมอ แตพ่ ระอาจารยห์ รอื เรารจู้ กั ทา่ นในนาม
พระพยอมพระนักเทศน์ชื่อดังและพระนักพัฒนา
ยุคบุกเบิกของประเทศไทยได้กล่าวประโยคทองไว้ว่า
“ปัญหามไี วใ้ ห้แก้ ไมไ่ ดม้ ไี ว้ใหก้ ลุม้ ” ประโยคทองน้ีแหละ
เปน็ ท่ีเกดิ ของหลักสตู รอาหารเมนใู หมข่ องโรงเรียน สังกัด

การสอนงานอาชีพสู่ความเปน็ เลศิ 79
นกั ธุรกิจนอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� ส่เู ศรษฐกิจสร้างสรรค์

1. นกั เรยี นไดเ้ รยี นรแู้ ละเหน็ ลทู่ างการแปรรปู อาจารยร์ กั ษษ์ นิ าฎ ครผู สู้ อนกลา่ ววา่ การใชเ้ วลา
ผลผลติ จากการเกษตรในท้องถน่ิ ภายในหอ้ งเรียนไม่เพียงพอ ต้องใชเ้ วลานอก เมอื่ นกั เรยี น
2. นักเรียนได้บริโภคอาหารท่ีมีคุณค่าทาง เรียนเนื้อหาท้ังหมดแล้วจะเข้าสู่ชุมนุมงานอาชีพ
โภชนาการ สะอาด และปลอดสารพษิ ของโรงเรียน ก้าวเข้าสู่โลกของการท�ำงานอาชีพด้วยการ
3. นกั เรยี นมปี ระสบการณก์ ารประกอบอาชพี ปฏบิ ตั จิ ริง
โดยยดึ หลกั เศรษฐกจิ พอเพยี ง
4. สรา้ งนกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกจิ การจดั การเรยี นการสอนมี 5 ขนั้ ตอน ไดแ้ ก่
สรา้ งสรรคใ์ หแ้ ก่สังคม
ในเบ้ืองต้นได้สอนเป็นชุมนุมโครงงานอาชีพ ขั้นน�ำเข้าสู่บทเรียน สร้างความตระหนักถึง
ในกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ปัจจุบันโรงเรียนได้จัดท�ำเป็น ผลผลิตทางการเกษตรในท้องถ่ินบางอย่างที่มีมากเกินไป
รายวิชาเพ่ิมเติม ชั้น ป.5 จ�ำนวน 1 หน่วยกิต ชื่อวิชา รับประทานไมท่ ัน/ไมห่ มด เหลือทงิ้ เสียของ ซ่ึงภมู ิปญั ญา
นักธุรกิจน้อยมีคุณธรรม น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ไทยแก้ได้ด้วยวิธีตากแห้ง ดอง แช่อิ่ม หรือกวน
ด้วยงานการผลิตและจ�ำหน่ายกะหร่ีปั๊บงาด�ำ โดยจัดท�ำ เพ่ือให้อาหารอยู่ในสภาพดีนานขึ้น เพื่อช่วยให้เกษตรกร
เป็น 6 หน่วยการเรยี นรู้ คือ รอบๆ โรงเรียนไม่ต้องท้ิงผลผลิตทางการเกษตรของงาน
หน่วยที ่ 1 ธุรกิจน้ันส�ำคัญไฉน เรียนรู้ ไปอยา่ งไรค้ า่ และเพอ่ื ฝกึ ใหน้ กั เรยี นรจู้ กั วเิ คราะหก์ จิ กรรม
ความหมาย ความส�ำคญั ของธรุ กิจ และรูปแบบธรุ กจิ การเรยี นการสอนใหส้ อดคลอ้ งกบั แนวคดิ ของหลกั ปรชั ญา
หนว่ ยท่ี 2 มาเป็นนักธุรกิจน้อยกันเถอะ เศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนจึงมีโครงการฝึกนักเรียน
สาระส�ำคัญประกอบด้วยคุณสมบัติของนักธุรกิจน้อย ทำ� อาหารชนิดหนึง่ ช่ือ กะหร่ปี ับ๊ งาดำ�
คุณธรรมและจรรยาบรรณ ปัจจัยสู่ความส�ำเร็จและ
ขนั้ ตอนการเปน็ ผูป้ ระกอบการ
หนว่ ยที่ 3 กฎหมายทนี่ กั ธรุ กจิ นอ้ ยควรรู้ ไดแ้ ก่
ทรัพย์สนิ ทางปัญญา และกฎหมายคุ้มครองแรงงาน
หน่วยที่ 4 ค ว า ม ห ม า ย ข อ ง เ งิ น ทุ น แ ล ะ
แหลง่ เงนิ ทุน
หน่วยที่ 5 การตลาดของนกั ธรุ กจิ ประกอบดว้ ย
ความหมายและความสำ� คัญของตลาด
หน่วยท่ี 6 ตน้ ตำ� รบั กะหรปี่ บ๊ั งาดำ� ประกอบดว้ ย
การวางแผนการผลิต กระบวนการผลิตและควบคุม
คณุ ภาพ การบรรจุภัณฑแ์ ละการจำ� หนา่ ย

80 การสอนงานอาชีพสูค่ วามเปน็ เลศิ
นักธรุ กิจน้อยมคี ุณธรรม นำ� สู่เศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

ขั้นสอน 3. ประเมินความรู้
1. ให้ศึกษาธุรกิจจากของจริงในแหล่งเรียนรู้ - บอกความหมาย ความส�ำคัญของธุรกิจ
และใบความรู้ ปจั จยั สคู่ วามสำ� เรจ็ ของอาชพี กฎหมายควรรู้ แหลง่ เงนิ ทนุ
2. ให้รู้จักเครื่องปรุงทั้งหมด ตลอดจนวัสดุ และการขายได้
อปุ กรณ์ที่ตอ้ งใช้ วธิ กี ารใช้และการดูแลรกั ษา - บอกเคร่อื งปรุง ขั้นตอนการปรงุ ได้
3. รู้จักขั้นตอนการท�ำกะหรี่ปั๊บงาด�ำ และ - บอกเหตุผลท่ีมาของการแปรรูปอาหาร
วางแผนปฏบิ ตั ิการขั้นตอน เปน็ กะหรี่ปบั๊ งาด�ำได้
4. ปฏิบัติจริง โดยใช้กระบวนการกลุ่ม - บอกแนวคิดในการเรียนรู้เร่ืองกะหรี่ปั๊บ
ฝึกปฏิบัติตามขนั้ ตอนต้ังแตต่ ้นจนจบกระบวนการ งาด�ำ โดยเช่ือมโยงกับหลักการของปรัชญาเศรษฐกิจ
5. รู้จักแหล่งทุน การคิดค�ำนวณค่าใช้จ่าย พอเพยี งได้
ราคาจ�ำหน่าย และการทำ� บัญชรี บั -จา่ ย และการตลาด
6. ทรัพย์สินทางปัญญา กฎหมายคุ้มครอง
แรงงาน
ขั้นประเมนิ ผล
1. ป ร ะ เ มิ น พ ฤ ติ ก ร ร ม ร ะ ห ว ่ า ง เรี ย น
ความต้ังใจเรียน ความขยัน อดทน ความเอื้อเฟื้อ
ความรับผิดชอบ การตรงตอ่ เวลา ประหยัด ความสามคั คี
การท�ำงานตามข้ันตอน การใช้อุปกรณ์ เคร่ืองมือ และ
การเกบ็ รกั ษา
2. ประเมินผลงาน
- คุณภาพของช้ินงานท่ีท�ำจากผลผลิต
ภายในทอ้ งถน่ิ
- กระบวนการในการจัดจำ� หน่าย

การสอนงานอาชพี สู่ความเปน็ เลิศ 81
นกั ธุรกจิ นอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

ผลที่เกิดแกผ่ ู้เรยี น 5. รู้คุณค่าทางอาหารของผลผลิตของตน
และบรรยายได้
อาจารยร์ กั ษษ์ นิ าฎ นริ มล ผรู้ บั ผดิ ชอบโครงการ 6. สามารถคิดค�ำนวณต้นทุน ราคาขาย และ
กะหร่ีปั๊บงาด�ำได้สรุปผลท่ีเกิดแก่นักเรียนของอาจารย์ จดั ท�ำบัญชีรับ-จ่ายได้
ดงั นี้ 7. สามารถน�ำเสนอผลงานในหลายๆ
ดา้ นคณุ ธรรม รปู แบบได้
นักเรียนมีความซ่ือสัตย์ต่อผู้บริโภค มีความ ดา้ นทกั ษะทางปัญญา
สามัคคีในการท�ำงานกลุ่ม มีความรับผิดชอบ ประหยัด 1. สามารถใช้วัตถุดิบอื่นทดแทนเครื่องปรุง
อดทน ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ มีความสนใจใฝ่รู้ บางอย่าง เพ่อื เปลี่ยนรสชาติใหแ้ ปลกใหม่ขึน้
ใฝ่เรียน รู้จักพ่ึงพาตนเองด้วยการหารายได้ระหว่างเรียน 2. รู้จักหาวิธีแก้ปัญหาลูกค้ายืนรอนาน
ขยัน รู้จกั พัฒนาตนเอง ใชท้ รพั ยากรอย่างคมุ้ ค่า ด้วยการรวมกลุ่มท�ำจ�ำหน่ายที่ตลาดนัดใกล้โรงเรียน
ดา้ นความรู้ วนั เสาร์ เพือ่ ฝกึ ฝนตนเองให้ทำ� งานได้คล่องแคล่วรวดเร็ว
1. มีความรู้เก่ียวกับผลผลิตทางการเกษตร ย่ิงข้ึน
ที่น�ำมาแปรรูป (หมายถึง ฤดูกาลของพืชท่ีน�ำมาใช้ 3. ใชว้ ธิ ปี ระชาสมั พนั ธเ์ ผยแพรผ่ ลงานดว้ ยการ
เพราะใช้ผลผลติ ตามฤดูกาล ท�ำใหล้ ดตน้ ทุนได้มาก) รว่ มงานออกรา้ น เป็นวทิ ยากร รบั งาน ฯลฯ
2. รู้ช่ือเคร่ืองปรุงและวัสดุอุปกรณ์ที่ต้องใช้ 4. รู้จักวิธีการรักษาทรัพย์สินทางปัญญาของ
ในการทำ� กะหรปี่ ๊ับงาดำ� ตนเอง และไม่ละเมดิ ทรพั ย์สินทางปญั ญาของผูอ้ ่นื
3. รู้วิธีท�ำโดยล�ำดับขั้นตอนตั้งแต่เริ่มต้น ดา้ นความสัมพนั ธค์ วามรับผดิ ชอบ
จนส้นิ สุด 1. ร่วมแรงร่วมใจกันท�ำงาน คิดแก้ปัญหา
4. รู้จักใช้กระบวนการเทคโนโลยีสารสนเทศ และปฏบิ ตั ิ
ในการสืบค้นข้อมูลการเรียนรู้ ตรวจสอบ และแก้ปัญหา 2. สร้างสัมพันธภาพท่ีดีกับผู้ปกครอง
การทำ� งาน หน่วยงาน โรงเรียนต่างๆ จึงได้รับการสนับสนุน
ทั้งด้านการเงิน โอกาส แรงงาน (การเผยแพร่ การหา
ตลาดให้ การสั่งซื้อโดยตรง เชิญเป็นวิทยากร และ
การศกึ ษาดูงาน)
ดา้ นทักษะการคดิ วเิ คราะหแ์ ละนำ� ไปใช้
1. มีการรวมกลุ่มพิจารณาปัญหา หาสาเหตุ
แนวทางแก้ปัญหา และร่วมใจกันปฏิบัติตามแนวทาง
แกป้ ญั หา และประเมนิ ผล
2. สมาชิกของกลุ่มหารายได้พิเศษเพ่ิมจาก
ผลงานด้วยการพฒั นาตนเองเป็นวทิ ยากรในวนั หยุด

82 การสอนงานอาชีพส่คู วามเป็นเลิศ
นกั ธุรกจิ นอ้ ยมคี ุณธรรม นำ� สูเ่ ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

ความภาคภูมิใจ • เปน็ ตวั แทนเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษา
ฉะเชิงเทรา เขต 2 สาธิตการผลิตและจัดจ�ำหน่าย
โครงการฝึกอาชีพผลิตและจ�ำหน่ายกะหร่ีปั๊บ “กะหรป่ี บ๊ั งาดำ� ” ในงานศลิ ปหตั ถกรรมนกั เรยี นภาคกลาง
งาด�ำของโรงเรียนวัดดงยาง ได้รับความช่ืนชมจากสังคม และภาคตะวนั ออก ปกี ารศกึ ษา 2551 ทจ่ี งั หวดั สพุ รรณบรุ ี
น�ำมาซึ่งความภาคภูมิใจและก�ำลังใจของครูและนักเรียน และปกี ารศึกษา 2552 ที่จังหวดั สระบรุ ี
ดังน้ี • ได้รับการคัดเลือกจากส�ำนักพัฒนา
• ผู้เรียนได้น�ำองค์ความรู้ไปเผยแพร่โดยเป็น นวัตกรรมการจัดการศึกษา ส�ำนักงานคณะกรรมการ
วิทยากรสอนท�ำ “กะหรี่ปั๊บงาด�ำ” แก่เพื่อนนักเรียน การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน ใหน้ กั เรยี นทำ� กะหรป่ี บ๊ั งาดำ� จำ� หนา่ ย
ในเขตคุณภาพพนมสารคาม 5 ซงึ่ มที ้งั หมด 10 โรงเรยี น ในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ ณ อิมแพ็ค
และเป็นวิทยากรในการฝึกทักษะอาชีพระยะส้ัน เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี ต้ังแต่ปีการศึกษา 2552
แก่เยาวชนต�ำบลหนองแหน ซ่ึงสนับสนุนโดยกระทรวง เปน็ ต้นมาถึงปัจจบุ ัน
การพฒั นาสังคมและความม่ันคงของมนษุ ย์ • ได้รับการคัดเลือกจากศูนย์การศึกษา
• ไดร้ บั เชญิ ใหร้ ว่ มสาธติ การผลติ และจำ� หนา่ ย นอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา
“กะหรี่ปั๊บงาด�ำ” ในงานเทศกาลต่างๆ ท้ังภาครัฐและ ใหโ้ รงเรยี นวดั ดงยางเปน็ แหลง่ เรยี นรชู้ มุ ชน ตำ� บลหนองแหน
เอกชน เรอ่ื ง การท�ำขนมหวาน อาหารวา่ งและการบรรจภุ ณั ฑ์

การสอนงานอาชีพสูค่ วามเป็นเลิศ 83
นักธรุ กิจนอ้ ยมีคุณธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกิจสร้างสรรค์

• สำ� นกั งานพฒั นาชมุ ชนอำ� เภอพนมสารคาม 3. ความส�ำเร็จของงานน้ันจะต้องมีส่วนร่วม
เชิญชวนให้น�ำผลิตภัณฑ์ไปจดทะเบียนเป็น OTOP ของ ในการ “รว่ มคิด รว่ มใจ ร่วมปฏบิ ัติ และรว่ มการพฒั นา”
ตำ� บลหนองแหน จากทกุ ฝ่ายทเ่ี กีย่ วข้อง ได้แก่ บคุ ลากรในโรงเรียนทกุ คน
• ศูนย์ฝึกอาชีพและธุรกิจมติชน ส่งเสริม คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง องค์กรปกครอง
ให้เป็นวิทยากรเผยแพร่ความรู้ในการผลิตและวิธีการ สว่ นทอ้ งถิน่ องค์กรภาครัฐและเอกชน
จัดจ�ำหน่าย “กะหร่ีปั๊บงาด�ำ” แก่ผู้สนใจทั่วประเทศ 4. ผู้เรียนท่ีเรียนรู้โครงงานอาชีพการผลิต
เดือนละ 1 ครั้ง ซ่ึงบังเกิดผลให้มีผู้ประกอบอาชีพ และจ�ำหน่ายกะหรี่ปั๊บงาด�ำ ตามหลักปรัชญาของ
การผลติ และจำ� หนา่ ย “กะหรป่ี บ๊ั งาดำ� ” อยเู่ กอื บทกุ จงั หวดั เศรษฐกิจพอเพียงนั้น นักเรียนได้เรียนรู้แบบบูรณาการ
ของประเทศไทย น�ำมาซ่ึงความภาคภูมิใจของโรงเรียน ได้รบั ความรู้ในสาระการเรยี นรู้ครบท้งั 8 กลมุ่ สาระ และ
เป็นอย่างยิ่งที่ได้ช่วยเหลือพลเมืองของชาติให้มีอาชีพ กจิ กรรมพฒั นาผเู้ รียน ดงั น้ี
สจุ ริตตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ภาษาไทย
ได้รับคัดเลือกเป็นศูนย์แกนน�ำขยายเครือข่าย - ฟัง พูด อา่ นและเขยี นใบความรู้เกีย่ วกบั
โครงการนกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์ ข้ันตอนวธิ กี ารต่างๆ
1 ใน 29 ศูนย์ท่ัวประเทศของส�ำนักพัฒนานวัตกรรม คณติ ศาสตร์
การจดั การศึกษา สพฐ. - การคิดราคาต้นทุน ราคาจ�ำหน่ายและ
ได้รับรางวัลเหรียญทอง จากคุรุสภา เม่ือ ผลกำ� ไรที่ไดร้ บั
ปีการศึกษา 2552 โครงการ 1 โรงเรียน 1 นวัตกรรม สุขศกึ ษา
ไม่เพียงแต่นักเรียนเท่าน้ันที่ได้รับผลประโยชน์จากการ - สารอาหารที่ได้รับจากผลิตภัณฑ์
เรยี นวชิ ากะหรปี่ บ๊ั งาดำ� สำ� หรบั อาจารยร์ กั ษษ์ นิ าฎ นริ มล - ความสะอาดและความปลอดภยั
นั้นก็ตกผลึกองค์ความรู้จากการสะสมประสบการณ์ ศลิ ปะ
การจัดการสอนวชิ านนี้ านหลายปี สรปุ ได้ดังนี้ - การออกแบบรูปทรงผลติ ภณั ฑ์
1. ผู้เรียนทุกคนมีศักยภาพท่ีจะเรียนรู้และ - การออกแบบบรรจภุ ัณฑเ์ พอ่ื จำ� หน่าย
พัฒนาตนเองได้ เพียงแต่เวลาและวิธีน้ันจะต้องแตกต่าง สังคมศึกษา
กนั ไปตามความสนใจและความสามารถเฉพาะตน - คณุ ธรรม จริยธรรม
2. ผู้เรียนไม่เก่งด้านวิชาการ ผู้สอนสามารถ - ความซื่อสัตย์ ขยนั
ท�ำให้เขาค้นพบตนเองว่าชอบและถนัดในด้านใด และ - เสียสละ อดทน ประหยัด
ส่งเสริมให้เขาเหล่าน้ันได้น�ำส่ิงที่ตนถนัดออกมาแสดง - การไดช้ ่วยเหลือสว่ นรวม
ซ่ึงท�ำให้ผู้เรียนมีความสุขที่ได้ร่วมเรียนรู้โครงงานอาชีพ - การเผยแพรค่ วามรใู้ ห้ผอู้ ืน่
การผลติ และจำ� หนา่ ยกะหรป่ี บ๊ั งาดำ� ตามหลกั ปรชั ญาของ - ความสามคั คใี นการทำ� งานเป็นกลุ่ม
เศรษฐกิจพอเพยี ง

84 การสอนงานอาชีพสคู่ วามเปน็ เลิศ
นกั ธรุ กิจนอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

ภาษาอังกฤษ
- ค้นหาค�ำศัพท์ท่ีเก่ียวข้องกับช่ือวัสดุ
อุปกรณ์และวตั ถุดบิ ในการผลติ กะหรีป่ ั๊บงาดำ�
วิทยาศาสตร ์
- วธิ ีการประหยัดพลงั งาน
- ความปลอดภยั ในการทำ� งาน
- สารอาหารที่ไดร้ ับจากผลติ ภัณฑ์
การงานอาชีพ
- แนวทางการประกอบอาชีพที่สุจริตตาม
หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
- การสำ� รวจตนเองเพอื่ วางแผนในการเลอื ก
ประกอบอาชีพ
กจิ กรรมพัฒนาผเู้ รยี น
- รกั และเหน็ คณุ คา่ ในตนเอง
- ความมวี ินยั ประหยัด พ่ึงตนเอง รกั การ
ท�ำงาน
- รกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ เหน็ แกป่ ระโยชน์
สว่ นรวม
กะหรปี่ บ๊ั งาดำ� ของโรงเรยี นวดั ดงยางเปน็ ทร่ี จู้ กั
กันอย่างกว้างขวาง ในเรื่องของความอร่อย โดยนักเรียน
สามารถท�ำได้อยา่ งคล่องแคล่ว ทง้ั อาจารยร์ กั ษ์ษนิ าฎเอง
ได้เขียนต�ำราสูตรการท�ำกะหร่ีปั๊บ ซึ่งมีไส้ขนม
อย่างหลากหลาย เผยแพร่โดยท่ัวไป กะหร่ีปั๊บงาด�ำ
อาจกล่าวได้ว่าเป็นอัตลักษณ์ของโรงเรียน ถ้ากล่าวถึง
กะหร่ีปั๊บโรงเรียนในสังกัด สพฐ. ต้องนึกถึงกะหรี่ปั๊บ
โรงเรียนวัดดงยางทีเดียว

การสอนงานอาชพี สคู่ วามเป็นเลศิ 85
นักธุรกิจน้อยมคี ุณธรรม นำ� ส่เู ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

ธุรกจิ เบเกอรี่ “คดิ ถงึ แม่ฟา้ หลวง”

ใครกต็ ามทไ่ี ดย้ นิ คำ� วา่ “แมฟ่ า้ หลวง”ทกุ คนตอ้ งคดิ และคุณหญิงพวงร้อย ดิศกุล ณ อยุธยา รองประธาน
เชื่อมโยงไปถึงสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี โครงการพัฒนาดอยตุงฯ ได้ด�ำริถึงความยั่งยืนของ
ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงเป็น โครงการดว้ ยการให้ความสำ� คญั กบั การศกึ ษาท่มี คี ณุ ภาพ
ท่ีรักใคร่เทิดทูนของชาวไทยภูเขาในท้องถิ่นทุรกันดาร สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ และการขยายโอกาส
ดว้ ยทรงเข้าไปชว่ ยเหลอื ชาวไทยภเู ขาเหลา่ นน้ั ใหพ้ น้ จาก ทางการศึกษาของเยาวชนให้สูงขึ้นอย่างน้อยได้เรียน
ความเจ็บปว่ ย ยากจน ใหค้ นกบั ปา่ สามารถอยู่รวมกนั ได้ ถึงการศึกษาข้ันพื้นฐาน 12 ปี เพื่อเตรียมเยาวชนและ
สามารถพ่ึงตนเองได้ด้วยการประกอบอาชีพที่สุจริต เดก็ ในพน้ื ทใ่ี หม้ คี ณุ ภาพ รกั ทอ้ งถน่ิ ของตนเองและสามารถ
ดว้ ยนำ�้ พระทยั อนั เมตตาอยา่ งหาทเ่ี ปรยี บมไิ ด้ ชาวไทยภเู ขา สืบสานและพัฒนาพ้ืนที่อย่างต่อเนื่องสืบไป ทั้งสองท่าน
ได้ใช้ค�ำแทนพระองค์ด้วยความรักและเทิดทูนสูงสุด ถอื วา่ เปน็ บคุ คลสำ� คญั ทที่ ำ� ใหเ้ กดิ การประสานความรว่ มมอื
ด้วยค�ำว่า “แม่ฟ้าหลวง” โรงเรียนบ้านห้วยไร่สามัคคี กับกระทรวงศึกษาธิการและส�ำนักงานคณะกรรมการ
ซง่ึ เปน็ 1 ใน 8 โรงเรยี น ทตี่ ง้ั อยบู่ นดอยตงุ ใกลพ้ ระตำ� หนกั การศึกษาข้ันพื้นฐาน (สพฐ.) ในการพัฒนาโรงเรียน
ท่ปี ระทบั หรอื กลา่ ววา่ อยใู่ นพ้ืนทีโ่ ครงการพัฒนาดอยตุง ในพ้ืนที่ โดยในปี 2547 ส�ำนักพัฒนานวัตกรรม
(พ้ืนท่ีทรงงาน) อันเน่ืองมาจากพระราชด�ำริของพระองค์ การจัดการศึกษา (สนก.) ได้เข้าไปท�ำงานพัฒนา
เด็กชาวไทยภูเขาท่ีเข้าเรียนในโรงเรียนเหล่าน้ี มีโอกาส
ดกี วา่ เดก็ ทเี่ รยี นอยใู่ นอกี หลายหมนื่ โรงเรยี นในประเทศไทย
เนื่องจากเม่ือโครงการพัฒนาดอยตุงฯ ได้พัฒนา
ความเป็นอยู่ของประชากรในพื้นท่ีบรรลุวัตถุประสงค์
ของโครงการแล้ว ด้วยวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของ
ม.ร.ว.ดิศนดั ดา ดศิ กุล ประธานโครงการพฒั นาดอยตุงฯ

86 การสอนงานอาชพี สคู่ วามเปน็ เลศิ
นักธุรกิจนอ้ ยมีคณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

การศึกษากับโรงเรียนอย่างใกล้ชิด ร่วมกับส�ำนักงาน เน้นสายอาชีพในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เพ่ือให้
เขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 นักเรียนมีทักษะอาชีพ สามารถท�ำงานประกอบอาชีพได้
และชุมชน อาจกล่าวได้ว่าเป็นโครงการหน่ึงเดียวของ ห า ก นั ก เ รี ย น ไ ม ่ ไ ด ้ ศึ ก ษ า ต ่ อ ใ น ร ะ ดั บ อุ ด ม ศึ ก ษ า
สพฐ. ก็ว่าได้ที่ส่วนกลางได้ท�ำงานลงพื้นท่ีด้วยตนเอง ผู้บริหารสถานศึกษาโดย ผอ.ศุภโชค ปิยะสันต์
ในการพัฒนาการศกึ ษาระดบั โรงเรยี น และคณะครูต้องเรียนรู้ ทุ่มเทท�ำงานอย่างหนัก
โรงเรียนบ้านห้วยไร่สามัคคี เป็นโรงเรียน เนื่องจากไม่มีประสบการณ์ด้านการจัดการศึกษา
ที่ได้รับการปักหมุดในแผนพัฒนาการศึกษาโรงเรียน ระดับมัธยมปลายและสายอาชีพมาก่อน แต่ด้วย
ในพื้นที่โครงการพัฒนาให้เป็นจุดขยายการจัดการศึกษา การท�ำงานกับเครือข่าย เช่น สถาบันอาชีวศึกษา
ในพ้ืนท่ีทรงงานจากระดับช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 3 จั ง ห วั ด เชี ย ง ร า ย แ ล ะ ก า ร ส ่ ง เ ส ริ ม ส นั บ ส นุ น
เป็นการจัดการศึกษาถึงระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ของทุกฝ่ายท่ีเกี่ยวข้อง พร้อมงบประมาณตามมติ
เพื่อให้นักเรียนในพื้นที่อีก 7 โรงเรียน ได้เข้าเรียนต่อ คณะรัฐมนตรีปี 2548 เพ่ือสร้างโรงเรียนแห่งใหม่
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย การจัดการศึกษา และการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานของโรงเรียน
ข อ ง โ ร ง เ รี ย น ไ ด ้ ยึ ด มั่ น ใ น แ น ว ท า ง ก า ร พั ฒ น า ข อ ง พร้อมการสนับสนุนองค์ความรู้ในการสร้างความเข้มแข็ง
สมเดจ็ พระศรีนครินทราบรมราชชนนี หรอื “สมเดจ็ ยา่ ” ทางวิชาการให้กับคณะครู การจดั การศกึ ษาของโรงเรียน
ที่ว่า ช่วยให้เขาสามารถพ่ึงตนเองได้ แนวการพัฒนา บ้านหว้ ยไร่สามัคคี จึงเปน็ ไปดว้ ยดตี ามล�ำดับ
ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว คือ การพัฒนา ณ วันน้ีแม้โครงการจากส่วนกลางจะยุติ
ต้องสอดคล้องกับความต้องการของท้องถ่ินและให้ชุมชน ลงแล้วเม่ือปี 2553 แต่ผู้บริหารสถานศึกษาและคณะครู
เข้าไปมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษามากท่ีสุด และ ยังคงท�ำงานอย่างเข้มแข็ง พัฒนาต่อยอดต่อไป
พระราชกระแสในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ อยา่ งไมห่ ยดุ ยง้ั นบั วา่ เปน็ การพฒั นาการศกึ ษาอยา่ งยงั่ ยนื
สยามบรมราชกุมารี เมื่อคราวเสด็จเยี่ยมโรงเรียน เปน็ ทน่ี า่ ภาคภมู ใิ จ กลา่ วไดว้ า่ การจดั การศกึ ษาสายอาชพี
บ้านห้วยไร่สามัคคีเมื่อปี 2548 ทรงเห็นควรให้ ของโรงเรียนบ้านห้วยไร่สามัคคี อยู่ในระดับแถวหน้า
สามารถเป็นตัวอย่าง เป็นแหล่งเรียนรู้ศึกษาดูงานของ
โรงเรียนจากทุกภูมิภาคของประเทศไทย หน่วยงาน
ภายนอกและต่างประเทศ

การสอนงานอาชพี สคู่ วามเปน็ เลิศ 87
นักธรุ กิจนอ้ ยมีคณุ ธรรม น�ำสูเ่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์

โรงเรียนบ้านห้วยไร่สามัคคี เปิดสอน
หลายสาขาอาชพี ไดแ้ ก่ คหกรรม การโรงแรม เกษตรกรรม
งานช่าง คอมพิวเตอร์ธุรกิจ ภาษาจีนธุรกิจ มีผลิตผล
และช้ินงานมากมาย กล่าวไดว้ ่าโรงเรียนมาถงึ จดุ นี้ไดด้ ้วย
พระบารมีในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี หรือ
แม่ฟ้าหลวงของปวงชนชาวไทย โดยเฉพาะชาวดอยตุง
ที่มีโอกาสได้รับพระเมตตาจากพระองค์อย่างใกล้ชิด
จงึ เปน็ ทม่ี าของผลติ ภณั ฑ์ “คดิ ถงึ แมฟ่ า้ หลวง” ของโรงเรยี น เมื่อเริ่มเปิดการเรียนการสอนรายวิชาน้ี
บ้านห้วยไร่สามัคคี ผลิตภัณฑ์ท่ีจะยกตัวอย่างกล่าวถึง โรงเรียนต้องพ่ึงโรงเรียนอาชีวศึกษาเชียงรายเป็นหลัก
ในท่ีน้ีคือ “ธุรกิจเบเกอร่ีคิดถึงแม่ฟ้าหลวง” ของ ครกู บั นกั เรยี นเรยี นรรู้ ว่ มกนั ปจั จบุ นั มมี หาวทิ ยาลยั ราชภฏั
โรงเรยี นบา้ นห้วยไร่สามคั คี อาจารย์กมลวรรณ เนาว์ชมภู สวนดุสิต เข้ามาช่วยพัฒนาองค์ความรู้ด้านอาหารและ
ผู้รับผิดชอบการจัดการเรียนรู้วิชาธุรกิจเบเกอรี่ การโรงแรมด้วย ท้ังสองสถาบันดังกล่าว ท�ำให้การเปิด
เล่าถึงท่ีมาว่าเปิดสอนวิชาน้ีในระดับชั้นมัธยมศึกษา สายอาชีพคหกรรมและการโรงแรมของโรงเรียนเข้มแข็ง
ตอนปลาย เป็นรายวิชาเพ่ิมเติม จ�ำนวน 2 หน่วยกิต และเป็นมืออาชีพมากขึ้น อาจารย์กมลวรรณ เนาว์ชมภู
เวลา 80 ช่ัวโมง เหตุท่ีเปิดรายวิชานี้เพ่ือให้ก้าวทันกับ ครูผู้สอนเล่าว่าจริงๆ แล้วเบเกอรี่เป็นอาหารหลัก
ธุรกิจการท่องเที่ยวของท้องถิ่น และสมัยนิยมของ ของชาวตะวันตก แบ่งประเภทเป็นหลายกลุ่ม เช่น
คนรุ่นใหม่ท่ีชอบน่ังคุยพักผ่อน น่ังท�ำงาน อ่านหนังสือ ขนมปัง เค้ก ชิฟฟอนเค้ก ขนมพาย เดนนิส ครัวซอง
จิบกาแฟ รับประทานขนมประเภทเบเกอรี่เพิ่มมากข้ึน คุกก้ี ชูเพสต์ เอแคร์ ครมี คัสตาด ไสข้ นมต่างๆ เรียกรวมๆ
ทกุ วนั ดงั จะเห็นวา่ ธรุ กิจร้านกาแฟ เบเกอรี ขยายวงกวา้ ง กนั วา่ เบเกอรี่ วชิ าธรุ กจิ เบเกอรที่ เี่ ปดิ สอนมสี าระสำ� คญั คอื
ไปในสังคมเมือง หรือแหล่งท่องเที่ยวทั่วประเทศ การใหน้ ักเรียนรจู้ กั ธุรกิจเบเกอรี่ ตลาด วัตถดุ บิ อปุ กรณ์
ว่ากันว่าจุดเด่นของร้านเบเกอรี่ถือเป็นธุรกิจท่ีคนเดียว เคร่ืองมือเครื่องใช้ในการผลิตเบเกอร่ีระดับมาตรฐาน
กส็ ามารถทำ� ได้ ขอใหม้ ที ำ� เลดี รสชาตดิ ี รปู ลกั ษณส์ วยงาม คุณค่าทางโภชนาการ สูตรเบเกอร่ีประเภทคุกก้ี เค้ก
นา่ รบั ประทาน บรกิ ารเปน็ เลศิ มคี วามเปน็ กนั เองกบั ลกู คา้ ขนมปัง โดนัท และอ่ืนๆ การออกแบบบรรจุภัณฑ์
ความส�ำเร็จก็มารออยู่ข้างหน้า โรงเรียนจึงเห็นว่าเป็น เพ่ือดึงดูดลูกค้า การเก็บรักษาและพัฒนาผลิตภัณฑ์
ธุรกิจท่ีน่าสนใจ นักเรียนสามารถน�ำไปประกอบอาชีพ ใหม้ คี ณุ ภาพ การคดิ ตน้ ทนุ การผลติ การกำ� หนดราคาขาย
ไดไ้ มย่ ากนกั จงึ เปดิ สอนวิชานขี้ ึ้น การจัดท�ำบัญชีธุรกิจ การแสวงหาโอกาสพัฒนาธุรกิจ
เบเกอรี่ การจัดหน้าร้านให้น่าสนใจ การคิดสร้างสรรค์
กับการจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา การเป็น
ผปู้ ระกอบการที่มคี ุณธรรม “ซือ่ สัตย์ ขยนั อดทน มุ่งม่นั
กตัญญู” เพ่ือสู่ความส�ำเร็จในการประกอบอาชีพ
ธรุ กจิ เบเกอร่ี โดยบรู ณาการกบั หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพียง ในพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั

88 การสอนงานอาชีพสคู่ วามเปน็ เลิศ
นกั ธุรกิจนอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� ส่เู ศรษฐกิจสร้างสรรค์

การจดั การเรยี นรู้ อาจารยก์ มลวรรณ เนาวช์ มภู ถ ้ า มี ง า น อ อ ก ร ้ า น เ บ เ ก อ รี่ จ ะ จ� ำ ห น ่ า ย ค ว บ คู ่ กั บ
ได้จดั ทำ� เอกสารประกอบการเรยี น 7 เลม่ ดงั นี้ ร้านกาแฟของโรงเรียนเสมอ ผลท่ีได้รับที่น่าพอใจ
1. ธรุ กจิ เบเกอร่ี มากคือนักเรียนไม่ไปเกเรที่ไหน วันหยุดเสาร์-อาทิตย์
2. วัตถุดิบและเคร่ืองมือเคร่ืองใช้ในการผลิต ก็มาท�ำงานมีรายได้ นักเรียนท�ำมากรายได้ก็มาก
เบเกอร่ี นกั เรยี นไดท้ กั ษะการทำ� งาน ทกั ษะชวี ติ อยา่ งมาก นกั เรยี น
3. การผลิตเบเกอรป่ี ระเภท คุกกี้ และผู้ปกครองต่างก็พอใจ สิ่งที่อาจารย์กมลวรรณ
4. การผลติ เบเกอรป่ี ระเภท เคก้ ปลื้มใจมาก คือ นักเรียนมีความรับผิดชอบสูงมาก
5. การผลิตเบเกอรป่ี ระเภท ขนมปงั สามารถท�ำงานเป็นทีม ท�ำงานเป็นระบบได้โดยล�ำพัง
6. การผลิตเบเกอร่ปี ระเภท โดนัท โดยครูไม่ต้องควบคมุ ดูแล ก็สามารถท�ำงานส�ำเร็จได้
7. โครงการผลิตและจ�ำหน่ายเบเกอรี่

นักเรียนได้เรียนรู้ด้วยวิธีปฏิบัติจริง ใช้เวลา การวัดและประเมินผล อาจารย์กมลวรรณ
ทั้งในและนอกเวลาเรียน เรียนรู้สูตรเบเกอรี่พื้นฐาน ท�ำเกณฑ์การให้คะแนนท้ังด้านความรู้ การปฏิบัติ
ที่ได้มาตรฐาน และให้นักเรียนสร้างสรรค์คิดสูตรใหม่ และคุณธรรม ทำ� การประเมนิ เปน็ รูบคิ (Rubic) 4 ระดับ
เบเกอร่ีของโรงเรียนที่รู้จักกันดี ได้แก่ คุกกี้งาหม่อน คือ ปรับปรุง พอใช้ ดี และดีมาก แยกเป็นรายการ
คุกกี้กล้วยตาก คุกก้ีทูโทน เป็นต้น ได้รับส่ังซื้อ อย่างละเอียดและน่าสนใจ ได้แก่ ความสนใจและ
ส�ำหรับจัดงานเลี้ยง หรืองานประชุมคร้ังละมากๆ รักการท�ำงาน เจตคติที่ดีต่อการประกอบอาชีพสุจริต
เ ห็ น คุ ณ ค ่ า ใ น ตั ว เ อ ง แ ล ะ มี เ ป ้ า ห ม า ย ใ น ก า ร มุ ่ ง สู ่

การสอนงานอาชพี สู่ความเปน็ เลศิ 89
นักธรุ กิจนอ้ ยมคี ณุ ธรรม นำ� สเู่ ศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

ความส�ำเร็จเพ่ือสู่ความส�ำเร็จในธุรกิจ การพัฒนาผลงาน • ผู้บริหารสถานศึกษา เก่งวิชาการ เก่งงาน
ท่มี คี ณุ ภาพ ทมี่ คี า่ ต่อผใู้ ชแ้ ละใหบ้ ริการ การไมเ่ อาเปรียบ เก่งคน เขา้ ใจและส่งเสริมสนบั สนุนการทำ� งานเต็มท่ี
ลูกค้า คุณธรรม 5 ประการเพื่อสู่ความส�ำเร็จในการ • ครทู ำ� งานทมุ่ เท เสยี สละ ครูทุกคนร่วมมือ
ประกอบอาชีพธุรกิจเบเกอร่ี ฯลฯ นักเรียนแต่ละคน กันทำ� งาน
จะตอ้ งมชี วั่ โมงฝกึ งานตามกำ� หนดจงึ จะจบได้ รายวชิ าเพมิ่ เตมิ • โรงเรียนได้รับโอกาสดีมาก ท่ีมีโครงการ
ท่ีเปิดสอน และเอกสารประกอบการเรียน ของอาจารย์ พัฒนาดอยตุง (พ้ืนที่ทรงงาน) อันเน่ืองมาจาก
กมลวรรณไดผ้ า่ นกระบวนการทำ� วจิ ยั ใชเ้ วลา 1 ปี จนสำ� เรจ็ พระราชด�ำริฯ ส�ำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา
อาจารย์กมลวรรณเลา่ อย่างภาคภมู ิใจว่า ผลงานนกั เรียน สพฐ. และ สพป.เชียงราย เขต 3 ส่งเสริมสนับสนุน
ประสบความส�ำเร็จเข้าแข่งขันระดับภาคและระดับ ทั้งงบประมาณ องค์ความรู้ และสร้างเครือข่ายกับ
ประเทศมาแลว้ และไดร้ บั การคดั เลอื กนำ� ผลงานจำ� หนา่ ย สถาบันอาชีวศึกษาเชียงราย กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน
ในงานศิลปหัตถกรรมนกั เรียนระดับชาตทิ ุกปี และตนเอง อบต.แมฟ่ า้ หลวง สถานประกอบการในชมุ ชนและปจั จบุ นั
ได้รับการคัดเลือกให้น�ำผลงานวิจัยเรื่องธุรกิจเบเกอรี่ มีมหาวทิ ยาลัยราชภัฏสวนดสุ ิตเข้าไปพฒั นาต่อยอด
น�ำเสนอเผยแพร่ในระดับประเทศอีกด้วย อาจารย์ • โรงเรยี นทมุ่ เทการทำ� งานเพอื่ สรา้ งคณุ ภาพ
กมลวรรณกลา่ วถงึ ปจั จยั ความสำ� เรจ็ คือ นักเรียน ทำ� ใหผ้ ู้ปกครองยอมรบั
• การสร้างสายสัมพันธ์กับชุมชน ผู้ปกครอง
ท�ำความเข้าใจกับผ้ปู กครองอย่างสม�่ำเสมอ
• มกี ารประชาสมั พนั ธโ์ รงเรยี นในทุกรปู แบบ
ควบคกู่ บั การสรา้ งคณุ ภาพการจดั การศกึ ษา สงิ่ ทส่ี ำ� คญั มาก
คือแม้เราจะโชคดีที่มีผู้สนับสนุนแต่โรงเรียนต้องร่วมกัน
ออกแรงผลักดันและพัฒนางานให้ก้าวหน้าอยู่เสมอด้วย
และฝากข้อคิดปดิ ทา้ ยใหผ้ ู้ร่วมอาชพี ว่า

90 การสอนงานอาชพี ส่คู วามเป็นเลิศ
นักธุรกิจนอ้ ยมีคุณธรรม นำ� สู่เศรษฐกิจสรา้ งสรรค์

“ตอ้ งแนะให้เขาทำ�
ต้องน�ำใหเ้ ขาคิด
ตอ้ งสาธติ ใหเ้ ขาดู
ตอ้ งให้เขาเรียนรู้ดว้ ยการปฏบิ ตั ิจริง
ตอ้ งสลัดทง้ิ ความเคยชินเกา่ ๆ
ต้องท�ำตวั เราให้เปน็ แบบอย่าง”

ทั้งหมดนเ้ี ปน็ แนวทางน�ำผปู้ ฏิบัติงานไปสคู่ วามสำ� เรจ็ อย่างแนน่ อน

การสอนงานอาชีพสู่ความเปน็ เลศิ 91
นักธรุ กิจน้อยมีคุณธรรม นำ� สูเ่ ศรษฐกจิ สร้างสรรค์

สาหร่าย (ไก) จากแมน่ �ำ้ โขง

ต่อมามีการประชาสัมพันธ์อาหารเสริม
ที่ท�ำจากสาหร่ายเกลียวทองมีสรรพคุณบ�ำรุงร่างกาย
ให้แข็งแรง ตลอดจนรักษาอาการเจ็บป่วยต่างๆ และ
มสี าหรา่ ยนำ� เขา้ จากตา่ งประเทศทเี่ ดก็ ๆ ชอบรบั ประทาน
ซึ่งมีรสชาติหลากหลายและราคาแพงวางขายอยู่ตาม
ร้านค้าทั่วไป จึงเป็นแรงบันดาลใจให้อาจารย์ปิยนุช
ศิริธาราธิกุล ครูประจ�ำวิชาภาษาไทย โรงเรียน
บ้านเมืองกาญจน์ ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา
ประถมศึกษาเชียงราย เขต 4 คิดน�ำสาหร่ายจาก
สาหรา่ ยเปน็ พชื นำ้� ทน่ี ำ� มาประกอบเปน็ อาหาร แม่น้�ำโขง วัตถุดิบจากท้องถิ่นท่ีเกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ
ของมนุษย์ได้เช่นเดียวกับพืชน�้ำอ่ืนๆ เช่น ผักบุ้ง มาแปรรูปเป็นอาหารหลากหลายรสชาติ โดยร่วมมือกับ
ผักกระเฉด หรือบัว สาหร่ายต่างกับพืชน�้ำอื่นก็คือ ผปู้ กครองและภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถน่ิ สรา้ งหลกั สตู รมหศั จรรย์
เป็นพืชเซลล์เดียว ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า สาหร่าย (ไก) จากแม่น�้ำโขงในกลุ่มสาระการงานอาชีพ
ต้องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์ สีเขียวหมายถึงคลอโรฟิลล์ และเทคโนโลยี ประเภทแปรรูปอาหาร ใช้สอนตั้งแต่
ทำ� หนา้ ทสี่ งั เคราะหแ์ สง เมอื่ พจิ ารณาแตล่ ะเซลลจ์ ะเหน็ วา่ ระดับชน้ั อนบุ าลถงึ ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 3
ไมม่ สี ว่ นทเ่ี ปน็ รากลำ� ตน้ หรอื ใบทแี่ ทจ้ รงิ แตเ่ มอ่ื เซลลเ์ หลา่ นี้
เกาะติดกันเป็นจ�ำนวนมาก จึงเห็นเป็นพืชขนาดใหญ่
แผ่เป็นเส้นสายอยูใ่ นน้�ำเหมอื นแพรไหม และมีรูปลกั ษณ์
คล้าย ราก ล�ำต้น และใบ รวมเรียกว่า Thallive
สำ� หรบั ในประเทศไทยสาหรา่ ยพนั ธด์ุ งั กลา่ วนี้ มชี อื่ เรยี กวา่
สาหร่าย (ไก) พบในแม่น้�ำโขง ท่ีหมู่บ้านเมืองกาญจน์
อ�ำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย และท่ีแม่น�้ำน่าน
อำ� เภอทา่ วงั ผา จงั หวดั นา่ น เพยี งปลี ะครงั้ เทา่ นนั้ ระหวา่ ง
เดือนพฤศจิกายน-พฤษภาคม และเป็นอาหารพ้ืนบ้าน
ของคนพื้นเมืองท่ีมีภูมิล�ำเนาอยู่ริมแม่น้�ำท้ังสอง
ตามบรเิ วณแหล่งกำ� เนิดทมี่ สี าหร่าย (ไก) อยู่

92 การสอนงานอาชีพส่คู วามเปน็ เลิศ
นักธุรกจิ นอ้ ยมีคณุ ธรรม น�ำสเู่ ศรษฐกิจสร้างสรรค์

ปัจจุบันมีสาหร่ายแปรรูปจ�ำหน่ายอยู่ในโรงเรียนมากกว่า
สิบชนิด ได้แก่ สาหร่ายปรุงรสสมุนไพร (ไกน�้ำข่า)
สาหร่ายปรุงรสสมนุ ไพร น้ำ� พรกิ คั่วสาหรา่ ย ไข่ทรงเคร่ือง
สาหร่าย ซาลาเปาสาหร่าย ข้าวเกรียบสาหรา่ ย แซนวสิ /
ขนมปังกรอบสาหร่าย หม่ีกรอบน้�ำพริกคั่วสาหร่าย
ขนมรังผึง้ สาหร่าย ซูชิสาหรา่ ย นำ�้ สาหรา่ ย เปน็ ตน้
ดร.ยุวดี พีรพรไพศาล จากคณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ศึกษาหาศักยภาพของสาหร่าย
น้�ำจืดขนาดใหญ่ที่มุ่งจะน�ำมาเป็นอาหารและยา
ตอ่ มาเมอื่ เขา้ สโู่ ครงการนกั ธรุ กจิ นอ้ ยมคี ณุ ธรรม ในการศึกษาคร้ังน้ีท�ำเฉพาะสาหร่ายท่ีพบในแม่น้�ำน่าน
น�ำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ของส�ำนักพัฒนานวัตกรรม เป็นหลัก เพราะว่านักวิจัยอยู่ทางภาคเหนือ จึงได้เลือก
การจัดการศึกษา สพฐ. ซ่ึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อฝึก สาหร่ายท่ีพบเห็นมาก 2 ชนิด มาศึกษาอย่างละเอียด
ประสบการณ์ให้นักเรียนเรียนรู้การท�ำธุรกิจ โรงเรียน ได้แก่ สาหร่าย (ไก) และสาหร่ายลอน ท้ังสองอย่างนี้
จงึ ไดม้ กี ารปรบั เนอ้ื หาของหลกั สตู รโดยเพม่ิ ความรพู้ นื้ ฐาน เป็นช่ือพ้ืนเมืองท่ีคนพ้ืนถ่ินรู้จักกันดีและใช้เป็นอาหาร
ธุรกิจ การน�ำผลิตภัณฑ์สู่ตลาด การก�ำหนดราคาขาย กนั มานาน สาหรา่ ยทง้ั สองอยา่ งนมี้ คี ณุ คา่ ทางอาหารสงู มาก
การท�ำบัญชีรายรับ รายจ่าย เป็นต้น พร้อมกันน้ีครู และกลายเปน็ จดุ เดน่ ท่สี ำ� คัญ โดยมโี ปรตีนสงู เทยี บไดก้ ับ
และนักเรียนได้ร่วมกันคิดทดลองแปรรูปสาหร่ายท�ำเป็น ปลาน้�ำจืด กล่าวได้ว่าสามารถน�ำมาทดแทนการกินปลา
อาหารสูตรใหม่ๆ เพื่อออกจ�ำหน่ายอย่างหลากหลาย ได้เป็นอย่างดี ข้อส�ำคัญคือมีกากหรือเส้นใยพอๆ กับ
มากข้ึน โดยการส�ำรวจความต้องการของนักเรียน ผักสเี ขยี วทว่ั ๆ ไป
และชุมชน มีการประเมินผลหลังการจ�ำหน่ายทุกครั้ง ดังน้ันถ้ากินสาหร่ายอย่างเดียวก็จะได้โปรตีน
แลว้ นำ� ไปปรบั เปลยี่ นทดลองใหมอ่ กี หลายๆ ครงั้ จนเกดิ เปน็ พอๆ กับกินปลา และได้เส้นใยอาหารพอๆ กับกินผัก
ผลผลิตท่ีได้รับการยอมรับและเขียนเป็นต�ำราข้ึนมา แถมยังมีวิตามินและแร่ธาตุต่างๆ โดยเฉพาะแคลเซียม
หลังจากท่ีประสบความส�ำเร็จครั้งที่ 1 แล้ว สูตรอาหาร คอ่ นขา้ งสงู และทเ่ี ดน่ ทีส่ ดุ คอื มีซลิ ิเนียมสงู มาก ซง่ึ สูงกวา่
สาหร่ายจากแม่น้�ำโขงประเภทที่ 2, 3, 4... ก็ตามมา ในผักสีเขียวด้วยซ�้ำไป แร่ธาตุตัวน้ีเป็นที่ทราบกันดีว่า
เป็นสารป้องกันอนุมูลอิสระที่ส�ำคัญยิ่งชนิดหน่ึง ดังน้ัน
ในพื้นท่ีที่อยู่ใกล้แหล่งสาหร่ายเหล่าน้ีจึงโชคดีกว่า
คนกรุงเทพฯ ท่ีได้กินอาหารดีมีประโยชน์ แถมยังมี
รสชาตดิ ีอีกดว้ ย