แนวทางการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว

6) แจ้งผลการประเมินการจัดการเรียนรู้ให้ครอบครัวทราบโดยเร็ว ภายในเวลา
ไม่เกิน 30 วันหลังครอบครัว เข้ารับการประเมิน ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาจัดให้มีการวัดผลและประเมินผล
การศึกษาของผู้เรยี นอยา่ งนอ้ ยปีละหนึง่ คร้งั
กรณีที่ผู้เรียนไม่ผ่านการวัดผลและประเมินผลการจัดการศึกษา ให้ส�ำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษาแจ้งให้ครอบครัวจัดให้มีการสอนซ่อมเสริมแก่ผู้เรียนและจัดให้มีการวัดและประเมินผลใหม่ภายใน
ระยะเวลาทีส่ ำ� นักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษากำ� หนด
7) แต่งต้ังนายทะเบียน ด�ำเนินงานท่ีเก่ียวกับเอกสารหลักฐานการศึกษาส�ำหรับ
การจัดการศึกษาโดยครอบครัว ตามค�ำส่ังกระทรวงศึกษาธิการเก่ียวกับเอกสารหลักฐานการศึกษาของครอบครัว
และคำ� อธบิ ายการจัดทำ� เอกสารการศึกษานัน้ ๆ เมื่อผูเ้ รยี นได้รบั การประเมนิ ครบตามเกณฑก์ ารจบการศกึ ษา แตล่ ะ
ระดับการศกึ ษา เอกสารหลกั ฐานการศกึ ษา แบง่ ออกเปน็ 2 ประเภท คือ
7.1 เอกสารหลักฐานการศึกษาที่กระทรวงศึกษาธิการก�ำหนด ได้แก่
ระเบยี นแสดงผลการเรยี น ( ปพ.1 ) ประกาศนียบัตร (ปพ.2 ) แบบรายงานผูส้ ำ� เรจ็ การศึกษา (ปพ.3)
7.2 เอกสารหลักฐานการศึกษาท่ีส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาร่วมกับ
ครอบครัวจัดท�ำข้ึน ซ่ึงสามารถก�ำหนดรูปแบบและข้อมูลที่รายงานได้ตามความเหมาะสม และสอดคล้อง
กับแผนการจดั การศกึ ษาของครอบครัว แบบบันทกึ ผลการประเมนิ
8) ประสานงานกับครอบครัว ในการให้ผู้เรียนได้เข้ารับการประเมิน NT
(National Test ) การประเมินคุณภาพการศึกษาระดับชาติในระดับช้ันประถมศึกษาปีท่ี 3 และ O – NET
(Ordinary National Educational Test) การทดสอบทางการศึกษาระดับชาติข้ันพื้นฐาน ท่ีจัดสอบโดยสถาบัน
ทดสอบการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน)ตามความสมัครใจของครอบครัวในระดับช้ันประถมศึกษาปีท่ี 6 และ
ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 3 และตามนโยบายของกระทรวงศึกษาธกิ าร เฉพาะผ้เู รยี นในชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 6 (ยกเว้นกรณี
ทีผ่ เู้ รยี นไมป่ ระสงค์ศกึ ษาต่อในระดบั อุดมศึกษา) จะตอ้ งเข้ารบั การประเมนิ ระดบั ชาตทิ จ่ี ดั เพื่อใชเ้ ปน็ สว่ นหนง่ึ ของ
การสมัครศึกษาต่อในสถาบันอดุ มศึกษา ซ่ึงได้แก่ การสอบ GAT (การวัดความถนัดทวั้ ไป) PAT (การวัดความถนดั
ทางวิชาการทางวิชาชีพ และวิชาการ) เป็นคะแนนส�ำคัญเพราะใช้ได้ในระบบรับตรงและระบบแอดมิชช่ันกลาง
ท้ังน้ีส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประสานการด�ำเนินงานกับหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง จัดให้มีการแนะแนวการศึกษา
ต่อแกค่ รอบครวั และผู้เรียนตามความจำ� เปน็ และความเหมาะสม
9) ด�ำเนินการเทียบโอนผลการเรียน โดยใช้หลักเกณฑ์และวิธีการปรับใช้
หลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน พ.ศ. 2551
3.5.3 ภารกิจการวดั และประเมนิ ผลของครอบครวั หรือผู้จัดการศึกษา
ครอบครัวหรือผู้จัดการศึกษา มีหน้าที่ในการส่วนท่ีเกี่ยวข้องกับการวัดและประเมินผล
ผเู้ รียน ดงั น้ี
3.5.3.1 ครอบครัวหรือผู้จัดการศึกษา ร่วมกับส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา และ
คณะกรรมการวดั และประเมนิ ผลการจัดการศกึ ษามีหน้าทว่ี ดั และประเมินผลการเรียนรู้ของผ้เู รยี น ตามหลกั การวดั
และประเมินผลตามสภาพจริง ด้วยวิธีการ เครื่องมือ และร่องรอยหลักฐานการเรียนรู้ ท่ีหลากหลาย
โดยคณะกรรมการวดั และประเมินผลอนั ประกอบด้วยบคุ คลท่ีสำ� นกั งานเขตพื้นทีก่ ารศึกษา และครอบครัวเห็นพ้อง
ร่วมกนั โดย
1) อ�ำนวยความสะดวกด้านข้อมลู ของครอบครวั เพอื่ การกำ� หนดกรอบการจัดการ
วดั และประเมินผลรว่ มกับส�ำนักงานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษา
44

แนวทางการดำ�เนินงานการจัดการศกึ ษาขัน้ พืน้ ฐานโดยครอบครวั

2) ร่วมท�ำความตกลงกับส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาในเรื่องสัดส่วนการให้ผล
คะแนนหรือเกณฑ์การตัดสินผล และร่วมกันก�ำหนดค่าน้�ำหนัก/หน่วยกิต ในแต่ละสาระการเรียนรู้ /
กลมุ่ ประสบการณ์
3) จัดท�ำและรวบรวมร่องรอย/ หลักฐานการเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง
ตามค�ำแนะน�ำของส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา รวมท้ังจัดท�ำรายงานการประเมินผลการจัดการศึกษาของ
ครอบครวั อย่างน้อยปลี ะ 1 คร้งั ซึ่งควรประกอบดว้ ย
3.1) ข้อมูลพ้นื ฐานของผ้เู รยี น และขอ้ มลู พน้ื ฐานของครอบครัวในส่วนทเี่ กยี่ ว
กบั การจดั การศกึ ษาโดยครอบครวั
3.2) ผลการจัดการเรียนรู้ และการประเมนิ ผล
3.3) ผลการประเมินพัฒนาการของผู้เรียนในด้านต่างๆ ตามแผนการจัดการ
ศกึ ษาของครอบครัว ไดแ้ ก่ ด้านความรู้ ทักษะ เจตคติ การอา่ น คิดวิเคราะห์ และคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์
3.4) จดุ เดน่ / ความสำ� เรจ็ ทสี่ ำ� คัญของการจดั การศกึ ษา
3.5) ปญั หาอปุ สรรค หรือ สง่ิ ท่ีควรพฒั นา
3.6) แนวทางการจัดการเรียนรู้ในปีต่อไป โดยปรับให้สอดคล้องกับจุดเด่น
จุดดอ้ ยและปญั หาอุปสรรคทีเ่ กดิ จากการจัดการศึกษาในรอบปที ี่ผ่านมา
3.7) ขอ้ คดิ เห็น / ข้อเสนอแนะอน่ื ๆ
4) จัดเก็บหลักฐาน / ร่องรอยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียน ซ่ึงควร
ประกอบด้วย บันทึกผลการเรียนรู้ ผลงาน/ช้ินงาน แฟ้มสะสมงานของผู้เรียนที่แสดงพัฒนาการความก้าวหน้า
ในการเรยี นร้ทู เ่ี พยี งพอสามารถใชป้ ระเมนิ ความสามารถของผูเ้ รยี นได้
3.5.3.2 ครอบครัวหรือผู้จัดการศึกษา ร่วมมือกับส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา ก�ำหนด
เวลาท่ีครอบครัวพร้อมรับการประเมินและนัดหมายก�ำหนดเวลาท่ีครอบครัวจะต้องได้รับการประเมินประสิทธิภาพ
การจัดการศกึ ษาและผลการเรียนรขู้ องผู้เรยี น หรือตามระยะเวลาทคี่ รอบครวั เหน็ ควรขอรับการประเมนิ
3.5.3.3 ครอบครัวหรือผู้จัดการศึกษา ร่วมมือและอ�ำนวยความสะดวกแก่ ส�ำนักงาน
เขตพ้ืนที่การศึกษา ในการด�ำเนินการวัดและประเมินผลการจัดการศึกษา ในประเด็นท่ีเกี่ยวข้องกับผลการจัดการ
เรียนรู้ของครอบครัว หลักฐาน / ร่องรอยการจัดการเรียนรู้ของผู้เรียนท่ีสอดคล้องกับเป้าหมายคุณภาพผู้เรียน
ที่กำ� หนดทบี่ รรลุตามมาตรฐาน/ตวั ช้ีวดั ที่ครอบครวั ปรับใช้
3.5.3.4 รับทราบผลการประเมินการจัดการเรียนรู้ หากมีกรณีท่ีไม่ผ่านการวัดผลและ
ประเมินผล จัดให้มีการเรียนซ่อมเสริมแก่ผู้เรียน และจัดให้มีการวัดและประเมินผลใหม่ภายในระยะเวลา
ทีส่ ำ� นักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาก�ำหนด
3.5.3.5 ประสานงานกับส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เพ่ืออ�ำนวยความสะดวกให้การออก
เอกสารหลกั ฐานการศึกษา เปน็ ไปด้วยความถูกตอ้ ง และสอดคล้องกับวตั ถปุ ระสงค์
3.5.3.6 ครอบครัวหรือผู้จัดการศึกษา ร่วมมือกับส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา ในการให้
ผูเ้ รียนได้เขา้ รับการประเมิน NT (National Test ) การประเมนิ คณุ ภาพการศึกษาระดับชาติ ตามความสมคั รใจของ
ครอบครัวและสอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงศึกษาการ (ยกเว้นกรณีที่ผู้เรียน ไม่ประสงค์ศึกษาต่อในระดับ
อดุ มศึกษา) จะต้องเข้ารับการประเมนิ O – NET (Ordinary National Educational Test) การทดสอบทางการ
ศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน ท่ีจัดสอบโดยสถาบันทดสอบการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน) เพ่ือใช้ผลการสอบ
เป็นส่วนหน่ึงของการสมัครศึกษาต่อในสถาบันอุดมศึกษารวมท้ังการสอบ GAT PAT ทั้งนี้ส�ำนักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษาประสานการด�ำเนินงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดให้มีการแนะแนวการศึกษาต่อแก่ครอบครัว และผู้เรียน
ตามความจำ� เป็นและความเหมาะสม

45

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้ันพน้ื ฐานโดยครอบครวั

3.5.3.7 วัดและประเมนิ ผลการเรยี นรขู้ องผู้เรียนตามหลกั เกณฑ์และวธิ ีการวดั และประเมนิ
ผลของหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551
3.5.3.8 จัดท�ำรายงานผลการวัดและประเมินการเรียนรู้ของผู้เรียน รวมท้ังปัญหาการ
จัดการเรียนการสอนและสภาพปัญหาท่ีเกี่ยวกับการจัดการศึกษาตามที่ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาก�ำหนด
อย่างน้อยปลี ะหนึง่ คร้ัง
3.5.3.9 จดั ให้มีการเรยี นซอ่ มเสริมแก่ผู้เรียนในกรณีทผี่ ูเ้ รียนไมผ่ า่ นการวัด ประเมนิ ผล

4. การเทียบโอนผลการเรียน

ปจั จบุ นั การจัดการศกึ ษามีหลายระบบ ท้งั การศึกษาในระบบ การศกึ ษานอกระบบ และการศกึ ษาตาม
อัธยาศัย รวมทั้งมีรูปแบบการจัดการศึกษาท่ีหลากหลาย ส�ำหรับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในกฎกระทรวง
วา่ ดว้ ยสิทธใิ นการจัดการศึกษาขน้ั พนื้ ฐานโดยครอบครวั พ.ศ. 2547 เปดิ โอกาสให้ครอบครวั สามารถจัดการศกึ ษา
ให้บุตร หรือบุคคลท่ีอยู่ในปกครองได้ และสามารถเทียบโอนผลการเรียนสู่การศึกษาในระบบ ดังน้ัน ส�ำนักงาน
เขตพ้นื ท่กี ารศกึ ษา /ผู้จดั การศกึ ษา/ครอบครัว ควรมคี วามรู้ ความเขา้ ใจเกย่ี วกับการเทยี บโอนผลการเรยี น ในสาระ
ส�ำคัญ ดงั น้ี
4.1 ความหมายของการเทยี บโอนผลการเรยี น
4.2 หลกั การเทียบโอนผลการเรียน
4.3 ข้อก�ำหนดในการเทียบโอนผลการเรยี น
4.4 แนวทางการเทียบโอนผลการเรยี น
4.5 ขั้นตอน แนวปฏิบตั ิการเทยี บโอนผลการเรยี น
4.1 ความหมายของการเทียบโอนผลการเรียน
การเทียบโอนผลการเรียน หมายถึง การน�ำผลการเรียนรู้ ซ่ึงเปน็ ความรู้ ทกั ษะ หรอื ประสบการณ์
ของผเู้ รียน ท่เี กดิ จากการศึกษาในระบบ การศกึ ษานอกระบบ และการศกึ ษาตามอัธยาศัย หรือจากประสบการณ์
การท�ำงาน หรือการด�ำเนินชีวิต มาเทียบโอนเพ่ือเข้าศึกษาในการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานโดยครอบครัว และ
นับเป็นส่วนหนึ่งของผลการเรียนตามหลักสูตรในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน บนพ้ืนฐานความเป็นธรรม โปร่งใส
และมมี าตรฐานเปน็ ท่ยี อมรับ
4.2 หลกั การเทยี บโอนผลการเรียน
ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การเทียบโอนผลการเรียนการศึกษาข้ันพื้นฐาน และการ
ศึกษาระดบั อุดมศึกษาระดบั ตำ่� กวา่ ปริญญา ประกาศ ณ วันที่ 10 ตลุ าคม พ.ศ. 2546 เพอ่ื ใหส้ ถานศึกษาสามารถ
เทียบโอนผลการเรียน โดยการเชื่อมโยงผลการเรียนระหว่างการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศกึ ษา
ตามอธั ยาศยั มีหลักการ ดังนี้
4.2.1 หลกั การกระจายอาํ นาจไปสูส่ ถานศึกษา โดยดาํ เนินการเทยี บโอนผลการเรยี น
ในรปู คณะกรรมการ
4.2.2 หลกั ความเป็นธรรม โปรง่ ใส และมีมาตรฐานเป็นทยี่ อมรบั

46

แนวทางการด�ำ เนินงานการจดั การศึกษาขั้นพ้ืนฐานโดยครอบครวั

4.2.3 หลกั ฐานการศึกษา ใหพ้ ิจารณาจากเอกสาร หรอื ประเมินจากความรู้ ความสามารถ ทกั ษะ
หรือประสบการณ์ของผู้เรียนด้วยเคร่ืองมือและวิธีการท่ีหลากหลาย ไม่ซับซ้อน โดยคํานึงถึงประโยชน์ของผู้เทียบ
โอนผลการเรียนเปน็ สาํ คญั
4.2.4 หลักการศึกษาตอ่ เนื่อง โดยพิจารณารปู แบบการศึกษาและหลักสตู รทีอ่ ยู่ในระดับเดยี วกัน
4.3 ข้อกำ� หนดในการเทียบโอนผลการเรียน
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 ได้ระบุให้มีการเทียบโอนผลการเรียนท่ีผู้เรียนสะสม
ไว้ระหว่างการศึกษารูปแบบเดียวกันหรือต่างรูปแบบได้ ไม่ว่าจะเป็นผลการเรียน จากสถานศึกษาเดียวกันหรือไม่
ก็ตาม รวมท้ังการเรียนรู้นอกระบบ ตามอธั ยาศยั การฝึกอาชีพ หรอื จากประสบการณ์การท�ำงาน ดงั น้นั การจัดการ
ศึกษาข้ันพืน้ ฐานโดยครอบครวั สามารถดำ� เนนิ การ เทียบโอนผลการเรียนได้ ตามแนวปฏบิ ตั ิ ดงั นี้
4.3.1 ครอบครวั หรอื ผ้จู ดั การศกึ ษาทร่ี บั การเทยี บโอนผลการเรยี น เปน็ ครอบครัว ที่จดั การศึกษา
ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้นั พื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ให้ใช้ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เร่อื งการเทียบ
โอนผลการเรียนการศึกษาขั้นพื้นฐานและการศึกษาระดับอุดมศึกษาระดับต่�ำกว่าปริญญา ประกาศ ณ วันท่ี 10
ตุลาคม 2546 รวมทั้งแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการเทียบโอนผลการเรียนเข้าสู่การศึกษาในระบบ ระดับการศึกษา
ข้นั พืน้ ฐาน และกฎกระทรวงที่เก่ียวข้อง เช่น กฎกระทรวง ว่าดว้ ยสทิ ธใิ นการจดั การศกึ ษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว
พ.ศ.2547
4.3.2 ครอบครัวหรือผู้จัดการศึกษาท่ีรับเทียบโอนผลการเรียนเป็นครอบครัวสังกัดหน่วยงานอื่น
ให้ปฏิบตั ิตามข้อกำ� หนดและแนวทางของหน่วยงานต้นสังกดั ของสำ� นักงานเขตพืน้ ทก่ี ารศึกษาที่รับโอน
4.4 แนวทางการเทียบโอนผลการเรียน
ในการเทียบโอนผลการเรยี น สามารถด�ำเนนิ การไดท้ ั้งในกรณที ี่ผู้เรียนจบการศึกษา
ระดับใดระดบั หนง่ึ หรอื เทียบโอนกลางคนั ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรือ่ ง การเทียบโอนผลการเรียนการ
ศกึ ษาข้ันพื้นฐานฯ ไดก้ �ำหนดแนวทางการเทียบโอนผลการเรียน ดงั นี้
4.4.1 การเทียบโอนผลการเรียนใหพ้ จิ ารณาจากรปู แบบการจัดการศึกษา ลักษณะการจัดหลักสูตร
และสาระการเรียนรู้ ซ่ึงมีความแตกต่างหลากหลาย โดยเทียบเคียงกับหลักเกณฑ์และวิธีการจัดการศึกษาของ
สถานศกึ ษาท่รี ับเทยี บโอน
4.4.2 ช่วงเวลาในการเทยี บโอนผลการเรยี น ดาํ เนนิ การได้ 2 กรณี ดงั นี้
กรณีที่ 1 การเทียบโอนผลการเรียนท่ีเกิดข้ึนจากสภาพการณ์ต่างๆ ได้แก่ การย้าย
สถานศึกษา การเปล่ียนรูปแบบการศึกษา การย้ายหลักสูตร การละท้ิงการศึกษาและการขอกลับ เข้าศึกษาต่อ
การศึกษาจากต่างประเทศ และขอเทียบโอนเข้าศึกษาต่อในประเทศ ให้ดําเนินการ ในช่วงก่อนเปิดภาคเรียนแรก
หรอื ตอนภาคเรียนแรกทีส่ �ำนักงานเขตพ้ืนทีก่ ารศกึ ษารบั ผ้ขู อเทยี บโอนเป็นนกั เรียน เพอ่ื การวางแผนการเรียน ทงั้ น้ี
ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาควรดําเนินการเทียบโอนผลการเรียนให้แล้วเสร็จภายใน 1 ภาคเรียน ถ้ามีเหตุจําเป็น
ผูข้ อเทียบโอนไมส่ ามารถขอเทยี บโอนไดภ้ ายในชว่ งเวลาทก่ี ําหนดให้อย่ใู นดลุ ยพนิ ิจของสำ� นกั งานเขตพืน้ ที่การศกึ ษา
กรณีที่ 2 การเทียบโอนความรู้ ทักษะ หรือประสบการณ์จากแหล่งเรียนรูปอื่นๆ เช่น
สถานประกอบการ สถานประกอบอาชีพอิสระ สถาบันทางศาสนา สถาบันฝึกอบรมวิชาชีพ ศูนย์การเรียน
การจัดการศึกษาขั้นพ้ืนฐานโดยครอบครัว ฯลฯ ให้ดําเนินการโดยสถานศึกษาท่ีรับเทียบโอนกําหนดรายวิชา/
หมวดวชิ า จํานวนหนว่ ยกติ /หน่วยการเรียน ทีจ่ ะรบั เทยี บโอนตามความเหมาะสม รวมท้งั กรณีของผูก้ ําลังเรียนและ
ประสงค์จะไปศกึ ษาจากแหลง่ เรียนรูอ้ ่นื ๆ ซึ่งจะต้องไดร้ บั อนุญาตจากสำ� นักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาก่อน

47

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจัดการศกึ ษาขัน้ พื้นฐานโดยครอบครวั

4.4.3 การก�ำหนดอายุของผลการเรยี นท่ขี อเทียบโอน ให้อยใู่ นดุลยพนิ จิ ของสำ� นักงานเขตพืน้ ที่การ
ศึกษาท่ีรับเทียบโอน โดยพิจารณาบนพ้ืนฐานของธรรมชาติวิชา ความทันสมัย ทันต่อเหตุการณ์และสอดคล้องกับ
การเปลยี่ นแปลงในโลกปจั จบุ นั
4.4.4 การพิจารณาให้ผลการเรียนในรายวิชา/หมวดวิชาท่ีได้จากการเทียบโอนผลการเรียนให้ผล
การเรียนตามหลักฐานเดิมท่ีปรากฏหรือให้ผลการเรียนใหม่ท่ีได้จากการประเมินด้วยเครื่องมือและวิธีการ
ท่ีหลากหลาย
4.4.5 การจบหลักสตู รของผูข้ อเทียบโอน การใหห้ นว่ ยกติ /หน่วยการเรียนให้
เปน็ ไปตามเกณฑก์ ารจบหลักสตู รของสำ� นกั งานเขตพ้นื ท่กี ารศกึ ษาท่รี บั เทียบโอนกําหนด
4.4.7 การเทียบโอนผลการเรียนเข้าสู่หลักสูตรเดิมของกระทรวงศึกษาธิการ ให้ถือปฏิบัติตาม
แนวทางการเทยี บโอนผลการเรยี นท่ีกระทรวงศึกษาธกิ ารไดม้ ีระเบยี บ/คาํ สั่งกําหนดไวแ้ ล้ว
4.4.8 ส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาเป็นผู้จัดทําเอกสาร/หลักฐานการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการ
เทียบโอนผลการเรียนโดยบันทกึ ผลการเทยี บโอนไว้เปน็ หลักฐาน และออกใบแจง้ ผลการเทียบโอนใหแ้ ก่ ผูย้ ่นื ความ
ประสงค์และจัดเก็บเอกสาร/หลักฐานที่เก่ียวข้องกับการเทียบโอน พร้อมท้ังจัดทําทะเบียนผู้ขอเทียบโอนผลการ
เรียนไว้เพ่ือการอ้างอิง ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาสามารถบันทึกข้อมูลการเทียบโอนไว้ในช่องหมายเหตุโดยไม่
ต้องกรอกผลการเรียนเดิมในระเบียนแสดงผลการเรียน และแนบเอกสารแสดงผลการเรียนจากแหล่งเรียนรู้เดิม
ท่ีนํามาขอเทยี บโอนไวด้ ว้ ยกัน
4.5 แนวปฏิบัติในการเทยี บโอนผลการเรียน
ในการเทยี บโอนผลการเรยี น จากการศกึ ษาโดยครอบครัวสกู่ ารศกึ ษาในระบบ แนวการพจิ ารณาให้
จ�ำนวนหนว่ ยกติ การยอมรับผลการเรียน การบนั ทกึ ผลการเรยี นในใบแสดงผลการเรยี น และการคิดค่าผลการเรียน
เฉล่ีย มแี นวปฏิบัติ ดังนี้
4.5.1 แนวปฏิบัตขิ องผ้ขู อเทยี บโอนผลการเรียน
ผู้ขอเทยี บโอนย่ืนคำ� ร้องขอเทียบโอนผลการเรยี นยังส�ำนกั งานเขตพนื้ ทีก่ ารศกึ ษา
ท่ีต้องการศกึ ษาตอ่ พร้อมเอกสารหลกั ฐานประกอบการพิจารณา ไดแ้ ก่ รายงานผลการจดั การศึกษา ข้นั พ้ืนฐานโดย
ครอบครัว ในชั้นปี /ช่วงช้ันที่ขอเทียบโอน ร่องรอยหลักฐานการจัดการเรียนรู้ แฟ้มสะสมผลงาน ผลงานของ
นักเรียน ผลการประเมินการเรียนรู้โดยครอบครัว และเอกสารหลักฐานแสดงผลการเรียนที่ออกโดยส�ำนักงาน
เขตพ้นื ที่การศกึ ษา
4.5.2 แนวปฏบิ ัตขิ องส�ำนกั งานเขตพ้นื ทีก่ ารศกึ ษา
4.5.2.1 จัดท�ำระเบียบหรือแนวปฏิบัติในการเทียบโอนผลการเรียนของส�ำนักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษา เพอ่ื เป็นแนวทางในการดำ� เนนิ การเทยี บโอนผลการเรยี น
4.5.1.2 แต่งตั้งคณะกรรมการเทียบโอนผลการเรียน จากบุคคลท่ีมีความรู้ ประสบการณ์
ในสาขาวิชาทต่ี อ้ งการประเมิน อาจเปน็ บุคลากรภายใน ภายนอกสถานศกึ ษา หรืออาจขอความร่วมมอื จากองคก์ ร
หรือหน่วยงานท่ีมีหน้าที่ประเมินในส่วนที่เกี่ยวข้องกับเครื่องมือและวิธีการ เพื่อท�ำหน้าที่ในการประเมินและ
พจิ ารณาเทียบโอนผลการเรียน โดยผู้อ�ำนวยการส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาเป็นผอู้ นมุ ัติผลการเทยี บโอน

48

แนวทางการดำ�เนินงานการจัดการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐานโดยครอบครวั

4.5.1.3 การประเมนิ ความรู้ ความสามารถ ทกั ษะ และประสบการณ์ของ
ผู้ขอเทียบโอน สามารถประเมินด้วยเคร่ืองมือและวิธีการท่ีหลากหลาย เช่น การประเมินแฟ้มสะสมผลงาน
การทดสอบมาตรฐาน การสอบปากเปลา่ การปฏบิ ัติจรงิ เป็นต้น และต้องมรี ะบบการประเมนิ ทมี่ มี าตรฐาน มีความ
เทีย่ งตรง ถกู ตอ้ งตามหลักวิชา เช่อื ถอื ได้
4.5.1.4 ออกหลกั ฐานใบแจ้งผลการเทยี บโอนใหผ้ ู้ขอเทยี บโอน
4.5.3 แนวปฏิบัติการเทียบโอนผลการเรียนจากการศึกษาในระบบ, การศึกษานอกระบบ (กศน.)
เข้าส่กู ารจดั การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานโดยครอบครัว ดำ� เนนิ การ ดังนี้
4.5.3.1 ให้น�ำผลการเรียนรู้จากเอกสารทางการศึกษาที่ออกโดยสถานศึกษา มาประกอบ
การพิจารณาความสอดคล้องของวัตถุประสงค์และจุดหมายกับเนื้อหา สาระ หน่วยน�้ำหนักและเวลาเรียนในกลุ่ม
สาระการเรียนรู้ / กลุ่มประสบการณ์ตามแผนการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐาน โดยครอบครัวไม่น้อยกว่าร้อยละ 60
หากผลการพิจารณาไมผ่ า่ น ให้ครอบครวั /ผจู้ ัดการศกึ ษา จดั การเรยี นในกล่มุ สาระการเรยี นรู้/กลุม่ ประสบการณน์ ้นั
เพม่ิ เตมิ

49

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศกึ ษาขน้ั พื้นฐานโดยครอบครวั

ตารางท่ี 2 แนวปฏิบตั ใิ นการเทยี บโอนผลการเรียนของ
แนวปฏบิ ัตใิ นการเทียบโอนผลการเรยี น
ผู้ขอเทยี บโอน

ยน่ื คำ� รอ้ งขอเทยี บโอน พร้อมเอกสารหลกั ฐานประกอบ
ส�ำนักงานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษาศึกษา

จดั ท�ำแนวปฏิบตั ิ แตง่ ตัง้ คณะกรรมการ
ในการเทียบโอนผลการเรยี น ด�ำเนินการเทยี บโอนผลการเรยี น
ตรวจสอบเอกสาร หลกั ฐาน พิจารณา และประเมนิ ความรู้
ของผขู้ อรับการเทยี บโอน และประสบการณข์ องผูข้ อเทียบโอน

ตัดสนิ ผลการเทยี บโอน

ไม่อนมุ ตั ิ ่อนุมตั ิ
แจ้งผูเ้ กย่ี วขอ้ ง/ จดั ท�ำทะเบียน
การเทยี บโอน
ผู้ขอรับโอน

50

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาข้ันพ้ืนฐานโดยครอบครัว

5. การย้ายภูมิลำ� เนา

กรณีการขอย้ายภูมิล�ำเนาของผู้จัดการศึกษา/ ครอบครัวไปต่างส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา และ
ประสงค์จะจัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐานโดยครอบครัวต่อเนอื่ ง ใหด้ ำ� เนนิ การ ดงั น้ี
5.1 ครอบครวั /ผจู้ ัดการศึกษามหี นงั สือแจง้ ขอยา้ ยภมู ิลำ� เนาใหส้ ำ� นักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศึกษาในพน้ื ทต่ี ้ังเดิม
5.2 สำ� นักงานเขตพ้ืนทก่ี ารศึกษาในพ้นื ทต่ี ้ังเดิม ดำ� เนนิ การดงั นี้
5.2.1 เสนอคณะกรรมการเขตพนื้ ท่ีการศึกษาเพ่ือทราบ
5.2.2 ท�ำหนังสือแจ้งส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาในพ้ืนท่ีตั้งใหม่ พร้อมเอกสารหลักฐาน
การอนุญาตจัดการศึกษา แผนการจัดการศึกษาโดยครอบครัว รายงานผลการจัดการศึกษาของครอบครัวประจ�ำปี
และเอกสารหลักฐานการเรียนที่ออกโดยส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาท่ีตั้งเดิม เพ่ือส่งต่อให้ส�ำนักงานเขตพ้ืนที่
การศกึ ษาในพ้นื ท่ีต้งั ใหมร่ ับชว่ งการดแู ลการจดั การศึกษาข้ันพ้นื ฐาน โดยครอบครัว ต่อไป
5.2.3 จ�ำหน่ายผู้เรียนออกจากทะเบียนผู้เรียน ตามแนวปฏิบัติในค�ำสั่งกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง การใช้ทะเบยี นผ้เู รียนส�ำหรบั การศกึ ษาโดยครอบครัว
5.3 ส�ำนักงานเขตพนื้ ที่การศึกษาในพน้ื ท่ตี ั้งใหม่ ดำ� เนินการดังนี้
5.3.1 กรณีแผนการจัดการศึกษาของครอบครัว/ผู้จัดการศึกษาท่ีได้รับการอนุญาตจากส�ำนักงาน
เขตพื้นท่ีการศึกษาในพ้ืนท่ีต้ังเดิม อยู่ระหว่างการจัดการเรียนการสอนตามแผนการจัดการศึกษาท่ีขออนุญาตไว้
เช่น ขออนุญาตจดั การศกึ ษาในระดับชว่ งชัน้ ประถมศึกษา (ประถมศึกษาปีที่ 1 – 3) ปัจจุบนั กำ� ลงั ศกึ ษาในระดบั ช้นั
ประถมศึกษาปีท่ี 2 แต่มีความจ�ำเป็นต้องย้ายภูมิล�ำเนา ให้ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาในพื้นท่ีต้ังใหม่เสนอ
คณะกรรมการเขตพ้ืนท่ีการศึกษารับทราบ และอนุญาตให้ครอบครัว/ผู้จัดการศึกษาจัดการศึกษานั้นจัดการเรียน
การสอนตามแผนท่ไี ดร้ บั การอนุญาตไวแ้ ลว้
5.3.2 กรณีแผนการจัดการศึกษาของครอบครัว/ผู้จัดการศึกษาที่ได้รับการอนุญาตจากส�ำนักงาน
เขตพ้ืนที่การศึกษาในพื้นท่ีต้ังเดิมส้ินสุดการจัดการเรียนการสอนของแผนการจัดการศึกษาน้ันๆ เช่น ขออนุญาต
จัดการศกึ ษาในระดับชว่ งช้นั ท1่ี (ประถมศึกษาปที ี่ 1 – 3) ปจั จุบันจบชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 3 และมคี วามจ�ำเป็นตอ้ ง
ยา้ ยภูมิลำ� เนาเพ่ือจดั การศกึ ษาในระดับช่วงชั้นที่2 (ประถมศึกษาปีที่ 4 – 6) ให้ส�ำนักงานเขตพ้นื ทกี่ ารศึกษาในพ้ืนที่
ตง้ั ใหม่ ด�ำเนนิ การตามแนวทางการขออนญุ าตจัดการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐานโดยครอบครัวที่กลา่ วในเบ้อื งตน้ แล้ว


51

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานโดยครอบครวั

6. การเลกิ จัดการศกึ ษาโดยครอบครัว

6.1 การเลกิ การจัดการศึกษาโดยครอบครวั มไี ด้ 2 กรณี ต่อไปนี้
กรณที ่ี 1 ครอบครวั หรือผู้จัดการศึกษามีความประสงคจ์ ะขอเลกิ จัดการศึกษา โดยครอบครวั ใหท้ �ำ
หนังสือยื่นต่อส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาเสนอต่อคณะกรรมการเขตพื้นท่ี
การศึกษาพิจารณาอนุญาต แล้วส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามีค�ำสั่งอนุญาตให้เลิกจัดการศึกษา ตามค�ำขอของ
ครอบครวั หรอื ผู้จัดการศกึ ษา
กรณีที่ 2 คณะกรรมการเขตพ้ืนที่การศึกษามีมติให้เลิกจัดการศึกษาโดยครอบครัว ในกรณีที่
ส�ำนักงานเขตพืน้ ท่กี ารศึกษาเห็นว่า ครอบครวั หรอื ผจู้ ัดการศกึ ษา ท่ไี ดร้ ับอนญุ าตจัดการศกึ ษา ไมจ่ ดั การศึกษาตาม
แผนการจัดการศึกษาตามท่ีได้รับอนุญาต และไม่ปรับปรุงการจัดการศึกษาตามท่ีส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา
แนะน�ำ
6.2 แนวปฏิบตั ใิ นการเลกิ การจัดการศกึ ษาโดยครอบครวั
6.2.1 ครอบครัวหรือผู้จัดการศึกษาท�ำหนังสือขอยกเลิกการจัดการศึกษา ถึงส�ำนักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษาที่ครอบครัวมีภูมิล�ำเนาอยู่ ส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาเสนอคณะกรรมการเขตพื้นที่การศึกษาพิจารณา
เมื่อคณะกรรมการเขตพื้นท่ีการศึกษามีมติให้ครอบครัวหรือผู้จัดการศึกษาเลิกจัดการศึกษา ให้ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ี
ออกค�ำส่ังให้เลิกจัดการศึกษา และจัดหาท่ีเรียนใหม่เพ่ือให้ผู้เรียนได้รับการศึกษาอย่างต่อเน่ืองโดยเร็วท่ีสุด
ไม่ควรเกิน 5 - 10 วันท�ำการ นับต้ังแต่วันแจ้ง ให้เลิกจัดการศึกษา พร้อมทั้งออกเอกสารหลักฐานการศึกษา
เพอื่ ส่งต่อใหก้ ับครอบครัวหรอื ผ้จู ดั การศึกษา
6.2.2 ครอบครัวมีสิทธิน�ำคดีไปฟ้องต่อศาลปกครองภายใน 90 วัน นับแต่วันได้รับแจ้งผล
การพจิ ารณา
6.2.3 ส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาด�ำเนินการยกเลิกใบอนุญาตจัดการศึกษาโดยครอบครัวหรือ
ผ้จู ัดการศกึ ษา และจ�ำหนา่ ยผู้เรยี นออกจากทะเบียนผ้เู รยี นตามแนวปฏบิ ัตใิ นคำ� สงั่ กระทรวงศึกษาธิการ เร่ืองการใช้
ทะเบยี นผเู้ รยี นสำ� หรบั การศึกษาโดยครอบครัว

52

แนวทางการด�ำ เนนิ งานการจัดการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครัว

แนวทางการเลกิ การจัดการศกึ ษาขนั้ พื้นฐานโดยครอบครัว

กรณที ่ี 1 ครอบครวั หรอื ผจู้ ดั การศึกษาขอยกเลิก กรณีที่ 2 คณะกรรมการเขตพื้นทก่ี ารศึกษา
จัดการศกึ ษาโดยครอบครวั มีมติใหเ้ ลิกจดั การศึกษา

ครอบครวั หรือผ้จู ัดการศกึ ษา กรณที ่ีมกี ารร้องเรยี นหรอื ส�ำนกั งาน
ย่นื หนังสอื ขอยกเลกิ การจัดการศกึ ษา เขตพ้นื ทกี่ ารศึกษาตรวจพบว่าครอบครวั หรอื
ผูจ้ ัดการศกึ ษาไมจ่ ดั การศึกษาตามแผนการ
ตอ่ ส�ำนักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษา จดั การศึกษาท่ีไดร้ บั อนุญาตและไม่ปรบั ปรุงการ

สำ� นักงานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษา จัดการศกึ ษาตามท่ไี ดร้ บั การแนะน�ำ
เสนอเร่อื งใหค้ ณะกรรมการเขตพื้นท่ี
สำ� นกั งานเขตพื้นท่กี ารศกึ ษา
การศึกษาพิจารณา ตงั้ กรรมการตรวจสอบขอ้ เทจ็ จรงิ และเสนอ
คณะกรรมการเขตพืน้ ท่กี ารศึกษาพจิ ารณา

ส�ำนกั งานเขตพ้ืนทก่ี ารศกึ ษา คณะกรรมการเขตพื้นท่กี ารศกึ ษา
แจ้งผลการพิจารณาใหค้ รอบครัวหรอื มีมตใิ หย้ กเลิกจัดการศกึ ษา
สำ� นกั งานเขตพืน้ ทีก่ ารศกึ ษา
ผู้จดั การศึกษาทราบ
ส�ำนักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษา มีคำ� สง่ั ใหเ้ ลกิ จดั การศกึ ษาและแจง้ ครอบครวั
จัดท�ำหลกั ฐานการเรียนใหค้ รอบครัว หรือผู้จัดการศกึ ษาทราบ
หรือผจู้ ัดการศึกษาและจำ� หน่ายผเู้ รียน ส�ำนกั งานเขตพ้ืนที่การศกึ ษา

ออกจากทะเบียนนักเรยี น จำ� หน่ายออกจากทะเบียนนกั เรยี น

53

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศกึ ษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

7. สิทธปิ ระโยชนท์ างการศกึ ษา

บิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการศึกษาโดยครอบครัว และผู้เรียน จะได้รับสิทธิประโยชน์ทางการ
ศกึ ษา ตามพระราชบญั ญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ดงั ต่อไปนี้
7.1 เงินอดุ หนนุ จากรัฐสำ� หรบั การจดั การศึกษาขั้นพนื้ ฐานตามทก่ี ฎหมายก�ำหนด
7.1.1 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน จัดสรรงบประมาณเพ่ือสนับสนุนค่าใช้จ่าย
ในการจัดการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐานใน 5 รายการตามแนวทางการด�ำเนนิ งานตามนโยบายการสนบั สนนุ ค่าใช้จ่ายในการ
จัดการศึกษาต้งั แต่ระดบั อนุบาลจนจบการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน ดังนี้
7.1.1.1 คา่ จดั การเรยี นการสอน (เงินอดุ หนนุ รายหัว)
7.1.1.2 ค่าหนังสือเรยี น
7.1.1.3 คา่ อปุ กรณ์การเรยี น
7.1.1.4 คา่ เครอื่ งแบบนกั เรียน
7.1.1.5 ค่ากิจกรรมพฒั นาคณุ ภาพผู้เรียน
ทั้งน้ี การจัดสรรให้เป็นไปตามแนวทางการด�ำเนินงานตามนโยบายการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการ
จัดการศกึ ษาตงั้ แตร่ ะดบั อนุบาลจนจบการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน ในแตล่ ะปงี บประมาณ
7.1.2 แนวทางการจัดสรรงบประมาณ เพอื่ สนบั สนนุ ค่าใชจ้ า่ ยในการจัดการศกึ ษา ขั้นพน้ื ฐานใน 5
รายการตามแนวทางการด�ำเนินงานตามนโยบายการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาล
จนจบการศึกษาขั้นพืน้ ฐาน ดังต่อไปน้ี
7.1.2.1 ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษา/ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา
มัธยมศึกษา ด�ำเนินการรวบรวมข้อมูลจ�ำนวนผู้จัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐานโดยครอบครัวที่ได้รับอนุญาตให้จัดการ
ศกึ ษา สง่ ให้ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐาน เพื่อรบั การสนับสนุนงบประมาณคา่ ใชจ้ ่ายในการจดั การ
ศึกษาข้ันพื้นฐาน ตามสทิ ธทิ ถี่ งึ ไดรบั จากรฐั
7.1.2.2 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานด�ำเนินการตรวจสอบข้อมูล และ
พิจารณาจัดสรรงบประมาณค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน ให้ปีการศึกษาละสองคร้ัง โดยสอดคล้องกับ
ปงี บประมาณ ดังตารางต่อไปนี้
การสนับสนุนงบประมาณอุดหนนุ การจดั การศกึ ษาโดยครอบครัว

รายการที่ดำ� เนนิ การ ภาคเรยี นที่ 1 ภาคเรียนที่ 2

1. ส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา จัดท�ำและส่งข้อมูล ภายในวนั ที่ ภายในวันที่
การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว ให้ส�ำนักงาน 15 กรกฎาคม 15 ธนั วาคม
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน ของทุกปี
ของทุกปี

2. ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พ้นื ฐาน จัดสรร ภายในเดอื นสงิ หาคม ภายในเดอื นมกราคม
งบประมาณ ใหส้ �ำนักงานเขตพน้ื ทีก่ ารศกึ ษา ของทุกปี ของทุกปี
3. ส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา ได้รับการจัดสรรแล้ว ภายในวันท่ี ภายในวันท่ี
เบิกจ่ายงบประมาณให้แก่ผู้จัดการศึกษาโดยครอบครัว 15 กนั ยายน
และรายงานผลการจัดสรรแจ้งให้ส�ำนักงานคณะ ของทกุ ปี 15 กมุ ภาพันธ์
กรรมการการศกึ ษาขั้นพื้นฐานทราบ ของทุกปี

54

แนวทางการด�ำ เนนิ งานการจัดการศึกษาขั้นพนื้ ฐานโดยครอบครัว

รายการท่ดี ำ� เนินการ ภาคเรยี นที่ 1 ภาคเรยี นท่ี 2

4. บ้านเรียนเปิดบัญชีกับธนาคารพาณิชย์ ประเภท เมื่อได้รบั แจ้งการอนุญาต
ออมทรัพย์ ช่ือบัญชี “ช่ือผู้จัดการศึกษา เพื่อการจัดการ ใหจ้ ัดการศกึ ษา
ศึกษาข้ันพื้นฐานโดยครอบครัว” และแจ้งเลขท่ีบัญชีให้ โดยครอบครวั
ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาทราบ เพื่อรับการโอนเงิน
อุดหนุนคา่ ใช้จ่ายในการจัดการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน

7.1.2.3 กรณีท่ีส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา ได้รับจัดสรรงบประมาณเงินอุดหนุนค่าใช้จ่าย
ในการจัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐานยังไม่ครบตามจ�ำนวนของผู้เรียนท่ีจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยครอบครัว
ให้ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาด�ำเนินการเสนอของบประมาณรายการดังกล่าวเพิ่มเติม เพ่ือให้ส�ำนักงานคณะ
กรรมการการศกึ ษา ข้นั พ้นื ฐานพจิ ารณาจดั สรรงบประมาณใหถ้ กู ต้องครบถ้วน ตามข้อมูลจ�ำนวนผูเ้ รยี นในปงี บประมาณ
นัน้ ๆ ต่อไป
7.1.2.4 ส�ำหรับผู้จัดการศึกษา/ครอบครัว ให้เปิดบัญชีกับธนาคารพาณิชย์ ประเภท
ออมทรัพย์ ช่ือบัญชี “ชื่อผู้จัดการศึกษา เพ่ือการจัดการศึกษาโดยครอบครัว ” และแจ้งเลขท่ีบัญชีให้ส�ำนักงาน
เขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษา/ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามัธยมศึกษาทราบ เพ่ือให้ส�ำนักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษาดำ� เนินการโอนเงนิ อุดหนนุ คา่ ใชจ้ ่ายในการจัดการศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐานให้ตอ่ ไป
7.2. การสมัครเข้าฝึกวชิ าทหารหรอื เรียนรักษาดินแดน (รด.)
ผูเ้ รยี นจากการศึกษาขัน้ พ้นื ฐานโดยครอบครวั สามารถขอรบั สิทธใิ นการสมัคร เข้าฝกึ วิชาทหารหรือ
เรยี นรักษาดินแดน (รด.) ตามหนงั สือหนว่ ยบัญชาการรักษาดินแดน ท่ี กห 0462/3389 ลงวันท่ี 23 กรกฎาคม 2555
จะต้องมีคุณลักษณะ คุณสมบัติ และเงื่อนไข ตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริม การฝึกวิชาทหารท่ีก�ำหนดไว้
โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้สมัครต้องสังกัดสถานศึกษาที่หน่วยบัญชาการรักษาดินแดน ประกาศให้เปิดการฝึกวิชาทหาร
ซ่งึ เป็นไปตามระเบียบหน่วยบัญชาการรกั ษาดนิ แดน วา่ ดว้ ยการเปดิ – ปิดสถานศกึ ษาวชิ าทหาร พ.ศ. 2555 และ
คมู่ ือมาตรฐานตรวจการปฏิบัติ โครงการศนู ย์ฝกึ นกั ศกึ ษาวิชาทหารแข่งขนั สถานศกึ ษารว่ มใจ มุง่ ไปสู่มาตรฐานเดียวกัน
7.3 การทดสอบทางการศกึ ษาระดับชาติ
ผู้เรียนจากการศึกษาโดยครอบครัว มีสิทธิเข้าทดสอบทางการศึกษาระดับชาติข้ันพ้ืนฐาน (O-net)
ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการเพ่ิมเติม ส�ำหรับกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ โดยก�ำหนดให้เป็นทางเลือก ในการจัดให้
ผู้เรียนได้รับการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน และการใช้ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติ
ข้ันพื้นฐานเป็นองค์ประกอบหนึ่งในการตัดสินผลการเรียนของผู้เรียน ที่จบการศึกษาตามหลักสูตรแกนกลาง
การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน พทุ ธศักราช 2551 โดยใหค้ ำ� นงึ ถึงสทิ ธิ โอกาส และประโยชนส์ ูงสดุ ของผ้เู รยี นเป็นสำ� คัญ

55

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาขั้นพืน้ ฐานโดยครอบครวั

เอกสารอา้ งอิง

กระทรวงศึกษาธกิ าร.หลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑กรงุ เทพมหานคร, ( ๒๕๕๒)
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน, ส�ำนักงาน . คมู่ อื การดำ� เนนิ งานการจัดการศกึ ษาโดยครอบครวั

สำ� หรับสำ� นักงานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษา. กรงุ เทพมหานคร โรงพมิ พ์ สกสค. ๒๕๕๐
คณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐาน, สำ� นกั งาน. แนวปฏบิ ัตใิ นการจดั การศกึ ษาทางเลอื กที่จดั การศกึ ษา

โดยครอบครัวและสถานประกอบการ. กรุงเทพมหานคร โรงพมิ พ์คุรุสภา ลาดพร้าว, ๒๕๔๘
คณะกรรมการการศกึ ษาแห่งชาต,ิ สำ� นกั งาน พระราชบัญญตั กิ ารศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒

และที่แก้ไขเพิม่ เติม (ฉบบั ที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕. กรุงเทพมหานคร : พรกิ หวานกราฟฟิค จำ� กดั ม.ป.ท.
คณะกรรมการการศึกษาแห่งชาต,ิ สำ� นักงาน. รายงานการวจิ ยั การจัดการศึกษาโดยครอบครวั

(Home School) ประสบการณข์ องนานาประเทศ. กรงุ เทพมหานคร, ๒๕๔๓.
เลขาธกิ ารสภาการศึกษา, สำ� นักงาน . รายงานการตดิ ตามประเมนิ ผลเพื่อพัฒนาการจัดการศึกษาโดยครอบครัว.

กรุงเทพมหานคร, พมิ พด์ กี ารพมิ พ์ จ�ำกดั ,๒๕๕๑.
เลขาธกิ ารสภาการศึกษา, ส�ำนกั งาน . รายงานการวจิ ยั ภาคบี า้ นเรยี น : การจดั การศึกษารว่ มกันระหว่าง

ครอบครวั สำ� นกั งานเขตพื้นที่การศกึ ษาและเครอื ข่าย. กรงุ เทพมหานคร ๒๕๕๐.
เลขาธกิ ารสภาการศึกษา, ส�ำนักงาน . คมู่ อื ครอบครัว ก้าวแรกส่บู ้านเรียน : หลักคิด และกระบวนการ

เขา้ สกู่ ารศกึ ษาโดยครอบครวั (Home School). กรุงเทพมหานคร, ๒๕๔๙.
ส�ำนกั วชิ าการและมาตรฐานการศกึ ษา, สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ.

หลกั เกณฑ์ และวิธีการปรบั ใชห้ ลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้นั พนื้ ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑
สำ� หรับกลุม่ เป้าหมายเฉพาะ. กรุงเทพมหานคร, ๒๕๕๔
ยุทธชยั เฉลิมชยั ,อุทยั วรรณ เฉลิมชย,และกลมุ่ บา้ นเรยี นปญั ญากร.2543 รายงานการศกึ ษาวิจัย รูปแบบ
และพัฒนาการการจดั การศึกษาโดยครอบครัวในสังคมไทย .กรงุ เทพ : กลมุ่ งานปฏิรูปการศึกษา
ขน้ั พื้นฐาน ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาแห่งชาติ
วราภรณ์ อนวุ รรัตน์, ๒๕๕๔ อุดมการณ์และกระบวนการจดั การศกึ ษาโดยครอบครวั ในจงั หวัดเชยี งใหม,่
มหาวิทยาลยั ราชภัฎเชยี งใหม่
อมรวชิ ช์ นาครทรรพ์ , 2546 รายงานการวจิ ัยการจดั การศึกษาโดยครอบครวั (Home School)
ประสบการณข์ องนานาประเทศ .กรุงเทพ : บริษัท เซเว่น พร้นิ ต้ง กรุ๊ป จำ� กัด

56

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศกึ ษาข้ันพืน้ ฐานโดยครอบครวั

ภาคผนวก





































ตวั อย่าง

แบบหนงั สือรบั รอง
หนังสอื ฉบับนี้ให้ไวเ้ พอ่ื รบั รองว่า ................................................................................................................
วัน/เดือน/ปีที่เกิด.......................................เลขประจ�ำตัวประชาชน........................................................ ได้รับการ
ฝกึ อาชีพ/ประสบการณด์ ้าน……….……………………………………ณ บริษทั /หนว่ ยงาน....................................................
ซึ่งแสดงให้วา่ บุคคลดังกลา่ วเป็นผทู้ ี่มีความรู้ ทักษะ ดังนี้
 การศกึ ษาตามอธั ยาศัย ต้ังแต่วนั ท่ี........................ถึงวนั ท่.ี ..........................................
 การฝกึ อาชพี ต้ังแต่วนั ที่........................ถงึ วันที่...........................................
 ประสบการณ์การท�ำงาน ตง้ั แต่วันที่........................ถงึ วันที.่ ..........................................
ใหไ้ ว้ ณ วันท.ี่ ..................เดอื น................................พ.ศ. ...........................

(ลงชอ่ื ).........................................................
(........................................................)

ต�ำแหนง่ ........................................................................
หมายเหตุ ประทบั ตราของหน่วยงาน (ถา้ ม)ี

76

แนวทางการด�ำ เนนิ งานการจัดการศกึ ษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครวั

ตวั อย่าง

แบบรายงานผลการเรยี น/ความรู้และประสบการณ์เขา้ สู่การจัดการศึกษาขนั้ พ้ืนฐานโดยครอบครัว
สำ� นักงานเขตพื้นทีก่ ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต ..............

วนั ที่...........เดือน......................พ.ศ..................
เรื่อง ขออนมุ ัตผิ ลการเทยี บโอนผลการเรียน
เรียน ผอู้ ำ� นวยการสำ� นักงานเขตพ้นื ทีก่ ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต...............
ตามท่ี คณะกรรมการเทียบโอนผลการเรียนการจัดการศึกษาโดยครอบครัว ได้ด�ำเนินการเทียบโอนผล
การเรียน ของ...................................... เกดิ วันท.ี่ .............................. เลขประจ�ำตัวประชาชน....................................
ซงึ่ ขอเทยี บโอนผลการเรียนจาก  การศึกษาในระบบ(ชนั้ .........................)  การศึกษานอกระบบ
 การศกึ ษาตามอธั ยาศัย  ประสบการณก์ ารท�ำงาน  การฝกึ อาชพี เพือ่ เขา้ ศกึ ษาการจัดการศึกษา
ขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว (บ้านเรียน................................................) ระดับการศึกษา/ช้ัน...............................
จ�ำนวน...................กลมุ่ สาระการเรยี น/กลมุ่ ประสบการณ์ มีผลการเทยี บโอนผลการเรียนปรากฏ ดงั น้ี

กลุม่ สาระการเรียน/ กลุม่ สาระการเรยี น/ ผลการเทยี บโอน วธิ กี าร
กลมุ่ ประสบการณ์ กลุ่มประสบการณ์ ผ่าน ไม่ผา่ น
ท่ขี อรบั เทียบโอนผลการเรยี น ทีไ่ ด้รับเทียบโอนผลการเรียน
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

สรปุ การตดั สนิ ผลการเทยี บโอน
 ได.้ ..............กลมุ่ สาระการเรียน/กลุม่ ประสบการณ์
 ไมไ่ ด.้ ..........กล่มุ สาระการเรียน/กลุ่มประสบการณท์ ี่ต้องเรียนเพ่ิมเตมิ เนื่องจาก...............................................
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
จงึ เรยี นมาเพื่อโปรดอนุมัตผิ ลการเทยี บโอนผลการเรยี น
ลงชื่อ.........................................ประธานกรรมการ
(...................................................)
ลงชอื่ .........................................กรรมการ ลงชื่อ.........................................กรรมการ
(...................................................) (...................................................)
ลงช่อื .........................................กรรมการ ลงช่อื .........................................กรรมการ
(...................................................) (...................................................)

 อนมุ ตั ิ
 ไมอ่ นมุ ตั ิ เนือ่ งจาก...............................................................................................................................

ลงช่ือ.....................................................
(...................................................)
ผอู้ ำ� นวยการสำ� นักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษามธั ยมศกึ ษา เขต ....
วนั ท.่ี .........เดอื น........................พ.ศ.............

77

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้ืนฐานโดยครอบครวั

ตวั อย่าง

ใบแจง้ ผลการเทยี บโอนผลการเรยี น/ความรแู้ ละประสบการณ์เข้าสู่การจัดการศึกษาขนั้ พืน้ ฐานโดยครอบครวั

ส�ำนักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษามธั ยมศกึ ษา เขต..........ขอรับรองว่า ..................................................
วนั /เดอื น/ปที เี่ กดิ .....................................................เลขประจำ� ตัวประชาชน............................................................
ระดับการศึกษาเดมิ ....................................................จาก.....................................................จังหวัด.........................
ได้ยื่นความจ�ำนงขอเทียบโอนผลการเรียน/ความรู้และประสบการณ์ โดยน�ำหลักฐาน/ข้อมูลประกอบการพิจารณา
จาก  การศกึ ษาในระบบ(ชั้น............................)  การศกึ ษานอกระบบ  การศกึ ษาตามอธั ยาศยั  ประสบการณ์
การท�ำงานการฝึกอาชพี เพอื่ เข้าศึกษาการจัดการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครัว(บ้านเรยี น.................................)
ระดับการศึกษา/ช้ัน............................... จ�ำนวน...........กลุ่มสาระการเรียน/กลุ่มประสบการณ์ ได้รับการเทียบโอน
ผลการเรียน ดงั นี้

กลมุ่ สาระการเรยี น/ กลุ่มสาระการเรยี น/ ผลการเทยี บโอน วิธีการ
กลมุ่ ประสบการณ์ กล่มุ ประสบการณ์ ผา่ น ไม่ผา่ น
ทข่ี อรับเทียบโอนผลการเรยี น ที่ไดร้ ับเทียบโอนผลการเรียน
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

สรปุ การตัดสินผลการเทยี บโอน
 ได้...........กลุ่มสาระการเรยี น/กลุ่มประสบการณ์
 ไมไ่ ด้...........กลุ่มสาระการเรียน/กล่มุ ประสบการณท์ ่ตี ้องเรียนเพมิ่ เติม เนื่องจาก.........................……
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………......
ใหไ้ ว้ ณ วันที่..............เดือน..........................พ.ศ. ............................
รปู ถ่าย
ขนาด
4x5 ซ.ม. (..........................................................)
ผ้อู �ำนวยการสำ� นกั งานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษามัธยมศึกษา เขต .......
……………………….. ………../……………………./…………….
นายทะเบยี น

78

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจัดการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐานโดยครอบครวั

ตวั อยา่ ง

ทะเบยี นผู้ขอเทยี บโอนผลการเรียน/ความรู้และประสบการณ์เขา้ สกู่ ารจัดการศึกษาขัน้ พื้นฐานโดยครอบครัว

ลำ� ดบั ชื่อ – สกุล ชอื่ สถานศึกษาเดิม/ เทียบโอนเข้า วนั /เดือน/ปี หมายเหตุ
ท่ี รปู แบบการศึกษา หลกั สตู ร/ชน้ั /ระดบั ที่เทยี บโอน



79

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจัดการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐานโดยครอบครัว



ภาคผนวก ข

ตัวอยา่ งเปา้ หมาย
คณุ ภาพผูเ้ รยี นทีม่ ่งุ หวงั
ในแต่ละกลมุ่ ประสบการณ์

ตัวอย่างเป้าหมายคุณภาพผู้เรยี นท่ีมุ่งหวังในแตล่ ะกลุ่มประสบการณ์

แผนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว เป็นกรอบทิศทางและภาพการเรียนรู้โดยรวม ของ
การจัดการศึกษาในแต่ละระดับ ตลอดจนเป็นเคร่ืองมือส่ือสารระหว่างครอบครัว ผู้จัดการศึกษากับส�ำนักงาน
เขตพื้นท่ีการศึกษาในการติดตาม ดูแล ส่งเสริมและรับรองผล ให้น�ำไปสู่ความสามารถในการปฏิบัติของทุกฝ่าย
ได้อย่างมีคุณภาพและมีความสุข การศึกษาขั้นพ้ืนฐานโดยครอบครัวเป็นการศึกษาของกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ
อยู่ในกลุ่มท่ีเป็นการศึกษานอกระบบหรือตามอัธยาศัย ท่ีมีแนวคิด ปรัชญา จุดมุ่งหมายต่างไปจากการศึกษา
ในระบบ เป็นการศึกษาทางเลือก รวมทั้งเป็นการศึกษาท่ีตอบสนองต่อผู้เรียนตามความแตกต่างรายบุคคล
แผนการจัดการศึกษาของครอบครวั จึงสามารถปรับใชห้ ลักสูตรแกนกลางการศึกษา ข้นั พนื้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551
อนั ส่งผลต่อแนวปฏิบัติการเขียนแผนในแตล่ ะองคป์ ระกอบสำ� คญั ของแผนการจดั การศึกษา
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ได้ก�ำหนดจุดหมาย สมรรถนะส�ำคัญ
ของผเู้ รยี น คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ มาตรฐานการเรยี นรู้และตัวชี้วัด ๘ กลมุ่ สาระการเรียนรู้ ให้เปน็ เป้าหมาย
และกรอบทิศทาง เพื่อให้ทุกฝ่ายท่ีเกี่ยวข้องใช้ในการพัฒนาผู้เรียน ในส่วนจุดหมาย สมรรถนะ และคุณลักษณะ
ครอบครัวควรยึดตามหลักสูตรแกนกลางเป็นเบื้องต้น แล้วสามารถปรับใช้เพิ่มเติมให้สอดคล้องตรงตามปรัชญา
ความเช่อื ทางการศึกษาของครอบครัวย่งิ ขน้ึ ได้ การเขยี นแผนการจัดการศกึ ษาโดยครอบครวั กลุ่มสาระการเรียนรู้
หรือเน้ือหาความรู้ เป็นองค์ความรู้ ทักษะ และค่านิยม ท่ีผู้เรียนควรได้รับการเรียนรู้ เพ่ือจะช่วยน�ำพาให้บรรลุ
คุณภาพตามเป้าหมายที่ก�ำหนด ครอบครัวสามารถจัดการเรียนรู้ตาม 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ในหลักสูตร
แกนกลางฯ หรอื อาจหลอมรวมบูรณาการเปน็ กลมุ่ ประสบการหณต์ า่ งๆ ไดต้ ามความเหมาะสม
ตัวอย่างการหลอมรวมบูรณาการเป็นกลุ่มประสบการณ์ โดยเชื่อมโยงตามมาตรา 23 ของ
พระราชบัญญัการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ซึง่ การจัดการศึกษาทงั้ ในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษา
ตามอัธยาศัย ต้องเน้นความส�ำคัญทั้งความรู้ คุณธรรม กระบวนการเรียนรู้ และบูรณาการตามความเหมาะสม
ของแต่ละระดบั การศกึ ษาในเรอ่ื งตอ่ ไปน้ี
(1) ความร้เู ก่ียวกบั ตนเองและความสัมพันธ์ของตนเองกับสงั คม ไดแ้ ก่ ครอบครัว ชมุ ชน ชาติ และสงั คม
โลก รวมถึงความรู้เก่ียวกับประวัติศาสตร์ความเป็นมาของสังคมไทยและระบบการเมืองการปกครองในระบอบ
ประชาธปิ ไตยอนั มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
(2) ความรู้และทักษะด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมท้ังความรู้ความเข้าใจและประสบการณ์เร่ือง
การจัดการ การบ�ำรุงรักษาและการใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดลอ้ มอย่างสมดลุ ย่งั ยนื
(3) ความรเู้ กย่ี วกบั ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม การกฬี า ภูมิปญั ญาไทย และการประยุกต์ใช้ภูมปิ ญั ญา
(4) ความรูแ้ ละทักษะด้านคณิตศาสตรแ์ ละด้านภาษา
(5) ความรูแ้ ละทักษะในการประกอบอาชพี และการด�ำรงชีวติ อยา่ งมคี วามสขุ
ซึ่งอาจหลอมรวมบรู ณาการเป็นกลุ่มประสบการณ์ ดังนี้
(1) กลุ่มประสบการณค์ วามรู้ในตนเองและสังคม
(2) กลุม่ ประสบการณค์ วามรใู้ นศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม
(3) กล่มุ ประสบการณ์ความรู้ในภาษาไทย
82

แนวทางการด�ำ เนินงานการจัดการศกึ ษาข้ันพื้นฐานโดยครอบครัว

(4) กลมุ่ ประสบการณ์ความรูใ้ นภาษาอังกฤษ
(5) กลุ่มประสบการณ์ความรใู้ นคณิตศาสตร์
(6) กลุ่มประสบการณค์ วามรู้ในวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
(7) กลมุ่ ประสบการณค์ วามรู้ในอาชีพ
ในแต่ละกลุ่มประสบการณ์ ให้แสดง เป้าหมายคุณภาพผู้เรียนท่ีมุ่งหวัง เชื่อมโยงกับความรู้ ทักษะ
และคุณลักษณะส�ำคัญที่ระบุไว้ในมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดของหลักสูตรแกนกลาง ฯ พร้อมท้ังให้เหมาะสม
กบั ลักษณะเฉพาะ ธรรมชาติการเรียนรู้ ความถนดั ความสนใจ และศักยภาพของตวั ผเู้ รยี น โดยสามารถที่จะจดั เวลา
เรียนเป็นรายภาค รายปี หรือช่วงชน้ั กไ็ ด้
เป้าหมายคุณภาพผู้เรียนที่มุ่งหวังในแต่ละกลุ่มประสบการณ์นี้ สามารถปรับและพัฒนาให้มี
ความเหมาะสมไปในระหวา่ งกระบวนการจัดการเรียนรไู้ ด้
ท้งั นี้ มีข้อท่คี วรทำ� ความเขา้ ใจเพ่ิมเตมิ ในการจัดการศกึ ษาเปน็ รายบุคลตามหลักพหุปญั ญา คอื ผเู้ รยี นบาง
คนความสามารถที่เป็นจุดเด่นอาจไปได้เร็วกว่าเกณฑ์ปกติ ส่วนเร่ืองที่ไม่ถนัดอาจต้องการเวลาในการพัฒนา
มากกว่าเกณฑ์ปกติ ซึ่งเป็นเร่ืองตามธรรมชาติ ส่วนท่ีโดดเด่นเห็นชัดหรือเริ่มมีแนวโน้มจึงควรพัฒนาให้เต็มตาม
ศักยภาพ ส่วนท่ไี ม่ถนดั เปน็ จดุ อ่อนควรวางแนวทางเสรมิ ใหม้ ีความสมดุลยงิ่ ข้ึน พร้อมท้งั ควรม่งุ เน้นใหค้ วามสำ� คัญ
กบั มาตรฐานทกั ษะกระบวนการ (Performance Standard) อย่างมีความยืดหยุ่นได้ในมาตรฐานเน้ือหา (Content
Standard) ตลอดจนมีการยืดหยุ่นในการก�ำหนดเกณฑ์ขั้นต�่ำของการวัดประเมินผลไว้ในบางกลุ่มประสบการณ์
สำ� หรบั ผู้เรยี นทีม่ ีความจำ� เปน็ มีลกั ษณะหรือความตอ้ งการพิเศษ ต่างจากผูเ้ รยี นท่วั ไป

83

แนวทางการดำ�เนินงานการจัดการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐานโดยครอบครวั

ตัวอย่างเป้าหมายคุณภาพผ้เู รยี นทมี่ ุ่งหวงั ในแต่ละกล่มุ ประสบการณ์

กลุ่ม เปา้ หมายคณุ ภาพผู้เรียนทีม่ ่งุ หวัง
ประสบ
การณ์ ช่วงช้นั ที่ ๑ ช่วงช้ันที่ ๒ ชว่ งชน้ั ท่ี ๓ ชว่ งชั้นที่ ๔
ความรใู้ น
ตนเอง - มสี ขุ นสิ ยั ที่ดีในเร่ือง - เข้าใจความสัมพนั ธ์ - เหน็ คุณคา่ และมี - รกั และภาคภมู ิใจใน
และสังคม การกิน การพักผ่อน เชอื่ มโยงในการทำ� งาน ทักษะในการสร้าง ตนเอง สามารถคน้ พบ
นอนหลบั การรกั ษา ของระบบต่างๆ เสรมิ สุขภาพ การด�ำรง จดุ เดน่ จุดด้อยของ
ความสะอาดอวัยวะทกุ ของรา่ งกาย และรูจ้ กั สุขภาพ การปอ้ งกนั ตนเอง ยอมรับใน
ส่วนของรา่ งกาย การ ดูแลอวัยวะท่สี �ำคญั โรคและการสรา้ งเสริม ความแตกต่างทาง
เลน่ และการออก ของระบบนั้นๆ สมรรถภาพเพื่อ ความคดิ ความรู้สึก
ก�ำลัง - รักการออกก�ำลงั กาย สุขภาพ และพฤติกรรมของ
- เขา้ ใจอารมณข์ อง การเลน่ เกม กฬี า - ป้องกันและหลกี ตนเองและผู้อืน่
ตนเองและผอู้ นื่ ปฏิบตั ิ ปฏบิ ตั ิเปน็ ประจำ� เลย่ี งปจั จยั เสยี่ ง - แสดงออกถึงความรัก
ตามกฎข้อตกลงในการ เคารพกฎ กติกา พฤตกิ รรมเสี่ยงตอ่ ความเออ้ื อาทร
อยู่ร่วมกัน มนี ำ้� ใจนกั กีฬา และ สขุ ภาพ อุบัติเหตุ ความเขา้ ใจในอทิ ธพิ ล
- ปฏบิ ัติตนได้อยา่ ง ช่นื ชมในสุนทรยี ภาพ การใช้ยา สารเสพติด ของครอบครวั
เหมาะสมตามวัยเมอ่ื มี ของการกฬี า และความรนุ แรง เพื่อน สังคม และ
ปัญหาทางอารมณ์ - เข้าใจธรรมชาตกิ าร - เห็นคุณคา่ ในการ วัฒนธรรมทมี่ ีต่อ
และปญั หาสขุ ภาพ เปล่ียนแปลงทาง ปฏบิ ัติตนตาม พฤติกรรมทางเพศ
- ร้เู รือ่ งเก่ียวกับตนเอง ร่างกาย จติ ใจ อารมณ์ การด�ำเนินชีวติ และ
และผู้ทอ่ี ยรู่ อบขา้ ง และสงั คม แรงขบั ทาง สถานภาพ บทบาท วถิ ีชวี ิตทม่ี สี ขุ ภาพดี
สภาพแวดล้อมในท้อง เพศของชายหญงิ เมื่อ สทิ ธิ เสรีภาพ หน้าที่ - ออกก�ำลงั กาย เลน่
ถนิ่ และเชือ่ มโยง ย่างเขา้ สู่วัยแรกรุ่นหรือ ในฐานะพลเมอื งดีตาม กฬี า เขา้ ร่วมกิจกรรม
ประสบการณไ์ ปสโู่ ลก วยั รุ่น สามารถปรับตัว วิถปี ระชาธิปไตย นนั ทนาการ กจิ กรรม
กว้างตามวยั และจัดการได้อย่าง - ศึกษาคน้ ควา้ สรา้ งเสริมสมรรถภาพ
- ยกตัวอย่างบคุ คลซึ่ง เหมาะสม หาความรู้ สืบค้นขอ้ มลู เพอื่ สขุ ภาพ อยา่ งถูกต้อง
มีผลงานท่ีเป็น - สบื ค้นประวัตคิ วาม จากแหล่งขอ้ มลู ที่ สมำ่� เสมอ ชนื่ ชม
ประโยชนแ์ ก่ชมุ ชน เปน็ มาของทอ้ งถน่ิ หลากหลายตามความ สนกุ สนาน
และท้องถน่ิ ของตน พร้อมท้งั นำ� เสนอ สนใจและความถนดั - มีความรเู้ กี่ยวกบั
ข้อมูลจากหลักฐานที่ ความเปน็ ไปของทอ้ ง
หลากหลาย ในประวัติศาสตร์ ถิน่ ประเทศและโลก
ภมู ิศาสตร์ วัฒนธรรม อยา่ งกว้างขวางลกึ ซง้ึ

ย่ิงขนึ้ เพ่ือพัฒนา
แนวคิดและวถิ ีทาง



84

แนวทางการดำ�เนินงานการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานโดยครอบครัว

กล่มุ เปา้ หมายคณุ ภาพผเู้ รยี นทม่ี ุ่งหวัง
ประสบ
การณ์ ชว่ งช้นั ที่ ๑ ชว่ งชัน้ ท่ี ๒ ชว่ งช้ันที่ ๓ ช่วงชน้ั ท่ี ๔
ความรู้ใน
ตนเอง - อธิบายการแลก - รเู้ ร่ืองจงั หวดั ภาค ภูมปิ ัญญา เศรษฐกจิ ของการอยรู่ ว่ มกัน
และสังคม เปลย่ี นสินค้าและ ประเทศของตน ทัง้ ใน การเมืองการปกครอง อย่างสนั ติสขุ
บริการดว้ ยวิธตี า่ งๆ เชิงประวัตศิ าสตร์ ของประเทศไทย -แสดงความคิดเหน็ ต่อ
ความสัมพันธร์ ะหวา่ ง ภมู ศิ าสตร์ สงั คม ประเทศเพ่อื นบ้าน นโยบายและกจิ กรรม
ผู้ซื้อกบั ผู้ขาย วฒั นธรรม ประเพณี และประเทศทสี่ �ำคญั ทางเศรษฐกิจของรัฐ
- วิเคราะห์การใชจ้ า่ ย การเมืองการปกครอง ในสงั คมโลก ผลดผี ลเสียของความ
ของตนเอง จ�ำแนก และสภาพเศรษฐกจิ -อธิบายความเปน็ มา ร่วมมือและการแขง่ ขัน
ความต้องการและ - ปฏบิ ตั ิตนตาม หลกั การและความ กันในทางเศรษฐกจิ
ความจำ� เป็นในการใช้ สถานภาพ บทบาท ส�ำคัญของปรัชญา ระหว่างประเทศ
สนิ คา้ และบริการ สิทธิ หน้าท่ใี นฐานะ เศรษฐกจิ พอเพียงต่อ -สืบคน้ ขอ้ มลู จาก
- แสดงความสามารถ พลเมืองของทอ้ งถิ่น สังคมไทย แหลง่ เรียนรู้ทหี่ ลาก
ของตนเองให้ผู้อ่ืนได้ จงั หวดั ประเทศ - เสนอแนวคดิ ในการ หลาย เขา้ ร่วมกจิ กรรม
รับรู้ ชน่ื ชมในความ มีสว่ นรว่ มในกจิ กรรม ด�ำรงชวี ติ อยา่ งมคี วาม ชุมนมุ /ชมรมทต่ี นเอง
สำ� เรจ็ ของตนเองและผู้ ตามขนบธรรมเนียม สขุ ในประเทศและ สนใจอย่างตอ่ เน่ือง มี
อ่นื และเลือกเขา้ ร่วม ประเพณีของท้องถน่ิ สงั คมโลก เครอื ข่ายแลกเปลีย่ น
กิจกรรมตามความ ตนเองมากยิ่งขึ้น - อาสาสมคั รชว่ ยเหลอื เรยี นรู้ และมผี ลงาน/
สนใจ - วิเคราะหส์ ิทธิพนื้ ฐาน ผอู้ น่ื ด้วยความเต็มใจ โครงงานเผยแพร่ตอ่
ท่ีเด็กทกุ คนพึงไดร้ ับ โดยไมห่ วงั ผลตอบแทน สาธารณชน
ตามกฎหมาย
- ร้เู ทา่ ทันและสามารถ
ควบคุมอารมณ์ของตวั
เองได้สมวยั

ความรู้ - ช่นื ชมและบอกแบบ - วเิ คราะหค์ วามส�ำคญั - เหน็ คุณคา่ และ -วเิ คราะหก์ ารพัฒนา
ในศาสนา อยา่ งการด�ำเนินชวี ิต และเคารพพระ วิเคราะห์การปฏิบตั ิตน ศรทั ธาและปญั ญาที่
ศิลปะ และข้อคิดจากประวัติ รัตนตรัย ปฏบิ ตั ิตาม ตามหลกั ธรรมในการ ถูกต้อง การฝกึ ฝนการ
วฒั นธราม ศาสดา สาวก ชาดก ไตรสิกขาและหลัก พัฒนาตนเพอื่ เตรียม พึ่งตนเอง การพัฒนา
เรื่องเล่า และศาสนิ ธรรมโอวาท ๓ ในพทุ ธ พรอ้ มส�ำหรับการ ตนเองสู่อสิ รภาพใน
กชนตวั อยา่ ง ศาสนาหรอื หลกั ธรรม ท�ำงานและการมี พุทธศาสนาหรือ
ในพระพทุ ธศาสนา ของศาสนาทีน่ บั ถือ ครอบครวั แนวคิดของศาสนาท่ี
หรือศาสนาที่นบั ถอื นบั ถือ

85

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาขั้นพืน้ ฐานโดยครอบครวั

กลุ่ม เป้าหมายคุณภาพผู้เรยี นทม่ี ุง่ หวงั
ประสบ
การณ์ ชว่ งช้ันท่ี ๑ ช่วงชนั้ ที่ ๒ ช่วงชั้นที่ ๓ ช่วงชั้นที่ ๔

ความรู้ - เห็นคุณคา่ และสวด - เข้าใจและปฏิบตั ติ น -วิเคราะหค์ วามส�ำคัญ -ร่วมเสวนาและเสนอ
ในศาสนา มนต์ แผเ่ มตตา การมี เปน็ ศาสนิกชนท่ีดี ของพุทธศาสนาหรือ แนะแนวทางในการ
ศิลปะ สติท่ีเป็นพื้นฐานของ และธำ� รงรกั ษา ศาสนาท่ีนับถอื ใน ธ�ำรงรักษาศาสนาท่ตี น
วฒั นธราม สมาธิในพุทธศาสนา พระพทุ ธศาสนาหรอื ฐานะทีช่ ว่ ยสร้างสรรค์ นับถอื อนั สง่ ผลถงึ การ
หรอื การพัฒนาจิตตาม ศาสนาทต่ี นนบั ถือ อารยธรรมและความ พฒั นาตน พฒั นาชาติ
แนวทางของศาสนาท่ี - อธิบายคณุ คา่ ทาง สงบสุขแก่โลก และโลก
นับถอื วฒั นธรรมท่แี ตกต่าง -รจู้ ักอนุรักษ์ -เขา้ ใจปฏสิ ัมพันธ์
- สร้างสรรค์และ กันระหว่างกลุ่มคนใน วัฒนธรรมไทยและ ระหว่างมนษุ ยก์ บั
แสดงออกในทางศิลปะ สังคมไทย เลือกรับวัฒนธรรม สภาพแวดลอ้ มทก่ี อ่ ให้
อาทิ วาดรปู ปัน้ ร้องร�ำ - เข้าใจและปฏิบัติตน สากลท่เี หมาะสม เกิดการสรา้ งสรรค์
ดนตรี งานหตั ถกรรม ตามคา่ นยิ มทด่ี งี ามใน -เป็นผพู้ ดู และผฟู้ ังที่ดี วฒั นธรรม มีจิตสำ� นกึ
การธำ� รงรักษา ใชภ้ าษาพูด ภาษากาย และมีส่วนร่วมในการ
ประเพณแี ละ ท่ีท�ำให้ผ้อู ่นื ผอ่ นคลาย อนรุ ักษ์
วัฒนธรรมไทยตามวยั สบายใจ ไมก่ ่อใหเ้ กิด ทรัพยากรธรรมชาติ
- ร้แู ละเขา้ ใจบทบาท ความขดั แยง้ รุนแรง และสิ่งแวดล้อมเพื่อ
ของศิลปะแขนงต่างๆ -สามารถนำ� เสนอ การพฒั นาอยา่ งยงั่ ยืน
ทีส่ ะทอ้ นชีวติ สงั คม ความคดิ ความรู้สึกที่ -เขา้ ใจ วเิ คราะห์ความ
อิทธพิ ลความเชือ่ ถา่ ยทอดผ่านงาน สมั พันธ์ระหวา่ งศิลปะ
ความศรทั ธาในศาสนา ศิลปะของตน ให้ สาขาต่างๆ กบั
และวฒั นธรรม คุณค่า เปรยี บเทียบ ประวัตศิ าสตร์ และ
กับงานศิลปะของ วัฒนธรรม เห็นคณุ ค่า
บุคคลอื่น ในฐานะทเี่ ป็นมรดก
ทางวัฒนธรรม
ภูมปิ ัญญาทอ้ งถ่ิน
ภูมิปัญญาไทยและ
สากล




86

แนวทางการดำ�เนินงานการจัดการศกึ ษาข้นั พน้ื ฐานโดยครอบครัว

กลุม่ เปา้ หมายคณุ ภาพผู้เรียนท่มี ่งุ หวัง
ประสบ
การณ์ ชว่ งช้ันที่ ๑ ชว่ งช้ันท่ี ๒ ช่วงชั้นที่ ๓ ชว่ งช้ันท่ี ๔
ความรู้ใน
ภาษไทย - อา่ นคำ� พืน้ ฐานอย่าง อ่านข้อความ เรื่อง - ฟัง ดู พดู อ่าน และ - ฟงั ดู พูด อา่ น และ
เขา้ ใจความหมายไดไ้ ม่ บทรอ้ ยกรองทม่ี คี วาม เขยี นอยา่ งมมี ารยาท เขยี นอยา่ งมีมารยาท
ความรู้ ต�่ำกว่า ๑,๒๐๐ ค�ำ ยากง่ายใกล้เคยี งกบั และพดู เขยี นอธบิ าย และพดู เขยี นโน้มนา้ ว
ในภาษา อ่านข้อความ เร่อื ง หนงั สือเรยี นอย่าง ชี้แจง จากเรือ่ งท่ีฟัง ดู เชญิ ชวน และแสดง
อังกฤษ บทรอ้ ยกรอง ทีม่ ีความ คล่องแคลว่ สรปุ อา่ น ไดห้ ลากหลายแง่ ความคดิ เหน็ จากเรอ่ื ง
ยากง่ายใกลเ้ คยี งกบั ใจความส�ำคญั มุม อย่างสมเหตุสมผล ที่ฟงั ดู และอ่านให้เกดิ
หนงั สือเรียน แยกแยะข้อเท็จจริง - เข้าใจและสรุปขอ้ คิด การเปลยี่ นแปลงที่เป็น
ด้วยความเขา้ ใจและมี ขอ้ คดิ เห็น และมี ท่ไี ด้จากวรรณคดี ประโยชน์ตอ่ ส่วนรวม
มารยาทในการอ่าน มารยาทในการอา่ น วรรณกรรม เพลงพืน้ - ตั้งค�ำถาม แสดง
- เขียนคำ� พนื้ ฐานได้ไม่ - เขียนเรยี งความอยา่ ง บา้ น เพลงกลอ่ มเด็ก ความคดิ เหน็ อยา่ งมี
ต�่ำกว่า ๑,๒๐๐ ค�ำ คล่องแคลว่ และมี บทอาขยานและบท วิจารณญาณ วเิ คราะห์
เขียนเรอื่ งจากภาพ มารยาทในการเขยี น รอ้ ยกรอง ที่มีคุณคา่ วัตถุประสงค์ แนวคิด
เขียนบรรยายภาพ - ฟัง ดู พดู อา่ น และ ตอ่ การนำ� ไปใช้ในชีวติ การใชภ้ าษา ความนา่
และมีมารยาทในการ เขยี นอยา่ งมีมารยาท ประจ�ำวัน เช่ือถอื และการน�ำไป
เขยี น และพูด เขียนแสดง ใช้ประโยชนใ์ นชวี ติ
- ฟัง ดู พดู อา่ น และ ความคดิ เหน็ วเิ คราะห์ จากเรอื่ งที่ฟัง ดู อ่าน
เขยี นอย่างมีมารยาท จากเรอื่ งท่ีฟัง ดู อา่ น
พูดและเขยี นสื่อสารได้ อยา่ งสมเหตุสมผล
อย่างชดั เจนตรงตาม
วัตถุประสงค์โดยใชค้ ำ�
สุภาพ

- ปฏบิ ตั ิตามคำ� สั่ง - เขา้ ใจความสัมพันธ์ - ฟงั และปฏบิ ตั ิตามค�ำ - บอกใจความส�ำคญั
ค�ำขอรอ้ ง อ่านออกสี ระหวา่ งภาษากับ แนะน�ำและวธิ ีการท่มี ี วเิ คราะห์ เปรียบเทียบ
ยงตวั อักษร คำ� กลมุ่ ค�ำ วฒั นธรรมของเจ้าของ หลายขัน้ ตอน บอก และสรุปความจากบท
ประโยคง่ายๆ และบท ภาษา และนำ� ไปใช้ได้ ใจความสำ� คัญ เรยี ง สนทนาท่ีฟังผา่ นสื่อ
พูดเขา้ จังหวะง่ายๆถูก อย่างเหมาะสมกับ ลำ� ดบั ข้อมลู จากบท ตา่ งๆ
ต้องตามหลักการอ่าน กาลเทศะ สนทนาทฟ่ี ังผ่านสื่อ
บอกความหมาย ตา่ งๆ



87

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจัดการศกึ ษาขน้ั พ้ืนฐานโดยครอบครัว

กล่มุ เป้าหมายคณุ ภาพผู้เรยี นทีม่ งุ่ หวัง
ประสบ
การณ์ ชว่ งชัน้ ท่ี ๑ ชว่ งชน้ั ท่ี ๒ ชว่ งช้นั ที่ ๓ ช่วงชั้นที่ ๔

ความรู้ ของคำ� และกล่มุ ค�ำ - ใช้ถ้อยคำ� นำ้� เสียง - สนทนาเลา่ เร่อื งหรือ - สนทนา เล่าเร่ือง
ในภาษา ที่ฟัง ตอบคำ� ถาม และกริ ยิ าท่าทางสุภาพ เหตุการณท์ ่ีไดจ้ ากการ อธบิ าย แสดงความ
อังกฤษ บอกคำ� ศพั ท์ ฟงั /พดู เหมาะสมตามมารยาท ฟงั อา่ น ประสบด้วย เหน็ อภิปราย โตแ้ ยง้
ในสถานการณง์ า่ ยๆ สงั คมและวฒั นธรรม ตนเอง และอธิบายวธิ ี สง่ิ ท่ีอยู่ในความสนใจ
ทเ่ี กิดข้ึนในชีวติ ประจ�ำ ของเจา้ ของภาษา การทม่ี หี ลายขั้นตอน โดยใช้ประโยคที่มี
วัน ให้ข้อมลู เก่ียวกับ ได้อย่างตอ่ เน่อื ง ความซับซอ้ นไดอ้ ย่าง
เทศกาล วนั สำ� คัญ - อ่านออกเสียงได้ถกู ต่อเน่ืองและใหเ้ หตผุ ล
งานฉลอง ชีวิตความ ต้องตามหลกั เกณฑ์ ประกอบอย่าง
เป็นอยู่ เขา้ รว่ ม ทางภาษา ระบุใจความ สร้างสรรค์
กจิ กรรมทางภาษาและ ส�ำคัญ ล�ำดับ - วเิ คราะหแ์ ละสรุป
วฒั นธรรมตามความ เหตกุ ารณจ์ ากสอื่ ท่ี ข้อมลู จากส่อื ภาษา
สนใจ เป็นภาษาอังกฤษงา่ ยๆ องั กฤษอยา่ งหลาก
- เขียนความเรยี ง หลายท้ังในและต่าง
เหตุการณป์ ระทบั ใจ ประเทศ
บนั ทกึ ประจำ� วนั - เขียนสรปุ ความ
บทวจิ ารณจ์ ากบทอา่ น
จดหมาย และE-mail ทต่ี ดั ตอนจากส่ือสงิ่
- เข้าใจความเหมือน พิมพ์และสอื่
และความแตกตา่ ง อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
ระหว่างภาษาและ - ใชภ้ าษาตา่ งประเทศ
วัฒนธรรมของเจา้ ของ ในการเชื่อมโยงความรู้
ภาษากบั ภาษาและ กบั กลุ่มสาระการเรยี น
วัฒนธรรมไทย และน�ำ รู้อนื่ และเป็นพน้ื ฐาน
มาใชไ้ ดอ้ ย่างถูกต้อง ในการพฒั นาแสวงหา
เหมาะสม ความรแู้ ละเปิดโลก
ทศั น์ของตนต่อ
สังคมโลก หรอื
เป็นเครอื่ งมอื พนื้ ฐาน
ในการศกึ ษาต่อ
การประกอบอาชพี



88

แนวทางการด�ำ เนินงานการจัดการศึกษาข้ันพืน้ ฐานโดยครอบครัว

กล่มุ เปา้ หมายคณุ ภาพผ้เู รียนที่มงุ่ หวงั
ประสบ
การณ์ ชว่ งชัน้ ที่ ๑ ชว่ งชน้ั ที่ ๒ ช่วงชน้ั ที่ ๓ ช่วงชัน้ ที่ ๔

ความรู้ใน - บวกและลบ - บวก ลบ คณู และ - รู้ เข้าใจเรขาคณิต - รู้ เข้าใจเร่ืองพชี คณิต
คณิตศาสตร์ จำ� นวนนับไมเ่ กิน หารจ�ำนวนนบั สองมิติและสามมิติ หา ฟงั กช์ ั่น สมการ ใช้วิธี
๑๐๐,๐๐๐ และ ๐ เศษส่วน ทศนยิ มไม่ พน้ื ทีข่ องรปู ทรงต่างๆ การทางสถิตแิ ละความ
คณู จำ� นวนสองหลกั กับ เกินสามตำ� แหน่ง และ ใชค้ วามรูเ้ กย่ี วกบั รู้เก่ียวกบั ความนา่ จะ
จำ� นวนสองหลัก หาร ร้อยละ พรอ้ มท้ังแก้ ความยาวและพ้นื ที่แก้ เปน็ ในการคาดการณ์
ตวั ต้ังไมเ่ กนิ สห่ี ลักตวั ปญั หาคณติ ศาสตร์ได้ ปญั หาในสถานการณ์ อยา่ งสมเหตสุ มผล
หารมีหนง่ึ หลัก และ อย่างคลอ่ งแคลว่ ตา่ งๆ ได้ ประกอบการตดั สินใจ
การแก้ปญั หา - รู้ เขา้ ใจลกั ษณะ - กำ� หนดประเด็นและ - เข้าใจ สามารถใชก้ าร
คณิตศาสตร์ สมบัตขิ องสามเหลี่ยม เขียนขอ้ ค�ำถามเกย่ี ว ให้เหตผุ ลแบบอุปนัย
- รู้ เขา้ ใจความยาว สี่เหลย่ี ม วงกลม กบั ปัญหาหรอื และนริ นัยได้
ระยะทาง นำ�้ หนกั ทรงกระบอก กรวย สถานการณ์ต่างๆ รวม - ใชค้ วามรู้ ทักษะ
ปรมิ าตร ความจุ เวลา ปรซิ มึ พีระมิด มุม ทงั้ กำ� หนดวธิ กี ารศกึ ษา กระบวนการทาง
และเงนิ และน�ำความรู้ และเส้นขนาน และการเกบ็ รวบรวม คณติ ศาสตร์แกป้ ัญหา
ใช้แกป้ ัญหาใน - รวบรวมและจ�ำแนก ข้อมลู ที่หมาะสม ในสถานการณต์ ่างๆ
สถานการณ์ตา่ งๆ ได้ ขอ้ มูล อธบิ ายได้ว่า - เข้าใจและใช้วธิ ีการ ไดอ้ ยา่ งเหมาะสม
- รวบรวมขอ้ มูลและ เหตกุ ารณ์ทก่ี �ำหนด ทางสถิติในการ ใช้ภาษาและสัญลกั ษณ์
จำ� แนกข้อมลู เก่ยี วกับ ให้นน้ั เกดิ ขึน้ อยา่ ง วิเคราะห์ นำ� เสนอ ทางคณิตศาสตรใ์ นการ
ตนเอง สิ่งแวดลอ้ มใน แนน่ อน , อาจจะเกิด ข้อมลู สื่อสาร สื่อความหมาย
ชวี ิตประจำ� วัน และ ขึ้นหรอื ไม่ก็ได,้ ไมเ่ กดิ - มีทกั ษะการวเิ คราะห์ นำ� เสนอได้อยา่ งถกู ต้อง
อภิปรายประเดน็ ต่างๆ ขึน้ แนน่ อน การประเมนิ และ เชื่อมโยงความรู้ทาง
จากแผนภมู ิรปู ภาพ - มีทกั ษะการสรุป ทกั ษะการสรุปความ คณิตศาสตร์กับศาสตร์
และแผนภมู ิแท่งได้ อ้างอิง และการน�ำ คดิ เห็น อน่ื ๆ
- มีทักษะการสงั เกต ความรู้ไปใช้ - มที กั ษะการคิดแก้
การจดั กลมุ่ การ ปญั หาอยา่ งสรา้ งสรรค์
เปรยี บเทยี บ การ
จ�ำแนก ทักษะการ
รวบรวมขอ้ มลู และการ
เช่อื มโยง



89

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้ันพ้นื ฐานโดยครอบครัว

กลุ่ม เปา้ หมายคุณภาพผูเ้ รียนท่ีมงุ่ หวัง
ประสบ
การณ์ ชว่ งช้นั ท่ี ๑ ชว่ งชั้นที่ ๒ ช่วงชน้ั ที่ ๓ ชว่ งชัน้ ที่ ๔

ความร้ใู น - มีความรู้เร่อื งสงิ่ มี มคี วามรเู้ รื่อง - เข้าใจความสมั พนั ธ์ - เขา้ ใจเรื่องพลงั งาน
วทิ ยาศาสตร์ ชวี ติ กบั กระบวนการ กระบวนการ ระหว่างสง่ิ มีชีวติ ตา่ งๆ แรงและการเคลื่อนที่
และ ด�ำรงชวี ิต เข้าใจหนา้ ที่ เปลยี่ นแปลงของโลก ในระบบนิเวศ ความ ดาราศาสตร์และ
เทคโนโลยี ของระบบต่างๆ ของ ความสัมพนั ธ์ของ หลากหลายทาง อวกาศ
ส่ิงมชี วี ติ ทที่ ำ� งาน กระบวนการต่างๆ ชีวภาพ และผลกระ - อธบิ ายความรู้และใช้
สมั พนั ธ์กัน ทม่ี ีผลต่อภูมอิ ากาศ ทบต่อมนุษย์และส่งิ
- มีความรเู้ ร่ือง ภูมปิ ระเทศและ แวดล้อม กระบวนการทาง
ววิ ฒั นาการของส่ิงมี สณั ฐานของโลก - เขา้ ใจเรื่องสารและ
- ใชก้ ระบวนการทาง สมบตั ิของสาร วทิ ยาศาสตร์ในการ
ชีวติ วิทยาศาสตรแ์ ละ -เข้าใจความส�ำคญั ด�ำรงชวี ิต การศกึ ษา
ทรพั ยากรธรรมชาติ หาความร้เู พ่ิมเตมิ และ
- ส�ำรวจสงิ่ แวดล้อมใน จติ วิทยาศาสตรใ์ นการ นำ� ความรู้ไปใช้จัดการ ท�ำโครงงานหรือสรา้ ง
ทอ้ งถ่ิน และอธิบาย สบื เสาะหาความรู้ การ ทรพั ยากรธรรมชาติ ช้ินงานตามความสนใจ
ความสัมพันธ์ของสิ่งมี แกป้ ัญหา และส่งิ แวดลอ้ มในทอ้ ง เผยแพรต่ อ่ สาธารณะ
ชวี ิตกับสง่ิ แวดล้อม - แสดงถงึ ความสนใจ ถนิ่ อย่างย่งั ยนื - มคี วามสามารถใน
-แสดงความ มุ่งมั่น รบั ผิดชอบ - รู้ เข้าใจการอนุรกั ษ์ การนำ� แนวความคิด
กระตอื รือร้นสนใจที่จะ ซอ่ื สตั ย์ในการสบื เสาะ และสรา้ งความมน่ั คง
เรียนรู้ และความ หาความรู้ ทางด้านพลงั งาน หลกั การ เทคนิค
ซาบซึง้ ต่อส่งิ แวดลอ้ ม - ตระหนกั ในคณุ คา่ ความจ�ำเป็นของโลก ความรู้ วธิ กี าร
ของความรูท้ าง ในการพัฒนาและใช้ กระบวนการทาง
รอบตวั ความมีเมตตา วิทยาศาสตร์ พลงั งานทางเลอื ก เทคโนโลยีมาประยกุ ต์
ความระมดั ระวงั ต่อสง่ิ เทคโนโลยี ช่นื ชม พลงั งานสะอาด เกิด ใชใ้ นการท�ำงานเพ่ือ
ความตระหนกั และ
มีชีวติ อืน่ ยกยอ่ ง และเคารพ รู้จักการเลอื กใช้ เพมิ่ ประสิทธภิ าพ
สิทธใิ นผลงานของผู้ เทคโนโลยที เ่ี หมาะสม ของงาน พรอ้ มท้งั
- เขา้ ใจความหมาย คิดคน้ ที่ไม่สร้างผลกระทบ เพมิ่ พนู ทกั ษะและ
และวิวัฒนาการของ - เขา้ ใจการทำ� งานของ ท�ำลายสงิ่ แวดลอ้ ม ไม่ ประสบการณ์ชวี ิต
วิทยาศาสตรแ์ ละ ระบบคอมพิวเตอร์ สร้างความส้ินเปลอื ง
เทคโนโลยี รจู้ กั เลือก และพน้ื ฐานความรู้ทาง ในการใชพ้ ลงั งานรพั
ใชเ้ ทคโนโลยใี นชวี ิต เทคโนโลยสี ารสนเทศ ยากรธรรมชาติ รวมถึง
ประจ�ำวันอย่าง การสร้างงาน ไม่สรา้ งนิสัยของการ
เหมาะสม การค�ำนวณ การติดตอ่ เสพบรโิ ภคอยา่ งไมร่ ู้
สอ่ื สารผา่ น จกั พอเพยี ง
คอมพวิ เตอรแ์ ละเครือ - ตงั้ คำ� ถามทม่ี กี าร
ก�ำหนดและควบคุม
ข่ายคอมพวิ เตอร์ ตวั แปร คดิ



90

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครัว

กลมุ่ เปา้ หมายคณุ ภาพผเู้ รียนที่มุ่งหวงั
ประสบ
การณ์ ชว่ งช้นั ท่ี ๑ ช่วงชั้นที่ ๒ ช่วงชัน้ ท่ี ๓ ช่วงช้นั ที่ ๔

คาดคะเนคำ� ตอบหลาย
แนวทาง วางแผนและ
ลงมอื สำ� รวจตรวจสอบ
วิเคราะห์และประเมิน
ความสอดคล้องของ
ขอ้ มูล และสรปุ สร้าง
คำ� ตอบความรทู้ ี่ได้
- มีความสามารถใน
การใชค้ อมพิวเตอร์
ประมวลผลขอ้ มลู ให้
เปน็ สารสนเทศ
เพอ่ื การตดั สินใจใช้
เทคโนโลยีสารสนเทศ
น�ำเสนองาน และใช้
คอมพิวเตอรส์ ร้างชน้ิ
งานหรือโครงงาน
อยา่ งมจี ิตส�ำนกึ และ
รับผิดชอบ

ความรู้ใน - เข้าใจประโยชน์ของ - มที กั ษะการท�ำงาน เขา้ ใจแนวทางการ มีประสบการณต์ อ่
อาชีพ เครอ่ื งใช้ในชวี ติ ประจำ� ร่วมกัน การทำ� งาน เลือกอาชพี มีเจตคตทิ ่ี อาชพี ทส่ี นใจ และ
วัน มีทกั ษะในการ อยา่ งเป็นระบบ มีการ ดีเหน็ ความสำ� คญั ของ สามารถประเมินทาง
สร้างของเลน่ ของใช้ วางแผน ตดิ ตาม การประกอบอาชีพ มี เลอื กในการประกอบ
อยา่ งง่าย ประเมนิ ผล และมี ทักษะพนื้ ฐานท่ีจำ� เป็น อาชีพที่สอดคลอ้ งกับ
- เขา้ ใจการทำ� งานของ ความคดิ สร้างสรรค์ ส�ำหรบั การประกอบ ความรู้ ความถนัด
ครอบครวั มีลกั ษณะ - มลี กั ษณะนิสยั การ อาชพี ความสนใจของตน
นสิ ยั การท�ำงานที่ ทำ� งานท่ีขยัน อดทน
กระตอื รือร้น ตรงเวลา รับผดิ ชอบ ซอ่ื สตั ย์
ประหยัด ปลอดภยั มมี ารยาท และมี
สะอาด รอบคอบ และ จติ สำ� นกึ ในการใช้
อนรุ กั ษส์ งิ่ แวดลอ้ ม ทรพั ยากรอยา่ ง
ประหยดั และคมุ้ คา่

91

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจัดการศึกษาขัน้ พื้นฐานโดยครอบครัว



ภาคผนวก ค

ตวั อยา่ ง
การจัดตารางการเรยี นรู้