แนวทางการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว

ตวั อยา่ งการจดั ตารางการเรียนรู้

คนเราทุกคน อาจเกิดมามีความแดกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็น เพศ ฐานะ ลักษณะหน้าตา สูง-ต่�ำ ด�ำ-ขาว
ความคิด ความชอบ ความถนดั และอ่ืนๆกต็ าม แต่ส่งิ ทท่ี กุ คนมเี หมือนๆกันคือ เวลาในวันหน่งึ ๆของการดำ� รงชวี ิต
คนที่ประสบความส�ำเร็จในชีวิตส่วนใหญ่มักผ่านชีวิตมาบนวันเวลาที่มีค่า หลายคนถือก�ำเนิดและเติบโตมาจาก
ครอบครัวที่ยากจน ด�ำเนินชีวิตมาด้วยภาระงานที่หนักและยากล�ำบาก มีเวลาพักผ่อนหย่อนใจหรือให้กับ
ความบันเทิงเริงรมย์น้อย แต่เขาสามารถประสบความส�ำเร็จอย่างงดงามได้ในที่สุด ก็ด้วยเหตุว่า ภาระงานอันเป็น
กิจกรรมชีวิตในแต่ละช่วงเวลาของชีวิตเขาน้ัน เป็นประสบการณ์ท่ีมีคุณค่า ซึ่งท่านเหล่านี้ต่างมองเห็นว่า คุณค่า
ดังกล่าวนี้คือคณุ ค่าเชิงการเรียนรู้ แม้จะผดิ พลาด ก็รทู้ ่จี ะแกไ้ ข ปรบั ตวั ใหม่ ทำ� ใหเ้ ขาใชป้ ระโยชน์และต่อยอดยกระดับ
คุณภาพชีวิตของตนบนเป้าหมายชีวิตของเขาอย่างมีความหมายได้ ท่านเหล่านี้จึงตระหนักรู้ในคุณค่าของเวลา
และถอื วา่ เวลาเปน็ องค์ประกอบสำ� คัญของความมรี ะเบียบวนิ ยั ในตนเองและหมู่คณะ อันนำ� ไปส่คู วามสำ� เรจ็ ผลตาม
เปา้ หมายใดๆท่ีตงั้ ไว้ ได้
การจดั การศกึ ษาโดยครอบครัว ของแต่ละครอบครวั ก็เช่นเดยี วกัน ทอ่ี าจมคี วามแตกตา่ งกนั ทัง้ หลักคิด
ปรชั ญา จุดมุ่งหมาย และอืน่ ๆ แตส่ งิ่ ทท่ี กุ ครอบครวั ต่างกม็ ี เวลาในวนั หน่งึ ๆของการดำ� เนินชีวิตตรอบครวั เหมอื นๆ
กัน หากครอบครวั ผจู้ ัดการศึกษา ตระหนกั วา่ การศกึ ษา คอื กระบวนการเรยี นรตู้ ลอดชวี ิต และตระหนกั ในความ
หมายและคุณค่าของเวลา ตอ่ ความสขุ ความสำ� เรจ็ ในชวี ติ แลว้ ก็คงสามารถด�ำเนินการจัดการศกึ ษา ไปสูค่ วามส�ำเรจ็
ผลตามเป้าหมายได้ ซึ่งจะดีได้ในระดับใดน้ัน ก็ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบราบละเอียดอ่ืนๆ อีกบางประการ แต่ในท่ีนี้
เพียงประสงค์ให้ตระหนักในองค์ประกอบหลักเบ้ืองต้น ได้แก่ การใช้เวลาอย่างมีคุณค่าและมีความหมายต่อ
เปา้ หมายการจัดการศกึ ษาของแต่ละครอบครวั ทไ่ี ด้จดั วางไว้นน้ั
แมก้ ารจดั การศกึ ษาโดยครอบครวั จะเปน็ การจดั การศึกษาของกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ ทเี่ ขา้ ใจกนั ทว่ั ไปว่า
เป็นการจดั การศกึ ษาตามอธั ยาศัยกต็ าม แตค่ ำ� ว่า ตามอัธยาศยั น้ันก็ควรมจี ดุ มุง่ หมายและเปา้ หมายในการจัดการ
ศึกษาก�ำกับอยู่ด้วย มิใช่ว่า เวลาใดใคร่เรียนก็เรียน เวลาใดไม่ใคร่เรียนก็ไม่เรียน ซ่ึงหากเวลา ที่ไม่ใคร่ท่ีจะเรียน
เปน็ ส่วนทน่ี อกเหนือการประมวลเปน็ ผลของการเรียนรดู้ ว้ ย และหากมใี นสดั สว่ นเวลา ท่มี ากกว่ารอ้ ยละ 60 80 หรอื
90 แล้ว จะเป็นเช่นไร ดังน้ัน พึงท�ำความเข้าใจให้ได้ว่า จากท่ี การศึกษาคือกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิตนั้น
การออกแบบกระบวนการเรียนรู้ในแต่ละชว่ งเวลาในการดำ� เนนิ ชีวิต ที่ไม่รู้สกึ ว่ามคี วามเคร่งครัดเชงิ บังคบั กะเกณฑ์
มากจนเกินไป จึงควรหรือสามารถออกแบบให้ใกล้เคียงกับหรือเป็นแบบตามอัธยาศัยให้มากท่ีสุดได้ โดยมีวิธีสร้าง
แรงจูงใจให้มีความท้าทาย ความอยากรู้ น�ำไปสู่ความอยากเรียน อยากค้นหา เพื่อที่จะรู้ในสิ่งน้ันขึ้นมา อัธยาศัย
ในการเรียนรู้เร่ืองนั้นๆก็จะเกิดข้ึนกับผู้เรียน กิจกรรมการเรียนรู้ก็จะด�ำเนินต่อไปอย่างมีชีวิตชีวา เต็มอกเต็มใจใน
ช่วงเวลาที่ครอบครัวผู้จัดต้องการได้ อันเป็นไปตามเป้าหมาย และจุดมุ่งหมายที่ครอบครัวได้จัดวางไว้ และหากสามารถ
ท�ำให้เป็นก�ำหนดที่มีความสม่�ำเสมอ ท�ำนองว่า เป็นระบบระเบียบของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่าและความหมาย
ต่อเป้าหมายและจุดมุ่งหมายของชีวิตและการศึกษาแล้ว ย่อมเป็นการดี อันจะเป็นหลักประกันในคุณภาพและ
ความสำ� เรจ็ ของการจัดการศกึ ษาไดม้ ากข้ึน

94

แนวทางการด�ำ เนนิ งานการจัดการศึกษาขั้นพนื้ ฐานโดยครอบครัว

ดังนั้น จึงขอเสนอกรอบแนวทางการจัดตารางการเรียนรู้แบบกว้างๆ เพ่ือเป็นตัวอย่างแก่ครอบครัว
ผู้จัดการศึกษาได้พิจารณาเป็นแนวทาง และปรับใช้ตามความเหมาะสมกับผู้เรียน และสถานการณ์ในแต่ละช่วงวัน
และเวลาท่ีอาจมีเหตุการณ์ส�ำคัญแทรกซ้อนขี้นมา หรือเปลี่ยนแปลงบางอย่างไป ซ่ึงจะพบว่า ปัจจุบันเป็นไปได้
มากว่า จะมีความพลิกผัน เปล่ียนแปลงเกิดข้ึนได้เสมอ

ตวั อย่าง การจดั ตารางการเรยี นรู้

เวลา ภาคเช้า ภาคบ่าย ภาคค่�ำ หมายเหตุ
วั น ศกึ ษาคน้ ควา้
จันทร์ ปฏิบตั กิ าร สรุป-บนั ทึกการเรียนรู้ (สามารถปรับเปลยี่ น ให้
ปฏบิ ัติการ สรปุ -บันทึกการเรียนรู้ ยดื หยนุ่ ตามสถานการณ์
องั คาร แลกเปลีย่ นเรียนรู้ ปฏบิ ตั ิการ สรปุ -บนั ทกึ การเรยี นรู้ และตามความเหมาะสม
ปฏบิ ตั ิการ สรปุ -บนั ทึกการเรียนรู้ กบั ผเู้ รยี น)
พุธ ศึกษาคน้ คว้า

พฤหสั บดี แลกเปล่ยี นเรียนรู้

ศกุ ร์ ศึกษาคน้ ควา้ ปฏบิ ัติการ สรปุ -บันทกึ การเรียนรู้

เสาร์ เรยี นรูโ้ ลกกวา้ ง สรปุ -บนั ทกึ การเรียนรู้

อาทติ ย์ เรียนรู้โลกกวา้ ง สรปุ -บันทกึ การเรยี นรู้


หมายเหตุ รายละเอียดสาระและกิจกรรม ก�ำหนดตามสัดส่วนน�้ำหนัก(%) อย่างยืดหยุ่นตามธรรมชาติของผู้เรียน
ตามกรอบสาระการเรียนรู้ / กลุม่ ประสบการณท์ ี่จดั ไวใ้ นแตล่ ะระดบั ช้นั ของแผนการจดั การศึกษา ของครอบครวั

95

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจัดการศึกษาขัน้ พน้ื ฐานโดยครอบครวั



ภาคผนวก ง

กฎกระทรวง
ว่าดว้ ยสทิ ธิในการจดั การ

การศึกษาข้นั พ้นื ฐาน
โดยครอบครัว

98

แนวทางการด�ำ เนินงานการจดั การศึกษาขน้ั พนื้ ฐานโดยครอบครวั

99

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศกึ ษาขั้นพ้นื ฐานโดยครอบครวั

100

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

ภาคผนวก จ

หลกั เกณฑแ์ ละวธิ กี ารปรับใช้
หลกั สตู รแกนกลางการศึกษา
ขน้ั พืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ส�ำหรบั กล่มุ เปา้ หมาย































117

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

118

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

119

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

120

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

121

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

122

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

123

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

124

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

125

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

126

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

127

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

128

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

129

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

130

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

131

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

132

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

133

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

134

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

135

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

136

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

137

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

138

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

139

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

140

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั

141

แนวทางการดำ�เนินงานการจดั การศึกษาข้นั พ้นื ฐานโดยครอบครวั

142

แนวทางการดำ�เนนิ งานการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานโดยครอบครวั