APS Tg 4 (TE) Bab1-6 (2)

BAB Langkah Keselamatan di dalam Makmal BAB 1
Safety Measures in the Laboratory
1 Buku Teks m.s 2 – 17

PETA Konsep Standard Kandungan (SK)
1.1 Peralatan Perlindungan

Diri
1.2 Pembuangan Bahan

Sisa
1.3 Pemadam Kebakaran

LANGKAH KESELAMATAN DI

DALAM MAKMAL

SAFETY MEASURES IN THE LABORATORY

Peralatan Pembuangan Pemadam
kebakaran
perlindungan diri bahan sisa
Fire extinguishers
Personal protective equipment Disposal of waste
-HQLV SHPDGDP
3HUDODWDQ 3HUDODWDQ %DKDQ \DQJ EROHK NHEDNDUDQ
SHUOLQGXQJDQ GLUL SHUOLQGXQJDQ GLUL GLEXDQJ NH GDODP VLQJNL
Waste that can be disposed 7\SHV RI ÀUH H[WLQJXLVKHUV
SDGD PXULG GL PDNPDO ‡ $LU
Personal protective Personal protective of into sinks
equipment for students equipment in the laboratory Water
%DKDQ \DQJ WLGDN EROHK ‡ %XLK
‡ *RJDO ‡ .DELQHW DOLUDQ GLEXDQJ NH GDODP VLQJNL
Goggles ODPLQDU Foam
/DPLQDU ÁRZ Waste that cannot be ‡ .DUERQ GLRNVLGD
‡ 7RSHQJ PXND cabinet disposed of into sinks
Face mask &DUERQ GLR[LGH
‡ 3HQ\LUDP 0HQJXUXV EDKDQ VLVD ‡ 6HUEXN NHULQJ
‡ 6DUXQJ WDQJDQ NHFHPDVDQ ELRORJL
Gloves 6DIHW\ VKRZHU 'U\ SRZGHU
0DQDJLQJ ELRORJLFDO ZDVWH
‡ %DMX PDNPDO ‡ .HEXN ZDVDS substances -HQLV NHEDNDUDQ
Lab coat Fume chamber 7\SHV RI ÀUH
/DQJNDK PHQJXUXV
‡ .DVXW EHUWXWXS ‡ 3HPELODV PDWD NHPDODQJDQ GL GDODP ‡ .HODV $
Closed shoes (\H ZDVK VWDWLRQ Class A
PDNPDO
Steps to handle accidents ‡ .HODV %
Class B
in the laboratory
‡ .HODV &
Class C

‡ .HODV '
Class D

‡ .HODV (
Class E

‡ .HODV )
Class F

Apakah kemalangan yang sering
berlaku di dalam makmal?
What are the accidents that usually occur in
the laboratory?

Cadangan Aktiviti PdPc © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Guru meminta murid membaca dan memahami peta konsep yang terdapat di halaman ini.

1

Sains Tingkatan 4 Bab 1 Standard Kandungan 1.1 Peralatan Perlindungan Diri Tarikh:

Buku Teks m.s 4 – 5 AKTIVITI 1.1 Peralatan Perlindungan Diri Masteri
Standard Kandungan (SK) Perbincangan
1.1 Peralatan Perlindungan Personal Protective Equipment

Diri 1. Kenal pasti contoh peralatan perlindungan diri pada murid serta fungsinya. TP 1 TP2

Standard Pembelajaran (SP) Identify the self-protection on a student and their functions.
1.1.1 Menjelaskan dengan
Sarung tangan Baju makmal Kasut bertutup/ Kasut keselamatan Topeng muka Gogal
contoh peralatan Gloves Lab coat
perlindungan diri serta Closed shoes / Safety shoes Face mask Goggles
fungsinya Mata Tangan
Eyes Hands Kerosakan Kaki Mulut Hidung

Damage Feet Mouth Nose

(a) (b)

Standard Prestasi (SPI) Gogal/ Goggles
TP 1 Mengingat kembali
Fungsi: Melindungi mata daripada
pengetahuan dan
kemahiran sains terkena bahan kimia seperti asid.
mengenai langkah
keselamatan dalam Function: Protect the eyes from
makmal hazardous chemical substances such as acid.
TP 2 Memahami langkah
keselamatan dalam Baju makmal/Lab coat
makmal dan dapat
menjelaskan kefahaman (c)
tersebut
Fungsi: Melindungi kerosakan .
pada pakaian.

Function: Protect clothing from damage

Sarung tangan / Gloves

(d)

Fungsi: Melindungi tangan daripada
bahan kimia. from hazardous

Panduan RPH Function: Protect the hands

Kad-kad yang chemical substances.
bertulis ciri-
ciri bagi suatu (e) Kasut bertutup/ Kasut keselamatan
peralatan Closed shoes / Safety shoes
BBM perlindungan diri
Who am I Fungsi: Melindungi kaki
PAK 21 Sains dan
EMK teknologi daripada tumpahan bahan kimia
i-THINK –
Nilai Bekerjasama Topeng muka / Face mask dan serpihan kaca.
Murni
Function: Protect the feet

Fungsi: Melindungi mulut dan from chemical substance spills and glass

splinters.

hidung daripada terhidu

bahan kimia yang beracun.

Function: Protect the mouth and
nose
from inhaling toxic chemicals.

2

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid kepada beberapa kumpulan.
2. Murid menjalankan aktiviti Who am I.
3. Seorang murid dipilih mewakili kumpulan masing-masing dan diberikan kad yang mengandungi ciri-ciri bagi suatu peralatan

perlindungan diri yang terdapat dalam makmal.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2

2. Kenal pasti peralatan di makmal serta fungsinya. TP 1 TP 2 Sains Tingkatan 4 Bab 1
Identify equipment in laboratory and their functions.
Buku Teks m.s 4 – 5
Kebuk wasap Kabinet aliran laminar Penyiram kecemasan Pembilas mata meruap Standard Kandungan (SK)
Fume chamber Laminar flow cabinet Safety shower Eye wash volatile 1.1 Peralatan Perlindungan

terbakar kontaminasi membersihkan mencuci beracun mengakis Diri
flammable poisonous corrosive
contamination clean wash

(a) Kabinet aliran laminar/ Laminar flow cabinet Standard Pembelajaran (SP)
1.1.1 Menjelaskan dengan
Fungsi: Untuk mengelakkan kotaminasi semasa aktiviti berkaitan
mikrobiologi dijalankan. contoh peralatan
perlindungan diri serta
Function: To avoid contamination when microbiology activities are carried out. fungsinya

(b) Kebuk wasap / Fume chamber Standard Prestasi (SPI)
TP 1 Mengingat kembali
Fungsi: Untuk menjalankan eksperimen yang menggunakan bahan
pengetahuan dan
yang mudah meruap , mudah terbakar , kemahiran sains
mengenai langkah
beracun , mengakis dan berbau. keselamatan dalam
makmal
Function: To carry out experiments that use volatile , flammable , TP 2 Memahami langkah
keselamatan dalam
poisonous , corrosive or pungent substances. makmal dan dapat
menjelaskan kefahaman
tersebut

(c) Penyiram kecemasan / Safety shower Panduan RPH

Fungsi: Untuk membersihkan dan membilas pakaian atau bahagian Kad-kad yang
badan yang terkena bahan kimia dengan segera. bertulis ciri-
ciri bagi suatu
Function: To clean and rinse parts of clothes or the body that have been in BBM peralatan
PAK 21 perlindungan diri
contact with chemical substances. Who am I

(d) Pembilas mata /Eye wash

Fungsi: Untuk mencuci dan membilas mata yang terkena bahan EMK Sains dan
teknologi
kimia dengan segera. i-THINK –
Nilai Bekerjasama
Function: To wash and rinse the eyes that have been splashed by chemical Murni

substances.

3

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Murid tersebut akan membacakan ciri-ciri tersebut dan murid-murid lain akan cuba meneka nama peralatan tersebut.
2. Kumpulan yang paling banyak memberikan jawapan yang tepat akan diberi ganjaran.
3. Murid menjawab soalan susulan pada muka surat 2 dan 3

3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 1 Standard Kandungan 1.2 Pembuangan Bahan Sisa Tarikh:

Buku Teks mm.s.s860 ––871 AKTIVITI 1.2 Jenis Pembahagian Bahan Sisa Masteri
Standard Kandungan (SK) Perbincangan
1.2 Pembuangan Bahan Types of Waste Disposal

Sisa 1. Bahan sisa boleh dibahagikan kepada dua jenis seperti di bawah. TP 1 TP 2
Waste substances can be divided into two types as below.

Standard Pembelajaran (SP) (a) Bahan yang boleh dibuang ke dalam singki:
Waste can be disposed of into sinks:
1.2.1 Menjelaskan dengan
contoh bahan yang Cecair atau larutan yang berkepekatan rendah dan tidak berbahaya .
boleh dibuang ke dalam lemah)
singki (Contoh: bahan neutral, asid lemah dan alkali
)
1.2.2 Mencirikan bahan yang Liquid or solutions that have a low concentration and are non- hazardous .
ƟĚĂŬ ďŽůĞŚ ĚŝďƵĂŶŐ ŬĞ
dalam singki (Example: neutral substances, weak acids and weak alkalis

(b) Bahan yang tidak boleh dibuang ke dalam singki:
Waste cannot be disposed of into sinks:

Standard Prestasi (SPI) (i) Sisa pepejal (Contoh: serbuk, kaca dan kertas)
TP 1 Mengingat kembali
Solid waste (example: powder, glass and paper)
pengetahuan dan
kemahiran sains (ii) Bahan toksik (contoh: sianida)
mengenai langkah
keselamatan dalam Toxic substances (Example: cyanide)
makmal
TP 2 Memahami langkah (iii) Logam berat (Contoh: merkuri)
keselamatan dalam
makmal dan dapat Heavy metals (Example: mercury)
menjelaskan kefahaman
tersebut (iv) Bahan kimia (Contoh: cat minyak, gris dan hydrogen peroksida)

Chemical substances (Example: oil paint, grease and hydrogen peroxide)

(v) Bahan sisa organik (mikrob dan bangkai haiwan)

Organic waste substances (microbes and animal carcasses)

Panduan RPH (vi) Bahan yang terlalu berasid dan beralkali (pH <5 dan pH>9) (Contoh: asid
kuat dan alkali kuat)

Kad-kad yang Too acidic and alkaline substances (pH<5 and pH>9) (Example: strong acids and strong
bertulis pelbagai alkali)
BBM jenis bahan
buangan (vii) Bahan buangan radioaktif (Contoh: uranium dan plutonium)
PAK 21 Musical Chair
EMK Sains dan Radioactive waste (Example: uranium and plutonium)
i-THINK teknologi
Nilai – (viii) Bahan meruap (contoh: alkohol)
Murni Luwes dan
ďĞƌĮŬŝƌĂŶ ƚĞƌďƵŬĂ Volatile substances (Example: alcohol)

4

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru mengedarkan kad yang mengandungi pelbagai jenis bahan buangan kepada murid yang berbeza. Antaranya, terdapat bahan
buangan yang boleh dibuang ke dalam singki dan ada juga yang tidak boleh dibuang ke dalam singki.

2. Murid yang mendapat kad diminta ke hadapan dan menunjukkan kad masing-masing kepada murid lain.
3. Guru akan memainkan muzik dan murid yang memegang kad perlu bergerak membahagikan diri mereka kepada dua kumpulan

samada kumpulan ‘Bahan yang boleh dibuang ke dalam singki’ atau ‘Bahan yang tidak boleh dibuang ke dalam singki’.
4. Guru memberhentikan muzik dan murid diminta tidak bergerak.
5. Murid lain diminta melihat sama ada rakan mereka berada dalam kumpulan yang sepatutnya.
6. Murid yang berada dalam kumpulan yang betul akan mendapat ganjaran.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 4

AKTIVITI 1.3 Tarikh: Sains Tingkatan 4 Bab 1
Perbincangan
Cara Mengurus Bahan Sisa Biologi Masteri Buku Teks m.s 7 – 8
Standard Kandungan (SK)
The Way to Manage Biological Waste Substances 1.2 Pembuangan Bahan

1. Apakah bahan sisa biologi? TP 1 Sisa
What is biological waste substance?
Standard Pembelajaran (SP)
Bahan sisa biologi adalah bahan buangan biologi yang boleh menimbulkan kemudaratan atau bahaya. Contoh: 1.2.3 Mengurus bahan sisa

darah, produk darah, sisa patologi, bangkai haiwan yang tercemar dan pisau. biologi

Biological wastes are disposed biological substances and can cause harm or hazards. Examples: blood, blood products, pathological Standard Prestasi (SPI)
TP 1 Mengingat kembali
waste, contaminated animal carcasses and blades.
pengetahuan dan
2. Bahan sisa biologi diuruskan dengan menggunakan Prosedur Operasi Standard (POS). TP 1 kemahiran sains
Biological waste substances are managed by using Standard Operating Procedure (SOP) . mengenai langkah
keselamatan dalam
3. Prosedur: TP 2 makmal
Procedure: TP 2 Memahami langkah
keselamatan dalam
1 Pengasingan sisa mengikut kategori makmal dan dapat
menjelaskan kefahaman
Separation of wastes by categories tersebut
TP 4 Menganalisis
Kategori A Kategori B Kategori C Kategori D pengetahuan mengenai
Caterory A Category D langkah keselamatan
(Tajam /Sharp) Category B Category C (Cecair / fluid) dalam makmal dalam
(Non-sharp solid / (Bangkai haiwan / konteks penyelesaian
Pepejal tidak tajam) Animal carcasses) masalah dan membuat
keputusan untuk
Peralatan tajam Sisa pepejal Bangkai , Kultur kaldu, media cecair, melaksanakan satu
tugasan
seperti jarum, kaca dan biologi seperti sarung tangan, organ dan sisa tisu haiwan darah dan

picagari. kertas tisu, piring petri, bekas makmal atau haiwan uji produk darah

Sharp equipment kultur plastik dan agar yang kaji carcasses seperti serum

such as needles, glass and telah mengeras solid The , Broth culture, liquid media,

syringes. Biological organs and tissues of laboratory blood

waste such as gloves, tissue animals or experimental animals and

paper, petri dishes, plastic culture blood products such

containers and hardened agar as serum

2 Pengurusan sisa mengikut kategori
Management of wastes by categories

Sisa Kategori A Sisa Kategori B Sisa Kategori C Sisa Kategori D Panduan RPH

(i) Dimasukkan ke (i) Dibungkus di dalam (i) Dibalut di dalam (i) Dinyahkontaminasi Kertas berwarna
dalam bekas yang bahan penyerap secara 'ƵŶƟŶŐ ĚĂŶ ŐĂŵ
disediakan khas beg plastik biobahaya autoklaf ĂŚĂŶ ƐĞƉĞƌƟ
bagi sisa tajam (seperti kertas tisu) dan gambar dan lain-
(sharp bin) dan (biohazard) yang kalis dibungkus dengan rapi Decontaminated by BBM lain mengikut
bocor dan tahan autoklaf, di dalam beg plastik autoclave PAK 21 ŬƌĞĂƟǀŝƟ ŵƵƌŝĚ
tidak diautoklaf . biobahaya (biohazard).
Placed in containers Packaged in a biohazard Menghasilkan
specially prepared plastic bag that Wrap in buku skrap
for sharp and absorbent material (such
is resistant to leaking and
non-autoclaved autoclave. as tissue paper) and wrap
neatly in a plastic bag
waste.

5 EMK <ƌĞĂƟǀŝƟ ĚĂŶ
ŝŶŽǀĂƐŝ
i-THINK
Nilai –
Murni
Bekerjasama

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Secara berkumpulan, murid diminta menghasilkan satu buku skrap yang mengandungi perkara-perkara di bawah:
(a) Definisi bahan sisa biologi
(b) Definisi Prosedur Operasi Standard (POS)
(c) Prosedur pengurusan bahan sisa biologi (Kategori A, B, C dan D)

2. Murid diberi tempoh seminggu untuk menyiapkan buku skrap masing-masing.

5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 1

Buku Teks mm.s.s870 ––881 Sisa Kategori A Sisa Kategori B Sisa Kategori C Sisa Kategori D

(ii) Kemudian, (ii) Kemudian, (ii) Nyahkontaminasi
secara autoklaf perlu
diautoklaf untuk disejukbekukan dilakukan pada suhu
nyahkontaminasi.
Standard Kandungan (SK) sebelum dilupuskan 121°C ,
1.2 Pembuangan Bahan
Then, autoclaved Then, it is frozen
Sisa
to decontaminate. before disposed. tekanan 15 psi ,

(iii) Nyahkontaminasi secara selama 20

autoklaf perlu dilakukan minit

pada suhu 121°C , Decontamination by

Standard Pembelajaran (SP) tekanan 15 psi , autoclave should be
1.2.3 Mengurus bahan sisa
selama 20 minit. performed at 121°C ,
biologi 15 psi pressure, for
Decontamination by autoclave
Standard Prestasi (SPI) should be performed at 20 minutes.
TP 1 Mengingat kembali
121°C , 15 psi (iii) Kemudian,
pengetahuan dan sisa yang telah
kemahiran sains pressure, for 20 dinyahkontaminasi
mengenai langkah dilupuskan
keselamatan dalam minutes.
makmal (iv) Sisa yang telah secara
TP 2 Memahami langkah
keselamatan dalam nyahkontaminasi itu terus ke dalam
makmal dan dapat dimasukkan ke dalam
menjelaskan kefahaman
tersebut beg biobahaya sistem kumbahan
TP 4 Menganalisis
pengetahuan mengenai (biohazard), diikat dengan tersedia melalui singki
langkah keselamatan sempurna dan dilabelkan.
dalam makmal dalam The contaminated residues are makmal atau tandas.
konteks penyelesaian
masalah dan membuat put into biohazard bags Then, the contaminated
keputusan untuk , properly tied and labelled.
melaksanakan satu waste is disposed
tugasan
directly into the sewage

system available through

the laboratory or toilet sink.

3 Sisa yang telah dibungkus dan dilabel perlu dimasukkan ke dalam tong

biobahaya (biohazard). Tong biobahaya perlu disimpan sementara

di tempat penyimpanan khas yang dikawal ketat dan pastikan tidak
membusuk sehingga waktu pelupusan oleh kontraktor.

Packaged and labelled residues need to be placed in biohazard bins . Biohazard bins

need to be stored temporarily in a tightly controlled special storage area and be made sure Simbol biobahaya
not to rot until the contractor’s disposal. (biohazard)

Biohazard symbol

Panduan RPH 4. Mengapakah beg plastik biobahaya dibiarkan terbuka semasa autoklaf? TP 4 Menganalisis
Why is the biohazard plastic bag left open during autoclave?

Kertas berwarna Beg plastik biohazard dibiarkan terbuka semasa autoklaf supaya nyahkontaminasi berlaku dengan
'ƵŶƟŶŐ ĚĂŶ ŐĂŵ sempurna.
ĂŚĂŶ ƐĞƉĞƌƟ
BBM gambar dan lain- Biohazard plastic bags are left open during the autoclave so that decontamination can occur properly.
PAK 21 lain mengikut
ŬƌĞĂƟǀŝƟ ŵƵƌŝĚ

Menghasilkan
buku skrap

EMK <ƌĞĂƟǀŝƟ ĚĂŶ 6
ŝŶŽǀĂƐŝ
i-THINK
Nilai –
Murni
Bekerjasama

Cadangan Aktiviti PdPc

3. Setelah siap murid akan mempamerkan buku skrap masing-masing di sudut hasil kerja murid di kelas.
4. Murid menjawab soalan susulan pada muka surat 5 dan 6.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 6

Sains Tingkatan 4 Bab 1

AKTIVITI 1.4 Tarikh: Buku Teks m.s 9
Perbincangan
Langkah Mengurus Kemalangan di dalam Makmal Masteri Standard Kandungan (SK)
1.2 Pembuangan Bahan
Steps to Handle Aaccidents in the Laboratory
Sisa
1. Langkah untuk mengurus kemalangan tumpahan bahan kimia di dalam makmal: TP 1
Steps to manage chemical spill accidents in the laboratory: Standard Pembelajaran (SP)
1.2.4 Berkomunikasi
1. Memberitahu guru 2. Melarang murid 3. Menggunakan
masuk ke kawasan mengenai langkah
atau pembantu tumpahan. pasir sebagai mengurus kemalangan
dalam makmal
makmal dengan sempadan untuk
segera.
Prohibit students menyekat tumpahan itu

teacher from entering the spill area daripada merebak.

Inform Use sand to

or lab assistant prevent the spill from spreading.
immediately.

4. Kaut tumpahan 5. Buang dengan Standard Prestasi (SPI)
selamat. it safely. TP 1 Mengingat kembali
bahan kimia.
Dispose pengetahuan dan
Scoop the kemahiran sains
mengenai langkah
chemical spillage. keselamatan dalam
makmal
2. Apakah maksud keracunan merkuri dan simptomnya? TP 2 TP 2 Memahami langkah
What is the meaning of mercury poisoning and its symptoms? keselamatan dalam
makmal dan dapat
Keracunan merkuri berlaku apabila seseorang tersentuh atau berlakunya peresapan melalui kulit dalam kuantiti menjelaskan kefahaman
tersebut
tertentu. Simptomnya termasuklah sesak nafas dan pengsan. TP 3 Mengaplikasikan
pengetahuan mengenai
Mercury poisoning happens when someone touches it or it absorbs through the skin in certain quantities. The symptoms include langkah keselamaan
dalam makmal dan
difficulty in breathing and fainting. dapat melaksanakan
tugasan mudah
3. Langkah untuk mengurus kemalangan tumpahan merkuri di dalam makmal: TP 1
Steps to manage mercury spill accidents in the laboratory:
4. Hubungi
1. Memberitahu guru 2. Melarang 3. Menabur Jabatan
murid masuk Bomba
atau pembantu makmal ke kawasan sulfur Panduan RPH
dengan segera. tumpahan. Contact
untuk menutupi Fire
Inform teacher Prohibit tumpahan Kad bertulis situasi
merkuri. department . dalam makmal
or lab assistant students from Use sulphur BBM Role Play
immediately. entering the spill to cover the spill of PAK 21 Peta i-THINK
area mercury.

4. Apakah perkara pertama yang perlu anda lakukan jika mata rakan anda terkena bahan kimia? Mengaplikasi EMK <ƌĞĂƟǀŝƟ ĚĂŶ
What is the first thing that should be done if your friend’s eye gets splashed by a chemical substance? TP 3 ŝŶŽǀĂƐŝ
i-THINK Peta alir
Bawa rakan anda untuk mencuci mata dengan kuat dengan air selama 15 – 20 minit. Nilai
Murni Bekerjasama
Bring your friend to vigorously wash the eye by running water onto it for 15 – 20 minutes.

7

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru memanggil seorang murid ke hadapan dan diberi satu kad yang meminta murid tersebut melakonkan beberapa situasi berkaitan
kemalangan di dalam makmal.
(a) Kemalangan tumpahan minyak
(b) Kemalangan tumpahan merkuri
(c) Kemalangan renjatan elektrik
(d) Kemalangan percikan asid atau alkali

2. Murid lain akan berbincang tentang langkah yang perlu diambil untuk mengurus kemalangan yang dilakonkan oleh murid tersebut.
3. Murid kemudian membina peta i-THINK yang sesuai untuk menyenaraikan langkah untuk menguruskan situasi kemalangan.
4. Setelah siap murid akan mempamerkan peta i-THINK di sudut hasil kerja murid di kelas.
5. Murid diminta menjawab soalan pada muka surat 7.

7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 1 Standard Kandungan 1.3 Pemadam Kebakaran Tarikh:

Buku Teks m.s 10 – 11 AKTIVITI 1.5 Jenis Alat Pemadam Kebakaran Masteri
Standard Kandungan (SK) Perbincangan
1.3 Pemadam Kebakaran Types of Fire Extinguishers

Standard Pembelajaran (SP) Jenis pemadam api Kegunaan TP 1 TP 2
1.3.1 Berkomunikasi Types of fire extinguishers Function
bahan pepejal
mengenai jenis Kelas A: Jenis air Memadam kebakaran yang melibatkan
pemadam kebakaran Class A: Water type such as wood, plastics, cloth
seperti kayu, plastik, kain dan kertas.

Warna label: Merah Fire extinguishers involving solid materials
Label colour: Red
and paper.

Standard Prestasi (SPI) Kelas B: Jenis buih Memadam kebakaran yang melibatkan bahan cecair dan
TP 1 Mengingat kembali Class B: Foam type

pengetahuan dan Warna label: Krim gas mudah terbakar seperti cat, minyak, gas asli, gas asetilena
kemahiran sains Label colour: Cream dan varnis.
mengenai langkah
keselamatan dalam Fire extinguishers involving liquids and
makmal
TP 2 Memahami langkah flammable gases such as paint, oil, natural gas, acetylene gas and varnish.
keselamatan dalam
makmal dan dapat Kelas C: Jenis karbon dioksida Memadam kebakaran yang berpunca dari arus elektrik
menjelaskan kefahaman Class C: Carbon dioxide type
tersebut seperti peralatan elektrik, papan transformer, gas dan wap.

Warna label: Hitam Fire extinguisher caused by electrical current such as electrical equipment,
Label colour: Black
transformer boards, gas and steam.

Kelas D: Jenis serbuk kering Memadam kebakaran yang melibatkan bahan logam
Class D: Dry powder type
Panduan RPH
dan bukan logam seperti natrium, magnesium, kalium,
BBM Kad imbas Warna label: Biru titanium dan kebakaran yang boleh dipadamkan oleh pemadam api
PAK 21 Mix and Match Label colour: Blue kelas A, B dan C.
Sains dan
EMK teknologi Fire extinguishers involving metal and
–
i-THINK non-metallic materials such as sodium, magnesium, potassium,
Nilai ^ŝƐƚĞŵĂƟŬ͕ LJĂŬŝŶ
Murni ĚĂŶ ďĞƌĞƟŬĂ titanium and fires that can be extinguished by classes A, B and C fire extinguishers.

2. Padankan alat pemadam kebakaran yang lain dengan penerangannya. TP 2
Match the other fire extinguishers with their explaination.

Pemadam kebakaran jenis ABC Tidak dapat digunakan untuk kebakaran berpunca daripada minyak
ABC type fire extinguisher Cannot be used for fires caused by oil.

Pasir Memadam api yang masih kecil
Sand Extinguishes a relatively small fire

Air Memadam hampir semua kebakaran
Water Extinguishes almost all fires

Selimut kebakaran Membalut mangsa untuk memadam api
Fire blanket Wrap the victim to extinguish the fire

8

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Murid menjalankan aktiviti Mix and Match.
2. Setiap murid diberi satu kad imbas yang mengandungi maklumat jenis pemadam api dan kegunaannya.
3. Murid diminta mencari kad imbas yang sepadan dengan kad imbas yang ada pada mereka. Contohnya, jika murid memegang kad

imbas bertulis ‘Pemadam api jenis air’, maka dia perlu mencari kad imbas yang bertulis ‘Merah’ dan ‘Memadam kebakaran yang
melibatkan bahan pepejal’.
4. Murid yang paling pantas mencari kad imbas yang sepadan akan diberi ganjaran.
5. Murid diminta menjawab soalan pada muka surat 8.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 8

AKTIVITI 1.6 Tarikh: Sains Tingkatan 4 Bab 1
Perbincangan
Kaedah Penggunaan Pemadam Kebakaran Masteri Buku Teks m.s 12
Standard Kandungan (SK)
Ways to Use a Fire Extinguisher 1.3 Pemadam Kebakaran

1. Susun semula langkah penggunaan alat pemadam api dengan menulis 1 hingga 5. TP 1 TP 2 Standard Pembelajaran (SP)
Rearrange the steps of using a fire extinguisher by writing 1 to 5. 1.3.2 Menerangkan kaedah

Langkah penggunaan alat pemadam api: penggunaan pemadam
Steps to use a fire extinguisher: kebakaran

3 Tekan tuil pada bahagian atas pemadam api itu. Standard Prestasi (SPI)
Squeeze the handle on the top of the extinguisher. TP 1 Mengingat kembali

1 Tarik pin keselamatan daripada pemadam api itu. pengetahuan dan
Remove the safety pin from the fire extinguisher. kemahiran sains
mengenai langkah
4 Sembur secara merata ke seluruh sumber kebakaran dengan menyapu ke kiri dan ke kanan. keselamatan dalam
Spray evenly on the entire fire source by sweeping left and right. makmal
TP 2 Memahami langkah
2 Halakan nozel ke pangkal api keselamatan dalam
Aim the nozzle of the fire extinguisher at the base of the fire makmal dan dapat
menjelaskan kefahaman
5 Pastikan kedudukan dari pangkal api lebih kurang 2 – 3 meter dan tidak melawan arah angin tersebut
Make sure your position from the fire is approximately 2 – 3 meters and does not oppose the wind direction.

2. Terangkan aktiviti yang ditunjukkan dalam gambar berikut: TP 2
Explain activities that showed in the following picture:

ቢባ

Tarik pin Halakan nozel ke pangkal api Panduan RPH
Remove the safety pin Aim the nozzle at the base of the fire
BBM <ůŝƉ ǀŝĚĞŽ
ቤ ብ PAK 21 Mendapatkan
maklumat dari
EMK ŵĞŶŽŶƚŽŶ ǀŝĚĞŽ
i-THINK Teknologi
Nilai maklumat dan
Murni komunikasi
Peta alir

^ŝƐƚĞŵĂƟŬ͕ LJĂŬŝŶ
ĚĂŶ ďĞƌĞƟŬĂ

Tekan tuil Layangkan nozel ke kiri dan kanan
Squeeze the handle Spray the nozzle left and right

9

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru menayangkan video berkaitan kaedah penggunaan pemadam kebakaran.
2. Murid mencatat isi-isi penting dalam buku catatan masing-masing.
3. Murid membina peta i-THINK yang sesuai untuk menerangkan kaedah penggunaan pemadam kebakaran.
4. Murid menjawab soalan pada muka surat 9.

9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 1 PROJEK 1.7 Tarikh:
STEM
Buku Teks m.s 14 Mencipta Alat Pemadam Kebakaran Ringkas STEM
Standard Kandungan (SK)
1.3 Pemadam Kebakaran Creating a Simple Fire Extinguisher

Standard Pembelajaran (SP) Pernyataan Masalah
1.3.4 Mencipta alat Problem statement:

pemadam kebakaran Dapur mempunyai pelbagai bahan mudah terbakar seperti tepung, gula,minyak dan sebagainya. Kewujudan
ringkas bahan api juga boleh menjadi punca kebakaran di rumah.
The kitchen has a variety of flammable substances such as flour, sugar, oil and so on. The existence of fuel can also be a source of fire at home.
Standard Prestasi (SPI)
Aspek yang perlu dipertimbangkan
TP 6 Mencipta dengan Aspects to be considered:
menggunakan
pengetahuan dan ‡ 3HQFDULDQ IDNWD ² 0HQJHQDO SDVWL IDNWD IDNWD \DQJ EHUNDLWDQ SHPDGDP NHEDNDUDQ ULQJNDV GDUL ,QWHUQHW
kemahiran sains Facts finding – Determine the facts related to fire extinguishers from the Internet.
mengenai langkah
keselamatan dalam ‡ .RQVHS SHPEHODMDUDQ \DQJ SHUOX WDKX ² &RQWRK .RQVHS RSHUDVL SHPDGDP NHEDNDUDQ
makmal dalam Learning important concepts – Example: Concept of the operation of fire extinguishers
konteks penyelesaian
masalah dan membuat ‡ 3HODQ WLQGDNDQ ² 6XPEHU EDKDQ \DQJ GLSHUOXNDQ GDQ SHQJLUDDQ NRV PHQJJXQDNDQ EDKDQ \DQJ EROHK
keputusan atau dalam didapati dalam rumah)
melaksanakan satu Action plan – Sources, materials required and calculation of material cost (using the materials available at home)
tugasan dalam situasi
ďĂŚĂƌƵ ƐĞĐĂƌĂ ŬƌĞĂƟĨ ‡ 3HQ\HOHVDLDQ ² /DNDUDQ DODW SHPDGDP DSL GDQ FLUL FLULQ\D
ĚĂŶ ŝŶŽǀĂƟĨ ĚĞŶŐĂŶ Solution – Sketch a fire extinguisher and its properties
mengambil kira nilai
social/ ekonomi/ ‡ 3HUVHPEDKDQ ² 0HPELQD DODW SHPDGDP NHEDNDUDQ GDQ PHPEXDW SHUVHPEDKDQ PHQHUDQJNDQ EDJDLPDQD UHND
budaya masyarakat bentuk alat itu menepati sasaran menggunakan Microsoft PowerPoint.
Presentation – Build a fire extinguisher and give a presentation on how the design attains its target using Microsoft PowerPoint.

Panduan RPH Contoh mencipta alat pemadam kebakaran ringkas
Example on how to create a simple fire extinguisher:
BBM Buku teks
PAK 21 Internet Bahan: 6HUEXN SHQDLN FXND ERWRO SLQ SHQXWXS NHUWDV WLVX DLU
EMK Projek Materials: Baking soda, vinegar, bottle, 1 pin, cap, tissue paper, water
i-THINK Sains dan
Nilai teknologi Langkah / Steps:
Murni –
1. ,VL VDWX SODVWLN ERWRO GHQJDQ FDZDQ FXND
^ŝƐƚĞŵĂƟŬ͕ LJĂŬŝŶ Fill the plastic bottle with 1/3 cups vinegar.
ĚĂŶ ďĞƌĞƟŬĂ
2. ,VL ERWRO LWX GHQJDQ DLU WHWDSL WLQJJDO LQFL FP UXDQJ NRVRQJ
Fill the bottle with water but leave 1.5 inches (6 cm) of empty space.

3. Ambil sekeping kertas tisu dan tambahkan 2 sudu serbuk penaik ke atasnya dan lipatnya menjadi satu beg
kecil.
Take a tissue paper and add 2 table spoons of baking soda on it and fold it into a small bag.

4. 7HEXN VDWX OXEDQJ NHFLO GHQJDQ EHUKDWL KDWL SDGD VDWX SHQXWXS GDQ OHWDNNDQ EHJ LWX PHODOXL SHQXWXS LWX
Drill a small hole carefully on a cap and put the bag through the cap.

5. Dengan menolak beg serbuk penaik ke dalam botol itu, satu tindak balas kimia akan berlaku antara serbuk
penaik dengan cuka, membebaskan karbon dioksida dan air.
By pushing the bag of baking soda into the bottle, a chemical reaction will occur between the baking soda and the vinegar, releasing
carbon dioxide and water.

10

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru mengarahkan murid duduk dalam kumpulan dan menjalankan aktiviti pada muka surat 10.
2. Guru memberi masa kepada murid selama 2 minggu untuk menyelesaikan tugasan.
3. Murid akan membentangkan hasil dapatan menggunakan Microsoft PowerPoint selepas 2 minggu bersama model alat pemadam

kebakaran ringkas yang dibina masing-masing.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 10

Sains Tingkatan 4 Bab 1

Tarikh:

Praktis SPM

Soalan Objektif Alat Fungsi Safety during an experiment is very
important. Arrange the correct steps of
Equipment Function dealing with an accident that happens
in the laboratory.
1. Berikut merupakan contoh alat A Kabinet Digunakan untuk
perlindungan diri yang digunakan I Buang dengan selamat.
ketika melakukan eksperimen di aliran menjalankan
dalam makmal. Discard the chemicals safely.
laminar eksperimen yang
These are examples of personal II Jadikan kawasan tumpahan
Laminar menggunakan sebagai kawasan larangan
protective equipment while conducting ÀRZ FDELQHW bahan yang
Make the area of spill as a
experiment in a lab. mudah meruap, restricted area.

terbakar dan III Segera melaporkan kepada guru
atau pembantu makmal
Alat Fungsi beracun.
Inform the teacher or lab assistant
Equipment Function Used in as soon as possible.

I Gogal Melindungi experiments IV Sekat tumpahan menggunakan
bahagian muka pasir
Goggle sahaja. involving chemicals
Block the spill using sand
Protects part of the that easily
face only. A I, II, III, IV
evaporated, burn
I, II, III, IV
and are poisonous.
B III, II, IV, I
II Sarung Melindungi B Pembilas Digunakan untuk
tangan tangan dari bahan mata membilas dan III, II, IV, I
kimia berbahaya. mencuci mata
Glove Eye wash yang terkena C III, IV, I, II
Protects hands bahan kimia.
from dangerous III, IV, I, II
chemical Used to wash eyes
substances. when affected by D IV, III, II, I
chemicals.
IV, III, II, I
III Kasut Melindungi kaki C Kebuk Mengelakkan
bertutup dari bahan kimia 5. Apakah kesan yang bahaya akibat
dan kaca. wasap diri dari daripada keracunan merkuri?
Covered
shoes Protects feet from Fume hood kontaminasi oleh What is the dangerous effects of
chemicals and mercury poisoning?
broken glass mikroorganisma.
A Memberi kesan kepada sistem
To prevent from saraf

microorganism Affects nervous system

IV Seluar Melindungi paha contamination. B Menyebabkan luka
panjang dan betis dari
percikan api D Penyiram Digunakan untuk Can cause wound
Trousers sahaja.
Kecemasan memadamkan C Menyebabkan kanser
Protects thighs and
calves from spark Safety kebakaran di Can cause cancer
RI ¿UH RQO\ shower dalam makmal.
D Menyebabkan mutasi
Used to extinguish
Can cause mutation
¿UHV LQ D ODERUDWRU\
6. Antara jenis alat kebakaran berikut,
Antara yang berikut, yang manakah 3. Antara yang berikut, yang manakah yang manakah digunakan untuk
merupakan padanan yang betul? merupakan bahan yang tidak boleh memadamkan kebakaran yang
dibuang ke dalam singki? berpunca dari peralatan elektrik,
Which one is correctly matched? gas dan wap?
Which of the following is the substance
A I dan II that cannot be discarded into a sink? :KLFK RI WKH IROORZLQJ ¿UH
extinguishers is used to extinguish
I and II A Acid nitric ¿UHV FDXVHG E\ HOHFWULFDO DSSOLDQFHV
gas and vapour?
B II dan III Nitric Acid
A Air
II and III B Natrium klorida
Water
C I dan IV Sodium chloride
B Buih
I and IV C Naftalena
Foam
D II dan IV Naphtelene
C Karbon dioksida
II and IV D Sisa pepejal
Carbon dioxide
2. Antara yang berikut, yang manakah Solid waste
pandanan yang betul bagi peralatan D Selimut kebakaran
perlindungan diri dan fungsinya? 4. Keselamatan di dalam makmal
adalah sangat penting. Susunkan Fire blanket
Which of the following is correct about urutan yang betul mengenai
langkah yang perlu diambil ketika
the personal protective equipment and berhadapan dengan kemalangan di
dalam makmal.
their function?

11 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 1 P Tanggalkan pin keselamatan. 9. Antara yang berikut, yang
manakah aspek yang penting
7. Dalam satu kes kebakaran kecil, 3XOO RII WKH VDIHW\ SLQ bagi memastikan alat pemadam
terdapat kebakaran yang melibatkan kebakaran sentiasa berfungsi?
minyak masak, peralatan elektrik Q Tekan pemicit atas alat
dan gas LPG yang digunakan untuk pemadam api. :KLFK RI WKH IROORZLQJ LV DQ LPSRUWDQW
memasak. Antara pilihan jawapan DVSHFW WR HQVXUH D ¿UH H[WLQJXLVKHU
yang berikut, yang mana satukah 3XVK WKH KDQGOH RI WKH ¿UH ZRUNV ZHOO"
alat pemadam kebakaran yang H[WLQJXLVKHU
paling sesuai digunakan. A Jenis pemadam kebakaran dan
R Halakan muncung alat
,Q D VPDOO ¿UH LQFLGHQW WKHUH LV D ¿UH pemadam api ke pangkal punca tarikh luput.
WKDW LQYROYH FRRNLQJ RLO HOHFWULFDO kebakaran.
DSSOLDQFHV DQG /3* JDV WKDW LV XVHG 7\SH RI ¿UH H[WLQJXLVKHU DQG
IRU FRRNLQJ :KLFK RI WKH IROORZLQJ ¿UH $LP WKH QR]]OH WRZDUGV WKH H[SLU\ GDWH
H[WLQJXLVKHUV LV VXLWDEOH WR H[WLQJXLVK VRXUFH RI WKH ¿UH
WKH ¿UH" B Bilangan alat pemadam
S Ratakan ke seluruh sumber api
A Serbuk kering dengan menggerakkan dari sisi kebakaran dan lokasi.
ke sisi.
'U\ 3RZGHU 1XPEHU RI ¿UH H[WLQJXLVKHUV DQG
6SUD\ HYHQO\ RQ WKH VRXUFH RI ¿UH ORFDWLRQ
B Buih E\ PRYLQJ LW VLGHZD\V
C Peta laluan kecemasan dan
)RDP A P, Q, R dan S
tarikh luput.
C Air 3 4 5 DQG 6
)LUH VDIHW\ PDS DQG H[SLU\ GDWH
:DWHU B P, R, Q dan S
D Bilangan alat pemadam
D Pasir 3 5 4 DQG 6
kebakaran dan jenis Pemadam
6DQG C P, R, S dan Q
kebakaran.
8. Berikan susunan kaedah 3 5 6 DQG 4
menggunakan pemadam kebakaran 1XPEHU RI ¿UH H[WLQJXLVKHUV DQG
yang betul. D R, Q, P dan S W\SH RI ¿UH H[WLQJXLVKHU

*LYH WKH FRUUHFW VHTXHQFH RI XVLQJ D 5 4 3 DQG 6
¿UH H[WLQJXLVKHU

Soalan Struktur (c) Apakah yang akan berlaku sekiranya pin keselamatan
tidak ditarik?
Bahagian A / Section A
:KDW ZLOO KDSSHQ LI WKH VDIHW\ SLQ LV QRW SXOOHG"
1. Rajah 1 menunjukkan alat pemadam kebakaran.
Pemadam kebakaran tidak dapat berfungsi .
'LDJUDP VKRZV D ¿UH H[WLQJXLVKHU
)LUH H[WLQJXLVKHU FDQQRW IXQFWLRQ
P: Hos
Hose [1 markah / PDUN]

R: Silinder Bahagian B / Section B
Cylinder
2. Rajah 2 menunjukkan peralatan perlindungan diri di
dalam makmal.

'LDJUDP VKRZV SHUVRQDO SURWHFWLYH HTXLSPHQW LQ WKH
ODERUDWRU\

Q: Muncung
Nozzle

Rajah 1 / Diagram 1

(a) Namakan bahagian P, Q dan R dalam kotak yang
disediakan pada Rajah 1 dengan menggunakan
perkataan berikut.

1DPH SDUWV 3 4 DQG 5 LQ WKH ER[ SURYLGHG LQ 'LDJUDP
XVLQJ WKH IROORZLQJ ZRUGV

Silinder Hos Muncung Pin keselamatan

&\OLQGHU +RVH 1R]]OH 6DIHW\ SLQ

[3 markah / PDUNV] P Q R
(b) Nyatakan satu fungsi muncung. Kabinet aliran Penyiram
kecemasan Kebuk wasap
6WDWH RQH IXQFWLRQ RI QR]]OH laminar
6DIHW\ VKRZHU )XPH FKDPEHU
Digunakan untuk menghalakan pemadam api ke arah /DPLQDU ÀRZ FDELQHW
punca api.
Rajah 2 / Diagram 2
8VHG WR DLP WKH ¿UH H[WLQJXLVKHU DW WKH EDVH RI WKH ¿UH

[1 markah / PDUN]

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 12

(a) Namakan P, Q dan R. Sains Tingkatan 4 Bab 1

Name P, Q and R. (b) Sebuah makmal di SMK Chengal Lompang telah
berlaku tumpahan merkuri akibat termometer yang
[3 markah / 3 marks] terpecah. Tumpahan merkuri ini disebabkan oleh
kecuaian murid menjatuhkan termometer tersebut
(b) Padankan peralatan perlindungan diri tersebut dan ketika eksperimen.
fungsinya.
,Q D ODE LQ 60. &HQJDO /RPSDQJ WKHUH LV D PHUFXU\
Match the following personal protective equipment with spill due to the breaking of a thermometer. The mercury
their function. spill happened because of the carelessness of a student
dropping a thermometer during an experiment.
Peralatan Fungsi
Huraikan cara yang betul untuk mengatasi masalah
Apparatus Function ini. Penerangan anda hendaklah mengandungi aspek-
aspek berikut.
P Digunakan untuk mengelakkan
kontaminasi. Describe the correct ways to overcome this problem.
Q Your explanation should include the following aspects.
Used to avoid contamination.
R (i) Kenal pasti masalah
Digunakan untuk menjalankan
eksperimen yang menggunakan bahan Identify the problem
yang mudah meruap.
(ii) Penjelasan masalah
Used for experiments using substances
that easily evaporate. Explanation of the problem

Digunakan untuk membersih pakaian (iii) Terangkan empat langkah untuk mengatasinya.
yang terkena bahan kimia.
Explain four steps to solve the problem.
Used to clean clothes affected by
chemical substances. [10 markah / 10 marks]

[3 markah / 3 marks]

Bahagian C / Section C

3. (a) Terdapat empat jenis pemadam kebakaran yang
digunakan untuk mengawal dan memadamkan
kebakaran. Senaraikan dua jenis alat pemadam
kebakaran dan kegunaannya.

7KHUH DUH IRXU W\SHV RI ¿UH H[WLQJXLVKHUV XVHG WR FRQWURO
DQG H[WLQJXLVK ¿UH /LVW WZR W\SHV RI ¿UH H[WLQJXLVKHU DQG
their use.

? Praktis SPM &
Cabaran KBAT
Jawapan

13 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

BAB 2 BAB Bantuan Kecemasan
Emergency Help
Buku Teks m.s 18 – 31 2

Standard Kandungan (SK) PETA Konsep
2.1 Resusitasi

Kardiopulmonari
(Cardiopulmonary
ƌĞƐƵƐĐŝƚĂƟŽŶ, CPR)
2.2 Heimlich Manoeuvre

BANTUAN KECEMASAN

EMERGENCY HELP

Resusitasi Kardiopulmonari Heimlich Manoeuvre

(Cardiopulmonary Resuscitation, CPR) Heimlich Manoeuvre

'HÀQLVL .HSHQWLQJDQ 'HÀQLVL .HSHQWLQJDQ
'HÀQLWLRQ ,PSRUWDQFH 'HÀQLWLRQ ,PSRUWDQFH

6LWXDVL \DQJ PHPHUOXNDQ &35 6LWXDVL \DQJ PHPHUOXNDQ NDHGDK +HLPOLFK 0DQRHXYUH
6LWXDWLRQV WKDW QHHG &35 6LWXDWLRQV WKDW QHHG +HLPOLFK 0DQRHXYUH PHWKRG

‡ 7LGDN EHUQDIDV ‡ 0HPHJDQJ OHKHU GHQJDQ NHGXD GXD WDQJDQ
1RW EUHDWKLQJ +ROGLQJ QHFN ZLWK ERWK KDQGV

‡ 7LDGD GHJXSDQ MDQWXQJ ‡ 7LGDN EROHK EHUFDNDS DWDX EDWXN
DWDX QDGL &DQQRW WDON RU FRXJK
1R KHDUWEHDW RU SXOVH
‡ .XOLW ELELU GDQ NXNX NHOLKDWDQ NHELUXDQ GDQ NHKLWDPDQ
‡ 7LGDN PHPEHUL UHVSRQV DWDX 6NLQ OLSV DQG QDLOV WXUQ EOXH RU EODFN
WLQGDN EDODV
8QUHVSRQVLYH RU QR UHDFWLRQ ‡ 6XNDU EHUQDIDV
8QDEOH WR EUHDWKH

0DVDODK \DQJ GLVHEDENDQ ROHK VLWXDVL GL DWDV
3UREOHPV WKDW FDXVH E\ WKH DERYH VLWXDWLRQ

‡ 6HUDQJDQ MDQWXQJ
+HDUW DWWDFN

‡ 5HQMDWDQ HOHNWULN
(OHFWULF VKRFN

‡ /HPDV
'URZQLQJ

‡ 3DQDKDQ SHWLU
/LJKWQLQJ VWULNH

Apakah yang anda perlu lakukan jika
menghadapi situasi rakan anda tidak sedarkan
diri akibat lemas sebelum dibawa ke hospital?
What should you do if you are facing a situation of your
friend who is unconscious after drowning before he/she is
sent to the hospital?

Cadangan Aktiviti PdPc
Guru meminta murid membaca dan memahami peta konsep yang terdapat di halaman ini.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 14

Tarikh: 6DLQV Tingkatan 4 Bab 2

Standard Kandungan 2.1 Resusitasi Kardiopulmonari (Cardiopulmonary Resuscitation, CPR) Buku Teks m.s 20 – 21
Standard Kandungan (SK)
AKTIVITI 2.1 Resusitasi Kardiopulmonari 2.1 Resusitasi
Perbincangan
Cardiopulmonary Resuscitation Masteri Kardiopulmonari
(Cardiopulmonary
1. Lengkapkan rajah berikut untuk menerangkan resusitasi kardiopulmonari (CPR). TP 1 ƌĞƐƵƐĐŝƚĂƟŽŶ, CPR)
Complete the following diagram to describe cardiopulmonary resuscitation (CPR).
Standard Pembelajaran (SP)
Resusitasi 'HÀQLVL Bantuan kecemasan yang menggabungkan 2.1.1 menyatakan apakah itu
Kardiopulmonari Definition teknik tekanan pada bahagian dada dan
CPR dan situasi yang
(CPR) Tujuan hembusan udara. memerlukan CPR
Cardiopulmonary Aim Emergency aid that combines the techniques of chest
compression and artificial air ventilation. Standard Prestasi (SPI)
Resuscitation (CPR) TP 1 Mengingat kembali
Mengembalikan peredaran darah dan
in pengetahuan dan
pernafasan seseorang. kemahiran sains
Restore blood circulation and breathing mengenai bantuan
a person. kecemasan, teknik dan
prosedur
2. Lengkapkan rajah berikut untuk menerangkan situasi yang memerlukan resusitasi kardiopulmonari (CPR). TP 2 Memahami bantuan
kecemasan, teknik dan
Complete the following diagram to describe the situations that require cardiopulmonary resuscitation (CPR). TP 2 prosedur dan dapat
menjelaskan kefahaman
Situasi tersebut
Situation

Serangan jantung Renjatan elektrik Lemas Panahan petir
Heart attack Electric shock Drownage Lightning strike

boleh menyebabkan seseorang itu Panduan RPH
can cause an individual to

‡ %HUKHQWL bernafas Projektor dengan
paparan gambar
Stop breathing BBM atau klip video
tentang bantuan
‡ 7LGDN PHPEHULNDQ UHVSRQ NHSDGD rangsangan PAK 21 kecemasan CPR
EMK Round Table
Not respond toward stimulus i-THINK Bahasa
Nilai murni
‡ 7LDGD GHJXSDQ MDQWXQJ DWDX nadi Nilai Peta Bulatan
Murni Mengamalkan
Have no hearthbeat or pulse gaya hidup
yang sihat dan
CPR diperlukan sederhana
CPR is required ĂŝŬ ŚĂƟ͕ ŬĂƐŝŚ
sayang dan ikram
15

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru menayangkan klip video atau paparan gambar tentang bantuan kecemasan CPR.
2. Guru membahagikan murid kepada kumpulan-kumpulan. Setiap kumpulan diberikan lembaran kerja yang bersaiz A3.
3. Pada lembaran kerja, murid menghasilkan peta bulatan (i-Think) yang menerangkan bantuan kecemasan CPR.
4. Secara bergilir-gilir, setiap anggota dalam kumpulan hendaklah menyumbangkan idea secara aktif.
5. Berdasarkan hasil dapatan, murid diminta melengkapkan carta dalam soalan 1 dan 2.

15 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

6DLQV Tingkatan 4 Bab 2

Buku Teks m.s 22 – 24 3. Isikan tempat kosong untuk melengkapkan kaedah CPR yang ditunjukkan dalam carta berikut.

Standard Kandungan (SK) Fill in the blanks to complete the CPR method shown in the following chart. TP 1 TP 2
2.1 Resusitasi
Buka saluran pernafasan
Kardiopulmonari
(Cardiopulmonary Periksa tindak balas mangsa Open the airway
ƌĞƐƵƐĐŝƚĂƟŽŶ͕ WZͿ
Examine the victim’s response ቢ Baringkan mangsa dengan kedudukan dada
Standard Pembelajaran (SP) menghala ke atas.
2.1.2 Mendemonstrasi ቢ Pastikan keadaan sekeliling selamat.

kaedah CPR Make sure the surrounding is safe. Lay the victim with his chest facing upward.
2.1.3 Menerangkan ባ Dongakkan kepala mangsa dan angkat dagunya
ባ Periksa keadaan dan tindak
ŬĞƉĞŶƟŶŐĂŶ WZ supaya saluran pernafasan terbuka.
balas mangsa.

Check the condition and Tilt the head of the victim and lift his chin to allow the opening of

reaction of the victim. the airway .

ቤ Hubungi talian kecemasan 999 ቤ Periksa sama ada mangsa bernafas atau
dan minta tolong jika tiada
tidak dengan mendengar bunyi hembusan daripada

tindak balas daripada mangsa mulut atau hidung mangsa sambil memerhatikan

Call the 999 hotline and ask for help if no pergerakan dada mangsa. breathing

response is by the victim. Check whether the victim is or not by

listening to the exhalation sound through his mouth or nose

while watching the movement of the victim’s chest.

Standard Prestasi (SPI) Tekanan dada
TP1 Mengingat kembali
Compression of chest
pengetahuan dan
kemahiran sains ቢ Letakkan sebelah tapak tangan di tengah dada
mengenai bantuan
kecemasan, teknik dan mangsa. Tekup tapak tangan tadi dengan sebelah lagi tapak
prosedur
TP2 Memahami bantuan tangan dan kekalkan kedua-dua tangan dalam keadaan lurus dan
kecemasan, teknik dan
prosedur dan dapat selang-selikan jari. Bantuan pernafasan
menjelaskan kefahaman Breathing aid
tersebut Place the heel of your hand on the center of the chest. Cover the
Picit hidung mangsa dan
first hand with the heel of another hand and keep you arms straight and interlock
hembuskan udara
the fingers. selama 1 saat setiap
ባ Condongkan badan ke depan sedikit dengan bahu berada tegak hembusan ke dalam
mulutnya.
dengan dada mangsa dan tekan kira-kira 5 hingga 6 cm Pinch the nostrils and
ke bawah.
blow air for 1
Lean forward with your shoulders straight above the vicim’s chest and second for each blow into his
mouth.
Panduan RPH press down on the chest about 5 to 6 cm.

Buku Teks ቤ Lepaskan tekanan tetapi kekalkan kedudukan tangan
Patung khas untuk
BBM ůĂƟŚĂŶ WZ pada dada mangsa. Dada mangsa dibiarkan mengembang kembali
Role Play
PAK 21 Keselamatan jalan sebelum ditekan semula.
EMK raya Release
i-THINK Peta alir the pressure, but keep your hands on the victim’s chest. The
Nilai Percaya dan kasih
Murni kepada tuhan chest of the victim is allowed to expand before compressing again.
Bekerjasama ብ Lakukan tekanan dada pada kadar 100 – 120 tekanan per minit.

Do the chest compression with a rate of 100 – 120 compressions per minute.

ቢ Ulang tekanan dada sebanyak 30 kali diikuti dengan 2 kali hembusan mulut ke mulut sehingga

ambulan tiba atau sehingga mangsa sedar.

Repeat the chest compression for 30 times followed by 2 times mouth to mouth blow while waiting for the arrival of

ambulance or until the victim is conscious.

ባ Ubah kedudukan badan mangsa dalam keadaan mengiring jika mangsa bernafas tetapi belum

sedar.

Change the victim’s body position into a leaning position if the victim is breathing but still unconscious.

16

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan.
2. Guru membantu murid untuk menentukan tempat, masa dan senario. Rujuk kepada contoh berikut:

Tempat: Tepi jalan raya
Senario: Seorang penunggang motosikal terbaring di tepi jalan. Dia berada dalam keadaan koma setelah ditimpa kemalangan kecil.
Watak 1: Paramedik dalam perjalanan ke lokasi kemalangan dan sedang bercakap dengan Watak 3 melalui telefon
Watak 2: Seorang yang cuba memberikan bantuan kepada mangsa
Watak 3: Seorang yang sedang menghubungi paramedik melalui telefon.
Watak 4: Mangsa (digantikan dengan patung)
3. Setiap kumpulan diberikan 15 minit untuk melakukan sumbang saran dan menyediakan skrip dialog.
4. Semua kumpulan diberikan peluang untuk membuat persembahan.
5. Murid diminta menjawab soalan 3.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 16

Standard Kandungan 2.2 Heimlich Manoeuvre Tarikh: 6DLQV Tingkatan 4 Bab 2

AKTIVITI 2.2 Heimlich Manoeuvre Masteri Buku Teks m.s 25 – 28
Perbincangan Standard Kandungan (SK)
Heimlich Manoeuvre 2.2 Heimlich Manoeuvre

1. Lengkapkan pernyataan di bawah untuk menerangkan Heimlich Manoeuvre. TP 1 Standard Pembelajaran (SP)
Complete the statements below to describe the Heimlich Manoeuvre. 2.2.1 Menerangkan Heimlich

(a) Heimlich Manoeuvre ialah bantuan kecemasan yang dilakukan untuk menyelamatkan seseorang individu Manoeuvre dan
ŬĞƉĞŶƟŶŐĂŶŶLJĂ͘
yang tercekik . 2.2.2 Membuat demonstrasi
Heimlich Manoeuvre
The Heimlich Manoeuvre is an emergency help that is carried out to save an individual who is choking .

(b) Tercekik terjadi apabila saluran pernafasan tersekat disebabkan bendasing atau makanan.

Choking happens when the respiratory tract is blocked due to a foreign object or food.

2. Tandakan ( ) pada situasi yang memerlukan Heimlich Manoeuvre. TP 2 Standard Prestasi (SPI)
Tick ( ) the situations that require the Heimlich Manoeuvre. TP 1 Mengingat kembali
(a) Memegang leher dengan kedua-dua tangan
Holding the neck with both hands pengetahuan dan
kemahiran sains
(b) Tiada denyutan atau nadi mengenai bantuan
No heartbeat or pulse kecemasan, teknik dan
prosedur
(c) Sukar bernafas TP 2 Memahami bantuan
Hard to breathe kecemasan, teknik dan
prosedur dan dapat
(d) Tidak boleh bercakap atau batuk menjelaskan kefahaman
Cannot speak or cough tersebut

3. Labelkan jadual di bawah untuk menunjukkan langkah-langkah yang terlibat dalam Heimlich Manoeuvre.

Label the table below to show the steps involved in the Heimlich Manoeuvre. TP 2

PQR S

Panduan RPH

P Berdiri di belakang mangsa. Bongkokkan badan mangsa sedikit ke hadapan. Buku teks
Stand behind the victim. Slightly bend the victim forward. Kad imbas yang
menunjukkan
S Tekan dan sentak abdomen ke atas dengan kuat dan cepat. BBM 4 langkah
Press and thrust the abdomen upward powerfully and quickly. ƉĞŶƟŶŐ ĚĂůĂŵ
PAK21 melaksanakan
Q Kelilingkan tangan anda dari belakang mangsa. EMK Heimlich
Wrap your arms around the waist of the victim. i-THINK Manoeuvre
Round Table
Genggamkan satu tangan pada kedudukan di antara pusat dan sangkar rusuk mangsa. Nilai Bahasa
Murni Peta alir
R Letakkan satu lagi tangan di atas tangan yang digenggam. Percaya dan kasih
Make a fist with one hand in between the navel and the ribs of the victim. kepada tuhan
Menyedari
Place another hand on the fist. bahawa sains
merupakan salah
17 satu cara untuk
memahami alam

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Murid dibahagikan kepada kumpulan-kumpulan.
2. Setiap kumpulan diberikan kad imbas yang menunjukkan 4 langkah penting dalam melaksanakan Heimlich Manoeuvre.
3. Secara bergilir-gilir, murid hendaklah menyusun kad imbas itu mengikut urutan yang betul dalam bentuk carta alir.
4. Hasil dapatan dikongsi dan dibincangkan dengan kumpulan-kumpulan lain.
5. Berdasarkan hasil dapatan dan perbincangan, murid diminta melengkapkan soalan di muka surat 17.

17 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

6DLQV Tingkatan 4 Bab 2

Tarikh:

Praktis SPM

Soalan Objektif %DQWXDQ NHFHPDVDQ \DQJ PDQDNDK Oxygenated air is supplied
patut diberikan? throughout the victim’s body by
1. Antara yang berikut, yang manakah blowing air into the lungs.
PHUXSDNDQ GHÀQLVL UHVXVLWDVL Which emergency help should be
kardiopulmonari (CPR)? given? B Perdarahan boleh dihentikan
dengan mengenakan tekanan
:KLFK RI WKH IROORZLQJ LV WKH GH¿QLWLRQ A Pembalut tangan SDGD OXND
of cardiopulmonary resuscitation
(CPR)? Hand Bandage Bleeding can be stopped by
exerting pressure on the wound.
A %DQWXDQ NHFHPDVDQ \DQJ B 5HVXVLWDVL NDUGLRSXOPRQDUL
menggabungkan teknik tekanan (CPR) C Peredaran darah dipulihkan
pada bahagian dada dan dengan mengepam darah
KHPEXVDQ XGDUD Cardiopulmonary resuscitation PHODOXL MDQWXQJ
(CPR)
Emergency help that combines Blood circulation is restored by
the techniques of chest C Heimlich Manoeuvre pumping blood through the heart.
compression and blowing air.
Heimlich Manoeuvre D 6DOXUDQ SHUQDIDVDQQ\D WHUEXND
B Kaedah yang mengembalikan XQWXN PHPEHQDUNDQ PDQJVD
SHUHGDUDQ GDUDK GDQ SHUQDIDVDQ D 3HQVWHULODQ EHUQDIDV VHFDUD VHPXOD MDGL
VHVHRUDQJ
Sterilisation The airway of the victim is
Method that restores blood opened to allow the victim to
circulation and breathing of the 4. %HULNXW PHQXQMXNNDQ SURVHGXU breath naturally.
victim. \DQJ WHUOLEDW GDODP UHVXVLWDVL
NDUGLRSXOPRQDUL &35 6. Yang manakah di bawah merupakan
C 8GDUD EHURNVLJHQ GLEHNDONDQ penerangan yang betul mengenai
NH VHOXUXK WXEXK PDQJVD The following shows the procedures Heimlich Manoeuvre?
PHODOXL KHPEXVDQ XGDUD NH
GDODP SHSDUX that are involved in cardiopulmonary Which one below is the correct
description about the Heimlich
Oxygenated air is supplied resuscitation (CPR). Manoeuvre?
throughout the victim’s body by
blowing air into the lungs. S 3HULNVD WLQGDN EDODV A %DQWXDQ NHFHPDVDQ \DQJ
menggabungkan teknik tekanan
D Tekanan yang cepat dan kuat Check the reaction pada bahagian dada dan
dikenakan pada abdomen KHPEXVDQ XGDUD
PDQJVD XQWXN PHQJHOXDUNDQ T %DQWXDQ SHUQDIDVDQ
REMHN \DQJ WHUVHNDW SDGD Emergency aid that combines the
VDOXUDQ SHUQDIDVDQQ\D Breathing aid techniques of chest compression
DQG DUWL¿FLDO DLU YHQWLODWLRQ
A sudden and strong pressure is U Tekanan dada
applied on a victim’s abdomen to B Tekanan yang cepat dan kuat
dislodge an obstruction from his Chest compression dikenakan pada abdomen
airway. VHVHRUDQJ XQWXN PHQJHOXDUNDQ
V %XND VDOXUDQ SHUQDIDVDQ REMHN \DQJ WHUVHNDW SDGD
2. $QWDUD VLWXDVL EHULNXW \DQJ VDOXUDQ SHUQDIDVDQQ\D
PDQDNDK PHPHUOXNDQ UHVXVLWDVL Open the airway
kardiopulmonari (CPR) dijalankan? A fast and strong pressure is
Antara yang berikut, yang manakah applied on a person’s abdomen
Which of the following situations PHQXQMXNNDQ VXVXQDQ SURVHGXU to dislodge an obstruction from
requires cardiopulmonary resuscitation yang betul? his airway.
(CPR) to be performed?
Which of the following shows C Mengembalikan peredaran
A Berdarah GDUDK GDQ SHUQDIDVDQ
the correct arrangement of the VHVHRUDQJ
Bleeding
procedures? Restore a person’s blood
B Muntah circulation and breathing.
A TĺSĺVĺU
Vomitting D 8GDUD EHURNVLJHQ GLEHNDONDQ
7ĺ6ĺ9ĺ8 NH VHOXUXK WXEXK PDQJVD
C Serangan jantung PHODOXL KHPEXVDQ XGDUD NH
B UĺTĺVĺS GDODP SHSDUX
Heart attack
8ĺ7ĺ9ĺ6 Oxygenated air is supplied
D Demam throughout the victim’s body by
C SĺVĺUĺT blowing air into the lungs.
High fever
6ĺ9ĺ8ĺ7 7. Apakah kepentingan melakukan
3. 6HVHRUDQJ LWX PHQXQMXNNDQ WDQGD Heimlich Manoeuvre?
tanda berikut: D VĺUĺSĺT
What is the importance of performing
A person is showing the following signs: 9ĺ8ĺ6ĺ7 the Heimlich Manoeuvre?

‡ %HUKHQWL EHUQDIDV 5. 5DMDK PHQXQMXNNDQ VHEXDK A Mengembalikan peredaran
SURVHGXU GDODP UHVXVLWDVL GDUDK
Stop breathing NDUGLRSXOPRQDUL &35
Restore blood circulation.
‡ 7LGDN PHPEHULNDQ UHVSRQ Diagram 1 shows a procedure in
WHUKDGDS UDQJVDQJDQ B 0HQJKDVLONDQ SHUHGDUDQ XGDUD
cardiopulmonary resuscitation (CPR). EXDWDQ
Does not respond towards stimulus
Rajah 1 / Diagram 1 &UHDWHV DQ DUWL¿FLDO DLU YHQWLODWLRQ
‡ 7LDGD GHJXSDQ MDQWXQJ DWDX QDGL
$SDNDK NRQVHS VDLQV GDQ IXQJVL
No heartbeat or pulse SURVHGXU WHUVHEXW"

:KDW LV WKH VFLHQWL¿F FRQFHSW DQG
function of the procedure?

A 8GDUD EHURNVLJHQ GLEHNDONDQ
NH VHOXUXK WXEXK PDQJVD
PHODOXL KHPEXVDQ XGDUD NH
GDODP SHSDUX

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 18

C Udara beroksigen dibekalkan Bantuan kecemasan yang manakah 6DLQV Tingkatan 4 Bab 2
ke seluruh tubuh. harus dilakukan?
9. Apakah akibat sekiranya kita tidak
Oxygenated air is supplied Which emergency help should be berjaya mengeluarkan objek yang
throughout the body. provided? menghalang pernafasan seseorang?

D Membantu menyingkirkan A Pembalutan tangan What is the consequence if we fail to
objek yang tersekat pada dislodge an object that obstructs a
saluran udaranya. Hand Bandage person’s breathing.

To help expel a trapped object B Resusitasi kardiopulmonari A Oksigen yang diambil tidak
from the airway. mencapai sel sasaran
Cardiopulmonary resuscitation
8. Rajah 2 menunjukkan seorang (CPR) Oxygen inhaled is not able to
mangsa yang tercekit dalam sebuah reach the targeted cells
restoran. C Heimlich Manoeuvre
B Kerosakan otak atau membawa
Diagram 2 below shows a choking Heimlich Manoeuvre maut
victim in restaurant.
D Pensterilan Brain damage or fatal

Sterilisation C Kerosakan pendengaran

Hearing damage

D Perdarahan dalaman

Internal bleeding

Rajah 2 / Diagram 2 (ii) Satu metronome digunakan untuk membantu
latihan berkenaan. Pemboleh ubah yang
Soalan Struktur manakah dipantau dengan
menggunakan metronom
Bahagian A / Section A tersebut?
1. Rajah 1 menunjukkan prosedur dalam CPR dilaksanakan
pada sebuah patung. A metronome is used in order
to assist the training. Which
Diagram 1 shows the CPR procedure is being conducted on variable is monitored by using
a mannequin.
the metronome?

Kadar masa tekanan

Timing rate of compression

[1 markah / 1 mark]

Rajah 1 / Diagram 1 (d) Rajah 2 menunjukkan kadar hidup bagi pesakit
yang menerima CPR di luar hospital. Kadar hidup
(a) Apakah nama prosedur yang ditunjukkan dalam purata bagi pesakit yang mempunyai satu masalah
rajah di atas? kesihatan yang besar adalah kira-kira 100%.

What is the name of the procedure that is demonstrated Diagram 2 shows the survival rate of patients who
in diagram above?
received CPR outside the hospital. The average survival

rate of patients with one major health condition is about

100%.

Tekanan dada Kadar hidup bagi pesakit yang menerima CPR
di luar hospital
Survival rate of patients who received CPR outside
the hospital

Chest compression 0% 25% 50% 75% 100%

[1 markah / 1 mark] 3 masalah kesihatan besar
3 major health conditions
(b) (i) Tandakan ( ) pemboleh ubah yang merupakan
aspek penting dalam CPR.
2 masalah kesihatan besar
Tick ( ) the variables that are the key aspects of 2 major health conditions

performing CPR. 1 masalah kesihatan besar
1 major health condition

i Kelajuan dan kedalaman tekanan Rajah 2 / Diagram 2

Speed and depth of the compression Berdasarkan kajian tersebut, jangkakan kadar hidup
seseorang yang tidak mempunyai sebarang masalah
ii Kadar pengudaraan kesihatan yang besar.

Ratio of ventilation %DVHG RQ WKH ¿QGLQJV SUHGLFW WKH VXUYLYDO UDWH RI D
person with no major health conditions.
Iii Kadar masa tekanan
100%
Timing rate of compression

[2 markah / 2 marks]

[1 markah / 1 mark]

19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

6DLQV Tingkatan 4 Bab 2 Bahagian C / Section C

Bahagian B / Section B 3. (a) Rajah 4 menunjukkan dua situasi berlainan yang
memerlukan bantuan kecemasan.
2. (a) Berikan maksud resusitasi kardiopulmonari
(CPR). Diagram 4 shows two different situations that require
emergency help.
Give the meaning of cardiopulmonary resuscitation
(CPR). Lemas Tercekik

Bantuan kecemasan yang menggabungkan teknik Drownage Choked

tekanan pada bahagian dada dan hembusan udara.

Emergency help that combines the techniques of chest

FRPSUHVVLRQ DQG DUWL¿FLDO DLU YHQWLODWLRQ

[1 markah / 1 mark]

(b) Nyatakan tiga situasi di mana resusitasi Rajah 4 / Diagram 4
kardiopulmonari (CPR) diperlukan.
(i) Cadangkan satu kaedah yang memerlukan
State three situations when cardiopulmonary resuscitation
bantuan kecemasan bagi setiap situasi.
(CPR) is required.
Suggest a method of emergency help for each

i. Berhenti bernafas situation. [2 markah / 2 marks]

Stop breathing (ii) Nyatakan akibat bagi setiap situasi sekiranya

ii. Tidak memberikan respon kepada rangsangan bantuan kecemasan itu tidak berupaya

menyelesaikan masalah berkenaan.

Does not respond toward stimulus State the consequence of each situation if the
emergency help cannot afford to solve the
iii. Tiada degupan jantung atau nadi
problem. [2 markah / 2 marks]

No heartbeat or pulse (b) Seorang paramedik cuba untuk menyelamatkan
seorang pesakit yang menunjukkan kesan tercekik.
[3 markah / 3 marks] Tiga jenis prosedur ditunjukkan di bawah:

(c) Rajah 3 menunjukkan A paramedic is trying to rescue a patient who is showing
satu prosedur yang signs of choking. Three types of procedures are shown
dijalankan dalam resusitasi below:
kardiopulmonari (CPR).

Diagram 3 shows one of the

procedures conducted in

cardiopulmonary resuscitation

(CPR).

Jika mangsa tidak PQR
menunjukkan sebarang tanda
pernafasan, apakah yang
harus dilakukan seterusnya?

(Masukkan langkah-langkah Cadangkan prosedur yang manakah paling sesuai
dalam jawapan anda). untuk pesakit tersebut. Jawapan anda haruslah
berdasarkan aspek-aspek berikut:
If the victim doesn’t show any Rajah 3 / Diagram 3
Suggest which procedure is the most suitable for the
sign of breathing, what should patient. Your answer should be based on the following
aspects:
be administrated next? (Include the steps in your

answer).

1. Bantuan pernafasan dilakukan.

Breathing aid is performed. (i) Tujuan pemilihan

Aim of choice

2. Picit hidung mangsa dan hembuskan udara ke [1 markah / 1 mark]

dalam mulutnya sehingga ternampak bahagian (ii) Penerangan tentang kepentingan setiap jenis
prosedur.
dada mangsa dinaikkan.
Explanation of the importance of each type of
Pinch the nostrils and blow air into his mouth until
you see his chest rise. procedure.

[3 markah / 3 marks]

3. Alihkan mulut dari mangsa dan perhatikan (iii) Pilih prosedur yang paling sesuai.

bahagian dadanya turun. Choose the most suitable procedure.

[1 markah / 1 mark]

Remove your mouth from the patient’s and watch (iv) Berikan penjelasan kepada pilihan anda di (b)
(iii).
the chest fall.
Give an explanation of your choice in (b)(iii).
[2 markah / 2 marks]
[1 markah / 1
k]

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 20

6DLQV Tingkatan 4 Bab 2

Tarikh:

Cabaran

Hisham sedang makan dan tiba-tiba dia tercekik. Saluran PANDUAN MENJAWAB
udaranya terhalang oleh makanan. Mangsa tercekik tidak dapat
Hisham is eating and suddenly, he is choking. His airway is obstructed menjerit meminta tolong.
by the food.
The choking victim is unable to shout
(a) Apakah yang perlu dilakukan oleh Hisham secepat for help.
mungkin? Heimilch Manoeuvre diberi
What should Hisham do immediately? kepada mangsa tercekik.
The Heimlich Manoeuvre is performed
Batuk untuk mengeluarkan makanan yang tertelan on the choking victim.
dan lambaikan tangan untuk minta bantuan.
Heimlich Manoeuvre boleh
Cough to dislodge the swallowed food and wave his hand to dilakukan ke atas diri sendiri
dengan bantuan objek seperti
call for help. meja dan kerusi.
The Heimlich Manoeuvre can be
(b) Apakah kaedah perubatan yang harus dilakukan? Berikan penjelasan anda. performed by the victim himself /
What is the medical method that should be introduced? Give your explanation. herself with the aid from objects such
as table and chair.
Heimlich Manoeuvre untuk membantu menyingkirkan objek yang tersekat
pada saluran udaranya.
Tekanan pada abdomen menaikkan diafragma dan mengeluarkan udara
dari peparu. Hal ini menyebabkan objek luaran disingkirkan daripada
saluran udara.

Heimlich Manoeuvre to help expel the trapped object from his airway.

Abdominal thrusts lift the diaphragm and expel air from the lungs. This causes the foreign

object to be expelled from the airway.

(c) Sekiranya tiada seorang pun di tempat kejadian ketika itu, apakah yang
boleh dilakukan oleh Hisham untuk menyelamatkan diri? Penerangan anda
hendaklah merangkumi semua langkah yang diambil.
If no one is around at that moment, what can Hisham do to save himself? Your answer should
include all the procedures taken.

Letakkan sebelah genggaman tangan di antara pusat dengan bawah rusuk.
Pegang genggaman tangan tersebut dengan sebelah lagi tangan.
Tekan bahagian tersebut dengan daya yang kuat.
Bongkokkan badan pada permukaan rata yang separas dengan pinggang
atau kerusi untuk membantu tekanan pada abdomen.

Place a fist in between his navel and ribs.

Grasp the fist with the another hand.

Press that area with a hard thrust.

Bend over a flat surface such as a countertop or a chair to assist the thrust on the abdomen.

? Praktis SPM &
Cabaran KBAT
Jawapan

21 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

BAB 3 BAB Teknik Mengukur Parameter
Kesihatan Badan
Buku Teks m.s 32 – 48 3 Techniques of Measuring the Parameters
of Body Health
Standard Kandungan (SK)
3.1 Suhu Badan PETA Konsep
3.2 Kadar Denyutan Nadi
3.3 Tekanan Darah
3.4 Indek Jisim Badan (Body

Mass Index, BMI)

TEKNIK MENGUKUR PARAMETER
KESIHATAN BADAN

TECHNIQUES OF MEASURING THE
PARAMETERS OF BODY HEALTH

Suhu badan Kadar denyutan nadi Tekanan darah Indeks Jisim Badan

Body temperature Pulse rate Blood pressure (Body Mass Index, BMI)

Jenis-jenis Titik nadi pada Alat mengukur Rumus BMI = Jisim badan (kg)
termometer badan tekanan darah Ketinggian2 (m2)

Types of Pulse points on the Blood pressure Body mass (kg)
thermometers body measuring instrument BMI Formula = Height2 (m2)

Mengukur suhu badan Bacaan tekanan darah Carta Indeks Jisim
dengan teknik yang betul Blood pressure reading Badan
Measuring body temperature
‡ 7HNDQDQ GDUDK WLQJJL Body Mass Index chart
with the correct technique High blood pressure

‡ 7HNDQDQ GDUDK UHQGDK
Low blood pressure

Faktor-faktor yang
menyebabkan suhu
badan melebihi normal
Factors affecting normal

body temperature

Apakah alat yang boleh mengukur
tekanan darah yang tepat?
What is the best instrument that can measure
blood pressure accurately?

22

Cadangan Aktiviti PdPc
Guru meminta murid membaca dan memahami peta konsep yang terdapat di halaman ini.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 22

Tarikh: Sains Tingkatan 4 Bab 3

Standard Kandungan 3.1 Suhu Badan Buku Teks m.s 34
Standard Kandungan (SK)
AKTIVITI 3.1 Mengukur Suhu Badan Menggunakan Teknik yang Betul 3.1 Suhu Badan
Perbincangan
Measure the Body Temperature with the Correct Technique Masteri Standard Pembelajaran (SP)
3.1.1 Mengukur suhu badan
1. Padankan termometer berikut kepada nama dan ciri-ciri yang berkenaan. TP 1 TP 2
Match the following thermometers to their corresponding name and characteristics. menggunakan teknik
yang betul
Jenis termometer Nama termometer Ciri-ciri
Type of thermometer Name of thermometer Characteristic Standard Prestasi (SPI)
TP 1 Mengingat kembali
(a) Termometer rektal L ‡ 0HQ\XNDW VXKX EDGDQ
Rectal thermometer Measures the body temperature pengetahuan dan
kemahiran sains
‡ -XODW 'DUL ƒ& KLQJJD mengenai teknik dan
ƒ& prosedur
Range: From 35°C to 42°C TP 2 Memahami teknik dan
prosedur dan dapat
–10 (b) Termometer LL 0HQ\XNDW VXKX EDGDQ WDQSD menjelaskan kefahaman
0 LQIUDPHUDK EHUVHQWXKDQ GHQJDQ EDGDQ tersebut
10 Infrared thermometer Measures the body temperature
20 without touching the body
30
40
50
60
70
80
90
100
110

(c) Termometer klinik LLL ‡ 0HQ\XNDW VXKX FHFDLU Panduan RPH
Clinical thermometer Measures liquid temperature
BBM Projektor
(d) Termometer ‡ -XODW 'DUL ² ƒ& KLQJJD Klip video atau
makmal ƒ& PAK 21 slaid mengenai
Laboratory Range: From –10°C to 110°C EMK pelbagai
thermometer i-THINK termometer
LY ‡ 0HQ\XNDW VXKX EDGDQ Nilai Round Table
melalui dubur Murni Peta i-THINK
Measuring the body temperature Membentangkan
though the anus hasil kerja
Bahasa
‡ 'LJXQDNDQ SDGD ED\L Nilai murni
\DQJ NXUDQJ GDULSDGD Peta buih
bulan Menghargai
Used on babies less than three sumbangan sains
months old dan teknologi
Bekerjasama

23

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru menayangkan klip video atau paparan gambar tentang penggunaan pelbagai termometer.
2. Guru membahagikan murid kepada kumpulan-kumpulan mengikut jenis termometer. Setiap kumpulan diberikan lembaran kerja

yang bersaiz A3.
3. Pada lembaran kerja, murid menghasilkan peta buih (i-THINK) yang menerangkan ciri-ciri pelbagai termometer.
4. Wakil daripada setiap kumpulan diminta tampil ke depan untuk menyampaikan hasil kerja setiap kumpulan. Ahli-ahli dari kumpulan-

kumpulan yang lain dibenarkan mengemukakan soalan mengenai kandungan pembentangan.
5. Berdasarkan hasil perbicangan, murid menjawab soalan 1.

23 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 3 Tarikh:

Buku Teks m.s 35 2. Lengkapkan penerangan dalam jadual di bawah. TP 1 TP 2
Standard Kandungan (SK) Complete the description in the table below.
3.1 Suhu Badan
Termometer Teknik betul untuk menggunakan
Standard Pembelajaran (SP) Thermometer Correct techniques to use
3.1.1 Mengukur suhu badan
(a) Termometer 1. Bersihkan muncung dengan air yang mengalir.
menggunakan teknik klinikal
yang betul Clinical thermometer Clean the probe with running water.

2. Setkan semula suhu. Termometer analog hendaklah dikibas-kibaskan sehingga paras

cecair dalam kapilari berada di bawah bacaan 35°C .

Reset the temperature. The analogue thermometer has to be fluttered until the level of the liquid in the

capillary drops to below 35°C .

3. Balutkan muncung dengan pembalut sekali guna.

Cover the probe with a single-use cover .

4. Letakkan termometer tersebut di bawah ketiak atau pun di dalam

Standard Prestasi (SPI) mulut selama kira-kira 2 hingga 3 minit.
TP 1 Mengingat kembali
Place the thermometer below the armpit or in the mouth for 2 to 3
pengetahuan dan minutes.
kemahiran sains
mengenai teknik dan 5. Keluarkan termometer tersebut dan kemudian rekodkan bacaan suhu.
prosedur.
TP 2 Memahami teknik dan Remove the thermometer and then record the reading.
prosedur dan dapat
menjelaskan kefahaman (b) Termometer 1. Tidak sesuai digunakan untuk menyukat suhu badan.
tersebut makmal
Laboratory Not suitable for measuring the body temperature.

thermometer

2. Tidak mempunyai bahagian pencerutan pada tiub kapilari.

Has no constriction at the capillary tube.

3. Bacaan suhu perlu diambil ketika bebuli termometer masih di dalam
mulut.

Panduan RPH The temperature reading has to be taken when the thermometer bulb is still inside
the mouth.

BBM Buku Teks (c) Termometer rektal 1. Periksa sama ada termometer ini adalah untuk kegunaan rektal atau
PAK 21 Think Pair Share Rectal thermometer tidak.
EMK Bahasa
i-THINK Nilai murni Check whether it is for rectal use or not.
TMK dan
Nilai komunikasi 2. Alkohol digunakan untuk membersihkan muncung termometer.
Murni Peta alir
Menghargai Alcohol is used for cleaning the probe of the thermometer.
sumbangan sains
dan teknologi 3. Jeli petroleum digunakan untuk melincirkan muncung.
Rendah diri
dan hormat- Petroleum gel is use for lubricating the probe.
ŵĞŶŐŚŽƌŵĂƟ
Bekerjasama 4. Rekodkan bacaan suhu sebaik selepas bunyi “Bip” kedengaran .

Record the reading right after the “Beep” sound is heard .

(d) Termometer 1. Arahkan tetingkap termometer ke arah pesakit pada jarak kira-kira 5 cm.
inframerah
Point the window towards the patient at a distance about 5 cm.
Infrared thermometer

2. Ambil bacaan suhu sebaik selepas bunyi “Bip” kedengaran.

Take the reading right after the “Beep” sound is heard.

24

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Murid menjalankan aktiviti ini secara berpasangan.
2. Guru memberikan topik kepada murid untuk difikirkan dalam jangka masa 15 minit.
3. Topik tersebut ialah “Prosedur penggunaan termometer untuk mengukur suhu badan”
4. Murid hendaklah menghuraikan prosedur berkenaan dalam bentuk peta pemikiran yang sesuai.
5. Selepas masa tamat, murid hendaklah berkongsi idea dengan keseluruhan kelas.
6. Murid menjawab soalan 2 berdasarkan hasil dapatan.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 24

Standard Kandungan 3.1 Suhu Badan Tarikh: Sains Tingkatan 4 Bab 3

AKTIVITI 3.2 Menginterpretasi Suhu Badan Masteri Buku Teks m.s 36
Perbincangan Interpret Body Temperature Standard Kandungan (SK)
3.1 Suhu Badan

1. Nyatakan ciri-ciri suhu badan. / State the characteristic of body temperature. TP 1

Suhu badan normal manusia ialah 36.9°C . Standard Pembelajaran (SP)
3.1.2 Menginterpretasi suhu
Normal human’s body temperature is 36.9°C .
badan
2. Lengkapkan yang berikut tentang interpretasi suhu badan: TP 1
Complete the following interpretations on body temperature: Standard Prestasi (SPI)
tidak normal . TP 1 Mengingat kembali
(a) Seseorang yang mempunyai masalah kesihatan menunjukkan suhu badan yang
pengetahuan dan
A person with health conditions shows abnormal body temperature. kemahiran sains
mengenai teknik dan
(b) Suhu badan antara 37°C dan 39°C dianggap demam ringan . prosedur

Body temperature between 37°C and 39°C is considered a mild fever .

(c) Suhu badan dari 39°C kepada 42°C adalah demam tinggi .

Body temperature from 39°C to 42°C is high fever .

(d) Suhu badan melebihi 42.4°C boleh menyebabkan kerosakan yang serius kepada otak . Panduan RPH

Body temperature above 42.4°C can cause serious damage to the brain .

(e) Suhu badan yang rendah berlaku ketika terdedah kepada keadaan sejuk yang melampau, Buku Teks
Kad imbas yang
mengambil alkohol atau dadah . menunjukkan
pelbagai keadaan
Low body temperature happens when the body is exposed to extreme cold , taking alcohol or kesihatan yang
ĚŝĂůĂŵŝ ƐĞƉĞƌƟ
drugs . pendedahan
kepada haba
(f) Hipotermia muncul ketika suhu badan jatuh di bawah 35°C. Keadaan ini boleh membawa maut. BBM yang melampau
dan jangkitan
Hypothermia  occurs as body temperature falls below 35°C. This can be fatal. PAK21 penyakit.
EMK Round Table
3. Lengkapkan peta dakap berikut. TP 1 i-THINK Peta i-THINK
Complete the following brace map. Nilai Kelestarian global
Bakteria Murni Peta dakap
Jangkitan Percaya dan kasih
Infection Bacteria kepada tuhan
Minat dan ingin
melebihi Senaman Virus tahu tentang alam
normal Exercise sekitar
above normal Virus
Faktor-faktor yang Pendedahan haba yang
boleh menyebabkan di bawah melampau Strok haba
suhu badan… normal Heat stroke
Factors that can cause below normal Extreme heat exposure
Pendedahan
body temperature to kepada
Matahari
be…
Overexposure to
Pendedahan suhu rendah Sunlight
yang melampau low

Exposure to extremely
temperatures

25

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid kepada kumpulan-kumpulan.
2. Guru mempamerkan kad imbas yang disediakan secara satu per satu.
3. Murid hendaklah mengenal pasti kesan yang dibawa oleh keadaan kesihatan yang ditunjukkan dalam kad imbas itu.
4. Berdasarkan hasil perbincangan dalam kumpulan, murid melengkapkan peta dakap dalam soalan 3.

25 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 3 Tarikh:

Buku Teks m.s 37 Standard Kandungan 3.2 Kadar Denyutan Nadi
Standard Kandungan (SK)
3.2 Kadar denyutan nadi AKTIVITI 3.3 Mengenal Pasti Titik Nadi pada Badan
Perbincangan
Standard Pembelajaran (SP) Identify the Pulse Points on the Body Masteri
3.2.1 DĞŶŐĞŶĂů ƉĂƐƟ ƟƟŬ
1. Dalam rajah berikut, tandakan ( ) pada titik-titik denyutan nadi badan manusia. TP 1
nadi pada badan In diagram below, tick ( ) the pulse points of the human body.

(a) ( ) (g) ( )
(b) ( )

Standard Prestasi (SPI) (c) ( ) (h) ( )
TP 1 Mengingat kembali (d) ( ) (i) ( )
(j) ( )
pengetahuan dan
kemahiran sains
mengenai teknik dan
prosedur

(e) ( ) (k) ( )
(l) ( )
Panduan RPH

Buku Teks (m)( )
PowerPoint
BBM dengan (f) ( )
gambarajah
PAK 21 ŵĞŶŐĞŶĂŝ ƟƟŬ 2. Lengkapkan pernyataan di bawah mengenai titik-titik nadi: TP 1
EMK nadi manusia Complete the following statements about pulse points:
i-THINK Think Pair Share
Nilai murni (a) Kadar denyutan nadi mengukur bilangan degupan jantung per minit .
Nilai Peta Buih .
Murni Percaya dan kasih Pulse rate measures how many times the heart beats in one minute
kepada tuhan
Menyedari (b) Titik nadi ialah kawasan di mana denyutan arteri boleh dikesan dengan senang.
bahawa sains Pulse points are the area where arterial pulse can be easily detected.
merupakan salah
satu cara untuk (c) Bahagian pergelangan tangan paling kerap diperiksa.
memahami alam is the most commonly examined.
The area at the wrist

(d) Denyutan nadi senang dikesan pada kawasan tersebut kerana saluran darah sangat dekat
dengan permukaan kulit.

Pulse rate can be easily detected at the area due to the blood vessels that are so close to the skin surface.

26

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Murid menjalankan aktiviti secara berpasangan (jantina yang sama).
2. Aktiviti inkuiri dijalankan dalam jangka masa 15 minit.
3. Murid hendaklah mengesan denyutan nadi pada titik-titik yang dicadangkan dalam buku teks.
4. Murid menandakan titik-titik nadi yang dikesan pada soalan 1.
5. Selepas masa tamat, satu banci dijalankan dalam kelas untuk menentukan titik-titik nadi yang paling mudah dikesan.
6. Jawapan pada soalan 1 tadi dimurnikan berdasarkan hasil banci.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 26

Tarikh: Sains Tingkatan 4 Bab 32

Standard Kandungan 3.2 Kadar Denyutan Nadi Buku Teks m.s 38 – 39
Standard Kandungan (SK)
EKSPERIMEN 3.4 Menentukan Kadar Denyutan Nadi Manusia 3.2 Kadar denyutan nadi
Wajib
Determining Human’s Pulse Rate

Penemuan inkuiri

A Kadar denyutan nadi manusia berdasarkan jantina / Human pulse rate based on gender PEKA

Tujuan Menyiasat kadar denyutan nadi manusia berdasarkan jantina . Standard Pembelajaran (SP)
Aim To investigate human pulse rate based on gender. 3.2.2 Menjalankan ekperimen
K1P1
bagi menentukan kadar
Pernyataan Adakah kadar denyutan nadi manusia berbeza mengikut jantina? denyutan nadi manusia
Masalah
Problem Statement Does the human pulse rate differ according to gender ?

Hipotesis Perempuan mempunyai kadar denyutan nadi lebih tinggi berbanding dengan lelaki.
Hypothesis
Females have higher pulse rates than males. K1P2

Pemboleh Ubah (a) dimanipulasikan / manipulated : Jantina / Gender Standard Prestasi (SPI)
Variables TP 1 Mengingat kembali
(b) bergerak balas / responding : Kadar denyutan nadi / Pulse rate
K1 pengetahuan dan
PI (c) dimalarkan / constant : 7HPSRK PDVD XPXU GDQ MHQLV DNWLYLWL À]LNDO kemahiran sains
1 mengenai teknik dan
2 Duration, age, and physical activity K1P3 prosedur
3 K1P4 TP 2 Memahami teknik dan
4 Jam randik prosedur dan dapat
5 Stopwatch menjelaskan kefahaman
S tersebut
TP 4 Menganalisis
Radas pengetahuan mengenai
Apparatus teknik dan prosedur
dalam konteks
Prosedur 1. Jalankan aktiviti ini dalam dua kumpulan, iaitu kumpulan lelaki dan perempuan. penyelesaian masalah
Procedure Conduct the activity in two groups, which are male and female. mengenai kejadian atau
fenomena alam
K2 2. Ambil bacaan denyutan nadi setiap anggota kumpulan dalam masa 1 minit seperti yang
PI dtunjukkan dalam jadual di bawah.
1
2 Read and record the pulse rate of each group member in 1 minute as shown in table below.
3
4 3. Hitungkan purata denyutan nadi setiap jantina. K2P4
S Calculate average pulse rate of each gender.

Kaedah 1. Aktiviti ini dijalankan dalam dua kumpulan, iaitu kumpulan lelaki dan perempuan. Panduan RPH
Method

The activity was conducted in two groups, which are male and female. Buku Teks
2. Bacaan denyutan nadi setiap anggota kumpulan diambil dalam masa 1 minit seperti yang Set radas (Rujuk
eksperimen A, B
dtunjukkan dalam jadual di bawah. BBM dan C)
PAK21 Pembentangan
The pulse rate of each group member was recorded in 1 minute as shown in table below. EMK Hasil Sendiri
3. Purata denyutan nadi setiap jantina dihitungkan. i-THINK TMK dan
komunikasi
Average pulse rate of each gender was calculated. K1P5 Nilai Peta dakap
Murni Menyedari
Keputusan Jantina Kadar denyutan nadi (bpm) bahawa sains
Result Gender Pulse rate (bpm) merupakan salah
satu cara untuk
K3 Lelaki Ahli A Ahli B Ahli C Ahli D Ahli E Bacaan purata memahami alam
PI Male Member A Member B Member C Member D Member E Average reading Minat dan ingin
1 Perempuan tahu tentang alam
2 Female (Jawapan murid / Student’s answer) sekitar
3
S

K3P1 K3P2 K3P3

27

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid kepada kumpulan-kumpulan mengikut tajuk eksperimen A, B dan C.
2. Setiap kumpulan dibekalkan radas yang berkenaan.

27 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 3

Buku Teks m.s 38 – 39 Perbincangan 1. Kadar denyutan nadi bagi murid perempuan adalah lebih ( rendah / tinggi ) daripada kadar
Standard Kandungan (SK) Discussion denyutan nadi bagi murid lelaki.
3.2 Kadar denyutan nadi
K4 The pulse rates of female students are ( lower / higher ) than the pulse rates of male students.
Standard Pembelajaran (SP) PI
3.2.2 Menjalankan ekperimen 1 2. Mengapakah terdapat perbezaan kadar denyutan nadi antara murid lelaki dan murid
2 perempuan?
bagi menentukan kadar 3
denyutan nadi manusia S Why is there a difference between the pulse rates of male and female students? Menganalisis TP 4

Perbezaan ini adalah disebabkan perbezaan dalam saiz jantung. Perempuan mempunyai saiz

jantung yang lebih kecil daripada lelaki, justeru jantung perempuan mengepam darah pada

kadar yang lebih tinggi daripada jantung lelaki.

The difference is due to the difference in the size of the heart. Females have smaller hearts compared to males,

therefore the heart of a female pumps blood at a much higher rate compared to the heart of a male.

Standard Prestasi (SPI) Kesimpulan 1. Adakah hipotesis diterima atau ditolak? K4P1
TP 1 Mengingat kembali Conclusion Is the hypothesis accepted or rejected? K4P2

pengetahuan dan Hipotesis diterima .
kemahiran sains
mengenai teknik dan The hypothesis is accepted .
prosedur
TP 2 Memahami teknik dan 2. Apakah kesimpulan eksperimen ini?
prosedur dan dapat What is the conclusion?
menjelaskan kefahaman
tersebut Perempuan mempunyai kadar denyutan nadi lebih tinggi berbanding dengan lelaki.
TP 4 Menganalisis
pengetahuan mengenai Female have a higher pulse rates than males.
teknik dan prosedur
dalam konteks K4P3
penyelesaian masalah
mengenai kejadian atau B Kadar denyutan nadi manusia berdasarkan umur / Human pulse rate based on age PEKA
fenomena alam
Tujuan Menyiasat kadar denyutan nadi manusia berdasarkan usia . K1P1
Aim To investigate human pulse rate based on age . K1P2

Pernyataan Adakah kadar denyutan nadi manusia berbeza mengikut umur?
Masalah
Problem Statement Does the human pulse rate differ according to age?

Hipotesis Semakin meningkat umur seseorang, semakin rendah kadar denyutan nadi.
Hypothesis As the age of an individual increases, their pulse rate becomes lower .

Panduan RPH Pemboleh Ubah (a) dimanipulasikan / manipulated : Umur / Age
Variables
(b) bergerak balas / responding : Kadar denyutan nadi / Pulse rate
K1
Buku Teks PI (c) dimalarkan / constant : 7HPSRK PDVD MDQWLQD GDQ MHQLV DNWLYLWL À]LNDO
Set radas (Rujuk 1
BBM eksperimen A, B 2 Duration, gender and physical activity K1P3
PAK 21 dan C) 3 K1P4
EMK Pembentangan 4 Jam randik
i-THINK Hasil Sendiri 5 Stopwatch
TMK dan S
Nilai komunikasi
Murni Peta dakap Radas
Menyedari Apparatus
bahawa sains
merupakan salah Prosedur 1. Jalankan aktiviti ini dalam kumpulan-kumpulan kecil.
satu cara untuk Procedure Conduct the activity in small groups.
memahami alam
Minat dan ingin 2. Ambil bacaan denyutan nadi salah seorang ahli kumpulan. Rekodkan bacaan. K2P4
tahu tentang alam Take the pulse rate reading of one of the group members. Record the reading.
sekitar
3. Ulang langkah 2 dan 3 dengan guru dan pembantu makmal yang sama jantina.
Repeat steps 2 and 3 with a teacher and a laboratory assistant of the same gender.

28

Cadangan Aktiviti PdPc

3. Dalam jangka masa 15 minit yang diberikan, guru memastikan setiap anggota dalam kumpulan terlibat secara aktif dalam
menjalankan eksperimen.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 28

Sains Tingkatan 4 Bab 3

Kaedah 1. Aktiviti ini dijalankan dalam kumpulan-kumpulan kecil. Buku Teks m.s 38 –39
Method
The activity was conducted in small groups. Standard Kandungan (SK)
K2 2. Bacaan denyutan nadi salah seorang ahli kumpulan diambil dan direkodkan. 3.2 Kadar denyutan nadi
PI
1 The pulse rate of one of the group members was taken and recorded.
2 3. Langkah 2 dan 3 diulang dengan guru dan pembantu makmal yang sama jantina.
3
4 Steps 2 and 3 were repeated with a teacher and a laboratory assistant of the same gender. Standard Pembelajaran (SP)
S 3.2.2 Menjalankan ekperimen
K1P5
Keputusan bagi menentukan kadar
Result Subjek Umur Kadar denyutan nadi (bpm) denyutan nadi manusia
Subject Age Pulse rate (bpm)
K3
PI Murid
1 Student
2
3 Guru (Jawapan murid / Student’s answer) Standard Prestasi (SPI)
S Teacher TP 1 Mengingat kembali

Perbincangan Pembantu makmal pengetahuan dan
Discussion Laboratory assistant kemahiran sains
mengenai teknik dan
Kesimpulan K3P1 K3P2 K3P3 prosedur
Conclusion TP 2 Memahami teknik dan
Seseorang yang lebih berusia mempunyai kadar denyutan nadi yang lebih ( rendah / tinggi ). prosedur dan dapat
K4 menjelaskan kefahaman
PI An elder person has a ( lower / higher ) pulse rate. K4P1 tersebut
1 TP 4 Menganalisis
2 Hipotesis diterima . Kadar denyutan nadi adalah rendah pada individu yang pengetahuan mengenai
3 teknik dan prosedur
S lebih berusia. dalam konteks
penyelesaian masalah
The hypothesis is accepted . The pulse rate is lower in an elder individual. K4P2 K4P3 mengenai kejadian atau
fenomena alam
C .DGDU GHQ\XWDQ QDGL PDQXVLD EHUGDVDUNDQ DNWLYLWL À]LNDO Human pulse rate based on PEKA
physical activity

Tujuan Menyiasat kadar denyutan nadi manusia berdasarkan DNWLYLWL À]LNDO .
Aim To investigate human pulse rate based on physical activity .
K1P1

Pernyataan $GDNDK NDGDU GHQ\XWDQ QDGL PDQXVLD EHUEH]D PHQJLNXW MHQLV DNWLYLWL À]LNDO" Panduan RPH

Masalah Does the human pulse rate differ according to the type of physical activity? Buku Teks
Problem Statement Set radas (Rujuk
eksperimen A, B
Hipotesis Semakin lasak aktiviti senaman yang dilakukan, semakin tinggi kadar denyutan nadi. BBM dan C)
Hypothesis PAK21 Pembentangan
higher K1P2 EMK Hasil Sendiri
The higher the intensity of the exercise, the the pulse rate. i-THINK TMK dan
komunikasi
Pemboleh Ubah (a) dimanipulasikan / manipulated : -HQLV DNWLYLWL À]LNDO / Physical activity Nilai Peta dakap
Variables Murni Menyedari
(b) bergerak balas / responding : Kadar denyutan nadi / Pulse rate bahawa sains
K1 merupakan salah
PI (c) dimalarkan / constant : Tempoh masa, umur dan jantina / Duration, age and gender satu cara untuk
1 memahami alam
2 K1P3 Minat dan ingin
3 tahu tentang alam
4 Jam randik K1P4 sekitar
5 Stopwatch
S

Radas
Apparatus

29

Cadangan Aktiviti PdPc

4. Murid mencatatkan keputusan eksperimen dalam jadual yang dibekalkan.
5. Murid membincangkan hasil eksperimen dalam kumpulan masing-masing.

29 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 3

Buku Teks m.s 38 – 39 Prosedur 1. Jalankan aktiviti ini dalam kumpulan kecil.
Standard Kandungan (SK) Procedure Conduct this activity in small groups.
3.2 Kadar denyutan nadi
Kaedah 2. 0LQWD VDODK VHRUDQJ DKOL NXPSXODQ PHQMDODQNDQ DNWLYLWL À]LNDO EHULNXW
Standard Pembelajaran (SP) Method Ask one of the group members to perform the following physical activities:
3.2.2 Menjalankan ekperimen
K2 (a) Berehat selama 2 minit / Rest for 2 minutes
bagi menentukan kadar PI
denyutan nadi manusia 1 E %HUMDODQ VHODPD PLQLW Walk for 2 minutes
2 (c) Berlari selama 2 minit / Run for 2 minutes
Standard Prestasi (SPI) 3
TP 1 Mengingat kembali 4 3. $PELO EDFDDQ NDGDU GHQ\XWDQ QDGL VHEDLN VDKDMD KDELV VHWLDS DNWLYLWL 5HNRGNDQ EDFDDQQ\D
S GL GDODP MDGXDO VHSHUWL \DQJ GLWXQMXNNDQ GL EDZDK
pengetahuan dan Take the reading of the pulse rate right after each activity. Tabulate the reading in the table below.
kemahiran sains
mengenai teknik dan 4. 3DVWLNDQ VHWLDS DKOL PHQGDSDW UHKDW PLQLW VHEHOXP PHQHUXVNDQ DNWLYLWL \DQJ VHWHUXVQ\D
prosedur
TP 2 Memahami teknik dan Make sure that each member has a 5 minute rest before continuing with another activity. K2P4
prosedur dan dapat
menjelaskan kefahaman 1. Aktiviti ini dijalankan dalam kumpulan kecil.
tersebut
TP 4 Menganalisis The activity was conducted in small groups.
pengetahuan mengenai 2. 6HRUDQJ DKOL NXPSXODQ GLPLQWD PHQMDODQNDQ DNWLYLWL À]LNDO EHULNXW
teknik dan prosedur
dalam konteks One of the group members was asked to perform the following physical activities:
penyelesaian masalah (a) Berehat selama 2 minit / Rest for 2 minutes
mengenai kejadian atau
fenomena alam E %HUMDODQ VHODPD PLQLW Walk for 2 minutes

(c) Berlari selama 2 minit / Run for 2 minutes
3. %DFDDQ NDGDU GHQ\XWDQ QDGL GLDPELO GDQ GLUHNRG VHEDLN VDKDMD KDELV VHWLDS DNWLYLWL

The reading of the pulse rate was taken and recorded right after each activity.

4. 6HWLDS DKOL GLSDVWLNDQ PHQGDSDW UHKDW PLQLW VHEHOXP PHQHUXVNDQ DNWLYLWL \DQJ VHWHUXVQ\D

Each member was made sure to have a 5 minute rest before continuing with another activity.

Panduan RPH

BBM Buku Teks Keputusan Aktiviti .DGDU GHQ\XWDQ QDGL ESP K1P5
PAK 21 Set radas (Rujuk Result À]LNDO Pulse rate (bpm)
EMK eksperimen A, B Physical %DFDDQ SXUDWD
i-THINK dan C) K3 activity $KOL $ $KOL % $KOL & $KOL ' $KOL ( Average reading
Pembentangan PI Member A Member B Member C Member D Member E
Nilai Hasil Sendiri 1 Berehat
Murni TMK dan 2 Rest -DZDSDQ PXULG Student’s answer)
komunikasi 3
Peta dakap S Berjalan
Menyedari Walking
bahawa sains
merupakan salah Berlari
satu cara untuk Running
memahami alam
Minat dan ingin K3P1 K3P2 K3P3
tahu tentang alam
sekitar 30

Cadangan Aktiviti PdPc

6. Satu peta dakap dilukis di depan kelas untuk menghuraikan hubungan antara pemboleh ubah seperti jantina, aktiviti fizikal dan usia
terhadap kadar denyutan nadi.

7. Setiap kumpulan menghantar seorang wakil untuk menyampaikan hasil dapatan kumpulan masing-masing.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 30

Perbincangan 1. $NWLYLWL À]LNDO \DQJ OHELK FHUJDV DNDQ PHQLQJNDWNDQ NDGDU GHQ\XWDQ QDGL VHVHRUDQJ Sains Tingkatan 4 Bab 3
Discussion
A vigorous physical activity will increase the pulse rate of an individual. Buku Teks m.s 38 – 39
K4 Standard Kandungan (SK)
PI 2. 7HUDQJNDQ PHQJDSD NDGDU GHQ\XWDQ QDGL VHVHRUDQJ EHUXEDK PHQJLNXW MHQLV DNWLYLWL À]LNDO" 3.2 Kadar denyutan nadi
1
2 Explain why the pulse rate of an individual changes depending on the type of physical activity?
3
S TP 4 Menganalisis

6HPDVD PHODNXNDQ DNWLYLWL FHUJDV VHSHUWL EHUODUL DNWLYLWL VHO PHQMDGL VDQJDW DNWLI GDQ RNVLJHQ

\DQJ EDQ\DN GLSHUOXNDQ ROHK VHO -XVWHUX MDQWXQJ DNDQ PHQJHSDP GDUDK GHQJDQ NDGDU \DQJ Standard Pembelajaran (SP)
3.2.2 Menjalankan ekperimen
OHELK WLQJJL XQWXN PHPEHNDONDQ RNVLJHQ \DQJ PHQFXNXSL NH VHO VHO EDGDQ
bagi menentukan kadar
During vigorous activities such as running, cellular activities become very active and large amounts of oxygen is denyutan nadi manusia

needed by cells. Hence, the heart will pump blood at a higher rate to supply adequate oxygen to body cells.

3. 7DQGDNDQ SDGD SHUQ\DWDDQ \DQJ EHWXO K4P1 Standard Prestasi (SPI)
Tick ( ) on the correct statements. TP 1 Mengingat kembali

D %D\L GDQ NDQDN NDQDN PHPSXQ\DL NDGDU GHQ\XWDQ QDGL \DQJ OHELK UHQGDK pengetahuan dan
EHUEDQGLQJ GHZDVD kemahiran sains
Babies and children have lower pulse rates compared to adults. mengenai teknik dan
prosedur
E ,QGLYLGX \DQJ WLGDN VLKDW PHPSXQ\DL NDGDU GHQ\XWDQ QDGL \DQJ OHELK TP 2 Memahami teknik dan
UHQGDK DWDX OHELK WLQJJL EHUEDQGLQJ LQGLYLGX \DQJ VLKDW prosedur dan dapat
An individual with health problems has a lower or higher pulse rate compared to a healthy menjelaskan kefahaman
individual. tersebut
TP 4 Menganalisis
F $WOHW PHPSXQ\DL NDGDU GHQ\XWDQ QDGL \DQJ OHELK UHQGDK GLVHEDENDQ ROHK pengetahuan mengenai
RWRW NDUGLDN PHUHND \DQJ OHELK NXDW teknik dan prosedur
Athletes have lower pulse rates because their cardiac muscles are stronger. dalam konteks
penyelesaian masalah
Kesimpulan 1. +LSRWHVLV GLWHULPD mengenai kejadian atau
Conclusion fenomena alam

The hypothesis is accepted . K4P2

2. 6HPDNLQ ODVDN DNWLYLWL VHQDPDQ \DQJ GLODNXNDQ VHPDNLQ WLQJJL NDGDU GHQ\XWDQ Panduan RPH

QDGL higher K4P3

The higher the intensity of the exercise, the the pulse rate. Buku Teks
Set radas (Rujuk
BBM eksperimen A, B
PAK21 dan C)
EMK Pembentangan
i-THINK Hasil Sendiri
TMK dan
Nilai komunikasi
Murni Peta dakap
Menyedari
31 bahawa sains
merupakan salah
satu cara untuk
memahami alam
Minat dan ingin
tahu tentang alam
sekitar

Cadangan Aktiviti PdPc
8. Murid melengkapkan ketiga-tiga laporan eksperimen berdasarkah hasil perbincangan.

31 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 3

Tarikh:

Buku Teks m.s 41 – 42 Standard Kandungan 3.3 Tekanan Darah

Standard Kandungan (SK) AKTIVITI 3.5 Mengukur Tekanan Darah dan Menginterpretasi Bacaan
3.3 Tekanan Darah Perbincangan
Measuring Blood Pressure and Interpreting the Readings Masteri

1. Gariskan jawapan yang betul. TP 1
Underline the correct answer.
Standard Pembelajaran (SP)
ϯ͘ϯ͘ϭ DĞŶŐĞŶĂů ƉĂƐƟ ĂůĂƚ (a) ( 6ÀJPRPDQRPHWHU WHUPRPHWHU PHUXSDNDQ DODW XQWXN PHQJXNXU WHNDQDQ GDUDK
A ( sphygmomanometer / thermometer ) is a device that measures blood pressure.
mengukur tekanan
darah (b) 7HNDQDQ GDUDK GLXNXU GDODP XQLW PLOLPHWHU WLQJJL PLOLPHWHU PHUNXUL 6LPEROQ\D LDODK PP+J
3.3.2 Mengukur dan merekod Blood pressure is measured in ( millimetre height / millimetre mercury ). The symbol is mmHg.
tekanan darah
3.3.3 Menginterpretasi 2. /HQJNDSNDQ D\DW GL EDZDK GHQJDQ SHUNDWDDQ \DQJ VHVXDL TP 2
data daripada bacaan Complete the sentences below with suitable words.
tekanan darah
(a) 7HNDQDQ GDUDK QRUPDO LDODK PP+J

Normal blood pressure is 120/80 mmHg.

Standard Prestasi (SPI) (b) %DFDDQ PP+J PHQXQMXNNDQ WHNDQDQ GDUDK NHWLND RWRW MDQWXQJ PHQJHFXW WHNDQDQ VLVWROLN
TP 1 Mengingat kembali
The reading of 120 mmHg shows blood pressure when the heart is contracting (systolic pressure).
pengetahuan dan
kemahiran sains (c) %DFDDQ PP+J PHQXQMXNNDQ WHNDQDQ GDUDK NHWLND RWRW MDQWXQJ EHUHKDW WHNDQDQ GLDVWROLN
mengenai teknik dan
prosedur The reading of 80 mmHg shows blood pressure when the heart is relaxing (diastolic pressure).
TP 2 Memahami teknik dan
prosedur dan dapat 3. /DEHONDQ VÀJPRPDQRPHWHU GDODP UDMDK EHULNXW GHQJDQ PHQJJXQDNDQ LVWLODK \DQJ GLEHULNDQ TP 1
menjelaskan kefahaman Label the sphygmomanometer in the diagram below by using the words given.
tersebut
TP 5 Menilai pengetahuan 8QLW GDODP SHU PLQLW .DGDU GHQ\XWDQ QDGL 7HNDQDQ VLVWROLN
mengenai teknik dan Unit in per minute Pulse rate Systolic pressure
prosedur dalam konteks
penyelesaian masalah 7HNDQDQ GLDVWROLF 8QLW GDODP PP+J
dan membuat keputusan
untuk melaksanakan satu Diastolic pressure Unit in mmHg
tugasan
(a) 8QLW LQ PP +J (c) 6\VWROLF SUHVVXUH
Unit dalam mm Hg Tekanan sistolik

Panduan RPH G 'LDVWROLF SUHVVXUH
Tekanan diastolik
BBM Buku Teks (b) 8QLW LQ SHU PLQXWH
PAK 21 Set radas: Unit dalam per minit (e) Pulse rate
EMK ^ĮŐŵŽŵĂŶŽŵĞƚĞƌ Kadar denyutan nadi
i-THINK
Role Play
Nilai
Murni Bahasa
Nilai murni
32
Peta Bulatan

Menghargai
sumbangan sains
dan teknologi
Rendah diri
dan hormat-
ŵĞŶŐŚŽƌŵĂƟ

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid kepada beberapa kumpulan:
2. Guru membantu murid untuk menentukan tempat, masa dan senario. Rujuk kepada contoh berikut:

Tempat: Klinik kesihatan
Senario: Seorang pegawai perubahan sedang memberikan panduan kepada pembantunya untuk mengendalikan sfigmomanometer
yang baru disediakan.
Watak 1: Pegawai perubatan
Watak 2: Pembantu
Watak 3: Pelawat dengan pelbagai keadaan kesihatan seperti hipertensi, normal dan hipotensi.
3. Setiap kumpulan diberikan 15 minit untuk melakukan sumbang saran dan menyediakan skrip dialog.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 32

Sains Tingkatan 4 Bab 3

Tarikh: Menilai Buku Teks m.s 41 – 42

4. Tandakan ( ) pada amalan baik untuk mengumpul bacaan tekanan darah yang tepat. TP 5 Standard Kandungan (SK)
Tick ( ) on the good practices to collect an accurate reading of blood pressure. 3.3 Tekanan Darah

Standard Pembelajaran (SP)
3.3.1 DĞŶŐĞŶĂů ƉĂƐƟ ĂůĂƚ
Pesakit berehat sekurang-kurangnya 5 Lengan tangan disokong sepenuhnya Kekalkan perbualan sepanjang ujian.
minit sebelum ujian. pada paras jantung. Keep on talking during the test. mengukur tekanan
Patient rests for at least 5 minutes before the darah
The arm is fully supported at heart level. 3.3.2 Mengukur dan merekod
test. tekanan darah
3.3.3 Menginterpretasi
Letakkan pergelangan mengelilingi Pesakit boleh mengambil kopi dan data daripada bacaan
pakaian. mimuman yang beralkohol sebaik tekanan darah
sebelum ujian. Pesakit duduk dengan sokongan
Place the cuff over clothing. The patient can take coffee and alcoholic belakang dan kaki pada lantai yang Standard Prestasi (SPI)
rata. TP 1 Mengingat kembali
drinks right before the test. Patient is seated with their back supported
and feet flat on the floor. pengetahuan dan
kemahiran sains
5. Lengkapkan jadual berikut dengan bacaan atau istilah yang sesuai. TP 1 mengenai teknik dan
Complete the table below with suitable readings and terms. prosedur
TP 2 Memahami teknik dan
Kategori tekanan darah Tekanan sistolik (mmHg) Tekanan diastolik (mmHg) prosedur dan dapat
menjelaskan kefahaman
Optimum Kurang dari 120 Kurang dari 80 tersebut
Optimal Less than 120 Less than 80 TP 5 Menilai pengetahuan
mengenai teknik
Normal 120 – 129 80 – 84 dan prosedur dalam
Normal konteks penyelesaian
masalah dan membuat
Berisiko keputusan untuk
At risk melaksanakan satu
tugasan

130 - 139 85 – 89

Panduan RPH

Tekanan darah tinggi peringkat 1 140 – 159 90 – 99 Buku Teks
High blood pressure stage 1 Set radas:
^ĮŐŵŽŵĂŶŽŵĞƚĞƌ
Tekanan darah tinggi peringkat 2 160 – 179 100 – 109 BBM
High blood pressure stage 2 PAK21 Role Play
EMK
Tekanan darah tinggi peringkat 3 180 dan ke atas 110 dan ke atas i-THINK Bahasa
High blood pressure stage 3 180 and above 110 and above Nilai murni
Nilai
33 Murni Peta Bulatan

Menghargai
sumbangan sains
dan teknologi
Rendah diri
dan hormat-
ŵĞŶŐŚŽƌŵĂƟ

Cadangan Aktiviti PdPc

4. Guru meminta wakil dari setiap kumpulan untuk menyampaikan demonstrasi mengenai penggunaan sfigmomanometer.
5. Pegawai perubatan hendaklah memberikan komen yang sesuai mengenai bacaan tekanan yang dicatatkan
6. Guru memastikan bahawa semua kumpulan diberikan peluang untuk membuat persembahan.
7. Setelah tamat sesi, murid melengkapkan soalan pada muka surat 32 dan 33.

33 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 3

Tarikh:

Buku Teks m.s 43 – 44 Standard Kandungan 3.4 Indeks Jisim Badan (BMI)

Standard Kandungan (SK) AKTIVITI 3.6 Menentukan dan Menginterpretasi Indeks Jisim Badan
3.4 Indeks Jisim Badan Perbincangan
Determining and Interpreting Body Mass Index Masteri
Standard Pembelajaran (SP)
3.4.1 Mengira dan 1. Isikan tempat kosong. TP 1
Fill in the blanks.
menentukan Indeks
Jisim Badan Indeks Jisim Badan Rumus Kesan
3.4.2 Menginterpretasi Body Mass Index (BMI) Fomula Effect
Indeks Jisim Badan dan
membuat keputusan Kadar jisim badan berbanding dengan Jisim badan (kg) Semakin tinggi BMI, semakin
ŵĞŶŐĞŶĂŝ ƟŶĚĂŬĂŶ BMI = Tinggi2 (m2)
yang perlu diambil ketinggian . tinggi risiko mendapat
Body mass (kg)
The ratio of body mass to height . BMI = tekanan darah tinggi dan diabetes

Height2 (m2) melitus. higher

The higher the BMI, the

the risk of getting high blood pressure and

diabetes mellitus.

2. (a) Lengkapkan jadual berikut. TP 2
Complete the table below.

Standard Prestasi (SPI) Murid Jisim (kg) Tinggi (m) Tinggi2 (m2) Indeks Jisim Badan (BMI)
TP 1 Mengingat kembali Students Mass (kg) Height (m) Height2 (m2) Body Mass Index
1.5 = 1.5
pengetahuan dan P 45 1.50 = 2.25 45 kg
kemahiran sains BMI = 2.25 m2
mengenai teknik dan Q 45 1.48 2.19
prosedur = 20 kg m–2
TP 2 Memahami teknik dan R 60 1.45 2.10
prosedur dan dapat S 34 1.32 45 kg
menjelaskan kefahaman 1.74 BMI = 2.19 m2
tersebut
= 20.55 kg m–2

60 kg
BMI = 2.10 m2

= 28.57 kg m–2

BMI = 19.54 kg m–2

Panduan RPH (b) Antara keempat-empat murid, siapakah yang dikategorikan dalam kumpulan ‘berlebihan jisim badan’?

Among those four students, who is categorised into the ‘overweight’ group? TP 4 Menganalisis

Buku Teks R
Set radas :
BBM Timbang jisim (c) Cadangkan langkah-langkah yang boleh diambil oleh R untuk menurunkan jisim badannya. TP 2
badan dan Alat Suggest measures that can be taken by R to lose his weight.
PAK 21 ƵŬƵƌ ƟŶŐŐŝ ďĂĚĂŶ Mengamalkan gizi yang seimbang
EMK Practise a balanced diet
i-THINK Pembentangan Kekalkan senaman yang sederhana
Nilai Hasil Sendiri Maintain moderate exercise
Murni Kurang gula dan makanan berminyak
Pendidikan Reduce intake of sugar and oily foods
kewangan &
pengguna (d) Ramalkan apa yang akan terjadi kepada R sekiranya R meneruskan gaya hidupnya tanpa apa-apa tindakan
Kelestarian global
diambil untuk menurunkan jisim badannya. Menilai TP 5
Peta dakap
Predict what will happen to R if R continues with his current lifestyle without any effort taken to lose his weight.
Mengamalkan
gaya hidup Berat badannya akan terus meningkat dan akhirnya tergolong sebagai kategori ‘Obes’.
yang sihat dan
sederhana His body weight will continue to increase and eventually fall under the ‘Obese’ category.
ĂŝŬ ŚĂƟ͕ ŬĂƐŝŚ
sayang dan ikram 34

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid kepada kumpulan-kumpulan.
2. Aktiviti inkuiri dijalankan dengan menimbang jisim dan mengukur tinggi setiap anggota.
3. Berpandukan contoh yang diberikan dalam soalan 2, nilai BMI setiap anggota dihitungkan.
4. Seorang wakil dari setiap kumpulan dipilih untuk membentangkan hasil BMI.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 34

3. Lengkapkan jadual berikut mengenai interpretasi BMI. Tarikh: TP 1 Sains Tingkatan 4 Bab 3
Complete the following table regarding the interpretations of BMI.
Jika BMI (kg mï ) anda adalah: Anda adalah: Buku Teks m.s 43 – 44
You are: Standard Kandungan (SK)
If your BMI (kg m–2) is: 3.4 Indeks Jisim Badan
Ͻ 18.5 Kurang jisim badan
Underweight Standard Pembelajaran (SP)
ï 3.4.1 Mengira dan
Sihat
ï Healthy menentukan Indeks
Jisim Badan
у Berlebihan jisim badan 3.4.2 Menginterpretasi
Overweight Indeks Jisim Badan dan
membuat keputusan
Obes ŵĞŶŐĞŶĂŝ ƟŶĚĂŬĂŶ
Obese yang perlu diambil

4. Lengkapkan peta dakap berikut mengenai kaedah mengawal BMI. TP 2
Complete the following brace map regarding ways to regulate BMI.

Mengamalkan gizi yang sihat berdasarkan

Piramid Makanan Malaysia. Standard Prestasi (SPI)
TP 1 Mengingat kembali
Stick to a healthy diet based on the Malaysian Food
Pyramid. pengetahuan dan
kemahiran sains
Cara menambah Ambil sarapan yang berprotein tinggi . mengenai teknik dan
jisim badan breakfast. prosedur
TP 2 Memahami teknik dan
Ways to gain weight prosedur dan dapat
menjelaskan kefahaman
Eat a high-protein tersebut

Mengawal Dapatkan tidur yang berkualiti.
berat badan Get quality sleep .
Regulating the
Panduan RPH
body weight

Mengamalkan gizi yang sihat berdasarkan Piramid Buku Teks
Makanan Malaysia. Set radas :
Timbang jisim
Stick to a healthy diet based on the Malaysian Food Pyramid. badan dan Alat
ƵŬƵƌ ƟŶŐŐŝ ďĂĚĂŶ
Cara menurunkan Kurangkan minuman bergula dan BBM
jisim badan makanan terproses. Pembentangan
PAK21 Hasil Sendiri
Ways to lose weight Avoid sugary drinks and processed food. EMK
i-THINK Pendidikan
Kekalkan senaman yang sederhana. Nilai kewangan &
Maintain moderate exercise . Murni pengguna
Kelestarian global
35
Peta dakap

Mengamalkan
gaya hidup
yang sihat dan
sederhana
ĂŝŬ ŚĂƟ͕ ŬĂƐŝŚ
sayang dan ikram

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Pada ruang catatan dalam soalan 3, bilangan rakan sekumpulan yang nilai BMInya jatuh dalam kumpulan tersebut dihitung.
Interpretasi diberikan kepada setiap kumpulan.

2. Guru membimbing murid untuk mencadangkan kaedah untuk mengawal nilai BMI seseorang berdasarkan senario yang ditunjukkan
dalam peta dakap di soalan 4.

35 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 3

Tarikh:

Praktis SPM

Soalan Objektif Apakah kesimpulan eksperimen 6. Kelakuan yang manakah di
ini? bawah haruslah dielakkan semasa
1. Antara termometer berikut, yang mengambil bacaan tekanan darah?
manakah sesuai untuk menyukat What is the conclusion of the
suhu badan tanpa bersentuhan experiment? Which practice below should be
dengan badan? avoided when taking the reading of
A Seseorang yang lebih muda blood pressure?
Which of the following thermometers mempunyai kadar denyutan
nadi yang lebih rendah. A Lengan tangan disokong
is suitable for measuring the body sepenuhnya pada paras jantung.
A younger person has a lower
temperature without touching the body? pulse rate. The arm is fully supported at
heart level.
A Termometer rektal B Seseorang yang lebih berusia
mempunyai kadar denyutan B Pesakit berehat sekurang-
Rectal thermometer nadi yang lebih rendah. kurangnya 5 minit sebelum
ujian.
B Termometer inframerah An older person has a lower pulse
rate. The patient rests for at least 5
Infrared thermometer minutes before the test.
C Perempuan mempunyai kadar
C Termometer klinik denyutan nadi lebih tinggi C Pesakit boleh mengambil kopi
berbanding dengan lelaki. dan mimuman yang beralkohol
Clinical thermometer sabaik sebelum ujian.
Female have a higher pulse rates
D Termometer makmal than males. The patient can take coffee and
alcoholic drinks right before the
Laboratory thermometer D Semakin lasak aktiviti senaman test.
yang dilakukan, semakin tinggi
2. Apakah julat suhu yang boleh kadar denyutan nadi. D Pesakit duduk dengan sokongan
dicatatkan oleh sebuah termometer belakang dan kaki pada lantai
klinikal? The higher the intensity of the yang rata.
exercise, the higher the pulse
What is the range of temperature rate. The patient is seated with their
that can be registered by a clinical EDFN VXSSRUWHG DQG IHHW ÀDW RQ
thermometer? 5. Rajah 1 menunjukkan skrin sebuah WKH ÀRRU
VÀJPRPDQRPHWHU GLJLWDO
A 35°C kepada 42°C 7. Hisham mempunyai jisim badan
Diagram 1 shows the screen a digital
35°C to 42°C sphygmomanometer. 44 kg dan tinggi 1.51 m. Apakah

B 0°C kepada 42°C indeks jisim badan (BMI) Hisham?

0°C to 42°C Hisham has a body mass of 44 kg and

C 0°C kepada 100°C height of 1.51 m. What is the body

0°C to 100°C

D –10°C kepada 110°C

–10°C to 110°C

3. Antara faktor berikut, yang mass index (BMI) of Hisham?
manakah boleh menyebabkan suhu
badan rendah yang tidak normal? A 1.51 C 29.1

Which of the following factors below B 19.3 D 44
can cause a low body temperature
which is abnormal? Rajah 1 / Diagram 1 8. Jadual 2 menunjukkan BMI
sekumpulan murid.
A Jangkitan Yang manakah di bawah
menunjukkan bacaan betul yang Table 2 shows the BMI of a group of
Infection dicatatkan? students.

B Terdedah panas yang melampau Which one below shows the correct Jadual 2 / Table 2
reading registered?
Extreme heat exposure 0XULG BMI

C Senaman Student BMI

Exercise P 14.3

D Terdedah kepada keadaan sejuk Q 21.5
melampau.
R 28.0
Exposure to extremely low
temperatures. 7HNDQDQ 7HNDQDQ S 32.6
VLVWROLN GLDVWROLN
4. Jadual 1 menunjukkan keputusan yang Antara yang berikut, yang manakah
diperolehi daripada sebuah kajian. Systolic Diastolic merupakan keterangan yang betul
pressure pressure mengenai murid S?
Table 1 shows the results obtained
from an investigation. A 91 125 Which of the following is the correct
description about student S?
Jadual 1 / Table 1 B 125 91
A Sihat
$NWLYLWL À]LNDO .DGDU GHQ\XWDQ C 91 74
QDGL ESP Healthy
Physical activity D 125 74
Pulse rate (bpm) B Berlebihan jisim badan

Berehat 75 Overweight

Rest C Obes

Berjalan 84 Obese

Walking D Kurang jisim badan

Berlari 96 Underweight

Running

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 36

9. Antara yang berikut, yang manakah A Ambil sarapan yang berpelawas Sains Tingkatan 4 Bab 3
merupakan amalan yang betul untuk tinggi.
menambah berat badan? C Kurangkan minuman bergula
(DW D KLJK ¿EUH EUHDNIDVW dan makanan terproses.
Which of the following is a correct
B Mengamalkan gizi yang sihat $YRLG VXJDU\ GULQNV DQG
practice to gain body weight? berdasarkan Piramid Makanan SURFHVVHG IRRG
Malaysia.
D Melakukan senaman yang
6WLFN WR D KHDOWK\ GLHW EDVHG RQ intesif.
WKH 0DOD\VLDQ )RRG 3\UDPLG
&RQGXFW D KLJK LQWHQVLW\ H[HUFLVH

Soalan Struktur Bahagian B / Section B

Bahagian A / Section A 2. 5DMDK PHQXQMXNNDQ VNULQ VHEXDK VÀJPRPDQRPHWHU
digital yang sedang digunakan.
1. Sebuah eksperimen dijalankan untuk mengkaji kadar
denyutan nadi dua kumpulan murid yang berlainan. Diagram 1 below shows the screen a digital
Bacaan denyutan nadi setiap anggota kumpulan dalam VSK\JPRPDQRPHWHU LQ XVH
masa 1 minit dicatatkan seperti yang dtunjukkan dalam
Jadual 1.

An experiment was conducted to study the pulse rates of two

GLIIHUHQW JURXSV RI VWXGHQWV 7KH SXOVH UDWH RI HDFK JURXS
PHPEHU LQ PLQXWH LV UHFRUGHG DV VKRZQ LQ 7DEOH

Jadual 1 / Table 1

Kadar denyutan nadi (bpm) Rajah 1 / Diagram 1

Jantina Pulse rate (bpm) (a) Apakah unit bagi pengukuran tekanan darah?

Gender Murid / Student Bacaan purata What is the unit of measuring the blood pressure?

A B C D E Average reading mmHg

Lelaki 63 62 67 60 65 63.4 [1 markah / PDUN]

Male

Perempuan 69 71 62 63 65 66.0 (b) Berdasarkan bacaan yang ditunjukkan dalam rajah di
atas, lengkapkan jadual berikut:
Female
Based on the readings shown in diagram above,
(a) Berdasarkan eksperimen itu, kenal pasti pemboleh complete the following table:
ubah berikut:
Pengukuran Bacaan
Based on the experiment, identify the following variables:
Measurement Reading

(i) dimanipulasikan: (i) Tekanan sistolik 114

manipulated: Systolic pressure

Jantina (ii) Tekanan diastolik 78

Diastolic pressure

Gender (iii) Kadar denyutan nadi 87

Pulse rate

[1 markah / PDUN] [2 markah / PDUNV]

(ii) bergerak balas: (c) Apakah yang boleh diulaskan mengenai bacaan
tekanan darah yang dicatatkan di (b)?
responding
What can be commented about the reading of blood
Kadar denyutan nadi pressure registered in (b)?

Pulse rate Tekanan diastolic sedikit rendah bacaan purata iaitu

[1 markah / PDUN] 80 mm Hg.

(b) Lengkapkan jadual tersebut dengan menghitungkan 7KH GLDVWROLF SUHVVXUH LV VOLJKWO\ EHORZ WKH DYHUDJH
bacaan purata kadar denyutan nadi setiap kumpulan.
reading of 80 mm Hg
Complete the table by calculating the average reading of
[1 markah / PDUN]
WKH SXOVH UDWH RI HDFK JURXS [2 markah / PDUNV]

(c) Berdasarkan keputusan dalam (b), bentukkan sebuah G 0DQVHW VÀJPRPDQRPHWHU GLLNDWNDQ PHQJHOLOLQJL
pergelangan tangan. Mengapakah ditempatkan pada
kesimpulan.
kedudukan tersebut?
%DVHG RQ WKH UHVXOW LQ E IRUP D FRQFOXVLRQ
7KH FXII RI WKH VSK\JPRPDQRPHWHU LV ZUDSSHG DURXQG
Perempuan mempunyai kadar denyutan nadi lebih WKH ZULVW :K\ LV LW SODFHG DW WKLV SRVLWLRQ"

tinggi berbanding dengan lelaki. Terdapat sebuah titik nadi pada kedudukan tersebut.

)HPDOHV KDYH KLJKHU SXOVH UDWHV WKDQ PDOHV 7KHUH LV D SXOVH SRLQW DW WKH SRVLWLRQ

[1 markah / PDUN] [1 markah / PDUN]

37 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 3

Bahagian C / Section C Pilih pelan yang paling sesuai untuk kumpulan pelajar
tersebut. Terangkan pilihan anda berdasarkan ciri-ciri
3. Jadual 2 menunjukkan dua murid dengan indeks jisim berikut:
badan (BMI) yang berlainan.
Choose the plan which is more suitable for the group
Table 2 shows two students of different body mass index of students. Explain your choice based on the following
aspects:
(BMI).

Jadual 2 / Table 2 (i) Tujuan pilihan

Student / Murid BMI / BMI Aim of choice

X 17.1 [2 markah / 2 marks]

Y 33.6 (ii) Penerangan tentang kebaikan bagi pilihan anda
itu.
(a) Berdasarkan jadual di atas,
Explanation of the advantages of your choice.
Based on table above,
[2 markah / 2 marks]

(i) berikan interpretasi anda mengenai keadaan (iii) Alasan bagi pilihan anda.
kesihatan setiap murid.
The reason for your choice.
give your interpretation of the health condition of
each student. [2 markah / 2 marks]

[2 markah / 2 marks]

(ii) cadangkan satu faktor yang menyumbangkan
kepada setiap keadaan kesihatan yang disebutkan
di atas.

suggest one factor that contributes to each health
condition mentioned above.

[2 markah / 2 marks]

(b) Sekumpulan murid yang obes sedang cuba untuk
mengurangkan indeks jisim badan (BMI). Mereka
diperkenalkan dengan dua pelan pemakanan yang
berlainan seperti yang ditunjukkan di bawah.

A group of obese students are trying to reduce their
body mass index (BMI). They are introduced to two
different dietary plans as shown below.

Pelan A / Plan A Pelan B / Plan B

5 bahagian pelbagai 5 bahagian nasi
buah-buahan dan
sayuran 5 portions of rice

5 portions of a variety of
fruit and vegetables

3 bahagian nasi 3 bahagian protein
seperti daging, telur dan
3 portions of rice ikan

3 portions of protein such
DV PHDW HJJV RU ¿VK

2 bahagian protein 2 bahagian pelbagai
seperti daging, telur dan buah-buahan dan
ikan sayuran

2 portions of protein such 2 portions of a variety of
DV PHDW HJJV RU ¿VK fruit and vegetables

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 38

Cabaran Sains Tingkatan 4 Bab 3

1. Rajah di bawah menunjukkan sejenis termometer. Tarikh:
The diagram below shows a type of thermometer.
PANDUAN MENJAWAB

P 1. Suhu badan normal manusia
(a) Nyatakan ciri-ciri termometer yang sesuai digunakan dalam sebuah ialah 36.9°C
Normal human’s body
klinik. Beri satu sebab bagi kesesuaian setiap ciri-ciri tersebut. temperature is 36.9°C .
State the suitable characteristics of a thermometer applied in a clinic. Give one reason for
the suitability of each characteristic. 2. Perubahan suhu badan
manusia yang kecil boleh
(i) Julat suhu: membawa perubahan yang
Range of temperature: besar.
A small change in human body
Dari 35°C hingga 42°C / From 35°C to 42°C temperature can cause a huge
!&ƛ"/"+ "ǽ
Sebab:
Reason:

Dalam julat suhu badan manusia yang normal.

Within the range of normal human body temperature.

(i) Kepekaan:
Sensitivity:

Kepekaan tinggi / high sensitivity

Sebab:
Reason:

Boleh mengesan perubahan suhu yang kecil.

Able to detect a small change in temperature.

(iii) Kebolehan merekodkan bacaan:
Ability to record the readings:

Boleh menyimpan rekod / Able keep the records

Sebab:
Reason:
Lebih senang untuk memantau suhu badan dalam tempoh

yang panjang.

Easier to monitor the body temperature for a long period.

? Praktis SPM &
Cabaran KBAT
Jawapan

39 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

BAB 4 BAB Teknologi Hijau dalam Melestarikan Alam
Green Technology for Environmental
Buku Teks m.s 50 – 73 4 Sustainability

Standard Kandungan (SK) PETA Konsep
4.1 Kelestarian Alam Sekitar
4.2 Sektor Tenaga TEKNOLOGI HIJAU DALAM MELESTARIKAN ALAM
4.3 Sektor Pengurusan Sisa
GREEN TECHNOLOGY FOR ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY
dan Air Sisa
4.4 Sektor Pertanian dan

Perhutanan
4.5 Sektor Pengangkutan
4.6 Teknologi Hijau dan

Kehidupan

Kelestarian alam Sektor tenaga Sektor pengurusan Sektor

sekitar Energy sector sisa air dan pepejal pengangkutan

Environmental Waste and waste water Transportation sector
sustainability management sector

Sektor tenaga ,VX VRVLRVDLQWLÀN ,VX VRVLRVDLQWLÀN ,VX VRVLRVDLQWLÀN
Energy sector 6RFLR VFLHQWLÀF LVVXHV 6RFLR VFLHQWLÀF LVVXHV 6RFLR VFLHQWLÀF LVVXHV
‡ 3HQJJXQDDQ VXPEHU ‡ 3HPEXDQJDQ VLVD ‡ 3HUWDPEDKDQ ELODQJDQ
Sektor tenaga tidak boleh \DQJ WLGDN WHUDQFDQJ kenderaan
pertanian dan baharu Unplanned waste disposal Increasing number of transport
Consumption of non- ‡ 3HQJKDVLODQ DVDS
perhutanan renewable energy source Aplikasi Teknologi Hijau Production of smoke
Agriculture and Application of Green ‡ .HQGHUDDQ \DQJ
foresty sector Aplikasi Teknologi Hijau Technology mempunyai gas berbahaya
Application of Green Transports that contain
Sektor Technology ‡ $PDODQ 5 dangerous gases
pengangakutan 5R practice
‡ 6XPEHU WHQDJD EROHK Aplikasi Teknologi Hijau
Transportation baharu ‡ 5DZDWDQ ELRORJL GDQ Application of Green Technology
sector Renewable source pemprosesan sisa ‡ $PDODQ PRG NHQGHUDDQ
Biological treatment and
Sektor pengurusan ‡ .HFHNDSDQ WHQDJD waste processing hijau
sisa dan air sisa (QHUJ\ HIÀFLHQF\ Mode of green transportation
Waste and waste practice
‡ 3HQJJXQDDQ EDKDQ DSL ELR
water management Use of biofuels
sector
Sektor pertanian ,VX 6RVLRVDLQWLÀN Aplikasi Teknologi Hijau
Sektor 6RFLR VFLHQWLÀF LVVXHV Application of Green
bangunan dan perhutanan ‡ 3HQHURNDDQ KXWDQ Technology
Building sector VHFDUD WLGDN WHUNDZDO
Agriculture and Uncontrolled deforestation ‡ $PDODQ NLWDU VHPXOD
Sektor forestry sector Recycling practice
perindustrian dan ‡ 3HQJJXQDDQ UDFXQ
serangga dan baja ‡ 3HQJJXQDDQ EDMD
pembuatan kompos
Industry and kimia Use of compost fertiliser
manufacturing sector Consumption of pesticides
and chemical fertilisers ‡ 3HQDQDPDQ VHPXOD
Sektor teknologi Replanting
maklumat dan
komunikasi (ICT) Bagaimanakah konsep Teknologi Hijau
Information and dapat digunakan untuk memelihara alam
communication sekitar?
technology sector (ICT) How can the Green Technology concept be used to
preserve the environment?

Cadangan Aktiviti PdPc
Guru meminta murid membaca dan memahami peta konsep yang terdapat di halaman ini.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 40

Standard Kandungan 4.1 Kelestarian Alam Sekitar Tarikh: Sains Tingkatan 4 Bab 4

AKTIVITI 4.1 Teknologi Hijau Masteri Buku Teks m.s 52 – 55
Perbincangan Standard Kandungan (SK)
Green Technology 4.1 Kelestarian Alam Sekitar

1. 1\DWDNDQ GHÀQLVL GDQ NHSHQWLQJDQ 7HNQRORJL +LMDX TP 1 Standard Pembelajaran (SP)
4.1.1 DĞŶĚĞĮŶŝƐŝŬĂŶ ĚĂŶ
State the definition and importance of Green Technology.
mewajarkan Teknologi
'HÀQLVL 7HNQRORJL \DQJ EHUKDVUDW XQWXN PHQJXUDQJNDQ DWDX PHQDQJDQL NHVDQ QHJDWLI Hijau dalam kehidupan
Definition: 4.1.2 Menghubung kait
DNWLYLWL PDQXVLD WHUKDGDS DODP VHPXOD MDGL of human activity on the kecekapan tenaga
.HSHQWLQJDQ dengan Teknologi Hijau
Importance: Technology that intends to reduce or reverse the negative effects

environment.

0HQJXUDQJNDQ SHQFHPDUDQ

Reducing pollution .

0HQJXUDQJNDQ SHQJHOXDUDQ JDV UXPDK KLMDX

Reducing greenhouse gas emission.

0HQLQJNDWNDQ NXDOLWL NHVLKDWDQ dan NHKLGXSDQ Standard Prestasi (SPI)
Improving the quality of health and life . TP 1 Mengingat kembali

0HPHOLKDUD VXPEHU VHPXOD MDGL pengetahuan dan
Preserving the natural resources . kemahiran sains
mengenai Teknologi
2. /HQJNDSNDQ SHWD GDNDS EHULNXW \DQJ PHQJKXEXQJNDLWNDQ NHFHNDSDQ WHQDJD GHQJDQ 7HNQRORJL +LMDX TP 2 Hijau dalam
Complete the following brace map that relates energy efficiency with Green Technology. melestarikan alam
TP 2 Memahami Teknologi
%HUWXMXDQ XQWXN PHQJXUDQJNDQ MXPODK WHQDJD \DQJ GLSHUOXNDQ Hijau dalam
XQWXN PHQ\HGLDNDQ SURGXN GDQ SHUNKLGPDWDQ melestarikan alam dan
dapat menjelaskan
Aim to reduce the amount of  energy required to provide products and services. kefahaman tersebut

D 7HQDJD ² 0HQFDUL NHWLGDNEHUJDQWXQJDQ WHQDJD
GDQ PHPSURPRVLNDQ SHQJJXQDDQ \DQJ FHNDS

Kecekapan Energy – Seek to attain energy independence and Panduan RPH
Tenaga
promote efficient utilisation.
Energy Efficiency
BBM Internet
'DVDU E $ODP VHNLWDU ² 0HPXOLKDUD GDQ PHPLQLPXPNDQ PAK 21 Hot Seat
7HNQRORJL NHVDQ WHUKDGDS DODP VHNLWDU EMK Pendidikan alam
+LMDX i-THINK sekitar
.HEDQJVDDQ Environment – Conserve and minimise impact on environment. Nilai murni
National Green Nilai WĂƚƌŝŽƟƐŵ
Technology F (NRQRPL ² 0HQLQJNDWNDQ SHPEDQJXQDQ Murni Peta buih
Policy HNRQRPL QHJDUD PHODOXL SHQJJXQDDQ 7HNQRORJL +LMDX Menghargai
sumbangan sains
Economy – Enhance national economic development dan teknologi
through use of Green Technology. Menghargai
keseimbangan
G 6RVLDO ² PHQLQJNDWNDQ NXDOLWL KLGXS XQWXN alam semula jadi
VHPXD – Improve the quality of life for all.
Social

41

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid ke dalam kumpulan seperti berikut:
Kumpulan A: Kepentingan Teknologi Hijau
Kumpulan B: Kecekapan tenaga dan Teknologi Hijau
Kumpulan C: Dasar Teknologi Hijau Kebangsaan

2. Setiap kumpulan diberikan 15 minit untuk melakukan kajian dan pencarian maklumat.
3. Setiap kumpulan menghantar seorang “pakar” untuk tampil ke depan dan duduk di atas kerusi di depan kelas. “Pakar” tersebut

hendaklah menjawab semua soalan yang dikemukakan dalam masa 5 minit.
4. “Pakar” dari kumpulan lain akan mengambil giliran untuk menjawab soalan dalam bidang kajian mereka.

41 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 4 3. Tandakan ( ) pada kebaikan mempromosikan penggunaan Teknologi Hijau. TP 2
Tick ( ) on the benefits of promoting the use of Green Technology.
Buku Teks m.s 52 – 55
Standard Kandungan (SK) (a) Mengurangkan penggunaan tenaga.
4.1 Kelestarian Alam Sekitar Reducing energy consumption. TP 1

Standard Pembelajaran (SP) (b) Meningkatkan harga komoditi dan sumber tenaga.
4.1.3 DĞŶŐĞŶĂů ƉĂƐƟ ƐĞŬƚŽƌ Increasing the price of commodities and energy sources.

dalam Teknologi Hijau (c) Mengukuhkan ekonomi negara.
Strengthening the country’s economy.
Standard Prestasi (SPI)
TP 1 Mengingat kembali (d) Meningkatkan jumlah sisa buangan.
Increasing the amount of waste product.
pengetahuan dan
kemahiran sains 4. Lengkapkan peta buih berikut dengan menyenaraikan sektor dalam Teknologi Hijau.
mengenai Teknologi Complete the following bubble map by listing the sectors in Green Technology.
Hijau dalam melestarikan
alam Tenaga
TP 2 Memahami Teknologi Energy
Hijau dalam melestarikan
alam dan dapat Bangunan Pertanian dan
menjelaskan kefahaman Building perhutanan
tersebut Agriculture

and forestry

Panduan RPH Sektor
Sector
Buku Teks Teknologi
BBM Carta maklumat dan Pengangkutan
PAK 21 Round Table komunikasi (TMK) Transportation
EMK Peta i-THINK Information and
i-THINK Bahasa
Nilai Pendidikan alam communications
Murni sekitar
Kelestarian global technology (ICT)
Peta Buih
Menghargai Perindustrian Pengurusan sisa
sumbangan sains pembuatan dan air sisa
dan teknologi Manufacturing
Menghargai Waste and wastewater
keseimbangan industries
alam semula jadi management

42

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid kepada kumpulan-kumpulan.
2. Guru membekalkan bahan dan sumber yang diperlukan oleh murid untuk menjanakan idea.
3. Secara bergilir-gilir, murid hendaklah menyumbangkan idea dengan memberikan satu contoh sektor dalam Teknologi Hijau.
4. Contoh yang disumbangkan hendaklah mendapatkan persetujuan daripada majoriti ahli kumpulan.
5. Hasil perbincangan dicatatkan pada peta buih dalam soalan 4.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 42

Sains Tingkatan 4 Bab 4

Standard Kandungan 4.2 Sektor Tenaga Tarikh: Buku Teks m.s 56 –59

AKTIVITI 4.2 Sektor Tenaga Masteri Standard Kandungan (SK)
Perbincangan 4.2 Sektor Tenaga
Energy Sector

1. Lengkapkan ayat-ayat di bawah dengan perkataan yang diberi. TP 1 TP 2 Standard Pembelajaran (SP)
Complete the sentences below with given words.
4.2.1 Memerihalkan isu
kesan rumah hijau bahan api fosil tidak boleh baharu ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ
greenhouse effect fossil fuel non-renewable
4.2.2 Menerangkan isu
persaingan perubahan iklim permintaan ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ ĚĂůĂŵ
competition climate change demand sektor tenaga

(a) Dengan penambahan populasi dan perindustrian, permintaan terhadap tenaga telah 4.2.3 Mewajarkan aplikasi
Teknologi Hijau
mencapai satu paras yang belum pernah dihadapi sebelumnya. dalam menangani isu
ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ ƐĞŬƚŽƌ
With the global population swelling and industrialisation, the demand for energy has reached unprecedented tenaga
levels.

(b) Pembakaran bahan api fosil seperti petroleum, arang batu dan gas asli membebaskan pelbagai Standard Prestasi (SPI)
TP 1 Mengingat kembali
bahan dan zarah-zarah ke dalam atmosfera dan hal ini menyebabkan berlakunya kesan rumah hijau .
pengetahuan dan
The burning of fossil fuel such as petroleum, coal and natural gas release a variety of emissions and particulates kemahiran sains
mengenai Teknologi
into the atmosphere and this will cause the greenhouse effect . Hijau dalam
melestarikan alam
(c) Bahan pelepasan dan zarah-zarah menyumbangkan kepada perubahan iklim yang memberikan TP 2 Memahami Teknologi
that affects the ecosystem. Hijau dalam
kesan kepada ekosistem. melestarikan alam dan
dapat menjelaskan
These emissions and particulates contribute to the climate change kefahaman tersebut

(d) Sumber tenaga yang tidak boleh baharu akan habis atau tidak dapat diwujudkan semula dalam
tempoh usia kita.

Non-renewable energy sources will run out or will not be replenished in our lifetimes.

(e) Persaingan untuk mendapatkan sumber tenaga merupakan salah satu faktor utama yang

PHQFHWXVNDQ NRQÁLN JOREDO

The competition to gain energy sources is one of the major factors that trigger global conflicts. Panduan RPH

2. Tandakan ( SDGD LVX LVX VRVLRVDLQWLÀN \DQJ EHUODNX GDODP VHNWRU WHQDJD BBM PowerPoint
Tick ( ) on the socio-scientific issues that are occurring in energy sector. PAK21 Internet
Gallery Walk
(a) Sumber bahan api fosil semakin kehabisan.
Fossil fuel is depleting. EMK <ƌĞĂƟǀŝƟ ĚĂŶ
i-THINK ŝŶŽǀĂƐŝ
(b) Pembuangan sisa kilang menyebabkan pencemaran. TMK dan
Disposal of factories’ wastes causes pollution. Nilai komunikasi
Murni
(c) Pembebasan gas rumah hijau menyebabkan pemanasan global. Peta dakap
Emission of greenhouse gases causes global warming.
Menghargai
(d) Permintaan terhadap tenaga semakin meningkat. sumbangan sains
The demand for energy is increasing. dan teknologi
Percaya dan kasih
43 kepada tuhan
Menyedari
bahawa sains
merupakan salah
satu cara untuk
memahami alam
Bertanggungjawab

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan mengikut tajuk- 2. Setiap kumpulan diberikan 15 minit untuk mencari bahan
tajuk berikut: berkenaan secara atas talian.

Kumpulan Tajuk 3. Selama 15 minit lagi diberikan untuk menggabungkan
A Tenaga angin bahan tersebut.
B Hidroelektrik
C Tenaga suria 4. Murid bekerja dalam kumpulan untuk menggabungkan
D Geoterma maklumat dan kemudian menyediakan bahan dalam peta
E Biojisim dakap untuk penyampaian.
F Label Bintang Tenaga
G Kempen penjimatan tenaga

43 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 4

3. Lengkapkan peta dakap berikut yang berkaitan dengan aplikasi Teknologi Hijau dalam menangani isu

Buku Teks m.s 56 – 59 VRVLRVDLQWLÀN VHNWRU WHQDJD TP 1

Standard Kandungan (SK) Complete the following brace map regarding the application of Green Technology to overcome socio-scientific issues in the energy sector.
4.2 Sektor Tenaga
(a) Tenaga angin / Wind energy

Standard Pembelajaran (SP) Aplikasi Menggunakan (b) Hidroelektrik / Hydroelectric
Teknologi Hijau sumber tenaga
4.2.1 Memerihalkan isu Application of Green (c) Tenaga suria / Solar energy
ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ alternatif
Technology Using (d) Geoterma / Geothermal
4.2.2 Menerangkan isu
ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ ĚĂůĂŵ alternative energy (e) Biojisim / Biomass
sektor tenaga sources
(f) Label Cekap Tenaga
4.2.3 Mewajarkan aplikasi Meningkatkan Energy Efficiency Label
Teknologi Hijau kecekapan ‡ 6LPERO \DQJ PHPEDQWX SHQJJXQD PHPLOLK
dalam menangani isu DJLKDQ GDQ peralatan elektrik yang betul dengan
ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ ƐĞŬƚŽƌ penggunaan NHFHNDSDQ WHQDJD \DQJ WLQJJL
tenaga Increase the A symbol to help consumers choose the right electrical
efficiency of appliances with high energy efficiency.
Standard Prestasi (SPI)
distribution and (g) Kempen penjimatan tenaga
TP 1 Mengingat kembali usage Energy saving campaign
pengetahuan dan ‡ $PDODQ VHSHUWL PHQXWXS VXLV DODWDQ
kemahiran sains elektrik ketika tidak menggunakan
mengenai Teknologi GLSURPRVLNDQ
Hijau dalam melestarikan Practices such as switching off electrical appliances
alam when not in use are promoted.

TP 2 Memahami Teknologi 4. 7XOLVNDQ %HWXO DWDX 6DODK SDGD SHUQ\DWDDQ EHULNXW TP 1
Hijau dalam melestarikan Write True or False for the following statements.
alam dan dapat Betul / Salah
menjelaskan kefahaman Pernyataan True / False
tersebut Statement
Betul
Panduan RPH D 0HQJRSWLPDONDQ SHQJJXQDDQ WHQDJD EROHK EDKDUX DNDQ PHQJXUDQJNDQ True
NDQGXQJDQ JDV NDUERQ GLRNVLGD GL GDODP DWPRVIHUD
BBM PowerPoint Optimising the usage of renewable energy will reduce the content of carbon dioxide in the 6DODK
PAK 21 Internet atmosphere. False
Gallery Walk
E *HRWHUPD PHUXSDNDQ VXPEHU WHQDJD \DQJ WLGDN EROHK EDKDUX 6DODK
EMK <ƌĞĂƟǀŝƟ ĚĂŶ Geothermal is a non-renewable energy source. False
i-THINK ŝŶŽǀĂƐŝ
TMK dan F /DEHO FHNDS WHQDJD DGDODK ODEHO \DQJ PHPEDQWX SHQJJXQD PHPLOLK DODW Betul
Nilai komunikasi HOHNWULN \DQJ PXUDK True
Murni Energy efficiency label is a label that assists consumers to choose cheaper electrical appliances.
Peta dakap
G 0HQJJXQDNDQ NLSDV HOHNWULN GDQ EXNDQ SHQJKDZD GLQJLQ VHPDVD FXDFD SDQDV
Menghargai PHUXSDNDQ VDWX WLQGDNDQ \DQJ PHQMLPDWNDQ WHQDJD
sumbangan sains Using an electrical fan instead of an air-conditioner during hot weather is an energy-saving action.
dan teknologi
Percaya dan kasih 44
kepada tuhan
Menyedari
bahawa sains
merupakan salah
satu cara untuk
memahami alam
Bertanggungjawab

Cadangan Aktiviti PdPc

5. Setiap kumpulan hendaklah mencetak hasil kerja mereka dan mempamerkan pada stesen masing-masing.
6. Murid akan bergerak dari satu stesen ke satu stesen secara berkumpulan.
7. Murid dibenarkan untuk membincangkan dan memberikan komen mengenai bahan dalam setiap stesen.
8. Murid melengkapkan peta dakap dalam soalan 3.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 44

Tarikh: Sains Tingkatan 4 Bab 42

Standard Kandungan 4.3 Sektor Pengurusan Sisa dan Air Sisa Buku Teks m.s 60 – 61
Standard Kandungan (SK)
0HQHUDQJNDQ ,VX 6RVLRVDLQWLÀN GDODP 6HNWRU 3HQJXUXVDQ 4.3 Sektor Pengurusan Sisa

AKTIVITI 4.3 6LVD GDQ $LU 6LVD dan Air Sisa
Perbincangan
([SODLQ 6RFLR VFLHQWLÀF ,VVXHV LQ WKH :DVWH DQG :DVWHZDWHU Standard Pembelajaran (SP)
4.3.1 Menerangkan isu
Management Masteri
ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ ĚĂůĂŵ
1. S, T, U dan V di bawah merupakan beberapa insiden yang membawa kepada pencemaran air. TP 2 sektor pengurusan sisa
S, T, U and V below are some incidences that lead to water pollution. dan air sisa
4.3.2 Mewajarkan aplikasi
S Kumbahan, sisa makanan, sisa kimia yang tidak dirawat. Teknologi Hijau
Sewege, leftovers, chemical waste that are not treated. dalam menangani isu
ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ ƐĞŬƚŽƌ
T Ekosistem terjejas. pengurusan sisa dan air
Ecosystem is affected. sisa

U Dibuangkan ke dalam sungai dan seterusnya ke laut. Standard Prestasi (SPI)
Being disposed to the river and then to the sea. TP 1 Mengingat kembali

V Menyebabkan pencemaran. pengetahuan dan
Causes pollution. kemahiran sains
mengenai Teknologi
Lengkapkan carta alir di bawah dengan menggunakan S, T, U dan V untuk menunjukkan proses tersebut dalam Hijau dalam
urutan yang betul. melestarikan alam
Complete the following flow chart by using S, T, U and V to show the process in the correct order. TP 2 Memahami Teknologi
Hijau dalam
S UV T melestarikan alam dan
dapat menjelaskan
2. Lengkapkan peta dakap berikut yang berkaitan dengan aplikasi Teknologi Hijau dalam menangani isu kefahaman tersebut

VRVLRVDLQWLÀN VHNWRU SHQJXUXVDQ VLVD GDQ DLU VLVD

Complete the following brace map regarding the application of Green Technology to overcome socio-scientific issues in the waste and

wastewater management sector. TP 1 TP 2

(a) Pencegahan dan pengurangan / Prevention and reduction

‡ Elakkan penggunaan bekas sekali pakai. / Avoid
food waste.
using single-use containers.

‡ Kurangkan pembaziran makanan. / Reduce

Aplikasi (b) Rawatan dan pemprosesan (proses biologi) Panduan RPH
Teknologi Hijau Treatment and processing (biological process)
Application of Green
‡ Degradasi sisa dengan mikroorganisma.
Technology
Degradation of waste by microorganisms.

(c) Pengasingan dan kitar semula / Sorting and recycling BBM Buku Teks
‡ Asingkan sisa yang boleh dipakai semula atau dikitar semula. PAK21 Skrip lakonan
EMK Role Play
Separating waste that can be reused or recycled. i-THINK Bahasa
Nilai murni
(d) Konsep 5R / 5R Concept (iv) Kitar Semula / Recycle Nilai Keusahawanan
(i) Tolak / Refuse (v) Pemulihan / Recovery Murni Peta pelbagai alir
(ii) Kurangkan / Reduce Mengamalkan
(iii) Guna Semula / Reuse gaya hidup
yang sihat dan
45 sederhana
Rendah diri
dan hormat-
ŵĞŶŐŚŽƌŵĂƟ

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid kepada beberapa kumpulan.
2. Guru membantu murid untuk menentukan tempat, masa dan senario. Rujuk kepada contoh berikut:

Tempat: Studio siaran rancangan televisyen
Senario: Satu siding media diadakan antara aktivis alam sekitar dengan pengusaha kilang dan pihak yang berkuasa.
Tujuan: Pengusaha kilang hendaklah meyakinkan semua pihak bahawa pihak pengusaha akan memastikan bahawa air sisa yang
dikeluarkan dari kilang memberikan impak yang paling minimum kepada alam sekitar.
Watak 1: Penghuni setempat
Watak 2: Pengusaha kilang
Watak 3: Pihak yang berkuasa
3. Murid diberikan 15 minit untuk melakukan sumbang saran dan menyediakan skrip dialog.

45 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 4 Tarikh:

Buku Teks m.s 62 – 64 Standard Kandungan 4.4 Sektor Pertanian dan Perhutanan
Standard Kandungan (SK)
4.4 Sektor Pertanian dan AKTIVITI 4.4 0HQHUDQJNDQ ,VX 6RVLRVDLQWLÀN GDODP 6HNWRU 3HUWDQLDQ
Perbincangan
Perhutanan GDQ 3HUKXWDQDQ Masteri

Standard Pembelajaran (SP) ([SODLQ 6RFLR VFLHQWLÀF ,VVXHV LQ WKH $JULFXOWXUH DQG )RUHVWU\ 6HFWRU
4.4.1 Menerangkan isu
1. Padankan aktiviti berikut dengan kesan yang berkenaan. TP 2
ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ ĚĂůĂŵ Match the following activities to their corresponding effect.
sektor pertanian dan
perhutanan (a) Penebangan hutan (i) Mengakibatkan tanah runtuh dan hakisan
4.4.2 Mewajarkan aplikasi Deforestation Cause landslides and erosion
Teknologi Hijau
dalam menangani (b) Pembakaran terbuka (ii) Bahan kimia yang beracun masuk ke
ŝƐƵ ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟŅ Open burning dalam ekosistem
sektor pertanian dan The poisonous chemicals integrate into the
perhutanan
ecosystem
Standard Prestasi (SPI)
TP 1 Mengingat kembali (c) Kawasan tanah yang luas (iii) Meningkatkan komposisi karbon dioksida
terbentang akibat daripada aktiviti dalam atmosfera
pengetahuan dan pembalakan yang tidak terkawal Increases the composition of carbon dioxide in
kemahiran sains Large area of soil exposed due to the
mengenai Teknologi atmosphere
Hijau dalam melestarikan uncontrolled logging activities
alam
TP 2 Memahami Teknologi (d) Penggunaan baja kima dan racun (iv) Menghasilkan jerebu yang mengandungi
Hijau dalam melestarikan perosak yang berlebihan debu, asap dan zarah-zarah lain yang
alam dan dapat Excessive use of chemical fertiliser and memudaratkan
menjelaskan kefahaman Produce haze that contains dust, smoke and other
tersebut pesticide
particulates which are harmful

2. Tandakan ( ) pada item berikut yang memberikan sumbangan dalam menangani isu sosiosaintifk sektor

pertanian dan perhutanan.

Tick ( ) the following items that contribute to overcome socio-scientific issues in the agriculture and forestry sector. TP 2

Panduan RPH (a) Menukarkan sisa pertanian kepada tenaga biojisim yang berguna
Turn agricultural waste into useful biomass energy source
BBM PowerPoint
Carta (b) Menanam semula pokok di sesebuah kawasan
Replanting an area with trees
PAK 21 Think Pair Share
(c) Mengawal aktiviti pembalakan
WĂƚƌŝŽƟƐŵ Restrict logging activities
EMK Keusahawanan
(d) Menggalakkan pembakaran terbuka
Kelestarian global Encouraging open burning

i-THINK – (e) Insentif diberikan kepada pertanian organik
Incentives are given to organic farming

(f) Mengharamkan penggunaan racun perosak yang tidak diiktirafkan.
Banning the use of non-certified pesticides

Nilai Menghargai
Murni keseimbangan
alam semula jadi
Percaya dan kasih 46
kepada tuhan

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Murid menjalankan aktiviti secara berpasangan.
2. Guru memberikan topik kepada murid untuk difikirkan dalam jangka masa 15 minit.
3. Topik tersebut ialah ‘isu sosiosaintifik dalam sektor pertanian dan perhutanan’.
4. Murid hendaklah berfikir langkah-langkah untuk menangani masalah yang dibangkitkan.
5. Selepas masa tamat, murid hendaklah berkongsi idea dengan keseluruhan kelas.
6. Murid melengkapkan soalan 1 dan 2 berdasarkan hasil perkongsian.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 46

Sains Tingkatan 4 Bab 4

Tarikh:

Standard Kandungan 4.5 Sektor Pengangkutan Buku Teks m.s 65 –67

AKTIVITI 4.5 0HQHUDQJNDQ ,VX 6RVLRVDLQWLÀN GDODP 6HNWRU Standard Kandungan (SK)
Perbincangan Pengangkutan 4.5 Sektor Pengangkutan
Masteri
([SODLQ 6RFLR VFLHQWLÀF ,VVXHV LQ WKH 7UDQVSRUWDWLRQ 6HFWRU Standard Pembelajaran (SP)
4.5.1 Menerangkan isu
1. Namakan bahan pencemar yang menyumbangkan kepada setiap kesan negatif yang disenaraikan dalam jadual
ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟĮŬ ĚĂůĂŵ
di bawah: sektor pengangkutan
4.5.2 Mewajarkan aplikasi
Name the pollutants that contribute to each negative effect listed in the table below: TP 1 TP 2 Teknologi Hijau
dalam menangani isu
Haba Karbon dioksida Bunyi bising Karbon monoksida ƐŽƐŝŽƐĂŝŶƟŅ ƐĞŬƚŽƌ
Heat Carbon dioxide Noise Carbon monoxide pengangkutan

Bahan pencemar yang dibebaskan oleh pengangkutan Kesan negatif terhadap alam persekitaran Standard Prestasi (SPI)
Pollutant released by transport Negative effect on the environment TP 1 Mengingat kembali

(a) Karbon dioksida Memerangkap haba. Mengakibatkan pemanasan global pengetahuan dan
Carbon dioxide Traps heat. Leads to global warming kemahiran sains
mengenai Teknologi
(b) Karbon monoksida Beracun Hijau dalam
Carbon monoxide Poisonous melestarikan alam
TP 2 Memahami Teknologi
(c) Haba Mewujudkan kesan pulau haba bandar Hijau dalam
Heat Creates the urban heat island effect melestarikan alam dan
dapat menjelaskan
(d) Bunyi bising Mengakibatkan masalah pendengaran dan hipertensi kefahaman tersebut
Noise Causes hearing impairment and hypertension

2. Lengkapkan carta berikut yang berkenaan dengan mod pengangkutan hijau. TP 1
Complete the following chart regarding the modes of green transportation.

Teksi Basikal Kenderaan penumpang berkumpulan Pengangkutan awam Kenderaan perkhidmatan

Taxis Bicycles Multiple occupant vehicles Public transportation Service vehicles

Kenderaan individu Panduan RPH
Single occupant vehicles
Semakin BBM Buku Teks
mesra alam Kenderaan penumpang berkumpulan PAK21 Jigsaw
Multiple occupant vehicles Pendidikan alam
More EMK sekitar
Teksi Pendidikan
environmental Taxis i-THINK kewangan &
pengguna
friendly Kenderaan perkhidmatan Nilai Kelestarian global
Service vehicles Murni Peta Bulatan
Menghargai
Pengangkutan awam keseimbangan
Public tranportation alam semula jadi
Mengamalkan
Basikal gaya hidup
Bicycles yang sihat dan
sederhana
Pejalan kaki
Pedestrians

47

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid secara rata ke dalam kumpulan Kumpulan 1: Murid yang pegang nombor 1
“pakar” seperti berikut: Kumpulan 2: Murid yang pegang nombor 2
Kumpulan A: Karbon dioksida Kumpulan 3: Murid yang pegang nombor 3
Kumpulan B: Karbon monoksida 5. “Pakar” bagi topik yang tertentu dalam setiap kumpulan akan
Kumpulan C: Haba menyampaikan hasil kajiannya mengenai bahan pencemar
Kumpulan D: Bunyi bising kenderaan yang tertentu kepada yang lain. Anggota dalam
kumpulan menerima maklumat bagi setiap jenis bahan
2. Setiap anggota diberikan nombor seperti 1,2,3,4 … pencemar daripada “pakar”.
3. Setiap kumpulan diberikan 15 minit dan sumber untuk 6. Murid melengkapkan soalan pada muka surat 47 berdasarkan
hasil perbincangan.
mengkaji bahan pencemar kenderaan yang diberikan itu.
4. Guru menyusun semula murid kepada kumpulan-kumpulan 47 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

berikut:

Sains Tingkatan 4 Bab 4

Buku Teks m.s 68 Standard Kandungan 4.6 Teknologi Hijau dan Kehidupan Tarikh:

Standard Kandungan (SK) AKTIVITI 4.6 Jejak Kaki Karbon Masteri
4.6 Teknologi Hijau dan Perbincangan
Carbon Footprint
Kehidupan
1. Jejak kaki karbon merupakan jumlah karbon dioksida yang dibebaskan ke atmosfera hasil daripada
Standard Pembelajaran (SP)
4.6.1 Mewajarkan peranan aktiviti seseorang individu, pertubuhan atau komuniti. TP 1

ƐĞƟĂƉ ŝŶĚŝǀŝĚƵ ĚĂůĂŵ Carbon footprint is the amount of carbon dioxide released into the atmosphere as a result of the activities of an
menangani fenomena individual, organisation or community.
pemanasan global dan
perubahan iklim dalam Lain-lain (d) Pengangkutan
mengurangkan jejak Other Transport
kaki karbon
(a) Sisa 16% 14%
Waste 4%

Standard Prestasi (SPI) (b) Penebangan hutan 18% 25% (e) Elektrik
TP 1 Mengingat kembali Deforestation Electricity

pengetahuan dan 13% 10%
kemahiran sains mengenai
Teknologi Hijau dalam (c) Pertanian (f) Industri
melestarikan alam Agriculture Industry
TP 2 Memahami Teknologi
Hijau dalam melestarikan 2. Lengkapkan rajah di atas dengan menyenaraikan aktiviti-aktiviti yang menyumbang kepada jejak kaki karbon.
alam dan dapat
menjelaskan kefahaman Complete the diagram above by listing the activities that contribute to the carbon footprint. TP 2
tersebut

Panduan RPH

BBM Buku Teks PROJEK 4.7 Fenomena Pemanasan Global dan Perubahan Iklim
PAK 21 Internet STEM
Three Stray and Global Warming and Climate Change Phenomena STEM
EMK One Stay
i-THINK Pendidikan alam Pernyataan masalah / Problem statement:
sekitar
Nilai <ƌĞĂƟǀŝƟ ĚĂŶ Fenomena pemanasan global dan perubahan iklim sedang melanda dunia kita sekarang dan perlu diberi
Murni ŝŶŽǀĂƐŝ perhatian yang serius. Fenomena tersebut telah mengakibatkan banyak kesan melampau kepada Bumi. Maka,
Pendidikan adalah penting bagi kia mengurangkan masalah ini dengan mengaplikasikan pengetahuan tentang Teknologi
kewangan & Hijau demi memastikan kelestarian alam kepada generasi akan datang.
pengguna The phenomena of global warming and climate change is plaguing our world now and need to be given serious attention. The phenomena
– have resulted in many extreme effects on Earth. It is therefore important that we reduce these problems by applying our knowledge about
Menghargai Green Technology to ensure environmental sustainability for the future generations.
sumbangan sains
dan teknologi Arahan / Instruction:
Mengamalkan
gaya hidup 1. Mencari maklumat mengenai isu pemanasan global dan perubahan iklim dalam Internet.
yang sihat dan Gather information regarding global warming and climate change issues in the internet.
sederhana
Rendah diri 2. Mereka cipta satu poster untuk kempen kesedaran bagi menangani fenomena pemanasan global dan perubahan
dan hormat- iklim dan mempersembahkan poster tersebut dalam kelas.
ŵĞŶŐŚŽƌŵĂƟ Design a poster for an awareness campaign to overcome global warming and climate change phenomena and present the poster in the
class.

48

Cadangan Aktiviti PdPc

1. Guru membahagikan murid ke dalam 2. Setiap kumpulan diberikan 15 minit untuk melakukan kajian secara atas talian.
kumpulan seperti berikut: 3. Selama 15 minit lagi diperuntukkan untuk penghasilan bahan penyampaian

Kumpulan Tajuk dalam peta pemikiran yang sesuai.
4. Salah seorang ahli kumpulan akan berdiri di depan hasil pameran tersebut untuk
A Pengangkutan
memberikan penerangan. Setiap ahli kumpulan hendaklah mengambil giliran
B Elektrik untuk tugas tersebut.
5. Ahli kumpulan yang selebihnya akan bergerak ke stesen kumpulan yang lain
C Industri untuk memerhatikan atau menyoal kumpulan yang bertanggungjawab terhadap
topik tersebut.
D Pertanian 6. Murid melengkapkan soalan pada muka surat 48 berdasarkan hasil dapatan.

E Penebangan hutan

F Sisa

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 48

Sains Tingkatan 4 Bab 4

Tarikh:

Praktis SPM

Soalan Objektif Apakah sumber tenaga tersebut? A Mengurangkan jumlah
pembebasan gas karbon
1. Apakah maksud Teknologi Hijau? What is the energy source? dioksida

What is the meaning of Green A %LRMLVLP Decrease the amount of carbon
Technology? dioxide gas released
Biomass
A Teknologi yang berhasrat untuk B Mengurangkan hakisan tanah
mengurangkan atau menangani B Tenaga nuklear
kesan negatif aktiviti manusia Decrease the soil erosion
terhadap alam semula jadi. Nuclear energy
C Meningkatkan kesuburan tanah
Technology that intends to C Tenaga suria
reduce or reverse the negative Increase the soil fertility
effects of human activity on the Solar energy
environment. D Meningkatkan pertumbuhan
D %DKDQ DSL IRVLO ÁRUD GDQ IRXQD
B Teknologi yang hanya
menggunakan sumber tenaga Fossil fuels ,QFUHDVH WKH JURZWK RI ÀRUD DQG
yang boleh baharu sahaja. fauna
4. Loji rawatan air kumbahan
Technology that uses only menggunakan turbin untuk 7. Isu sosial yang manakah di bawah
renewable energy sources. mengepam udara ke dalam air. boleh dikaitkan secara langsung
Apakah tujuan mengepam udara ke dengan pembebasan karbon
C Teknologi yang berupaya dalam air? dioksida oleh pengangkutan?
meningkatkan pengeluaran gas
rumah hijau. The wastewater treatment plant uses Which social issue below can be
turbine to pump air into the water. related directly to the release of
Technology that can increase the What is the purpose of pumping air carbon dioxide by vehicles?
emission of greenhouse gasses. into the water?
A Jerebu
D Teknologi yang meningkatkan A Memisahkan sisa yang boleh
kualiti kesihatan dan dipakai semula atau dikitar Haze
kehidupan. semula.
B Penipisan ozon
Technology that improves the To separate the waste that can be
quality of health and life. reused or recycled. Ozone depletion

2. Antara yang berikut, yang manakah B Mengluarkan sisa pepejal C Tanah runtuh
di bawah tidak termasuk dalam daripada air.
sektor Teknologi Hijau? Landslide
To discharge the solid waste from
Which of the following below is not water. D Kesan rumah hijau
included in the sectors of Green
Technology? C Membolehkan bio-degradasi Greenhouse effect
aerobik terhadap pencemar.
A Tenaga 8. Amalan yang manakah di
To allow aerobic bio-degradation bawah menyumbangkan kepada
Energy of the pollutant. pengurangan jejak kaki karbon?

B Pertanian dan Perhutanan D Menghapuskan bau. Which practice below contributes to
the reduction of the carbon footprint?
Agriculture and forestry To eliminate the odour.
A Makan makanan yang diimport
C Pendidikan 5. Antara aktiviti berikut, yang
manakah boleh menyebabkan Eat imported food
Education pencemaran alam sekitar?
B Menggunakan pengering
D Pengurusan Sisa dan Air Sisa Which of the following activities can pakaian
cause environmental pollution?
Waste and wastewater Running a cloth dryer
management A Pertanian organik
C Mengusahakan kebun
3. Ciri-ciri sejenis sumber tenaga Organic farming
alternatif ditunjukkan seperti di Plant a garden
bawah: B %DMD NLPLD
D Kerap menggunakan
The characteristics of a type of Chemical fertiliser pengangkutan persendirian
alternative energy source are shown
below: C Tanaman bergilir Drive more on personal vehicle

‡ %ROHK EDKDUX Crop rotation

Renewable D Kawalan biologi

‡ 7LGDN PHQFHPDUNDQ Biological control

Pollution-free 6. Apakah tujuan mengharamkan
pembukaan tanah yang melebihi
‡ +DQ\D EROHK GLSHUROHKL SDGD ketinggian 1 000 m dari aras laut
siang hari dan kecuranan melebihi 40 darjah?

Can be obtained during the What is main purpose of banning the
daytime opening of land which exceeds an
altitude of 1 000 m above sea level
and the steepness of more than 40
degrees?

49 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sains Tingkatan 4 Bab 4

Soalan Struktur (b) Nyatakan pemboleh ubah dalam kajian ini.

Bahagian A / Section A State the variables in this study.

1. Sebuah kajian dijalankan untuk mengkaji kesan bilangan (i) Pemboleh ubah yang dimanipulasikan
kenderaan bermotor terhadap nilai pH bagi air hujan di
suatu kawasan. Manipulated variable

A research was conducted to study the effect of the number Bilangan kenderaan bermotor
of motor vehicles on the pH value of rain water in an area.
The number of motor vehicles
Keputusan ditunjukkan dalam jadual di bawah:
(ii) Pemboleh ubah yang bergerak balas
The results is shown in table below:
Responding variable
Tahun / Year 1990 2000 2010
12143 35474 89762 Nilai pH bagi air hujan
Bilangan kenderaan
bermotor / The number of 6.96 6.91 6.72 Average pH value of rain water

motorized vehicles [2 markah / 2 marks]

Nilai pH purata bagi air (c) Dalam jadual di bawah, jangkakan apakah yang akan
hujan / Average pH value of berlaku pada tahun 2020 jika trend itu diteruskan.

rain water In the table below, predict what will happen in the year
2020 if the trend continues.
(a) Berdasarkan keputusan dalam jadual di atas, nyatakan
satu inferens. Bilangan Nilai pH purata
kenderaan bagi air hujan
Based on the results in table above, state one inference. bermotor Average pH value
of rain water
Nilai pH purata bagi air hujan dipengaruhi oleh The number of
motor vehicles Berkurang
bilangan kenderaan yang bermotor.
Decreases
Average pH value of rain water is affected by the number Jangkaan Bertambah

of motorised vehicles. Prediction Increases

[1 markah / 1 mark]

Bahagian B / Section B

2. Baca petikan berikut.

Read the following passage.

Matahari merupakan punca sumber tenaga bagi semua kehidupan di Bumi. Kebanyakan cahaya matahari yang tiba di
Bumi diserap untuk memanaskan tanah, lautan dan atmosfera. Matahari menyokong proses alam semula jadi yang penting
seperti perolehan air bersih dan pengaliran udara dalam iklim yang stabil. Tumbuh-tumbuhan hijau, sebagai penghasil
mencetuskan kitaran nutrien dan kepelbagaian biologi.

The Sun is the original source of energy of almost all life on Earth. Much of the sunlight that reaches Earth is absorbed and warms
WKH ODQG RFHDQ DQG DWPRVSKHUH 7KH 6XQ VXSSRUWV NH\ HQYLURQPHQWDO SURFHVVHV VXFK DV WKH SURYLVLRQ RI FOHDQ ZDWHU DQG WKH ÀRZ
of air in a stable climate. Green plants, a producer, trigger the nutrient cycles and biological diversity.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 5500