นาฏศิลป์ ป.5

นางสาวอลั ฟาฟา บิลละเตะ

โรงเรียนบา้ นเทพา อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา
สำนักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาสงขลา เขต 3

กิจกรรมการจดั การเรยี นรูเ้ ชิงรกุ (Active Learning)

4หน่วยท่ี รายวชิ า ดนตรี-นาฏศลิ ป์

นาฏศลิ ปไ์ ทย ท้องถนิ่ ไทย

ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 5

จำนวน 9 ชัว่ โมง

1. มาตรฐานการเรียนรู้และตัวช้ีวัด

มฐ. ศ 3.2 เขา้ ใจความสัมพันธร์ ะหวา่ งนาฏศลิ ป์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคณุ ค่าของ

นาฏศิลปท์ ี่เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปญั ญาทอ้ งถิน่ ภมู ปิ ญั ญาไทย และสากล

ศ 3.2 ป.5/1 เปรยี บเทยี บการแสดงประเภทต่าง ๆ ของไทยในแตล่ ะทอ้ งถิน่

ศ 3.2 ป.5/2 ระบุ หรือแสดงนาฏศิลป์ นาฏศลิ ป์พน้ื บา้ นทส่ี ะท้อนถึงวัฒนธรรมและประเพณี

2. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น

1) สมรรถนะที่ 1 ความสามารถในการสื่อสาร
ตัวชว้ี ดั ที่ 1 ใช้ภาษาถ่ายทอดความรู้ ความเข้าใจ ความคิด ความรูส้ กึ และทัศนะของตนเองดว้ ยการพดู
และการเขยี น
พฤตกิ รรมบง่ ช้ี 1. พดู ถา่ ยทอดความรู้ ความเขา้ ใจจากสารท่อี ่าน ฟัง หรอื ดตู ามทกี่ ำหนดได้

2. พูดถ่ายทอดความคิด ความรู้สึก และทัศนะของตนเองจากสารที่อ่าน ฟัง หรือดูตามท่ี
กำหนดได้

2) สมรรถนะท่ี 2 ความสามารถในการคิด

ตวั ชีว้ ดั ท่ี 1 คดิ พื้นฐาน (การคิดวิเคราะห์)
พฤติกรรมบง่ ชี้ 1. จำแนกข้อมูล จัดหมวดหมู่ จัดลำดับความสำคัญของข้อมลู และเปรียบเทียบข้อมูลใน

บรบิ ทท่เี ป็นสงิ่ ใกล้ตวั
ตวั ช้ีวัดที่ 2 คิดขั้นสงู (การคิดสงั เคราะห์ คิดสรา้ งสรรค์ คิดอย่างมวี ิจารณญาณ)

พฤตกิ รรมบ่งช้ี 2. คิดอย่างสร้างสรรค์ เพื่อนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้ใหม่ หรือสารสนเทศประกอบ
การตดั สนิ ใจเก่ยี วกับตนเองและสังคมได้อย่างเหมาะสม

3) สมรรถนะที่ 4 ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวติ
ตัวชีว้ ดั ที่ 2 เรยี นร้ดู ้วยตนเองและเรียนรูอ้ ย่างต่อเน่อื ง
พฤตกิ รรมบ่งช้ี 1. มีทกั ษะในการแสวงหาความรู้ ข้อมูล ขา่ วสาร
ตัวชี้วัดที่ 3 ทำงานและอยูร่ ่วมกันในสงั คมอยา่ งมีความสขุ
พฤติกรรมบ่งชี้ 1. ทาํ งานด้วยตนเองได้สําเรจ็
2. ทำงานรว่ มกบั ผู้อืน่ สามารถแสดงความคิดเหน็ และยอมรบั ความคดิ เห็นผอู้ ่ืน

3. สมรรถนะประจำหนว่ ย

สร้างสรรค์การแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมและประเพณีในท้องถิ่นของตนเอง เพื่อนํามา
แสดงในโอกาสสําคญั งานเทศกาล งานประเพณีของทอ้ งถ่ินอยา่ งภาคภมู ใิ จในท้องถิน่ ของตน

4. เนือ้ หาสาระ

• ความสมั พนั ธ์ของนาฏศลิ ปก์ ับวัฒนธรรมและประเพณใี นท้องถ่นิ
• การแสดงนาฏศิลป์พ้นื บา้ นของทอ้ งถน่ิ ต่าง ๆ

5. สมรรถนะย่อย/งาน

1) เปรียบเทียบความเหมือนและความแตกตา่ งของการแสดงนาฏศิลป์พื้นบา้ นในแต่ละทอ้ งถนิ่ ไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง
2) แสดงนาฏศิลป์พื้นบา้ นและนําเสนอความสัมพันธ์ของการแสดงท่ีสะท้อนถงึ วฒั นธรรมและประเพณีในแต่ละ

ท้องถิน่

6. โครงสร้างกิจกรรมของหน่วยการเรียนรู้

เร่ือง สมรรถนะ กิจกรรมการเรยี นรู้ เวลา 9 ชัว่ โมง

การแสดงนาฏศิลป์ สมรรถนะย่อย กิจกรรมพัฒนา

พ้ืนบา้ นในทอ้ งถิน่ เปรียบเทียบความเหมอื นและความแตกตา่ งของการแสดง สมรรถนะยอ่ ย เรอื่ ง

ตา่ ง ๆ นาฏศิลปพ์ น้ื บา้ นในแตล่ ะท้องถ่นิ ไดอ้ ย่างถูกต้อง ความเหมือนและความ 2 ชัว่ โมง

แตกต่างของการแสดง

นาฏศลิ ป์พนื้ บ้าน

การแสดงนาฏศิลป์ สมรรถนะยอ่ ย กจิ กรรมพัฒนา
สมรรถนะย่อย เรอ่ื ง
พน้ื บา้ น แสดงนาฏศลิ ปพ์ นื้ บา้ นและนำเสนอความสมั พันธ์ของ แสดงนาฏศิลปพ์ น้ื บ้าน
ทส่ี มั พันธก์ ับวฒั นธรรม
การแสดงที่สะทอ้ นถงึ วัฒนธรรมและประเพณใี นแต่ละ และประเพณีในทอ้ งถิน่ 3 ช่วั โมง

ท้องถนิ่

สร้างสรรค์ สมรรถนะประจำหน่วย กจิ กรรมประเมิน

การแสดง สร้างสรรคก์ ารแสดงนาฏศลิ ป์พ้นื บ้านทีส่ ะท้อนถึงวฒั นธรรม สมรรถนะประจำหนว่ ย
นาฏศิลปพ์ ื้นบ้าน
และประเพณีในทอ้ งถิน่ ของตนเอง เพ่อื นำมาแสดงใน เร่อื ง แสดงนาฏศลิ ป์ 4 ชว่ั โมง

โอกาสสำคญั งานเทศกาล งานประเพณขี องท้องถ่นิ อย่าง พ้นื บา้ นทสี่ ะท้อนถงึ

ภาคภมู ใิ จในท้องถนิ่ ของตน วฒั นธรรมและประเพณี

ในทอ้ งถิน่

หมายเหตุ : กิจกรรมในหนว่ ยการเรียนรู้น้ี ออกแบบมาเป็นตัวอย่างเฉพาะบางกิจกรรม (ที่ไฮไลต์ส)ี เท่านั้น
โดย แถบสสี ม้ เป็นกจิ กรรมพัฒนาสมรรถนะยอ่ ย เพอื่ เตรียมนกั เรียนใหม้ ีความพร้อมก่อนไปปฏิบัติกิจกรรมประเมนิ สมรรถนะ แถบสเี ขียว
สว่ น แถบสีเทา ให้เห็นถึงการออกแบบที่เชื่อมโยงกันทั้งหน่วย แต่มิได้จัดทำกิจกรรมไว้ให้ ซึ่งครูผู้สอนสามารถออกแบบกิจกรรมเพิ่มเติม
ไดเ้ อง ตามความเหมาะสมของชน้ั เรยี น

7. การวดั และการประเมินผล

รายการประเมนิ การประเมนิ ผู้
(จุดประสงค์การเรยี นรู)้ ประเมิน
เปา้ หมาย วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ เวลาประเมิน
การผา่ น
สมรรถนะย่อย
เปรียบเทยี บความ 1) สืบคน้ ข้อมลู เก่ยี วกับ - ประเมนิ - ใบกจิ กรรม - มีระดับ - ครู - ระหวา่ งการ
เหมือนและความ ทำกจิ กรรม
แตกตา่ งของ การแสดงนาฏศิลป์ ใบกจิ กรรม พฒั นา คณุ ภาพดี
การแสดงนาฏศิลป์ - หลงั การทำ
พ้นื บา้ นในแตล่ ะ พื้นบ้านในแตล่ ะ พฒั นา สมรรถนะ (2) ขน้ึ ไป กจิ กรรม
ทอ้ งถนิ่ ได้อย่าง
ถูกตอ้ ง ทอ้ งถิ่นจากแหล่งการ สมรรถนะ ยอ่ ย เรอื่ ง

เรียนรู้ท่หี ลากหลาย ยอ่ ย เรอ่ื ง ความเหมือน

โดยตระหนักถงึ ความ ความเหมอื น และความ

หลากหลายและความ และความ แตกต่างของ

น่าเชอ่ื ถือของข้อมลู แตกต่างของ การแสดง

ทน่ี ำมาใช้ (K, S, A) การแสดง นาฏศิลป์

2) อธิบายลักษณะของ นาฏศลิ ป์ พนื้ บา้ น

การแสดงนาฏศิลป์ พ้นื บ้าน

พ้นื บ้านในแต่ละ โดยใช้

ท้องถิ่นได้อยา่ งถกู ต้อง เกณฑ์การ

(K) ประเมินผล

การทำ

กิจกรรม

พัฒนา

สมรรถนะ

ย่อย

- สังเกต - แบบสงั เกต

พฤติกรรม พฤตกิ รรม

การทำงาน การทำงาน

รายบุคคล รายบคุ คล

- แบบประเมนิ

สมรรถนะ

ย่อยตาม

สมรรถนะ

สำคัญของ

ผู้เรยี น

เป้าหมาย รายการประเมนิ วิธกี าร การประเมิน เกณฑ์ ผู้ เวลาประเมนิ
(จดุ ประสงคก์ ารเรียนร)ู้ เครือ่ งมอื การผ่าน ประเมิน

สมรรถนะยอ่ ย 1) อธบิ ายความสมั พันธ์

แสดงนาฏศลิ ป์ ของการแสดงนาฏศลิ ป์

พ้ืนบ้านและนำเสนอ พื้นบา้ นกบั วัฒนธรรม

ความสมั พันธข์ อง และประเพณีในแตล่ ะ

การแสดงที่สะทอ้ น ท้องถิ่นท่ไี ด้จากการ

ถงึ วัฒนธรรมและ สบื ค้นข้อมูลได้อย่าง

ประเพณีในแต่ละ ถกู ต้อง (K)

ท้องถ่ิน 2) เหน็ คุณคา่ ของ

การแสดงนาฏศลิ ป์

พนื้ บ้านทส่ี ะทอ้ นถงึ

วัฒนธรรมและประเพณี

ในแต่ละทอ้ งถ่นิ (A)

3) แสดงนาฏศิลป์พนื้ บ้าน

ให้ผ้อู ่ืนชมดว้ ยความ

มนั่ ใจและสวยงาม

(S, A)

4) แสดงความคดิ เหน็ อย่าง

สุภาพและสรา้ งสรรค์

เปดิ ใจรับฟัง เพ่ือนำ

คำติชมมาปรับปรงุ

การแสดงของกลมุ่ ให้

สมบรู ณ์ (S, A)

เปา้ หมาย รายการประเมนิ วธิ กี าร การประเมิน เกณฑ์ ผู้ เวลาประเมิน
(จุดประสงค์การเรยี นรู)้ เครอื่ งมอื การผ่าน ประเมิน

สมรรถนะ 1) อธิบายความสัมพันธ์ - ประเมิน - ใบกิจกรรม - มีระดบั - ครู - ระหวา่ งการ
ทำกจิ กรรม
ประจำหน่วย ของการแสดงนาฏศิลป์ ใบกิจกรรม ประเมนิ คณุ ภาพดี
- หลงั การทำ
สร้างสรรค์การแสดง พ้ืนบ้านท่มี ีต่อวัฒนธรรม ประเมนิ สมรรถนะ (2) ข้ึนไป กจิ กรรม

นาฏศลิ ป์พน้ื บา้ นที่ และประเพณีใน สมรรถนะ ประจำหนว่ ย

สะทอ้ นถึงวฒั นธรรม ท้องถน่ิ (K) ประจำหน่วย เรอ่ื ง แสดง

และประเพณใี น 2) เปรยี บเทยี บการแสดง เรื่อง แสดง นาฏศลิ ป์

ท้องถน่ิ ของตนเอง นาฏศิลปพ์ นื้ บา้ นใน นาฏศิลป์ พน้ื บา้ นท่ี

เพอ่ื นำมาแสดงใน แตล่ ะท้องถน่ิ ได้อยา่ ง พน้ื บา้ นท่ี สะทอ้ นถึง

โอกาสสำคัญ ถูกตอ้ ง (K, S, A) สะทอ้ นถึง วฒั นธรรม

งานเทศกาล งาน 3) ออกแบบท่ารำประกอบ วฒั นธรรม และ

ประเพณขี องท้องถ่ิน การแสดงนาฏศิลป์ และ ประเพณี

อย่างภาคภมู ใิ จใน พื้นบ้านไดอ้ ยา่ ง ประเพณี ในท้องถ่นิ

ท้องถิ่นของตน สวยงามและสรา้ งสรรค์ ในท้องถ่นิ

(K, S, A) โดยใช้

4) แสดงทา่ รำประกอบ เกณฑก์ าร

การแสดงนาฏศิลป์ ประเมินผล

พืน้ บ้านและนำเสนอให้ การทำ

ผู้อน่ื ชมด้วยความมนั่ ใจ กจิ กรรม

และสวยงาม (S, A) ประเมนิ

5) บอกความภาคภมู ใิ จทมี่ ี สมรรถนะ

ต่อการแสดงนาฏศิลป์ ประจำหนว่ ย

พื้นบ้านในทอ้ งถ่ิน - สังเกต - แบบสงั เกต

ของตน (K, S, A) พฤติกรรม พฤตกิ รรม

6) แสดงความคิดเหน็ อย่าง การทำงาน การทำงาน

สภุ าพและสรา้ งสรรค์ รายบคุ คล รายบคุ คล

เปิดใจรบั ฟงั เพอื่ นำคำ

ตชิ มมาปรบั ปรุงผลงาน

ของกลุ่มให้สมบรู ณ์

(S, A)

เปา้ หมาย รายการประเมนิ การประเมนิ เกณฑ์ ผู้ เวลาประเมิน
(จุดประสงค์การเรยี นรู้) วิธกี าร เคร่อื งมอื การผ่าน ประเมนิ

- สังเกต - แบบสงั เกต
พฤตกิ รรม พฤติกรรม
การทำงาน การทำงาน
กลุ่ม กลุ่ม

- สงั เกต - แบบประเมนิ
การนำเสนอ การนำเสนอ
ผลงาน ผลงาน
- แบบประเมนิ
สมรรถนะ
ประจำหน่วย
ตามสมรรถนะ
สำคญั ของ
ผเู้ รียน

หมายเหตุ : กจิ กรรมในหน่วยการเรยี นรนู้ ี้ ออกแบบมาเป็นตัวอยา่ งเฉพาะบางกิจกรรม (ทไ่ี ฮไลต์ส)ี เท่านั้น
โดย แถบสีสม้ เป็นกิจกรรมพฒั นาสมรรถนะย่อย เพ่ือเตรยี มนกั เรียนใหม้ ีความพร้อมกอ่ นไปปฏิบตั ิกิจกรรมประเมนิ สมรรถนะ แถบสเี ขียว

สว่ น แถบสีเทา ให้เห็นถึงการออกแบบที่เชื่อมโยงกันทั้งหน่วย แต่มิได้จัดทำกิจกรรมไว้ให้ ซึ่งครูผู้สอนสามารถออกแบบกิจกรรมเพิ่มเติม
ไดเ้ อง ตามความเหมาะสมของช้นั เรียน

รายวิชา................................................................ด....น....ต....ร...ี-..น....า...ฏ.....ศ...ิล....ป....์.............................................................. ระดับชั้น.................ป....ร....ะ...ถ....ม....ศ....ึก...ษ.....า...ป....ีท....่ี..5.................................
ชื่อหน่วยการเรียนรู้............................น.....า...ฏ....ศ....ิล...ป.....์ไ..ท....ย......ท....้อ....ง...ถ....น่ิ ....ไ..ท.....ย.....(..บ....ท.....ท....่ี..1.......น....า...ฏ....ศ....ิล....ป....ใ์..น.....ท....้อ....ง...ถ...น่ิ.....)....................................... เวลา.......9.........ช่วั โมง
กิจกรรมการเรียนรู้ เรือ่ ง...................ค....ว...า...ม....เ..ห....ม....ือ....น....แ....ล....ะ...ค....ว...า....ม....แ...ต....ก....ต....า่...ง...ข....อ...ง...ก....า...ร....แ...ส....ด....ง...น....า...ฏ....ศ....ลิ....ป....์พ....นื้.....บ....้า...น....................... เวลา.......2.........ช่ัวโมง

1. สาระสำคญั

ในแต่ละทอ้ งถน่ิ จะมีวฒั นธรรมและประเพณีที่แตกตา่ งกัน ซ่ึงวัฒนธรรมและประเพณีเหลา่ น้ีลว้ นเปน็ ส่วนหนง่ึ
ท่กี ่อใหเ้ กิดการแสดงนาฏศิลปพ์ น้ื บ้าน ซึ่งเป็นการแสดงที่ถกู สรา้ งสรรคข์ ้นึ เพื่อเผยแพรเ่ อกลักษณ์ทางวัฒนธรรม
ประเพณี ความเชื่อ วิถีชีวิตของผู้คนในท้องถิ่นนั้น ๆ โดยใช้ท่วงท่าลีลาการร่ายรำที่มีความอ่อนช้อย งดงาม
ประกอบการบรรเลงเพลงด้วยเครื่องดนตรีพื้นบ้านที่มีจังหวะและท่วงทำนองเพลงที่ไพเราะ และมีเอกลักษณ์
เฉพาะเปน็ ของทอ้ งถนิ่ น้ัน ๆ

2. มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชวี้ ัด

มฐ. ศ 3.2 เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างนาฏศิลป์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่าของ

นาฏศิลป์ท่เี ป็นมรดกทางวฒั นธรรม ภูมปิ ัญญาทอ้ งถิ่น ภมู ปิ ญั ญาไทย และสากล

ศ 3.2 ป.5/1 เปรียบเทียบการแสดงประเภทต่าง ๆ ของไทยในแตล่ ะท้องถิน่

3. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน

1) สมรรถนะท่ี 1 ความสามารถในการสือ่ สาร
ตัวช้วี ดั ที่ 1 ใช้ภาษาถ่ายทอดความรู้ ความเขา้ ใจ ความคิด ความรสู้ กึ และทัศนะของตนเองด้วยการพดู
และการเขยี น
พฤตกิ รรมบง่ ชี้ 1. พดู ถา่ ยทอดความรู้ ความเขา้ ใจจากสารทีอ่ า่ น ฟงั หรือดตู ามท่ีกำหนดได้

2) สมรรถนะที่ 2 ความสามารถในการคดิ
ตวั ช้ีวัดท่ี 1 คดิ พ้ืนฐาน (การคดิ วิเคราะห)์
พฤตกิ รรมบง่ ชี้ 1. จำแนกข้อมูล จัดหมวดหมู่ จัดลำดับความสำคัญของข้อมูล และเปรียบเทียบข้อมูลใน
บรบิ ททเี่ ปน็ สิ่งใกล้ตวั

3) สมรรถนะที่ 4 ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ิต
ตัวช้ีวดั ที่ 2 เรยี นรูด้ ว้ ยตนเองและเรยี นร้อู ย่างต่อเน่อื ง
พฤติกรรมบง่ ชี้ 1. มที ักษะในการแสวงหาความรู้ ขอ้ มูล ข่าวสาร
ตัวชว้ี ดั ที่ 3 ทำงานและอยู่รว่ มกันในสงั คมอย่างมีความสุข
พฤติกรรมบง่ ชี้ 1. ทำงานดว้ ยตนเองได้สำเร็จ

4. สมรรถนะย่อย

เปรยี บเทียบความเหมือนและความแตกต่างของการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละทอ้ งถ่นิ ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

5. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1) สืบค้นขอ้ มูลเกีย่ วกับการแสดงนาฏศิลปพ์ ื้นบ้านในแต่ละทอ้ งถ่ินจากแหล่งการเรียนรทู้ ีห่ ลากหลาย โดย
ตระหนกั ถงึ ความหลากหลายและความน่าเชื่อถือของขอ้ มูลทนี่ ำมาใช้ (K, S, A)

2) อธบิ ายลักษณะของการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแตล่ ะทอ้ งถ่นิ ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง (K)

6. ส่ือและแหล่งการเรยี นรู้

1) หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน ดนตรี-นาฏศิลป์ ป.5 หน่วย 4 เรื่อง นาฏศิลป์ไทย ท้องถิ่นไทย บทที่ 1 นาฏศิลป์
ในท้องถน่ิ

2) คลปิ วดิ โี อการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ้ืนบา้ นในแตล่ ะทอ้ งถ่นิ
3) ใบกจิ กรรมพัฒนาสมรรถนะยอ่ ย เร่อื ง ความเหมอื นและความแตกต่างของการแสดงนาฏศิลป์พ้นื บา้ น

7. วธิ กี ารดำเนินกิจกรรม

(กระบวนการเรยี นรู้ : รปู แบบการจัดการเรยี นการสอนแบบสืบสอบความรู้ (5Es Instructional Model))

ช่วั โมงที่ 1

ขั้นนำ

กระต้นุ ความสนใจ (Engagement)

1. ครูเปิดคลิปวิดีโอการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละท้องถิ่นให้นักเรียนชม จากนั้นสนทนากับนักเรีย น
เกย่ี วกบั การแสดงชุดดงั กล่าววา่ เปน็ การแสดงของทอ้ งถ่ินใดและมวี ธิ ใี นการสังเกตอยา่ งไร

2. ครูเปิดคลิปวิดีโอการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละท้องถิ่นให้นักเรียนชมซ้ำอีกครั้ง และให้ร่วมกันบอก
เอกลกั ษณ์ทีโ่ ดดเด่นของการแสดงชุดดงั กล่าว เช่น ภาคเหนือ ท่ารำมคี วามเช่ืองชา้ ออ่ นช้อย นมุ่ นวล จงั หวะ
และทำนองเพลงจะดำเนนิ ไปอย่างชา้ ๆ มคี วามไพเราะและนา่ ฟงั

ขัน้ สอน
สำรวจค้นหา (Exploration)
1. นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น 8 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน โดยกำหนดให้กลุ่มที่ 1-2 ภาคเหนือ กลุ่มที่ 3-4

ภาคกลาง กลุ่มที่ 5-6 ภาคอีสาน และกลุ่มที่ 7-8 ภาคใต้ ศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับลักษณะของการแสดง
นาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละท้องถิ่นจากแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลาย หรือศึกษาจากหนังสือเรียนรายวิชา
พนื้ ฐาน ดนตรี-นาฏศิลป์ ป.5 หน่วย 4 เรอ่ื ง นาฏศิลป์ไทย ทอ้ งถนิ่ ไทย บทท่ี 1 นาฏศิลปใ์ นท้องถิน่
2. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอความรู้ที่ได้รับจากการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับลักษณะของ
การแสดงนาฏศิลปพ์ ื้นบ้านในแต่ละท้องถน่ิ โดยเพื่อนกลุ่มอ่ืนจะร่วมกันซักถามในประเด็นท่ีสงสัย และครูจะ
ช่วยใหค้ ำแนะนำ หรืออธบิ ายเพม่ิ เตมิ

3. ครูสรุปให้นักเรียนเข้าใจว่าการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละท้องถิ่นจะมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างกันไป
ทั้งน้ี เกิดจากปัจจัยทางด้านภูมิศาสตร์ ประเพณี ศาสนา ความเช่ือ และค่านิยมที่ส่งผลทำให้การแสดง
นาฏศลิ ปพ์ นื้ บ้านมีความแตกตา่ งกัน เมื่อชมแลว้ สามารถบอกไดว้ า่ เปน็ การแสดงของท้องถน่ิ ใด

4. ครูให้นักเรยี นศึกษาเพิม่ เติมและสืบค้นข้อมูล (นอกเวลาเรียน) เกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบา้ นในแต่ละ
ท้องถิ่นที่สนใจ 1 ชุด ซึ่งต้องเป็นการแสดงของภูมิภาคที่ตา่ งกัน พร้อมทั้งชมการแสดงท่ีเลือกจากคลิปวิดีโอ
ในสื่อต่าง ๆ จากนั้นนำข้อมูลที่ได้จากการสืบค้นมาเขียนลงในใบกิจกรรมพัฒนาสมรรถนะย่อย เรื่อง ความ
เหมือนและความแตกต่างของการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้าน จากนั้นนำข้อมูลมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเพื่อน
ร่วมชั้นเรยี น และเลอื กการแสดงนาฏศิลป์พืน้ บ้านของเพอื่ นท่ีสนใจ 1 ชดุ เพือ่ นำข้อมูลมาเปรียบเทียบความ
เหมือนและความแตกตา่ งของการแสดงในประเด็นท่ีกำหนดให้ แล้วเตรยี มพดู นำเสนอผลงานในชว่ั โมงถดั ไป
ประเด็นเปรยี บเทยี บ
- ทม่ี าของการแสดง
- ลลี าการร่ายรำ
- จงั หวะการรา่ ยรำ
- เนือ้ เพลง
- วงดนตรีทใ่ี ช้
- เครอื่ งแต่งกาย
- จำนวนผู้แสดง

ชั่วโมงที่ 2

อธิบายความรู้ (Explanation)

5. ครูทบทวนความรู้เรื่องลักษณะของการแสดงและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละ
ทอ้ งถิน่

6. นักเรียนแต่ละคนผลัดกันออกมานำเสนอความรู้ที่ได้รับจากการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์
พ้ืนบา้ นทีเ่ ลือกใหเ้ พอื่ นฟงั หน้าช้ันเรยี นในประเด็นทกี่ ำหนดให้ โดยเพอ่ื นจะรว่ มกนั ซักถามในประเด็นที่สงสัย
และครูจะช่วยใหค้ ำแนะนำ หรอื อธบิ ายเพ่มิ เติม
- เปรียบเทยี บสง่ิ ทเี่ หมอื นกนั ของการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ้นื บา้ นท้งั 2 ชุด
- เปรยี บเทียบสิ่งทีแ่ ตกตา่ งกนั ของการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ้นื บ้านทง้ั 2 ชดุ
- ความรสู้ กึ ทไี่ ด้รบั จากการสบื ค้นข้อมูลเกี่ยวกบั การแสดงนาฏศลิ ปพ์ ้นื บ้าน

ขยายความเขา้ ใจ (Elaboration)

7. ครูอธิบายความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละท้องถิ่นให้นักเรียนฟังว่า นาฏศิลป์
พื้นบ้านเป็นการแสดงนาฏศิลป์ของคนไทยทั้ง 4 ภาค ได้แก่ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคอีสาน และภาคใต้
จัดเป็นการแสดงท่มี เี อกลักษณ์เฉพาะทงั้ เนอ้ื รอ้ ง ทำนองเพลง จงั หวะดนตรี การแต่งกาย และลลี าการร่ายรำ
เพื่อสื่อความหมายในด้านประวัติศาสตร์ วิถีการดำรงชีวิต ค่านิยม ศาสนา ความเชื่อ พิธีกรรม วัฒนธรรม
ประเพณี การประกอบอาชพี ของชาวบ้าน ฯลฯ จนเปน็ ทีย่ อมรบั และยกย่องใหเ้ ป็นนาฏศลิ ป์ท่บี ง่ บอกถงึ ความ
เป็นตวั ตนของผ้คู นในทอ้ งถ่นิ นน้ั ๆ ได้อย่างชัดเจน

ขนั้ สรุป

ครแู ละนกั เรียนร่วมกันสรปุ ความรูเ้ ก่ยี วกับการแสดงนาฏศิลป์พ้นื บ้านในแต่ละท้องถนิ่

ขน้ั ประเมิน

ตรวจสอบผล (Evaluation)
1. ครูประเมินผลระหว่างการทำกิจกรรมและหลังการทำกิจกรรม โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงาน

รายบุคคลและแบบประเมินสมรรถนะยอ่ ยตามสมรรถนะสำคญั ของผ้เู รียน
2. ครูตรวจใบกิจกรรมพัฒนาสมรรถนะย่อย เรื่อง ความเหมือนและความแตกต่างของการแสดงนาฏศิลป์

พน้ื บ้าน ของนักเรยี น

8. การวดั และการประเมินผล

เป้าหมาย รายการประเมนิ วิธีการ การประเมนิ เกณฑ์ ผู้ เวลาประเมิน
(จุดประสงค์การเรยี นร)ู้ เครือ่ งมือ การผ่าน ประเมิน

สมรรถนะยอ่ ย 1) สืบคน้ ข้อมลู เกีย่ วกบั - ประเมิน - ใบกิจกรรม - มีระดับ - ครู - ระหวา่ งการ
คณุ ภาพดี
เปรียบเทียบความ การแสดงนาฏศิลป์ ใบกจิ กรรม พฒั นา (2) ขึน้ ไป ทำกิจกรรม
เหมอื นและความ - หลังการทำ
แตกต่างของ พืน้ บ้านในแตล่ ะ พฒั นา สมรรถนะ
การแสดงนาฏศิลป์ ทอ้ งถ่นิ จากแหล่งการ สมรรถนะ ย่อย เรื่อง กจิ กรรม
พืน้ บ้านในแต่ละ เรียนรู้ที่หลากหลาย ย่อย เรอื่ ง ความเหมอื น
ท้องถิ่นได้อย่าง โดยตระหนักถึงความ ความเหมือน และความ
ถูกต้อง
หลากหลายและความ และความ แตกตา่ งของ
น่าเช่อื ถอื ของขอ้ มูล แตกตา่ งของ การแสดง

ทน่ี ำมาใช้ (K, S, A) การแสดง นาฏศิลป์

2) อธบิ ายลักษณะของ นาฏศิลป์ พืน้ บ้าน
การแสดงนาฏศิลป์
พนื้ บ้านในแตล่ ะ พ้นื บ้าน
ท้องถิ่นได้อยา่ งถกู ตอ้ ง โดยใช้
(K) เกณฑ์การ
ประเมินผล

การทำ

กจิ กรรม

พฒั นา

สมรรถนะ

ยอ่ ย

- สังเกต - แบบสังเกต
พฤตกิ รรม
การทำงาน พฤตกิ รรม
รายบุคคล การทำงาน
รายบคุ คล

- แบบ
ประเมนิ
สมรรถนะ
ย่อยตาม
สมรรถนะ
สำคญั ของ
ผ้เู รียน

ความเหมอื นและความแตกตา่ งของการแสดงนาฏศิลปพ์ ื้นบา้ น

คำชแี้ จง : ใหน้ ักเรยี นปฏบิ ตั กิ จิ กรรมดังตอ่ ไปนี้
1. เลอื กการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ้นื บ้านในทอ้ งถน่ิ ที่สนใจ 1 ชดุ แล้วตอบคำถาม

การแสดงนาฏศลิ ป์พ้ืนบ้านท่ฉี ันสนใจ

ชือ่ ชุดการแสดง
การแสดงของภาค

• เพราะเหตใุ ดจึงสนใจการแสดงนาฏศิลป์พื้นบา้ นชดุ นี้

• การแสดงนาฏศิลปพ์ ืน้ บ้านชุดนี้มีลกั ษณะเฉพาะทโี่ ดดเดน่ อย่างไร
• ความงดงามของการแสดงนาฏศิลป์พ้นื บ้านชุดน้คี ือสง่ิ ใด
• ความรสู้ ึกทีไ่ ดร้ บั เมื่อชมการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ืน้ บ้านชดุ นี้เป็นอยา่ งไร

2. สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่เลือกจากแหล่งการเรียนรู้ท่ี
หลากหลายอย่างน้อย 3 แหล่ง ติดภาพและเขียนบันทึกข้อมูลที่ได้จากการสืบค้น
ในประเดน็ ท่กี ำหนดให้

แหล่งการเรยี นรูท้ ่ฉี นั ใชใ้ นการสืบคน้ ข้อมลู

แหลง่ การเรยี นรทู้ ่ี 1 :

แหล่งการเรียนรู้ท่ี 2 :
แหลง่ การเรียนรทู้ ี่ 3 :
แหลง่ การเรียนรทู้ ี่ 4 :
แหล่งการเรยี นรู้ที่ 5 :………………………………………………………………………..

การแสดงนาฏศลิ ป์พน้ื บ้าน ชุด

(วาดภาพ หรอื ติดภาพ)

ที่มาของการแสดง

รปู แบบการแสดง ลักษณะการแสดง

ลีลาการรา่ ยรำ จังหวะการร่ายรำ

เนอื้ เพลง เครอ่ื งแตง่ กาย

วงดนตรีทีใ่ ช้ โอกาสทใ่ี ช้แสดง

3. นำขอ้ มูลเกยี่ วกับการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ืน้ บา้ นทเี่ ลอื กมาพดู คุยแลกเปล่ยี นเรียนร้กู ับเพอ่ื น

ร่วมชั้นเรียน จากนั้นเลือกการแสดงของเพื่อนที่สนใจ 1 ชุด เพื่อนำมาเปรียบเทียบ
ความเหมือนและความแตกต่างของการแสดงในประเด็นที่กำหนดให้

ตารางเปรยี บเทยี บความเหมือนและความแตกต่างของการแสดง

ประเด็น การแสดงของฉนั การแสดงของเพ่อื น
ชุด ชุด

ที่มาของการแสดง

ลลี าการรา่ ยรำ
จังหวะการร่ายรำ

เนือ้ เพลง

ประเดน็ การแสดงของฉัน การแสดงของเพื่อน
วงดนตรีท่ใี ช้ ชุด ชดุ

เครือ่ งแตง่ กาย

จำนวนผูแ้ สดง

4. พูดนำเสนอความรู้ที่ได้รับจากการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่
เลือกใหเ้ พอื่ นฟังหน้าช้นั เรยี นในประเดน็ ทก่ี ำหนดให้

• เปรยี บเทียบส่ิงทเ่ี หมือนกันของการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ืน้ บา้ นทั้ง 2 ชุด

• เปรียบเทยี บส่ิงท่แี ตกต่างกันของการแสดงนาฏศิลปพ์ ื้นบา้ นทั้ง 2 ชดุ
• ความร้สู กึ ทไี่ ด้รับจากการสบื ค้นขอ้ มลู เกี่ยวกบั การแสดงนาฏศลิ ป์พนื้ บา้ น

ความเหมอื นและความแตกตา่ งของการแสดงนาฏศิลปพ์ น้ื บ้าน

คำชี้แจง : ใหน้ กั เรยี นปฏบิ ัติกจิ กรรมดงั ตอ่ ไปนี้
1. เลอื กการแสดงนาฏศิลป์พ้นื บา้ นในท้องถิน่ ทีส่ นใจ 1 ชุด แลว้ ตอบคำถาม

(ตัวอยา่ งคำตอบ)

การแสดงนาฏศลิ ปพ์ ื้นบ้านทีฉ่ นั สนใจ

ช่อื ชดุ การแสดง
เซิ้งกระติบขา้ ว
การแสดงของภาค

อสี าน

• เพราะเหตุใดจึงสนใจการแสดงนาฏศิลป์พ้ืนบ้านชดุ น้ี

การแสดงสะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมและประเพณีในท้องถิ่น เช่น วัฒนธรรม
การกินอาหาร ได้แก่ การกินข้าวเหนียว จึงนำท่าหยิบข้าวเหนียวมาออกแบบเป็น
ทา่ รำประกอบการเซิ้งกระตบิ ขา้ ว

• การแสดงนาฏศลิ ปพ์ ื้นบ้านชุดนม้ี ลี ักษณะเฉพาะท่ีโดดเด่นอยา่ งไร

ผู้แสดงร่ายรำ (เซิ้ง) ในท่าที่แสดงอากัปกิริยาต่าง ๆ ตามจังหวะดนตรีอย่างรวดเร็ว
และสนกุ สนาน

• ความงดงามของการแสดงนาฏศิลปพ์ ้ืนบา้ นชุดนี้คอื สิง่ ใด

ความงดงามที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในการแสดงมีอยู่ด้วยกันหลายประการ เช่น ลีลาการ
รา่ ยรำประกอบบทเพลง หรอื จังหวะดนตรี การแตง่ กาย การแปรแถวในรปู แบบตา่ ง ๆ

• ความรสู้ ึกทีไ่ ด้รบั เมื่อชมการแสดงนาฏศิลป์พื้นบา้ นชดุ นเ้ี ป็นอยา่ งไร

มคี วามสุขและภาคภูมใิ จท่ไี ด้รบั ชมการแสดงนาฏศิลป์พื้นบา้ นของท้องถนิ่ ไทยท่ีมคี วาม
งดงาม และมเี อกลกั ษณ์เฉพาะท่โี ดดเดน่ แตกต่างกนั ไปตามแต่ละวฒั นธรรม

2. สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่เลือกจากแหล่งการเรียนรู้ท่ี

หลากหลายอย่างน้อย 3 แหล่ง ติดภาพและเขียนบันทึกข้อมูลที่ได้จากการสืบค้น

ในประเด็นที่กำหนดให้ (ตวั อยา่ งคำตอบ)

แหล่งการเรียนรู้ที่ฉันใช้ในการสืบคน้ ข้อมูล

แหลง่ การเรียนรู้ท่ี 1 : อินเทอรเ์ น็ต เชน่ https://www.m-culture.go.th/
uttaradit/ewt_news.php?nid=545&filename=index
แหลง่ การเรยี นรทู้ ่ี 2 : หอ้ งสมุดโรงเรียน เชน่ หนังสอื วิพธิ ทศั นา ชุด ระบำ รำ
ฟ้อน หนังสอื นาฏศลิ ปไ์ ทย (นาฏศลิ ป์สำหรับครูประถมและมัธยม)
แหล่งการเรยี นรู้ท่ี 3 : ศนู ยก์ ารเรียนรู้วฒั นธรรมชมุ ชน เชน่ สูจิบัตรการแสดง เน่ืองในโอกาส
สำคัญทางวฒั นธรรมและประเพณีในทอ้ งถน่ิ
แหลง่ การเรยี นรูท้ ่ี 4 :

แหลง่ การเรยี นรทู้ ี่ 5 :

การแสดงนาฏศิลป์พ้นื บ้าน ชุด เซิ้งกระติบข้าว
(วาดภาพ หรือติดภาพ)

(ตวั อยา่ งคำตอบ)

ทม่ี าของการแสดง

เป็นการแสดงพื้นบ้านของชาวผู้ไทยที่อาศัยอยู่ทางภาคอีสาน เช่น จังหวัด

สกลนคร การแสดงชุดนี้ต้องการสื่อให้เห็นถึงวัฒนธรรมด้านการดำรงชีวิตของ
ผูค้ นในท้องถน่ิ คอื การทสี่ ตรีนำกระตบิ ใสข่ ้าวเหนยี วไปส่งใหก้ ับสามี หรือญาติ
พี่นอ้ งทอ่ี อกไปทำงานอย่นู อกบา้ น

รูปแบบการแสดง ลกั ษณะการแสดง

การแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านประเภทรำหมู่ ร่ายรำตามทำนองเพลงด้วยความรวดเรว็
ใช้ผู้แสดงตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ผู้แสดงเป็น กระฉับกระเฉง โดยรำออกมาตามทำนอง
หญิงล้วน ร่ายรำตามจังหวะและทำนองเพลง เพลง ทำทา่ รำตามกระบวนท่า และรำเข้า
ดว้ ยความรวดเร็ว สนุกสนาน และเร้าใจ เวทีตามทำนองเพลง

ลีลาการรา่ ยรำ จังหวะการร่ายรำ

ใช้ท่ารำที่ประดิษฐ์ขึ้นจากการเลียนแบบ ร่ายรำตามกระบวนท่าที่มีลักษณะแสดง
ท่าทางที่เป็นธรรมชาติ ความงดงามจะอยู่ ถึงอากัปกิริยาท่าทางการเดินของผู้แสดง
ที่กระบวนท่ารำที่เลียนแบบอากัปกิริยา ทั้งแบบช้าเหมือนการเดินทอดน่อง
ต่างๆ เช่น การดีดข้าวเหนียว การปั้น การเดินแบบเร่งรีบ การดีด และการป้ัน
ข้าวเหนยี ว ข้าวเหนยี ว

เน้ือเพลง เคร่ืองแต่งกาย

ไมม่ ีเนื้อเพลงประกอบการแสดง จะใช้การ ผู้แสดงสวมเสื้อแขนกระบอก คอต้ัง
บรรเลงดนตรีที่มีจังหวะและทว่ งทำนองท่ี นุ่งผ้าซิ่นมัดหมี่ยาวป้ายข้างคลุมเข่า
สนุกสนานแทน ห ่ ม ส ไ บ เ ฉ ี ย ง ป ล ่ อ ย ช า ย ด ้ า น ห น้า
และด้านหลัง สวมเครื่องประดับ เช่น
สร้อยคอ ต่างหู กำไลข้อมือ กำไลข้อเท้า
เกล้าผมมวยกลางศีรษะ ทัดดอกไม้ มี
กระติบข้าวเปน็ อุปกรณ์ประกอบการแสดง

วงดนตรีทใ่ี ช้ โอกาสที่ใชแ้ สดง

ใช้วงดนตรีพ้ืนบ้านภาคอีสาน ซ่ึงประกอบ นิยมนำมาจัดแสดงในงานรื่นเริงต่าง ๆ
ไปด้วยเครื่องดนตรีประเภทแคน กลอง วันนักขตั ฤกษ์ หรือกจิ กรรมสำคัญท่ีจัดขึ้น
ฉง่ิ ฉาบ บรรเลงเพลงเต้ยโขง ซ่ึงเป็นเพลง ภายในท้องถิ่น เพื่อเผยแพร่ให้ประชาชน
ทมี่ จี งั หวะและทำนองที่สนกุ สนาน ไดร้ บั ชม

3. นำข้อมลู เกย่ี วกับการแสดงนาฏศลิ ป์พน้ื บ้านที่เลือกมาพดู คยุ แลกเปลีย่ นเรยี นรกู้ ับเพือ่ น

ร่วมชั้นเรียน จากนั้นเลือกการแสดงของเพื่อนที่สนใจ 1 ชุด เพื่อนำมาเปรียบเทียบ
ความเหมือนและความแตกต่างของการแสดงในประเด็นทีก่ ำหนดให้

ตารางเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกตา่ งของการแสดง(ตวั อยา่ งคำตอบ)

ประเดน็ การแสดงของฉัน การแสดงของเพ่อื น
ชดุ เซ้ิงกระติบขา้ ว ชุด ฟอ้ นเง้ยี ว

ทมี่ าของการแสดง การแสดงพ้นื เมอื งของชาว เป็นการแสดงพ้นื เมืองของ
ผไู้ ทยท่อี าศยั อยทู่ างภาค ชาวเขาเผา่ เง้ียวที่อาศยั อยทู่ าง
ภาคเหนือของไทย

อีสาน เชน่ จงั หวัดสกลนคร

ลีลาการรา่ ยรำ ท่ารำ (เซงิ้ ) จะแสดงให้เห็นถึง ท่ารำ (ฟ้อน) ที่ออกแบบขึ้น
จงั หวะการรา่ ยรำ อากัปกิริยาต่าง ๆ เช่น การ ใหม่ให้สอดคล้องกลมกลืนไป
หยิบขา้ วเหนยี วใส่กระติบข้าว กับเนื้อเพลง

ผแู้ สดงรา่ ยรำตามทำนอง ผู้แสดงรา่ ยรำตามทำนองเพลง
เพลงด้วยความรวดเร็ว ดว้ ยความรวดเร็วและ
สนกุ สนานและเร้าใจ กระฉับกระเฉง

เนอ้ื เพลง ไม่มีเนื้อเพลงประกอบ จะใช้ เนื้อเพลงเป็นบทอวยพรท่ี

การบรรเลงดนตรีในจังหวะท่ี อัญเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย

สนกุ สนานแทน ใหม้ าปกปอ้ งค้มุ ภัย

ประเด็น การแสดงของฉนั การแสดงของเพ่อื น
วงดนตรีทใี่ ช้ ชุด เซ้ิงกระตบิ ขา้ ว ชุด ฟ้อนเงีย้ ว

ใช้วงดนตรีพื้นบ้านภาคอีสาน ใชว้ งป่ีพาทยไ์ ม้นวมมาบรรเลง

มาบรรเลงประกอบการแสดง ประกอบการแสดงในเพลง

ในลายเตย้ โขง ฟอ้ นเงีย้ ว

เครอ่ื งแต่งกาย แต่งกายแบบชุดพื้นบ้านภาค แต่งกายเลียนแบบชุดของชาว
อีสาน เช่น นุ่งผ้าซิ่น ใส่เส้ือ ไทใหญ่ (กล่มุ ชาตพิ นั ธุ์เงีย้ ว)
แขนกระบอก หม่ สไบ

จำนวนผูแ้ สดง ใช้ผู้แสดงตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ใช้ผู้แสดงตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป
โดยใช้ผูแ้ สดงเปน็ หญิงลว้ น จับคู่กันระหว่างผู้แสดงชาย

และผู้แสดงหญงิ

4. พูดนำเสนอความรู้ที่ได้รับจากการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้าน
ทเ่ี ลือกใหเ้ พ่อื นฟงั หนา้ ช้นั เรียนในประเดน็ ที่กำหนดให้

• เปรียบเทียบสิง่ ทเ่ี หมือนกนั ของการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ื้นบ้านทง้ั 2 ชดุ

• เปรียบเทยี บส่ิงทีแ่ ตกตา่ งกนั ของการแสดงนาฏศลิ ป์พ้นื บ้านทงั้ 2 ชดุ
• ความรูส้ กึ ทไ่ี ด้รับจากการสืบค้นขอ้ มลู เก่ยี วกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้าน

แบบประเมินสมรรถนะย่อยตามสมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน

ตารางบันทกึ ระดบั คณุ ภาพในการทำกิจกรรมพัฒนาสมรรถนะยอ่ ย

คำชีแ้ จง : ใส่ตวั เลขลงในชอ่ งระดับคุณภาพตามเกณฑท์ กี่ ำหนด ดีเย่ียม 3 ดี 2 พอใชร้ 1 1 ปรับปรุง 0

รายการประเมินสมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี น ระดบั คุณภาพ

สมรรถนะที่ 1 ความสามารถในการสื่อสาร
สมรรถนะท่ี 2 ตวั ชว้ี ัดท่ี 1 พฤตกิ รรมบ่งช้ี 1.
สมรรถนะท่ี 4
สมรรถนะที่ 4 ความสามารถในการคิด
ตวั ชว้ี ดั ที่ 1 พฤติกรรมบ่งช้ี 1

ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต
ตัวชว้ี ัดที่ 2 พฤตกิ รรมบ่งช้ี 1

ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ิต
ตวั ชี้วดั ท่ี 3 พฤติกรรมบ่งช้ี 1.

หมายเหตุ : หากนกั เรียนมรี ะดบั คุณภาพไมถ่ งึ ระดบั ดี (2) ในแต่ละสมรรถนะสำคญั ครคู วรพฒั นา
นักเรยี นให้ถงึ เกณฑ์ เพอ่ื ให้นักเรียนมีความพรอ้ มก่อนทำกิจกรรมต่อไป

เกณฑ์การประเมนิ ผลการทำกิจกรรมพัฒนาสมรรถนะยอ่ ย

รายการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

รายการตวั ชว้ี ัด สมรรถนะสำคัญ ดเี ยี่ยม ดี พอใช้ ปรับปรุง
ของผ้เู รียน (3 คะแนน) (2 คะแนน) (1 คะแนน) (0 คะแนน)

ศ 3.2 ป.5/1 สมรรถนะที่ 1 พดู ถ่ายทอด พูดถา่ ยทอด พดู ถา่ ยทอด ไมส่ ามารถ
เปรยี บเทยี บ ความสามารถใน ความรู้ ความเข้าใจ ความรู้ ความเขา้ ใจ ความรู้ ความเข้าใจ พูดถา่ ยทอด
การแสดงประเภท การส่ือสาร ที่ไดร้ ับจากการ ท่ีได้รบั จากการ ทไี่ ด้รับจากการ ความรู้ ความเข้าใจ
ต่าง ๆ ของไทย ตัวชี้วัดที่ 1 เปรียบเทียบความ เปรียบเทียบความ เปรยี บเทียบความ ที่ได้รับจากการ
ในแต่ละท้องถิ่น ใชภ้ าษาถ่ายทอด เหมอื นและความ เหมอื นและความ เหมือนและความ เปรียบเทียบความ
ความรู้ ความเข้าใจ แตกต่างของ แตกต่างของ แตกต่างของ เหมือนและความ
ความคดิ ความรู้สึก การแสดงนาฏศลิ ป์ การแสดงนาฏศิลป์ การแสดงนาฏศลิ ป์ แตกต่างของ
และทศั นะของ พ้ืนบา้ นของตนเอง พน้ื บ้านของตนเอง พ้ืนบ้านของตนเอง การแสดงนาฏศลิ ป์
ตนเองด้วยการพดู กบั ของเพอ่ื นได้ กบั ของเพื่อนได้ กับของเพื่อนได้ พน้ื บ้านของตนเอง
และการเขียน อยา่ งถูกตอ้ ง อยา่ งถูกตอ้ ง แตไ่ มช่ ัดเจน กบั ของเพ่ือน
ครบถว้ น ชัดเจน ครบถ้วน และ
และม่ันใจ ชัดเจน

พฤติกรรมบ่งชี้
1. พดู ถ่ายทอด

ความรู้ ความ
เข้าใจจากสาร

รายการประเมิน ระดบั คุณภาพ
สมรรถนะสำคญั
รายการตัวช้วี ัด ดีเย่ยี ม ดี พอใช้ ปรับปรงุ
ของผูเ้ รยี น (3 คะแนน) (2 คะแนน) (1 คะแนน) (0 คะแนน)

ทีอ่ า่ น ฟงั หรอื ดู
ตามที่กำหนดได้

สมรรถนะที่ 2 เปรยี บเทยี บ เปรียบเทยี บ เปรียบเทยี บ เปรยี บเทยี บ
ความสามารถใน ความเหมือนและ ความเหมอื นและ ความเหมอื นและ ความเหมอื นและ
การคดิ ความแตกต่างของ ความแตกตา่ งของ ความแตกต่างของ ความแตกต่างของ
ตัวชวี้ ัดท่ี 1 การแสดงนาฏศิลป์ การแสดงนาฏศลิ ป์ การแสดงนาฏศิลป์ การแสดงนาฏศลิ ป์
คดิ พ้นื ฐาน พ้นื บา้ นของตนเอง พน้ื บ้านของตนเอง พ้นื บา้ นของตนเอง พื้นบา้ นของตนเอง
(การคดิ วิเคราะห์) กบั ของเพ่ือนได้ กบั ของเพอ่ื นได้ กับของเพือ่ นได้ กบั ของเพ่ือนได้
พฤตกิ รรมบ่งช้ี ถูกต้องและครบถ้วน ถกู ต้อง 4-6 ถกู ต้อง 2-3 ถกู ตอ้ ง 1 ประเด็น
1. จำแนกข้อมลู ทุกประเดน็ ประเดน็ ประเดน็ หรือไมส่ ามารถ
จดั หมวดหมู่ เปรยี บเทยี บ
จดั ลำดบั ความเหมอื นและ
ความสำคญั ของ ความแตกต่างของ
ข้อมูล และ การแสดงนาฏศิลป์
เปรียบเทยี บ พน้ื บ้านของตนเอง
ข้อมลู ในบรบิ ทท่ี กบั ของเพอื่ นได้
เปน็ สิง่ ใกลต้ ัว

สมรรถนะท่ี 4 สืบคน้ ข้อมูล สืบคน้ ข้อมูล สบื ค้นขอ้ มลู คัดลอกผลงานของ
ความสามารถใน เก่ยี วกับการแสดง เกย่ี วกบั การแสดง เกย่ี วกับการแสดง ผอู้ ่นื หรือไม่มี
การใชท้ กั ษะชีวติ นาฏศลิ ป์พน้ื บ้านที่ นาฏศิลปพ์ นื้ บ้านที่ นาฏศลิ ป์พน้ื บา้ นท่ี ขอ้ มูลจากการ
ตัวชี้วัดที่ 2 เลอื กจากแหลง่ การ เลอื กจากแหลง่ การ เลือกจากแหล่งการ สบื ค้นข้อมูล
เรียนร้ดู ้วยตนเอง เรยี นรทู้ ่หี ลากหลาย เรียนรทู้ ่ีหลากหลาย เรียนรู้ที่หลากหลาย เกี่ยวกบั การแสดง
และเรยี นรู้อย่าง และไดข้ อ้ มลู อ้างองิ และไดข้ อ้ มลู อ้างอิง และไดข้ ้อมูลอ้างองิ นาฏศลิ ป์พนื้ บา้ น
ตอ่ เน่ือง จากแหลง่ การ จากแหล่งการ จากแหลง่ การ ทเี่ ลือกจากแหลง่
เรยี นรู้อย่างนอ้ ย เรยี นรู้ 2 แหล่ง เรยี นรู้ 1 แหลง่ การเรยี นรู้
3 แหล่งการเรียนรู้ การเรยี นรู้ การเรียนรู้

พฤติกรรมบ่งชี้ สบื คน้ ข้อมลู สืบค้นขอ้ มลู สืบค้นขอ้ มูล สบื คน้ ข้อมลู
1. มีทกั ษะในการ เก่ียวกับการแสดง เกยี่ วกบั การแสดง เก่ยี วกบั การแสดง เกย่ี วกบั การแสดง
นาฏศิลปพ์ นื้ บา้ น
แสวงหาความรู้ นาฏศลิ ปพ์ น้ื บา้ น นาฏศลิ ป์พนื้ บา้ น นาฏศลิ ป์พนื้ บ้าน ท่ีเลอื กครบทกุ
ข้อมลู ขา่ วสาร

สมรรถนะที่ 4
ความสามารถใน
การใช้ทักษะชวี ติ
ตัวชี้วัดท่ี 3

รายการประเมิน ระดบั คณุ ภาพ
สมรรถนะสำคัญ
รายการตัวช้วี ัด ดเี ย่ยี ม ดี พอใช้ ปรับปรงุ
ของผเู้ รียน (3 คะแนน) (2 คะแนน) (1 คะแนน) (0 คะแนน)

ทำงานและอยู่ ท่ีเลือกครบทกุ ท่เี ลอื กครบทุก ทเ่ี ลอื กครบ ประเดน็ แต่นำ
รว่ มกันในสงั คม
อยา่ งมคี วามสขุ ประเด็น และ ประเดน็ และ ทกุ ประเด็น และ ข้อมลู มาเปรียบเทียบ
พฤติกรรมบง่ ช้ี
1. ทำงานดว้ ย นำขอ้ มูลมา นำข้อมูลมา นำขอ้ มูลมา กบั เพ่อื นไมส่ ำเรจ็

ตนเองได้สำเรจ็ เปรยี บเทยี บ เปรยี บเทียบ เปรียบเทยี บ ตามท่กี ำหนด

กบั เพ่ือนพรอ้ มกับ กบั เพอ่ื นพรอ้ มกับ กับเพอ่ื นพรอ้ มกบั

ออกมาพดู นำเสนอ ออกมาพูดนำเสนอ ออกมาพูดนำเสนอ

ครบทุกประเด็นได้ ครบทกุ ประเด็นได้ ครบทุกประเดน็ ได้

สำเร็จด้วยตนเอง สำเรจ็ โดยมผี ู้ โดยมผี อู้ ่ืนชว่ ยเหลอื

แนะนำ จนสำเรจ็

รายวชิ า...............................................................ด....น....ต....ร....ี-..น....า...ฏ....ศ....ิล....ป....์ .............................................................. ระดับชั้น.................ป....ร...ะ....ถ...ม....ศ....กึ....ษ....า...ป.....ที ....่ี ..5.................................
ชื่อหน่วยการเรยี นรู้............................น....า...ฏ....ศ....ิล....ป....ไ์...ท....ย......ท....อ้ ....ง...ถ...ิ่น....ไ...ท....ย......(..บ....ท....ท....ี่...1......น....า....ฏ....ศ...ิ.ล...ป....ใ์...น....ท....้อ....ง...ถ....่ิน....)........................................ เวลา......9..........ชว่ั โมง
กิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง..........แ....ส...ด....ง...น.....า...ฏ....ศ....ลิ....ป....์พ....้ืน.....บ....้า...น....ท....ี่ส....ะ....ท....อ้....น....ถ....งึ ...ว...ัฒ.....น.....ธ...ร...ร...ม....แ....ล....ะ...ป....ร....ะ...เ..พ.....ณ.....ีใ..น....ท.....อ้ ....ง...ถ...่นิ.............. เวลา.......4.........ชวั่ โมง

1. สาระสำคัญ

การแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านของไทยในแต่ละท้องถิ่น จะมีเอกลักษณ์ทางการแสดงที่โดดเด่นและมีลักษณะ
เฉพาะตัวที่แตกต่างกันออกไป ทั้งในเรื่องของเนื้อร้อง ทำนองเพลง เครื่องดนตรีที่ใช้บรรเลงประกอบการแสดง
การแตง่ กาย ลีลาทา่ รำ ฯลฯ เพอื่ สื่อความหมายในดา้ นประวัติศาสตร์ คา่ นิยม ความเชือ่ ศาสนา วัฒนธรรม จารีต

ประเพณี พิธีกรรม วิถีชีวิต การประกอบอาชีพของชาวบา้ น ฯลฯ จนเป็นที่ยอมรบั และยกย่องให้เป็นนาฏศิลปท์ ี่
บง่ บอกความเป็นตวั ตนของผูค้ นในทอ้ งถ่นิ น้นั ๆ

2. มาตรฐานการเรียนร้แู ละตวั ช้วี ัด

มฐ. ศ 3.2 เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างนาฏศิลป์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่าของ

นาฏศลิ ป์ทเ่ี ป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภมู ปิ ญั ญาท้องถนิ่ ภูมปิ ัญญาไทย และสากล

ศ 3.2 ป.5/1 เปรยี บเทียบการแสดงประเภทต่าง ๆ ของไทยในแต่ละท้องถ่นิ

ศ 3.2 ป.5/2 ระบุ หรือแสดงนาฏศิลป์ นาฏศลิ ป์พื้นบา้ นท่ีสะทอ้ นถงึ วัฒนธรรมและประเพณี

3. สมรรถนะสำคญั ของผู้เรียน

1) สมรรถนะที่ 1 ความสามารถในการสอ่ื สาร

ตวั ชว้ี ัดท่ี 1 ใช้ภาษาถ่ายทอดความรู้ ความเข้าใจ ความคดิ ความรู้สึก และทัศนะของตนเองดว้ ยการพูด
และการเขียน

พฤติกรรมบง่ ชี้ 1. พูดถา่ ยทอดความรู้ ความเข้าใจจากสารท่อี ่าน ฟัง หรอื ดูตามท่ีกำหนดได้

2. พูดถ่ายทอดความคิด ความรู้สึก และทัศนะของตนเองจากสารที่อา่ น ฟัง หรือดูตามที่
กำหนดได้

2) สมรรถนะท่ี 2 ความสามารถในการคิด

ตัวชว้ี ัดที่ 1 คิดพน้ื ฐาน (การคิดวเิ คราะห์)

พฤติกรรมบ่งช้ี 1. จำแนกข้อมูล จัดหมวดหมู่ จัดลำดับความสำคัญของข้อมูล และเปรียบเทียบข้อมูลใน
บรบิ ททเี่ ป็นสิ่งใกลต้ ัว

ตวั ชว้ี ดั ท่ี 2 คิดขนั้ สูง (การคิดสงั เคราะห์ คิดสร้างสรรค์ คดิ อยา่ งมีวจิ ารณญาณ)

พฤตกิ รรมบง่ ช้ี 2. คิดอย่างสร้างสรรค์ เพื่อนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้ใหม่ หรือสารสนเทศประกอบ
การตดั สนิ ใจเก่ยี วกับตนเองและสงั คมได้อยา่ งเหมาะสม

3) สมรรถนะที่ 4 ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวิต
ตวั ชีว้ ดั ที่ 2 เรียนร้ดู ว้ ยตนเองและเรยี นรูอ้ ย่างต่อเนอื่ ง
พฤตกิ รรมบง่ ช้ี 1. มีทกั ษะในการแสวงหาความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร
ตวั ชว้ี ัดท่ี 3 ทำงานและอยู่ร่วมกนั ในสงั คมอยา่ งมคี วามสขุ
พฤตกิ รรมบง่ ช้ี 1. ทำงานดว้ ยตนเองไดส้ ำเร็จ
2. ทำงานรว่ มกับผ้อู นื่ สามารถแสดงความคดิ เหน็ และยอมรบั ความคดิ เหน็ ผู้อืน่

4. สมรรถนะประจำหนว่ ย

สร้างสรรค์การแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมและประเพณีในท้องถิ่นของตนเอง เพื่อนำมา
แสดงในโอกาสสำคัญ งานเทศกาล งานประเพณีของท้องถ่นิ อย่างภาคภูมใิ จในทอ้ งถนิ่ ของตน

5. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1) อธบิ ายความสัมพนั ธข์ องการแสดงนาฏศลิ ป์พน้ื บา้ นท่มี ตี ่อวฒั นธรรมและประเพณีในท้องถนิ่ (K)
2) เปรยี บเทียบการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละทอ้ งถ่นิ ไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง (K, S, A)
3) ออกแบบทา่ รำประกอบการแสดงนาฏศลิ ปพ์ ืน้ บา้ นได้อยา่ งสวยงามและสร้างสรรค์ (K, S, A)
4) แสดงท่ารำประกอบการแสดงนาฏศิลปพ์ น้ื บา้ นและนำเสนอใหผ้ อู้ ืน่ ชมด้วยความมัน่ ใจและสวยงาม (S, A)
5) บอกความภาคภูมใิ จทม่ี ตี ่อการแสดงนาฏศลิ ป์พ้ืนบา้ นในทอ้ งถิ่นของตน (K, S, A)
6) แสดงความคิดเห็นอย่างสุภาพและสร้างสรรค์ เปิดใจรับฟัง เพื่อนำคำติชมมาปรับปรุงผลงานของกลุ่มให้

สมบรู ณ์ (S, A)

6. สือ่ และแหล่งการเรียนรู้

1) หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน ดนตรี-นาฏศิลป์ ป.5 หน่วย 4 เรื่อง นาฏศิลป์ไทย ท้องถิ่นไทย บทที่ 1 นาฏศิลป์
ในท้องถ่ิน

2) ใบกจิ กรรมประเมนิ สมรรถนะประจำหน่วย เรือ่ ง แสดงนาฏศิลปพ์ ืน้ บ้านท่ีสะท้อนถงึ วัฒนธรรมและประเพณี
ในท้องถ่นิ

7. วธิ ีการดำเนนิ กิจกรรม

(กระบวนการเรียนรู้ : การเรียนการสอนโดยยดึ ผ้เู รยี นเปน็ ศนู ยก์ ลาง “โมเดลซปิ ปา” (CIPPA Model))

ชวั่ โมงที่ 1

ขั้นนำ

การทบทวนความรู้เดิม
1. ครทู บทวนความรู้เรือ่ งความสัมพันธข์ องการแสดงนาฏศลิ ป์พืน้ บา้ นกับวฒั นธรรมและประเพณใี นท้องถ่นิ
2. นักเรียนศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านในแต่ละท้องถิ่นจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน

ดนตรี-นาฏศิลป์ ป.5 หน่วย 4 เรื่อง นาฏศิลป์ไทย ท้องถิ่นไทย บทที่ 1 นาฏศิลป์ในท้องถิน่ และให้ร่วมกัน

แสดงความคิดเหน็ เกีย่ วกับการแสดงชุดดงั กลา่ วว่ามีความสัมพนั ธ์กับวฒั นธรรมและประเพณใี นท้องถน่ิ น้ัน ๆ
อย่างไร
3. ครสู นทนากบั นกั เรียนเกยี่ วกบั การแสดงนาฏศิลป์พืน้ บ้านในทอ้ งถิน่ ของนกั เรยี นว่ามีการแสดงชุดใดบ้าง และ
การแสดงชุดนัน้ สามารถสะทอ้ นให้เห็นถึงวฒั นธรรมและประเพณีในทอ้ งถิ่นไดอ้ ยา่ งไร

การแสวงหาความรใู้ หม่

4. ครูแจกใบกิจกรรมประเมินสมรรถนะประจำหน่วย เรื่อง แสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะทอ้ นถึงวัฒนธรรมและ
ประเพณีในทอ้ งถน่ิ

5. ครูให้นักเรยี นสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลปพ์ ้ืนบ้านที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมและประเพณีใน
ท้องถิ่นของตนตามความสนใจ 1 ชุด (อาจเป็นชุดการแสดงอ่ืน ๆ นอกเหนอื จากท่ีสนทนากับครู) โดยครูพา
นักเรียนไปสืบค้นข้อมูลที่ห้องสมุด หรือให้นักเรียนสืบค้นจากอินเทอร์เนต็ แล้วบันทึกข้อมูลที่ได้รับจากการ
สืบค้นลงในใบกิจกรรมประเมินสมรรถนะประจำหนว่ ย เรื่อง แสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนถึงวัฒนธรรม
และประเพณีในท้องถิ่น และเตรียมพูดนำเสนอผลงานในชั่วโมงถัดไป (ครูแนะนำให้นักเรยี นไปสืบค้นข้อมูล
เพิม่ เตมิ เก่ียวกับการแสดงนาฏศิลปพ์ ื้นบ้านท่ีสะทอ้ นให้เห็นถงึ วฒั นธรรมและประเพณีในท้องถ่ินท่ีสนใจจาก
แหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เช่น จากศิลปินในท้องถิ่น ศูนย์การเรียนรู้/ศูนย์วัฒนธรรมของชุมชน เพิ่มเติม
นอกเวลาเรียน แล้วนำมาปรับปรุงใบกิจกรรมประเมินสมรรถนะประจำหน่วยของตนใหส้ มบรู ณย์ ่ิงขนึ้ )

ขัน้ สอน

การศกึ ษาทำความเขา้ ใจข้อมูล/ความรูใ้ หม่ และเชื่อมโยงความร้ใู หม่กับความรเู้ ดมิ
1. ครูทบทวนความร้เู รื่องความสมั พันธ์ของการแสดงนาฏศิลปพ์ น้ื บา้ นกับวัฒนธรรมและประเพณีในท้องถนิ่
2. นักเรียนแต่ละคนผลัดกันออกมานำเสนอความรู้ที่ได้รับจากการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์

พื้นบ้านที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมและประเพณีในท้องถิ่นของตนให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียนในประเด็นท่ี
กำหนดให้
- การแสดงนาฏศลิ ป์พน้ื บ้านที่เลือกมรี ูปแบบของการแสดงเปน็ อยา่ งไร
- การแสดงนาฏศิลป์พนื้ บ้านทเ่ี ลอื กสะท้อนใหเ้ หน็ ถงึ วัฒนธรรมและประเพณใี นท้องถิ่นอย่างไร
3. ครูอธิบายความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมและประเพณี
ในท้องถ่นิ
4. นักเรยี นแบง่ กลุ่ม กลมุ่ ละเทา่ ๆ กนั จากน้นั นำการแสดงนาฏศิลป์พนื้ บ้านของสมาชิกในกลุ่มท่ีเลือกท้ังหมด
มารวมกนั เพือ่ นำมาเปรียบเทียบความเหมอื นและความแตกต่างของการแสดง โดยบนั ทกึ ขอ้ มูลทไี่ ด้จากการ
เปรียบเทียบลงในใบกิจกรรมประเมินสมรรถนะประจำหน่วย เรื่อง แสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนถึง
วัฒนธรรมและประเพณีในทอ้ งถน่ิ พรอ้ มทัง้ ลงความเห็นร่วมกันอย่างสุภาพ เพ่อื คัดเลือกการแสดงนาฏศิลป์
พื้นบา้ นในทอ้ งถ่ินที่สนใจ 1 ชดุ

การสรปุ และจัดระเบียบความรู้

5. นกั เรยี นแต่ละกลุ่มแบง่ หน้าทีก่ ารปฏิบัติงานตามความสามารถ ความถนดั และความสนใจ จากน้นั ให้ร่วมกัน
สรา้ งสรรคแ์ ละพฒั นารูปแบบของการแสดงนาฏศิลป์พน้ื บ้านที่เลอื กให้มีความสวยงาม แปลกตา และมีความ
แตกต่างไปจากเดิม ทั้งยังต้องสะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรม ประเพณี และความภาคภูมิใจที่นักเรียนมีต่อ
ท้องถนิ่ ของตนเองใหช้ ัดเจนมากยงิ่ ข้นึ

6. นกั เรยี นแตล่ ะกลุ่มร่วมกันวางแผนออกแบบท่ารำประกอบการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านท่เี ลือก (ครูมอบหมาย
ใหน้ กั เรยี นทำการฝกึ ซ้อมนอกเวลาเรยี น เช่น ช่วงพักกลางวัน ช่วงหลังเลกิ เรยี น) และเตรยี มออกมานำเสนอ
ผลงานในชั่วโมงถัดไป (หากนักเรียนมีเครื่องมือในการบันทึกภาพ ทั้งภาพนิ่งและภาพเคลื่อนไหว สามารถ
บันทกึ ภาพและติดลงในใบกจิ กรรมด้วยได้ เพือ่ นำมาใชเ้ ป็นหลกั ฐานในการปฏบิ ัตกิ จิ กรรมน้ี)

ชว่ั โมงท่ี 2

การปฏบิ ัตแิ ละ/หรอื การแสดงผลงาน
7. นกั เรยี นแต่ละกล่มุ ผลดั กันออกมานำเสนอผลงานการแสดงนาฏศิลป์พ้ืนบ้านท่ีสะท้อนถึงวฒั นธรรม ประเพณี

และความภาคภูมใิ จที่นักเรียนมีต่อท้องถิ่นของตนให้เพื่อนชมหน้าช้ันเรียน โดยให้ตัวแทนกลุม่ พูดถงึ ผลงาน
ของกลุ่มตนเองในประเด็นที่กำหนดให้ จากนั้นจึงนำเสนอผลงานและบอกความรูส้ ึกของตนที่มีหลงั จากการ
ปฏบิ ตั กิ ิจกรรม
- สรา้ งสรรคแ์ ละพัฒนารูปแบบของการแสดงชดุ ใด
- เพราะเหตุใดจึงสรา้ งสรรค์และพฒั นารูปแบบของการแสดงชดุ นี้
- การแสดงชุดนี้แสดงออกถงึ ความภาคภมู ิใจในท้องถ่นิ ของตนอย่างไร
- แนวคดิ ในการสร้างสรรคก์ ารแสดงชดุ นีค้ ือสงิ่ ใด
- การแสดงชุดนม้ี ีรปู แบบที่แปลกใหมแ่ ตกต่างไปจากการแสดงชดุ เดมิ อยา่ งไร
8. เมื่อนำเสนอผลงานเสรจ็ เพื่อนกลุม่ อื่นร่วมกันแสดงความคดิ เห็นว่ากลุ่มของนักเรียนสามารถออกแบบท่ารำ
ประกอบการแสดงนาฏศิลป์พนื้ บ้านได้สอดคล้องกบั เนอ้ื หาของบทเพลงที่ต้องการสือ่ หรือไม่ ท่ารำสอดคล้อง
กลมกลืนไปกับจังหวะและทำนองเพลงหรือไม่ การแสดงมีความสวยงาม ถูกต้องตามหลักนาฏศิลป์ไทย
สะท้อนถงึ วัฒนธรรม ประเพณี และความภาคภมู ิใจที่มตี อ่ ท้องถน่ิ ของตนเองหรือไม่ โดยใช้ภาษาท่ีสุภาพและ
ให้ข้อเสนอแนะอย่างสร้างสรรค์ (หากนักเรียนยังออกมานำเสนอผลงานไม่ครบทุกกลุ่ม ให้ออกมานำเสนอ
ผลงานในช่ัวโมงถัดไป)

ชวั่ โมงที่ 3

การปฏบิ ตั แิ ละ/หรือการแสดงผลงาน (ตอ่ )
9. นักเรียนกลุ่มที่ยังไมไ่ ด้ออกมานำเสนอผลงานผลัดกันออกมาแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนถึงวัฒนธรรม

ประเพณี และความภาคภูมิใจที่นกั เรยี นมตี ่อทอ้ งถิ่นของตนใหเ้ พ่ือนชมจนครบทกุ กลุ่ม
10. เพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่ากลุ่มของนักเรียนสามารถออกแบบท่ารำประกอบ การแสดง

นาฏศิลป์พื้นบ้านได้สอดคล้องกับเนื้อหาของบทเพลงที่ต้องการสื่อหรือไม่ ท่ารำสอดคล้องกลมกลืนไปกับ
จังหวะและทำนองเพลงหรือไม่ การแสดงมคี วามสวยงาม ถกู ต้องตามหลักนาฏศิลป์ไทย สะท้อนถงึ วฒั นธรรม
ประเพณี และความภาคภมู ิใจท่ีมตี ่อทอ้ งถนิ่ ของตนเองหรอื ไม่ โดยใช้ภาษาทีส่ ุภาพและให้ขอ้ เสนอแนะอย่าง
สรา้ งสรรค์

ขนั้ สรุป

การประยกุ ตใ์ ชค้ วามรู้
1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมและประเพณี

ในทอ้ งถ่นิ
2. ครูตั้งคำถาม เพื่อต่อยอดความคิดของนักเรียนว่า “การแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่นักเรียนสร้างสรรค์และ

พฒั นารูปแบบของการแสดงขึ้นใหม่ สามารถนำไปจดั แสดงในโอกาสสำคัญใดได้”

ขน้ั ประเมนิ

1. ครูประเมินผลระหว่างการทำกิจกรรมและหลังการทำกิจกรรม โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงาน
รายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม แบบประเมินการนำเสนอผลงาน และแบบประเมิน
สมรรถนะประจำหนว่ ยตามสมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี น

2. ครตู รวจใบกิจกรรมประเมินสมรรถนะประจำหน่วย เร่ือง แสดงนาฏศิลป์พ้ืนบ้านท่ีสะทอ้ นถึงวัฒนธรรมและ
ประเพณใี นทอ้ งถิ่น ของนกั เรยี น

8. การวดั และการประเมินผล

เปา้ หมาย รายการประเมิน วิธกี าร การประเมนิ เกณฑ์ ผู้ เวลาประเมนิ
(จุดประสงคก์ ารเรียนร)ู้ เคร่ืองมอื การผา่ น ประเมิน

สมรรถนะ 1) อธบิ ายความสมั พันธ์ - ประเมิน - ใบกจิ กรรม - มรี ะดบั - ครู - ระหวา่ งการ
ประจำหน่วย ของการแสดงนาฏศิลป์ ใบกิจกรรม ประเมิน คณุ ภาพดี ทำกิจกรรม
สร้างสรรค์การแสดง พ้นื บา้ นทีม่ ีตอ่ วฒั นธรรม ประเมนิ สมรรถนะ (2) ขึน้ ไป
นาฏศลิ ปพ์ นื้ บา้ นท่ี และประเพณใี น สมรรถนะ ประจำ - หลงั การทำ
สะท้อนถึงวัฒนธรรม ท้องถน่ิ (K) ประจำ หน่วยเรื่อง กจิ กรรม

และประเพณใี น 2) เปรียบเทียบการแสดง หน่วยเรอื่ ง แสดง
ทอ้ งถิ่นของตนเอง นาฏศิลป์พน้ื บ้านใน แสดง นาฏศิลป์
เพ่อื นำมาแสดงใน แตล่ ะทอ้ งถิน่ ได้อยา่ ง นาฏศลิ ป์ พ้ืนบา้ นท่ี
โอกาสสำคญั ถูกต้อง (K, S, A) พ้ืนบา้ นที่ สะท้อนถงึ
งานเทศกาล งาน 3) ออกแบบท่ารำประกอบ สะทอ้ นถึง วัฒนธรรม
ประเพณขี อง การแสดงนาฏศิลป์ วฒั นธรรม และ
ท้องถ่ินอยา่ ง พื้นบา้ นไดอ้ ย่าง และ ประเพณี
ภาคภูมิใจในท้องถิ่น สวยงามและสร้างสรรค์ ประเพณี ในท้องถ่ิน
ของตน (K, S, A) ในท้องถ่นิ
4) แสดงท่ารำประกอบ โดยใช้
การแสดงนาฏศลิ ป์ เกณฑก์ าร
พืน้ บา้ นและนำเสนอ ประเมินผล
ใหผ้ ู้อน่ื ชมดว้ ยความ การทำ
ม่ันใจและสวยงาม กิจกรรม
(S, A) ประเมนิ
5) บอกความภาคภมู ใิ จทีม่ ี สมรรถนะ
ตอ่ การแสดงนาฏศิลป์ ประจำ
พื้นบา้ นในท้องถิน่ หน่วย - แบบสังเกต
ของตน (K, S, A) - สังเกต
6) แสดงความคิดเห็นอยา่ ง พฤติกรรม พฤติกรรม

สภุ าพและสรา้ งสรรค์ การทำงาน การทำงาน
เปดิ ใจรับฟัง เพือ่ นำคำ รายบุคคล รายบคุ คล
ติชมมาปรับปรุงผลงาน - สังเกต - แบบสงั เกต
ของกลุ่มใหส้ มบูรณ์ พฤติกรรม พฤติกรรม
(S, A) การทำงาน การทำงาน
กลุ่ม

กลมุ่

เปา้ หมาย รายการประเมนิ การประเมนิ เกณฑ์ ผู้ เวลาประเมิน
(จุดประสงคก์ ารเรยี นร้)ู วธิ กี าร เคร่ืองมือ การผา่ น ประเมนิ

- สังเกต - แบบ
การนำเสนอ ประเมนิ
ผลงาน การนำเสนอ
ผลงาน
- แบบ
ประเมนิ
สมรรถนะ
ประจำ
หน่วยตาม
สมรรถนะ
สำคัญของ
ผู้เรยี น

แสดงนาฏศลิ ปพ์ นื้ บ้านที่สะทอ้ นถึงวฒั นธรรมและประเพณใี นท้องถิน่

คำชแี้ จง : ให้นกั เรยี นปฏบิ ัตกิ ิจกรรมดังต่อไปนี้
ตอนที่ 1 การปฏบิ ัติกิจกรรมรายบคุ คล

สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมและ
ประเพณใี นทอ้ งถ่ินตามความสนใจ 1 ชุด พร้อมบันทึกข้อมูล

การแสดงในทอ้ งถ่นิ ของฉัน

(วาดภาพ หรอื ตดิ ภาพ)

ช่ือการแสดง :
การแสดงของภาค :
เหตผุ ลท่ีเลอื ก :

แหล่งการเรียนรู้

1. ง

2.
3.
4
5
6.

รปู แบบของการแสดง

ที่มาของการแสดง รปู แบบการแสดง

ลกั ษณะการแสดง

เนอ้ื เพลง เคร่ืองแต่งกาย

วงดนตรีทใี่ ช้ จำนวนผู้แสดง
โอกาสที่ใช้แสดง

ตอนที่ 2 การปฏบิ ตั ิกิจกรรมกล่มุ

1. บันทึกข้อมลู เก่ียวกบั การแสดงนาฏศลิ ป์พื้นบ้านของสมาชิกในกลมุ่ โดยระบสุ ิ่งท่ี
เหมือนกนั และสง่ิ ท่ีแตกตา่ งกนั

ส่งิ ทเ่ี หมือนกัน สงิ่ ที่แตกต่างกัน

ด้าน : ดา้ น :

ดา้ น : ดา้ น :

ด้าน : ด้าน :
ดา้ น : ดา้ น :

2. ลงความเหน็ เพือ่ ร่วมกันเลือกการแสดงนาฏศลิ ป์พน้ื บา้ นของกล่มุ ทีส่ นใจ 1 ชุด พร้อม
ทง้ั บันทึกข้อมลู

การแสดงนาฏศลิ ปพ์ ื้นบ้านของกลุ่มฉนั

กลุ่มของฉันเลือกการแสดงนาฏศิลป์พ้ืนบา้ น ชุด
เหตผุ ลทีเ่ ลอื ก

ตวั ฉนั สมาชกิ ในกล่มุ ของฉนั มดี งั นี้

1) ทำหนา้ ท่ี
2) ทำหน้าที่
3) ทำหน้าท่ี
4) ทำหน้าที่
5) ทำหนา้ ท่ี
6) ทำหนา้ ที่
7) ทำหน้าที่
8) ทำหนา้ ที่
9) ทำหนา้ ที่
10) ทำหน้าที่

ฉนั ได้รบั มอบหมายใหป้ ฏบิ ัติหนา้ ที่

ติดหลักฐานการปฏิบัตงิ าน

• แนวคิดในการสร้างสรรคแ์ ละพฒั นารูปแบบของการแสดง มีดงั น้ี
ส่งิ ที่ฉันคดิ :

สง่ิ ท่กี ล่มุ ของฉนั จะรว่ มกันสรา้ งสรรค์และพัฒนารูปแบบของการแสดง :

3. ตัวแทนกลุ่มแต่ละกลุ่มผลัดกันพูดถึงผลงานของกลุ่มตนเองในประเด็นที่กำหนดให้
จากนนั้ นำเสนอผลงานใหเ้ พอ่ื นชมหน้าชน้ั เรียน และบอกความรูส้ ึกของตนท่มี ีหลังจาก
การปฏบิ ัติกจิ กรรม
• สรา้ งสรรคแ์ ละพัฒนารปู แบบของการแสดงชุดใด
• เพราะเหตุใดจึงสร้างสรรค์และพัฒนารูปแบบของการแสดงชดุ น้ี
• การแสดงชุดนี้แสดงออกถึงความภาคภมู ใิ จในท้องถนิ่ ของตนอยา่ งไร
• แนวคิดในการสรา้ งสรรคก์ ารแสดงชุดนค้ี อื สิ่งใด
• การแสดงชุดนม้ี ีรูปแบบท่แี ปลกใหม่แตกต่างไปจากการแสดงชุดเดิมอยา่ งไร

4. แสดงความคิดเหน็ ต่อการแสดงนาฏศิลปพ์ ้ืนบ้านของเพ่ือนกล่มุ อน่ื โดยใช้ภาษาท่ีสภุ าพ
และให้ข้อเสนอแนะอย่างสร้างสรรค์ พร้อมทั้งบันทึกความคิดเห็นและสิ่งท่ีเสนอแนะ
ลงในกรอบข้อความ

กลุ่มท่ี กลุม่ ท่ี

ความคิดเห็นท่ีมีต่อการแสดง ความคดิ เหน็ ทีม่ ีตอ่ การแสดง

ขอ้ เสนอแนะทม่ี ีตอ่ การแสดง ขอ้ เสนอแนะทม่ี ตี ่อการแสดง

กลุ่มที่
ความคดิ เหน็ ท่มี ีตอ่ การแสดง

ขอ้ เสนอแนะที่มีตอ่ การแสดง

ฉนั คิดว่า แบบบนั ทึกการปฏบิ ตั ิกจิ กรรมกล่มุ

ความคิดเห็นท่ีมตี ่อการปฏบิ ตั กิ จิ กรรม

เพื่อนในกลุ่มคิดวา่

ลงช่ือ ผูป้ ระเมนิ

ลงชอ่ื ผู้ประเมิน

แสดงความคิดเหน็ ของตนเองหลงั จากการปฏิบัติกจิ กรรม
รู้สึกอยา่ งไรท่ีไดส้ รา้ งสรรค์และพัฒนารปู แบบของการแสดงนาฏศิลป์ชดุ นี้

การแสดงนาฏศลิ ปพ์ ื้นบ้านชดุ นส้ี ามารถนําไปจัดแสดงในโอกาสสาํ คญั ใดได้

อยากปรบั ปรุง แกไ้ ข และพัฒนาผลงานของกลุ่มตนเองอยา่ งไร

แสดงนาฏศลิ ปพ์ ้นื บา้ นที่สะทอ้ นถงึ วัฒนธรรมและประเพณใี นท้องถนิ่

คำชแ้ี จง : ให้นักเรยี นปฏบิ ัตกิ ิจกรรมดังตอ่ ไปนี้
ตอนท่ี 1 การปฏบิ ตั กิ ิจกรรมรายบคุ คล

สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมและ
ประเพณใี นทอ้ งถิ่นตามความสนใจ 1 ชดุ พร้อมบันทกึ ขอ้ มูล

การแสดงในท้องถน่ิ ของฉัน (ตัวอยา่ งคำตอบ)

(วาดภาพ หรือติดภาพ)

ชื่อการแสดง : เซงิ้ แหย่ไขม่ ดแดง
การแสดงของภาค : อสี าน
เหตุผลที่เลือก : เป็นการแสดงที่สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในอดีต และ
วัฒนธรรมการรับประทานอาหารของผู้คนในท้องถิ่น ซึ่งไข่มดแดงเป็นอาหารที่สามารถหา
รบั ประทานได้ง่าย

แหลง่ การเรียนรู้

1. อินเทอร์เนต็ ง

2. หอ้ งสมดุ โรงเรยี น

3. ศิลปินพน้ื บ้าน

4 ศูนย์การเรยี นรู้วฒั นธรรมท้องถิ่นของชุมชน

5

6.

รูปแบบของการแสดง

ทีม่ าของการแสดง รปู แบบการแสดง

เป็นการแสดงที่ภาควิชานาฏศลิ ป์ ท่ารำจะสื่อถึงวิธีการและขั้นตอนใน
มหาวิทยาลยั ราชภฏั บุรีรัมย์ เป็น การออกไปหาไข่มดแดงมาประกอบ
ผู้ประดิษฐ์คิดค้นท่ารำขึ้น โดยได้รับ อาหาร เช่น ท่าเดิน ท่าแหย่รงั มดแดง
แรงบันดาลใจมาจากรูปแบบการแหย่ ท่าโดนมดแดงกัด ท่ากวนมดแดงออก
ไข่มดแดง เพื่อนำมาประกอบอาหาร จากไข่
ของชาวบ้าน ซึ่งมีการศึกษาขั้นตอน
อย่างละเอียดก่อนนำมาประดิษฐ์เป็น ลกั ษณะการแสดง
ชุดการแสดงที่บอกเล่าวิธีการแหย่ไข่
มดแดงได้อย่างละเอียดและมีความ ผู้แสดงจะร่ายรำตามทำนองเพลงดว้ ย
สวยงาม ความรวดเรว็ สนกุ สนาน และ
กระฉับกระเฉง โดยรำออกมาตาม
ทำนองเพลง ทำท่ารำตามกระบวนทา่
และรำเขา้ เวทีตามทำนองเพลง

เน้ือเพลง เคร่ืองแต่งกาย
ไม่มีเนื้อเพลงประกอบการแสดง จะ
ใชก้ ารบรรเลงดนตรีทม่ี ีจงั หวะและ ผ้แู สดงชายนงุ่ กางเกงขากว๊ ย สวมเสื้อ
ท่วงทำนองท่ีสนุกสนาน ตืน่ เตน้ และ คอกลมแขนส้นั ใช้ผา้ ขาวมา้ คาดเอว
เร้าใจแทน และโพกศรี ษะ ผ้แู สดงหญงิ สวมเสอ้ื
แขนกระบอก คอกลม หม่ สไบ
วงดนตรที ใ่ี ช้ น่งุ ผา้ ซ่ินมดั หม่สี ั้นเสมอเขา่
ใช้วงดนตรพี น้ื บา้ นภาคอสี านมา
บรรเลงประกอบการแสดง โดยจะ จำนวนผแู้ สดง
บรรเลงลายสุดสะแนนและลายเซ้ิง
บัง้ ไฟ ใชผ้ แู้ สดงตง้ั แต่ 2 คนขน้ึ ไป จับคู่กนั
ระหว่างผูแ้ สดงชายและผูแ้ สดงหญิง
ผ้แู สดงชายถอื ไม้ยาวท่ีปลายไมม้ ี
ตะกร้าผกู ตดิ ไว้ ผแู้ สดงหญิงถอื ครุ
ใส่นำ้ และผ้าสำหรบั กวนมดแดง

โอกาสท่ใี ชแ้ สดง

นิยมนำมาจัดแสดงในงานรื่นเริง
ตา่ ง ๆ วนั นกั ขัตฤกษ์ หรอื กจิ กรรม
สำคัญทจ่ี ดั ขึ้นภายในทอ้ งถ่นิ เพอื่
เผยแพรใ่ หป้ ระชาชนได้รับชม