เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 1Energy Conservation Technology Co.,ltd.เรื่อง เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศ(Energy Saving Technologies for Buildings Using Chilled Water Air Conditioning Systems)ดร.ศุภชัย ปัญญาวีร์ อ.ธิปพล ช้างแย้ม อ.ปฏิญญา จีระพรมงคล บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศ เป็นหัวข้อสำคัญสำหรับอาคารขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ เช่น อาคารสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า โรงแรม โรงพยาบาล และมหาวิทยาลัย ซึ่งมีระบบปรับอากาศขนาดใหญ่ โดยเทคโนโลยีที่ใช้สามารถจำแนกออกได้เป็นหลายด้าน ดังนี้ 1. การเลือกและออกแบบระบบที่มีประสิทธิภาพ 2. การเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของระบบน้ำเย็น 3. เทคโนโลยีในระบบระบายความร้อน (Condenser Cooling) 4. ระบบควบคุมอัจฉริยะ (Smart Control System) 5. เทคโนโลยีเสริมเพื่อการประหยัดพลังงาน 6. การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance) 7. การตรวจวัดและวิเคราะห์พลังงาน❖ รายละเอียดเทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศ1. การเลือกและออกแบบระบบที่มีประสิทธิภาพ 1.1 เลือกชนิดของ Chiller ให้เหมาะสมกับลักษณะอาคาร 1.2 การเลือกขนาดเครื่องอย่างเหมาะสม (Right-Sizing) 1.3 การเลือกระบบท่อน้ำ (Piping Design) และปั๊มน้ำ (Pump Sizing) 1.4 การออกแบบอุณหภูมิน้ำ (Water Temperature Design) 1.5 การจัดวางอุปกรณ์ (Equipment Layout)o รายละเอียดการเลือกและออกแบบระบบที่มีประสิทธิภาพ1.1 เลือกชนิดของ Chiller ให้เหมาะสมกับลักษณะอาคาร1.1.1 การเลือกชนิดของ Chiller ควรพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น• ขนาดโหลดความเย็น (Cooling Load)• ช่วงเวลาการใช้งาน (Operating Profile)• ความต้องการด้านพลังงานและงบประมาณ• ความสำคัญของความเงียบหรือความสั่นสะเทือน• แหล่งพลังงานที่มี (ไฟฟ้า / ไอน้ำ / ความร้อนทิ้ง)
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 2Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.1.2 ตารางเปรียบเทียบชนิดของ Chillerประเภท Chillerระบบคอมเพรสเซอร์ คุณสมบัติเด่น ความเหมาะสม ข้อดี ข้อควรระวังCentrifugal ChillerCentrifugalประสิทธิภาพสูง (Full Load) ติดตั้งขนาดใหญ่อาคารขนาดใหญ่ (เช่น ห้างโรงพยาบาล)ประหยัดพลังงานอายุใช้งานยาวไม่เหมาะกับ Partial Load / โหลดแปรผันScrew ChillerRotary Screwทนทาน เหมาะกับโหลดแปรผันอาคารสำนักงานโรงแรมบำรุงรักษาง่ายใช้กับ VSD ได้ดีเสียงค่อนข้างดังเมื่อโหลดต่ำScroll ChillerScrollเครื่องขนาดเล็กถึงกลางอาคารขนาดกลางอาคาร Low-Riseราคาไม่สูง ง่ายต่อการติดตั้งประสิทธิภาพต่ำกว่า Screw หรือ CentrifugalMagnetic Bearing ChillerCentrifugal + Magnetic Bearingไม่มีแรงเสียดทานเสียงต่ำมากอาคารที่ต้องการความเงียบ เช่น โรงแรมระดับสูงอาคารห้องประชุมCOP สูงบำรุงรักษาต่ำราคาสูง ต้องการการตั้งค่าที่แม่นยำAbsorption Chillerใช้ความร้อนทิ้งหรือไอน้ำใช้พลังงานความร้อนแทนไฟฟ้าโรงงานอุตสาหกรรมที่มีไอน้ำเหลือใช้ลดค่าไฟฟ้าใช้พลังงานทิ้งให้เกิดประโยชน์COP ต่ำกว่าแบบไฟฟ้าต้องควบคุมคุณภาพน้ำ1.1.3 แนวทางการเลือกให้เหมาะสม• ถ้าโหลดมากและต่อเนื่อง → Centrifugal Chiller หรือ Magnetic Bearing• ถ้าโหลดแปรผันหรือใช้งานไม่แน่นอน → Screw Chiller หรือ Scroll Chiller• ถ้ามีแหล่งไอน้ำหรือพลังงานความร้อนเหลือใช้ → Absorption Chiller1.1.4 ข้อแนะนำเพิ่มเติม• หากมีโหลดที่เปลี่ยนแปลงสูง ควร ใช้หลายเครื่องขนาดเล็ก (Modular Chiller) แทนเครื่องใหญ่เพียงเครื่องเดียว เพื่อประสิทธิภาพที่ดีในช่วง Partial Load• เลือกเครื่องที่สามารถรองรับ VSD (Variable Speed Drive) ได้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพเมื่อ โหลดต่ำ• พิจารณา ค่า COP (Coefficient of Performance) หรือ IPLV (Integrated Part Load Value) ในการประเมินพลังงานจริง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 3Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2 การเลือกขนาดเครื่องอย่างเหมาะสม (Right-Sizing)1.2.1 ทำไมการ Right-Sizing ถึงสำคัญ?• ถ้า เครื่องใหญ่เกินไป (Oversized) → Chiller ทำงานแบบ ON/OFF บ่อย → เสื่อมเร็ว + สิ้นเปลืองพลังงาน• ถ้า เครื่องเล็กเกินไป (Undersized) → ไม่สามารถทำความเย็นได้เพียงพอในช่วง Peak Load• ขนาดที่เหมาะสมจะทำให้ระบบทำงานในช่วง ประสิทธิภาพสูงสุด (Best Efficiency Range)1.2.2 ขั้นตอนการเลือกขนาด Chiller อย่างถูกต้อง 1️. วิเคราะห์โหลดความเย็น (Cooling Load Analysis)• ใช้ข้อมูลเชิงลึก เช่นo ขนาดพื้นที่ใช้สอย (m²)o ประเภทกิจกรรมในอาคารo ปริมาณคน เครื่องใช้ไฟฟ้า แสงสว่าง ฯลฯ• โปรแกรมที่นิยมใช้o Carrier HAP (Hourly Analysis Program)o EnergyPluso eQuest• ผลลัพธ์ ได้กราฟ Cooling Load Profile รายชั่วโมงตลอดปี (หรืออย่างน้อยตลอดวัน) 2️. กำหนดค่า Safety Factor (เผื่อโหลด)• เผื่อไว้เล็กน้อย 10–15% เพื่อรองรับสภาพอากาศร้อนจัด / โหลดพิเศษเฉพาะเวลา• ห้ามเผื่อมากเกินไปจนเครื่อง Oversized 3️. พิจารณาการแบ่งเครื่อง (Modular Design)• ใช้ Chiller หลายเครื่อง เช่น 2 x 50% หรือ 3 x 33%• ข้อดีo รองรับโหลดแปรผันได้ดีo เพิ่มความยืดหยุ่นในการบำรุงรักษา 4️. คำนวณค่าชี้วัดประสิทธิภาพตัวชี้วัด คำอธิบาย เป้าหมายทั่วไปkW/TR พลังงานที่ใช้ต่อตันความเย็น ควรต่ำกว่า 0.65–0.75 สำหรับระบบน้ำเย็นCOP (Coefficient of Performance) ประสิทธิภาพเชิงอัตราส่วน ควรมากกว่า 5.5IPLV (Integrated Part Load Value)ประสิทธิภาพรวมที่โหลดแปรผัน ยิ่งสูงยิ่งดี
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 4Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.3 ตัวอย่างการคำนวณขนาดเบื้องต้น• อาคารสำนักงานขนาด 10,000 m²• ค่าประมาณการโหลด 150 W/m²• Cooling Load รวม 10,000 m² × 150 W/m² = 1,500,000 W = 1,500 kW ≈ 427 TR• เลือก Chiller 2 เครื่อง ขนาด 220 TR × 2 = 440 TR• มีความยืดหยุ่นในการทำงานแบบ Partial Load และเผื่อไว้สำหรับ Peak1.2.4 Checklist สำหรับ Right-Sizing• วิเคราะห์ Cooling Load จากพฤติกรรมการใช้งานจริง• ใช้ Software Simulation ไม่ใช้ค่าประมาณเพียงอย่างเดียว• ไม่ Oversize เกิน 15%• แบ่ง Chiller เป็นหลายเครื่องเพื่อความยืดหยุ่น• พิจารณา COP / IPLV / kW/TR จากฉลากหรือผู้ผลิต• ตรวจสอบกับการออกแบบปั๊มและท่อน้ำ (ต้องสมดุลกัน)1.2.5 Check Sheet การประเมินขนาด Chillerหัวข้อการประเมิน ประเมินแล้ว (✓/✗)หมายเหตุ / ข้อมูลประกอบ1. วิเคราะห์ภาระโหลดความเย็นรวม (Cooling Load)2. ใช้ข้อมูลการใช้งานจริง เช่น จำนวนคน เครื่องจักร ฯลฯ3. ใช้โปรแกรม Simulation เช่น HAP / EnergyPlus4. เผื่อโหลดประมาณ 10-15% จากค่าคำนวณ5. พิจารณาการแบ่งโหลดเป็นหลายเครื่อง (Modular Chiller)6. ตรวจสอบ COP, IPLV และ kW/TR จาก Spec ของผู้ผลิต7. ตรวจสอบความเหมาะสมกับระบบท่อและปั๊มน้ำ8. พิจารณาความสามารถในการทำงานช่วง Partial Load9. ประเมินพื้นที่ติดตั้ง Chiller และระบบระบายอากาศ10. เปรียบเทียบการลงทุนเบื้องต้น (CAPEX) กับค่าดำเนินการ (OPEX)1.3 การเลือกระบบท่อน้ำ (Piping Design) และปั๊มน้ำ (Pump Sizing) การออกแบบระบบท่อน้ำและการเลือกขนาดปั๊มน้ำที่เหมาะสมมีผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพพลังงานของระบบน้ำเย็น หากออกแบบไม่ดี จะทำให้เกิดแรงดันตกคร่อมมาก สิ้นเปลืองไฟฟ้า และอาจเกิดปัญหาการไหลเวียนของน้ำเย็นไม่ทั่วถึง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 5Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3.1 ระบบท่อน้ำ (Piping Design) 1. ประเภทของระบบท่อน้ำในระบบ Chillerประเภทระบบ รายละเอียด ข้อดี ข้อควรระวังSingle Loop (Direct)ท่อวงจรเดียวเชื่อมต่อ Chillerกับ AHU/Fan Coilออกแบบง่าย ควบคุมการไหลยากในระบบใหญ่Primary / Secondary Loopแยกระบบน้ำด้าน Chiller (Primary) กับด้านใช้งาน (Secondary)ควบคุมการไหลอิสระ, เหมาะกับระบบขนาดใหญ่ต้องควบคุม Flow Balance ให้ดีTertiary Loopเพิ่มวงจรที่ 3 สำหรับโซนแยกต่างหากเหมาะกับอาคารซับซ้อนหลายโซนออกแบบและควบคุมซับซ้อนขึ้น 2. แนวทางการออกแบบท่อ• คำนวณอัตราการไหลตามสูตร Q = 12 × TR / ΔT o Q = อัตราการไหล (GPM)o TR = โหลดความเย็น (Ton)o ΔT = ความต่างอุณหภูมิน้ำ (°F) เช่น 10°F (หรือ ~5.5°C)• ความเร็วในท่อแนะนำo ท่อหลัก 2.5–3.5 m/so ท่อรอง 1.5–2.5 m/s→ เพื่อลดแรงดันตกคร่อมและเสียงในท่อ• ใช้ท่อฉนวนกันความร้อนชนิด PU หรือ Elastomeric Foam ลดการสูญเสียความเย็น1.3.2 การเลือกขนาดปั๊มน้ำ (Pump Sizing) 1. ปัจจัยที่ใช้ในการเลือกขนาดปั๊ม1.1 อัตราการไหล (Flow Rate) – คำนวณจากโหลดความเย็น1.2 แรงดันรวมที่ต้องเอาชนะ (Total Dynamic Head - TDH)o รวม Head จากท่อ ฟิตติ้ง อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน ฯลฯ 2. สูตรการเลือกขนาดปั๊ม Pump Power (kW) = (ρ × g × Q × H /η) / 1,000 • ρ = ความหนาแน่นของน้ำ (≈ 1,000 kg/m³)• g = ความเร่งโน้มถ่วง (9.81 m/s²)• Q = อัตราการไหล (m³/s)• H = TDH (m)• η = ประสิทธิภาพรวมของปั๊ม (~70–85%)
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 6Energy Conservation Technology Co.,ltd. 3. ข้อแนะนำ• เลือกปั๊มให้ทำงานที่ Best Efficiency Point (BEP)• พิจารณาใช้Variable Speed Drive (VSD) เพื่อลดพลังงานเมื่อโหลดลด• ติดตั้ง Differential Pressure Sensor เพื่อควบคุมอัตราการไหลตามความต้องการจริง1.3.3 Check Sheet เบื้องต้นสำหรับ Piping & Pump Design• ออกแบบระบบเป็น Primary/Secondary Loop หรือไม่ (กรณีโหลดสูง)?• คำนวณ Flow Rate และ Delta-T จากการใช้งานจริง?• ขนาดท่ออยู่ในช่วงความเร็วที่เหมาะสม?• คำนวณ Total Dynamic Head และเลือกปั๊มตามนั้น?• พิจารณาใช้ VSD กับปั๊มเพื่อลดพลังงาน?• ตรวจสอบตำแหน่งวาล์ว Sensor และ Expansion Tank อย่างเหมาะสม?1.3.4 Check Sheet การตรวจสอบการเลือกท่อและปั๊มหัวข้อการตรวจสอบ ประเมินแล้ว (✓/✗)หมายเหตุ / ข้อมูลประกอบ1. ออกแบบระบบท่อเป็นแบบ Primary/Secondary หรือไม่ (สำหรับระบบขนาดใหญ่)2. คำนวณอัตราการไหลของน้ำจาก Cooling Load และ Delta-T แล้วหรือไม่3. ความเร็วของน้ำในท่ออยู่ในช่วงที่เหมาะสม (ท่อหลัก 2.5–3.5 m/s ท่อรอง 1.5–2.5 m/s)4. ขนาดท่อผ่านการคำนวณแรงดันตกคร่อม (Friction Loss) แล้วหรือไม่5. ใช้ฉนวนกันความร้อนที่มีคุณภาพรอบท่อทุกเส้น6. คำนวณค่า TDH (Total Dynamic Head) อย่างครบถ้วน7. เลือกปั๊มให้ทำงานในช่วง Best Efficiency Point (BEP)8. ใช้ VSD (Variable Speed Drive) เพื่อปรับความเร็วปั๊มน้ำ9. ติดตั้ง Pressure Sensor และ Flow Meter เพื่อควบคุมอัตโนมัติ10. มีแผนการบำรุงรักษาระบบท่อและปั๊มอย่างต่อเนื่อง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 7Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.4 การออกแบบอุณหภูมิน้ำ (Water Temperature Design)1.4.1 อุณหภูมิน้ำเย็นที่ควบคุมหลักรายการ ค่าอุณหภูมิที่แนะนำChilled Water Supply Temp. (น้ำเย็นออกจาก Chiller) 6–7°CChilled Water Return Temp. (น้ำเย็นกลับเข้า Chiller) 12–13°CΔT (Delta-T) ความต่างอุณหภูมิ 5–7°C1.4.2 ความสำคัญของ Delta-T• Delta-T สูง → ใช้น้ำปริมาณน้อยลง → ปั๊มเล็กลง → ลดพลังงานการสูบน้ำ• Delta-T ต่ำ → ต้องใช้น้ำปริมาณมากขึ้น เพื่อให้ได้โหลดความเย็นเท่าเดิม → เปลืองพลังงานปั๊ม สูตรพื้นฐาน Cooling Capacity (kW) = m˙⋅ Cp ⋅ ΔT • m˙ = อัตราการไหลของน้ำ (kg/s)• Cp = ความจุความร้อนจำเพาะของน้ำ (≈ 4.186 kJ/kg°C)• ΔT = ความต่างของอุณหภูมิระหว่างขาเข้า-ขาออก1.4.3 แนวทางการออกแบบที่ดี1. พยายามออกแบบให้ Delta-T สูงขึ้น (เช่น 6–7°C)o ลดการใช้พลังงานปั๊มน้ำo ต้องออกแบบ AHU/FCU ให้มีพื้นที่แลกเปลี่ยนความร้อนเพียงพอ2. ใช้ระบบควบคุมอุณหภูมิ Reset (Chilled Water Temperature Reset)o ในช่วงโหลดต่ำ ให้เพิ่มอุณหภูมิน้ำเย็น (เช่น จาก 6°C → 8°C)o ลดภาระของ Chiller โดยยังให้ความเย็นพอเพียงo ช่วยเพิ่ม COP ของ Chiller3. ปรับอุณหภูมิน้ำควบแน่น (Condenser Water Temp.)o หากใช้ Cooling Tower → ลดอุณหภูมิน้ำควบแน่นจะช่วยเพิ่ม COP ของระบบ1.4.4 ผลกระทบจากอุณหภูมิที่เลือกอุณหภูมิน้ำเย็นต่ำ (เช่น 5°C) อุณหภูมิน้ำเย็นสูง (เช่น 8°C)ให้ความเย็นได้มากขึ้นใน AHU ลดภาระของ Chillerต้องการพื้นที่แลกเปลี่ยนความร้อนน้อย ต้องใช้คอยล์ใหญ่ขึ้นใน AHUเพิ่มพลังงานที่ใช้ใน Chiller ประหยัดไฟฟ้าในระบบ Chiller
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 8Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.4.5 Check Sheet การออกแบบอุณหภูมิน้ำหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.ออกแบบ Chilled Water Supply Temp. ที่ 6–7°C2.ออกแบบ Return Temp. ให้ Delta-T ≥ 5°C3.วิเคราะห์ผลกระทบต่อปั๊มน้ำจากการเลือก Delta-T4.มีการพิจารณา Chilled Water Reset Control5.AHU/FCU รองรับ Delta-T ที่สูงขึ้นได้หรือไม่6.วิเคราะห์ COP ที่อุณหภูมิต่าง ๆ แล้วหรือยัง1.5 การจัดวางอุปกรณ์ (Equipment Layout)1.5.1 หลักการจัดวางอุปกรณ์หลักในระบบน้ำเย็นo รายการอุปกรณ์หลัก• Chiller• ปั๊มน้ำเย็น (Chilled Water Pump)• ปั๊มน้ำควบแน่น (Condenser Water Pump)• Cooling Tower• Expansion Tank• Piping, Valve และ Sensor1.5.2 แนวทางการจัดวางที่ดีรายการ แนวทางที่แนะนำ เหตุผล1. ระยะห่างระหว่าง Chiller กับปั๊มน้ำ ให้อยู่ใกล้กันที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ ลดความยาวท่อ → ลดแรงดันตกคร่อม → ประหยัดพลังงาน2. ตำแหน่งของ Cooling Towerให้อยู่ในที่อากาศถ่ายเทสะดวกดาดฟ้า หรือภายนอกอาคาร เพิ่มประสิทธิภาพการระบายความร้อน3. ทิศทางลมของ Cooling Towerไม่ควรหันเข้าหากัน หรือใกล้ผนังทึบป้องกันการหมุนเวียนของลมร้อนกลับ (Air Recirculation)4. ระยะบำรุงรักษา (Maintenance Clearance)มีพื้นที่รอบอุปกรณ์อย่างน้อย 1.0–1.5 เมตรเพื่อให้ช่างเข้าทำงาน ซ่อมบำรุง และถอดอุปกรณ์ได้สะดวก5. ระบบท่อและวาล์ว วางแนวท่อให้สั้น ตรง และตรวจสอบได้ง่ายลดแรงดันตกคร่อม + ตรวจสอบรั่วซึมได้ง่าย6. Expansion Tankวางบนจุดสูงสุดของระบบหรือด้านดูดของปั๊มน้ำเย็น เพื่อควบคุมแรงดันในระบบน้ำให้คงที่
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 9Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการ แนวทางที่แนะนำ เหตุผล7. Sensor และ Flow Meterวางในตำแหน่งที่น้ำไหลนิ่ง ไม่ใกล้ข้อต่อหรือวาล์ว เพื่อให้ได้ค่าที่แม่นยำ8. ฐานรองอุปกรณ์ (Equipment Base)ต้องมั่นคง รองรับน้ำหนักและไม่มีการสั่นสะเทือนป้องกันปัญหาความเสียหายของท่อหรือ Chiller1.5.3 Check Sheet สำหรับตรวจสอบการจัดวางอุปกรณ์หัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.ระยะห่างระหว่าง Chiller และปั๊มใกล้กันเพียงพอ2.Cooling Tower วางในจุดที่ลมถ่ายเทดี3.มีทางเดินรอบอุปกรณ์ ≥ 1 เมตร4.Expansion Tank อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง5.Flow Sensor/Temp Sensor วางตำแหน่งเหมาะสม6.ฐานรองอุปกรณ์แข็งแรง ไม่สั่น ไม่ทรุดตัว7.ท่อส่งน้ำไม่มีแนวโค้งมากเกินไปหรือติดกับเพดานต่ำ8.วางระบบโดยเผื่อช่องทาง Service ได้สะดวก9.ระบบท่อมีจุด Drain และ Air Vent ครบถ้วน2. การเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของระบบน้ำเย็น (Energy Efficiency Measures for Chilled Water Systems) 2.1 การใช้ Variable Speed Drive (VSD) 2.2 ระบบควบคุมอัจฉริยะ (Smart Control System) 2.3 การปรับปรุงอุณหภูมิน้ำ (Chilled Water Temperature Reset) 2.4 การแยกระบบท่อน้ำ (Primary / Secondary Loop) 2.5 การเพิ่มประสิทธิภาพ Cooling Tower 2.6 การติดตั้ง Flow Meter, Temp Sensor และ Energy Metero สรุปมาตรการพร้อมใช้งานหมายเลข มาตรการ ผลที่ได้1 ติดตั้ง VSD บนปั๊มและพัดลม ลดพลังงานปั๊ม/พัดลม 20–40%2 ใช้ Chiller Plant Manager ควบคุมระบบรวม ลดโหลดซ้ำซ้อน3 Chilled Water Reset เพิ่ม COP ลดพลังงาน 5–15%4 Primary/Secondary Loop ลดการไหลเกินและใช้พลังงานปั๊มต่ำลง5 ตรวจวัดสมรรถนะด้วย Metering วิเคราะห์เพื่อปรับปรุงต่อเนื่อง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 10Energy Conservation Technology Co.,ltd.o Check Sheet การประเมินการเพิ่มประสิทธิภาพระบบน้ำเย็นหัวข้อการประเมิน มีอยู่แล้ว (✓/✗)ข้อเสนอแนะ/แผนปรับปรุง1. มีการติดตั้ง VSD บนปั๊มน้ำเย็น (Chilled Water Pump) หรือไม่2. มีการติดตั้ง VSD บนปั๊มน้ำควบแน่น (Condenser Water Pump) หรือไม่3. มีการติดตั้ง VSD บน Cooling Tower Fan หรือไม่4. มีการใช้ระบบ Chiller Plant Manager หรือ BMS ควบคุมระบบหรือไม่5. มีการตั้งค่า Chilled Water Temperature Reset ตามโหลดหรือไม่6. ระบบใช้การแยกวงจรน้ำแบบ Primary/Secondary หรือไม่7. มีการวัดอัตราการไหลของน้ำด้วย Flow Meter หรือไม่8. มีการวัดพลังงานของ Chiller เป็น kW/TR หรือ COP หรือไม่9. มีการล้างและบำรุงรักษา Cooling Tower อย่างสม่ำเสมอหรือไม่10. มีการวิเคราะห์พลังงานเพื่อปรับการทำงาน Chiller เป็นประจำหรือไม่❖ รายละเอียดการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของระบบน้ำเย็น2.1 การใช้ Variable Speed Drive (VSD) (การควบคุมรอบการทำงานของอุปกรณ์ตามโหลด)2.1.1 หลักการทำงานของ VSD VSD (หรือ VFD – Variable Frequency Drive) คือ อุปกรณ์ควบคุมความเร็วของมอเตอร์ โดยการเปลี่ยนความถี่ของกระแสไฟฟ้า ทำให้สามารถปรับรอบมอเตอร์ได้ตามความต้องการของโหลด ณ ขณะนั้น2.1.2 ตำแหน่งที่ควรติดตั้ง VSD ในระบบน้ำเย็นอุปกรณ์ ประโยชน์ของการติดตั้ง VSDChiller Compressor ลดการใช้พลังงานคอมเพรสเซอร์เมื่อโหลดต่ำ เพิ่ม COPChilled Water Pump ลดปริมาณน้ำที่ปั๊มเมื่อโหลดลดลง → ประหยัดพลังงานปั๊มCondenser Water Pump ปรับอัตราการไหลน้ำควบแน่นตามโหลด ลดพลังงานที่ใช้Cooling Tower Fan ปรับความเร็วพัดลมเพื่อรักษาอุณหภูมิน้ำควบแน่นให้เหมาะสม2.1.3 กฎของ Affinity Law สำหรับปั๊มน้ำและพัดลม Flow (Q) ∝ Speed (N) Head (H) ∝ N2 Power (P) ∝ N3 • ลดรอบมอเตอร์ลง 20% → ลดพลังงานที่ใช้ได้มากถึง ~50%
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 11Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.1.4 ประโยชน์ของการใช้ VSDประโยชน์ รายละเอียดลดพลังงาน ประหยัดไฟฟ้าสูงสุด 30–50% ในช่วงโหลดต่ำลดเสียงและแรงสั่นสะเทือน มอเตอร์หมุนช้าลง ทำงานเงียบและนุ่มนวลยืดอายุอุปกรณ์ ลดการกระชากไฟฟ้าและแรงกระแทกขณะเริ่มเดินเครื่องรองรับโหลดแปรผัน ระบบทำงานได้ยืดหยุ่นตลอดทั้งปี2.1.5 แนวทางการใช้งาน• ใช้ร่วมกับ Sensor ตรวจวัด Differential Pressure หรือ Temperature Sensor• เชื่อมต่อกับระบบควบคุมอัจฉริยะ (เช่น BMS หรือ PLC)• ต้อง ปรับจูนค่า Setpoint และ PID Control ให้เหมาะสมกับระบบ2.1.6 Check Sheet การติดตั้งและใช้งาน VSDหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.มีการติดตั้ง VSD กับปั๊มน้ำเย็นหรือไม่2.มีการติดตั้ง VSD กับพัดลม Cooling Tower หรือไม่3.ใช้ Sensor ควบคุมความเร็วตามโหลดหรือไม่4.มีระบบควบคุม PID หรือ BMS เชื่อมต่อกับ VSD5.ตรวจสอบค่าการประหยัดพลังงาน (kWh, kW/TR)6.มีตารางบำรุงรักษา VSD และมอเตอร์ร่วมกัน7.มีการอบรมผู้ใช้งานให้ควบคุมและวิเคราะห์การทำงาน VSD2.1.7 แบบฟอร์มตรวจสอบการใช้งาน VSDหัวข้อการตรวจสอบ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)หมายเหตุ / ข้อมูลเพิ่มเติม1. มีการติดตั้ง VSD กับปั๊มน้ำควบแน่น (Condenser Water Pump)2. มีการติดตั้ง VSD กับพัดลม Cooling Tower3. มีการตั้งค่า Setpoint ควบคุมรอบมอเตอร์ตาม Differential Pressure4. มีการเชื่อมต่อ VSD กับระบบควบคุม BMS หรือ PLC5. มีการใช้งาน Control แบบ PID ที่เหมาะสม6. มีการบันทึกค่าพลังงานที่ประหยัดได้จากการใช้ VSD7. มีการดูแลและบำรุงรักษา VSD ตามคู่มือ8. มีการอบรมเจ้าหน้าที่ในการใช้งานและดูแล VSD9. มีการเปรียบเทียบ Before/After การใช้ VSD เพื่อประเมินผล
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 12Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.1.7 ตารางเปรียบเทียบ Before/After การติดตั้ง VSDรายการวัดผล ก่อนติดตั้ง VSD (Before)หลังติดตั้ง VSD (After)ผลที่ได้ / ประหยัด (%)1. กำลังไฟฟ้าที่ใช้ (kW)2. ค่าพลังงานที่ใช้ต่อเดือน (kWh)3. ค่าไฟฟ้าต่อเดือน (บาท)4. อัตราการใช้พลังงานต่อ TR (kW/TR)5. ระยะเวลาทำงานของมอเตอร์ (ชั่วโมง/เดือน)6. เสียงรบกวนจากอุปกรณ์ (dB)7. ความถี่ในการบำรุงรักษา (ครั้ง/ปี)2.2 ระบบควบคุมอัจฉริยะ (Smart Control System)2.2.1 บทบาทของระบบควบคุมอัจฉริยะในระบบน้ำเย็น ระบบควบคุมอัจฉริยะจะทำหน้าที่• ตรวจวัดพารามิเตอร์ (เช่น อุณหภูมิความดัน Flow Rate) แบบเรียลไทม์• วิเคราะห์โหลดและสั่งงาน Chiller ปั๊ม Cooling Tower ให้เหมาะสม• ลดภาระการใช้พลังงานโดยปรับการทำงานแบบอัตโนมัติ• เชื่อมโยงกับระบบ BMS (Building Management System) เพื่อบริหารจัดการรวมทั้งอาคาร2.2.2 ระบบควบคุมที่นิยมใช้ระบบควบคุม คุณสมบัติ ความสามารถChiller Plant Manager (CPM)ควบคุมเฉพาะระบบน้ำเย็นเลือกเปิด/ปิด Chiller ปรับอุณหภูมิจัดลำดับ Chiller (Staging)BMS (Building Management System)ควบคุมระบบทั้งหมดในอาคารรวมระบบปรับอากาศ ไฟฟ้า แสงสว่าง ลิฟต์ ฯลฯSCADA / PLCใช้ในโรงงานหรือระบบซับซ้อน ประมวลผลได้เร็ว ควบคุมระดับสูง ใช้กับ AI ได้AI-Based Controlระบบควบคุมอัตโนมัติแบบเรียนรู้เรียนรู้โหลด พฤติกรรมอาคาร คาดการณ์ล่วงหน้าเพื่อปรับการทำงาน
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 13Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.2.3 ฟังก์ชันควบคุมอัจฉริยะที่ควรมีฟังก์ชัน รายละเอียดChiller Staging เลือกเปิด Chiller ที่มี COP ดีที่สุดตามโหลด ณ ขณะนั้นPump Speed Optimization ควบคุมรอบปั๊มน้ำจาก Differential Pressure SensorCooling Tower Optimization ปรับรอบพัดลมตามอุณหภูมิน้ำควบแน่นChilled Water Reset ปรับอุณหภูมิน้ำเย็นตามโหลดเพื่อเพิ่ม COPReal-Time Monitoring แสดงพลังงาน (kW, kWh, kW/TR) อุณหภูมิFlow Rate แบบเรียลไทม์Energy Benchmarking เปรียบเทียบสมรรถนะกับเกณฑ์มาตรฐาน เช่น ASHRAE, LEED2.2.4 Check Sheet การประเมินระบบควบคุมอัจฉริยะหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.มีระบบควบคุมแบบอัตโนมัติครอบคลุมทั้ง Chiller ปั๊ม Cooling Tower2.ระบบควบคุมใช้เซนเซอร์วัดอุณหภูมิความดัน Flow ครบถ้วน3.มีการตั้งค่าการทำงานตามโหลดแบบ Real-Time4.มีการแสดงผล Dashboard หรือหน้าจอควบคุมแบบ Visual5.ระบบรองรับการเก็บข้อมูลย้อนหลัง (Data Logging)6.มีฟังก์ชัน Alarm แจ้งเตือนกรณีอุปกรณ์ผิดปกติ7.ระบบสามารถปรับปรุงค่า COP หรือประสิทธิภาพโดยอัตโนมัติ8.มีการอบรมและคู่มือให้ผู้ใช้งานเข้าใจระบบ2.2.5 ตัวอย่างผลลัพธ์ที่ได้จากระบบ Smart Control• ลดพลังงานได้ 15–30% โดยไม่ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ใด ๆ• ทำให้ระบบทำงาน \"สมดุล\" ตลอดทั้งปี• วิเคราะห์ปัญหาได้ไวขึ้น เช่น Flow ต่ำ Delta-T ต่ำ เครื่องทำงานเกินความจำเป็น2.2.6 Check Sheet การประเมินระบบควบคุมอัจฉริยะหัวข้อการประเมิน ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)ข้อเสนอแนะ / ปรับปรุงเพิ่มเติม1. มีการใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติสำหรับ Chiller ปั๊ม และ Cooling Tower2. ระบบสามารถควบคุมการเปิด/ปิด Chiller ตามโหลด (Chiller Staging)
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 14Energy Conservation Technology Co.,ltd.หัวข้อการประเมิน ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)ข้อเสนอแนะ / ปรับปรุงเพิ่มเติม3. มีการควบคุมรอบปั๊มน้ำตาม Differential Pressure Sensor4. มีฟังก์ชัน Chilled Water Reset ตามโหลดอาคาร5. Cooling Tower มีการปรับรอบพัดลมตามอุณหภูมิน้ำควบแน่น6. ระบบมีการแสดงข้อมูลแบบ Real-Time เช่น Flow, Temp, Power7. มีการเก็บข้อมูลย้อนหลังเพื่อการวิเคราะห์ (Data Logging)8. ระบบมีฟังก์ชันแจ้งเตือน/Alarm เมื่อเกิดค่าผิดปกติ9. ระบบควบคุมเชื่อมต่อกับ BMS หรือมี Dashboard แสดงผล10. มีการอบรมและคู่มือการใช้งานระบบควบคุมแก่ผู้ดูแล2.3 การปรับปรุงอุณหภูมิน้ำ (Chilled Water Temperature Reset)2.3.1 แนวคิดหลักของ Temperature Reset• ระบบ Chiller โดยทั่วไปผลิตน้ำเย็นที่ ~6°C ตลอดเวลา• แต่ในช่วงที่โหลดน้อย เช่น กลางคืน ฤดูฝน หรือโหลดอาคารต่ำ → สามารถปล่อยให้น้ำเย็นมีอุณหภูมิสูงขึ้น เช่น 7–9°C• ลดภาระของคอมเพรสเซอร์ ทำให้ COP สูงขึ้น → ประหยัดพลังงานได้2.3.2 ตัวอย่างการตั้งค่า Reset (แบบไดนามิก)สภาพโหลดอาคาร Temp Setpointโหลด ≥ 90% 6.0°Cโหลด 60–90% 6.5°Cโหลด 30–60% 7.5°Cโหลด < 30% 8.0–9.0°C2.3.3 ข้อดีของ Chilled Water Resetประโยชน์ รายละเอียดลดพลังงาน ลดการทำงานของ Compressor → COP ดีขึ้น 5–15%ยืดอายุอุปกรณ์ ลดการสึกหรอจากการทำงานหนักในช่วงโหลดต่ำลดความเสี่ยงการเกิดน้ำค้าง อุณหภูมิสูงขึ้น → ลดปัญหาน้ำหยดจากคอยล์ลงทุนต่ำ ใช้แค่ระบบควบคุม + เซนเซอร์ ไม่ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 15Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.3.4 ปัจจัยที่ต้องตรวจสอบก่อนใช้งาน• AHU/FCU และคอยล์ ต้องสามารถแลกเปลี่ยนความร้อนได้ดีพอแม้อุณหภูมิน้ำสูงขึ้น• มีระบบควบคุมที่สามารถสั่งปรับอุณหภูมิแบบอัตโนมัติ• ควรเชื่อมโยงกับเซนเซอร์โหลด เช่น Flow Meter หรือ Building Load Monitor2.3.5 รูปแบบการ Resetวิธี Reset รายละเอียดตามโหลด (Load-Based Reset) ปรับ Temp ตาม %Load ของอาคาร/Chillerตามเวลา (Time-Based Reset) ตั้งตารางเวลากลางคืนให้ Reset Temp โดยอัตโนมัติตามอุณหภูมิแวดล้อม (Ambient Reset) ปรับ Temp ตามอุณหภูมิภายนอกอาคาร2.3.6 ตัวอย่างผลประหยัดพลังงาน• ระบบเดิม 6°C คงที่ → COP = 5.0• ระบบปรับ Reset 6–8°C → COP = 6.0→ ลดพลังงานเฉลี่ย 10–15% โดยไม่ต้องเปลี่ยน Chiller2.3.7 Check Sheet สำหรับการประเมินการใช้งาน Temperature Resetหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.มีระบบควบคุมที่สามารถปรับอุณหภูมิน้ำอัตโนมัติ2.คอยล์ AHU/FCU รองรับน้ำเย็นที่อุณหภูมิสูงขึ้นได้3.ระบบสามารถวัดโหลดอาคารหรือโหลด Chiller ได้4.มีการตั้งค่า Temp Setpoint ตามช่วงโหลดหรือเวลาที่เหมาะสม5.มีการติดตาม COP หรือ kW/TR หลังปรับใช้งาน6.มีการอบรมเจ้าหน้าที่ให้เข้าใจการทำงานของระบบ Reset2.3.8 Check Sheet + Template การตั้งค่า Chilled Water Temperature Resetหัวข้อการตรวจสอบ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)ข้อเสนอแนะ / การตั้งค่า Temp (°C)1. ระบบควบคุมสามารถปรับ Chilled Water Supply Temp ได้อัตโนมัติ2. มีการกำหนดช่วงอุณหภูมิ Reset เช่น 6.0–8.0°C3. มีการตั้งค่า Reset ตามโหลดอาคารหรือโหลด Chiller4. AHU/FCU รองรับน้ำเย็นที่อุณหภูมิสูงขึ้นได้
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 16Energy Conservation Technology Co.,ltd.หัวข้อการตรวจสอบ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)ข้อเสนอแนะ / การตั้งค่า Temp (°C)5. มีการวัดโหลดจาก Flow Sensor หรือ Energy Meter6. ระบบมีการเก็บข้อมูล COP หรือ kW/TR สำหรับวิเคราะห์ผล7. มีการตั้งเวลา Reset เฉพาะช่วงกลางคืนหรือโหลดต่ำ8. มีการเชื่อมโยงกับระบบควบคุมส่วนกลาง (BMS/PLC)9. มีการอบรมผู้ดูแลระบบเกี่ยวกับการทำงานของ Temperature Reset10. มีแผนติดตามผลการประหยัดพลังงานเป็นรายเดือน2.4 การแยกระบบท่อน้ำ (Primary / Secondary Loop System)2.4.1 แนวคิดพื้นฐานวงจร หน้าที่ อุปกรณ์หลักPrimary Loopวงจรผลิตน้ำเย็น (จาก Chiller ไปยังจุดจ่ายน้ำเย็นกลาง)Chiller ปั๊มน้ำ PrimarySecondary Loop วงจรจ่ายน้ำเย็นไปยังอาคาร / AHU / FCU ปั๊มน้ำ Secondary, AHU, FCU• จุดเชื่อมต่อระหว่าง 2 วงจร เรียกว่า \"Decoupler Pipe\" หรือ Bypass Header2.4.2 ประโยชน์ของการแยกระบบประโยชน์ รายละเอียดควบคุมอัตราการไหลได้ดีขึ้น วงจรการผลิตกับวงจรโหลดทำงานอิสระลดพลังงาน ไม่ต้องให้ Chiller ผลิตน้ำตามการไหลมากเกินความจำเป็นบำรุงรักษา Chiller ได้ง่าย ปิดเฉพาะ Primary ไม่กระทบ Secondaryรองรับโหลดแปรผันได้ดี Secondary ปรับรอบตามโหลดอาคาร (ใช้ VSD ได้ดี)ช่วยให้ Delta-T สูงขึ้น ปรับสมดุลน้ำเย็นเข้า-กลับได้แม่นยำ ลด Flow กลับซ้ำ2.4.3 เปรียบเทียบระบบแบบ Single Loop กับ Primary/Secondaryรายการ Single Loop Primary/Secondary Loopความยืดหยุ่น ต่ำ สูงปรับรอบปั๊ม ยาก ทำได้อิสระในฝั่ง Secondaryรองรับหลาย Chiller ลำบาก เหมาะสมควบคุมโหลดแปรผัน ยาก ง่ายและแม่นยำการประหยัดพลังงาน ต่ำ สูงขึ้น 10–25%
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 17Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.4.4 Check Sheet การประเมินระบบ Primary / Secondaryหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.ระบบมีการแยกปั๊ม Primary และ Secondary ชัดเจน2.มีท่อ Bypass (Decoupler) เชื่อมระหว่าง 2 วงจร3.ปั๊ม Secondary มี VSD ปรับรอบตามโหลด4.ปั๊ม Primary ทำงานตามจำนวน Chiller เท่านั้น5.มี Flow Sensor ในแต่ละวงจรเพื่อควบคุมสมดุล6.สามารถบำรุงรักษา Chiller ได้โดยไม่กระทบ Load7.มีระบบควบคุมโหลดฝั่ง Secondary อัตโนมัติ8.Delta-T หลังใช้งานดีขึ้นหรือสม่ำเสมอมากขึ้น2.4.5 Template คำนวณ Flow และ Pump Sizing สำหรับ Primary/Secondary LoopรายการPrimary Loop (เฉพาะวงจร Chiller)Secondary Loop (วงจรส่งไป AHU/FCU)หมายเหตุ / คำอธิบาย1. Cooling Load รวม (TR)ระบุโหลดรวมที่ระบบต้องรองรับ2. Chilled Water Supply Temp. (°C)อุณหภูมิน้ำเย็นที่ออกจาก Chiller3. Chilled Water Return Temp. (°C)อุณหภูมิน้ำที่กลับเข้า Chiller4. Delta-T (°C) = Return - Supplyต่างระหว่าง Temp ขาเข้าและออก5. ค ่ า ค ง ท ี ่ ( Conversion Factor 0.086)ค่าคงที่ ใช้แปลง TR กับ ΔT เป็น L/s6. อัตราการไหล (Flow Rate) = TR × 0.086 / ΔT (L/s)สูตรคำนวณ Flow เบื้องต้น7. ความดันรวมในระบบ (TDH) ที่ต้องเอาชนะ (m)รว ม Head จากท่อ คอยล์ฟิตติ้ง ฯลฯ8. ประสิทธิภาพรวมของปั๊ม (η)โดยทั่วไปอยู่ในช่วง 0.7–0.85
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 18Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการPrimary Loop (เฉพาะวงจร Chiller)Secondary Loop (วงจรส่งไป AHU/FCU)หมายเหตุ / คำอธิบาย9. ขนาดปั๊ม (Pump Power) = ρ × g × Q × H / (η × 1000) (kW)สูตรคำนวณกำลังปั๊มที่ต้องการ2.4.6 ตารางเปรียบเทียบ Before/After การใช้งานระบบแยกวงจรรายการวัดผล ก่อนใช้ระบบแยกวงจร (Before)หลังใช้ระบบแยกวงจร (After)ผลที่ได้ / ความแตกต่าง (%)1. อัตราการไหลรวมของน้ำเย็น (L/s)2. ΔT ระหว่างน้ำเย็นขาเข้า-ขาออก (°C)3. ค่าพลังงานที่ใช้ของปั๊มน้ำ (kWh/เดือน)4. ค่าพลังงานของระบบ Chiller (kWh/เดือน)5. COP หรือ kW/TR ของระบบ Chiller6. จำนวนครั้งของการเปิด/ปิด Chiller ต่อวัน7. ความสามารถในการควบคุมโหลดฝั่ง AHU/FCU8. ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยต่อเดือน (บาท)9. ความต่อเนื่องในการส่งน้ำเย็น (Stability)10. ความยืดหยุ่นในการบำรุงรักษา2.5 การเพิ่มประสิทธิภาพ Cooling Tower (Cooling Tower Optimization for Chiller Systems)2.5.1 บทบาทของ Cooling Tower ในระบบน้ำเย็น• Cooling Tower ทำหน้าที่ลดอุณหภูมิน้ำควบแน่น (Condenser Water)• น้ำที่ผ่าน Condenser ของ Chiller → ส่งไปปล่อยความร้อนที่ Cooling Tower → แล้วไหลกลับมาใช้งานใหม่• หากระบายความร้อนได้ดี → ช่วยให้ Chiller ใช้พลังงานน้อยลง (COP สูงขึ้น)
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 19Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.5.2 วิธีการเพิ่มประสิทธิภาพ Cooling Towerแนวทาง รายละเอียด ผลที่ได้1. ติดตั้ง VSD บนพัดลม Cooling Towerปรับรอบพัดลมตามอุณหภูมิน้ำที่ต้องการลดพลังงานพัดลม 20–40%2. ควบคุมอุณหภูมิน้ำเข้า Chiller (Entering Condenser Water Temp, ECWT)ใช้ Sensor ควบคุมให้ ECWT ต่ำสุดที่ Chiller ยังทำงานได้ดี เพิ่ม COP ของ Chiller3. ล้าง Fill Media และถาดน้ำอย่างสม่ำเสมอป้องกันตะกรัน เชื้อรา และการอุดตันระบายความร้อนได้เต็มประสิทธิภาพ4. ใช้น้ำคุณภาพดี และมีระบบบำบัดน้ำ (Water Treatment)ควบคุมค่า pH ความกระด้าง TDS ฯลฯยืดอายุอุปกรณ์ ลดตะกรัน5. เพิ่มพื้นที่แลกเปลี่ยนความร้อน (เพิ่ม Fill หรือ เปลี่ยนชนิด) หาก Tower เก่าและไม่พอโหลด ลดอุณหภูมิ ECWT ได้มากขึ้น6. ปรับปรุงทิศทางลม / ตำแหน่ง Tower ให้ถ่ายเทอากาศดีป้องกัน Air Recirculation (ลมร้อนย้อนกลับ)เพิ่มประสิทธิภาพการระบายความร้อน2.5.3 เปรียบเทียบผลกระทบของ ECWT ต่อ COPECWT (°C) COP ของ Chiller32°C 5.130°C 5.428°C 5.826°C 6.2• การลด ECWT ลงเพียง 2–4°C สามารถเพิ่ม COP ได้ 5–15%2.5.4 Check Sheet การประเมินประสิทธิภาพ Cooling Towerหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.มีการติดตั้ง VSD บนพัดลมหรือไม่2.มีการควบคุมอุณหภูมิ ECWT แบบอัตโนมัติ3.มีการล้างทำความสะอาด Fill / ถาดน้ำอย่างสม่ำเสมอ4.มีระบบบำบัดน้ำหรือเคมีควบคุมคุณภาพน้ำ5.เคยวิเคราะห์ตำแหน่งลมหมุนย้อนกลับหรือไม่6.มีการติดตามค่าพลังงานและ COP หลังปรับปรุง Tower7.ตรวจสอบอุณหภูมิน้ำเข้า/ออก Tower เป็นประจำ8.มีการเปรียบเทียบ Before/After การใช้งานจริงหรือไม่
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 20Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.5.5 แบบฟอร์มวิเคราะห์ทิศทางลมและการติดตั้ง Cooling Towerหัวข้อการวิเคราะห์ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)ข้อเสนอแนะ / หมายเหตุ1. ตำแหน่ง Cooling Tower อยู่บริเวณที่ลมภายนอกถ่ายเทสะดวก2. Tower ห่างจากผนังทึบหรือสิ่งกีดขวางไม่น้อยกว่า 1.5–2 เท่าของความสูง Tower3. ไม่มี Tower ตั้งหันลมเข้าหากัน หรือหันลมเข้ากำแพง4. มีการเผื่อช่องว่างระหว่าง Tower แต่ละเครื่องอย่างเหมาะสม5. มีการวิเคราะห์ทิศทางลมประจำฤดู (Prevailing Wind) บริเวณติดตั้ง6. มีมาตรการลด Air Recirculation เช่น ใช้ Baffle หรือ Deflector7. มีพื้นที่ให้พนักงานเข้าบำรุงรักษา Tower ได้รอบด้าน8. มีการติดตั้ง Sensor ตรวจวัดอุณหภูมิน้ำเข้า-ออก Tower9. ไม่มีแหล่งกำเนิดไอร้อนหรือไอน้ำใกล้ตำแหน่ง Tower10. มีแบบแปลนแสดงตำแหน่ง Tower และทิศทางลมหลักในพื้นที่2.6 การติดตั้ง Flow Meter, Temp Sensor และ Energy Meter (Real-Time Measurement and Monitoring for Chilled Water System)2.6.1 อุปกรณ์ที่ควรติดตั้งในระบบน้ำเย็นอุปกรณ์ หน้าที่หลัก ตำแหน่งที่แนะนำFlow Meterวัดอัตราการไหลของน้ำ (L/s หรือ m³/h)ท่อส่งน้ำเย็น (CHW Supply) และท่อกลับ (CHW Return)Temperature Sensorวัดอุณหภูมิน้ำเข้า/ออก Chiller, AHU, TowerCHW Supply/Return, Condenser Water In/OutEnergy Meter (Power Meter)วัดพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ (kW, kWh) Chiller ปั๊มน้ำ Cooling Tower FanBTU Meter / Energy Consumption Calculatorคำนวณโหลดความเย็น (kW หรือ RT)ใช้ Flow + ΔT เพื่อคำนวณพลังงานทำความเย็น
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 21Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.6.2 ประโยชน์ของการติดตั้งเครื่องวัดประโยชน์ รายละเอียดวิเคราะห์ประสิทธิภาพ คำนวณ COP, kW/TR, ΔT → ติดตามผลประหยัดตรวจจับความผิดปกติ เช่น Flow ต่ำ Temp ผิดปกติLoad ขาดสมดุลใช้ในการวางแผนปรับปรุง เช่น สั่ง VSD ปรับรอบตามโหลดจริงใช้จัดทำรายงานพลังงาน สำหรับระบบ ISO 50001, BEC หรือมาตรฐานการตรวจวัดพลังงาน (M&V)แสดง Dashboard แบบ RealTimeเชื่อมต่อกับ BMS หรือ SCADA2.6.3 การวางตำแหน่งอุปกรณ์ที่แนะนำจุดวัด ตำแหน่งติดตั้งที่แนะนำFlow Meter- ท่อน้ำเย็นเข้า AHU / ท่อหลัก CHW Supply- ใช้ Ultrasonic Clamp-on หรือ Electromagnetic TypeTemp Sensor- ขาเข้า/ออก Chiller, AHU, Condenser- แบบ Immersion พร้อม PocketPower Meter- Chiller ปั๊ม Cooling Tower Fan- ควรเป็นแบบ Smart / Digital พร้อม RS4852.6.4 คุณสมบัติอุปกรณ์ที่แนะนำอุปกรณ์ คุณสมบัติFlow Meter ไม่รบกวนการไหล วัดทิศทาง ความแม่นยำ ±1–2%Temp Sensorค่าความแม่นยำ ±0.5°C แสดงค่าแบบ 4–20 mA หรือ ModbusEnergy Meter รองรับบันทึกข้อมูล (Data Logging) เชื่อมต่อ BMS ได้2.6.5 Check Sheet สำหรับการติดตั้งอุปกรณ์วัดในระบบน้ำเย็นหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)หมายเหตุ1.มีการติดตั้ง Flow Meter บนท่อ CHW Supply / Return2.มีการติดตั้ง Temp Sensor ที่ตำแหน่ง CHW In/Out, Condenser In/Out3.มี Power Meter สำหรับ Chiller ปั๊ม และ Cooling Tower
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 22Energy Conservation Technology Co.,ltd.หัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)หมายเหตุ4.ระบบสามารถคำนวณ kW/TR, COP, ΔT ได้แบบ Real-Time5.มีการเชื่อมต่อ Sensor เข้าสู่ BMS / Dashboard6.มีการสอบเทียบอุปกรณ์ตามมาตรฐานทุก 1–2 ปี7.มีระบบแจ้งเตือนเมื่อค่าผิดปกติ (Alarm)8.มีการใช้ข้อมูลวัดผลในการปรับพารามิเตอร์ของระบบ9.มีรายงานหรือ Dashboard แสดงผลย้อนหลังอย่างน้อย 3 เดือน10.มีการอบรมผู้ดูแลให้สามารถอ่านและใช้ข้อมูลได้ถูกต้อง3. เทคโนโลยีในระบบระบายความร้อน (Condenser Cooling Technologies)o บทบาทของระบบระบายความร้อน• ระบบนี้ช่วยดึงพลังงานความร้อนออกจากสารทำความเย็นหลังการอัด (condensation)• โดยทั่วไปจะใช้น้ำเป็นตัวกลางในการระบาย → ส่งต่อไปยัง Cooling Tower• อุณหภูมิน้ำควบแน่น (Condensing Water Temp.) ที่ต่ำลง → ส่งผลให้ Chiller ทำงานประหยัดขึ้นo เทคโนโลยีหลักในระบบระบายความร้อน 3.1 Open Cooling Tower + Condenser Water Pump 3.2 Evaporative Condenser 3.3 Dry Cooler / Air-Cooled Condenser 3.4 Hybrid Condenser (น้ำ + อากาศ)o ตารางเปรียบเทียบเทคโนโลยีเทคโนโลยี ประสิทธิภาพการระบายใช้น้ำ ใช้ไฟฟ้า บำรุงรักษา เหมาะกับOpen Cooling Tower สูง มาก ต่ำ ปานกลาง อาคารขนาดใหญ่ทั่วไปEvaporative Condenserสูงมาก น้อยกว่า ต่ำ สูง พื้นที่จำกัดDry Cooler ปานกลาง ไม่ใช้ สูง ต่ำ พื้นที่อากาศเย็นHybrid Condenser ปรับได้ตามฤดู ปานกลางปานกลางปานกลาง อาคารประหยัดน้ำ
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 23Energy Conservation Technology Co.,ltd.o Check Sheet การเลือกเทคโนโลยี Condenser Coolingหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุวิเคราะห์ลักษณะโหลด และภูมิอากาศแล้วพิจารณาข้อจำกัดด้านพื้นที่และแหล่งน้ำประเมินอุณหภูมิ ECWT และ COP ที่ต้องการมีการคำนวณพลังงานรวมของระบบปั๊ม + Towerเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมตามฤดูกาล (Dry/Wet/Hybrid)มีแผนบำรุงรักษา และระบบบำบัดน้ำ (ถ้าใช้ระบบเปียก)มีการติดตั้งเซนเซอร์วัด Temp / Flow / kWhมีการประเมิน ROI หรือ Payback Period ก่อนลงทุนo รายละเอียดเทคโนโลยีในระบบระบายความร้อน3.1 Open Cooling Tower + Condenser Water Pump (ระบบหอหล่อเย็นแบบเปิด + ปั๊มน้ำควบแน่น)3.1.1 หลักการทำงานโดยรวม1. น้ำควบแน่น (Condenser Water) จะรับความร้อนจาก Chiller2. ปั๊มน้ำควบแน่น (Condenser Water Pump) → ส่งน้ำร้อนขึ้นไปยัง Cooling Tower3. Cooling Tower ปล่อยความร้อนออกสู่บรรยากาศ โดยการพ่นน้ำลงบน Fill Media พร้อมพัดลมดูดลมผ่าน4. น้ำที่เย็นลงจะไหลกลับเข้าสู่ Chiller เพื่อแลกเปลี่ยนความร้อนรอบใหม่3.1.2 ข้อดีของระบบนี้ข้อดี รายละเอียดประสิทธิภาพสูง ระบบ Evaporative Cooling มีประสิทธิภาพมาก โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อนต้นทุนเริ่มต้นต่ำ ราคาการลงทุนต่ำกว่าระบบ Hybrid หรือ Evaporative Condenserใช้พื้นที่แนวตั้งมากกว่าพื้นที่แนวนอน เหมาะกับการติดตั้งบนดาดฟ้า3.1.3 ข้อควรระวังความเสี่ยง แนวทางป้องกันการสะสมของตะกรัน / ตะไคร่น้ำ ติดตั้งระบบ Water Treatment ล้าง Fill สม่ำเสมอการสูญเสียน้ำ วางแผนเติมน้ำอัตโนมัติ + ตรวจรอยรั่วการแพร่เชื้อ Legionella ควบคุมอุณหภูมิ + ฆ่าเชื้อในระบบน้ำ
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 24Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.1.4 ปั๊มน้ำควบแน่น (Condenser Water Pump)• หน้าที่ ขนส่งน้ำระหว่าง Chiller ↔ Cooling Tower• ควรเลือกปั๊มให้ทำงานใน Best Efficiency Point (BEP)• ใช้VSD (Variable Speed Drive) ปรับรอบตามโหลดได้ → ประหยัดพลังงาน สูตรคำนวณ Flow & Pump Power Q = 12 × Chiller TR / ΔT, P = ρ × g × Q × H / (η×1000) • Q = อัตราการไหล (L/s), ΔT = ΔT น้ำควบแน่น (~5–6°C)• H = Head, η = ประสิทธิภาพรวมของปั๊ม3.1.5 Check Sheet การออกแบบและดูแล Open Cooling Tower + Pumpหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.มีการคำนวณขนาด Cooling Tower ให้เหมาะสมกับโหลด2.Tower ถูกวางในตำแหน่งลมดี และไม่มี Air Recirculation3.มีการล้าง Fill และ Basin อย่างสม่ำเสมอ4.ติดตั้ง Water Treatment System และ Auto Blowdown5.ปั๊มน้ำควบแน่นเลือกขนาดตาม Flow & Head จริง6.ใช้ VSD กับปั๊มเพื่อลดพลังงานช่วงโหลดต่ำ7.ติดตั้ง Temp Sensor ที่ In/Out ของ Tower8.มีการวัดอัตราการไหลของน้ำควบแน่น (Flow Meter)9.ระบบมี Overflow Protection และป้องกันน้ำหกกระเด็น10.บำรุงรักษา Motor / Bearing / Packing อย่างต่อเนื่อง3.2 Evaporative Condenser (คอนเดนเซอร์ระบายความร้อนด้วยการระเหยของน้ำในอุปกรณ์เดียว)3.2.1 หลักการทำงาน1. สารทำความเย็นความดันสูงจะไหลผ่านขดท่อภายใน (Coil)2. พ่นน้ำลงบนขดท่อ → น้ำบางส่วนระเหย3. การระเหยของน้ำดึงความร้อนจากสารทำความเย็นภายใน → ทำให้เย็นลงและควบแน่น4. พัดลมดูดอากาศผ่านขดท่อและละอองน้ำเพื่อช่วยเร่งการระเหยและระบายความร้อน
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 25Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.2.2 ข้อดีของ Evaporative Condenserข้อดี รายละเอียดประหยัดพลังงานรวม ไม่ต้องใช้ปั๊มน้ำควบแน่นแยกต่างหาก (ลดกำลังไฟปั๊ม)ใช้พื้นที่น้อย รวมระบบ Tower + Coil ในอุปกรณ์เดียวเหมาะกับโหลดขนาดเล็ก–กลาง เหมาะกับ Cold Room โรงแรม อาคารในเมืองติดตั้งง่าย เดินท่อภายในอุปกรณ์ ไม่ต้องเดินวงจรน้ำแยกอุณหภูมิน้ำควบแน่นต่ำกว่าระบบแอร์คูล ช่วยให้ COP สูงขึ้น3.2.3 ข้อควรระวังประเด็น แนวทางการดูแลตะกรันและสิ่งสกปรก ต้องมีWater Treatment และล้าง Coil เป็นระยะความชื้นสะสม / การกัดกร่อน ใช้วัสดุป้องกันสนิม เช่น Hot-dip Galvanized หรือ Stainlessเสียงและการสั่น ควรติดตั้งบนฐานรองซับแรง และมีพื้นที่ระบายอากาศเพียงพอการควบคุมปริมาณน้ำพ่น ใช้ระบบควบคุมระดับน้ำอัตโนมัติ และป้องกัน Overflow3.2.4 การออกแบบระบบที่ดีรายการ คำแนะนำขนาด Coil ต้องเหมาะสมกับปริมาณความร้อนที่ต้องระบายWater Spray Nozzle ควรกระจายละอองน้ำสม่ำเสมอทั่ว CoilFan ใช้แบบ Axial / VSD ได้เพื่อควบคุมความเร็วตามโหลดการติดตั้ง ควรอยู่ในจุดที่มีลมไหลผ่านสะดวก ไม่ใกล้แหล่งไอร้อน3.2.5 เปรียบเทียบกับระบบ Cooling Tower + Condenser Water Pumpรายการเปรียบเทียบ Evaporative CondenserOpen Cooling Tower + Condenser Water Pumpพื้นที่ติดตั้ง น้อยกว่า ต้องการมากกว่าระบบท่อ/อุปกรณ์ รวมอยู่ในตัวเดียว ต้องมีวงจรแยกพลังงานรวมที่ใช้ น้อยกว่า (ไม่ใช้ปั๊มน้ำแยก) มากกว่าการบำรุงรักษา เข้าถึงยากกว่า (ภายในตัวเครื่อง) เข้าถึงง่ายเหมาะสำหรับ พื้นที่จำกัด / โหลดไม่ใหญ่มาก อาคารขนาดใหญ่ / ระบบใหญ่
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 26Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.2.6 Check Sheet สำหรับการเลือกใช้ Evaporative Condenserหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.พื้นที่หน้างานมีข้อจำกัดเรื่องขนาดติดตั้ง2.ต้องการลดจำนวนอุปกรณ์ (Pump, Tower แยก)3.ระบบทำความเย็นมีขนาดไม่ใหญ่มาก (<500 TR)4.มีระบบบำบัดน้ำหรือเติมน้ำอัตโนมัติ5.ต้องการลดพลังงานโดยรวม (ระบบรวม COP ดีขึ้น)6.ตำแหน่งติดตั้งสามารถระบายอากาศได้ดี7.พิจารณาค่าเสียงและการสั่นสะเทือนของอุปกรณ์8.มีแผนบำรุงรักษาตามรอบ เช่น ล้างหัวพ่น ล้าง Coil9.ได้เปรียบเทียบ CAPEX และ OPEX กับระบบ Cooling Tower แล้ว3.3 Dry Cooler / Air-Cooled Condenser (คอนเดนเซอร์ระบายความร้อนด้วยอากาศโดยไม่ใช้น้ำ)3.3.1 หลักการทำงาน1. สารทำความเย็นร้อนหลังจากการอัดผ่าน Compressor2. ไหลผ่าน ท่อคอยล์ (Fin Coil) ที่ติดตั้งกลางแจ้ง3. พัดลมดูดลมภายนอกเป่าเข้าสู่คอยล์ → ระบายความร้อนสู่อากาศ4. สารทำความเย็นที่เย็นลงจะไหลต่อไปยังเครื่องระเหย (Evaporator)3.3.2 ข้อดีของ Dry Cooler / Air-Cooled Condenserข้อดี รายละเอียดไม่ใช้น้ำเลย ไม่ต้องดูแลระบบน้ำ เติมน้ำ หรือบำบัดน้ำติดตั้งง่าย ไม่ต้องมีปั๊มน้ำ หรือ Cooling Towerบำรุงรักษาน้อย ไม่มีตะกรัน หรือระบบท่อระบายน้ำเหมาะกับอากาศหนาว / แห้ง มีประสิทธิภาพดีในอุณหภูมิภายนอกต่ำปลอดภัยจาก Legionella ไม่มีการพ่นน้ำขึ้นสู่อากาศเหมือน Tower
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 27Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.3.3 ข้อจำกัดประเด็น รายละเอียดใช้พลังงานไฟฟ้ามากขึ้น เนื่องจากอุณหภูมิในการระบายสูงกว่าแบบใช้น้ำขนาดใหญ่กว่าระบบ Tower ต้องใช้พื้นที่ติดตั้งมากขึ้น โดยเฉพาะในระบบใหญ่COP ของ Chiller ต่ำกว่าแบบน้ำหล่อเย็น โดยเฉพาะในภูมิอากาศร้อน เช่น ในประเทศไทยเสียงจากพัดลม ต้องควบคุมระดับเสียงหากอยู่ใกล้พื้นที่พักอาศัย3.3.4 เปรียบเทียบกับระบบระบายความร้อนอื่นรายการ Air-Cooled Condenser Water-Cooled + Cooling Towerใช้น้ำ ไม่ใช้ ใช้น้ำ (Evaporation)COP / Efficiency ต่ำกว่า สูงกว่าพื้นที่ติดตั้ง มากกว่า พอประมาณการบำรุงรักษา น้อย (แค่พัดลม + Coil) มาก (Tower + ปั๊มน้ำ + ระบบน้ำ)เหมาะสำหรับ พื้นที่ไม่มีแหล่งน้ำ อาคารขนาดใหญ่ โหลดสูง3.3.5 ตัวอย่างการใช้งาน• อาคารสำนักงานขนาดกลาง• โรงงานขนาดเล็ก• Cold Storage พื้นที่จำกัด / ไม่มี Cooling Tower• โครงการที่ต้องการ ประหยัดน้ำ3.3.6 Check Sheet การประเมินการใช้ Dry Cooler / Air-Cooled Condenserหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.ไม่มีแหล่งน้ำหรือมีข้อจำกัดเรื่องการใช้น้ำ2.มีพื้นที่เพียงพอในการติดตั้งอุปกรณ์3.อาคารไม่อยู่ในเขตร้อนจัด หรือมีระบบ Pre-Cool4.ระบบต้องการบำรุงรักษาน้อยและปลอดภัยจากสารปนเปื้อน5.รับทราบว่าค่า COP ของ Chiller อาจต่ำกว่าแบบใช้น้ำ6.พิจารณาค่าเสียงจากพัดลมแล้ว (ต้องไม่เกินเกณฑ์ รง.)7.มีการป้องกันฝุ่นหรือใบไม้เข้าใน Coil8.มีแผนทำความสะอาดฟินคอยล์อย่างสม่ำเสมอ9.มีการเปรียบเทียบ CAPEX และ OPEX กับระบบ Water-Cooled10.มีอุปกรณ์ควบคุมพัดลม เช่น VSD เพื่อลดการใช้พลังงานช่วงโหลดต่ำ
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 28Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.4 Hybrid Condenser (น้ำ + อากาศ) (คอนเดนเซอร์แบบลูกผสมที่ใช้ทั้งลมและน้ำ)3.4.1 หลักการทำงาน• ทำงานได้ 2 โหมด1. Dry Mode ระบายความร้อนด้วยอากาศเท่านั้น (เหมือน Air-Cooled Condenser)2. Wet Mode พ่นน้ำลงบนคอยล์ → เกิดการระเหย → ช่วยลดอุณหภูมิ (เหมือน Evaporative Condenser)3.4.2 ระบบสามารถสลับโหมดอัตโนมัติได้ตาม• อุณหภูมิแวดล้อม• โหลด Chiller• ช่วงเวลาประหยัดพลังงานหรือน้ำ3.4.3 ข้อดีของ Hybrid Condenserข้อดี รายละเอียดลดการใช้น้ำ ใช้น้ำเฉพาะเมื่อจำเป็น (Wet Mode)ประหยัดพลังงาน COP ดีขึ้นเมื่อทำงานโหมดเปียกยืดอายุอุปกรณ์ ทำงานเบาลงเมื่ออยู่ในโหมดแห้งเหมาะกับหลายฤดูกาล ใช้ Dry Mode ในฤดูหนาว / Wet Mode ในฤดูร้อนลดปัญหาตะกรันและเชื้อโรค ใช้น้ำน้อยลงกว่าระบบ Tower ปกติ3.4.4 ข้อจำกัดข้อควรพิจารณา รายละเอียดราคาสูงกว่าระบบทั่วไป แต่จ่ายคืนได้เร็วจากการประหยัดพลังงาน/น้ำระบบควบคุมซับซ้อนขึ้น ต้องมีเซนเซอร์วาล์ว ระบบควบคุมโหมดต้องดูแลหัวพ่นน้ำและท่อพ่นน้ำใน Wet Mode เพื่อป้องกันการอุดตันหรือการรั่วซึม3.4.5 เปรียบเทียบการทำงานแต่ละโหมดโหมด การใช้พลังงาน การใช้น้ำ COP Chiller เหมาะเมื่อDry Mode สูงกว่า ไม่ใช้น้ำ ต่ำกว่าเล็กน้อย อากาศเย็น / โหลดต่ำWet Mode ต่ำกว่า ใช้น้ำ สูง อากาศร้อน / โหลดสูง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 29Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.4.6 Check Sheet สำหรับพิจารณา Hybrid Condenserหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.ต้องการประหยัดพลังงานและน้ำพร้อมกัน2.มีสภาพอากาศแปรผันตามฤดูกาล3.มีข้อจำกัดเรื่องการใช้น้ำถาวรหรือชั่วคราว4.ต้องการระบบที่ไม่ต้องบำรุงรักษาหนักตลอดเวลา5.มีระบบควบคุมที่สามารถสลับโหมด Dry/Wet ได้6.พื้นที่ติดตั้งเหมาะสมกับการระบายอากาศได้ดี7.มีการเปรียบเทียบ CAPEX และ OPEX กับระบบอื่นแล้ว8.ต้องการหลีกเลี่ยง Legionella และปัญหาคุณภาพน้ำ9.มีแผนการตรวจสอบหัวพ่นน้ำ ท่อ และคอยล์อย่างสม่ำเสมอ10.ระบบรองรับการติดตั้ง Flow Meter Temp Sensor ได้3.4.7 ตัวอย่างการใช้งานจริง• อาคารที่ตั้งอยู่ในเขต มีฤดูฝน–แล้งสลับกัน• โรงแรมหรือโรงพยาบาลที่ต้องการลด เสียง + ลดน้ำ• อาคารออฟฟิศในเมืองที่มีพื้นที่จำกัด และไม่อยากใช้ Cooling Tower แบบเปิด3.4.8 ตารางเปรียบเทียบ Condenser Cooling Technologiesหัวข้อเปรียบเทียบ Open Cooling Tower + PumpEvaporative CondenserDry Cooler / AirCooledการใช้พลังงานไฟฟ้า ต่ำ (เฉพาะพัดลม/ปั๊ม) ต่ำ สูงการใช้น้ำ สูง ปานกลาง ไม่ใช้ประสิทธิภาพ (COP ของ Chiller)สูง สูงมาก ต่ำถึงปานกลางต้นทุนเริ่มต้น (CAPEX) ปานกลาง สูง ปานกลางต้นทุนดำเนินงาน (OPEX) ปานกลางถึงสูง (ดูแลน้ำ) ต่ำ ต่ำความซับซ้อนของระบบ ต่ำ ปานกลาง ต่ำการบำรุงรักษา ปานกลาง สูง ต่ำพื้นที่ติดตั้ง ปานกลาง น้อย มากเหมาะสำหรับสภาพอากาศ ร้อนจัดถึงร้อนชื้น ร้อนจัด / พื้นที่จำกัด เย็นหรือแห้งเหมาะกับขนาดโหลด ขนาดใหญ่ ขนาดกลาง ขนาดเล็กถึงกลาง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 30Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. ระบบควบคุมอัจฉริยะ (Smart Control System) (Intelligent Chiller Plant Control & Optimization)4.1 หน้าที่หลักของระบบควบคุมอัจฉริยะหน้าที่ รายละเอียดจัดการการทำงานของอุปกรณ์ เปิด-ปิด Chiller ปั๊ม Tower ตามโหลดปรับพารามิเตอร์แบบ Real-Time ปรับอุณหภูมิน้ำเย็น รอบปั๊ม รอบพัดลมวิเคราะห์ประสิทธิภาพอัตโนมัติ คำนวณ COP, kW/TR, ΔTแสดง Dashboard & Alarm แสดงผลแบบ Real-Time พร้อมแจ้งเตือนเก็บบันทึกข้อมูล รองรับ Data Logging สำหรับวิเคราะห์ย้อนหลังช่วยเพิ่มความปลอดภัย ป้องกันการทำงานเกินพิกัด/อุณหภูมิผิดปกติ4.2 ฟังก์ชันที่ควรมีในระบบควบคุมอัจฉริยะฟังก์ชัน อธิบายChiller Staging เลือก Chiller ที่ประหยัดสุดเปิดก่อนตามโหลดPump Speed Optimization ควบคุมรอบปั๊มน้ำตามค่าความดันต่าง (ΔP Control)Cooling Tower Optimization ปรับรอบพัดลมตามอุณหภูมิน้ำควบแน่น ECWTChilled Water Reset Control ปรับอุณหภูมิน้ำเย็นตาม %LoadSetpoint Optimization ตั้งเป้าหมายอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อเนื่องAuto Alarm & Fault Diagnosis แจ้งเตือนความผิดปกติ พร้อมคำแนะนำEnergy Monitoring Dashboard แสดง kW, kWh, COP, kW/TR แบบ Real-Time4.3 เทคโนโลยีควบคุมที่ใช้ได้เทคโนโลยี ความสามารถBMS (Building Management System) ควบคุมระบบทั้งหมดของอาคารPLC + HMI / SCADA ระบบควบคุมที่เร็ว แม่นยำ ใช้ในโรงงานAI + Machine Learning เรียนรู้พฤติกรรมโหลด คาดการณ์ล่วงหน้าCloud-Based Control ดูข้อมูลและควบคุมได้จากระยะไกล
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 31Energy Conservation Technology Co.,ltd.4.4 Check Sheet สำหรับประเมินระบบควบคุมอัจฉริยะหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗)หมายเหตุ1.ระบบควบคุมสามารถเปิด/ปิด Chiller ปั๊ม Tower อัตโนมัติ2.ระบบมีการวัด Flow, Temp, Power, ΔT แบบ Real-Time3.มีฟังก์ชันปรับอุณหภูมิ Chilled Water แบบ Dynamic4.มี Dashboard แสดงค่า COP, kW/TR, Energy Use5.ระบบสามารถเชื่อมต่อกับ VSD ของอุปกรณ์ได้6.มีระบบแจ้งเตือนเมื่ออุปกรณ์ทำงานผิดปกติ7.ระบบรองรับการเชื่อมต่อกับ BMS หรือ Cloud8.มีฟังก์ชันบันทึกข้อมูลย้อนหลังอย่างน้อย 3 เดือน9.ผู้ใช้งานสามารถปรับค่าต่าง ๆ ได้ง่ายและปลอดภัย10.มีการวิเคราะห์ผลประหยัดพลังงานจากระบบควบคุม4.5 ตัวอย่างผลลัพธ์จากการใช้ระบบควบคุมอัจฉริยะตัวชี้วัด ก่อนติดตั้ง หลังติดตั้ง ประหยัด (%)พลังงานรวม Chiller Plant (kWh/เดือน) 150,000 115,000 ~23%ค่า COP เฉลี่ย 4.8 6.1 +27%ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยต่อเดือน 450,000 บาท 345,000 บาท ~105,000 บาท/เดือน4.6 ตารางค่าใช้จ่ายและผลการประหยัดจากระบบควบคุมอัจฉริยะรายการวัดผล ข้อมูลตัวอย่าง หมายเหตุ1. ค่าพลังงานก่อนติดตั้งระบบควบคุม (kWh/เดือน) 150,0002. ค่าพลังงานหลังติดตั้งระบบควบคุม (kWh/เดือน) 115,0003. ค่าไฟฟ้าก่อนติดตั้ง (บาท/เดือน) 450,0004. ค่าไฟฟ้าหลังติดตั้ง (บาท/เดือน) 345,0005. ค่า COP เฉลี่ยก่อนติดตั้ง 4.86. ค่า COP เฉลี่ยหลังติดตั้ง 6.17. ค่าติดตั้งระบบควบคุมอัจฉริยะ (บาท) 800,000 รวมอุปกรณ์ + Software8. ค่าดูแลรักษาระบบต่อปี (บาท) 50,000 รวมอบรม + บำรุงรักษา9. ค่าประหยัดต่อเดือน (บาท) 105,000 ประเมินจากค่าส่วนต่าง10. ระยะเวลาคืนทุน (เดือน) 8 ประมาณการแบบไม่รวมต้นทุนแฝง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 32Energy Conservation Technology Co.,ltd.4.7 ตัวอย่าง จากเคสจริงในโรงงานหรืออาคาร ตัวอย่างจริง (Case Study) ของการติดตั้ง ระบบควบคุมอัจฉริยะในโรงงานอุตสาหกรรม และ อาคารสำนักงาน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงผลลัพธ์ด้านการประหยัดพลังงานอย่างชัดเจนCase Study 1: โรงงานผลิตอาหารแช่แข็งo รายละเอียด• ระบบเดิม Chiller ขนาด 600 TR × 2 เครื่อง• ไม่มีระบบควบคุมอัจฉริยะ (เดินเครื่องตาม Manual, ไม่มี VSD)• ทำงานตลอด 24 ชั่วโมงo สิ่งที่ดำเนินการ• ติดตั้งระบบควบคุมอัจฉริยะเชื่อมต่อ Chiller ปั๊มน้ำ Cooling Tower• เพิ่ม Temp Sensor, Flow Meter, Power Meter• เชื่อมต่อกับ Dashboard + ระบบแจ้งเตือน• ปรับใช้Chiller Staging + Chilled Water Reset + ΔP Pump Controlo ผลลัพธ์รายการวัดผล ก่อนติดตั้ง หลังติดตั้ง ลดลง / ประหยัดค่าพลังงาน Chiller Plant 180,000 kWh/เดือน 135,000 kWh/เดือน ↓ 25%ค่า COP 4.6 6.0 ↑ 30%ค่าไฟฟ้า 540,000 บาท/เดือน 405,000 บาท/เดือน ↓ 135,000 บาท/เดือนค่าติดตั้งระบบควบคุม 950,000 บาท - คืนทุนใน 7 เดือนCase Study 2: อาคารสำนักงาน 25 ชั้นo รายละเอียด• ใช้ Chiller ขนาด 400 TR × 2 เครื่อง• ปั๊มน้ำเดิมไม่มี VSD• เดิมใช้งานแบบ ON/OFF ตามเวลา ไม่สัมพันธ์กับโหลดo สิ่งที่ดำเนินการ• ติดตั้งระบบควบคุมแบบ BMS + SCADA เฉพาะฝั่งน้ำเย็น• ติดตั้ง VSD บนปั๊มน้ำ และพัดลม Cooling Tower• ใช้ระบบควบคุม Temp Reset + Real-Time COP Monitoring
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 33Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ผลลัพธ์รายการวัดผล ก่อนติดตั้ง หลังติดตั้ง ลดลง / ประหยัดค่าพลังงานรวมระบบน้ำเย็น 120,000 kWh/เดือน 92,000 kWh/เดือน ↓ 23%ค่า COP เฉลี่ย 5.0 6.3 ↑ 26%ค่าไฟฟ้าเฉลี่ย 360,000 บาท/เดือน 276,000 บาท/เดือน ↓ 84,000 บาท/เดือนค่าติดตั้งระบบควบคุม 780,000 บาท - คืนทุนใน 9 เดือนo ปัจจัยความสำเร็จที่พบร่วมกัน• การ ติดตั้ง VSD ร่วมกับการควบคุมแบบ PID เป็นจุดเปลี่ยนหลัก• การ วิเคราะห์โหลดจริงรายชั่วโมง ทำให้ Temp Reset มีผลชัดเจน• Dashboard และ Alarm ช่วยลด Downtime และป้องกันเครื่องทำงานผิดพลาด5. เทคโนโลยีเสริมเพื่อการประหยัดพลังงาน (Supporting Technologies for Chilled Water System Efficiency) 5.1 Energy Monitoring & Management System (EMMS) 5.2 Thermal Energy Storage (TES) 5.3 Smart Valve & Pressure Independent Control Valve (PICV) 5.4 Insulation Upgrade (ฉนวนประสิทธิภาพสูง) 5.5 AI-Powered Predictive Controlo Check Sheet สำหรับเทคโนโลยีเสริมที่ควรพิจารณาเทคโนโลยีเสริม มีอยู่แล้ว เหมาะสมกับระบบ หมายเหตุEnergy Monitoring System ใช้ตรวจสอบพลังงานที่สูญเสียFree Cooling (Air/Water) เหมาะกับสภาพอากาศเย็นThermal Energy Storage ลดภาระช่วง Peak LoadSmart Valve / PICV ลด Flow เกิน ลดเสียง คุม Temp แม่นฉนวนประสิทธิภาพสูง ป้องกันการสูญเสียความเย็นในระบบAI-Based Predictive Control ปรับการทำงานตามแนวโน้มโหลด
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 34Energy Conservation Technology Co.,ltd.o แบบฟอร์มเลือกเทคโนโลยีเสริมตามลักษณะโรงงานหรืออาคารเทคโนโลยีเสริม ความเหมาะสมกับอาคาร/โรงงานมีการติดตั้งอยู่แล้ว (✓/✗)แผนการนำไปใช้งาน / ข้อคิดเห็น1. Energy Monitoring & Management System (EMMS)2. Free Cooling (Air-side / Waterside)3. Thermal Energy Storage (TES)4. Smart Valve / PICV5. ฉนวนกันความร้อนประสิทธิภาพสูง6. AI-Based Predictive Controlo รายละเอียดเทคโนโลยีเสริมเพื่อการประหยัดพลังงาน 5.1 Energy Monitoring & Management System (EMMS) (ร ะบบต ร วจ วัด แ ละ บริห า ร จั ดการพลังงาน)5.1.1 เป้าหมายหลักของ EMMSเป้าหมาย รายละเอียดวัดจริง ตรวจวัดพลังงานแบบ Real-Time (kW, kWh, Flow, Temp, COP, kW/TR)วิเคราะห์ แสดงแนวโน้มการใช้พลังงานแบบแยกรายวัน/เดือน/อุปกรณ์ปรับปรุง ให้ข้อมูลสนับสนุนการตัดสินใจ เช่น การปรับ Setpoint เปิด/ปิดเครื่องเรียนรู้ เชื่อมต่อระบบ AI / BMS เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการควบคุมรายงาน สร้าง Dashboard และรายงานอัตโนมัติสำหรับผู้บริหารหรือผู้ตรวจสอบ5.1.2 องค์ประกอบของระบบ EMMSองค์ประกอบ อธิบายSensor Temp Sensor, Flow Meter, Energy Meter (Chiller, Pump, Tower)Data Logger / Gateway รวบรวมข้อมูลจาก Sensor ส่งต่อแบบ Real-TimeSoftware Platform แสดง Dashboard วิเคราะห์สรุปรายงานอัตโนมัติInterface กับระบบอื่น เชื่อมต่อ BMS / SCADA / Cloud ได้ (Modbus, BACnet, MQTT)
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 35Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.1.3 ตัวอย่างข้อมูลที่ระบบ EMMS ควรแสดงผล• พลังงานที่ใช้รายอุปกรณ์ (kWh)• ประสิทธิภาพระบบ Chiller (kW/TR, COP)• อุณหภูมิ CHW Supply/Return, ECWT• ΔT น้ำเย็น → ใช้วิเคราะห์ Flow เกิน• กราฟโหลด Chiller รายวัน / สัปดาห์ / เดือน• การแจ้งเตือนกรณีการใช้พลังงานผิดปกติ5.1.4 ตัวอย่างการใช้งานจริงอาคาร / โรงงาน ผลที่ได้จากการใช้ EMMSโรงพยาบาลขนาดกลาง ลดการใช้พลังงานระบบน้ำเย็นลง 18% ภายใน 6 เดือนโรงงานอาหารแช่แข็ง ตรวจพบ Flow เกิน → แก้ไขระบบ → เพิ่ม COP 1.2 เท่าอาคารสำนักงาน 40 ชั้น วางแผน Setpoint ใหม่หลังจากวิเคราะห์พฤติกรรมโหลด5.1.5 Check Sheet การประเมินความพร้อมก่อนใช้ EMMSหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุมีการติดตั้ง Meter / Sensor ครบทุกจุดสำคัญหรือไม่ระบบสามารถส่งข้อมูลแบบ Real-Time ได้หรือไม่มีการเก็บข้อมูลย้อนหลังอย่างน้อย 3 เดือนผู้ดูแลสามารถเข้าถึง Dashboard ได้ระบบสามารถวิเคราะห์ COP, kW/TR ได้อัตโนมัติมีการแจ้งเตือนเมื่อมีความผิดปกติระบบรองรับ API / Protocol สำหรับเชื่อมต่อ BMSมีการใช้ข้อมูลจาก EMMS ในการปรับพารามิเตอร์จริงมีการอบรมผู้ใช้งานเกี่ยวกับการแปลความหมายข้อมูลมีรายงานสรุปการใช้พลังงานประจำเดือนแบบอัตโนมัติ5.2 Thermal Energy Storage (TES) (ระบบกักเก็บพลังงานความเย็น)5.2.1 หลักการทำงาน• เก็บความเย็นตอนกลางคืน (ราคาค่าไฟฟ้าถูก)• ปล่อยใช้ตอนกลางวัน เพื่อลดภาระ Chiller ช่วง Peak• ระบบทำงานร่วมกับ Chiller, AHU และปั๊มน้ำ
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 36Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.2.2 ประเภทของ TESประเภท ลักษณะการทำงาน ข้อดี ข้อจำกัดChilled Water Storageเก็บน้ำเย็น 5–6°C ในถังขนาดใหญ่ ระบบเรียบง่าย ใช้พื้นที่มากIce Storageใช้ Chiller สร้างน้ำแข็ง 0°C ตอนกลางคืน → ละลายใช้งานกลางวันพลังงานหนาแน่นสูง ใช้ถังเล็กลงต้องออกแบบระบบแยกน้ำแข็งโดยเฉพาะPhase Change Material (PCM)ใช้วัสดุที่เปลี่ยนสถานะ เช่น Paraffin Wax เพื่อเก็บความเย็นข น า ด เ ล ็ ก ม า ก น้ำหนักเบาราคาสูง และยังใหม่ในไทย5.2.3 รูปแบบการใช้งานโหมด TES รายละเอียดFull Storage ผลิตความเย็นทั้งหมดตอนกลางคืน → ปล่อยใช้ตอนกลางวันPartial Storage ผลิตบางส่วนกลางคืน → ใช้ร่วมกับ Chiller กลางวันLoad Leveling TES ช่วยลด Peak Load ให้ Chiller ทำงานเสถียรขึ้น5.2.4 ประโยชน์ของ TESประโยชน์ รายละเอียดลดค่าไฟฟ้า ลดการเดิน Chiller ช่วงค่าไฟฟ้าแพง (On-peak)ลด Demand Charge ลดค่าไฟที่คิดตามกำลังสูงสุด (kW)ใช้ Chiller ให้เต็มประสิทธิภาพตอนกลางคืน ใช้โหลดเต็ม ทำงานคงที่ COP สูงลดขนาด Chiller ออกแบบ Chiller เล็กลงเพราะมี TES ช่วยโหลดบางส่วนเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ลดการเดิน Compressor หนัก ๆ ช่วง Peak Time ของระบบไฟฟ้าแห่งชาติ5.2.5 ตัวอย่างคำนวณเบื้องต้น• อาคารใช้โหลดปรับอากาศ 800 TR เวลา 9:00–17:00• ติดตั้ง Ice Storage ขนาด 400 TR × 6 ชม.→ ลดภาระการเดิน Chiller 50% ช่วง Peak→ ลดค่าไฟฟ้าเฉลี่ยเดือนละ ~120,000–180,000 บาท (ขึ้นกับ TOU Rate)
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 37Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.2.6 Check Sheet ความเหมาะสมของการติดตั้ง TESหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.อาคารมี Peak Load ช่วงกลางวันสูง2.ใช้ไฟฟ้าแบบ TOU (Time of Use Rate)3.มีพื้นที่ติดตั้งถังเก็บน้ำ / Ice Tank เพียงพอ4.ระบบ Chiller ทำงานตอนกลางคืนได้ (ไม่มีข้อจำกัดเสียง ฯลฯ)5.มีการวิเคราะห์ ROI และ Payback แล้ว6.ระบบควบคุมสามารถสลับโหลดระหว่าง TES กับ Chiller ได้อัตโนมัติ7.มีทีมดูแลพร้อมรับการออกแบบระบบ 2 แหล่งความเย็น8.มีประสบการณ์หรือที่ปรึกษาเฉพาะด้าน TES5.2.7 เหมาะสำหรับ• อาคารสำนักงานขนาดใหญ่• ห้างสรรพสินค้า• โรงงานที่เดินเครื่องกลางวัน• โรงพยาบาล / โรงแรม ที่มีโหลดสม่ำเสมอ5.2.8 แบบฟอร์มคำนวณขนาดถัง TES ตาม TR และชั่วโมงใช้งานรายการคำนวณ ข้อมูลกรอกหมายเหตุ1. Cooling Load ที่ต้องการเก็บ (TR) เช่น 300 TR2. ระยะเวลาที่ต้องการจ่ายโหลด (ชั่วโมง) เช่น 6 ชั่วโมง3. ประเภท TES (Chilled Water / Ice Storage) เลือกประเภท4. ความจุรวมที่ต้องการเก็บ (TR-hr) = TR × ชั่วโมง ใช้สำหรับวิเคราะห์เบื้องต้น5. ค่าคงที่สำหรับ Chilled Water (1 TR-hr ≈ 12,000 BTU) ใช้คำนวณสำหรับน้ำเย็น6. ค่าคงที่สำหรับ Ice Storage (1 TR-hr = 288,000 BTU) ใช้คำนวณสำหรับน้ำแข็ง7. ปริมาตรน้ำที่ต้องการ (L) = (TR × ชม. × 12000) ÷ (ΔT × 4.186)ΔT คือช่วงอุณหภูมิที่ใช้งาน (เช่น 5°C)8. ปริมาตรน้ำแข็งที่ต้องการ (กก. หรือ m³) = TR-hr × 288,000 ÷ 333,000 (latent heat)333,000 J/kg คือค่าความร้อนแฝงของน้ำแข็ง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 38Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.3 Smart Valve & PICV (วาล์วควบคุมการไหลอย่างชาญฉลาดและอิสระจากความดัน)5.3.1 หลักการทำงาน• PICV จะรวม 3 หน้าที่ ในวาล์วเดียว1. วาล์วควบคุมปริมาณน้ำ (Control Valve)2. วาล์วควบคุมความดันต่าง (Differential Pressure Regulator)3. วาล์วตัดน้ำเมื่อโหลดเป็นศูนย์ (Shut-Off)• วาล์วจะ คงค่า Flow ที่กำหนดไว้แม้แรงดันระบบเปลี่ยน• บางรุ่นเป็น Smart Valve เชื่อมต่อระบบ BMS/IoT ได้ → ปรับค่าการไหลแบบอัตโนมัติตามโหลดจริง5.3.2 ประโยชน์ของการใช้ PICV / Smart Valveประโยชน์ รายละเอียดลด Over-Flow ปั๊มน้ำไม่ต้องทำงานเกิน โหลดจริงรักษา ΔT ให้นิ่ง ช่วยให้ Chiller คำนวณโหลดได้แม่นยำลดพลังงานปั๊ม ลดแรงดันตกคร่อมในระบบท่อลดงาน Commissioning ไม่ต้องปรับวาล์วแบบ Manual / Balancing Valveรองรับระบบควบคุมอัจฉริยะ Smart Valve เชื่อมต่อ IoT ได้5.3.3 ตัวอย่างการใช้งานในระบบน้ำเย็น• ติดตั้ง PICV ที่ AHU/FCU ทุกจุด → ควบคุม Flow ตามโหลดแต่ละโซน• หากใช้ Smart Valve → ส่งค่า Flow กลับไปยัง BMS → วิเคราะห์พลังงานรายโซนได้5.3.4 ผลลัพธ์ที่พบจากการใช้งานจริงตัวชี้วัด ก่อนติดตั้ง PICV หลังติดตั้ง PICV ผลที่ได้ΔT น้ำเย็นเฉลี่ย 4.5°C 6.2°C ↑ COP Chillerพลังงานปั๊มน้ำ สูง (โหลดเกิน) ลดลง 18–25% ↓ ค่าไฟFlow Rate รวม 120% ของที่ควร 95–100% ของที่ควร Flow แม่นยำเสียงจากวาล์ว มี / ไม่สม่ำเสมอ นิ่ง / เงียบ สภาพแวดล้อมดีขึ้น
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 39Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.3.5 Check Sheet ประเมินความพร้อมใช้ PICV / Smart Valveหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.ระบบมี AHU/FCU หลายจุดที่ต้องควบคุม Flow2.ปัจจุบันใช้วาล์วแบบ Manual / 2-Way หรือ 3-Way ธรรมดา3.มีปัญหา Flow เกิน / ΔT ต่ำกว่า 5°C4.ปั๊มน้ำมีโหลดแปรผันสูงในแต่ละช่วงเวลา5.มีระบบ BMS หรือมีแผนเชื่อมต่อวาล์วกับระบบควบคุม6.มีการประเมิน ROI จากการเปลี่ยนวาล์วแล้ว7.ระบบมีพื้นที่ติดตั้งวาล์ว + Access Service ได้สะดวก8.ต้องการลดงาน Commissioning และ Balancing วาล์วในงานใหม่9.มีโซนที่ต้องการวัดพลังงานแยกตามห้อง / ชั้น10.มีทีมที่สามารถติดตั้งและสอบเทียบวาล์วแบบอัจฉริยะได้5.3.6 เหมาะสำหรับ• อาคารขนาดใหญ่ที่มีหลายโซนปรับอากาศ• โรงพยาบาล โรงแรม ห้างสรรพสินค้า• ระบบที่ต้องการลดปัญหา “ΔT ต่ำ” หรือ “Flow เกิน”5.3.7 ตารางเปรียบเทียบ Before/After การใช้งาน PICVรายการวัดผล ก่อนใช้งาน PICVหลังใช้งาน PICVผลที่ได้ / ความแตกต่าง1. อัตราการไหลรวมของระบบ (L/s)2. ΔT น้ำเย็น (°C)3. ค่า COP ของ Chiller4. พลังงานที่ใช้ในระบบปั๊มน้ำ (kWh/เดือน)5. ความสมดุลของอุณหภูมิแต่ละโซน6. ระยะเวลาการปรับสมดุลระบบ (Commissioning)7. เสียงรบกวนจากวาล์ว (dB)8. การควบคุมอุณหภูมิห้อง (แม่นยำ/ไม่แม่นยำ)9. การเชื่อมต่อกับระบบควบคุมอาคาร (BMS)10. ค่าไฟฟ้าโดยรวมต่อเดือน (บาท)
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 40Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.3.8 ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ในอาคารจริง ตัวอย่างการประยุกต์ใช้วาล์ว PICV (Pressure Independent Control Valve) ใน อาคารจริงทั้งในภาคเอกชนและโรงพยาบาล ซึ่งแสดงให้เห็นถึงผลลัพธ์เชิงเทคนิคและเชิงเศรษฐกิจได้อย่างชัดเจนCase Study: อาคารสำนักงาน 30 ชั้น (BTS สยาม)o รายละเอียดอาคาร• ระบบ AHU 24 ตัว (โซนละชั้น)• ระบบเดิม ใช้ Balancing Valve และ Control Valve แยกกัน• ปัญหา Flow เกินบางจุด / Flow ขาดบางโซน → ทำให้เกิดปัญหา ΔT ต่ำ และ Chiller ทำงานหนักo สิ่งที่ดำเนินการ• เปลี่ยนวาล์วเดิมเป็น PICV ขนาด DN25–DN50 ทั้งหมด 24 จุด• เชื่อมต่อวาล์วกับ BMS เพื่ออ่านค่า Flow + ควบคุมอุณหภูมิ• ใช้ Flow Setpoint ที่ AHU แต่ละชั้นตามโหลดจริงo ผลลัพธ์ตัวชี้วัด ก่อนติดตั้ง หลังติดตั้ง เปลี่ยนแปลงΔT น้ำเย็น 4.2°C 6.1°C ↑ ดีขึ้น 45%ค่า COP เฉลี่ยของ Chiller 5.1 6.2 ↑ เพิ่มขึ้น 21%พลังงานปั๊มน้ำ (kWh/เดือน) 65,000 48,000 ↓ ลดลง ~26%เสียงจากวาล์วในโซนพักอาศัย มี / แปรปรวน นิ่ง / เงียบ คุณภาพชีวิตดีขึ้นเวลาในการ Commissioning ระบบ 5 วัน 1 วัน ↓ ลดงานปรับสมดุล 80%ค่าไฟฟ้ารวมต่อเดือน 390,000 บาท 325,000 บาท ↓ ลดลง 65,000 บาท/เดือนo ข้อดีที่ได้รับจาก PICV• ควบคุม Flow ได้ตรงตามที่ต้องการ แม้ระบบมีแรงดันผันผวน• ลดปัญหา Over-Flow และ Under-Flow → คอยล์ทำงานมีประสิทธิภาพ• ปั๊มน้ำทำงานเบาลง → อายุยืดขึ้น• ลดงานปรับสมดุล (Manual Balancing) ในอาคารสูง• ใช้งานง่ายสำหรับทีมช่าง และรองรับการควบคุมจาก BMSCase Study: โรงพยาบาลในเขตกรุงเทพฯo ลักษณะอาคาร• ระบบน้ำเย็น 2 วงจร AHU + FCU 48 ตัว• ใช้งาน 24/7 → ความแม่นยำในการควบคุมอุณหภูมิมีความสำคัญสูง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 41Energy Conservation Technology Co.,ltd.o เป้าหมาย• ลดการทำงานของปั๊มน้ำ• รักษาอุณหภูมิห้องผ่าตัดไม่เกิน ±0.5°C• ติดตั้งโดยไม่กระทบผู้ป่วย (ใช้วาล์วแบบ Quick-Change)o ผลลัพธ์• Flow Rate แต่ละโซนมีความสม่ำเสมอมากขึ้นกว่า 90%• ระบบควบคุมอุณหภูมิได้แม่นยำในห้องสำคัญ• ลดพลังงานรวม 15–20% ต่อเดือน• คุ้มทุนภายใน 10 เดือน (รวมงานเดินท่อเสริม)5.3.9 แบบฟอร์มวิเคราะห์ ROI จากการติดตั้ง PICVหัวข้อวิเคราะห์ ข้อมูลกรอกหมายเหตุ1. จำนวนจุดที่ติดตั้ง PICV (จุด) รวมเฉพาะจุดที่ต้องควบคุม Flow2. ค่าอุปกรณ์และติดตั้งต่อจุด (บาท) รวมค่าวาล์ว + ค่าติดตั้ง/ทดสอบ3. ค่าใช้จ่ายรวมทั้งหมด (บาท) = ข้อ 1 × ข้อ 24. ค่าไฟฟ้าก่อนติดตั้ง (บาท/เดือน) จากบิลค่าไฟเดิม5. ค่าไฟฟ้าหลังติดตั้ง (บาท/เดือน) จากค่าไฟหลังปรับปรุงระบบ6. เงินที่ประหยัดได้ต่อเดือน (บาท) = ข้อ 4 - ข้อ 57. ระยะเวลาคืนทุน (เดือน) = ข้อ 3 ÷ ข้อ 68. อายุการใช้งานของวาล์ว (ปี) โดยทั่วไป 8–10 ปี9. มูลค่ารวมที่ประหยัดได้ตลอดอายุการใช้งาน (บาท) = ข้อ 6 × 12 × อายุการใช้งาน10. ROI รวม (%) = (ผลประหยัดสะสม ÷ ค่าใช้จ่าย) × 1005.4 Insulation Upgrade (ฉนวนประสิทธิภาพสูง)5.4.1 เป้าหมายของการปรับปรุงฉนวน• ลด Heat Gain เข้าสู่ท่อน้ำเย็น• ป้องกัน การควบแน่น (Condensation) ซึ่งอาจทำให้เกิดเชื้อรา/สนิม• รักษา อุณหภูมิน้ำเย็น ก่อนถึง AHU/FCU → ลดภาระ Chiller• ยืดอายุอุปกรณ์และปรับปรุงภาพลักษณ์ของระบบโดยรวม
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 42Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.4.2 ประเภทฉนวนที่นิยมใช้ประเภท คุณสมบัติ ค่าการนำความร้อน (k)Elastomeric Rubber (EPDM/NBR) ยืดหยุ่น ติดตั้งง่าย กันน้ำดี ~0.033–0.038 W/m·KPU Foam (Polyurethane)ค่าความนำความร้อนต่ำ เหมาะกับภายนอก~0.020–0.025 W/m·KPhenolic Foam ทนไฟดี ใช้ในงานอาคาร/โรงพยาบาล ~0.018–0.022 W/m·KGlass Wool + Aluminum Foil ราคาถูก ติดตั้งในที่แห้ง ~0.035–0.040 W/m·KAerogel ประสิทธิภาพสูงมาก แต่ราคาสูง ~0.015–0.020 W/m·K5.4.3 จุดที่ควรพิจารณาในการเปลี่ยนฉนวนจุดติดตั้ง ข้อสังเกตท่อน้ำเย็น (CHW Supply/Return) มีน้ำหยด / ฉนวนบวม / อุณหภูมิน้ำกลับสูงถังเก็บน้ำเย็น ไม่มีฉนวน หรือฉนวนบางเกินไปAHU / FCU มีน้ำหยดบริเวณถาดรองน้ำทิ้งปั๊มน้ำเย็น ฉนวนเก่าหลุดลอก / ไม่ได้หุ้ม Flange5.4.4 ผลประหยัดจากการอัปเกรดฉนวนตัวแปร ก่อนเปลี่ยน หลังเปลี่ยน ผลที่ได้Heat Gain เข้าท่อ (W/m) 15–20 W/m 4–8 W/m ↓ 60–80%อุณหภูมิน้ำเย็นถึง AHU 8.2°C 6.5°C ↑ เพิ่มประสิทธิภาพ Chillerปัญหาน้ำหยด มี ไม่มี ลด Maintenanceค่าไฟฟ้า Chiller (ต่อเดือน) สูง ลดลง 5–10% ↓ คุ้มทุนเร็ว5.4.5 การคำนวณการสูญเสียพลังงานผ่านท่อ ใช้สูตร Q = 2πkL (Tpipe - Tambient) / ln(Douter/Dinner) • Q = Heat Loss (W)• k = ค่าการนำความร้อนของฉนวน (W/m·K)• L = ความยาวของท่อ (m)• D = เส้นผ่านศูนย์กลางของฉนวน (m)
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 43Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.4.6 Check Sheet การประเมินฉนวนในระบบน้ำเย็นหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.ฉนวนเดิมมีรอยฉีกขาด / บวม / รั่ว2.มีปัญหาน้ำหยดใต้ท่อหรือ AHU3.ใช้ฉนวนที่มีค่า k > 0.035 W/m·K4.ไม่มีการหุ้มท่อในจุด Flange, วาล์ว5.ท่อภายนอกอาคารไม่มี Jacket ป้องกัน UV6.มีการวัด ΔT ของน้ำที่ปลายท่อห่างจาก Chiller7.มีข้อมูลความยาวท่อ และขนาดท่อ8.ต้องการลดภาระ Chiller / ปั๊มน้ำ9.มีแผนบำรุงรักษาหรือเปลี่ยนฉนวนในรอบปี10.เคยเปรียบเทียบค่าไฟฟ้าก่อน/หลังเปลี่ยนฉนวน5.4.7 เหมาะสำหรับ• อาคารเก่า > 10 ปี• โรงพยาบาล โรงงานอาหาร โรงเรียน• ระบบที่มีท่อยาวมาก หรือผ่านพื้นที่อุณหภูมิสูง5.4.8 Template คำนวณ Heat Loss ของท่อเดิม/ใหม่รายการคำนวณ ข้อมูลกรอก หมายเหตุ1. ความยาวท่อ (L) - หน่วยเมตร รวมความยาวทั้งระบบ2. อุณหภูมิผิวน้ำในท่อ (T_pipe) - °C ปกติ ~6–7°C สำหรับน้ำเย็น3. อุณหภูมิแวดล้อม (T_ambient) - °C เช่น 28°C ภายในอาคาร4. เส้นผ่านศูนย์กลางท่อด้านใน (D_inner) - เมตร ขึ้นกับขนาดท่อ เช่น 0.05 m5. เส้นผ่านศูนย์กลางฉนวนด้านนอก (D_outer) - เมตร รวมฉนวน เช่น 0.09 m6. ค่าการนำความร้อนของฉนวนเดิม (k เดิม) - W/m·K ดูจากสเปกฉนวนเดิม7. ค่าการนำความร้อนของฉนวนใหม่ (k ใหม่) - W/m·K ดูจากฉนวนที่จะเปลี่ยน8. Heat Loss ท่อเดิม (W) = 2πkL(T_pipe -T_ambient)/ln(D_outer/D_inner)สูตรคำนวณทางฟิสิกส์9. Heat Loss ท่อใหม่ (W) = 2πkL(T_pipe -T_ambient)/ln(D_outer/D_inner)สูตรเดียวกัน เปลี่ยนค่า k10. ผลต่างความร้อนสูญเสีย (W) = ข้อ 8 - ข้อ 9 ประเมินผลประหยัดความร้อน
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 44Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.4.9 ตารางเปรียบเทียบ Before/After เปลี่ยนฉนวนรายการวัดผล ก่อนเปลี่ยนฉนวนหลังเปลี่ยนฉนวนผลที่ได้ / ความแตกต่าง1. ค่าการนำความร้อนของฉนวน (k) - W/m·K2. ความหนาฉนวน (mm)3. ความร้อนสูญเสียต่อเมตร (W/m)4. ความร้อนสูญเสียรวมทั้งระบบ (W)5. อุณหภูมิน้ำเย็นปลายท่อ (°C)6. ปัญหาน้ำหยด / การควบแน่น7. การทำงานของ Chiller (โหลด)8. พลังงานรวมของระบบ (kWh/เดือน)9. ค่าไฟฟ้า (บาท/เดือน)10. อายุการใช้งานฉนวน (ปี)5.4.10 ตารางเปรียบเทียบชนิดฉนวนในแต่ละพื้นที่ใช้งานพื้นที่ใช้งาน ฉนวนแนะนำ ค่าการนำความร้อน (k) โดยประมาณ คุณสมบัติเด่น1. ท่อน้ำเย็นภายในอาคาร (แนวดิ่ง/แนวนอน)Elastomeric Foam (NBR/EPDM)~0.033–0.038ติดตั้งง่าย ยืดหยุ่นสูง กันไอน้ำดี2. ท่อน้ำเย็นภายนอกอาคาร / ดาดฟ้าPU Foam + Aluminum Jacket~0.022–0.025ทนแดด ทนฝน อายุการใช้งานยาว3. ถังเก็บน้ำเย็น (Chilled Water Tank)PU Foam หรือ Phenolic Foam~0.020–0.025เก็บความเย็นดี เหมาะกับถังขนาดใหญ่4. ท่อ AHU / FCUElastomeric Foam หรือ Phenolic~0.030–0.035 ยืดหยุ่นดี ดูดซับเสียง5. ท่อเครื่องทำความเย็นในห้องเย็น (Cold Room)PU Foam หรือ PIR Panel หุ้มปิดสนิท ~0.022ลดการควบแน่น ป้องกันการรั่วซึม6. ห้องคลีนรูม / ห้องยา Phenolic Foam หรือ Aerogel (Low VOC)~0.018–0.022ปลอดสาร VOC ใช้ในพื้นที่ควบคุมพิเศษ7. จุดเชื่อมต่อ / หน้าแปลน / วาล์วFlexible Pre-Fabricated Cover หรือ Molded Foam~0.030–0.035ถอดเข้า-ออกง่าย เหมาะกับจุดที่ซ่อมบ่อย
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 45Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.4.11 ตัวอย่างเคสจริง ตัวอย่างเคสจริง (Case Study) การปรับปรุงฉนวนท่อน้ำเย็นในอาคารและโรงงาน พร้อมผลลัพธ์ที่สามารถวัดได้จริงทั้งในด้านพลังงาน ความชื้น และต้นทุนการดูแลรักษาCase Study: อาคารสำนักงานสูง 25 ชั้น (เขตอโศก กทม.)o รายละเอียดระบบ• ระบบท่อน้ำเย็นแนวดิ่ง/แนวนอน → ใช้ฉนวน NBR แบบเดิม อายุ > 12 ปี• ปัญหา มีน้ำหยดบริเวณฝ้าเพดานหลายจุด อุณหภูมิน้ำเย็นปลายท่อลดลงต่ำกว่ากำหนด• ความยาวท่อทั้งหมด ~ 1,800 เมตรo สิ่งที่ดำเนินการ• เปลี่ยนฉนวนใหม่เป็น Elastomeric Foam เกรดพรีเมียม (k ≈ 0.03️3️)• ความหนา เพิ่มจากเดิม 13 mm เป็น 25 mm• ติดตั้ง Jacket หุ้มฉนวนบางจุดที่โดนน้ำหยดจากท่ออื่น• หุ้ม Flange และวาล์วด้วยฉนวนสำเร็จรูปแบบถอดได้o ผลลัพธ์ตัวชี้วัด ก่อนเปลี่ยน หลังเปลี่ยน ความแตกต่างΔT น้ำเย็น Supply ↔ Return 4.1°C 6.0°C ↑ เพิ่มประสิทธิภาพ COPHeat Loss ต่อเมตร (โดยคำนวณ) ~12.5 W/m ~4.8 W/m ↓ ลดลง ~61%พลังงานรวม Chiller (kWh/เดือน) 125,000 110,000 ↓ ลดลง 12%น้ำหยดในฝ้าภายใน 7 จุด 0 จุด ↓ หมดปัญหาซึมค่าไฟฟ้า 375,000 บาท 330,000 บาท ↓ ลดลง 45,000 บาท/เดือนคืนทุนในระยะเวลา – ~9 เดือน คุ้มทุนรวดเร็วCase Study: โรงงานผลิตเครื่องดื่ม (ปทุมธานี)o ลักษณะระบบ• มีถังเก็บน้ำเย็นขนาด 50 m³ และท่อส่งน้ำเย็นรอบโรงงาน ~900 เมตร• เดิมใช้ฉนวน PU Foam บางส่วนเริ่มเสื่อม → เกิดการควบแน่นใต้ Jacketo ปรับปรุงโดย• เปลี่ยนฉนวนใหม่เป็น PU Foam + Aluminum Jacket ความหนา 50 mm• เพิ่มฉนวนหุ้ม Flange และหัววาล์วแบบสำเร็จรูป• ปรับแนวท่อบางจุดให้ลดการรับแสงอาทิตย์โดยตรง
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 46Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ผลที่วัดได้รายการ ก่อนปรับปรุง หลังปรับปรุงอุณหภูมิน้ำเย็นปลายท่อ 9.0°C 6.2°Cพลังงานที่ใช้ในระบบ 160,000 kWh/เดือน 136,000 kWh/เดือนค่าบำรุงรักษาระบบ (เปลี่ยนท่อ / ซ่อมฝ้า) ~45,000 บาท/ปี < 5,000 บาท/ปีo ข้อดีที่องค์กรได้รับ• ระบบทำงานเสถียร → ลดงานซ่อม → ภาพลักษณ์ที่ดีขึ้น• ลดค่าไฟฟ้าทั้งระบบ → คุ้มทุนภายใน 1 ปี• ทีมวิศวกรสามารถใช้ข้อมูลเปรียบเทียบ Before/After เพื่อขอทุนโครงการอนาคต5.4.12 Checklist สำหรับเลือกฉนวนตามโครงการจริงหัวข้อพิจารณา ข้อมูลจากโครงการฉนวนที่แนะนำ / ความเห็นเพิ่มเติม1. ลักษณะพื้นที่ติดตั้ง (ภายใน / ภายนอกอาคาร)2. จุดติดตั้ง (ท่อ ถัง AHU, FCU, วาล์ว ฯลฯ)3. อุณหภูมิน้ำที่ใช้งาน (°C)4. อุณหภูมิแวดล้อมโดยรอบ (°C)5. ต้องการป้องกันการควบแน่นหรือไม่6. ต้องการคุณสมบัติทนไฟ / Low VOC หรือไม่7. พื้นที่มีโอกาสโดนแสงแดดหรือความชื้นสูงหรือไม่8. พื้นที่ติดตั้งมีข้อจำกัดด้านขนาดหรือไม่9. ต้องการให้สามารถถอดเข้า-ออกได้ง่ายหรือไม่10. งบประมาณต่อเมตร (โดยประมาณ)11. ค่าการนำความร้อนที่ต้องการ (k W/m·K)12. ความหนาของฉนวนที่สามารถติดตั้งได้ (mm)13. อายุการใช้งานที่ต้องการ (ปี)14. ความพร้อมของทีมติดตั้ง / ผู้รับเหมา
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 47Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.5 AI-Powered Predictive Control (ระบบควบคุมอัจฉริยะเชิงพยากรณ์โดยใช้ AI)5.5.1 หลักการทำงานของระบบ1. รวบรวมข้อมูล จากระบบเดิมo Temp Sensor, Flow Meter, Power Meter, Occupancy, Weather API2. วิเคราะห์แนวโน้มโหลดo ใช้ Machine Learning ทำนายว่าในอีก 30 นาที / 1 ชั่วโมง ข้างหน้าโหลดจะเพิ่มหรือลดแค่ไหน3. ปรับการทำงานล่วงหน้าo ลด/เพิ่มรอบปั๊มน้ำo สั่งเปิด/ปิด Chiller แบบล่วงหน้าo ปรับ Setpoint Temp ของน้ำเย็นแบบ Dynamic4. เรียนรู้แบบต่อเนื่อง (Reinforcement)o ระบบจะเรียนรู้จากผลลัพธ์จริงและปรับโมเดลให้แม่นยำขึ้นเรื่อย ๆ5.5.2 ข้อดีของ Predictive AI Controlประโยชน์ รายละเอียดประหยัดพลังงานสูงขึ้น ควบคุมล่วงหน้า ลด Chiller Run-Timeรักษาเสถียรภาพ Temp & ΔT ไม่มี Delay เหมือน Control แบบ Reactiveปรับตัวตามฤดูกาล / พฤติกรรมจริง ไม่ต้องตั้งค่าแบบตายตัววิเคราะห์ Root Cause ได้ เช่น Temp Drop มาจาก Flow เกิน หรือ Load พุ่งตอบสนองแบบ Real-Time ลด Human Error และ Delay การปรับค่าควบคุม5.5.3 ผลการใช้งานจากอาคารจริงอาคาร ประหยัดพลังงาน ระยะเวลาคืนทุนโรงพยาบาล 500 เตียง ↓ พลังงานระบบน้ำเย็น 18% ~9 เดือนอาคารสำนักงานใหญ่ (BKK) ↓ ค่าไฟ 120,000 บาท/เดือน ~8 เดือนศูนย์ Data Center Temp Control ±0.3°C ลด Downtime ระบบ 70%
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 48Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.5.4 Check Sheet การประเมินความพร้อมติดตั้ง AI-Predictive Controlหัวข้อ ตรวจสอบแล้ว (✓/✗) หมายเหตุ1.ระบบมีการติดตั้ง Sensor (Temp, Flow, Power) ครบถ้วน2.มีการเก็บข้อมูลย้อนหลัง (อย่างน้อย 3–6 เดือน)3.มีระบบควบคุมที่สามารถเปลี่ยน Setpoint / สั่งงานอัตโนมัติ4.มีระบบ BMS หรือ Gateway เชื่อมกับ Cloud ได้5.ระบบ Chiller, Pump, Tower มี VSD รองรับการปรับรอบ6.มีโหลดแปรผันชัดเจนตลอดวัน (เหมาะกับการคาดการณ์)7.มีผู้ดูแลระบบที่เข้าใจการใช้ Dashboard และสื่อสารกับ AI8.มีการวิเคราะห์ ROI ก่อนเริ่มใช้งาน9.มีทีมดูแล Data / IT พร้อมสำหรับการ Integrate5.5.5 เทคโนโลยี AI ที่ใช้• Time-Series Forecasting ทำนายพฤติกรรมโหลดล่วงหน้า• Reinforcement Learning ปรับค่าควบคุมจากผลลัพธ์จริง• Clustering วิเคราะห์โซน/ช่วงเวลาที่มีลักษณะโหลดเหมือนกัน• Optimization Algorithms หาค่าที่ดีที่สุดของพารามิเตอร์ควบคุม5.5.6 เหมาะสำหรับ• อาคารขนาดใหญ่ / อาคารที่เปิด 24 ชม.• โรงพยาบาล / ห้าง / สนามบิน / Data Center• ผู้ที่มีระบบ BMS และต้องการยกระดับสู่ “Smart Energy Optimization”5.5.7 แบบฟอร์มประเมินความพร้อมติดตั้ง AI Controlหัวข้อประเมิน สถานะ (✓/✗)หมายเหตุ / ความเห็นเพิ่มเติม1. มีการติดตั้ง Sensor วัด Temp, Flow, Power ครบทุกจุดหรือไม่2. มีการเก็บข้อมูลย้อนหลังอย่างน้อย 3 เดือนหรือไม่3. ระบบควบคุมสามารถปรับ Setpoint ได้อัตโนมัติหรือไม่4. ระบบสามารถเชื่อมต่อกับ BMS หรือมี Gateway ที่ส่งข้อมูลได้5. Chiller ปั๊ม Cooling Tower มี VSD รองรับการควบคุมรอบหรือไม่6. โหลดของอาคารมีความแปรผันตามเวลา/พฤติกรรมผู้ใช้หรือไม่7. ทีมผู้ดูแลระบบสามารถเข้าถึง Dashboard และใช้งานข้อมูลได้
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 49Energy Conservation Technology Co.,ltd.หัวข้อประเมิน สถานะ (✓/✗)หมายเหตุ / ความเห็นเพิ่มเติม8. มีบุคลากรด้าน IT / Data พร้อมสำหรับการ Integrate AI หรือไม่9. มีการจัดงบประมาณสำหรับระบบควบคุมล่วงหน้า10. มีแผนวิเคราะห์ ROI และเป้าหมายการประหยัดที่ชัดเจน5.5.8 ตัวอย่างผลการใช้งานจากโครงการจริง ตัวอย่างผลการใช้งานระบบ AI-Powered Predictive Control จากโครงการจริง ที่ติดตั้งในอาคารและโรงงานต่าง ๆ โดยวิเคราะห์ผลเชิงเทคนิคและเศรษฐกิจที่สามารถวัดได้จริงCase Study 1: โรงพยาบาลเอกชน (ขนาด 400 เตียง)o รายละเอียดระบบ• ระบบน้ำเย็น Chiller 2 เครื่อง × 500 TR• ปั๊มน้ำ + Cooling Tower มี VSD• เดิมใช้ระบบควบคุมแบบ On-Off + Schedule เวลา• ติดตั้ง AI Control → เชื่อมต่อกับ BMS และ Sensor ครบวงจรo สิ่งที่ AI ควบคุม• Load Forecast จากข้อมูลการใช้ห้องผ่าตัด ห้อง ICU• ปรับรอบปั๊มน้ำและ Setpoint น้ำเย็นก่อน Peak Load 1 ชม.• ตรวจจับพฤติกรรมใช้งานผิดปกติ เช่น Zone ที่เย็นเกินหรือไม่เย็นพอo ผลลัพธ์ตัวชี้วัด ก่อนติดตั้ง AI หลังติดตั้ง AI เปลี่ยนแปลงค่าไฟฟ้าระบบน้ำเย็น (บาท/เดือน) 380,000 310,000 ↓ ลดลง ~70,000COP เฉลี่ยของ Chiller 5.0 6.4 ↑ เพิ่มขึ้น 28%พลังงานรวม Chiller Plant (kWh/เดือน) 125,000 100,000 ↓ ลดลง 20%ความแม่นยำของอุณหภูมิห้อง (±°C) ±1.2°C ±0.5°C ↑ สม่ำเสมอขึ้นระยะเวลาคืนทุน (Payback) – ~8 เดือน ROI > 150% ปีแรกCase Study 2 อาคารสำนักงานใหญ่ (บริษัทเอกชนระดับประเทศ)o ลักษณะระบบ• ระบบ Chiller แบบ Centralized 3 เครื่อง• มี VSD บนปั๊มน้ำและ Cooling Tower• มี BMS อยู่เดิม → เชื่อมต่อระบบ AI ผ่าน Cloud API
เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในอาคารที่ใช้น้ำเย็นในการปรับอากาศบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 50Energy Conservation Technology Co.,ltd.o AI ควบคุมอะไร?• วิเคราะห์พฤติกรรมโหลดจาก Turnstile ลิฟต์พนักงาน WFH• เชื่อมกับ Weather Forecast (Real-time)• ปรับล่วงหน้า 30–90 นาที ก่อนโหลดพุ่งo ผลลัพธ์ที่วัดได้จริงตัวชี้วัด ก่อนใช้ AI หลังใช้ AI ผลที่ได้ค่าพลังงานระบบน้ำเย็น (kWh/เดือน) 180,000 142,000 ↓ ลดลง 21%ค่าไฟเฉลี่ย (บาท/เดือน) 540,000 430,000 ↓ ลดลง 110,000COP เฉลี่ย 5.3 6.6 ↑ เพิ่มขึ้น 24%ระบบแจ้งเตือนโหลดล่วงหน้า ไม่มี มี Dashboard + Predictive ↑ ป้องกันโหลดพีคความพึงพอใจผู้บริหาร ปานกลาง สูงมาก (ดู Dashboard เองได้) ↑ มีผลต่อการตัดสินใจต่อยอดระบบ AI5.5.9 จุดเด่นที่พบร่วมกัน• ระบบสามารถช่วยวางแผนล่วงหน้าแทนการรอโหลดจริง• ใช้พลังงานน้อยลงแต่ยังคงสภาพแวดล้อมที่สบาย• ผู้ใช้งานเริ่มเข้าใจข้อมูลจาก Dashboard → ปรับแผนการเดินเครื่องได้ดีขึ้น• คุ้มทุนภายใน 6–12 เดือน โดยเฉลี่ย• สามารถใช้เป็น “ระบบช่วยตัดสินใจ” ใน Energy Management ISO 50001 ได้จริง6. การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance: PM)6.1 เป้าหมายของ PM ระบบน้ำเย็นเป้าหมาย รายละเอียดรักษาสมรรถนะ คงค่า COP kW/TR ให้ใกล้ค่ามาตรฐานตลอดเวลาป้องกันการเสียหายล่วงหน้า ตรวจสอบแนวโน้มสึกหรอ สกปรก หรือแรงดันผิดปกติลดพลังงานสูญเสีย ตรวจ Flow / ΔT / Condenser ที่ผิดปกติวางแผนล่วงหน้าได้ ลด Downtime แบบไม่คาดคิดในชั่วโมงพีคบันทึกข้อมูลเพื่อวิเคราะห์ย้อนหลัง สำหรับระบบ BMS หรือ ISO 50001