The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

การเลี้ยงสัตว์เป็นหนึ่งในภาคการผลิตที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงทางอาหารของประเทศ อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานในฟาร์มเลี้ยงสัตว์มักต้องอาศัยการใช้พลังงานจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นพลังงานไฟฟ้าในการระบายอากาศ การทำความเย็น การให้แสงสว่าง การสูบน้ำ รวมถึงพลังงานเชื้อเพลิงที่ใช้ในกระบวนการขนส่งและการจัดการอื่น ๆ การใช้พลังงานที่ไม่มีประสิทธิภาพย่อมส่งผลให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น เพิ่มการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by econ energy-conservationtech, 2025-12-28 23:57:37

เรื่อง การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์

การเลี้ยงสัตว์เป็นหนึ่งในภาคการผลิตที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงทางอาหารของประเทศ อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานในฟาร์มเลี้ยงสัตว์มักต้องอาศัยการใช้พลังงานจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นพลังงานไฟฟ้าในการระบายอากาศ การทำความเย็น การให้แสงสว่าง การสูบน้ำ รวมถึงพลังงานเชื้อเพลิงที่ใช้ในกระบวนการขนส่งและการจัดการอื่น ๆ การใช้พลังงานที่ไม่มีประสิทธิภาพย่อมส่งผลให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น เพิ่มการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

Keywords: นวัตกรรม,ฟาร์มเลี้ยงสัตว์,พลังงานหมุนเวียน,เทคโนโลยี,พลังงาน

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 51Energy Conservation Technology Co.,ltd. 5. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกรใช้AI Load Forecasting คาดการณ์การใช้ไฟในระบบระบายอากาศช่วงหน้าร้อน →EMS จัดการพัดลมตามคาดการณ์ → ลดค่าไฟลง 15%• ฟาร์มไก่เนื้อใช้Short-term Forecasting ควบคู่กับ Solar PV → ปรับรอบให้อาหารให้ตรงกับช่วง Solar ผลิตไฟมากที่สุด → ลดค่าไฟฟ้าจากการไฟฟ้า 12%• ฟาร์มโคนมใช้Medium-term Forecasting → คาดการณ์ความต้องการพลังงานระบบทำความเย็นน้ำนม → จัดตารางบำรุงรักษาเครื่องทำความเย็นล่วงหน้า → ลด Downtime ได้กว่า 20%o Load Forecasting โดย AI ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์รู้ล่วงหน้าว่าจะใช้พลังงานเท่าไรและเมื่อใด → ช่วยประหยัดไฟ 10–20% ลดความเสี่ยงไฟฟ้าไม่พอใช้ และใช้พลังงานหมุนเวียนได้เต็มประสิทธิภาพ1.2) Energy Optimization (การใช้พลังงานอย่างเหมาะสม)Energy Optimization คือการที่ AI วิเคราะห์และเลือกใช้พลังงานจากแหล่งที่คุ้มค่าที่สุด พร้อมทั้งควบคุมการทำงานของอุปกรณ์ให้ใช้พลังงานในปริมาณและช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุด โดยไม่กระทบต่อสภาพความเป็นอยู่ของสัตว์ 1. หลักการของ Energy Optimization• เลือกใช้แหล่งพลังงานที่ต้นทุนต่ำก่อน → เช่น ใช้ Solar PV กลางวัน ใช้ Biogas กลางคืน• จัดลำดับความสำคัญของโหลด (Load Priority Control) → เช่น ให้ระบบพัดลมและทำความเย็นทำงานก่อน ไฟส่องสว่างเป็นลำดับถัดมา• Demand Shifting → ย้ายการใช้งานอุปกรณ์บางอย่างไปยังช่วงเวลาที่ไฟฟ้าราคาถูก หรือมีพลังงานหมุนเวียนเหลือใช้ 2. บทบาทของ AI• Real-time Decision Makingo AI ใช้ข้อมูลจาก IoT Sensors → ตัดสินใจเปิด–ปิด หรือปรับรอบการทำงานของอุปกรณ์ทันที• Multi-source Energy Managemento AI จัดสมดุลการใช้พลังงานจาก Solar ,Biogas, Battery และ Grid• Cost Minimization Algorithmo AI คำนวณต้นทุนต่อหน่วย (Cost per kWh) → เลือกใช้แหล่งพลังงานที่ถูกที่สุด ณ เวลานั้น 3. การประยุกต์ใช้ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์• ระบบระบายอากาศ: AI ปรับความเร็วรอบพัดลมตามอุณหภูมิจริง ลดไฟฟ้าเกินจำเป็น• ระบบทำความเย็น/ทำความร้อน: AI เลือกใช้ Biogas หรือ Biomass แทนไฟฟ้าหากต้นทุนต่ำกว่า• ระบบให้อาหาร/น้ำ: ย้ายการทำงานไปยังช่วงที่ Solar PV ผลิตไฟได้มากที่สุด


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 52Energy Conservation Technology Co.,ltd. 4. ประโยชน์ของ Energy Optimization• ลดต้นทุนพลังงานรวม 15–25%• เพิ่มประสิทธิภาพพลังงานหมุนเวียน → ไม่มีไฟฟ้าส่วนเกินถูกทิ้ง• ลดการพึ่งพาไฟจากการไฟฟ้า• ยืดอายุอุปกรณ์→ มอเตอร์/ปั๊มไม่ทำงานหนักต่อเนื่องโดยไม่จำเป็น• ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (CO₂) 5. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: AI เลือกใช้Solar PV + Battery ตอนกลางวัน → ลดการซื้อไฟจากการไฟฟ้าได้20%• ฟาร์มไก่เนื้อ: AI จัดตาราง ปั๊มน้ำและให้อาหาร ให้ตรงกับช่วงที่ Solar ผลิตไฟมากที่สุด → ลดค่าไฟรวม 15%• ฟาร์มโคนม: AI เลือกใช้Biogas แทนไฟฟ้า ในระบบทำความร้อน → ลดค่าไฟฟ้าและค่าแก๊สรวม18%o Energy Optimization โดย AI คือการทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ใช้ไฟฟ้า น้ำ และพลังงานจากแหล่ง ต่าง ๆ อย่างชาญฉลาดที่สุด → ลดต้นทุนพลังงาน 15–25% ใช้พลังงานหมุนเวียนได้เต็มประสิทธิภาพ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม1.3) Demand Response (การตอบสนองต่อโหลดไฟฟ้า)Demand Response (DR) คือกลยุทธ์ที่ใช้AI + EMS ควบคุมการใช้พลังงานไฟฟ้าของฟาร์มให้ “ตอบสนอง” ต่อสภาพการใช้พลังงานจริง ทั้งในฟาร์มเองและจากโครงข่ายไฟฟ้า (Grid) โดยมีเป้าหมายเพื่อลดค่าใช้จ่ายในช่วงพลังงานแพง (Peak Load) และใช้ไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด 1. หลักการทำงานของ Demand Response• Load Shifting → ย้ายการทำงานของอุปกรณ์ไปยังช่วงไฟฟ้าราคาถูก (Off-peak)• Load Shedding → ลดหรือตัดการทำงานของอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็นในช่วง Peak Load• Load Prioritization → กำหนดลำดับความสำคัญ เช่น พัดลม > ปั๊มน้ำ > ไฟส่องสว่าง 2. บทบาทของ AI ใน DR• Real-time Decision Makingo AI วิเคราะห์ราคาพลังงาน (Time-of-Use Tariff) + ข้อมูลโหลดในฟาร์ม → สั่งลดโหลดอัตโนมัติ• Predictive Demand Responseo ใช้ AI คาดการณ์ความต้องการโหลดในอนาคต → วางแผนการเลี้ยงสัตว์และการใช้อุปกรณ์ให้เหมาะสม• Integration with Renewable Energyo AI เลือกใช้พลังงานจาก Solar PV Biogas, Battery ก่อน → ลดการพึ่งพา Grid ในช่วง Peak


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 53Energy Conservation Technology Co.,ltd. 3. ตัวอย่างการใช้งานในฟาร์มเลี้ยงสัตว์• ระบบระบายอากาศ → AI ลดรอบพัดลมในช่วง Peak Load โดยยังคงรักษาอุณหภูมิไม่ให้กระทบต่อสัตว์• ระบบทำความเย็น/ทำความร้อน → AI เลื่อนการทำงานบางส่วนไปช่วง Off-peak เช่น ทำความเย็นถังน้ำนมในช่วงกลางคืน• ระบบให้น้ำและให้อาหาร → เลื่อนการใช้งานไปช่วงกลางวัน เมื่อ Solar PV ผลิตไฟฟ้าได้มากที่สุด 4. ประโยชน์ของ Demand Response• ลดค่าไฟฟ้า Demand Charge ได้10–20%• ลดการใช้พลังงานในช่วง Peak → ทำให้ค่าไฟเฉลี่ยต่อหน่วยลดลง• เพิ่มเสถียรภาพพลังงานในฟาร์ม → ลดความเสี่ยงไฟตกหรือไฟดับในช่วงโหลดสูง• สนับสนุน Green Farm → ใช้พลังงานหมุนเวียนให้คุ้มค่ามากขึ้น 5. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: AI ควบคุมการให้น้ำและระบบพัดลมเลื่อนไปช่วง Off-peak → ลดค่าไฟรวมได้15%• ฟาร์มไก่เนื้อ: ใช้ Demand Response + Solar PV → ลดภาระ Peak Load ลงกว่า 25%• ฟาร์มโคนม: เลื่อนการทำความเย็นถังน้ำนมไปช่วงกลางคืน → ลดค่า Demand Charge ได้12%o Demand Response โดย AI ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ “ฉลาด” ในการใช้พลังงาน → ลดค่าไฟ 10–20%, ลดภาระ Peak Load ใช้พลังงานหมุนเวียนได้เต็มที่ และเพิ่มเสถียรภาพระบบไฟฟ้า1.4) Predictive Energy Saving (การประหยัดพลังงานเชิงคาดการณ์)Predictive Energy Saving คือการใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลจาก IoT Sensor, Smart Meter และระบบ EMS เพื่อ คาดการณ์ความผิดปกติหรือแนวโน้มการใช้พลังงานในอนาคต จากนั้นสั่งการเชิงรุก (Proactive Control) เพื่อป้องกันการสูญเสียพลังงานก่อนที่จะเกิดขึ้นจริง 1. หลักการทำงาน• Data Collection → รวบรวมข้อมูลจากอุปกรณ์ เช่น พัดลม ปั๊มน้ำ มอเตอร์ และระบบทำความเย็น• Pattern Recognition → AI วิเคราะห์รูปแบบการใช้พลังงานปกติ (Baseline) ของแต่ละอุปกรณ์• Anomaly Detection → ตรวจจับพฤติกรรมที่ผิดปกติ เช่น มอเตอร์กินไฟสูงขึ้น 10% ต่อสัปดาห์• Predictive Action → แจ้งเตือนผู้จัดการฟาร์มหรือสั่งการให้ปรับ/หยุดใช้อุปกรณ์เพื่อลดการสูญเสียพลังงาน 2. การประยุกต์ใช้ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์• ระบบระบายอากาศ → AI คาดการณ์ว่าพัดลมบางชุดกำลังจะสิ้นเปลืองไฟผิดปกติ → แจ้งเปลี่ยนสายพาน/ทำความสะอาดใบพัดก่อนจะเสียจริง


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 54Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ระบบทำความเย็น (Cooling System) → AI ตรวจจับการใช้ไฟที่สูงขึ้นจากคอมเพรสเซอร์ → ชี้ว่ามีการอุดตันของฟิลเตอร์หรือท่อน้ำยา → ซ่อมก่อนที่ค่าไฟจะสูงเกินจำเป็น• ระบบปั๊มน้ำ → AI ทำนายความผิดปกติจากแรงดันที่ลดลง → บ่งชี้ว่ามีการรั่วซึม → ซ่อมก่อนปั๊มต้องทำงานหนักเกิน• ระบบไฟฟ้า → วิเคราะห์โหลดรวม → แนะนำช่วงเวลาที่ควรย้ายการใช้งานเพื่อประหยัดค่าไฟ 3. ประโยชน์ของ Predictive Energy Saving• ประหยัดพลังงาน 10–20% → โดยการป้องกันการสูญเสียไฟฟ้าก่อนเกิดขึ้น• ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุง → ซ่อมก่อนที่อุปกรณ์จะเสียหายใหญ่• ลด Downtime ของฟาร์ม → ระบบไม่หยุดชะงักจากอุปกรณ์พัง• เพิ่มอายุการใช้งานอุปกรณ์→ เพราะได้รับการบำรุงรักษาอย่างเหมาะสม 4. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: AI ตรวจจับพัดลมกินไฟสูงกว่าปกติ → แนะนำให้ทำความสะอาดใบพัด → ประหยัดไฟ12%• ฟาร์มไก่เนื้อ: AI พยากรณ์ว่าคอมเพรสเซอร์จะใช้ไฟเกิน 20% ในอีก 2 เดือน → ซ่อมเชิงป้องกันทันที→ ลดค่าไฟปีละกว่า 200,000 บาท• ฟาร์มโคนม: AI ตรวจพบแรงดันน้ำตกลงผิดปกติในระบบให้น้ำ → ซ่อมท่อรั่วทันที→ ลดพลังงานปั๊มน้ำลง 15%o Predictive Energy Saving โดย AI ช่วยให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ “รู้ก่อนและแก้ไขก่อน” → ลดการสูญเสียพลังงาน 10–20% ลดค่าไฟและค่าซ่อมบำรุง ยืดอายุอุปกรณ์ และทำให้ฟาร์มทำงานได้ต่อเนื่องโดยไม่สะดุด1.5) ตัวอย่างการใช้งานจริง (Case Studies) ของ AI ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์การนำ AI (Artificial Intelligence) มาใช้ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์จริง แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการ ประหยัดพลังงาน – ลดต้นทุน – เพิ่มคุณภาพผลผลิต – และเสริมความยั่งยืน ได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีตัวอย่างดังนี้ 1. ฟาร์มไก่เนื้อ (Broiler Farm)• การประยุกต์ใช้: AI ควบคุม อุณหภูมิ + แสงสว่าง ในโรงเรือน ร่วมกับข้อมูลจาก IoT Sensor• ผลลัพธ์:o ลดการใช้พลังงานไฟฟ้าสำหรับระบบระบายอากาศและไฟส่องสว่างได้20%o อัตราการเจริญเติบโต (FCR – Feed Conversion Ratio) ดีขึ้น 8%o อัตราการรอดชีวิตเพิ่มขึ้น 5%


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 55Energy Conservation Technology Co.,ltd. 2. ฟาร์มสุกร (Pig Farm)• การประยุกต์ใช้: AI วิเคราะห์เสียงร้องสุกร เพื่อตรวจสอบความเครียดจากอุณหภูมิและคุณภาพอากาศ• ผลลัพธ์:o EMS ปรับรอบพัดลมและการระบายอากาศอัตโนมัติ → ลดค่าไฟฟ้า 15%o ลดอัตราการตายลง 6%o ลดค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลสัตว์ 3. ฟาร์มโคนม (Dairy Farm)• การประยุกต์ใช้: AI วิเคราะห์พฤติกรรมการ เคี้ยวเอื้องและการเคลื่อนไหวของโค ด้วย Sensor + Smart Tag• ผลลัพธ์:o ตรวจพบโคที่มีปัญหาสุขภาพก่อนเกิดอาการรุนแรง → ลดค่าใช้จ่ายการรักษาo ผลผลิตน้ำนมเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 10%o ระบบทำความเย็นน้ำนมถูกควบคุมตามพลังงานหมุนเวียน (Solar + Biogas) → ลดค่าไฟ20% 4. ฟาร์มผสมผสาน (Mixed Farm: สุกร + ไก่ + โคนม)• การประยุกต์ใช้: AI ควบคุมการใช้พลังงานแบบ Hybrid System (Solar PV + Biogas + Battery)• ผลลัพธ์:o ลดการพึ่งพาไฟฟ้าจากการไฟฟ้าได้กว่า 40%o ลด Carbon Footprint ของฟาร์มลงเกือบ 35%o ต้นทุนพลังงานรวมลดลงเกือบ 1.5 ล้านบาท/ปี 5. ฟาร์มสัตว์ปีกขนาดใหญ่ (Layer Farm – ไก่ไข่)• การประยุกต์ใช้: AI วิเคราะห์การใช้ไฟฟ้าของระบบให้อาหาร + ระบบไฟส่องสว่าง• ผลลัพธ์:o ประหยัดไฟฟ้า 18%o อัตราการออกไข่เพิ่มขึ้น 12% เนื่องจากการจัดการแสงและอาหารที่แม่นยำo ลดแรงงานคนลงกว่า 25%o ตัวอย่างเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า AI ไม่เพียงช่วยประหยัดพลังงาน (15–30%) แต่ยัง เพิ่มผลผลิต ลดความสูญเสีย ลดต้นทุนการรักษาพยาบาลสัตว์ และทำให้ฟาร์มเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 56Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตารางสรุป Case Studies ของ AI ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ประเภทฟาร์ม การประยุกต์ใช้ AI ผลลัพธ์ ผลลัพธ์เชิงตัวเลขฟาร์มไก่เนื้อ(Broiler Farm)AI ควบคุม อุณหภูมิ + แสงสว่าง ร่วมกับ IoT Sensorลดไฟฟ้าระบายอากาศ/ไฟส่องสว่าง สุขภาพสัตว์ดีขึ้นลดพลังงาน 20%FCR ดีขึ้น 8%อัตรารอดเพิ่ม 5%ฟาร์มสุกร(Pig Farm)AI วิเคราะห์เสียงร้องสุกร→ ตรวจความเครียดควบคุมพัดลมอัตโนมัติลดค่าไฟ ลดการตาย ลดค่าเวชภัณฑ์ลดไฟฟ้า 15%ลดการตาย 6%ฟาร์มโคนม(Dairy Farm)AI วิเคราะห์พฤติกรรมเคี้ยวเอื้อง + การเคลื่อนไหวด้วย Smart Tagตรวจสุขภาพเร็วขึ้น เพิ่มน้ำนม ควบคุมระบบทำความเย็นด้วยพลังงานหมุนเวียนน้ำนมเพิ่ม 10%ลดค่าไฟ 20%ฟาร์มผสมผสาน (Mixed Farm: สุกร+ไก่+โคนม)AI ควบคุม Hybrid Energy System (Solar + Biogas + Battery)ลดพึ่งพา Grid ลด Carbon Footprint ประหยัดค่าไฟลดไฟฟ้า Grid 40%ลด Carbon Footprint 35%ลดต้นทุน ~1.5 ล้านบาท/ปีฟาร์มไก่ไข่(Layer Farm)AI วิเคราะห์โหลดไฟฟ้าระบบให้อาหาร + แสงสว่างประหยัดไฟ เพิ่มอัตราการออกไข่ลดแรงงานลดไฟฟ้า 18%อัตราออกไข่เพิ่ม 12%ลดแรงงาน 25%สรุป: จากตารางนี้จะเห็นว่า AI ช่วยให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ประหยัดพลังงาน 15–30% และยัง เพิ่มผลผลิต 8–12% พร้อมทั้งลดการสูญเสียและต้นทุนการจัดการ2) AI กับการควบคุมสภาพแวดล้อม (Environment Control)ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม (อุณหภูมิ ความชื้น การระบายอากาศ และแสงสว่าง) มีผลโดยตรงต่อ สุขภาพสัตว์ การเจริญเติบโต และประสิทธิภาพการผลิต การใช้AI (Artificial Intelligence)เข้ามาช่วยควบคุมสภาพแวดล้อมจึงทำให้ระบบต่าง ๆ ทำงาน อัตโนมัติ แม่นยำ และประหยัดพลังงาน 2.1) การควบคุมการระบายอากาศ (Smart Ventilation) 2.2) การควบคุมความเย็นและความร้อน (Cooling & Heating) 2.3) การควบคุมแสงสว่าง (Smart Lighting) 2.4) การพยากรณ์สภาพอากาศ (Weather Forecast Integration) 2.5) การทำงานแบบบูรณาการ (Holistic Environment Control)


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 57Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายละเอียด ดังนี้2.1) การควบคุมการระบายอากาศ (Smart Ventilation)การระบายอากาศในโรงเรือนเลี้ยงสัตว์มีความสำคัญต่อทั้ง สุขภาพสัตว์และ การใช้พลังงาน เพราะระบบพัดลมและอุปกรณ์ระบายอากาศมักเป็นหนึ่งใน ผู้บริโภคพลังงานไฟฟ้าหลักของฟาร์ม (30–40% ของโหลดรวม) การนำ AI (Artificial Intelligence) มาช่วยควบคุมจึงสามารถทำให้ระบบระบายอากาศ ทำงานพอดี–เหมาะสม–ประหยัดพลังงาน1. หลักการทำงาน• IoT Sensors → ตรวจวัดอุณหภูมิ ความชื้น ความเข้มข้นก๊าซ (NH₃, CO₂) และการไหลของอากาศ• AI Algorithm → วิเคราะห์ข้อมูลแบบเรียลไทม์ และคาดการณ์ความต้องการลม• Control System → ปรับการทำงานของพัดลม/ช่องลมอัตโนมัติ เช่นo เพิ่มรอบพัดลมเมื่ออุณหภูมิสูงo ลดรอบ/ปิดบางชุดเมื่ออากาศเย็นหรือลมเพียงพอo เปิดเฉพาะโซนที่มีสัตว์หนาแน่น2. ฟังก์ชันการควบคุมอัจฉริยะ• Variable Speed Drive (VSD) + AI → ปรับความเร็วรอบมอเตอร์ตามสภาพจริง ไม่ใช่แค่เปิด/ปิด• Zoning Control → เปิดพัดลมเฉพาะโซนโรงเรือนที่ต้องการ ไม่เปิดทั้งระบบ• Demand-based Ventilation → ระบบทำงานเฉพาะเมื่อค่า NH₃ หรือ CO₂ เกินมาตรฐาน• Predictive Ventilation → AI ใช้ข้อมูลพยากรณ์อากาศ → เตรียมระบายอากาศล่วงหน้าก่อนอุณหภูมิพุ่ง3. ประโยชน์ต่อการประหยัดพลังงาน• ลดการใช้ไฟฟ้าพัดลมได้15–25%• ลดความสิ้นเปลืองจากการเปิดพัดลมเกินจำเป็น• ลดอุณหภูมิและก๊าซพิษในโรงเรือนได้คงที่ → ลดความเครียดของสัตว์• เพิ่มอายุการใช้งานของพัดลมและมอเตอร์4. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มไก่เนื้อ: ใช้ AI + VSD ควบคุมพัดลม → ลดไฟฟ้า 20% และอัตราการรอดชีวิตเพิ่มขึ้น 7%• ฟาร์มสุกร: ใช้ AI ตรวจค่า NH₃ และ CO₂ → ระบบเร่งระบายอากาศเฉพาะเมื่อจำเป็น → ลดไฟฟ้า 12% และลดโรคระบบหายใจ• ฟาร์มโคนม: AI วิเคราะห์อุณหภูมิร่วมกับพยากรณ์อากาศ → ควบคุมพัดลมเชิงรุก → ลดไฟฟ้ารวม 18% และเพิ่มผลผลิตน้ำนม 10%


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 58Energy Conservation Technology Co.,ltd.o Smart Ventilation ด้วย AI ทำให้การระบายอากาศในโรงเรือน ประหยัดไฟ 15–25% ลดความเครียดของสัตว์ลดความเสี่ยงโรค และช่วยเพิ่มคุณภาพผลผลิต → เป็นก้าวสำคัญของ Smart & Green Farm2.2) การควบคุมความเย็นและความร้อน (Cooling & Heating)การรักษาอุณหภูมิที่เหมาะสมในโรงเรือนเลี้ยงสัตว์ถือเป็นปัจจัยสำคัญต่อสุขภาพและการเจริญเติบโตของสัตว์ แต่ระบบทำความเย็นและทำความร้อนก็มักเป็น “ตัวใช้พลังงานหลัก” ของฟาร์ม (คิดเป็น 20–40% ของพลังงานรวม) ดังนั้นการใช้AI (Artificial Intelligence) เข้ามาควบคุมจึงช่วยให้ระบบเหล่านี้ทำงานได้อัตโนมัติ – แม่นยำ – และประหยัดพลังงาน1. หลักการทำงาน• IoT Sensors → ตรวจวัดอุณหภูมิความชื้น อัตราการไหลของอากาศ และจำนวนสัตว์ในโรงเรือน• AI Algorithms → วิเคราะห์ข้อมูล + พยากรณ์สภาพอากาศล่วงหน้า• Control System → สั่งการระบบ Cooling (พ่นหมอก Evaporative Cooling, Air Cooling) และ Heating (Gas Heater, Electric Heater, Biomass Heater) ให้ทำงานตามความจำเป็นจริง2. ฟังก์ชันอัจฉริยะของ AI• Demand-based Cooling/Heating→ เปิดระบบเฉพาะเมื่ออุณหภูมิหรือความชื้นถึงจุดวิกฤติ• Variable Control→ AI ปรับระดับการทำงาน (เช่น ปรับอัตราการพ่นน้ำ ลดรอบปั๊ม เพิ่มหรือลดกำลัง Heater) แทนการเปิด/ปิดแบบตายตัว• Predictive Cooling/Heating→ ใช้ข้อมูลพยากรณ์อากาศ → หากพรุ่งนี้อากาศเย็นลงมาก ระบบจะลดการทำความเย็นล่วงหน้า• Integration with Renewable Energy→ หากมีพลังงาน Solar PV หรือ Biogas เหลือ → AI จะเลือกใช้กับ Cooling/Heating ก่อน3. ประโยชน์ต่อการประหยัดพลังงาน• ลดการใช้ไฟฟ้าของระบบ Cooling & Heating ลง 15–25%• ลดค่าใช้จ่ายเชื้อเพลิงก๊าซ/ไบโอแมส 10–20%• รักษาอุณหภูมิใน Comfort Zone ของสัตว์ → ลดความเครียด เพิ่มอัตราการเติบโต• ยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์ เนื่องจากไม่ได้ทำงานหนักตลอดเวลา4. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มไก่เนื้อ: AI ควบคุมระบบพ่นหมอก + Evaporative Cooling → ลดค่าไฟฟ้า 18% และเพิ่มอัตราการรอดชีวิต 6%• ฟาร์มสุกร: AI ใช้ข้อมูลพยากรณ์อากาศควบคุม Heater → ลดการใช้แก๊สหุงต้มลง 15%• ฟาร์มโคนม: AI ควบคุม Cooling Tank ร่วมกับพลังงาน Solar → ลดค่าไฟฟ้าในระบบทำความเย็นนม 20% และทำให้คุณภาพนมดีขึ้น


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 59Energy Conservation Technology Co.,ltd.o AI ช่วยควบคุมระบบทำความเย็นและความร้อน ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ใช้พลังงานตรงตามความจำเป็น → ประหยัดพลังงาน 15–25% ลดต้นทุนเชื้อเพลิง ลดความเครียดสัตว์ และเพิ่มผลผลิต2.3) การควบคุมแสงสว่าง (Smart Lighting)ระบบไฟส่องสว่างในโรงเรือนเลี้ยงสัตว์มีความสำคัญต่อ พฤติกรรมสัตว์(เช่น การกินอาหาร การนอน และการผสมพันธุ์) รวมถึง ผลผลิต (เช่น อัตราการออกไข่ของไก่ หรือปริมาณน้ำนมของโคนม) อย่างไรก็ตาม หากควบคุมไม่เหมาะสมอาจสิ้นเปลืองพลังงานไฟฟ้าได้มาก การใช้AI (Artificial Intelligence) มาช่วยควบคุมจึงทำให้ระบบแสงสว่างมีความ แม่นยำ – ยืดหยุ่น – และประหยัดพลังงาน1. หลักการทำงาน• IoT Light Sensors → ตรวจวัดระดับแสงธรรมชาติในโรงเรือน• AI Algorithm → ประเมินว่าต้องเสริมแสงมากน้อยแค่ไหนตาม พฤติกรรมสัตว์ + มาตรฐานการเลี้ยง• Control System → สั่งการไฟ LED ให้หรี่ (Dimming) หรือเปิด–ปิดอัตโนมัติ2. ฟังก์ชันอัจฉริยะ• Adaptive Lighting → AI ปรับระดับความสว่างตามกิจกรรมสัตว์ เช่น เพิ่มแสงตอนสัตว์กินอาหาร ลดแสงตอนพัก• Scheduling → ตั้งโปรแกรมแสงสว่างให้เหมาะกับอายุ/วงจรการเลี้ยง เช่น ไก่ไข่ต้องการแสงเฉลี่ย 14–16 ชั่วโมงต่อวัน• Daylight Harvesting → ใช้แสงธรรมชาติให้เต็มที่ → หากมีแสงพอ AI จะลดไฟฟ้าลง• Zoning Control → เปิดไฟเฉพาะโซนที่มีสัตว์อยู่ → ลดไฟฟ้าสูญเปล่า3. ประโยชน์ต่อการประหยัดพลังงาน• ลดการใช้ไฟฟ้าส่องสว่างลง 20–30%• ลดค่าไฟฟ้ารวมของฟาร์มได้เฉลี่ย 8–12%• เพิ่มอายุการใช้งานของหลอดไฟ LED• ปรับสภาพการเลี้ยงให้เหมาะสม → ส่งผลต่อการเพิ่มผลผลิต4. ผลต่อคุณภาพผลผลิต• ฟาร์มไก่ไข่→ AI จัดแสงสว่างเหมาะสม → อัตราการออกไข่เพิ่มขึ้น 10–12%• ฟาร์มไก่เนื้อ → การใช้แสงตามช่วงเวลา → ทำให้สัตว์เคลื่อนไหวและกินอาหารสมดุล → FCR ดีขึ้น 5–8%• ฟาร์มโคนม → แสงที่เหมาะสมช่วยกระตุ้นการกินอาหาร → ปริมาณน้ำนมเพิ่มขึ้น 5–10%5. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มไก่ไข่: ใช้AI + Light Sensor → หรี่ไฟอัตโนมัติเมื่อมีแสงธรรมชาติ → ลดไฟฟ้า 25%• ฟาร์มไก่เนื้อ: AI ตั้ง Light Schedule ตามอายุไก่ → ลดความเครียด → ประหยัดไฟ 18% และเพิ่มอัตราการรอดชีวิต 6%• ฟาร์มโคนม: ใช้Adaptive Lighting → เพิ่มเวลาให้แสงอย่างเหมาะสม → น้ำนมเพิ่มขึ้น 8%


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 60Energy Conservation Technology Co.,ltd.o Smart Lighting ด้วย AI ทำให้ระบบแสงสว่างในโรงเรือนทำงานตรงตามความต้องการสัตว์และสภาพแสงธรรมชาติ → ประหยัดไฟฟ้า 20–30% เพิ่มผลผลิต (ไข่/น้ำนม/อัตราการรอด) และลดความเครียดของสัตว์2.5) การพยากรณ์สภาพอากาศ (Weather Forecast Integration)การพยากรณ์สภาพอากาศ เป็นการนำข้อมูลจาก AI + IoT + ระบบพยากรณ์อากาศภายนอก (Weather API/Climate Data) มาผนวกเข้ากับการควบคุมระบบต่าง ๆ ภายในฟาร์ม เช่น การระบายอากาศ การทำความเย็น/ความร้อน และระบบพลังงานหมุนเวียน ทำให้ฟาร์มสามารถ วางแผนการใช้พลังงานเชิงรุก (Proactive Control) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ1. หลักการทำงาน• Weather Data Input → รับข้อมูลพยากรณ์อากาศ (อุณหภูมิความชื้น ฝน ลม แสงแดด)• AI Analysis → วิเคราะห์ว่าปัจจัยเหล่านี้จะส่งผลต่อโรงเรือนและสัตว์อย่างไร• Smart Control → สั่งการระบบอัตโนมัติ เช่น ปรับพัดลม ลด/เพิ่มรอบ Cooling และสลับการใช้พลังงานหมุนเวียน2. ตัวอย่างการประยุกต์ใช้• ก่อนอากาศร้อนจัด → AI เตรียมเปิด Evaporative Cooling ล่วงหน้า → ทำให้โรงเรือนไม่ร้อนเกินจนสัตว์เครียด• ก่อนฝนตก/ความชื้นสูง → ลดการใช้ระบบพ่นหมอก → ประหยัดไฟและน้ำ• คาดการณ์แดดแรง → EMS เลือกใช้ Solar PV สำหรับโหลดสูงสุดในช่วงกลางวัน• ก่อนอากาศเย็นจัด → AI เตรียม Heater หรือปิดช่องลมบางส่วน → รักษาอุณหภูมิสัตว์3. ประโยชน์ต่อการประหยัดพลังงาน• ลดการทำงานเกินจำเป็นของระบบ Cooling/Heating → ประหยัดไฟฟ้า 10–20%• ใช้พลังงานหมุนเวียน (Solar, Biogas) ให้ตรงกับช่วงที่มีศักยภาพการผลิตสูงสุด• ลดการสูญเสียน้ำจากระบบพ่นหมอกในวันที่ความชื้นสูง• ป้องกันภาวะ Extreme Weather ที่อาจทำให้สัตว์ตายหรือต้องใช้พลังงานสูงเกิน4. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: ใช้ AI + Weather Forecast → ลดการใช้ระบบ Cooling ในวันที่ฝนตก/ความชื้นสูง → ลดพลังงาน 12%• ฟาร์มไก่เนื้อ: AI เตรียมระบบระบายอากาศล่วงหน้าก่อนอากาศร้อนจัด → ลดอัตราการตายลง 8%• ฟาร์มโคนม: AI ใช้การพยากรณ์แดดแรง → ปรับการใช้Solar PV + Battery → ลดค่าไฟรวม15%


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 61Energy Conservation Technology Co.,ltd.5. ความเชื่อมโยงกับระบบอื่น• เชื่อมกับ EMS (Energy Management System) → วางแผนการใช้โหลดใหญ่ตามพยากรณ์• เชื่อมกับ Predictive Maintenance → หากคาดว่าจะมีอุณหภูมิสูง อาจเตรียมตรวจสอบพัดลม/ปั๊มน้ำก่อนการใช้งานหนัก• เชื่อมกับ Animal Welfare → ปรับสภาพแวดล้อมตามสภาพอากาศล่วงหน้า → ลดความเครียดสัตว์o Weather Forecast Integration ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ใช้พลังงานแบบ “รู้ล่วงหน้า” → ปรับระบบCooling, Heating, Ventilation และพลังงานหมุนเวียนตามสภาพอากาศที่จะเกิดขึ้น → ประหยัดไฟฟ้า 10–20%, ลดความเครียดสัตว์ และเพิ่มความต่อเนื่องในการผลิต2.6) การทำงานแบบบูรณาการ (Holistic Environment Control)Holistic Environment Control คือการที่ AI ทำหน้าที่ควบคุมสภาพแวดล้อมในฟาร์มเลี้ยงสัตว์แบบครบวงจร โดยไม่แยกการควบคุมเป็นระบบย่อย (พัดลม, Cooling, Heating, Lighting) แต่เชื่อมโยงข้อมูลจากทุกมิติ (อุณหภูมิความชื้น ก๊าซ แสง พฤติกรรมสัตว์) เพื่อหาสมดุลที่ดีที่สุดในการ รักษาสุขภาพสัตว์ + ประหยัดพลังงาน1. หลักการทำงาน• Data Integration → รวบรวมข้อมูลจาก IoT Sensor (Temp, Humidity, Gas, Light, Motion)• AI Processing → วิเคราะห์ข้อมูลร่วมกัน ไม่ใช่แยกเป็นระบบเดี่ยว• Smart Decision → กำหนดการควบคุมแบบบูรณาการ เช่นo ลดรอบพัดลม + ปรับไฟส่องสว่างลง เมื่อสัตว์พัก → ประหยัดพลังงานo เพิ่มการระบายอากาศ + Cooling เมื่อค่า NH₃ และอุณหภูมิสูง → ลดความเครียดของสัตว์o เปิด Heater ร่วมกับไฟส่องสว่างเพิ่มอุณหภูมิอย่างสมดุลในช่วงกลางคืน2. จุดเด่นของการควบคุมแบบบูรณาการ• ระบบไม่ทำงานขัดแย้งกัน → เช่น ไม่เปิด Cooling พร้อม Heater• สมดุลระหว่างพลังงานกับสุขภาพสัตว์→ เลือกทางออกที่ใช้พลังงานน้อยที่สุดแต่ยังคง Comfort Zone ของสัตว์• Dynamic Adjustment → ระบบปรับตัวอัตโนมัติตามฤดูกาลและจำนวนสัตว์3. ประโยชน์ต่อฟาร์ม• ประหยัดพลังงานรวม 20–30% เมื่อเทียบกับการควบคุมระบบแบบแยกส่วน• ลดความซับซ้อนของการจัดการ → ผู้จัดการฟาร์มเห็นข้อมูลรวมผ่าน Dashboard เดียว• เพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงสัตว์→ สัตว์ไม่เครียด อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อเนื่อง• สนับสนุนมาตรฐานสากล เช่น ISO 50001 (Energy Management) และ Animal Welfare


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 62Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มไก่เนื้อ: AI เชื่อม Ventilation + Cooling + Lighting → ประหยัดไฟฟ้ารวม 22% และเพิ่ม FCR 7%• ฟาร์มสุกร: ระบบบูรณาการควบคุม Temp + NH₃ + Ventilation → ลดอัตราป่วยระบบทางเดินหายใจลง 10% และลดค่าไฟ 18%• ฟาร์มโคนม: AI จัดสมดุล Cooling + Lighting + Energy Storage → ลดค่าไฟฟ้า 25% และน้ำนมเพิ่มขึ้น 12%5. ความเชื่อมโยงกับระบบอื่น• เชื่อมกับ Energy Optimization → เลือกใช้พลังงานที่เหมาะสมที่สุด (Solar, Biogas, Grid)• เชื่อมกับ Predictive Maintenance → ซ่อมอุปกรณ์ก่อนเสียเมื่อมีแนวโน้มกินไฟสูง• เชื่อมกับ Animal Monitoring → ปรับสภาพแวดล้อมตามพฤติกรรมสัตว์จริงo Holistic Environment Control คือการทำให้ทุกระบบในโรงเรือนทำงานสอดประสานกันอย่างชาญฉลาด → ประหยัดพลังงาน 20–30% ลดความผิดพลาด เพิ่มคุณภาพชีวิตสัตว์ และสร้างฟาร์มที่มีมาตรฐานระดับสากลo ตารางสรุปการควบคุมสภาพแวดล้อมด้วย AI ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ระบบที่ควบคุม วิธีการทำงานของ AI ประโยชน์หลัก ผลลัพธ์เชิงตัวเลข1. การระบายอากาศ (Smart Ventilation)วิเคราะห์ Temp, Humidity, NH₃/CO₂ → ปรับรอบพัดลมอัตโนมัติเปิดเฉพาะโซนที่จำเป็นประหยัดไฟฟ้าพัดลม ลดก๊าซพิษ ลดความเครียดสัตว์ลดไฟฟ้า15–25%อัตรารอดเพิ่ม 5–7%2. การทำความเย็นและความร้อน (Cooling & Heating)AI วิเคราะห์อุณหภูมิ + พยากรณ์อากาศ → ควบคุม Evaporative Cooling และ Heater แบบปรับระดับลดค่าไฟ + ค่าเชื้อเพลิง รักษา Comfort Zone ของสัตว์ประหยัดพลังงาน15–25%ลดความเครียดสัตว์ 10%3. การควบคุมแสงสว่าง (Smart Lighting)Sensor ตรวจแสงธรรมชาติ + AI กำหนดความสว่าง/ตั้งเวลา + Dimmingประหยัดไฟฟ้า เพิ่มผลผลิต (ไข่/น้ำนม)ลดไฟฟ้า 20–30%อัตราออกไข่เพิ่ม10–12%4. การพยากรณ์สภาพอากาศ (Weather Forecast Integration)เชื่อม Weather API + AI → เตรียม Cooling/Heating ล่วงหน้า ใช้พลังงานหมุนเวียนตามสภาพอากาศใช้พลังงานตรงตามความจำเป็น ลดการสูญเสียน้ำ/ไฟฟ้าลดพลังงาน 10–20%ลดอัตราตาย/ป่วย5–8%


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 63Energy Conservation Technology Co.,ltd.ระบบที่ควบคุม วิธีการทำงานของ AI ประโยชน์หลัก ผลลัพธ์เชิงตัวเลข5. การควบคุมแบบบูรณาการ (Holistic Control)รวมการควบคุม Ventilation + Cooling/Heating + Lighting + Gas Monitoring → AI หาสมดุลที่เหมาะสมลดการทำงานซ้ำซ้อน ประหยัดพลังงานสูงสุดคุณภาพสัตว์ดีขึ้นลดพลังงานรวม20–30%ผลผลิตเพิ่ม8–12%o การใช้AI ควบคุมสภาพแวดล้อม ครอบคลุมทั้งการระบายอากาศ ความเย็น–ความร้อน แสงสว่าง และการใช้ข้อมูลพยากรณ์อากาศ → ฟาร์มสามารถ ประหยัดพลังงานรวม 20–30% และเพิ่ม ผลผลิต 8–12% พร้อมทั้งยกระดับมาตรฐานสวัสดิภาพสัตว์3) AI กับการเลี้ยงสัตว์ (Precision Livestock Farming)Precision Livestock Farming (PLF) คือการประยุกต์ใช้AI + IoT + Big Data เพื่อติดตาม วิเคราะห์ และจัดการสัตว์เลี้ยงแบบรายตัวหรือรายกลุ่ม ทำให้สามารถดูแลสุขภาพ ควบคุมอาหาร และสภาพความเป็นอยู่ของสัตว์ได้อย่างแม่นยำ → ส่งผลให้ฟาร์ม ประหยัดพลังงาน – ลดต้นทุน – เพิ่มผลผลิต1. การติดตามพฤติกรรมสัตว์ (Animal Behavior Monitoring)• ใช้AI วิเคราะห์ข้อมูลจาก Sensor และกล้อง (CCTV + Image Processing)• ตรวจสอบพฤติกรรมการกิน การเดิน การนอน หรือพฤติกรรมผิดปกติ (เช่น เครียด ก้าวร้าว)• ประโยชน์:o รู้ทันทีเมื่อสัตว์ป่วยหรือน้ำหนักลดo ลดพลังงานที่ใช้ไปกับการให้อาหาร/น้ำเกินจำเป็น2. การตรวจสุขภาพสัตว์ (Animal Health Monitoring)• ใช้AI วิเคราะห์เสียง (เช่น สุกร/ไก่มีเสียงผิดปกติจากโรคระบบหายใจ)• ใช้AI วิเคราะห์ภาพ → ตรวจการเดินผิดปกติหรือร่องรอยโรค• ใช้Smart Tag + Accelerometer → ตรวจจับอุณหภูมิร่างกายและการเคลื่อนไหวของสัตว์• ประโยชน์: ตรวจพบโรคเร็วขึ้น ลดการแพร่กระจาย และลดพลังงานในการรักษาพยาบาล3. การจัดการอาหารและน้ำ (Smart Feeding & Watering)• AI วิเคราะห์พฤติกรรมการกิน + น้ำหนักตัว + อายุสัตว์→ คำนวณปริมาณอาหารและน้ำที่เหมาะสม• ปรับปริมาณการจ่ายอัตโนมัติเพื่อไม่ให้เกินความต้องการ• ประโยชน์:o ลดพลังงานในระบบให้อาหาร/ปั๊มน้ำ 10–15%o ลดการสูญเสียอาหารและน้ำ


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 64Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. การคัดเลือกและปรับปรุงพันธุ์ (Breeding & Selection)• AI วิเคราะห์ข้อมูล DNA, สุขภาพ ผลผลิต → เลือกสัตว์ที่มีศักยภาพสูงสำหรับการปรับปรุงพันธุ์• ประโยชน์: เพิ่มผลผลิตระยะยาว ลดพลังงานและต้นทุนการเลี้ยง5. การประเมินผลผลิต (Productivity Analysis)• AI เชื่อมโยงข้อมูลด้านพฤติกรรม + สุขภาพ + สภาพแวดล้อม → คาดการณ์ผลผลิต เช่น ปริมาณน้ำนม อัตราออกไข่ การเจริญเติบโต• ประโยชน์:o วางแผนทรัพยากรและพลังงานได้แม่นยำo ใช้เป็นข้อมูลตัดสินใจด้านเศรษฐกิจo ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: ใช้ AI วิเคราะห์เสียงร้องสุกร → ตรวจพบความเครียดจากความร้อน → EMS ปรับพัดลมอัตโนมัติ → ลดไฟฟ้า 12% และอัตราการตายลง 6%• ฟาร์มโคนม: AI วิเคราะห์พฤติกรรมเคี้ยวเอื้อง → ตรวจสุขภาพโคได้เร็วขึ้น → ผลผลิตน้ำนมเพิ่มขึ้น 10% และลดการใช้ไฟใน Cooling System 15%• ฟาร์มไก่ไข่: AI วิเคราะห์แสง + พฤติกรรม → จัดการแสงสว่างเหมาะสม → อัตราออกไข่เพิ่ม12% และประหยัดไฟ 20%o AI ใน Precision Livestock Farming ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์สามารถดูแลสัตว์แบบ “รายตัว” ได้แม่นยำ → ส่งผลให้ประหยัดพลังงาน 10–20% ลดการสูญเสียอาหาร/น้ำ เพิ่มผลผลิต และยกระดับสวัสดิภาพสัตว์4) AI กับการบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์ (Predictive Maintenance)การบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์ (Predictive Maintenance: PdM) คือการใช้AI + IoT Sensors เพื่อตรวจสอบสภาพการทำงานของอุปกรณ์ (พัดลม ปั๊มน้ำ มอเตอร์ระบบทำความเย็น ฯลฯ) แบบเรียลไทม์ →วิเคราะห์แนวโน้มการเสื่อมสภาพ และทำนายว่าอุปกรณ์จะมีปัญหาเมื่อใด ทำให้สามารถ ซ่อมก่อนเสียจริงลดการสูญเสียพลังงานและค่าใช้จ่าย 4.1) ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์ 4.2) บทบาทของ AI 4.3) ประโยชน์ต่อฟาร์มเลี้ยงสัตว์ 4.4) ตัวอย่างการใช้งานจริง


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 65Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายละเอียด ดังนี้4.1) ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์การทำงานของ AI สำหรับ Predictive Maintenance อาศัยข้อมูลจากเซ็นเซอร์และประวัติการใช้งาน เพื่อสร้าง รูปแบบการทำงานปกติ (Normal Pattern) และตรวจหาความผิดปกติที่บ่งชี้ว่าอุปกรณ์อาจกำลังมีปัญหาo ประเภทของข้อมูลหลัก1.ข้อมูลการสั่นสะเทือน (Vibration Data)o จาก Vibration Sensor / Accelerometero ตรวจจับการสั่นที่ผิดปกติ เช่น แบริ่งเสื่อม สายพานหลวม หรือใบพัดไม่สมดุลo ใช้บ่อยกับ พัดลมโรงเรือน ปั๊มน้ำ มอเตอร์2. ข้อมูลอุณหภูมิ (Temperature Data)o จาก Thermal Sensor หรือ Infrared Camerao ตรวจสอบความร้อนสูงผิดปกติ เช่น มอเตอร์โอเวอร์โหลด หรือขดลวดเสื่อมo ใช้กับ มอเตอร์ไฟฟ้า คอมเพรสเซอร์ตู้ไฟฟ้า3. ข้อมูลการใช้พลังงานไฟฟ้า (Energy Consumption Data)o จาก Smart Meter / Energy Sensoro วิเคราะห์โหลดไฟฟ้า (Current, Voltage, Power Factor) → หากกินไฟมากกว่าปกติแสดงว่ามีความผิดปกติo ใช้กับ ระบบระบายอากาศ Cooling System เครื่องรีดนม4. ข้อมูลเสียง (Acoustic Data)o จาก Microphone Sensoro วิเคราะห์เสียงผิดปกติของเครื่องจักร เช่น เสียงหอนของมอเตอร์ หรือเสียงก้องของปั๊มน้ำo ใช้เสริมการวิเคราะห์เมื่อการสั่นสะเทือนยังไม่ชัดเจน5. ข้อมูลความดันและการไหล (Pressure & Flow Data)o ใช้ตรวจสอบการทำงานของปั๊มน้ำหรือระบบลมo หากแรงดันลดลงแต่ปั๊มยังทำงานเต็มกำลัง → อาจมีการรั่วซึมหรือท่ออุดตัน6. ข้อมูลประวัติการซ่อมบำรุง (Maintenance History)o บันทึกวันซ่อม อะไหล่ที่เปลี่ยน ค่าไฟย้อนหลังo AI ใช้ข้อมูลนี้เรียนรู้เพื่อทำนายรอบการซ่อมครั้งถัดไป7. ข้อมูลสภาพแวดล้อม (Environmental Data)o เช่น อุณหภูมิและความชื้นในโรงเรือนo มีผลต่อการทำงานของอุปกรณ์ (พัดลม/Heater ใช้งานหนักขึ้นในฤดูร้อนหรือหนาวจัด)


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 66Energy Conservation Technology Co.,ltd.o การรวมข้อมูล (Data Integration)• AI จะ ผสมผสานข้อมูลทั้งหมด → เพื่อสร้าง Digital Twin ของอุปกรณ์• ทำให้การทำนายมีความแม่นยำกว่าการใช้ข้อมูลเพียงประเภทเดียวo ข้อมูลที่ใช้ใน Predictive Maintenance ได้แก่การสั่นสะเทือน อุณหภูมิการใช้ไฟฟ้า เสียง ความดัน/การไหล ประวัติการซ่อมบำรุง และข้อมูลสภาพแวดล้อม → เมื่อ AI วิเคราะห์ร่วมกัน จะสามารถบอกได้ว่าอุปกรณ์ควรซ่อมเมื่อไร และ จะเสียเมื่อใด4.2) บทบาทของ AIAI เป็นกลไกสำคัญที่ทำให้การบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์ (Predictive Maintenance) มีความแม่นยำและทันเวลา โดย AI จะ รวบรวม – วิเคราะห์ – เรียนรู้ – และคาดการณ์จากข้อมูลที่ได้รับจากเซ็นเซอร์และระบบจัดการพลังงาน1. การตรวจจับความผิดปกติ (Anomaly Detection)• AI เปรียบเทียบข้อมูลปัจจุบันกับ Baseline (รูปแบบการทำงานปกติ)• ตรวจหาค่าที่เบี่ยงเบน เช่น มอเตอร์กินไฟสูงขึ้น อุณหภูมิเกิน สั่นสะเทือนผิดจังหวะ• ผลลัพธ์: แจ้งเตือนทันทีเมื่ออุปกรณ์เริ่มมีสัญญาณผิดปกติ2. การทำนายการเสียหาย (Failure Prediction)• ใช้Machine Learning / Deep Learning Models เช ่น LSTM, Random Forest, Neural Network• ประเมินว่าอุปกรณ์จะมีโอกาสเสียภายในกี่วัน/กี่สัปดาห์• ผลลัพธ์: วางแผนซ่อมล่วงหน้า → ป้องกัน Downtime และการสูญเสียพลังงาน3. การวางแผนซ่อมบำรุงอัตโนมัติ (Maintenance Scheduling)• AI เสนอ ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุด สำหรับการซ่อม โดยไม่กระทบต่อการเลี้ยงสัตว์• เช่น ซ่อมปั๊มน้ำช่วงที่สัตว์ใช้น้ำน้อยที่สุด หรือซ่อมพัดลมในฤดูหนาวที่ไม่ต้องใช้เต็มกำลัง• ผลลัพธ์: ลดต้นทุนและลดเวลาหยุดทำงานของระบบ4. การตรวจจับการสูญเสียพลังงาน (Energy Loss Detection)• AI วิเคราะห์ข้อมูลพลังงานจาก Smart Meter• หากพบว่าอุปกรณ์ใช้ไฟฟ้ามากกว่าค่ามาตรฐาน → แสดงว่าอุปกรณ์เสื่อมสภาพ• ผลลัพธ์: ซ่อม/เปลี่ยนทันที → ลดการสิ้นเปลืองไฟฟ้า5. การสร้าง Digital Twin ของอุปกรณ์• AI จำลองอุปกรณ์เสมือนจริง (Digital Twin) จากข้อมูลจริง• ใช้ทดสอบว่า หากไม่ซ่อมบำรุง → จะเกิดปัญหาเมื่อไร และสิ้นเปลืองพลังงานแค่ไหน• ผลลัพธ์: ผู้จัดการฟาร์มตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ได้แม่นยำขึ้น


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 67Energy Conservation Technology Co.,ltd.6. การเรียนรู้ต่อเนื่อง (Continuous Learning)• AI เรียนรู้จาก ข้อมูลใหม่ + ประวัติการซ่อมบำรุง อย่างต่อเนื่อง• ทำให้การคาดการณ์ยิ่งแม่นยำขึ้นเมื่อเวลาผ่านไปo บทบาทของ AI ใน Predictive Maintenance คือ จับสัญญาณผิดปกติ → คาดการณ์เวลาเสีย →วางแผนซ่อมล่วงหน้า → ลดพลังงานสูญเปล่า และป้องกัน Downtime → ฟาร์มสามารถ ประหยัดพลังงาน 10–20% ลดค่าใช้จ่ายซ่อม 15–30% และยืดอายุอุปกรณ์ 20–40%4.3) ประโยชน์ต่อฟาร์มเลี้ยงสัตว์การนำ AI + Predictive Maintenance (PdM) มาใช้ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ช่วยให้สามารถ จัดการอุปกรณ์และพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีประโยชน์หลักดังนี้1. ประหยัดพลังงาน• ตรวจจับอุปกรณ์ที่กินไฟผิดปกติ เช่น พัดลม ปั๊มน้ำ คอมเพรสเซอร์• ซ่อมหรือเปลี่ยนก่อนที่จะกินไฟเกินจำเป็น• ผลลัพธ์: ลดการสิ้นเปลืองไฟฟ้าได้10–20%2. ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุง• จากเดิมที่ซ่อมเมื่ออุปกรณ์เสีย (Reactive) → เปลี่ยนเป็นซ่อมก่อนเสียจริง (Predictive)• ลดค่าใช้จ่ายจากการซ่อมใหญ่หรือการเปลี่ยนอุปกรณ์ใหม่• ผลลัพธ์: ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงได้15–30%3. ลดการหยุดชะงักของระบบ (Downtime)• หากอุปกรณ์หลัก เช่น ระบบระบายอากาศเสียในหน้าร้อน อาจทำให้สัตว์ตายจำนวนมาก• AI ช่วยทำนายและแจ้งเตือนก่อน → ฟาร์มสามารถซ่อมทันเวลา• ผลลัพธ์: เพิ่มความต่อเนื่องของการผลิต และลดความเสี่ยงสูญเสีย4. ยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์• การซ่อมและบำรุงรักษาตามเวลาที่เหมาะสม ลดการทำงานหนักเกินไป• ผลลัพธ์: อายุการใช้งานของพัดลม มอเตอร์ และปั๊มน้ำยาวขึ้น 20–40%5. เพิ่มความปลอดภัยในฟาร์ม• ลดโอกาสเกิดความร้อนสูงเกินในมอเตอร์ → ป้องกันไฟไหม้• ลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าลัดวงจรและอุบัติเหตุจากเครื่องจักรเสีย6. สนับสนุนการบริหารจัดการพลังงาน (Energy Management)• ข้อมูลจาก PdM เชื่อมกับ EMS (Energy Management System)• ทำให้ผู้จัดการฟาร์มวางแผนใช้พลังงานและซ่อมบำรุงเชิงกลยุทธ์ได้ดีขึ้น


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 68Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตัวอย่างผลลัพธ์จริง• ฟาร์มสุกร: ลดพลังงานพัดลม 12% และลดการตายของสัตว์จากระบบล่ม → ประหยัดปีละหลายแสนบาท• ฟาร์มไก่เนื้อ: ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงเครื่องทำความเย็นลง 25%• ฟาร์มโคนม: ยืดอายุการใช้งานของมอเตอร์รีดนมได้30% และลด Downtime เกือบ 50%o AI Predictive Maintenance ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ปลอดภัยกว่า – ประหยัดกว่า – และยั่งยืนกว่าด้วยการ ลดพลังงานสูญเปล่า 10–20% ลดค่าใช้จ่ายซ่อม 15–30% ยืดอายุอุปกรณ์ 20–40% และลด Downtime ได้เกือบครึ่งหนึ่ง4.4) ตัวอย่างการใช้งานจริง (Case Studies)การนำ AI Predictive Maintenance (PdM) มาใช้ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ มีการประยุกต์ใช้อย่างหลากหลาย ทั้งในระบบไฟฟ้า เครื่องจักร และอุปกรณ์ฟาร์ม โดยผลลัพธ์ชี้ชัดว่าช่วย ลดพลังงาน – ลดต้นทุน – เพิ่มความปลอดภัย1. ฟาร์มสุกร (Pig Farm)• การประยุกต์ใช้: ติดตั้ง Vibration Sensor + AI ที่พัดลมระบายอากาศ• ผลการวิเคราะห์: พบความผิดปกติจากการสั่นของสายพาน → คาดว่าจะขาดใน 2 สัปดาห์• การแก้ไข: เปลี่ยนสายพานก่อนเสีย• ผลลัพธ์: ลดไฟฟ้าสูญเปล่า 12% ลด Downtime ป้องกันความร้อนสะสมในโรงเรือน2. ฟาร์มไก่เนื้อ (Broiler Farm)• การประยุกต์ใช้: AI วิเคราะห์โหลดไฟฟ้าของคอมเพรสเซอร์ใน Cooling System• ผลการวิเคราะห์: พบว่ากำลังไฟสูงขึ้นเกินปกติ 15% → บ่งชี้การอุดตันของท่อน้ำยา• การแก้ไข: ทำความสะอาดท่อและฟิลเตอร์ก่อนที่คอมเพรสเซอร์จะเสีย• ผลลัพธ์: ลดการใช้ไฟฟ้า 15% ลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน ยืดอายุคอมเพรสเซอร์3. ฟาร์มโคนม (Dairy Farm)• การประยุกต์ใช้: ใช้Smart Energy Meter + AI ตรวจการใช้พลังงานของมอเตอร์รีดนม• ผลการวิเคราะห์: AI คาดการณ์ว่ามอเตอร์จะเสียใน 2 เดือนจากโหลดไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้น• การแก้ไข: วางแผนซ่อมในช่วงที่ไม่กระทบการรีดนม• ผลลัพธ์: ลด Downtime เกือบ 50% ยืดอายุการใช้งานมอเตอร์30% ประหยัดค่าไฟ 10%4. ฟาร์มผสมผสาน (Mixed Farm: สุกร + ไก่ + โคนม)• การประยุกต์ใช้: ใช้AI Predictive Analytics ครอบคลุมทั้งพัดลม ปั๊มน้ำ Cooling และระบบไฟฟ้า• ผลการวิเคราะห์: ตรวจพบอุปกรณ์ 5 ชุดเริ่มมีโหลดเกิน → แจ้งซ่อมเชิงป้องกัน• ผลลัพธ์รวม:


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 69Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ประหยัดพลังงานไฟฟ้ารวม 18%o ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงปีละกว่า 1 ล้านบาทo ลดเหตุขัดข้องที่กระทบสัตว์ลงกว่า 70%o Case Studies แสดงว่า AI Predictive Maintenance สามารถ:• ประหยัดพลังงาน 10–20%• ลด Downtime ได้ถึง 50–70%• ยืดอายุอุปกรณ์20–40%• ลดต้นทุนซ่อมบำรุง 15–30% ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์มีความ ปลอดภัย – ประหยัด – ยั่งยืน มากขึ้นo ตารางสรุป Case Studies ของ Predictive Maintenanceประเภทฟาร์ม อุปกรณ์ที่ติดตาม ปัญหาที่พบ การแก้ไข ผลลัพธ์ฟาร์มสุกร พัดลมระบายอากาศ (Vibration Sensor + AI)การสั่นผิดปกติจากสายพาน →เสี่ยงขาดเปลี่ยนสายพานก่อนเสียจริงลดไฟฟ้าสูญเปล่า12%ลด Downtime ป้องกันสัตว์เครียดจากความร้อนฟาร์มไก่เนื้อคอมเพรสเซอร์ Cooling System (Smart Meter + AI)โหลดไฟฟ้าสูงกว่าปกติ → ท่อน้ำยาอุดตันล้างท่อและฟิลเตอร์ลดการใช้ไฟฟ้า 15%ยืดอายุคอมเพรสเซอร์ลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉินฟาร์มโคนม มอเตอร์เครื่องรีดนม (Energy Monitoring + AI)โหลดไฟเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ → เสี่ยงชำรุดใน2 เดือนวางแผนซ่อมช่วงที่ไม่กระทบการรีดนมประหยัดไฟ 10%ลด Downtime เกือบ 50%ยืดอายุใช้งานมอเตอร์30%ฟาร์มผสมผสาน (สุกร+ไก่+โคนม)พัดลม ปั๊มน้ำ Cooling ระบบไฟฟ้า (AI Predictive Analytics)โหลดไฟฟ้าเกินมาตรฐานในหลายอุปกรณ์ซ่อมเชิงป้องกันพร้อมกัน 5 ชุดประหยัดพลังงานรวม18%ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงปีละ ~1 ล้านบาทลดเหตุขัดข้องที่กระทบสัตว์ลงกว่า70%


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 70Energy Conservation Technology Co.,ltd.o สรุป: ตารางนี้สะท้อนว่า Predictive Maintenance โดย AI ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์สามารถ ลดพลังงาน 10–20% ลด Downtime 50–70% และ ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุง 15–30% ได้จริงในหลายกรณี5) AI กับการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (Decision Support)การตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (Decision Support) ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ไม่ใช่แค่การควบคุมอุปกรณ์แบบวันต่อวัน แต่หมายถึงการใช้AI + Big Data เพื่อช่วยผู้จัดการฟาร์มวางแผนในมุมกว้าง เช่น การลงทุน การจัดการพลังงานระยะยาว และการวางแผนการผลิต → ทำให้ฟาร์ม แข่งขันได้ – ยั่งยืน – และคุ้มค่าต้นทุน1. Digital Twin & Simulation• AI สร้าง Digital Twin (แบบจำลองเสมือน) ของฟาร์ม → จำลองการใช้พลังงาน อาหาร น้ำ และผลผลิต• ผู้จัดการฟาร์มสามารถทดลอง “What-if Scenario” เช่นo หากติดตั้ง Solar PV 100 kW → จะลดค่าไฟได้เท่าไร?o หากเพิ่มจำนวนสุกร 20% → ค่าไฟและน้ำจะเพิ่มขึ้นกี่ %?• ประโยชน์: ตัดสินใจลงทุนได้แม่นยำ ไม่ต้องลองผิดลองถูกจริง2. การวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทน (Cost-Benefit Analysis)• AI วิเคราะห์ต้นทุนด้านพลังงาน อาหาร ยา และแรงงาน• เชื่อมโยงกับ ผลผลิตจริง (น้ำนม ไข่ เนื้อสัตว์)• คำนวณ ROI (Return on Investment) ของการใช้เทคโนโลยีหรือระบบพลังงานใหม่ ๆ• ประโยชน์: ผู้จัดการฟาร์มรู้ว่าโครงการใดคุ้มค่าและควรลงทุน3. การวางแผนทรัพยากร (Resource Planning)• AI วิเคราะห์ข้อมูล อาหาร–น้ำ–พลังงาน ที่ใช้ต่อสัตว์หนึ่งตัว• วางแผนจัดซื้อและการผลิตภายในฟาร์มอย่างเหมาะสม• ประโยชน์: ลดการใช้ทรัพยากรเกินจำเป็น และลดต้นทุนด้านพลังงาน 10–15%4. การจัดการความเสี่ยง (Risk Management)• AI ใช้ข้อมูลสภาพอากาศ โรคระบาด และราคาอาหารสัตว์ → วิเคราะห์ความเสี่ยงในอนาคต• สร้างแผนรับมือ เช่น เพิ่มระบบสำรองไฟ ปรับสูตรอาหาร หรือเปลี่ยนตารางการเลี้ยง• ประโยชน์: ลดโอกาสขาดทุนจากเหตุการณ์ไม่คาดคิด5. การเชื่อมโยงกับมาตรฐานและนโยบาย (Policy & Compliance)• AI สร้างรายงานที่สอดคล้องกับมาตรฐาน เช่น ISO 50001 (Energy Management), Animal Welfare, Carbon Footprint• ประโยชน์: ฟาร์มสามารถเข้าถึงตลาดส่งออก และได้รับการยอมรับด้าน Green & Sustainable Farm


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 71Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มโคนม: ใช้ AI Digital Twin จำลองการติดตั้ง Solar PV + Biogas → พบว่าลดค่าไฟได้40%ROI คืนทุนใน 4 ปี → ตัดสินใจลงทุนจริง• ฟาร์มไก่ไข่: AI วิเคราะห์ข้อมูลไฟฟ้า+อาหาร → วางแผนลดต้นทุนต่อฟองไข่ลง 12%• ฟาร์มสุกร: AI คาดการณ์ความเสี่ยงโรคอหิวาต์สุกรแอฟริกา (ASF) → ปรับตารางการเลี้ยง → ลดการสูญเสียกว่า 2 ล้านบาทo AI Decision Support คือเครื่องมือช่วยผู้จัดการฟาร์ม “คิดและวางแผน” → ทำให้ตัดสินใจด้านการลงทุน การใช้พลังงาน การจัดการทรัพยากร และการบริหารความเสี่ยงได้แม่นยำ → ส่งผลให้ฟาร์มประหยัดพลังงาน 10–20% ลดต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิต และยั่งยืนในระยะยาวo ตารางสรุป Decision Support ของ AIหัวข้อ วิธีการของ AI ประโยชน์ ผลลัพธ์เชิงตัวเลข1. Digital Twin & Simulationสร้างแบบจำลองฟาร์มเสมือน → จำลองพลังงาน อาหาร น้ำและผลผลิตทดสอบ “What-if Scenario” ก่อนลงทุนจริงวางแผนลงทุน Solar/Hybrid → ลดค่าไฟ 30–40%2. Cost-Benefit Analysisวิเคราะห์ต้นทุน (พลังงาน อาหาร แรงงาน) เทียบกับผลผลิตจริงคำนวณ ROI →ตัดสินใจลงทุนเทคโนโลยีได้แม่นยำROI คืนทุนภายใน 3–5 ปีสำหรับ Solar + Biogas3. Resource Planningวิเคราะห์การใช้อาหาร น้ำ และพลังงานต่อสัตว์หนึ่งตัวลดการจัดซื้อเกินจำเป็น + ใช้พลังงานเหมาะสมลดต้นทุนทรัพยากร 10–15%4. Risk Managementวิเคราะห์ข้อมูลสภาพอากาศ โรคระบาด ราคาวัตถุดิบวางแผนรับมือเหตุการณ์ไม่คาดคิด → ลดการสูญเสียฟาร์มสุกรลดความเสี่ยงการสูญเสียจากโรคได้กว่า 2 ล้านบาท5. Policy & Complianceจัดทำรายงานตามมาตรฐาน (ISO 50001, Animal Welfare, Carbon Footprint)รองรับตลาดส่งออก + สร้างภาพลักษณ์ Green Farmลด Carbon Footprint ฟาร์ม 20–35%o ตารางนี้ชี้ให้เห็นว่า AI Decision Support ไม่ได้ช่วยแค่ “ควบคุม” แต่ยังช่วย ผู้จัดการฟาร์มวางแผนเชิงกลยุทธ์→ ส่งผลให้ฟาร์ม ลดค่าใช้จ่าย 10–20% เพิ่ม ROI ลดความเสี่ยง และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 72Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.6.3.3 การทำงานแบบบูรณาการ (Integration Approach)การใช้AI เพื่อการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์จะมีประสิทธิภาพสูงสุดก็ต่อเมื่อมีการทำงานแบบบูรณาการ คือ การเชื่อมโยงทุกระบบในฟาร์มเข้าด้วยกัน ทั้งด้านพลังงาน สิ่งแวดล้อม สุขภาพสัตว์ และการจัดการทรัพยากร → ทำให้ฟาร์มทำงานเป็น Eco-System อัจฉริยะ ที่ลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิตได้พร้อมกัน 1) การบูรณาการข้อมูล (Data Integration) 2) การบูรณาการระบบพลังงาน (Energy Integration) 3) การบูรณาการสภาพแวดล้อมและสุขภาพสัตว์ (Environment & Animal Health Integration) 4) การบูรณาการเชิงเศรษฐกิจและนโยบาย (Economic & Policy Integration) 5) ตัวอย่างการบูรณาการจริงรายละเอียด ดังนี้1) การบูรณาการข้อมูล (Data Integration)การบูรณาการข้อมูลคือการที่ AI เชื่อมโยงและรวมข้อมูลจากหลายแหล่ง ที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงสัตว์ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม เข้าสู่ ศูนย์กลางข้อมูล (Central Data Platform) เพื่อให้ผู้จัดการฟาร์มสามารถตัดสินใจได้แม่นยำ ครอบคลุมทุกมิติo แหล่งข้อมูลหลักที่ AI ใช้1. ข้อมูลจาก IoT & Sensor ภายในฟาร์มo อุณหภูมิความชื้น ความเข้มข้นก๊าซ (NH₃, CO₂)o การใช้ไฟฟ้า การใช้น้ำ ปริมาณอาหารo พฤติกรรมสัตว์ (การกิน การเคลื่อนไหว การนอน)2. ข้อมูลการผลิต (Production Data)o อัตราการเจริญเติบโต (Growth Rate)o อัตราการรอดชีวิต (Survival Rate)o ผลผลิต (น้ำนม ไข่ น้ำหนักสุกร/ไก่)3. ข้อมูลพลังงาน (Energy Data)o การใช้ไฟฟ้ารายชั่วโมง (Smart Meter)o การผลิตไฟจาก Solar PV, Biogas, Batteryo ค่าไฟฟ้าช่วงเวลา (Time-of-Use Tariff)4. ข้อมูลภายนอก (External Data)o พยากรณ์อากาศ (Weather Forecast)o ราคาวัตถุดิบอาหารสัตว์o ราคาพลังงานและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 73Energy Conservation Technology Co.,ltd.o วิธีการที่ AI ใช้ในการบูรณาการ• Data Warehouse / Data Lake → รวบรวมข้อมูลทุกชนิดมาเก็บในที่เดียว• Data Cleaning & Normalization → ทำให้ข้อมูลจากหลายแหล่งมีรูปแบบที่สอดคล้องกัน• AI Analytics → วิเคราะห์เชิงลึก เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างสภาพอากาศกับการใช้ไฟ หรือระหว่างอาหารกับผลผลิต• Dashboard & Visualization → แสดงผลข้อมูลผ่านกราฟ/Heatmap ให้ผู้จัดการฟาร์มเข้า ใจง่ายo ประโยชน์ของการบูรณาการข้อมูล• มองเห็นภาพรวมของฟาร์มแบบ Real-time & Holistic• เชื่อมโยง การใช้พลังงาน ↔ สุขภาพสัตว์ ↔ ผลผลิต ↔ ต้นทุน• ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล และลดการตัดสินใจผิดพลาด• สนับสนุนการวางกลยุทธ์ เช่น ควรเพิ่มระบบ Solar PV หรือควรลงทุนใน Smart Feedingo ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มโคนม: รวบรวมข้อมูลจาก Smart Meter + อัตราการรีดนม → พบว่านมเพิ่มขึ้นเมื่อปรับระบบ Cooling → ใช้ข้อมูลตัดสินใจขยาย Cooling Zone เฉพาะฤดูร้อน• ฟาร์มสุกร: รวมข้อมูลเสียง + NH₃ + อัตราการเติบโต → คาดการณ์ปัญหาสุขภาพสุกรได้เร็วขึ้น→ ลดค่าใช้จ่ายยาและพลังงาน• ฟาร์มไก่ไข่: ใช้ข้อมูลแสงสว่าง + ปริมาณอาหาร + อัตราออกไข่ → AI วิเคราะห์ว่าการปรับแสง 1 ชั่วโมง/วัน → เพิ่มผลผลิตไข่8–10% โดยไม่เพิ่มพลังงานไฟฟ้าo Data Integration คือการทำให้ข้อมูลทุกด้านของฟาร์มถูกนำมาประมวลผลรวมกัน → ทำให้AI วิเคราะห์ได้แม่นยำขึ้น และผู้จัดการฟาร์มตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ได้ดีกว่าเดิม → ส่งผลให้ฟาร์ม ลดต้นทุนประหยัดพลังงาน 15–25% และเพิ่มผลผลิต 8–12%2) การบูรณาการระบบพลังงาน (Energy Integration)การบูรณาการระบบพลังงานคือการที่ AI เชื่อมโยงแหล่งพลังงานทุกชนิดในฟาร์ม ไม่ว่าจะเป็น พลังงานไฟฟ้าจากการไฟฟ้า (Grid) พลังงานแสงอาทิตย์ (Solar PV) ก๊าซชีวภาพ (Biogas) ชีวมวล (Biomass)และ แบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน (Battery Storage) เพื่อทำให้การใช้พลังงาน มีประสิทธิภาพสูงสุด – ลดต้นทุน – และเพิ่มการใช้พลังงานหมุนเวียน1. หลักการทำงาน• Multi-source Energy Data → AI ดึงข้อมูลจาก Solar Inverter, Biogas Generator, Smart Meter, Battery System• Load Demand Forecasting → AI คาดการณ์ความต้องการไฟฟ้าของฟาร์มแบบรายชั่วโมง• Optimization Algorithm → AI คำนวณว่าจะใช้พลังงานจากแหล่งใดก่อนหลัง โดยพิจารณาจากต้นทุน + ความพร้อมในการจ่ายไฟ


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 74Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. ฟังก์ชันอัจฉริยะของ AI• Load Prioritization → จัดลำดับความสำคัญ เช่น ระบบระบายอากาศ > Cooling > Lighting• Source Optimization → ใช้ Solar ก่อน Biogas รองลงมา Grid เป็นทางเลือกสุดท้าย• Battery Management → ชาร์จแบตเมื่อ Solar ผลิตไฟเกินความต้องการ และจ่ายไฟจากแบตในช่วง Peak Load• Hybrid Energy Control → AI รวม Solar + Biogas + Grid ทำงานร่วมกัน → ลดค่าไฟเฉลี่ย3. ประโยชน์ของการบูรณาการพลังงาน• ลดค่าไฟฟ้ารวม 20–30% ด้วยการใช้พลังงานหมุนเวียนมากขึ้น• ลดการพึ่งพา Grid → มีความมั่นคงด้านพลังงานแม้ในช่วงไฟฟ้าขัดข้อง• ลด Carbon Footprint ฟาร์ม 20–40%• เพิ่มอายุการใช้งานอุปกรณ์เนื่องจากโหลดถูกกระจายสมดุล4. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มโคนม: AI ควบคุม Hybrid System (Solar + Biogas + Grid) → ลดค่าไฟรวม 25% และลดการปล่อย CO₂ ลง 30%• ฟาร์มสุกร: ใช้ AI จัดสมดุล Solar PV + Battery → ลดค่าไฟ Peak Demand 20%• ฟาร์มไก่เนื้อ: AI ควบคุมการชาร์จแบตช่วงกลางวัน และจ่ายไฟช่วงกลางคืน → ลดค่าไฟฟ้าเฉลี่ย18%5. ความเชื่อมโยงกับการจัดการฟาร์ม• เชื่อมกับ Energy Management System (EMS) → วางแผนการใช้ไฟอย่างเป็นระบบ• เชื่อมกับ Predictive Maintenance → ตรวจจับความผิดปกติในแหล่งพลังงาน เช่น Inverter, Generator• เชื่อมกับ Animal Welfare → ทำให้ระบบพัดลมและ Cooling ไม่สะดุดแม้ในช่วง Peak Loado Energy Integration โดย AI ทำให้ฟาร์มใช้พลังงานแบบ “สมดุลและชาญฉลาด” โดยการเลือกใช้แหล่งพลังงานที่ถูกที่สุดและเหมาะสมที่สุดในแต่ละเวลา → ส่งผลให้ฟาร์ม ลดต้นทุนพลังงาน 20–30% เพิ่มการใช้พลังงานหมุนเวียน ลด CO₂ ลง 20–40% และเพิ่มความมั่นคงด้านพลังงาน3) การบูรณาการสภาพแวดล้อมและสุขภาพสัตว์ (Environment & Animal Health Integration)การเลี้ยงสัตว์ที่มีประสิทธิภาพไม่เพียงแค่ ให้อาหารและพลังงานอย่างพอดีแต่ต้องควบคุม สภาพแวดล้อม(อุณหภูมิ ความชื้น แสง ก๊าซ) และดูแล สุขภาพสัตว์ไปพร้อมกัน การใช้AI ทำให้ข้อมูลทั้งสองด้านนี้ถูกเชื่อมโยงและวิเคราะห์ร่วมกัน → เพื่อหาสมดุลที่ดีที่สุดสำหรับทั้ง สัตว์และการใช้พลังงาน1. การบูรณาการข้อมูล• Environmental Data → Temp, Humidity, CO₂, NH₃, Ventilation


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 75Energy Conservation Technology Co.,ltd.• Animal Data → พฤติกรรม (การกิน/การนอน) สุขภาพ (อุณหภูมิร่างกาย การเคลื่อนไหว) อัตราการเจริญเติบโต• AI Processing → วิเคราะห์ความสัมพันธ์ เช่น ถ้า CO₂ สูง → สุกรเครียด → น้ำหนักลด และกินอาหารน้อยลง2. การตัดสินใจแบบบูรณาการ• Ventilation + Animal Comfort → AI ปรับรอบพัดลมตามทั้งอุณหภูมิและพฤติกรรมสัตว์• Cooling/Heating + Health Status → หากสัตว์มีความเครียดจากความร้อน → AI เพิ่ม Cooling แม้ค่า Temp ยังไม่เกินมาตรฐาน• Lighting + Productivity → เชื่อมข้อมูลอัตราการออกไข่กับการจัดการแสง → ปรับ Light Schedule เพื่อประหยัดไฟและเพิ่มผลผลิต• Gas Control + Disease Prevention → ถ้า NH₃ สูง → AI สั่งเร่ง Ventilation แม้ต้องใช้พลังงานเพิ่ม เพื่อป้องกันโรคระบบหายใจ3. ประโยชน์ต่อฟาร์ม• สุขภาพสัตว์ดีขึ้น → ลดอัตราป่วย/ตาย 5–10%• ผลผลิตเพิ่มขึ้น → น้ำนม/ไข่/น้ำหนักตัวเพิ่ม 8–12%• ประหยัดพลังงาน → ใช้พลังงานตามความจำเป็นจริง 15–20%• ยกระดับสวัสดิภาพสัตว์ (Animal Welfare) → ฟาร์มได้มาตรฐานสากล → ขยายตลาดส่ง ออกได้4. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: AI ควบคุม Ventilation ตามค่า NH₃ + พฤติกรรมการกิน → ลดพลังงานพัดลม 12%และลดโรคทางเดินหายใจ 8%• ฟาร์มโคนม: AI เชื่อม Cooling + พฤติกรรมเคี้ยวเอื้อง → ทำให้น้ำนมเพิ่มขึ้น 10% และลดค่าไฟ18%• ฟาร์มไก่ไข่: AI เชื่อม Lighting + อัตราออกไข่ → จัดการแสงอัตโนมัติ → เพิ่มผลผลิตไข่12%ลดไฟฟ้า 20%o Environment & Animal Health Integration คือการใช้ AI เชื่อมข้อมูล “สภาพแวดล้อม + สุขภาพสัตว์” เพื่อหาสมดุลที่ดีที่สุด → ส่งผลให้ฟาร์ม ประหยัดพลังงาน 15–20% ลดโรคสัตว์ 5–10% และเพิ่มผลผลิต 8–12%4) การบูรณาการเชิงเศรษฐกิจและนโยบาย (Economic & Policy Integration)การทำฟาร์มยุคใหม่ไม่ได้เน้นแค่ผลผลิตและการลดต้นทุนเท่านั้น แต่ต้องสอดคล้องกับ เศรษฐกิจพลังงาน –ความยั่งยืน – และมาตรฐาน/นโยบายสากล การใช้AI ในการบูรณาการข้อมูลด้านเศรษฐกิจและนโยบาย ทำให้ผู้จัดการฟาร์มสามารถ ตัดสินใจได้ทั้งเชิงธุรกิจและความยั่งยืน ไปพร้อมกัน


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 76Energy Conservation Technology Co.,ltd.1. การบูรณาการด้านเศรษฐกิจ (Economic Integration)• Cost-Benefit Analysis (CBA) → AI วิเคราะห์ต้นทุนด้านพลังงาน อาหาร แรงงาน เทียบกับรายได้จากผลผลิต• Return on Investment (ROI) → คำนวณผลตอบแทนจากการลงทุนในเทคโนโลยี เช่น Solar PV, Biogas, Smart Feeding• Market Analysis → วิเคราะห์แนวโน้มราคาผลผลิตปศุสัตว์และต้นทุนอาหารสัตว์ ผลลัพธ์: ตัดสินใจลงทุนได้แม่นยำ ลดความเสี่ยงด้านการเงิน2. การบูรณาการด้านนโยบายและมาตรฐาน (Policy Integration)• มาตรฐานพลังงาน → AI ช่วยทำรายงานตามมาตรฐาน ISO 50001 (Energy Management System)• มาตรฐานสิ่งแวดล้อม → คำนวณ Carbon Footprint ของฟาร์มเพื่อสอดคล้องกับเป้าหมาย Net Zero• มาตรฐานสวัสดิภาพสัตว์ (Animal Welfare) → วิเคราะห์และรายงานความเป็นอยู่สัตว์ตามเกณฑ์สากล (EU/US)• กฎหมายและนโยบายรัฐ → AI วิเคราะห์ผลกระทบของนโยบาย เช่น ค่าพลังงานหมุนเวียนมาตรการลดก๊าซเรือนกระจก ผลลัพธ์: ฟาร์มสอดคล้องกับกฎระเบียบ → เพิ่มโอกาสทางการตลาดทั้งในและต่างประเทศ3. ประโยชน์จากการบูรณาการ• ด้านต้นทุน → ลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน/อาหารรวม 15–20%• ด้านการตลาด → ฟาร์มที่ผ่านมาตรฐานสามารถขายได้ราคาสูงกว่า และเข้าตลาดส่งออกได้• ด้านสิ่งแวดล้อม → ลด Carbon Footprint ลง 20–35%• ด้านความยั่งยืน → ฟาร์มได้รับการรับรองเป็น Green Farm หรือ Smart Sustainable Farm4. ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มโคนม: ใช้ AI วิเคราะห์ ROI ของการติดตั้ง Solar PV + Biogas → คืนทุนภายใน 4 ปีลด CO₂ ลง 30%• ฟาร์มไก่ไข่: AI สร้างรายงานตาม ISO 50001 + Animal Welfare → สามารถส่งออกไปตลาด EU ได้• ฟาร์มสุกร: ใช้ AI วิเคราะห์ผลกระทบนโยบายรัฐด้านราคาพลังงาน → ปรับกลยุทธ์พลังงานไปใช้Hybrid System → ลดค่าไฟ 25%o Economic & Policy Integration ทำให้ AI ไม่ได้ช่วยแค่ “ลดต้นทุน” แต่ยังทำให้ฟาร์ม สอดคล้องกับมาตรฐานสากล ลด Carbon Footprint และเพิ่มความสามารถในการแข่งขันเชิงเศรษฐกิจ →ฟาร์มจะ ยั่งยืน คุ้มค่า และรองรับตลาดโลก


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 77Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตารางสรุปการบูรณาการทั้ง 4 ด้านด้วย AI ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ด้านการบูรณาการ ข้อมูล/วิธีการ ประโยชน์หลัก ผลลัพธ์เชิงตัวเลข1. การบูรณาการข้อมูล (Data Integration)รวมข้อมูลจาก IoT (อุณหภูมิ ความชื้น ก๊าซ การใช้น้ำ/ไฟ) + ผลผลิต + ราคาตลาด + พยากรณ์อากาศเห็นภาพรวม Realtime → ใช้ข้อมูลตัดสินใจแม่นยำลดต้นทุนรวม15–25%เพิ่มผลผลิต8–12%2. การบูรณาการระบบพลังงาน (Energy Integration)AI เชื่อม Solar PV, Biogas, Battery, Grid → เลือกใช้แหล่งพลังงานที่คุ้มค่าที่สุดลดค่าไฟ เพิ่มการใช้พลังงานหมุนเวียนความมั่นคงด้านพลังงานลดค่าไฟฟ้า20–30%ลด CO₂20–40%3. การบูรณาการสภาพแวดล้อมและสุขภาพสัตว์ (Environment & Animal Health Integration)AI วิเคราะห์ข้อมูลสิ่งแวดล้อม (Temp, Humidity, Gas) + สุขภาพ/พฤติกรรมสัตว์ลดความเครียดสัตว์ลดโรค เพิ่ม Productivityลดโรคสัตว์5–10%เพิ่มผลผลิต8–12%ประหยัดพลังงาน15–20%4. การบูรณาการเชิงเศรษฐกิจและนโยบาย (Economic & Policy Integration)AI วิเคราะห์ต้นทุน–ผลตอบแทน (ROI) + รายงานตามมาตรฐาน ISO, Carbon Footprint, Animal Welfareตัดสินใจลงทุนได้แม่นยำ เข้าถึงตลาดส่งออก ฟาร์มยั่งยืนลดต้นทุน15–20%ลด Carbon Footprint20–35%เข้าตลาด EU/Globalo การบูรณาการทั้ง 4 ด้าน ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์กลายเป็น Smart & Green Farm ที่ใช้ AI เป็นศูนย์กลาง → ประหยัดพลังงาน 20–30% ลดต้นทุนรวม 15–25% เพิ่มผลผลิต 8–12% ลดโรคสัตว์ 5–10% และลด CO₂ ลง 20–40%5) ตัวอย่างการบูรณาการจริงการนำ AI + การบูรณาการ (Integration) มาใช้ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ มีตัวอย่างการใช้งานที่ชัดเจน โดยเชื่อมโยงทั้ง ข้อมูล (Data) พลังงาน (Energy) สภาพแวดล้อม+สุขภาพสัตว์ (Environment & Animal Health) และเศรษฐกิจ+นโยบาย (Economic & Policy) เข้าด้วยกัน → สร้างฟาร์มอัจฉริยะที่บริหารจัดการได้ทั้งเชิงปฏิบัติและเชิงกลยุทธ์


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 78Energy Conservation Technology Co.,ltd.1. ฟาร์มสุกรผสมผสาน (Integrated Pig Farm)• การบูรณาการ:o AI ควบคุมระบบ Hybrid Energy (Solar PV + Biogas + Grid)o เชื่อมต่อกับระบบ Ventilation & Feeding โดยอิงข้อมูลสุขภาพสุกร• ผลลัพธ์:o ประหยัดพลังงานรวม 25%o ลดอัตราการตาย 7%o ต้นทุนการเลี้ยงเฉลี่ยต่อตัวลดลง 12%2. ฟาร์มโคนม (Dairy Farm)• การบูรณาการ:o AI เชื่อมระบบ Cooling + Lighting + Feed Optimizationo ใช้Data Integration วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมเคี้ยวเอื้องกับผลผลิตน้ำนม• ผลลัพธ์:o น้ำนมเพิ่มขึ้น 10%o ค่าไฟฟ้าลดลง 18–20%o ลด Carbon Footprint ลง 30%3. ฟาร์มไก่ไข่ (Layer Farm)• การบูรณาการ:o AI ควบคุม Lighting + Smart Feeding + Energy Integrationo ใช้ข้อมูลจาก IoT (ความชื้น อุณหภูมิการกินอาหาร) + ราคาพลังงาน• ผลลัพธ์:o อัตราออกไข่เพิ่มขึ้น 12%o ลดค่าไฟฟ้า 20%o ROI การลงทุน Smart System คืนทุนใน 3.5 ปี4. ฟาร์มผสมผสาน (Mixed Farm: สุกร + ไก่ + โคนม)• การบูรณาการ:o ใช้ AI รวมข้อมูล พลังงาน – สุขภาพสัตว์ – การจัดการฟาร์มo ใช้ Digital Twin จำลองการเพิ่มจำนวนสัตว์/การขยายโรงเรือน• ผลลัพธ์:o ประหยัดไฟรวม 20–25%o ลดการหยุดชะงักของระบบ (Downtime) ลงกว่า 60%o ได้รับการรับรอง ISO 50001 และ Animal Welfareo ตัวอย่างการบูรณาการจริงแสดงว่า AI สามารถทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ประหยัดพลังงาน 20–30% ลดโรคสัตว์ 5–10% เพิ่มผลผลิต 8–12% และลด Carbon Footprint 20–35% ได้พร้อมกัน → นี่คือหัวใจของการสร้าง Smart & Sustainable Farm


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 79Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตารางสรุปตัวอย่างการบูรณาการจริงประเภทฟาร์ม ระบบที่บูรณาการ ผลลัพธ์ที่ได้ฟาร์มสุกรผสมผสาน Hybrid Energy (Solar PV + Biogas + Grid) + Ventilation & Feeding เชื่อมกับข้อมูลสุขภาพสุกรประหยัดพลังงานรวม 25%ลดอัตราตาย 7%ลดต้นทุนการเลี้ยง 12%ฟาร์มโคนม Cooling + Lighting + Feed Optimization + Data Integration (พฤติกรรมเคี้ยวเอื้อง ↔ น้ำนม)ผลผลิตน้ำนมเพิ่ม 10%ลดค่าไฟ 18–20%ลด Carbon Footprint 30%ฟาร์มไก่ไข่ Lighting + Smart Feeding + Energy Integration (IoT + ราคาพลังงาน)อัตราออกไข่เพิ่ม 12%ลดค่าไฟฟ้า 20%ROI คืนทุนใน 3.5 ปีฟาร์มผสมผสาน (สุกร+ไก่+โคนม)AI รวมข้อมูลพลังงาน + สุขภาพสัตว์ + Digital Twin จำลองการผลิตประหยัดไฟรวม 20–25%ลด Downtime 60%ได้รับมาตรฐาน ISO 50001 & Animal Welfareo ตารางนี้ชี้ให้เห็นว่า การบูรณาการด้วย AI ไม่ได้ช่วยแค่ ประหยัดพลังงาน (20–30%) แต่ยัง เพิ่มผลผลิต (8–12%) ลดต้นทุน ลดโรคสัตว์ และรองรับมาตรฐานสากล ได้พร้อมกัน3.6.3.4 ประโยชน์ด้านการประหยัดพลังงานการนำ AI และระบบบูรณาการ (Integration) มาใช้ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ ไม่เพียงช่วยให้การจัดการมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่ยังสร้าง ผลลัพธ์ที่ชัดเจนด้านการประหยัดพลังงาน ดังนี้ 1) ลดการใช้พลังงานเกินความจำเป็น 2) เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (Energy Efficiency) 3) ใช้พลังงานหมุนเวียนอย่างเต็มศักยภาพ 4) ลดการสูญเสียพลังงานจากอุปกรณ์เสื่อมสภาพ 5) ลดต้นทุนรวมของฟาร์ม


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 80Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายละเอียด ดังนี้1) ลดการใช้พลังงานเกินความจำเป็นหนึ่งในข้อเด่นของ AI ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์อัจฉริยะ คือการช่วย ปรับการทำงานของระบบต่าง ๆ ให้ตรงตามความต้องการจริง (Demand-based Operation) ทำให้ลดการใช้พลังงานที่ไม่จำเป็น เช่น การเปิดอุปกรณ์เกินเวลา หรือเปิดพร้อมกันโดยไม่จำเป็นo กลไกการทำงาน• IoT Sensors → ตรวจวัดอุณหภูมิ ความชื้น ก๊าซ (NH₃, CO₂) และแสงสว่าง• AI Algorithm → วิเคราะห์ว่าระบบใดควรทำงาน/หยุด หรือควรทำงานที่ระดับกำลังเท่าไร• Smart Control → ปรับการทำงานของพัดลม ระบบทำความเย็น ระบบทำความร้อน และไฟส่องสว่างให้ “พอดี”o ตัวอย่างการใช้งาน• ระบบระบายอากาศ (Ventilation):o เดิมเปิดพัดลมทุกตัวพร้อมกัน → สิ้นเปลืองไฟo AI ปรับเป็นเปิดบางตัว + ควบคุมรอบหมุนตามค่า Temp/Humidity จริงo ลดไฟฟ้าได้15–20%• ระบบทำความเย็น (Cooling System):o เดิมเปิดปั๊มน้ำพ่นหมอกตลอดเวลา → สิ้นเปลืองน้ำและไฟo AI ใช้ค่าอุณหภูมิ + ความชื้น → เปิดระบบเฉพาะเมื่อถึงจุดจำเป็นo ลดไฟฟ้าได้10–15%• ระบบไฟส่องสว่าง (Lighting):o เดิมเปิดไฟทั้งโรงเรือนแม้มีแสงธรรมชาติo AI ใช้ Light Sensor → หรี่ไฟหรือปิดบางโซนo ลดไฟฟ้าได้20–30%o ผลลัพธ์ต่อฟาร์ม• ลดการใช้พลังงานรวม 15–25%• ลดค่าไฟฟ้าต่อเดือน หลักแสนบาทต่อฟาร์มใหญ่• ลดการปล่อย CO₂ จากไฟฟ้า 10–20%• สัตว์อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ไม่เครียด ไม่เจ็บป่วยo AI ช่วย ลดการใช้พลังงานเกินความจำเป็น โดยควบคุมระบบตาม Demand จริง แทนการทำงานแบบคงที่ → ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ประหยัดไฟ 15–25% ลดต้นทุน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 81Energy Conservation Technology Co.,ltd.2) เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (Energy Efficiency)นอกจากการลดการใช้พลังงานเกินความจำเป็นแล้ว AI ยังช่วยให้การใช้พลังงานที่เหลืออยู่มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยการปรับสมดุลระหว่าง โหลดไฟฟ้า (Load Demand) และ แหล่งพลังงาน (Energy Sources)ทำให้พลังงานที่ใช้ในฟาร์มไม่สูญเปล่าo กลไกการทำงาน• Load Forecasting → AI คาดการณ์ความต้องการไฟฟ้าของฟาร์มแบบรายชั่วโมง/รายวัน• Optimization Algorithm → เลือกวิธีใช้พลังงานที่ใช้ไฟน้อยที่สุด แต่ยังคงคุณภาพสภาพแวดล้อมสำหรับสัตว์• Load Shifting → ย้ายโหลดบางส่วน (เช่น ปั๊มน้ำ Cooling) ไปทำงานในช่วงที่มีพลังงานหมุนเวียนเหลือใช้ (Solar กลางวัน Biogas ช่วง Peak)• Power Factor Correction → AI ตรวจสอบและปรับปรุงค่า PF ของระบบไฟฟ้า → ลดการสูญเสียไฟฟ้าในสายส่งo ตัวอย่างการใช้งาน• ฟาร์มโคนม: AI ควบคุมระบบทำความเย็นนม → ใช้Solar PV กลางวัน + Battery กลางคืน →ลดค่าไฟฟ้า 20%• ฟาร์มสุกร: AI วิเคราะห์โหลดไฟพัดลม → กระจายการทำงานเป็นช่วง ๆ ไม่ให้Peak Load สูง →ลดค่า Demand Charge 15%• ฟาร์มไก่ไข่: AI เชื่อม Smart Lighting กับเวลาให้อาหาร → ลดไฟฟ้าส่องสว่างลง 25% โดยไม่กระทบอัตราออกไข่o ผลลัพธ์ต่อฟาร์ม• ประหยัดค่าไฟฟ้ารวม 20–30%• ใช้พลังงานหมุนเวียนแทน Grid ได้มากขึ้น 25–40%• ลดความร้อนส่วนเกินที่เกิดจากการใช้ไฟฟ้าในโรงเรือน → ลดภาระ Cooling• เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต → สัตว์สุขภาพดีผลผลิตสูงขึ้นo การเชื่อมโยงกับระบบอื่น• EMS (Energy Management System) → ใช้ข้อมูล Energy Efficiency ในการจัดการโหลดทั้งหมด• Predictive Maintenance → ตรวจพบอุปกรณ์ที่กินไฟผิดปกติและแก้ไข → เพิ่ม Efficiency ระบบโดยรวม• Decision Support → ผู้จัดการฟาร์มใช้ข้อมูล Efficiency ในการวางแผนลงทุนo AI ช่วย เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน โดยการปรับโหลด เลือกแหล่งพลังงานที่เหมาะสม และลดการสูญเสียในระบบ → ฟาร์มสามารถ ประหยัดไฟฟ้า 20–30% ใช้พลังงานหมุนเวียน 25–40% และลดค่าไฟ Demand Charge 15%


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 82Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) ใช้พลังงานหมุนเวียนอย่างเต็มศักยภาพฟาร์มเลี้ยงสัตว์จำนวนมากเริ่มติดตั้งระบบ พลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy) เช่น Solar PV, Biogas, Biomass, Battery Storage แต่หากไม่มีการจัดการที่ดี มักใช้พลังงานเหล่านี้ได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ (เช่น Solar ผลิตไฟฟ้าเกินแต่ไม่ได้ใช้ หรือ Biogas ถูกปล่อยทิ้ง) → การใช้AI เข้ามาบริหารจัดการ จึงช่วยให้พลังงานสะอาดถูกนำมาใช้ได้เต็มศักยภาพo กลไกการทำงาน• AI Forecasting → คาดการณ์การผลิตพลังงานหมุนเวียน เช่น ผลิตไฟจาก Solar ตามสภาพอากาศ การผลิต Biogas ตามปริมาณมูลสัตว์• AI Optimization → เลือกใช้พลังงานหมุนเวียนก่อนพลังงานจาก Grid• Energy Storage Management → หากพลังงานหมุนเวียนเกิน → เก็บใน Battery เพื่อนำมาใช้ช่วง Peak Load• Hybrid Control → AI รวม Solar + Biogas + Grid ทำงานร่วมกันอย่างสมดุลo ตัวอย่างการใช้งาน• ฟาร์มโคนม: ใช้ Solar PV กลางวัน + Battery กลางคืน → ลดการพึ่งพาไฟฟ้าการไฟฟ้า 30%• ฟาร์มสุกร: ผลิต Biogas จากมูลสัตว์ → AI ควบคุมการเดินเครื่อง Generator ตาม Demand →ลดค่าไฟฟ้า 20%• ฟาร์มไก่เนื้อ: AI เชื่อมระบบ Solar + Biogas + Grid → ลดค่าไฟฟ้ารวม 25% ลด CO₂ ลง 35%o ประโยชน์หลัก• ลดค่าไฟฟ้า → ฟาร์มใช้พลังงานจาก Solar/Biogas ก่อน Grid → ประหยัดไฟฟ้า 20–30%• ลด Carbon Footprint → การใช้พลังงานสะอาดเพิ่มขึ้น → ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 20–40%• เพิ่มความมั่นคงด้านพลังงาน → มีพลังงานสำรอง แม้ Grid ไฟฟ้าดับ• ลดการสูญเสีย → ไม่ปล่อย Biogas ทิ้ง และไม่ทิ้งไฟ Solar ส่วนเกินo การเชื่อมโยงกับระบบฟาร์ม• เชื่อมกับ Smart Feeding & Watering → จ่ายพลังงานให้ระบบปั๊มน้ำ/ให้อาหารช่วง Solar Peak• เชื่อมกับ Cooling & Ventilation → ใช้พลังงานหมุนเวียนขับเคลื่อนระบบหลักของฟาร์ม• เชื่อมกับ EMS (Energy Management System) → วางแผนการใช้โหลดกับพลังงานหมุนเวียนได้แม่นยำo AI ทำให้ฟาร์ม ใช้พลังงานหมุนเวียนอย่างเต็มศักยภาพ โดยเลือกใช้ Solar, Biogas, และ Battery ให้สอดคล้องกับโหลด → ส่งผลให้ลดค่าไฟฟ้า 20–30% ลด CO₂ 20–40% และเพิ่มความมั่นคงด้านพลังงานของฟาร์ม


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 83Energy Conservation Technology Co.,ltd.4) ลดการสูญเสียพลังงานจากอุปกรณ์เสื่อมสภาพอุปกรณ์ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ เช่น พัดลมระบายอากาศ ปั๊มน้ำ มอเตอร์ เครื่องทำความเย็น หรือเครื่องรีดนม เมื่อใช้งานไปนาน ๆ จะเกิด การเสื่อมสภาพ เช่น สายพานหย่อน มอเตอร์สั่น bearing เสื่อม หรือท่ออุดตัน →ทำให้กินไฟมากขึ้นกว่าปกติและสิ้นเปลืองพลังงานโดยไม่จำเป็นการใช้AI + Predictive Maintenance (PdM) จะช่วยตรวจจับความผิดปกติล่วงหน้าและซ่อมทันก่อนเสียจริง → ลดพลังงานที่สูญเสียจากอุปกรณ์เสื่อมสภาพo กลไกการทำงาน• IoT Sensors: ตรวจจับการสั่นสะเทือน อุณหภูมิ โหลดไฟฟ้า และเสียงผิดปกติ• AI Analytics: วิเคราะห์ข้อมูลเปรียบเทียบกับรูปแบบการทำงานปกติ (Baseline)• Predictive Alert: แจ้งเตือนเมื่ออุปกรณ์ใช้พลังงานมากเกิน → เสื่อมสภาพและควรซ่อม• Maintenance Scheduling: วางแผนซ่อมในเวลาที่เหมาะสม เพื่อลด Downtimeo ตัวอย่างการใช้งาน• ฟาร์มสุกร: AI ตรวจพบพัดลมโรงเรือนกินไฟสูงผิดปกติ → พบสายพานเริ่มชำรุด → เปลี่ยนก่อนเสียจริง → ลดไฟฟ้า 12%• ฟาร์มโคนม: มอเตอร์รีดนมใช้พลังงานมากกว่าปกติ → AI คาดการณ์เสียภายใน 2 เดือน → ซ่อมทันเวลา → ลด Downtime 50% และประหยัดไฟ 10%• ฟาร์มไก่เนื้อ: คอมเพรสเซอร์ Cooling System กินไฟเพิ่ม → AI แจ้งเตือน → ล้างท่อและฟิลเตอร์→ ประหยัดไฟ 15%o ประโยชน์หลัก• ลดพลังงานสูญเปล่า 10–15% จากอุปกรณ์ที่กินไฟเกิน• ยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์ 20–40%• ลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน 15–30%• เพิ่มความต่อเนื่องของระบบ → ลดโอกาสระบบหยุดชะงักที่ส่งผลต่อสัตว์o ความเชื่อมโยงกับระบบฟาร์ม• เชื่อมกับ EMS (Energy Management System) → รายงานอุปกรณ์ที่ใช้ไฟเกิน• เชื่อมกับ Decision Support → ผู้จัดการฟาร์มวางแผนงบประมาณซ่อมบำรุงระยะยาว• เชื่อมกับ Animal Welfare → ลดความเสี่ยงสัตว์เครียดจากระบบล่ม (เช่น พัดลมเสียในหน้าร้อน)o AI + Predictive Maintenance ช่วยลดการสูญเสียพลังงานจากอุปกรณ์เสื่อมสภาพได้จริง → ฟาร์มสามารถ ประหยัดไฟ 10–15% ยืดอายุอุปกรณ์ 20–40% ลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน 15–30% และลด Downtime ลงกว่า 50%


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 84Energy Conservation Technology Co.,ltd.5) ลดต้นทุนรวมของฟาร์มการใช้AI และระบบอัจฉริยะ (Smart Farm) ไม่ได้เพียงแค่ช่วยประหยัดไฟฟ้าหรือลดพลังงานสูญเปล่า แต่ยังมีผลต่อ ต้นทุนรวมของฟาร์ม ทั้งทางตรงและทางอ้อม → ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์สามารถแข่งขันได้มากขึ้น5.1 ลดต้นทุนพลังงานโดยตรง• AI ควบคุม Ventilation, Cooling, Heating และ Lighting → ใช้พลังงานเท่าที่จำเป็น• AI Integration เลือกใช้พลังงานหมุนเวียนก่อน Grid• ลดค่าไฟฟ้าและพลังงานรวมได้20–30%5.2 ลดต้นทุนอาหารและน้ำ• Smart Feeding & Watering → จ่ายอาหาร/น้ำตรงตามพฤติกรรมสัตว์• ลดการสูญเสีย (Overfeeding การรั่วไหลของน้ำ)• ลดต้นทุนอาหาร/น้ำได้10–15%5.3 ลดต้นทุนการซ่อมบำรุง• Predictive Maintenance → ซ่อมก่อนเสียจริง → ลดค่าใช้จ่ายฉุกเฉินและอุปกรณ์เสียหาย• ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงได้15–30%5.4 เพิ่มผลผลิตและคุณภาพ• สัตว์สุขภาพดีขึ้นจากการควบคุมสภาพแวดล้อมอัจฉริยะ• ผลผลิต เช่น น้ำนม ไข่ หรืออัตราการเจริญเติบโตเพิ่มขึ้น 8–12%• รายได้เพิ่มขึ้น → ทำให้ต้นทุนต่อหน่วยผลิตลดลง5.5 ลดการสูญเสียจากความเสี่ยง• AI Forecasting → เตรียมรับมืออากาศร้อนจัดหรือโรคระบาด• ลดการสูญเสียสัตว์จำนวนมาก (เช่น พัดลมเสียในหน้าร้อน หรือโรคระบาดในสุกร)• ลดความเสี่ยงการขาดทุนปีละหลายแสน–ล้านบาทในฟาร์มใหญ่o ตัวอย่างผลลัพธ์จริง• ฟาร์มสุกร: ลดค่าไฟฟ้า 25%, ลดการสูญเสียจากอุปกรณ์เสียฉุกเฉิน → ต้นทุนรวมลด 18%• ฟาร์มโคนม: ผลผลิตน้ำนมเพิ่ม 10% ขณะเดียวกันค่าไฟลด 20% → ต้นทุนต่อลิตรนมลดลง 15%• ฟาร์มไก่ไข่: ค่าไฟฟ้าลด 20% อัตราออกไข่เพิ่ม 12% → ต้นทุนต่อฟองไข่ลดลง 10%o AI และระบบ Smart Farm ช่วยฟาร์มเลี้ยงสัตว์ลดต้นทุนรวม ได้จากทุกด้าน →• พลังงานลด 20–30%• อาหาร/น้ำลด 10–15%• ซ่อมบำรุงลด 15–30%• ผลผลิตเพิ่ม 8–12% ทำให้ต้นทุนการผลิตต่อหน่วยลดลง 15–25% และฟาร์มมีความสามารถในการแข่งขันสูงขึ้น


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 85Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตารางสรุปประโยชน์ด้านการประหยัดพลังงานหัวข้อ วิธีการ/กลไก ผลลัพธ์หลัก ผลลัพธ์เชิงตัวเลข1. ลดการใช้พลังงานเกินความจำเป็นAI ควบคุม Ventilation, Cooling, Lighting ตาม Demand จริงใช้พลังงานพอดี ไม่สิ้นเปลือง ลดไฟฟ้า 15–25%2. เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (Energy Efficiency)AI Forecasting + Load Shifting + Optimizationใช้พลังงานตรงเวลา-แหล่งที่เหมาะสมประหยัดไฟฟ้า20–30%ใช้พลังงานหมุนเวียน 25–40%3. ใช้พลังงานหมุนเวียนเต็มศักยภาพAI บริหาร Solar, Biogas, Battery, Hybrid Systemลดพึ่งพา Grid และลดคาร์บอนลดค่าไฟ 20–30%ลด CO₂ 20–40%4. ลดการสูญเสียจากอุปกรณ์เสื่อมสภาพAI + Predictive Maintenance → ตรวจจับอุปกรณ์กินไฟเกินซ่อมก่อนเสียจริง ยืดอายุอุปกรณ์ลดพลังงานสูญเปล่า10–15%ยืดอายุอุปกรณ์20–40%5. ลดต้นทุนรวมของฟาร์ม รวมผลจากพลังงาน อาหาร น้ำ และการบำรุงรักษาลดต้นทุนการผลิตต่อหน่วย เพิ่มกำไรลดต้นทุนรวม 15–25%ผลผลิตเพิ่ม 8–12%o AI และ Smart Farm ช่วยฟาร์มเลี้ยงสัตว์ประหยัดพลังงาน 20–30% ลดต้นทุนรวม 15–25% เพิ่มผลผลิต 8–12% และยังช่วยลด Carbon Footprint 20–40% → ฟาร์มมีความ คุ้มค่า แข่งขันได้ และยั่งยืน4. พฤติกรรมและการมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงานแม้ว่า AI, IoT, และระบบอัตโนมัติจะช่วยประหยัดพลังงานได้อย่างมาก แต่ความสำเร็จของการจัดการพลังงานในฟาร์มก็ยังขึ้นอยู่กับ พฤติกรรมและการมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงาน (Farm Operators & Workers) ด้วย เพราะพวกเขาเป็นผู้ที่สัมผัสการใช้งานจริงและตัดสินใจในสถานการณ์หน้างาน 1) การตระหนักรู้ด้านพลังงาน (Energy Awareness) 2) การใช้ระบบ Smart Farm อย่างถูกต้อง 3) การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Actions) 4) การมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ข้อมูล 5) วัฒนธรรมการประหยัดพลังงาน (Energy-saving Culture)


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 86Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายละเอียด ดังนี้1) การตระหนักรู้ด้านพลังงาน (Energy Awareness)การสร้างความตระหนักรู้ด้านพลังงานให้กับผู้ปฏิบัติงานในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ ถือเป็นก้าวแรกของการ ประหยัดพลังงานอย่างยั่งยืน เพราะแม้จะมีระบบอัตโนมัติและ AI ช่วยจัดการ แต่หากคนใช้งานไม่มีความเข้าใจ ก็อาจเกิดการสิ้นเปลืองพลังงานโดยไม่จำเป็นo แนวทางสร้างการตระหนักรู้ด้านพลังงาน1. อบรมและให้ความรู้o จัดอบรมให้ผู้ปฏิบัติงานเข้าใจว่า พลังงาน = ต้นทุนการผลิตo อธิบายการใช้ไฟฟ้า น้ำ และอุปกรณ์แต่ละชนิดว่ามีผลต่อค่าใช้จ่ายฟาร์มอย่างไรo ตัวอย่าง: ระบบระบายอากาศคิดเป็น 40–60% ของค่าไฟฟ้าในโรงเรือนสุกร2. การสื่อสารและรณรงค์ภายในฟาร์มo ติดป้าย/โปสเตอร์รณรงค์ประหยัดพลังงาน เช่น “ปิดไฟเมื่อไม่ใช้”, “ตรวจสอบรอยรั่วน้ำประจำวัน”o ใช้ Dashboard หรือหน้าจอแสดงผลการใช้พลังงานแบบ Real-time ให้พนักงานเห็น3. การสร้างความรับผิดชอบร่วมo มอบหมายให้พนักงานแต่ละทีมดูแลโซนพลังงาน เช่น ทีม A ดูแลไฟฟ้า ทีม B ดูแลระบบน้ำo มีการตรวจเช็คและรายงานผลเป็นประจำ4. การมีส่วนร่วมในการลดการสิ้นเปลืองo ให้ผู้ปฏิบัติงานเสนอแนวทางประหยัดพลังงาน เช่น ปรับเวลาเปิดพัดลม ใช้น้ำรีไซเคิลo ร่วมกันวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้ไฟฟ้า/น้ำที่สิ้นเปลือง5. แรงจูงใจและรางวัลo ตั้งระบบให้รางวัลหรือโบนัสสำหรับทีมที่สามารถลดพลังงานได้จริงโดยไม่กระทบผลผลิตo ตัวอย่าง: ฟาร์มโคนมบางแห่งลดค่าไฟลงได้10% หลังจากสร้างกิจกรรมแข่งขันประหยัดไฟระหว่างทีมงานo ประโยชน์ของการสร้าง Energy Awareness• ลดการใช้พลังงาน 5–10% เพิ่มเติม จากระบบ Smart Farm เดิม• ลดโอกาสการใช้งานอุปกรณ์ผิดวิธี → ยืดอายุการใช้งาน• ผู้ปฏิบัติงานรู้สึกว่ามีส่วนร่วม → เกิดวัฒนธรรมประหยัดพลังงานในฟาร์ม• สนับสนุนการเป็น Smart & Green Farm ที่มีทั้งเทคโนโลยีและพฤติกรรมที่ยั่งยืนo Energy Awareness คือรากฐานของการประหยัดพลังงานในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ → เมื่อผู้ปฏิบัติงานเข้าใจว่าพลังงานคือ “ต้นทุน” และมีส่วนร่วมในการประหยัด จะช่วยลดพลังงานสิ้นเปลืองได้5–10% ลดค่าใช้จ่าย และสร้างวัฒนธรรมฟาร์มที่ยั่งยืน


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 87Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตัวอย่างกิจกรรมฝึกอบรม Energy Awareness กำหนดเวลา (ครึ่งวัน: 3–4 ชม. | เต็มวัน: 6–7 ชม.) แบ่งเป็น 4–6 กิจกรรมหลัก เพื่อสร้างความเข้าใจและเปลี่ยนพฤติกรรม 1. Ice Breaking & Energy Quiz (30 นาที)• วิธีการ: เล่นเกมถาม–ตอบ เช่น “พัดลมโรงเรือนใช้ไฟคิดเป็นกี่ % ของค่าไฟฟาร์ม?”• วัตถุประสงค์: กระตุ้นให้ผู้เข้าร่วมตระหนักว่าพลังงานคือ “ต้นทุนหลัก”• อุปกรณ์: กระดาษคำถาม Kahoot/มือถือสำหรับโหวต 2. พลังงาน = ต้นทุนฟาร์ม (Lecture + Case Study) (45 นาที)• เนื้อหา: อธิบายค่าใช้จ่ายพลังงานในฟาร์ม (ไฟฟ้า น้ำ อาหาร)• ตัวอย่าง: กรณีฟาร์มสุกรใช้ระบบ Ventilation สิ้นเปลืองไฟสูง ฟาร์มโคนมใช้ Cooling มากเกินไป• กิจกรรม: ให้ผู้เข้าร่วมช่วยกันคำนวณ “ถ้าลดไฟได้ 10% จะลดค่าใช้จ่ายเท่าไร/ปี” 3. Walkthrough & Energy Spot Check (60 นาที)• วิธีการ: แบ่งกลุ่มเดินสำรวจโรงเรือน/พื้นที่ (หรือใช้ Simulation ถ้าไม่มีฟาร์มจริง)• สิ่งที่ต้องสังเกต:o ไฟที่เปิดทิ้งไว้o พัดลม/ปั๊มที่ทำงานโดยไม่จำเป็นo น้ำรั่ว/การใช้อาหารสิ้นเปลือง• ผลลัพธ์: แต่ละทีมทำ Checklist และรายงานว่าเจอ “พลังงานสูญเปล่า” ตรงไหน 4. Workshop: Smart Actions (60 นาที)• วิธีการ: ให้แต่ละกลุ่มนำปัญหาที่เจอมาจัดทำ “แนวทางแก้ไข” เช่นo ปรับเวลาเปิด–ปิดพัดลมo ใช้แสงธรรมชาติช่วงกลางวันo ตั้งกะเวรตรวจสอบการรั่วของท่อน้ำ• ผลลัพธ์: ได้แนวปฏิบัติ (Best Practices) ที่นำไปใช้จริงในฟาร์ม 5. Simulation Game (ถ้ามีเวลาเพิ่ม 45 นาที)• อุปกรณ์: ใช้ซอฟต์แวร์จำลองพลังงาน หรือ Excel Model• กิจกรรม: ให้แต่ละกลุ่มลองปรับรูปแบบการใช้พลังงาน → ดูผลลัพธ์ว่า “ค่าไฟลดลงกี่ %”• เป้าหมาย: เห็นความเชื่อมโยงระหว่าง “พฤติกรรม → พลังงาน → ต้นทุน” 6. Commitment & Reward (30 นาที)• วิธีการ: ให้แต่ละทีมเขียน “3 พฤติกรรมที่จะทำทันทีหลังอบรม” บนบอร์ด• จัดทำเป็น Energy Awareness Commitment Wall ในฟาร์ม• เสริม: ประกาศระบบรางวัล เช่น ทีมที่ลดการใช้ไฟฟ้า/น้ำได้จริง → รับโบนัส/ประกาศเกียรติคุณ


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 88Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ผลลัพธ์ที่ได้จากกิจกรรม• ผู้ปฏิบัติงานเข้าใจว่า พลังงาน = เงินลงทุน• เกิดการเปลี่ยนพฤติกรรม → ลดพลังงานสิ้นเปล่า 5–10% เพิ่มเติม จากระบบอัตโนมัติ• ฟาร์มได้Checklist และ Action Plan สำหรับการประหยัดพลังงาน• ทีมงานมีแรงจูงใจและความภูมิใจ ในการมีส่วนร่วม2) การใช้ระบบ Smart Farm อย่างถูกต้องแม้ฟาร์มจะติดตั้ง ระบบอัจฉริยะ (Smart Farm: AI + IoT + Automation) แต่ถ้าผู้ปฏิบัติงาน ใช้งานไม่ถูกต้อง อาจทำให้ระบบไม่เกิดประสิทธิภาพเต็มที่ หรือสิ้นเปลืองพลังงานโดยไม่จำเป็น ดังนั้นการให้ความรู้และสร้างทักษะการใช้งานจึงมีความสำคัญมากo แนวทางการใช้ระบบ Smart Farm อย่างถูกต้อง1. เข้าใจหลักการทำงานของระบบo พนักงานควรรู้ว่าแต่ละระบบทำงานอย่างไร เช่น▪ Ventilation → ควบคุมอากาศ▪ Cooling/Heating → ควบคุมอุณหภูมิ▪ Lighting → ควบคุมแสงเพื่อกระตุ้นผลผลิต▪ Feeding/Watering → จ่ายอาหารและน้ำอัตโนมัติo เมื่อเข้าใจหลักการ จะไม่ปรับการทำงานแบบ “Manual Override” เกินความจำเป็น2. ตั้งค่าระบบอย่างเหมาะสม (System Setting)o ใช้ค่ามาตรฐานจาก คู่มือ Smart Farm หรือ AI Recommendationo เช่น ตั้งอุณหภูมิเป้าหมาย 24–26°C แทนการเปิด Cooling ต่ำกว่า 20°Co ช่วยลดไฟฟ้าโดยไม่กระทบสุขภาพสัตว์3. ตรวจสอบ Dashboard และ Alertso ผู้ปฏิบัติงานควรหมั่นตรวจสอบหน้าจอควบคุม (Dashboard)o สังเกตการแจ้งเตือน เช่น การใช้ไฟผิดปกติอุณหภูมิสูง/ต่ำเกินไปo ลดความเสี่ยงจากปัญหาที่ระบบอัตโนมัติอาจตรวจไม่ทัน4. บำรุงรักษาเบื้องต้นร่วมกับระบบอัตโนมัติo แม้ระบบมี Predictive Maintenance แต่ผู้ปฏิบัติงานยังควรช่วยดูแลo เช่น ทำความสะอาดเซนเซอร์ตรวจสอบสายไฟ เช็กฟิลเตอร์o ทำให้ระบบทำงานแม่นยำและประหยัดพลังงานมากขึ้น5. ใช้ระบบร่วมกับพลังงานหมุนเวียนอย่างเหมาะสมo เช่น ใช้ Solar PV ช่วงกลางวัน → ตั้งให้ระบบทำงานหนักในเวลานี้(เช่น Cooling ปั๊มน้ำ)o ช่วยใช้พลังงานสะอาดให้เต็มที่ แทนที่จะใช้ Grid ไฟฟ้า


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 89Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มโคนม: เมื่อผู้ปฏิบัติงานตั้งค่า Cooling ต่ำกว่ามาตรฐาน → สิ้นเปลืองไฟฟ้าเกิน 20% →หลังการอบรม ตั้งค่าอัตโนมัติใหม่ → ลดไฟได้ทันที15%• ฟาร์มไก่ไข่: เดิมพนักงานเปิดไฟ Manual ตลอดทั้งคืน → ทำให้เปลืองไฟและไก่เครียด → ปรับมาใช้Smart Lighting ตาม AI → ไฟฟ้าลด 25% ผลผลิตไข่เพิ่ม 10%• ฟาร์มสุกร: ผู้ปฏิบัติงานเรียนรู้การดู Dashboard → ตรวจพบโหลดพัดลมผิดปกติ → ซ่อมก่อนเสีย → ลดพลังงานสูญเปล่า 12%o ประโยชน์ที่ได้รับ• ระบบอัจฉริยะทำงานเต็มประสิทธิภาพ• ลดพลังงานสิ้นเปลือง 10–20%• ลดโอกาสระบบเสียหายจากการตั้งค่าผิดพลาด• เพิ่มความมั่นใจให้ผู้ปฏิบัติงานว่าตนมีบทบาทสำคัญต่อ Smart & Green Farmo การใช้Smart Farm อย่างถูกต้อง คือการ เข้าใจระบบ → ตั้งค่าเหมาะสม → ตรวจสอบDashboard → บำรุงรักษาร่วม → ใช้ร่วมกับพลังงานหมุนเวียน → ทำให้ฟาร์ม ลดพลังงาน 10–20% ลดปัญหาการตั้งค่าผิด และเพิ่มผลผลิตสัตว์อย่างยั่งยืน3) การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Actions)แม้ว่า AI และ Predictive Maintenance จะช่วยทำนายและวางแผนการซ่อมบำรุงล่วงหน้าได้ แต่ผู้ปฏิบัติงานในฟาร์มยังคงมีบทบาทสำคัญ ในการดูแลและทำงานเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance) เพื่อป้องกันปัญหาก่อนจะเกิดการสูญเสียพลังงานและกระทบต่อสุขภาพสัตว์o แนวทางการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน1. การตรวจสอบประจำวัน (Daily Check)o ตรวจดูพัดลม ปั๊มน้ำ ระบบไฟ ว่าทำงานปกติหรือไม่o ตรวจหาน้ำรั่ว อุปกรณ์หลวม สายไฟชำรุดo ช่วยลดปัญหาเล็กน้อยไม่ให้บานปลายจนสิ้นเปลืองพลังงาน2. การทำความสะอาดอุปกรณ์ (Cleaning)o ทำความสะอาดฟิลเตอร์ช่องระบายอากาศ แผง Cooling Pado อุปกรณ์ที่สกปรกจะกินไฟเพิ่มขึ้น 10–15%3. การตรวจสอบและปรับแต่ง (Adjustment)o ตรวจสอบสายพานมอเตอร์ → ปรับตึง/เปลี่ยนหากหย่อนo ตรวจแรงดันลม/น้ำในระบบให้เหมาะสมo ลดพลังงานสูญเปล่า และป้องกันโหลดไฟฟ้าสูงผิดปกติ


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 90Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. การบันทึกข้อมูลการบำรุงรักษา (Logbook/Checklist)o ผู้ปฏิบัติงานควรบันทึกผลการตรวจเช็คทุกครั้งo ข้อมูลเหล่านี้สามารถป้อนเข้า AI/EMS เพื่อช่วยวิเคราะห์เชิงลึกได้5. การทำงานร่วมกับระบบ AIo หาก AI แจ้งเตือน (Alert) → ผู้ปฏิบัติงานต้องตรวจสอบหน้างานทันทีo ใช้ทักษะและประสบการณ์ช่วยยืนยันผลลัพธ์ของระบบo ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: พนักงานทำความสะอาด Cooling Pad ทุก 2 สัปดาห์ → ระบบพัดลมทำงานเบาลง→ ประหยัดไฟ 12%• ฟาร์มโคนม: ตรวจสอบสายพานมอเตอร์รีดนมทุกเดือน → ลดการกินไฟเกินและยืดอายุการใช้งานอีก 30%• ฟาร์มไก่ไข่: บันทึกการใช้ไฟฟ้าและการซ่อมบำรุง → AI วิเคราะห์และแจ้งเตือนจุดที่ควรซ่อม →ลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน 20%o ประโยชน์ที่ได้รับ• ลดการใช้พลังงานที่สิ้นเปล่า 10–15%• ยืดอายุอุปกรณ์20–40%• ลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงฉุกเฉิน 15–30%• เพิ่มความต่อเนื่องของระบบ ลด Downtime → ลดความเสี่ยงสัตว์เครียด/ตายo Preventive Actions คือการที่ผู้ปฏิบัติงานช่วยดูแล ตรวจสอบ และบำรุงรักษาอุปกรณ์เป็นประจำ ร่วมกับ AI → ทำให้ฟาร์ม ลดพลังงานสูญเปล่า 10–15% ยืดอายุอุปกรณ์ 20–40% และลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน 15–30%4. การมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ข้อมูล (Data Feedback & Participation)แม้ว่า AI และ IoT จะสามารถเก็บและประมวลผลข้อมูลจากฟาร์มได้อัตโนมัติ แต่ ผู้ปฏิบัติงาน คือผู้ที่อยู่หน้างานจริง เห็นพฤติกรรมสัตว์ เห็นปัญหาอุปกรณ์ และสัมผัสสภาพแวดล้อมโดยตรง จึงมีบทบาทสำคัญในการให้Feedback เพื่อเสริมความแม่นยำของระบบ และทำให้การตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของฟาร์มมีประสิทธิภาพ มากขึ้นo บทบาทของผู้ปฏิบัติงานในการวิเคราะห์ข้อมูล1. สังเกตการณ์หน้างาน (Field Observation)o ตรวจสอบความผิดปกติที่ Sensor อาจไม่สามารถจับได้ เช่น เสียงผิดปกติของมอเตอร์ กลิ่นก๊าซรั่ว หรือพฤติกรรมสัตว์ที่เปลี่ยนไปo ตัวอย่าง: สัตว์กินน้ำน้อยลง แต่ระบบไม่แจ้งเตือน → พนักงานให้Feedback เพื่อปรับค่าการแจ้งเตือน


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 91Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. บันทึกข้อมูลเสริม (Manual Logging)o จดบันทึกข้อมูลหน้างาน เช่น อุณหภูมิที่สัตว์สบายจริง เวลาการให้อาหาร ความผิดปกติรายวันo สามารถป้อนเข้าสู่ระบบ EMS หรือ AI Dashboard เพื่อให้ระบบเรียนรู้เพิ่ม3. ประเมินผลการทำงานของระบบ (System Evaluation)o ผู้ปฏิบัติงานสามารถตรวจสอบว่า คำแนะนำของ AI เหมาะสมกับหน้างานหรือไม่o ตัวอย่าง: AI แนะนำให้ลดรอบพัดลม แต่พนักงานเห็นว่าสุกรเริ่มหายใจถี่ → แจ้งFeedback เพื่อให้ AI ปรับโมเดล4. การประชุมวิเคราะห์ร่วม (Team Data Discussion)o จัดประชุมรายสัปดาห์/รายเดือน ให้ทีมงานและผู้จัดการฟาร์มร่วมกันวิเคราะห์ข้อมูลจาก AI + ข้อมูลภาคสนามo สร้างการมีส่วนร่วมและทำให้เกิดแนวทางแก้ปัญหาที่เหมาะสมจริงo ประโยชน์จากการมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงาน• เพิ่มความแม่นยำของ AI → เมื่อได้รับข้อมูลเสริมจากคน• ลดความผิดพลาดในการตัดสินใจ → เพราะมีทั้งข้อมูลดิจิทัลและข้อมูลภาคสนามประกอบกัน• สร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของ (Ownership) → ผู้ปฏิบัติงานรู้สึกว่ามีบทบาทสำคัญในการบริหารพลังงาน• ส่งผลให้ประหยัดพลังงานเพิ่มขึ้นอีก 5–10% และลดความเสี่ยงของปัญหาที่มองไม่เห็นo ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มโคนม: AI แนะนำค่า Cooling แต่ผู้ปฏิบัติงานสังเกตว่าสัตว์ยังมีพฤติกรรมเครียด →Feedback กลับเข้าสู่ระบบ → AI ปรับค่าการควบคุมใหม่ → ลดไฟฟ้า 12% และสุขภาพสัตว์ดีขึ้น• ฟาร์มสุกร: พนักงานรายงานกลิ่น NH₃ สูงแม้ Sensor ยังไม่เกินค่า → ตรวจพบ Sensor เสื่อม →ปรับปรุงระบบก่อนสัตว์เจ็บป่วย• ฟาร์มไก่ไข่: Feedback เรื่องการเปิด–ปิดไฟไม่เหมาะกับฤดูกาล → ปรับการควบคุม Smart Lighting → เพิ่มผลผลิตไข่8%o Data Feedback & Participation ทำให้ AI ไม่ได้ทำงานแบบอัตโนมัติอย่างเดียว แต่ผสานกับประสบการณ์ของผู้ปฏิบัติงาน → ส่งผลให้การจัดการฟาร์ม แม่นยำขึ้น ประหยัดพลังงานเพิ่มอีก 5–10% และทำให้สัตว์สุขภาพดีขึ้น5. วัฒนธรรมการประหยัดพลังงาน (Energy-saving Culture)การสร้าง วัฒนธรรมการประหยัดพลังงาน คือการทำให้ “การใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ” กลายเป็นพฤติกรรมอัตโนมัติของทุกคนในฟาร์ม ไม่ใช่เพียงคำสั่งจากผู้จัดการหรือการพึ่งพาระบบอัจฉริยะเพียงอย่างเดียว → เพื่อให้ฟาร์มก้าวสู่ Smart & Green Farm อย่างยั่งยืน


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 92Energy Conservation Technology Co.,ltd.o แนวทางการสร้างวัฒนธรรมการประหยัดพลังงาน1. การสื่อสารอย่างต่อเนื่อง (Continuous Communication)o ใช้ป้าย/โปสเตอร์ในโรงเรือน เช่น “ปิดไฟเมื่อไม่ใช้”, “ตรวจสอบการรั่วน้ำทุกวัน”o ใช้Dashboard แสดงผลการใช้พลังงานแบบ Real-time ให้พนักงานเห็นชัดเจนo ทำให้ทุกคนรู้ว่าพลังงานคือ ค่าใช้จ่ายรายวัน ของฟาร์ม2. การมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย (Participation)o ไม่ใช่แค่ผู้จัดการ แต่รวมถึงคนเลี้ยงสัตว์ ช่างซ่อมบำรุง และทีมซัพพอร์ตo จัดเวิร์กช็อปให้พนักงานเสนอวิธีประหยัดพลังงานจากประสบการณ์จริง3. ระบบรางวัลและแรงจูงใจ (Incentive Program)o ตั้งรางวัลสำหรับทีมที่สามารถลดการใช้ไฟ/น้ำได้โดยไม่กระทบผลผลิตo เช่น ฟาร์มโคนมบางแห่งให้โบนัส 3% ของค่าไฟที่ประหยัดได้แก่ทีมงาน4. การเรียนรู้และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (Continuous Learning)o จัดอบรม/Refresh Training ทุก 6 เดือนo แชร์ Case Study ฟาร์มอื่นที่ประสบความสำเร็จในการลดพลังงาน5. บูรณาการเข้ากับระบบการจัดการคุณภาพ (Integration with Management System)o ผนวกการประหยัดพลังงานเข้าเป็นส่วนหนึ่งของ ISO 50001, GAP, Animal Welfareo ทำให้ฟาร์มไม่ใช่แค่ลดต้นทุน แต่ยังได้การรับรองมาตรฐานสากลo ประโยชน์ของการสร้างวัฒนธรรมประหยัดพลังงาน• ลดการใช้พลังงานเพิ่มอีก 5–10% จากพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป• ลดค่าใช้จ่ายรวมของฟาร์มอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่ระยะสั้น• พนักงานรู้สึกมีส่วนร่วมและภาคภูมิใจ → สร้างแรงจูงใจทำงาน• ทำให้ฟาร์มกลายเป็น องค์กรสีเขียว (Green Farm Organization)o ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: หลังติดป้ายรณรงค์และให้รางวัลพนักงานที่ตรวจพบอุปกรณ์กินไฟเกิน → ลดไฟฟ้าได้8% ภายใน 6 เดือน• ฟาร์มไก่ไข่: จัดโครงการ “ฟาร์มประหยัดพลังงานร่วมใจ” แข่งขันกันระหว่างโรงเรือน → ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยลดลง 12%• ฟาร์มโคนม: บูรณาการ Energy-saving Culture เข้ากับ ISO 50001 → สามารถส่งออกนมไปตลาด EU ได้o Energy-saving Culture คือการทำให้การประหยัดพลังงานกลายเป็น พฤติกรรมประจำวันของทุกคน→ ช่วยลดพลังงานเพิ่มอีก 5–10% ลดต้นทุนระยะยาว และสร้างฟาร์มที่ ยั่งยืนและแข่งขันได้ในระดับสากล


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 93Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตาราง Checklist พฤติกรรมการสร้างวัฒนธรรมประหยัดพลังงานในฟาร์มระยะเวลา พฤติกรรมที่ควรทำ เป้าหมาย/ประโยชน์ประจำวัน(Daily)- ปิดไฟ/พัดลม/ปั๊มน้ำในโซนที่ไม่ใช้งาน- ตรวจสอบการรั่วของน้ำและอากาศ- ทำความสะอาดฟิลเตอร์หรือ Cooling Pad เบื้องต้น- ตรวจเช็ก Dashboard พลังงานจากระบบ Smart Farmลดพลังงานสิ้นเปลืองทันที5–10% ป้องกันอุปกรณ์ทำงานหนักเกินประจำสัปดาห์ (Weekly)- ตรวจสอบการทำงานของเซนเซอร์ IoT (Temp, Humidity, NH₃) - สังเกตพฤติกรรมสัตว์ (กินอาหาร/น้ำเคลื่อนไหว) และบันทึกเป็น Feedback - ประชุมทีมงานย่อยเรื่องการใช้พลังงานและปัญหาที่พบทำให้AI + Human Feedback ทำงานแม่นยำขึ้น ลดความผิดพลาดการตัดสินใจประจำเดือน (Monthly)- วิเคราะห์รายงานการใช้พลังงาน (ไฟฟ้า น้ำอาหาร) เทียบกับผลผลิตจริง- ตรวจสอบอุปกรณ์หลัก เช่น พัดลม ปั๊มน้ำมอเตอร์รีดนม- แชร์ผลการประหยัดพลังงานกับทีมงาน และมอบรางวัลสำหรับทีมที่ทำได้ดีสร้างแรงจูงใจ + ลดพลังงาน 10–15% จากการปรับพฤติกรรมต่อเนื่องประจำ 6 เดือน (Biannual)- จัดอบรม Refresh Training เรื่องการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ- ทบทวนมาตรการประหยัดพลังงานของฟาร์ม- Benchmark กับฟาร์มอื่น/มาตรฐานสากล (ISO 50001, Animal Welfare)สร้าง Energy-saving Culture ที่ยั่งยืน และเตรียมพร้อมเข้าสู่มาตรฐานสากลประจำปี(Yearly)- ประเมินผลรวมการประหยัดพลังงานทั้งปี- วางแผนลงทุน/ปรับปรุงอุปกรณ์เพื่อเพิ่ม Efficiency - จัดกิจกรรม “ฟาร์มสีเขียว (Green Farm)” ให้พนักงานมีส่วนร่วมฟาร์มมีแผนพลังงานระยะยาว → ลดต้นทุนรวม 15–25% ลด Carbon Footprint 20–35%o Checklist นี้ทำให้ฟาร์มสามารถ วัดผลและปลูกฝังวัฒนธรรมประหยัดพลังงาน ได้อย่างเป็นระบบ →ลดพลังงาน 15–25% ต่อปียืดอายุอุปกรณ์ 20–40% เพิ่มผลผลิต 8–12% และก้าวสู่การเป็น Smart & Green Farm


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 94Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.6.5 การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลขั้นสูงในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ยุค Smart Farm ไม่ได้ใช้เพียงเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ประหยัดพลังงานเท่านั้น แต่ยังต้องอาศัย เทคโนโลยีดิจิทัลขั้นสูง เพื่อช่วยผู้ปฏิบัติงานบริหารจัดการทรัพยากรและพลังงานได้อย่างแม่นยำขึ้น โดยทำให้ “ข้อมูล–การควบคุม–การตัดสินใจ” เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ1. Internet of Things (IoT)2. Artificial Intelligence (AI) & Machine Learning3. Big Data & Cloud Computing4. Digital Twin5. Blockchain & Traceability6. Mobile & App-based Controlรายละเอียด ดังนี้1. Internet of Things (IoT)IoT (Internet of Things) คือ เทคโนโลยีที่เชื่อมต่ออุปกรณ์และเซนเซอร์เข้ากับระบบอินเทอร์เน็ตหรือเครือข่ายภายในฟาร์ม เพื่อให้สามารถ ตรวจวัด รวบรวม และส่งต่อข้อมูลแบบ Real-time ไปยังระบบกลาง (Cloud / Server / Dashboard) จากนั้นข้อมูลจะถูกนำไปใช้ในการควบคุมอัตโนมัติหรือวิเคราะห์ต่อด้วย AIo บทบาทของ IoT ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์1. การตรวจวัด (Sensing)o ติดตั้งเซนเซอร์วัดอุณหภูมิ ความชื้น ความเข้มข้นก๊าซ (NH₃, CO₂)o ตรวจจับการใช้น้ำ อาหาร พฤติกรรมสัตว์ เช่น การเคลื่อนไหวหรือการกินo ได้ข้อมูลจริงจากหน้างาน → ใช้ปรับการทำงานของระบบทันที2. การเชื่อมต่อ (Connectivity)o ข้อมูลจากเซนเซอร์ถูกส่งผ่านเครือข่าย (Wi-Fi, LoRaWAN, Zigbee, 4G/5G)o ผู้ปฏิบัติงานสามารถดูข้อมูลได้แบบ Real-time บนคอมพิวเตอร์หรือมือถือ3. การควบคุมอัตโนมัติ (Automation)o IoT ทำงานร่วมกับ Controller เช่น PLC หรือ Smart Controllero เปิด–ปิดพัดลม ปั๊มน้ำ ระบบไฟส่องสว่าง ตามค่าที่ตรวจวัดได้จริง4. การจัดเก็บข้อมูล (Data Logging)o IoT ส่งข้อมูลเข้าสู่ Cloud หรือ Local Servero ใช้เป็นฐานข้อมูลเพื่อวิเคราะห์ระยะยาว เช่น แนวโน้มการใช้พลังงาน


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 95Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ประโยชน์ของ IoT ต่อการประหยัดพลังงาน• ลดพลังงานสิ้นเปลือง เพราะอุปกรณ์ทำงานตามสภาพจริง ไม่ใช่ตามเวลาแบบตายตัว• เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ด้วยการเก็บข้อมูลโหลดไฟฟ้าและใช้งานเมื่อจำเป็น• ตรวจจับความผิดปกติได้เร็ว เช่น พัดลมกินไฟเกิน ระบบน้ำรั่ว → แก้ไขก่อนเสียพลังงานมากขึ้น• สนับสนุนการใช้พลังงานหมุนเวียน เช่น ควบคุมโหลดให้ตรงกับเวลาที่ Solar PV ผลิตไฟo ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: ติดตั้ง IoT Sensor วัดอุณหภูมิและ NH₃ → ระบบ Ventilation ทำงานอัตโนมัติ →ลดไฟฟ้า 15–20%• ฟาร์มโคนม: ใช้ IoT วัดการใช้น้ำในการทำความสะอาดโรงเรือน → ลดการใช้น้ำและพลังงานปั๊ม10%• ฟาร์มไก่ไข่: IoT วัดความเข้มแสงในโรงเรือน → ระบบ Smart Lighting ปรับความสว่างอัตโนมัติ → ลดไฟฟ้า 20–25%o IoT คือรากฐานของ Smart Farm เพราะทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์สามารถ ตรวจวัด–เชื่อมต่อ–ควบคุม–เก็บข้อมูล ได้อย่างต่อเนื่อง → ส่งผลให้ฟาร์ม ลดการใช้พลังงาน 15–25% ลดต้นทุน และเพิ่มความยั่งยืน2. Artificial Intelligence (AI) & Machine LearningAI (ปัญญาประดิษฐ์) และ Machine Learning (การเรียนรู้ของเครื่อง) เป็นเทคโนโลยีดิจิทัลขั้นสูงที่ช่วยให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์สามารถ วิเคราะห์ ทำนาย และควบคุม กระบวนการต่าง ๆ ได้อย่างชาญฉลาดมากกว่าการใช้ IoT เพียงอย่างเดียวo บทบาทของ AI & Machine Learning ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์1. การคาดการณ์พลังงาน (Energy Forecasting)o AI วิเคราะห์ข้อมูลการใช้ไฟฟ้าในอดีต + พยากรณ์อากาศo ช่วยคาดการณ์โหลดไฟฟ้าล่วงหน้า → ปรับตารางการใช้พลังงานให้คุ้มค่า2. การเพิ่มประสิทธิภาพ (Optimization)o AI เลือกวิธีใช้พลังงานที่เหมาะสมที่สุด เช่น ใช้ Solar PV + Battery ก่อน Grido ลดค่าไฟฟ้าได้20–30%3. การควบคุมสภาพแวดล้อมอัตโนมัติo Machine Learning เรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่าง อุณหภูมิ ความชื้น พฤติกรรมสัตว์o ปรับระบบ Ventilation, Cooling, Heating และ Lighting ให้เหมาะสมโดยอัตโนมัติ4. การเฝ้าระวังสุขภาพสัตว์ (Animal Health Monitoring)o วิเคราะห์ข้อมูลพฤติกรรม เช่น การกิน การนอน การเคลื่อนไหวo ตรวจจับความผิดปกติ (เช่น โรคทางเดินหายใจในสุกร) เร็วกว่าการตรวจสอบแบบเดิม


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 96Energy Conservation Technology Co.,ltd.5. Predictive Maintenanceo AI วิเคราะห์โหลดไฟฟ้าและการสั่นสะเทือนของมอเตอร์ → คาดการณ์การเสียหายล่วงหน้าo ลดพลังงานสูญเปล่า และลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉินo ประโยชน์ของ AI & Machine Learning• ประหยัดพลังงาน 20–30% ด้วยการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ• เพิ่มผลผลิต 8–12% เพราะสัตว์อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม• ลดโรคสัตว์ 5–10% จากการเฝ้าระวังเชิงคาดการณ์• ลด Carbon Footprint 20–35% จากการใช้พลังงานสะอาดและลดสิ้นเปลืองo ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: AI วิเคราะห์เสียง + ก๊าซ NH₃ → ตรวจพบปัญหาทางเดินหายใจเร็วขึ้น 1 สัปดาห์ →ลดการสูญเสีย 7%• ฟาร์มโคนม: AI วิเคราะห์พฤติกรรมเคี้ยวเอื้อง + ปริมาณน้ำนม → ปรับระบบ Cooling → น้ำนมเพิ่ม 10% ค่าไฟลด 18%• ฟาร์มไก่ไข่: Machine Learning ปรับ Smart Lighting ตามฤดูกาล → ไฟฟ้าลด 20% อัตราออกไข่เพิ่ม 12%o AI & Machine Learning เป็นสมองของ Smart Farm → ช่วย ทำนาย–ปรับปรุง–ควบคุม ทั้งด้านพลังงาน สิ่งแวดล้อม และสุขภาพสัตว์ → ฟาร์มสามารถ ลดต้นทุนพลังงาน 20–30% เพิ่มผลผลิต 8–12% และยั่งยืนตามมาตรฐานสากล3. Big Data & Cloud ComputingBig Data และ Cloud Computing คือรากฐานที่ทำให้ฟาร์มอัจฉริยะ (Smart Farm) สามารถจัดการข้อมูลจำนวนมหาศาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยใช้การประมวลผลแบบออนไลน์และจัดเก็บข้อมูลไว้บนระบบคลาวด์ เพื่อให้สามารถ เข้าถึง วิเคราะห์ และใช้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจ ได้ตลอดเวลาo บทบาทของ Big Data & Cloud ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์1. การรวบรวมข้อมูลขนาดใหญ่ (Data Collection)o เก็บข้อมูลจาก IoT Sensors ระบบพลังงาน การให้อาหาร/น้ำ สุขภาพสัตว์o รองรับข้อมูลที่มีความหลากหลาย (Temperature, Energy Load, Feed Intake, Growth Rate ฯลฯ)2. การประมวลผลบน Cloud (Cloud Computing)o ประมวลผลข้อมูลแบบ Real-time → ผู้จัดการฟาร์มดูผ่าน Dashboard ได้ทุกที่o ใช้ AI/ML วิเคราะห์ข้อมูลบน Cloud โดยไม่ต้องลงทุน Server ราคาแพง3. การวิเคราะห์เชิงลึก (Big Data Analytics)o วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่าง สภาพอากาศ ↔ พลังงาน ↔ สุขภาพสัตว์↔ ผลผลิตo คาดการณ์ปัญหาและแนวโน้มในอนาคต เช่น ฤดูร้อนนี้จะใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นกี่ %


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 97Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. การเชื่อมโยงหลายฟาร์ม (Farm-to-Farm Benchmarking)o ฟาร์มหลายแห่งสามารถแชร์ข้อมูลผ่าน Cloudo ใช้เปรียบเทียบประสิทธิภาพและหามาตรฐานการจัดการที่ดีที่สุดo ประโยชน์ของ Big Data & Cloud Computing• เข้าถึงข้อมูลแบบ Real-time → ตัดสินใจได้เร็วและแม่นยำ• ลดต้นทุนโครงสร้างพื้นฐาน IT → ไม่ต้องลงทุน Data Center เอง• เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน เพราะ AI วิเคราะห์และให้คำแนะนำที่แม่นยำ• สนับสนุนการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) เพื่อใช้ในมาตรฐานสากล (ISO, GAP, Animal Welfare)o ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: ใช้ Cloud Dashboard แสดงการใช้พลังงาน + อัตราการเจริญเติบโต → วิเคราะห์ต้นทุนต่อกิโลกรัมเนื้อสุกรได้แม่นยำขึ้น → ลดต้นทุนรวม 12%• ฟาร์มโคนม: ใช้ Big Data วิเคราะห์น้ำนมรายวันกับสภาพอากาศ → คาดการณ์การใช้Cooling ล่วงหน้า → ลดไฟฟ้า 15%• ฟาร์มไก่ไข่: เปรียบเทียบข้อมูลการใช้พลังงานของหลายโรงเรือนบน Cloud → โรงเรือนที่ใช้ไฟเกินมาตรฐานถูกปรับปรุง → ประหยัดไฟฟ้าเฉลี่ย 10%o การเชื่อมโยงกับระบบอื่น• ทำงานร่วมกับ AI & IoT → ใช้ข้อมูลมหาศาลในการเรียนรู้และพัฒนาโมเดล• เชื่อมกับ Energy Management System (EMS) → ให้รายงานการใช้พลังงานตามมาตรฐาน ISO 50001• สนับสนุน Decision Support → ผู้จัดการฟาร์มมีข้อมูลครบถ้วนทั้งด้านพลังงานและผลผลิตo Big Data & Cloud Computing คือหัวใจที่ทำให้ Smart Farm มีข้อมูลแบบ Real-time และเชื่อมโยงได้หลายระบบ → ฟาร์มสามารถ ลดต้นทุนรวม 10–15% ลดการใช้พลังงาน 15–20% และเพิ่มความสามารถแข่งขันด้วยมาตรฐานสากล4. Digital TwinDigital Twin คือการสร้างแบบจำลองเสมือน (Virtual Model) ของฟาร์มเลี้ยงสัตว์ โดยจำลองทั้ง โรงเรือน อุปกรณ์ ระบบพลังงาน และสัตว์ให้มีลักษณะการทำงานเหมือนจริงในโลกดิจิทัล → เพื่อใช้ในการ เฝ้าติดตาม วิเคราะห์ และทดสอบสถานการณ์ก่อนนำไปปรับใช้จริงในฟาร์มo บทบาทของ Digital Twin ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์1. การจำลองสภาพแวดล้อม (Environment Simulation)o จำลองอุณหภูมิ ความชื้น การระบายอากาศ และความเข้มแสงo ช่วยทดสอบว่าถ้าปรับ Ventilation หรือ Cooling จะส่งผลต่อการใช้พลังงานและสุขภาพสัตว์อย่างไร


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 98Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. การวิเคราะห์พลังงาน (Energy Simulation)o ทดสอบการใช้ไฟฟ้าภายใต้สถานการณ์ต่าง ๆ เช่น ฤดูร้อน ฤดูฝนo ทดลองการใช้พลังงานหมุนเวียน (Solar, Biogas, Battery) ก่อนลงทุนจริง3. การจำลองผลผลิตและสุขภาพสัตว์o ทดสอบผลกระทบของสภาพอากาศ อาหาร และการจัดการไฟส่องสว่างต่อผลผลิตo เช่น หากปรับรอบการให้อาหาร จะมีผลต่ออัตราการเจริญเติบโตหรือน้ำนมอย่างไร4. การบำรุงรักษาและความน่าเชื่อถือ (Maintenance & Reliability)o จำลองสถานการณ์อุปกรณ์เสีย เช่น พัดลมหยุดทำงาน หรือ Cooling เสีย → ดูผลกระทบต่อโรงเรือนและสัตว์o ช่วยวางแผนซ่อมบำรุงเพื่อหลีกเลี่ยง Downtimeo ประโยชน์ของ Digital Twin• ลดความเสี่ยงก่อนการลงทุน → ทดสอบการติดตั้ง Solar, Biogas หรือระบบ Smart Lighting ในโลกเสมือนก่อนลงทุนจริง• ประหยัดพลังงาน → รู้วิธีการปรับค่าที่เหมาะสมที่สุดก่อนนำไปใช้จริง (ลดไฟฟ้า 15–20%)• เพิ่มผลผลิต → ทดลองการจัดการแสง อาหาร และสภาพอากาศ → เพิ่มผลผลิตสัตว์8–12%• ปรับปรุงการบำรุงรักษา → คาดการณ์ปัญหาและเตรียมแผนซ่อมล่วงหน้า• สนับสนุนการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (Decision Support) → ผู้จัดการฟาร์มเห็นผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงล่วงหน้าo ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มโคนม: ใช้ Digital Twin จำลองการติดตั้ง Solar + Battery → พบว่า ROI คืนทุนใน 4.5 ปี → ลงทุนจริงแล้วลดไฟฟ้า 25%• ฟาร์มสุกร: จำลองระบบ Ventilation ใหม่ → พบว่าสามารถลดไฟพัดลม 18% และลดอัตราการตายลง 6%• ฟาร์มไก่ไข่: ทดลองการปรับรอบแสงสว่างผ่าน Digital Twin → เพิ่มอัตราการออกไข่ 10% โดยไม่เพิ่มไฟฟ้าo การเชื่อมโยงกับระบบอื่น• ทำงานร่วมกับ IoT & AI → ใช้ข้อมูลจริงจากฟาร์มสร้างแบบจำลอง• เชื่อมกับ Big Data & Cloud → เก็บข้อมูลและปรับปรุงแบบจำลองให้ใกล้เคียงความจริงมากขึ้น• ใช้คู่กับ EMS (Energy Management System) → วางแผนกลยุทธ์ด้านพลังงานo Digital Twin คือ “ฟาร์มเสมือน” ที่ช่วยผู้ปฏิบัติงานและผู้จัดการฟาร์ม ทดลอง–ทดสอบ–ตัดสินใจ ได้ก่อนทำจริง → ลดความเสี่ยง ประหยัดพลังงาน 15–20% เพิ่มผลผลิตสัตว์8–12% และวางแผนลงทุนได้แม่นยำขึ้น


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 99Energy Conservation Technology Co.,ltd.5. Blockchain & TraceabilityBlockchain คือ เทคโนโลยีการเก็บข้อมูลแบบกระจายศูนย์ (Decentralized Ledger) ที่ข้อมูลไม่สามารถแก้ไขย้อนหลังได้ง่าย มีความโปร่งใสและตรวจสอบได้Traceability คือ ความสามารถในการติดตามย้อนกลับทุกขั้นตอนของกระบวนการผลิต ตั้งแต่วัตถุดิบ พลังงาน การดูแลสัตว์ จนถึงผลผลิตที่ออกสู่ตลาดเมื่อนำ Blockchain + Traceability มาใช้ใน Smart Farm → ฟาร์มสามารถ บันทึกการใช้พลังงาน อาหาร น้ำ สุขภาพสัตว์ และการจัดการสิ่งแวดล้อม ได้อย่างโปร่งใส → สร้างความเชื่อมั่นต่อผู้บริโภคและตลาดสากลo บทบาทของ Blockchain & Traceability ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์1. การบันทึกการใช้พลังงาน (Energy Tracking)o บันทึกพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ในฟาร์ม → แยกเป็นพลังงานจาก Solar, Biogas, Grido ทำให้ตรวจสอบได้ว่าฟาร์มใช้พลังงานหมุนเวียนกี่ %2. การติดตามอาหารและน้ำ (Feed & Water Traceability)o บันทึกแหล่งที่มาของอาหารสัตว์ ปริมาณที่ใช้ และคุณภาพน้ำo ลดปัญหาการปนเปื้อน และเพิ่มความโปร่งใสในการจัดการ3. การเฝ้าระวังสุขภาพสัตว์ (Animal Health Records)o บันทึกการใช้วัคซีน ยาปฏิชีวนะ และผลตรวจสุขภาพของสัตว์o สร้างความมั่นใจต่อผู้บริโภคและตลาดนำเข้า4. การตรวจสอบย้อนกลับผลิตภัณฑ์ (Product Traceability)o ผู้ซื้อสามารถสแกน QR Code → เห็นข้อมูลตั้งแต่การเลี้ยง การใช้พลังงาน มาตรฐาน Animal Welfareo สนับสนุนการส่งออกไปตลาดที่ต้องการความโปร่งใสสูง เช่น EU, US, ญี่ปุ่น5. การปฏิบัติตามนโยบาย (Compliance)o บันทึกข้อมูลเพื่อตอบโจทย์มาตรฐาน ISO 50001, GAP, Carbon Footprint, Animal Welfareo ลดเวลาและค่าใช้จ่ายในการตรวจประเมิน (Audit)o ประโยชน์ของ Blockchain & Traceability• ความโปร่งใส: ตรวจสอบทุกขั้นตอนของการผลิตได้• เพิ่มมูลค่าผลผลิต: ผลิตภัณฑ์ที่มีการรับรองด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม → ขายได้ราคาสูงกว่า• สนับสนุนการตลาดส่งออก: ตอบโจทย์ตลาดสากลที่เข้มงวดเรื่องมาตรฐาน• ลด Carbon Footprint: ข้อมูลการใช้พลังงานหมุนเวียนสามารถยืนยันได้จริง• สร้างความเชื่อมั่น: ผู้บริโภคเชื่อว่าฟาร์มบริหารจัดการอย่างยั่งยืน


การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 100Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มโคนม: ใช้ Blockchain บันทึกการใช้พลังงาน Solar + Biogas → รายงานว่า “30% ของไฟฟ้ามาจากพลังงานสะอาด” → ได้รับการรับรอง Green Dairy Farm• ฟาร์มสุกร: ใช้ระบบ QR Code Traceability → ผู้ซื้อเห็นข้อมูลสุขภาพสุกร การใช้พลังงาน และการเลี้ยงแบบ Animal Welfare → ยอดขายเพิ่ม 15%• ฟาร์มไก่ไข่: ใช้ Blockchain ตรวจสอบย้อนกลับการให้อาหาร การใช้ไฟฟ้า และผลผลิตไข่ →สามารถส่งออกไป EU ได้o การเชื่อมโยงกับระบบอื่น• ทำงานร่วมกับ IoT → IoT เป็นแหล่งข้อมูลจริง Blockchain เป็นที่จัดเก็บ• ทำงานร่วมกับ AI & Big Data → AI วิเคราะห์Blockchain เก็บและยืนยันความถูกต้อง• เชื่อมกับ Decision Support → ผู้จัดการฟาร์มมีข้อมูลโปร่งใส ใช้ตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ได้ง่ายขึ้นo Blockchain & Traceability ทำให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์มีความโปร่งใสและตรวจสอบได้ → สนับสนุนการประหยัดพลังงาน (เพราะข้อมูลพลังงานถูกบันทึกจริง) ลด Carbon Footprint เพิ่มความเชื่อมั่นผู้บริโภค และขยายตลาดส่งออก6. Mobile & App-based ControlMobile & App-based Control คือ การควบคุมและติดตามการทำงานของระบบฟาร์มผ่าน สมาร์ตโฟน แท็บเล็ต หรืออุปกรณ์พกพา โดยเชื่อมต่อกับ IoT + Cloud + AI Dashboard → ทำให้ผู้จัดการฟาร์มและผู้ปฏิบัติงานสามารถ ดูสถานะ ควบคุม และแก้ไขปัญหาได้ทุกที่ ทุกเวลาo บทบาทของ Mobile & App-based Control ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์1. การตรวจสอบแบบเรียลไทม์ (Real-time Monitoring)o ดูสถานะการทำงานของพัดลม Cooling, Ventilation, Lighting, Feeding, Watering ผ่านมือถือo ตรวจสอบการใช้พลังงาน (kWh) การใช้น้ำ และสุขภาพสัตว์ได้ตลอดเวลา2. การควบคุมระยะไกล (Remote Control)o เปิด–ปิดหรือปรับระดับการทำงานของอุปกรณ์ได้จากระยะไกลo เช่น หากอุณหภูมิสูงผิดปกติ → สั่งเพิ่มรอบพัดลมหรือเปิด Cooling ผ่าน App3. ระบบแจ้งเตือน (Alert & Notification)o แจ้งเตือนเมื่ออุปกรณ์กินไฟเกิน อุณหภูมิ/ความชื้นเกินมาตรฐาน น้ำรั่ว หรือสุขภาพสัตว์ผิดปกติo ลดโอกาสเกิดปัญหาใหญ่และช่วยให้แก้ไขได้รวดเร็ว4. การจัดการข้อมูล (Data Management)o เก็บข้อมูลและสรุปรายงานการใช้พลังงาน/ผลผลิตเป็น Dashboard บนมือถือo แชร์ข้อมูลให้ผู้จัดการหรือเจ้าของฟาร์มได้ทันที


Click to View FlipBook Version