เรื่อง การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 101Energy Conservation Technology Co.,ltd.5. การบูรณาการกับ AI & EMSo ใช้ App เชื่อมกับ AI Recommendations → ให้คำแนะนำการปรับโหลดไฟฟ้า การใช้พลังงานหมุนเวียน หรือการควบคุมสภาพแวดล้อมo ทำให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถ “ตัดสินใจตามข้อมูล” ได้แม่นยำขึ้นo ประโยชน์ของ Mobile & App-based Control• ความสะดวกและรวดเร็ว → ผู้จัดการฟาร์มควบคุมระบบได้จากทุกที่• ลดเวลาและแรงงาน → ไม่ต้องเดินตรวจทุกโรงเรือนด้วยตนเอง• ป้องกันความสูญเสีย → ระบบแจ้งเตือนทันทีหากอุปกรณ์หรือสภาพแวดล้อมผิดปกติ• ประหยัดพลังงาน → ควบคุมอุปกรณ์ให้ทำงานเฉพาะเมื่อจำเป็น → ลดไฟฟ้า 10–15%• เพิ่มความต่อเนื่องของการผลิต → ลด Downtime และลดความเสี่ยงสัตว์เครียดหรือตายo ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: ใช้ Mobile App เช็กสถานะ Ventilation → พบพัดลมบางตัวทำงานเกินโหลด →ปิดทันทีจากมือถือ → ลดไฟฟ้า 12%• ฟาร์มโคนม: ผู้จัดการฟาร์มดูรายงานการใช้พลังงานผ่าน App ทุกวัน → วางแผนโหลดไฟให้ตรงกับช่วง Solar PV ผลิตไฟมาก → ลดค่าไฟ 20%• ฟาร์มไก่ไข่: ใช้ App ควบคุม Smart Lighting ตามฤดูกาล → เพิ่มผลผลิตไข่8% ลดไฟฟ้า 15%o การเชื่อมโยงกับระบบอื่น• IoT & Sensors → ข้อมูลจากหน้างานถูกส่งเข้าสู่ App โดยตรง• AI & Big Data → App แสดงผลการวิเคราะห์และคำแนะนำจาก AI• Blockchain & Traceability → ผู้ปฏิบัติงานสามารถบันทึกข้อมูลที่ตรวจสอบได้ผ่านมือถือo Mobile & App-based Control ช่วยให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ ตรวจสอบ–ควบคุม–แก้ไข ได้ทุกที่ ทุกเวลา → ทำให้ลดไฟฟ้า 10–15% ลดแรงงาน เพิ่มความต่อเนื่องของการผลิต และลดความเสี่ยงสัตว์เครียด/เสียหาย

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 102Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตารางสรุปเทคโนโลยีดิจิทัลขั้นสูงทั้ง 6 ด้านใน Smart Farmเทคโนโลยี บทบาทหลัก ประโยชน์ที่ได้รับ1. IoT (Internet of Things)ตรวจวัดสภาพแวดล้อม พลังงาน น้ำ อาหาร พฤติกรรมสัตว์ และส่งข้อมูลแบบ Real-timeลดพลังงานสิ้นเปลือง15–25%มีข้อมูลจริงสำหรับการตัดสินใจ2. AI & Machine Learningวิเคราะห์ + คาดการณ์พลังงาน ควบคุม Ventilation ,Cooling Feeding, Lighting, Predictive Maintenanceประหยัดพลังงาน20–30%เพิ่มผลผลิตสัตว์8–12%ลด Carbon Footprint 20–35%3. Big Data & Cloud Computingเก็บและประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่จากหลายระบบ/หลายฟาร์ม ใช้ Dashboard ติดตาม Real-timeตัดสินใจแม่นยำขึ้นลดไฟฟ้า 15–20%ลดต้นทุนรวม10–15%4. Digital Twinจำลองฟาร์มเสมือน → ทดลองสถานการณ์“What-if” ก่อนลงทุนหรือปรับระบบจริงลดพลังงาน 15–20%เพิ่มผลผลิตสัตว์8–12%ลดความเสี่ยงการลงทุน5. Blockchain & Traceabilityบันทึกและติดตามข้อมูลพลังงาน อาหาร สุขภาพสัตว์ผลผลิต → ตรวจสอบย้อนกลับได้สร้างความโปร่งใสสนับสนุนตลาดส่งออกเพิ่มมูลค่าผลผลิต10–15%6. Mobile & Appbased Controlตรวจสอบและควบคุมระบบฟาร์มผ่านมือถือ/แท็บเล็ต พร้อมแจ้งเตือนแบบ Real-timeสะดวก รวดเร็วลดพลังงาน 10–15%ลดแรงงาน + ลด Downtime

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 103Energy Conservation Technology Co.,ltd.o สรุปภาพรวมการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลทั้ง 6 ด้านในฟาร์มเลี้ยงสัตว์อัจฉริยะ (Smart Farm) ช่วยให้ฟาร์มสามารถ:• ลดพลังงาน 20–30%• ลดต้นทุนรวม 15–25%• เพิ่มผลผลิตสัตว์ 8–12%• ลด Carbon Footprint 20–35%• และ เพิ่มโอกาสทางการตลาด ผ่านความโปร่งใสและมาตรฐานสากลบทที่ 4 แนวทางปฏิบัติและขั้นตอนการประยุกต์ใช้การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ไม่ใช่เพียงการติดตั้งอุปกรณ์ แต่เป็นกระบวนการที่ต้องวิเคราะห์ วางแผน ดำเนินการ และติดตามผล อย่างเป็นระบบ 1) การวิเคราะห์เบื้องต้น (Preliminary Assessment) 2) การกำหนดเป้าหมายและแผนงาน (Goal Setting & Planning) 3) การเลือกและติดตั้งเทคโนโลยี (Technology Selection & Installation) 4) การฝึกอบรมและสร้างการมีส่วนร่วม (Training & Engagement) 5) การติดตามและปรับปรุง (Monitoring & Improvement) 6) การเชื่อมโยงกับมาตรฐานและนโยบาย (Compliance & Standard Integration)รายละเอียด ดังนี้1) การวิเคราะห์เบื้องต้น (Preliminary Assessment)ก่อนการลงทุนหรือปรับใช้เทคโนโลยี Smart Farm เพื่อการประหยัดพลังงาน ฟาร์มจำเป็นต้อง ทำการวิเคราะห์เบื้องต้น เพื่อให้ทราบสภาพปัจจุบันของการใช้พลังงาน จุดที่สิ้นเปลือง และความพร้อมของฟาร์มo ขั้นตอนการวิเคราะห์เบื้องต้น1. สำรวจการใช้พลังงานปัจจุบัน (Energy Audit Lite)o เก็บข้อมูลค่าไฟฟ้า ค่าน้ำมัน ค่าแก๊ส ย้อนหลัง 6–12 เดือนo วิเคราะห์สัดส่วนการใช้พลังงานของแต่ละระบบ เช่น▪ Ventilation (พัดลม) ~ 40–60%▪ Cooling/Heating ~ 20–30%▪ Lighting ~ 10–15%▪ ปั๊มน้ำ/Feeding system ~ 5–10%2. ระบุจุดสูญเสียพลังงาน (Energy Loss Points)o พัดลมทำงานเกินความจำเป็นo ระบบทำความเย็น/ทำความร้อนเปิดตลอดเวลาo ไฟส่องสว่างเปิดแม้มีแสงธรรมชาติo การรั่วซึมของน้ำ → ทำให้ปั๊มน้ำทำงานเกิน

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 104Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. ตรวจสอบโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure Readiness)o ระบบไฟฟ้า → รองรับการติดตั้ง IoT/EMS ได้หรือไม่o สัญญาณอินเทอร์เน็ต/เครือข่าย → เพียงพอสำหรับการเชื่อมต่อ IoT หรือไม่o โรงเรือน → รองรับการติดตั้ง Sensor/Controller หรือไม่4. ประเมินบุคลากรและการจัดการ (Human & Management Readiness)o ผู้ปฏิบัติงานมีความเข้าใจพื้นฐานเรื่องการใช้พลังงานหรือไม่o ผู้จัดการฟาร์มมีทักษะการใช้ Dashboard/ระบบดิจิทัลหรือไม่o มีทีมงานซ่อมบำรุงพร้อมรับมือกับระบบ Smart Farm หรือไม่5. วิเคราะห์ต้นทุนและโอกาส (Cost-Benefit Estimation)o คำนวณเบื้องต้นว่า หากลดการใช้พลังงานได้ 20% → จะลดค่าไฟได้ปีละเท่าไรo ประเมิน ROI (Return on Investment) ของการติดตั้งเทคโนโลยีเบื้องต้น เช่น IoT, Solar PV, EMSo เครื่องมือที่ใช้ในการวิเคราะห์เบื้องต้น• Energy Survey Checklist → สำหรับตรวจโรงเรือน• Smart Meter / IoT Meter → สำหรับวัดโหลดไฟรายอุปกรณ์• Infrared Camera → ตรวจการรั่วของความร้อน• Water Flow Meter → ตรวจการใช้น้ำและการรั่วไหลo ผลลัพธ์ที่ได้จากการวิเคราะห์เบื้องต้น• รู้Baseline พลังงาน (ใช้ไฟ/น้ำ/พลังงานเชื้อเพลิงเท่าไรต่อเดือน)• ระบุHotspot ของพลังงานสิ้นเปลือง เช่น พัดลม/ไฟ/ระบบน้ำ• ประเมินความพร้อมของ โครงสร้างพื้นฐานและบุคลากร• ได้แนวทางการเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมที่สุด (เช่น IoT → EMS → Renewable Energy)o การวิเคราะห์เบื้องต้นคือ จุดเริ่มต้นสำคัญ ของการทำ Smart Farm → ทำให้ฟาร์มรู้ใช้พลังงานอยู่ตรงไหน เสียพลังงานตรงไหน และพร้อมแค่ไหน → เพื่อกำหนดแผนการลงทุนและการประหยัดพลังงานที่คุ้มค่าที่สุด

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 105Energy Conservation Technology Co.,ltd.o แบบฟอร์ม Energy Audit Lite สำหรับฟาร์มเลี้ยงสัตว์ระบบ/อุปกรณ์ จำนวน (ชุด)กำลังไฟ (W หรือ kW)ชั่วโมงใช้งาน/วันวันใช้งาน/เดือนพลังงานใช้ (kWh/เดือน)หมายเหตุ/ปัญหาที่พบ1. Ventilation (พัดลมระบายอากาศ)… … … … …เช่น เปิดพร้อมกันเกินความจำเป็น2. Cooling System (Evaporative/PadFan/Mist)… … … … …เปิดตลอดเวลาแม้อุณหภูมิไม่สูง3. Heating System (เครื่องทำความร้อน/Infrared Lamp)… … … … …ใช้เกินความจำเป็นในช่วงกลางวัน4. Lighting (ไฟส่องสว่าง) … … … … …เปิดไฟแม้มีแสงธรรมชาติ5. Water Pump (ปั๊มน้ำ) … … … … …มีน้ำรั่ว ทำให้ปั๊มทำงานบ่อย6. Feeding System (เครื่องให้อาหารอัตโนมัติ) … … … … …มอเตอร์เก่า กินไฟมาก7. Milk Cooling / Milking Machine (สำหรับฟาร์มโคนม)… … … … …โหลดสูงช่วง Peak8. อื่น ๆ (เช่น ระบบ Biogas Solar PV ออฟฟิศฟาร์ม) … … … … … …o วิธีการกรอกแบบฟอร์ม1. ระบุจำนวนอุปกรณ์(เช่น พัดลม 20 ตัว ปั๊มน้ำ 3 ตัว)2. ใส่กำลังไฟ (W หรือ kW) ของแต่ละอุปกรณ์ (ดูจาก Nameplate หรือคู่มือ)3. บันทึกชั่วโมงการใช้งาน/วัน และจำนวนวันใช้งาน/เดือน4. คำนวณ พลังงานใช้ (kWh/เดือน) = กำลังไฟ (kW) × ชั่วโมง/วัน × วัน/เดือน × จำนวนอุปกรณ์5. บันทึก ปัญหาที่พบ เช่น เปิดใช้งานเกินจำเป็น อุปกรณ์เก่า ไม่มีระบบควบคุมอัตโนมัติ

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 106Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ผลลัพธ์จากฟอร์มนี้• ระบุได้ว่า ระบบใดใช้พลังงานสูงสุด (เช่น พัดลม 50% Cooling 25% Lighting 10%)• พบจุดสูญเสีย → วางแผนติดตั้ง IoT Sensor, Smart Controller, หรือพลังงานหมุนเวียน• ใช้เป็น Baseline การใช้พลังงาน เพื่อติดตามผลการประหยัดหลังปรับปรุงo แบบฟอร์ม Energy Audit Lite นี้เป็นเครื่องมือ ง่าย–ต้นทุนต่ำ–ใช้ได้จริง ที่ช่วยฟาร์มรู้จักโครงสร้างการใช้พลังงาน → เพื่อหาจุดปรับปรุงที่ทำให้ลดไฟฟ้าได้ 15–30%2) การกำหนดเป้าหมายและแผนงาน (Goal Setting & Planning)เมื่อฟาร์มได้ทำ การวิเคราะห์เบื้องต้น (Preliminary Assessment) แล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการ กำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน และวาง แผนการดำเนินงาน (Action Plan) เพื่อให้การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Smart Farm มีทิศทางที่วัดผลได้และสอดคล้องกับงบประมาณ2.1 การกำหนดเป้าหมาย (Goal Setting)• เป้าหมายด้านพลังงาน (Energy Goals)o ลดการใช้ไฟฟ้า 20–30% ภายใน 2 ปีo เพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานหมุนเวียน (Solar, Biogas) เป็น 30–40% ภายใน 3 ปี• เป้าหมายด้านต้นทุน (Cost Goals)o ลดต้นทุนการผลิตต่อหน่วย (เช่น บาท/กก. เนื้อสุกร, บาท/ลิตรนม) ลง 15–20%o ROI (ผลตอบแทนการลงทุน) คืนทุนใน 3–5 ปี• เป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental Goals)o ลดการปล่อย CO₂ 20–35% ภายใน 5 ปีo ได้รับการรับรองมาตรฐาน Carbon Footprint, GAP, ISO 50001• เป้าหมายด้านคุณภาพและผลผลิต (Production & Quality Goals)o เพิ่มผลผลิตสัตว์8–12% (น้ำนม ไข่อัตราการเจริญเติบโต)o ลดอัตราการตายหรือเจ็บป่วยลง 5–10%2.2 การจัดทำแผนงาน (Planning Roadmap)• แผนระยะสั้น (Short-term: 0–12 เดือน)• ติดตั้ง IoT Sensors สำหรับตรวจวัดพลังงาน อุณหภูมิ ความชื้น น้ำ อาหาร• ใช้ Dashboard + Mobile App สำหรับ Monitoring• จัดอบรม Energy Awareness ให้ผู้ปฏิบัติงาน• แผนระยะกลาง (Medium-term: 1–3 ปี)• ใช้AI & EMS (Energy Management System) เพื่อควบคุมโหลดไฟฟ้า• ลงทุนในระบบพลังงานหมุนเวียน เช่น Solar PV, Biogas• เริ่มใช้ Predictive Maintenance ลดพลังงานสูญเปล่า

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 107Energy Conservation Technology Co.,ltd.• แผนระยะยาว (Long-term: 3–5 ปี)• ใช้Digital Twin เพื่อจำลองและวางแผนการลงทุนด้านพลังงาน• ใช้Blockchain & Traceability เพื่อสร้างความโปร่งใสและขยายตลาดส่งออก• เชื่อมโยงฟาร์มกับมาตรฐานสากล เช่น ISO 50001, Animal Welfare2.3 การกำหนดตัวชี้วัด (KPI: Key Performance Indicators)• kWh/กก. เนื้อสุกร หรือ kWh/ลิตรน้ำนม• ค่าไฟฟ้าเฉลี่ย/เดือน• % การใช้พลังงานหมุนเวียน (Renewable Share)• ต้นทุนการผลิตต่อหน่วย (Cost per Unit)• อัตราการรอด/ผลผลิตสัตว์2.4 การจัดสรรงบประมาณและทรัพยากร (Budget & Resources)• กำหนดงบลงทุนรายปี เช่น ติดตั้ง IoT 500,000 บาท, Solar PV 2 ล้านบาท• จัดสรรบุคลากร → ทีมพลังงาน ทีมบำรุงรักษา ทีมวิเคราะห์ข้อมูล• พิจารณาเงินสนับสนุนจากภาครัฐ/สถาบันการเงิน (เช่น เงินกู้ดอกเบี้ยต่ำเพื่อโครงการ Green Farm)o Goal Setting & Planning คือการกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน (ลดพลังงาน 20–30% ลดต้นทุน 15–20% เพิ่มผลผลิต 8–12% ลด CO₂ 20–35%) และทำแผนงาน ระยะสั้น–กลาง–ยาว พร้อม KPI และงบประมาณ → เพื่อให้ฟาร์มพัฒนาไปสู่ Smart & Green Farm ที่ยั่งยืนo ตาราง Roadmap การประยุกต์ใช้ Smart Farmระยะเวลา เป้าหมายหลัก กิจกรรม/เทคโนโลยีที่นำมาใช้ ผลลัพธ์ที่คาดหวังระยะสั้น(0–12 เดือน)เริ่มต้นเก็บข้อมูลและสร้างพื้นฐาน Smart Farm- ติดตั้ง IoT Sensors (อุณหภูมิความชื้น ก๊าซ พลังงาน น้ำ อาหาร)- ใช้Dashboard & Mobile Appตรวจสอบแบบ Real-time - จัดอบรม Energy Awareness และสร้างวัฒนธรรมประหยัดพลังงานรู้ Baseline พลังงานลดพลังงานสิ้นเปลืองทันที5–10%ผู้ปฏิบัติงานเริ่มมี ส่วนร่วมระยะกลาง(1–3 ปี)บริหารจัดการพลังงานเชิงรุกและใช้พลังงานหมุนเวียน- ใช้AI & EMS (Energy Management System) เพื่อควบคุมโหลดไฟฟ้า- ลงทุนระบบ Solar PV / Biogas / Battery Storage- ใช้Predictive Maintenance ลดการสูญเสียจากอุปกรณ์เสื่อมสภาพประหยัดพลังงาน 20–30%เพิ่มการใช้พลังงานหมุนเวียน 30–40%ลดต้นทุนรวม 15–20%

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 108Energy Conservation Technology Co.,ltd.ระยะเวลา เป้าหมายหลัก กิจกรรม/เทคโนโลยีที่นำมาใช้ ผลลัพธ์ที่คาดหวังระยะยาว(3–5 ปี)ฟาร์มอัจฉริยะครบวงจรและเชื่อมโยงมาตรฐานสากล- ใช้Digital Twin จำลองและวางแผนการลงทุนพลังงาน- ใช้Blockchain & Traceabilityเพื่อตรวจสอบย้อนกลับการผลิต- ผนวกการจัดการพลังงานกับมาตรฐาน ISO 50001, GAP, Animal Welfareลด CO₂ 20–35%เพิ่มผลผลิตสัตว์ 8–12%ได้รับการรับรองสากล → ขยายตลาดส่งออกo ตาราง Roadmap นี้ช่วยให้ฟาร์ม วางแผนการลงทุนทีละขั้นตอน → เริ่มจากการเก็บข้อมูล (IoT) ไปสู่การควบคุมอัจฉริยะ (AI & EMS) จนถึงการยกระดับเป็น Smart & Green Farm ที่ได้มาตรฐานและแข่งขันได้ในตลาดโลก3) การเลือกและติดตั้งเทคโนโลยี (Technology Selection & Installation)การเลือกและติดตั้งเทคโนโลยีสำหรับฟาร์มเลี้ยงสัตว์อัจฉริยะ (Smart Farm) ต้องทำอย่างเป็นขั้นตอน โดยคำนึงถึง ความคุ้มค่า (ROI) ความพร้อมโครงสร้างพื้นฐาน และการใช้งานจริงของผู้ปฏิบัติงาน เพื่อให้การลงทุนด้านพลังงานเกิดประโยชน์สูงสุด3.1 การกำหนดลำดับความสำคัญของเทคโนโลยีการเลือกเทคโนโลยีควรดำเนินตามลำดับ “พื้นฐาน → ปรับปรุง → ยกระดับ”• ขั้นพื้นฐาน (Basic Layer)o ติดตั้ง IoT Sensors → ตรวจวัดอุณหภูมิความชื้น แสง ก๊าซ พลังงาน น้ำ อาหารo ใช้Smart Controller → ควบคุมพัดลม Cooling, Heating, Lighting ตามค่าที่วัดจริง• ขั้นปรับปรุง (Improvement Layer)o ใช้AI & EMS (Energy Management System) → วิเคราะห์การใช้พลังงานและควบคุมโหลดไฟฟ้าo ลงทุนระบบ พลังงานหมุนเวียน เช่น Solar PV, Biogas, Battery Storageo ใช้Predictive Maintenance เพื่อลดพลังงานสูญเปล่า• ขั้นยกระดับ (Advanced Layer)o ใช้Digital Twin → จำลองการจัดการพลังงานและโรงเรือนก่อนตัดสินใจลงทุนo ใช้Blockchain & Traceability → บันทึกข้อมูลการใช้พลังงานและตรวจสอบย้อนกลับผลผลิตo ใช้Mobile & App-based Control → ให้ผู้ปฏิบัติงานควบคุมระบบได้ทุกที่ ทุกเวลา

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 109Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.2 หลักเกณฑ์ในการเลือกเทคโนโลยี• ROI (Return on Investment): คืนทุนภายใน 3–5 ปี• Ease of Use: ผู้ปฏิบัติงานใช้งานได้ง่าย ไม่ซับซ้อนเกินไป• Scalability: สามารถขยายระบบได้เมื่อฟาร์มเติบโต• Compatibility: เข้ากับระบบเดิม เช่น โรงเรือน ระบบไฟฟ้า ระบบระบายอากาศ• Support & Maintenance: มีผู้เชี่ยวชาญและอะไหล่รองรับในประเทศ3.3 ขั้นตอนการติดตั้งเทคโนโลยี1. การออกแบบระบบ (System Design)o วางตำแหน่งติดตั้งเซนเซอร์Controller ระบบไฟฟ้า และอุปกรณ์สื่อสารo ออกแบบเครือข่ายสื่อสาร (Wi-Fi, LoRaWAN, Zigbee, 4G/5G)2. การติดตั้งและทดสอบ (Installation & Commissioning)o ติดตั้งอุปกรณ์ตามแบบ → ตรวจสอบการทำงานo ทดสอบการเชื่อมต่อข้อมูลกับ Dashboard/Cloud3. การฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงาน (Training)o อบรมการใช้งาน Dashboard, Mobile App, และการดูแลอุปกรณ์o สอนวิธีตรวจสอบและบำรุงรักษาพื้นฐาน เช่น ทำความสะอาดเซนเซอร์รีเซ็ตระบบ4. การปรับแต่งและ Fine-tuningo เก็บข้อมูลช่วง 1–3 เดือนแรก → ปรับค่าการทำงานของ AI & Controller ให้เหมาะสมกับสภาพจริงของฟาร์ม3.4 ตัวอย่างการเลือกและติดตั้งจริง• ฟาร์มสุกร: เริ่มจากติด IoT Sensor + Smart Controller → ต่อมาลงทุน Solar PV 100 kW + EMS → ลดค่าไฟฟ้า 25%• ฟาร์มโคนม: ติดตั้ง AI ควบคุมระบบ Cooling และ Smart Lighting → ผลผลิตน้ำนมเพิ่ม 10%ค่าไฟลด 20%• ฟาร์มไก่ไข่: ใช้ IoT + Predictive Maintenance ตรวจสอบมอเตอร์พัดลม → ซ่อมก่อนเสียจริง→ ลด Downtime 40% และไฟฟ้า 15%3.5 ประโยชน์ที่ได้จากการเลือกและติดตั้งอย่างเป็นระบบ• ลดพลังงานสิ้นเปลือง 20–30%• ลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน 15–25%• เพิ่มผลผลิตสัตว์8–12%• ROI คืนทุนเฉลี่ย 3–5 ปี• ฟาร์มก้าวสู่ Smart & Green Farm ที่ได้มาตรฐานสากลo การเลือกและติดตั้งเทคโนโลยีต้องทำอย่างเป็นขั้นตอน เริ่มจาก IoT → AI & EMS → Renewable Energy → Digital Twin & Blockchain → เพื่อให้ฟาร์มได้ผลลัพธ์ที่คุ้มค่า ประหยัดพลังงาน 20–30% ลดต้นทุนรวม 15–25% และยกระดับสู่ฟาร์มอัจฉริยะที่ยั่งยืน

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 110Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตารางเปรียบเทียบเทคโนโลยี Smart Farmเทคโนโลยี ต้นทุนโดยประมาณ* ระยะคืนทุน (ROI)ประโยชน์หลักIoT & Sensors (ตรวจวัดอุณหภูมิความชื้น ก๊าซ พลังงาน น้ำ อาหาร)200,000 – 500,000 บาท (ต่อโรงเรือน) 1–2 ปีรู้พลังงานสิ้นเปลืองแบบ Real-time ลดไฟฟ้า 10–15%AI & EMS (Energy Management System)500,000 – 1,500,000 บาท (ขึ้นกับขนาดฟาร์ม) 2–3 ปีควบคุมโหลดไฟฟ้าอย่างแม่นยำประหยัดพลังงาน20–30%ลดต้นทุนรวม15–20%Renewable Energy(Solar PV, Biogas, Battery)1,000,000 – 5,000,000 บาท (ขึ้นกับขนาดระบบ) 3–5 ปีใช้พลังงานสะอาดลดค่าไฟ 20–40%ลด CO₂ 20–35%Predictive Maintenance(AI + IoT ตรวจสุขภาพอุปกรณ์) 300,000 – 800,000 บาท 2–3 ปีซ่อมก่อนเสียจริงลดพลังงานสูญเปล่า10–15%ลด Downtime 30–40%Digital Twin(ฟาร์มเสมือนสำหรับ Simulation)1,000,000 – 2,000,000 บาท 3–4 ปีทดลอง “What-if” ก่อนทำจริงลดพลังงาน 15–20%ลดความเสี่ยงการลงทุนBlockchain & Traceability 500,000 – 1,200,000 บาท 3–5 ปีโปร่งใส ตรวจสอบย้อนกลับได้เพิ่มมูลค่าผลผลิต10–15%รองรับตลาดส่งออกMobile & App-based Control 100,000 – 300,000 บาท < 1 ปีควบคุมได้ทุกที่ ทุกเวลาลดพลังงาน10–15%ลดแรงงาน

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 111Energy Conservation Technology Co.,ltd.*หมายเหตุ: ต้นทุนเป็นการประมาณคร่าว ๆ สำหรับ ฟาร์มขนาดกลาง (1–3 โรงเรือน สัตว์ 1,000–3,000 ตัว) ค่าใช้จริงขึ้นอยู่กับขนาดฟาร์มและสเปกอุปกรณ์o สรุป• เริ่มต้นลงทุนเล็ก: IoT + Mobile App → คืนทุนเร็วภายใน 1–2 ปี• ลงทุนกลาง–ยาว: AI & EMS + Renewable → ประหยัดพลังงาน 20–40% ภายใน 3–5 ปี• ลงทุนเพื่ออนาคต: Digital Twin + Blockchain → เพิ่มประสิทธิภาพและมาตรฐานระดับสากล4) การฝึกอบรมและสร้างการมีส่วนร่วม (Training & Engagement)แม้ฟาร์มจะมีการติดตั้ง IoT, AI, EMS, Renewable Energy แล้ว แต่หาก ผู้ปฏิบัติงานและผู้จัดการฟาร์มไม่เข้าใจหรือไม่เห็นคุณค่า → เทคโนโลยีเหล่านี้จะไม่ก่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการฝึกอบรม (Training) และ สร้างการมีส่วนร่วม (Engagement) อย่างต่อเนื่อง4.1 การฝึกอบรม (Training)• อบรมพื้นฐานo ความรู้ด้านพลังงาน: พัดลม, Cooling, Lighting, Pump ใช้พลังงานเท่าไรo ความเชื่อมโยงกับต้นทุน: ค่าไฟคิดเป็นกี่ % ของต้นทุนการผลิต• อบรมการใช้เทคโนโลยีo การอ่านค่า Dashboard / Mobile Appo การตั้งค่า Smart Controller ให้เหมาะสมo การดูแลบำรุงรักษา IoT Sensor เบื้องต้น• อบรมการวิเคราะห์ข้อมูลo การอ่านรายงานพลังงานo การให้ Feedback กลับไปยังระบบ AI/EMS ผลลัพธ์: ผู้ปฏิบัติงานเข้าใจว่า พลังงาน = เงินลงทุน และรู้วิธีใช้ระบบ Smart Farm อย่างถูกต้อง4.2 การสร้างการมีส่วนร่วม (Engagement)• การสื่อสารอย่างต่อเนื่องo ติดบอร์ด/จอแสดงผลพลังงานแบบ Real-time ให้พนักงานเห็นทุกวันo รายงานผลประหยัดพลังงานประจำเดือนในที่ประชุม• กิจกรรมพลังงานร่วมใจo แข่งขันระหว่างโรงเรือน เช่น “ใครลดไฟได้มากที่สุดในเดือนนี้”o โครงการ “Zero Energy Waste Week” → ตรวจสอบอุปกรณ์ที่กินไฟเกินทุกสัปดาห์• แรงจูงใจ (Incentives)o รางวัลสำหรับทีมที่ประหยัดพลังงานได้จริงo โบนัสจากส่วนแบ่งค่าไฟที่ลดลง ผลลัพธ์: ผู้ปฏิบัติงานรู้สึกว่าตนเองมีบทบาท → เกิด Energy-saving Culture

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 112Energy Conservation Technology Co.,ltd.4.3 ตัวอย่างกิจกรรมฝึกอบรมและมีส่วนร่วม• Workshop: Walkthrough สำรวจโรงเรือน → เจาะจุดสูญเสียพลังงาน → เสนอแนวทางแก้ไข• Simulation Game: ทดลองปรับพลังงานในระบบเสมือน (Digital Twin) → ดูผลลัพธ์ค่าไฟที่เปลี่ยนไป• Commitment Wall: ให้พนักงานเขียน “3 วิธีที่จะช่วยประหยัดพลังงาน” แล้วติดบอร์ดร่วมกัน• Energy Champion: แต่งตั้งพนักงานต้นแบบในแต่ละโรงเรือน เป็นผู้นำเรื่องการใช้พลังงาน4.4 ประโยชน์ของ Training & Engagement• ลดพลังงานสิ้นเปลือง 5–10% เพิ่มเติม จากระบบอัตโนมัติ• ลดความผิดพลาดจากการตั้งค่า/ใช้งานผิดวิธี• เพิ่มอายุการใช้งานอุปกรณ์ เพราะได้รับการดูแลเหมาะสม• สร้างวัฒนธรรมการประหยัดพลังงาน → ยั่งยืนแม้ไม่มีโครงการสนับสนุนo Training & Engagement คือการทำให้ “เทคโนโลยี + คน” ทำงานไปด้วยกัน → ฟาร์มสามารถประหยัดพลังงานเพิ่ม 5–10% ลดค่าใช้จ่าย ยืดอายุอุปกรณ์ และสร้างวัฒนธรรมประหยัดพลังงานในองค์กรo ตารางแผนการฝึกอบรม (Training Plan)ระยะเวลา กิจกรรมฝึกอบรม เนื้อหาหลัก เป้าหมาย/ผลลัพธ์รายเดือน (Monthly)การประชุมทีมงานด้านพลังงาน (Energy Meeting)- ทบทวนการใช้พลังงานประจำเดือน (kWh ค่าไฟ น้ำ อาหาร)- วิเคราะห์จุดสูญเสียพลังงานที่พบ- รับ Feedback จากผู้ปฏิบัติงานรู้สถานะพลังงานแบบต่อเนื่องผู้ปฏิบัติงานมีส่วนร่วมลดพลังงานสูญเปล่าอย่างน้อย 2–3%Mini Training (30–60 นาที)- การดู Dashboard/Mobile App - วิธีบำรุงรักษาเซนเซอร์/อุปกรณ์เบื้องต้น- เทคนิคประหยัดพลังงานง่าย ๆ (เช่น ปิดไฟ/พัดลมเมื่อไม่ใช้)ผู้ปฏิบัติงานใช้เทคโนโลยีถูกต้องยืดอายุอุปกรณ์กิจกรรมรณรงค์ (Awareness Campaign)- แข่งขัน “โรงเรือนประหยัดพลังงาน”- ตรวจสอบอุปกรณ์กินไฟเกินสร้างแรงจูงใจและวัฒนธรรมประหยัดพลังงานรายไตรมาส (Quarterly)Workshop ประหยัดพลังงาน- สำรวจโรงเรือนจริง/Simulation- หาจุดสูญเสียและเสนอแนวทางแก้ไข| ได้ Action Plan ระดับปฏิบัติการลดไฟฟ้า/น้ำ 5–8%

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 113Energy Conservation Technology Co.,ltd.ระยะเวลา กิจกรรมฝึกอบรม เนื้อหาหลัก เป้าหมาย/ผลลัพธ์Case Study Sharing- แชร์ตัวอย่างความสำเร็จจากฟาร์มใน เครือหรือฟาร์มต้นแบบทีมงานเรียนรู้จากประสบการณ์จริงรายปี (Yearly)หลักสูตรรีเฟรช (Annual Refresh Training)- ทบทวนเทคโนโลยี Smart Farm ที่ใช้อยู่ - อัพเดตความรู้ด้าน AI, IoT, EMS, Renewableเพิ่มทักษะใหม่ให้ทีมงาน ยกระดับการจัดการฟาร์ม |Energy Audit Workshop- ฝึกใช้แบบฟอร์ม Energy Audit Lite- วิเคราะห์ค่าไฟทั้งปี- วางแผนการปรับปรุงปีถัดไปได้Baseline พลังงานประจำปีตั้งเป้าหมายการลดพลังงานปีถัดไปวางแผนกลยุทธ์พลังงาน (Strategic Planning)- ทบทวนผลลัพธ์ Roadmap ระยะสั้น–กลาง–ยาว- วางแผนลงทุน/ปรับปรุงเทคโนโลยีฟาร์มมีทิศทางชัดเจนROI คืนทุนเร็วขึ้นo สรุป• รายเดือน → เน้นการตระหนักรู้และการแก้ปัญหาหน้างาน (Quick Wins)• รายไตรมาส → ลงลึกผ่าน Workshop และ Case Study• รายปี→ รีเฟรชความรู้Audit และวางแผนเชิงกลยุทธ์ เมื่อทำต่อเนื่อง ฟาร์มจะสามารถ ลดพลังงาน 15–25% ต่อปียืดอายุอุปกรณ์ 20–40% และเพิ่มผลผลิตสัตว์ 8–12%5) การติดตามและปรับปรุง (Monitoring & Improvement)หลังจากเลือกและติดตั้งเทคโนโลยีแล้ว สิ่งสำคัญที่สุดคือ การติดตามผลการใช้พลังงานและการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ฟาร์มเลี้ยงสัตว์สามารถใช้ประโยชน์จาก Smart Farm ได้เต็มศักยภาพและบรรลุเป้าหมายที่วางไว้5.1 การติดตามผล (Monitoring)• การใช้ Dashboard & EMSo ตรวจสอบการใช้พลังงาน (kWh) น้ำ อาหาร และสภาพแวดล้อมแบบ Real-timeo แสดง Baseline เทียบกับเป้าหมาย ที่ตั้งไว้ในแผนงาน• การวิเคราะห์รายงาน (Reporting)o รายงานรายวัน/รายเดือน → ค่าไฟ ต้นทุนพลังงานต่อหน่วยผลผลิต (เช่น kWh/กก. เนื้อkWh/ลิตรน้ำนม)o ใช้ Big Data & AI วิเคราะห์แนวโน้มและความผิดปกติ

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 114Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ระบบแจ้งเตือน (Alert & Notification)o แจ้งเมื่อการใช้พลังงานเกินค่ามาตรฐานo แจ้งเมื่ออุปกรณ์เสื่อมสภาพหรือโหลดไฟฟ้าผิดปกติ5.2 การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (Improvement)• การปรับค่าการทำงาน (System Fine-tuning)o ปรับ Ventilation, Cooling, Lighting ให้เหมาะสมกับฤดูกาล/จำนวนสัตว์o ใช้ AI เพื่อปรับตารางโหลดพลังงานตามราคาค่าไฟ (Time of Use Tariff)• การบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์ (Predictive Maintenance)o ใช้ข้อมูลจาก IoT + AI วิเคราะห์เพื่อซ่อมอุปกรณ์ก่อนเสียจริงo ลดพลังงานสูญเปล่าและ Downtime• การฝึกอบรมต่อเนื่อง (Continuous Training)o จัด Mini Training ทุกเดือน และ Annual Refresh Trainingo ใช้ผลการ Monitoring เป็น Case Study ในการอบรม• การทบทวน KPI และ Benchmarkingo ตรวจสอบว่า KPI เช่น kWh/กก. เนื้อสุกร ลดลงตามเป้าหมายหรือไม่o เปรียบเทียบกับฟาร์มอื่นในเครือหรือมาตรฐานสากล (Best Practices)5.3 เครื่องมือที่ช่วยในการ Monitoring & Improvement• IoT Sensors & Smart Meters → เก็บข้อมูลแบบ Real-time• EMS (Energy Management System) → วิเคราะห์และควบคุมโหลดไฟ• Digital Twin → ทดสอบการปรับปรุงในโลกเสมือนก่อนทำจริง• Blockchain → บันทึกข้อมูลการใช้พลังงานแบบโปร่งใส5.4 ตัวอย่างการใช้งานจริง• ฟาร์มสุกร: ใช้ EMS ตรวจพบว่า Cooling ทำงานมากเกินในช่วงกลางคืน → ปรับลด → ประหยัดไฟฟ้า 12%• ฟาร์มโคนม: ใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลพลังงาน + ผลผลิตน้ำนม → แนะนำการปรับระบบ Ventilation → เพิ่มน้ำนม 8% ลดไฟ 15%• ฟาร์มไก่ไข่: Monitoring แสดงว่าบางโรงเรือนใช้ไฟเกิน → ปรับตั้งค่า Smart Lighting → ลดไฟ20%5.5 ประโยชน์ของ Monitoring & Improvement• ควบคุมพลังงานได้อย่างใกล้ชิดและแม่นยำ• ลดพลังงานสิ้นเปล่าเพิ่มอีก 5–10% จากการปรับแต่งต่อเนื่อง• เพิ่มผลผลิตสัตว์5–8% จากสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม• ลด Downtime และค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน 15–20%• สนับสนุนการรับรองมาตรฐาน ISO 50001 และ Carbon Footprint

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 115Energy Conservation Technology Co.,ltd.o Monitoring & Improvement เป็นขั้นตอนที่ทำให้ Smart Farm ไม่ใช่เพียง “ติดตั้งแล้วจบ” แต่เป็นการ ติดตาม–วิเคราะห์–ปรับปรุงต่อเนื่อง → ฟาร์มสามารถ ลดพลังงานเพิ่ม 5–10% ลดต้นทุน ยืดอายุอุปกรณ์ และเพิ่มผลผลิตสัตว์ได้จริงo ตาราง KPI สำหรับ Monitoring & Improvementหมวดหมู่ KPI วิธีการวัด/หน่วย ความถี่ในการติดตามเป้าหมาย (Target)ด้านพลังงาน (Energy)การใช้พลังงานต่อหน่วยผลผลิต(Energy Intensity)kWh/กก. เนื้อสุกรkWh/ลิตรน้ำนมkWh/ฟองไข่รายเดือน ลดลง 15–20%ภายใน 2 ปีการใช้พลังงานรวม kWh/เดือน รายเดือนควบคุม ≤ค่าเฉลี่ยปีที่ผ่านมา% พลังงานหมุนเวียน(Renewable Share)(kWh จาก Solar + Biogas ÷ kWh รวม) × 100รายไตรมาส ≥ 30–40%ภายใน 3 ปีPeak Demand (โหลดสูงสุด)kW/เดือน รายเดือน ลด ≤ 10–15%ด้วย AI/EMSด้านต้นทุน (Cost)ต้นทุนพลังงานต่อหน่วยผลผลิตบาท/กก. เนื้อสุกรบาท/ลิตรน้ำนมบาท/ฟองไข่รายเดือน ลดลง 10–15%ภายใน 2 ปีROI ของโครงการพลังงาน ระยะคืนทุน (ปี) รายปี คืนทุน ≤ 3–5 ปีด้านสิ่งแวดล้อม (Environment)การปล่อยคาร์บอน (CO₂ Emission)kgCO₂e/เดือน หรือ kgCO₂e/หน่วยผลผลิตรายปี ลดลง 20–35%ภายใน 5 ปีด้านอุปกรณ์ (Equipment)ประสิทธิภาพการทำงานของอุปกรณ์% อัตราการทำงานปกติ (Uptime)รายไตรมาส ≥ 95%อัตราการซ่อมฉุกเฉิน (Breakdown Rate)จำนวนครั้ง/เดือน รายเดือน ลดลง ≤ 20%ด้านผลผลิตสัตว์ (Productivity)ผลผลิตต่อหน่วยพลังงานลิตรน้ำนม/kWh กก. น้ำหนักสุกร/kWh ฟองไข่/kWhรายไตรมาส เพิ่มขึ้น 5–10%อัตราการตาย/ป่วยของสัตว์% ของจำนวนสัตว์ทั้งหมด รายไตรมาส ลดลง ≤ 5%

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 116Energy Conservation Technology Co.,ltd.o วิธีการใช้งานตาราง KPI1. กำหนด Baseline → ค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 6–12 เดือน2. ตั้งเป้าหมาย (Target) → อ้างอิงจาก Best Practice หรือมาตรฐานอุตสาหกรรม3. ติดตามผลต่อเนื่อง → รายเดือน/ไตรมาส/รายปี4. นำผลไปปรับปรุง (Improvement) → ใช้ AI, EMS, Training และ Maintenanceo KPI เหล่านี้ช่วยให้ฟาร์ม Smart Farm สามารถ ติดตาม–วัดผล–ปรับปรุงต่อเนื่อง ได้อย่างเป็นระบบ →ผลลัพธ์คือ ลดพลังงาน 20–30% ลดต้นทุน 15–25% ลด CO₂ 20–35% เพิ่มผลผลิตสัตว์ 5–10%6) การเชื่อมโยงกับมาตรฐานและนโยบาย (Compliance & Standard Integration)การนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ ไม่เพียงมุ่งเน้นการประหยัดพลังงานและเพิ่มผลผลิตเท่านั้น แต่ยังต้อง เชื่อมโยงกับมาตรฐานและนโยบายที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ฟาร์มมีความน่าเชื่อถือ สอดคล้องกับข้อกำหนด และเพิ่มโอกาสทางการตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ6.1 มาตรฐานด้านการจัดการพลังงาน• ISO 50001 (Energy Management System)o กำหนดแนวทางการบริหารจัดการพลังงานในฟาร์มo ใช้ข้อมูลจาก IoT + EMS เป็นหลักฐานยืนยันการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพo ช่วยลดพลังงาน 10–20% และสร้างความโปร่งใสในการตรวจประเมิน6.2 มาตรฐานการผลิตอาหารและความปลอดภัย• GAP (Good Agricultural Practices)o เน้นการเลี้ยงสัตว์ที่ปลอดภัย ถูกสุขลักษณะ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมo ฟาร์ม Smart Farm สามารถแสดงหลักฐานการใช้พลังงานสะอาดและการจัดการที่ยั่งยืน• HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points)o ช่วยให้การใช้พลังงานในระบบ Cooling, Ventilation และ Water Supply เป็นไปตามมาตรฐานด้านสุขอนามัย6.3 มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและคาร์บอน• Carbon Footprint for Organization/Product (CFO/CFP)o ฟาร์มสามารถคำนวณปริมาณ CO₂ จากการใช้ไฟฟ้า/เชื้อเพลิงo ใช้ Blockchain & IoT เป็นหลักฐานตรวจสอบ → เพิ่มความน่าเชื่อถือo สนับสนุนการเข้าสู่ ตลาดคาร์บอนเครดิต• ISO 14001 (Environmental Management System)o เน้นการจัดการสิ่งแวดล้อมแบบองค์รวม ลดผลกระทบจากฟาร์ม

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 117Energy Conservation Technology Co.,ltd.6.4 มาตรฐานด้านสวัสดิภาพสัตว์ (Animal Welfare)• กำหนดให้โรงเรือนต้องควบคุมสภาพอากาศ แสง อาหาร น้ำ อย่างเหมาะสม• การใช้Smart Ventilation, Cooling, Lighting, Feeding ช่วยให้ฟาร์มสอดคล้องกับมาตรฐานนี้• ฟาร์มที่ผ่านมาตรฐาน Animal Welfare จะเข้าถึงตลาด EU/ญี่ปุ่นได้ง่ายขึ้น6.5 นโยบายและแผนระดับประเทศ/โลก• นโยบาย BCG Economy (Bio-Circular-Green Economy) ของไทยo สนับสนุนการใช้พลังงานหมุนเวียนและเทคโนโลยีประหยัดพลังงานในฟาร์ม• SDGs (Sustainable Development Goals)o SDG 7: Affordable and Clean Energy → ใช้ Solar, Biogaso SDG 12: Responsible Consumption and Production → ลดการสูญเสียพลังงานo SDG 13: Climate Action → ลด Carbon Footprint6.6 ประโยชน์ของการเชื่อมโยงมาตรฐานและนโยบาย• สร้างความน่าเชื่อถือและความโปร่งใส → ฟาร์มตรวจสอบย้อนกลับได้• ลดความเสี่ยงด้านกฎหมายและการตรวจสอบ (Audit)• เพิ่มโอกาสการส่งออกและเข้าถึงตลาดสากล (EU, US, ญี่ปุ่น)• รองรับการเข้าถึง เงินกู้สีเขียว (Green Financing) และโครงการสนับสนุนจากภาครัฐ• สร้างภาพลักษณ์ฟาร์มเป็น Smart & Green Farm ที่ยั่งยืนo Compliance & Standard Integration ทำให้ฟาร์ม Smart Farm ไม่ได้หยุดแค่การประหยัดพลังงาน แต่สามารถ ยกระดับมาตรฐานการผลิต ลด Carbon Footprint สอดคล้องกับนโยบายรัฐ/โลก และเพิ่มโอกาสทางธุรกิจในตลาดสากลo ตาราง Mapping เทคโนโลยี Smart Farm ↔ มาตรฐาน/นโยบายเทคโนโลยี Smart FarmISO 50001 (Energy)GAP (Food Safety)Carbon Footprint / ISO 14001Animal WelfareSDGs (เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน)IoT & Sensorsตรวจวัดการใช้พลังงานแบบ Real-timeติดตามคุณภาพน้ำ/อากาศในโรงเรือนข้อมูลวัด CO₂/พลังงานเป็นฐานคำนวณ Carbonตรวจสภาพแวดล้อมสัตว์ (Temp, NH₃)SDG 7 (Clean Energy), SDG 12 (Responsible Production)AI & EMS (Energy Management)ควบคุมโหลดไฟฟ้า ลดพลังงานสิ้นเปลือง-ลด CO₂ จากการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพจัดการ Ventilation & Lighting ให้เหมาะกับสัตว์SDG 7, SDG 13 (Climate Action)

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 118Energy Conservation Technology Co.,ltd.เทคโนโลยี Smart FarmISO 50001 (Energy)GAP (Food Safety)Carbon Footprint / ISO 14001Animal WelfareSDGs (เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน)Renewable Energy (Solar, Biogas, Battery)ใช้พลังงานสะอาดตามกรอบ ISO 50001-ลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล → ลด Carbon Footprint- SDG 7, SDG 13Predictive Maintenanceลดการสูญเสียพลังงานจากอุปกรณ์เสื่อม-ยืดอายุอุปกรณ์ ลดของเสียอุตสาหกรรมลด Downtime → ไม่กระทบสวัสดิภาพสัตว์SDG 9 (Innovation), SDG 12Digital Twinจำลองประสิทธิภาพพลังงานก่อนปรับจริง-ทดสอบมาตรการลด CO₂ เสมือนจริงจำลองผลต่อสุขภาพสัตว์จากสภาพแวดล้อมSDG 9, SDG 13Blockchain & Traceabilityบันทึกการใช้พลังงานโปร่งใสตรวจสอบย้อนกลับอาหาร/น้ำแสดงข้อมูลพลังงานสะอาดและ Carbonบันทึกการดูแลสัตว์แบบตรวจสอบได้SDG 12, SDG 16 (Transparency)Mobile & Appbased Controlตรวจสอบพลังงานทุกที่ทุกเวลาตรวจสอบการให้อาหาร/น้ำได้แจ้งเตือนการใช้ไฟ/น้ำผิดปกติติดตามสภาพสัตว์ทันทีSDG 9, SDG 11 (Smart Community)o สรุป• ISO 50001 & ISO 14001 → ได้ข้อมูลพลังงานที่ตรวจสอบได้จริงจาก IoT/EMS/Blockchain• GAP & Animal Welfare → ใช้ IoT + AI ควบคุมสิ่งแวดล้อมและสุขภาพสัตว์• Carbon Footprint & SDGs → ฟาร์มสามารถยืนยันการลด CO₂ ด้วย Renewable, EMS, Blockchain• ผลลัพธ์→ ฟาร์ม Smart Farm ไม่ใช่แค่ประหยัดพลังงาน แต่ยัง ผ่านมาตรฐาน + สอดคล้องนโยบาย + เพิ่มโอกาสทางการตลาด

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 119Energy Conservation Technology Co.,ltd.บทที่ 5 กรณีศึกษา (Case Studies)5.1 กรณีศึกษา ฟาร์มสุกรอัจฉริยะ (Smart Pig Farm)o ข้อมูลพื้นฐานฟาร์ม• ขนาดฟาร์ม: 2,500 ตัว (สุกรขุน)• โรงเรือน: 4 โรงเรือน ระบบปิด (Closed House)• ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยก่อนปรับปรุง: ~ 280,000 บาท/เดือน• ปัญหาที่พบ: ค่าไฟสูง (โดยเฉพาะพัดลมระบายอากาศและระบบทำความเย็น) อัตราการตายจากโรคทางเดินหายใจ ~8%o เทคโนโลยีที่นำมาใช้1. IoT & Sensorso ติดตั้งเซนเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิ ความชื้น ก๊าซ (NH₃, CO₂)o ตรวจจับพฤติกรรมสัตว์ เช่น การกินอาหารและการเคลื่อนไหว2. Smart Ventilation & Coolingo ระบบพัดลมและ Evaporative Cooling ถูกควบคุมด้วย AI ตามสภาพจริงo ปรับรอบพัดลมอัตโนมัติ ไม่ต้องเปิดทุกตัวพร้อมกัน3. Smart Feeding Systemo ให้อาหารอัตโนมัติ ตามอายุ–น้ำหนักของสุกรo ลดการสูญเสียอาหารและลดการทำงานของมอเตอร์ให้อาหาร4. Mobile App & Dashboardo ผู้จัดการฟาร์มตรวจสอบได้แบบเรียลไทม์o มีระบบแจ้งเตือนเมื่อค่า NH₃ เกินมาตรฐาน หรือโหลดไฟฟ้าเกินo ผลลัพธ์ที่ได้• ด้านพลังงานo ลดการใช้ไฟฟ้าในระบบ Ventilation และ Cooling ได้18%o ลด Peak Demand ลง 12%o ค่าไฟฟ้าลดลงเฉลี่ย ~50,000 บาท/เดือน• ด้านผลผลิตสัตว์o อัตราการตายจากโรคทางเดินหายใจลดลงจาก 8% → 3%o อัตราการเจริญเติบโตดีขึ้น ทำให้ระยะเวลาเลี้ยงสั้นลง 3–5 วัน• ด้านสิ่งแวดล้อมo ลดการปล่อย CO₂ ได้ประมาณ 20 ตัน/ปีo สภาพแวดล้อมในโรงเรือนดีขึ้น → ลดกลิ่นรบกวน• ด้านเศรษฐกิจo ROI คืนทุนภายใน 2.5 ปีo เพิ่มความสามารถแข่งขัน → ผลผลิตคุณภาพสูงขึ้นและมีโอกาสเข้าสู่ตลาด GAP

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 120Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ปัจจัยแห่งความสำเร็จ (Key Success Factors)• การใช้IoT + AI ควบคุม Ventilation/Feeding แบบเรียลไทม์• การฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานให้ใช้ Mobile App และ Dashboard อย่างถูกต้อง• การมีBaseline พลังงานชัดเจน ก่อนเริ่มโครงการ ทำให้วัดผลได้จริงo บทเรียนที่ได้รับ (Lessons Learned)• การเริ่มต้นจาก IoT Monitoring → ทำให้เห็นจุดสูญเสียที่แท้จริง ก่อนลงทุนระบบ AI• Training & Engagement ของพนักงานเป็นสิ่งสำคัญ → ถ้าใช้ผิดวิธีเทคโนโลยีจะไม่ช่วยประหยัด• ควรเริ่มจากระบบที่กินพลังงานมากที่สุด (พัดลม, Cooling) → ให้ผลลัพธ์เร็วและชัดเจนo ฟาร์มสุกรอัจฉริยะนี้แสดงให้เห็นว่า การใช้IoT + AI + Smart Feeding + Mobile Control ช่วยให้ฟาร์ม ลดพลังงาน 18% ลดต้นทุน ~50,000 บาท/เดือน ลดอัตราตาย 5% และคืนทุนภายใน 2.5 ปีo ตารางสรุปกรณีศึกษา ฟาร์มสุกรอัจฉริยะ (Smart Pig Farm)หมวดหมู่ รายละเอียดข้อมูลฟาร์ม- ขนาดฟาร์ม: 2,500 ตัว (สุกรขุน)- โรงเรือน: 4 โรงเรือนระบบปิด (Closed House) - ค่าไฟเฉลี่ยก่อนปรับปรุง: ~280,000 บาท/เดือนเทคโนโลยีที่ใช้- IoT & Sensors (อุณหภูมิความชื้น NH₃, CO₂ พฤติกรรมสัตว์)- Smart Ventilation & Cooling (พัดลม + Evaporative Cooling ควบคุมด้วย AI) - Smart Feeding System (ให้อาหารอัตโนมัติตามอายุ/น้ำหนัก)- Mobile App & Dashboard (ตรวจสอบและแจ้งเตือนแบบเรียลไทม์)ผลลัพธ์ด้านพลังงาน- ลดการใช้ไฟ Ventilation & Cooling 18%- ลด Peak Demand 12%- ค่าไฟลดลงเฉลี่ย ~50,000 บาท/เดือนผลลัพธ์ด้านสัตว์- อัตราตายจากโรคทางเดินหายใจลดลงจาก 8% → 3%- ระยะเวลาเลี้ยงสั้นลง 3–5 วัน- สุกรมีสุขภาพแข็งแรงขึ้นผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อม- ลดการปล่อย CO₂ ~20 ตัน/ปี- สภาพแวดล้อมในโรงเรือนดีขึ้น ลดกลิ่นรบกวนผลลัพธ์ด้านเศรษฐกิจ - ROI คืนทุนภายใน 2.5 ปี- ลดต้นทุนรวมการผลิตต่อกิโลกรัมเนื้อสุกรลง ~12%ปัจจัยความสำเร็จ- มีBaseline พลังงานชัดเจน ก่อนเริ่มโครงการ- IoT + AI ช่วยควบคุมการทำงานตามสภาพจริง- การฝึกอบรมและการมีส่วนร่วมของพนักงาน

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 121Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ฟาร์มสุกรอัจฉริยะนี้พิสูจน์ว่า การลงทุนใน IoT + AI + Smart Feeding + Mobile Control สามารถช่วย ลดพลังงาน 18% ลดค่าไฟ 50,000 บาท/เดือน ลดอัตราตาย 5% และคืนทุนใน 2.5 ปีได้จริง5.2 กรณีศึกษา ฟาร์มโคนมประหยัดพลังงาน (Energy-efficient Dairy Farm)o ข้อมูลพื้นฐานฟาร์ม• ขนาดฟาร์ม: โคนม 150 ตัว• โรงเรือน: ระบบกึ่งปิด (Semi-closed barn)• ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยก่อนปรับปรุง: ~180,000 บาท/เดือน• ปัญหาที่พบ: ค่าไฟสูงจากระบบทำความเย็นน้ำนม (Milk Cooling) และ Ventilation, ผลผลิตน้ำนมผันผวนในฤดูร้อนo เทคโนโลยีที่นำมาใช้1. พลังงานหมุนเวียนo ติดตั้ง Solar PV 100 kW → ใช้ไฟฟ้าช่วงกลางวันo ใช้Biogas จากมูลโค → ผลิตพลังงานสำหรับระบบทำน้ำร้อนและไฟฟ้าเสริม2. Energy Management System (EMS)o ควบคุมโหลดไฟฟ้าของ Milk Cooling, Ventilation และ Lightingo ปรับการทำงานให้สอดคล้องกับช่วงเวลาที่ Solar ผลิตไฟมาก3. Digital Twin Simulationo จำลองการผลิตไฟจาก Solar และ Biogaso ทดสอบการเปลี่ยนแปลงรอบการให้อาหารและระบบทำความเย็น ก่อนนำไปใช้จริง4. Smart Ventilation & Coolingo ระบบพัดลมอัจฉริยะ + Evaporative Cooling ปรับตามอุณหภูมิ/ความชื้นจริงo ลดความเครียดจากความร้อน (Heat Stress) ในโคนมo ผลลัพธ์ที่ได้• ด้านพลังงานo ลดการใช้ไฟฟ้าจาก Grid 25%o ลด Peak Demand ~15%o ประหยัดค่าไฟฟ้า ~45,000 บาท/เดือน• ด้านผลผลิตสัตว์o ผลผลิตน้ำนมเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 10% (โดยเฉพาะในฤดูร้อน)o สุขภาพโคนมดีขึ้น อัตราการติดเชื้อลดลง 5%• ด้านสิ่งแวดล้อมo ลด CO₂ Emission ~120 ตัน/ปีo จัดการมูลโคอย่างยั่งยืนผ่านระบบ Biogas

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 122Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ด้านเศรษฐกิจo ROI คืนทุนเฉลี่ย 3.5 ปีo ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 50001 และ Carbon Footprint for Organization (CFO)o ปัจจัยแห่งความสำเร็จ (Key Success Factors)• การผสมผสาน Solar + Biogas + EMS อย่างเหมาะสม• ใช้Digital Twin ช่วยวางแผนและทดสอบก่อนลงทุนจริง• ผู้ปฏิบัติงานได้รับการอบรมการใช้ระบบ Smart Farm และมีส่วนร่วมo บทเรียนที่ได้รับ (Lessons Learned)• ฟาร์มโคนมควรลงทุนกับ ระบบทำความเย็นและการระบายอากาศ เพราะเป็นจุดสิ้นเปลืองพลังงานสูงสุด• การใช้Biogas จากมูลโค ไม่เพียงลดค่าไฟ แต่ยังช่วยจัดการของเสีย → ลดปัญหากลิ่นและสิ่งแวดล้อม• การมีมาตรฐานสากล (ISO 50001, Carbon Footprint) เพิ่มความน่าเชื่อถือและโอกาสทางการตลาดo ตารางสรุปกรณีศึกษา ฟาร์มโคนมหมวดหมู่ รายละเอียดข้อมูลฟาร์ม โคนม 150 ตัว ระบบกึ่งปิด ค่าไฟก่อนปรับปรุง ~180,000 บาท/เดือนเทคโนโลยีที่ใช้ Solar PV 100 kW, Biogas จากมูลโค, EMS, Digital Twin, Smart Ventilation & Coolingผลลัพธ์ด้านพลังงาน ลดไฟฟ้าจาก Grid 25% ประหยัด ~45,000 บาท/เดือน ลด Peak Demand 15%ผลลัพธ์ด้านสัตว์ น้ำนมเพิ่มขึ้น 10% อัตราการติดเชื้อลดลง 5%ผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อม ลด CO₂ ~120 ตัน/ปีจัดการมูลโคด้วย Biogasผลลัพธ์ด้านเศรษฐกิจ ROI 3.5 ปีได้รับมาตรฐาน ISO 50001 และ Carbon Footprintปัจจัยความสำเร็จ Hybrid Energy (Solar+Biogas) + EMS, Digital Twin Simulation, การมีส่วนร่วมของบุคลากรo กรณีศึกษาฟาร์มโคนมนี้พิสูจน์ว่า การใช้พลังงานหมุนเวียนผสมผสาน (Solar + Biogas) ร่วมกับ EMS และ Digital Twin ช่วยฟาร์ม ลดไฟ 25% ลด CO₂ 120 ตัน/ปีเพิ่มน้ำนม 10% คืนทุนภายใน 3.5 ปี

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 123Energy Conservation Technology Co.,ltd.5.3 กรณีศึกษา ฟาร์มไก่ไข่อัจฉริยะ (Smart Layer Farm)o ข้อมูลพื้นฐานฟาร์ม• ขนาดฟาร์ม: ไก่ไข่ 20,000 ตัว• โรงเรือน: ระบบปิด (Closed House) 5 โรงเรือน• ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยก่อนปรับปรุง ~220,000 บาท/เดือน• ปัญหาที่พบ: ค่าไฟฟ้าสูงจากระบบไฟส่องสว่างและ Ventilation อัตราการออกไข่ลดลงในฤดูร้อนความต้องการตลาดด้าน Traceabilityo เทคโนโลยีที่นำมาใช้1. Smart Lighting Systemo ระบบไฟ LED ควบคุมด้วย AI → ปรับความเข้มและรอบแสงให้เหมาะสมกับช่วงอายุของไก่o ใช้เซนเซอร์ตรวจจับแสงธรรมชาติ → ลดการเปิดไฟฟ้าเกินจำเป็น2. IoT Sensors & Feeding/Watering Controlo ตรวจวัดปริมาณอาหารและน้ำที่ใช้ต่อวันo ส่งข้อมูลไปยัง Dashboard เพื่อปรับการให้อาหาร/น้ำอัตโนมัติ3. Blockchain & Traceabilityo บันทึกข้อมูลการเลี้ยง เช่น การใช้ไฟฟ้า แสง อาหาร น้ำ สุขภาพไก่o ผู้บริโภคสามารถสแกน QR Code บนบรรจุภัณฑ์ไข่ → ตรวจสอบย้อนกลับกระบวนการผลิต4. Mobile App Dashboardo ผู้จัดการฟาร์มควบคุมระบบไฟและติดตามข้อมูลพลังงาน/ผลผลิตแบบเรียลไทม์o ผลลัพธ์ที่ได้• ด้านพลังงานo ลดการใช้ไฟฟ้าส่องสว่าง 20%o ลดพลังงานรวม (ไฟ + Ventilation) ~15%• ด้านผลผลิตสัตว์o อัตราการออกไข่เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 12%o สุขภาพไก่ดีขึ้น อัตราการตายลดลง 4%• ด้านสิ่งแวดล้อมo ลดการปล่อย CO₂ ~50 ตัน/ปีo ใช้ LED อายุการใช้งานนานกว่า → ลดขยะจากหลอดไฟ• ด้านเศรษฐกิจo ROI คืนทุนภายใน 2 ปีo ยอดขายเพิ่มขึ้น 15% เพราะลูกค้าเชื่อมั่นในระบบตรวจสอบย้อนกลับ

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 124Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ปัจจัยแห่งความสำเร็จ (Key Success Factors)• ลงทุนกับ Smart Lighting ซึ่งเป็นจุดสิ้นเปลืองพลังงานหลักในฟาร์มไก่ไข่• ใช้Blockchain & Traceability → เพิ่มมูลค่าผลผลิตและเข้าถึงตลาดที่ต้องการมาตรฐานสูง• การมีส่วนร่วมของพนักงานในการบันทึกและตรวจสอบข้อมูลo บทเรียนที่ได้รับ (Lessons Learned)• การใช้ไฟส่องสว่างที่เหมาะสมกับชีววิทยาไก่ → ช่วยเพิ่มผลผลิตโดยตรง• Traceability ไม่ได้ช่วยแค่เรื่องความโปร่งใส แต่ยังเพิ่มยอดขายได้จริง• Mobile App ทำให้การจัดการสะดวกขึ้น ลดความผิดพลาดจากการควบคุมแบบแมนนวลo ตารางสรุปกรณีศึกษา ฟาร์มไก่ไข่อัจฉริยะหมวดหมู่ รายละเอียดข้อมูลฟาร์ม ไก่ไข่ 20,000 ตัว โรงเรือนระบบปิด 5 โรงเรือน ค่าไฟก่อนปรับปรุง ~220,000 บาท/เดือนเทคโนโลยีที่ใช้ Smart Lighting (AI+LED), IoT Sensors, Feeding/Watering Control, Blockchain & Traceability, Mobile App Dashboardผลลัพธ์ด้านพลังงาน ลดไฟส่องสว่าง 20% ลดพลังงานรวม ~15%ผลลัพธ์ด้านสัตว์ อัตราออกไข่เพิ่มขึ้น 12% อัตราตายลดลง 4%ผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อม ลด CO₂ ~50 ตัน/ปีลดขยะจากหลอดไฟผลลัพธ์ด้านเศรษฐกิจ ROI 2 ปียอดขายเพิ่ม 15% จากความโปร่งใสและ Traceabilityปัจจัยความสำเร็จ ลงทุน Smart Lighting ใช้ Blockchain เพิ่มมูลค่า มีส่วนร่วมของบุคลากรo ฟาร์มไก่ไข่อัจฉริยะนี้แสดงให้เห็นว่า การใช้Smart Lighting + IoT + Blockchain สามารถช่วย ลดพลังงาน 15–20% เพิ่มผลผลิตไข่ 12% ลด CO₂ 50 ตัน/ปี และ ROI เพียง 2 ปีพร้อมเพิ่มมูลค่าตลาดได้จริง5.4 กรณีศึกษา ฟาร์มผสมผสาน (Hybrid Smart Farm)o ข้อมูลพื้นฐานฟาร์ม• ประเภท: ฟาร์มผสมผสาน (สุกร + โคนม + ไก่ไข่)• ขนาดฟาร์ม: สุกร 1,000 ตัว โคนม 80 ตัว ไก่ไข่ 5,000 ตัว• โรงเรือน: 6 โรงเรือนระบบปิด• ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยก่อนปรับปรุง: ~350,000 บาท/เดือน

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 125Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ปัญหาที่พบ:o การใช้ไฟฟ้าสูงมาก โดยเฉพาะ Ventilation + Coolingo ต้นทุนอาหารสัตว์และน้ำสูงo การจัดการของเสีย (มูลสัตว์) ไม่เป็นระบบ → สิ่งแวดล้อมได้รับผลกระทบo เทคโนโลยีที่นำมาใช้1. พลังงานหมุนเวียนแบบผสมผสาน (Hybrid Renewable Energy System)o Solar PV 150 kW → ใช้ไฟฟ้าช่วงกลางวันo Biogas จากมูลสุกรและโคนม → ใช้ผลิตไฟฟ้าและทำน้ำร้อนo Battery Storage → กักเก็บพลังงานไว้ใช้ช่วง Peak Demand2. AI & EMS (Energy Management System)o วิเคราะห์โหลดไฟฟ้าแบบ Real-timeo จัดลำดับความสำคัญในการใช้พลังงาน (Load Prioritization)3. Predictive Maintenanceo ติด IoT Sensors ที่มอเตอร์พัดลม ปั๊มน้ำ และเครื่องทำความเย็นo ใช้ AI คาดการณ์อุปกรณ์ที่จะเสีย → ซ่อมก่อนชำรุดจริง4. Smart Feeding & Wateringo ควบคุมอาหารและน้ำตามอายุสัตว์และสภาพอากาศo ลดของเสียและลดการใช้พลังงานของมอเตอร์ให้อาหาร5. Mobile App & Dashboardo ผู้จัดการฟาร์มควบคุมทุกระบบผ่านมือถือo ระบบแจ้งเตือนโหลดไฟผิดปกติ หรือคุณภาพอากาศในโรงเรือนเกินมาตรฐานo ผลลัพธ์ที่ได้• ด้านพลังงานo ลดการใช้ไฟจาก Grid ลงกว่า 50%o ลด Peak Demand ~20%o ค่าไฟฟ้าลดลงเฉลี่ย ~175,000 บาท/เดือน• ด้านผลผลิตสัตว์o สุกรเจริญเติบโตดีขึ้น → ระยะเลี้ยงสั้นลง 5 วันo ผลผลิตน้ำนมเพิ่มขึ้น 8%o ผลผลิตไข่เพิ่มขึ้น 10%• ด้านสิ่งแวดล้อมo ลด CO₂ Emission ได้กว่า 250 ตัน/ปีo มูลสัตว์ถูกนำไปใช้ผลิต Biogas → ลดของเสียฟาร์มและปัญหากลิ่น• ด้านเศรษฐกิจo ROI เฉลี่ย 4 ปี

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 126Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ได้รับสิทธิ์เข้าร่วมโครงการ Green Farm Certificationo เปิดตลาดส่งออกไป EU และญี่ปุ่นได้ง่ายขึ้นo ปัจจัยแห่งความสำเร็จ (Key Success Factors)• การใช้Hybrid Energy (Solar + Biogas + Battery) ที่ลดการพึ่งพา Grid ได้จริง• EMS + AI ช่วยจัดการโหลดไฟอย่างมีประสิทธิภาพ• การผสานระบบ Predictive Maintenance → ลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน• การบูรณาการพลังงาน–ผลผลิต–สิ่งแวดล้อมเป็นระบบเดียวo บทเรียนที่ได้รับ (Lessons Learned)• ฟาร์มผสมผสานควรลงทุนด้าน การจัดการพลังงานและของเสีย พร้อมกัน เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ยั่งยืน• การใช้Battery Storage แม้ลงทุนสูง แต่ช่วยลดค่าไฟช่วง Peak ได้มาก• การมีมาตรฐาน Green Farm ทำให้เข้าถึงตลาดส่งออกได้ง่ายo ตารางสรุปกรณีศึกษา ฟาร์มผสมผสานหมวดหมู่ รายละเอียดข้อมูลฟาร์ม สุกร 1,000 ตัว โคนม 80 ตัว ไก่ไข่ 5,000 ตัว 6 โรงเรือนระบบปิด ค่าไฟก่อนปรับปรุง ~350,000 บาท/เดือนเทคโนโลยีที่ใช้ Hybrid Energy (Solar 150 kW + Biogas + Battery), AI & EMS, Predictive Maintenance, Smart Feeding & Watering, Mobile Appผลลัพธ์ด้านพลังงาน ลดไฟ Grid 50% ลด Peak Demand 20% ประหยัด ~175,000 บาท/เดือนผลลัพธ์ด้านสัตว์ สุกรโตเร็วขึ้น (ลด 5 วัน) น้ำนมเพิ่ม 8% ไข่เพิ่ม 10%ผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อม ลด CO₂ ~250 ตัน/ปีมูลสัตว์ถูกใช้ผลิต Biogasผลลัพธ์ด้านเศรษฐกิจ ROI 4 ปีได้ Green Farm Certification เข้าสู่ตลาดส่งออก EU/ญี่ปุ่นปัจจัยความสำเร็จ Hybrid Energy + EMS, Predictive Maintenance, การจัดการของเสีย, การบูรณาการพลังงาน-สิ่งแวดล้อมo ฟาร์มผสมผสาน (Hybrid Smart Farm) แสดงให้เห็นว่า การใช้Hybrid Energy + AI & EMS + Predictive Maintenance สามารถทำให้ฟาร์ม ลดไฟ Grid 50% ลด CO₂ 250 ตัน/ปีเพิ่มผลผลิตสัตว์ 8–10% และคืนทุนภายใน 4 ปีพร้อมยกระดับสู่มาตรฐานฟาร์มสีเขียวเพื่อการส่งออก

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 127Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตารางรวมกรณีศึกษา 4 ฟาร์ม Smart Farmประเภทฟาร์ม เทคโนโลยีหลัก ผลลัพธ์ด้านพลังงาน ผลลัพธ์ด้านสัตว์/ผลผลิตผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อมผลลัพธ์ด้านเศรษฐกิจฟาร์มสุกรIoT & Sensors, Smart Ventilation & Cooling, Smart Feeding, Mobile Appลดไฟฟ้า 18%(~50,000 บ./เดือน)ลด Peak Demand 12%อัตราตายลดจาก 8% เป็น 3%สุกรเลี้ยงสั้นลง 3–5 วันลด CO₂ ~20 ตัน/ปีROI 2.5 ปีต้นทุน/กก. ลดลง 12%ฟาร์มโคนมSolar PV 100 kW, Biogas, EMS, Digital Twin, Smart Ventilationลดไฟฟ้า Grid 25%(~45,000 บ./เดือน)ลด Peak Demand 15%น้ำนมเพิ่ม 10%อัตราติดเชื้อลด 5%ลด CO₂~120 ตัน/ปีจัดการมูลด้วย BiogasROI 3.5 ปีได้ ISO 50001 & Carbon Footprintฟาร์มไก่ไข่Smart Lighting (AI+LED), IoT Feeding/Watering, Blockchain, Mobile Appลดไฟส่องสว่าง 20%ลดพลังงานรวม ~15%อัตราออกไข่เพิ่ม12%อัตราตายลด 4%ลด CO₂ ~50 ตัน/ปีลดขยะหลอดไฟROI 2 ปียอดขายเพิ่ม 15% จาก Traceabilityฟาร์มผสมผสานHybrid Energy (Solar 150 kW + Biogas + Battery), AI & EMS, Predictive Maintenance, Smart Feeding, Mobile Appลดไฟ Grid 50%(~175,000 บ./เดือน)ลด Peak Demand 20%สุกรโตเร็วขึ้น (ลด 5 วัน)น้ำนมเพิ่ม 8%ไข่เพิ่ม 10%ลด CO₂~250 ตัน/ปีของเสียถูกนำไปใช้ผลิต BiogasROI 4 ปีได้ Green Farm Certificationเข้าสู่ตลาด EU/ญี่ปุ่นo สรุปเปรียบเทียบ• พลังงาน: ฟาร์มผสมผสานลดไฟจาก Grid ได้สูงสุด (50%)• ผลผลิตสัตว์: ฟาร์มไก่ไข่และสุกรเพิ่มผลผลิตชัดเจน (12% อัตราออกไข่ / สุกรโตเร็วขึ้น)• สิ่งแวดล้อม: ฟาร์มผสมผสานลด CO₂ ได้มากที่สุด (250 ตัน/ปี)• เศรษฐกิจ: ฟาร์มไก่ไข่ ROI เร็วที่สุด (2 ปี) ส่วนฟาร์มผสมผสานได้เปรียบด้าน ตลาดส่งออก

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 128Energy Conservation Technology Co.,ltd.บทที่ 6 Checklist สำหรับเกษตรกร6.1 Checklist ด้านการใช้พลังงานตารางนี้ช่วยให้เกษตรกรสามารถตรวจสอบการจัดการพลังงานในฟาร์มได้เอง ว่ามีการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพหรือยัง และควรปรับปรุงในจุดใดบ้างรายการตรวจสอบ ใช่ / ไม่ใช่ หมายเหตุมีการเก็บข้อมูลค่าไฟฟ้า/เชื้อเพลิงย้อนหลังอย่างน้อย 6 เดือน ☐ / ☐ใช้เป็น Baseline เพื่อวัดผลการประหยัดมีการติดตั้ง มิเตอร์ย่อย (Sub-meter) แยกตามระบบหลัก (Ventilation, Cooling, Lighting, Pump) ☐ / ☐ช่วยหาจุดที่สิ้นเปลืองพลังงานมากที่สุดมีการตรวจสอบอัตราการใช้ไฟฟ้าตามช่วงเวลา (Peak / Offpeak) ☐ / ☐ใช้ข้อมูลในการวางแผนDemand Responseอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ใช้ (พัดลม ปั๊มน้ำ Cooling) ผ่านการตรวจสอบประสิทธิภาพทุก 6 เดือน ☐ / ☐ลดการสูญเสียจากอุปกรณ์เสื่อมสภาพมีการใช้อุปกรณ์ประหยัดพลังงาน เช่น พัดลม Inverter หลอดไฟ LED ☐ / ☐ ลดค่าไฟ 10–20%มีการติดตั้ง ระบบอัตโนมัติควบคุมพัดลม Cooling, Lighting ☐ / ☐ป้องกันการเปิดใช้งานเกินจำเป็นฟาร์มมีการใช้พลังงานหมุนเวียน (Solar PV, Biogas, Battery) อย่างน้อย 1 ระบบ☐ / ☐ ลดการพึ่งพาไฟฟ้าจาก Gridมีการติดตามและรายงานค่า kWh ต่อหน่วยผลผลิต (เช่น kWh/กก. สุกร, kWh/ลิตรน้ำนม) ☐ / ☐ใช้เป็นตัวชี้วัด (KPI) ของประสิทธิภาพพลังงานo หากฟาร์มสามารถ “ติ๊ก ” ได้มากกว่า 70% ของรายการด้านบน → แสดงว่ามีระบบจัดการพลังงานที่มีประสิทธิภาพ และพร้อมยกระดับสู่ Smart & Green Farm ได้ทันที แต่ถ้าต่ำกว่า 50% ควรเริ่มจากการ เก็บข้อมูลพลังงานและติดตั้ง IoT/มิเตอร์ย่อย เพื่อหาจุดสิ้นเปลือง

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 129Energy Conservation Technology Co.,ltd.6.2 Checklist ด้านเทคโนโลยี Smart Farmรายการตรวจสอบ ใช่ / ไม่ใช่ หมายเหตุมีการติดตั้ง IoT Sensors ตรวจวัดอุณหภูมิ ความชื้น ก๊าซ (NH₃, CO₂) และแสงในโรงเรือน ☐ / ☐ข้อมูลสภาพแวดล้อมช่วยควบคุมพลังงานอย่างเหมาะสมมีระบบ ตรวจวัดการใช้พลังงาน (Energy Meter/Smart Meter) รายอุปกรณ์ (พัดลม ปั๊ม Cooling Lighting) ☐ / ☐ใช้หาจุดสิ้นเปลืองและกำหนดมาตรการประหยัดฟาร์มใช้Smart Controller/Automation ควบคุมพัดลมCooling, Lighting ตามค่าที่เซนเซอร์วัดจริง ☐ / ☐ ลดการเปิดใช้งานเกินความจำเป็นมีการใช้Mobile App/Dashboard ติดตามสถานะฟาร์มแบบ Real-time ☐ / ☐ ผู้จัดการฟาร์มเข้าถึงข้อมูลได้ทุกที่ฟาร์มมีการนำ AI/EMS (Energy Management System)มาวิเคราะห์การใช้พลังงาน ☐ / ☐ปรับโหลดไฟฟ้า ทำ Demand Response ประหยัดไฟ 15–30%มีการใช้ระบบให้อาหารและน้ำอัตโนมัติ(Automatic Feeding & Smart Watering) ☐ / ☐ ลดของเสียและลดภาระงานคนฟาร์มเชื่อมโยงกับ พลังงานหมุนเวียน เช่น Solar PV, Biogas และ Battery Storage ☐ / ☐ ช่วยลดค่าไฟและ CO₂ Emissionมีการใช้Blockchain/Traceability เพื่อตรวจสอบย้อนกลับผลผลิต ☐ / ☐ เพิ่มความโปร่งใสและมูลค่าผลผลิตฟาร์มมีการใช้Predictive Maintenance ตรวจสอบสุขภาพอุปกรณ์ล่วงหน้า ☐ / ☐ลด Downtime และยืดอายุอุปกรณ์o วิธีใช้ Checklist• หากฟาร์มทำได้ครบ 70% ขึ้นไป → ถือว่าอยู่ในระดับ Smart Farm เต็มรูปแบบ• หากทำได้เพียง 40–60% → ควรเริ่มจาก IoT + Smart Controller + Dashboard ก่อน แล้วค่อยขยายไปสู่ AI/EMS และ Renewable Energy• หากทำได้ต่ำกว่า 30% → แนะนำเริ่มจาก IoT Sensors + Automation เบื้องต้น เพื่อสร้างฐานข้อมูลและลดการสิ้นเปลืองทันที

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 130Energy Conservation Technology Co.,ltd.6.3 Checklist ด้านการบำรุงรักษาและสิ่งแวดล้อมรายการตรวจสอบ ใช่ / ไม่ใช่ หมายเหตุมีการจัดทำ ตารางบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance) สำหรับอุปกรณ์หลัก เช่น พัดลม ปั๊มน้ำCooling, Lighting☐ / ☐ลดการสูญเสียพลังงานจากอุปกรณ์เสื่อมสภาพมีการตรวจสอบประสิทธิภาพของอุปกรณ์ไฟฟ้าและมอเตอร์ทุก 6–12 เดือน ☐ / ☐ใช้พลังงานเต็มประสิทธิภาพและยืดอายุการใช้งานมีการใช้Predictive Maintenance (AI + IoT) เพื่อตรวจสุขภาพอุปกรณ์ที่สำคัญ ☐ / ☐คาดการณ์ความเสียหาย ลด Downtimeมีการจัดการ มูลสัตว์เพื่อนำไปใช้ผลิต Biogas หรือทำปุ๋ยอินทรีย์ ☐ / ☐ลดของเสียและสร้างพลังงานทดแทนมีระบบบำบัด น้ำเสีย และควบคุมการรั่วซึม ☐ / ☐ลดการสูญเสียน้ำและปั๊มน้ำทำงานน้อยลงมีมาตรการควบคุมกลิ่นและก๊าซ (NH₃, CH₄, CO₂) ในโรงเรือน ☐ / ☐ปรับปรุงคุณภาพอากาศและลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมฟาร์มมีการติดตามและรายงาน การปล่อย CO₂/Carbon Footprint เป็นประจำ ☐ / ☐รองรับมาตรฐาน Carbon Neutral / Green Farmมีการใช้วัสดุ/อุปกรณ์ที่เป็น Eco-friendly & Energy-savingเช่น หลอดไฟ LED พัดลม Inverter ☐ / ☐ลดพลังงานและลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมo วิธีใช้ Checklist• ติ๊ก “ใช่” = ฟาร์มมีระบบจัดการที่ดี → ลดพลังงาน + เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม• ติ๊ก “ไม่ใช่” = จุดที่ควรปรับปรุง → อาจทำให้สูญเสียพลังงานสูง และกระทบสิ่งแวดล้อม• หากทำได้มากกว่า 70% → ฟาร์มอยู่ในเกณฑ์Green Smart Farm• หากทำได้ต่ำกว่า 50% → ควรปรับปรุงด่วน โดยเริ่มจาก บำรุงรักษาอุปกรณ์หลัก + จัดการของเสียo การบำรุงรักษาที่ดี + การจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน = ลดการใช้พลังงาน 10–20%, ลดต้นทุนซ่อมบำรุง 15–25% และเพิ่มโอกาสได้มาตรฐานสิ่งแวดล้อม

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 131Energy Conservation Technology Co.,ltd.6.4 Checklist ด้านบุคลากรและการมีส่วนร่วมรายการตรวจสอบ ใช่ / ไม่ใช่ หมายเหตุผู้ปฏิบัติงานทุกคนได้รับ การอบรม Energy Awareness และเข้าใจความเชื่อมโยงระหว่างพลังงาน–ต้นทุน–สิ่งแวดล้อม ☐ / ☐ลดพฤติกรรมการใช้พลังงานเกินจำเป็นมีการฝึกอบรม การใช้งานระบบ Smart Farm (IoT, Dashboard, Mobile App, EMS) อย่างต่อเนื่อง ☐ / ☐ ลดความผิดพลาดในการใช้งานฟาร์มมีการจัด ประชุมทบทวนผลการใช้พลังงาน อย่างน้อยเดือนละครั้ง ☐ / ☐สื่อสารผลการใช้พลังงานและหามาตรการปรับปรุงร่วมกันบุคลากรมีส่วนร่วมใน การวิเคราะห์ข้อมูลและให้ Feedbackต่อระบบ EMS/AI ☐ / ☐ทำให้ระบบอัจฉริยะเรียนรู้และปรับตัวได้ดีขึ้นมีการแต่งตั้ง Energy Champion/ทีมพลังงาน ภายในฟาร์ม ☐ / ☐ทำหน้าที่เป็นผู้นำการประหยัดพลังงานมีการสร้าง แรงจูงใจ (Incentive Program) เช่น รางวัล/โบนัสจากการลดค่าไฟได้จริง ☐ / ☐ กระตุ้นให้บุคลากรมีส่วนร่วมมีการปลูกฝัง วัฒนธรรมประหยัดพลังงาน ผ่านกิจกรรม เช่น “สัปดาห์ลดพลังงาน”, การแข่งขันระหว่างโรงเรือน ☐ / ☐ทำให้เกิดการมีส่วนร่วมระยะยาวมีระบบสื่อสารผลการประหยัด เช่น บอร์ดพลังงาน/จอ Dashboard ให้พนักงานเห็นผลลัพธ์ ☐ / ☐ สร้างการตระหนักรู้แบบต่อเนื่องo วิธีใช้ Checklist• “ใช่” → บุคลากรมีการเรียนรู้และมีส่วนร่วมอย่างเป็นระบบ• “ไม่ใช่” → จุดอ่อนที่ควรเร่งแก้ไข เพราะหากคนไม่ร่วมมือ เทคโนโลยีเพียงอย่างเดียวจะไม่เพียงพอ• หากฟาร์มทำได้มากกว่า 70% → ถือว่ามีCulture of Energy Saving ในองค์กร• หากทำได้ต่ำกว่า 50% → ควรเร่งสร้างการอบรมและแรงจูงใจให้บุคลากรo Smart Farm = เทคโนโลยี + คน → บุคลากรที่เข้าใจและมีส่วนร่วมจะช่วยให้ฟาร์ม ลดพลังงานเพิ่ม 5–10% ลดความผิดพลาด ยืดอายุอุปกรณ์ และสร้างวัฒนธรรมการประหยัดพลังงานอย่างยั่งยืน

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 132Energy Conservation Technology Co.,ltd.6.5 Checklist ด้านมาตรฐานและนโยบายรายการตรวจสอบ ใช่ / ไม่ใช่ หมายเหตุฟาร์มมีการดำเนินงานตาม ISO 50001 (Energy Management System) หรือมีระบบจัดการพลังงานที่ใกล้เคียง☐ / ☐ยืนยันการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพฟาร์มมีการรับรองมาตรฐาน GAP (Good Agricultural Practices) สำหรับการผลิตที่ปลอดภัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม☐ / ☐ เพิ่มความน่าเชื่อถือของผลผลิตฟาร์มมีการดำเนินงานตามมาตรฐาน Animal Welfare (สวัสดิภาพสัตว์) ☐ / ☐ช่วยให้ผลผลิตเข้าสู่ตลาด EU/ญี่ปุ่นได้ง่ายขึ้นฟาร์มมีการจัดทำรายงาน Carbon Footprint (CFO/CFP)หรือการตรวจสอบการปล่อย CO₂☐ / ☐รองรับโครงการลดก๊าซเรือนกระจกและตลาดคาร์บอนเครดิตฟาร์มมีการใช้พลังงานหมุนเวียน (เช่น Solar, Biogas, Battery) ตามนโยบาย BCG Economy ☐ / ☐สนับสนุนนโยบายพลังงานสะอาดของประเทศฟาร์มมีการเชื่อมโยงกิจกรรมกับ SDGs (Sustainable Development Goals) เช ่น SDG 7 (Clean Energy), SDG 13 (Climate Action)☐ / ☐แสดงถึงการสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืนฟาร์มมีการติดตามกฎหมาย/มาตรการสนับสนุนของรัฐด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม ☐ / ☐เช่น เงินกู้สีเขียว (Green Finance) เงินสนับสนุนติดตั้ง Solarฟาร์มมีการจัดทำ รายงานความยั่งยืน (Sustainability Report) หรืออย่างน้อยมีการสื่อสารผลการประหยัดพลังงานต่อสาธารณะ☐ / ☐สร้างภาพลักษณ์ที่ดีต่อสังคมและตลาดo วิธีใช้ Checklist• “ใช่” = ฟาร์มสอดคล้องกับมาตรฐานและนโยบายที่เกี่ยวข้อง → เพิ่มความน่าเชื่อถือและโอกาสทางการตลาด• “ไม่ใช่” = จุดที่ควรเร่งปรับปรุงเพื่อให้ฟาร์มพร้อมเข้าสู่ มาตรฐานสากล• หากฟาร์มทำได้มากกว่า 70% → ถือว่าเป็น Smart & Green Farm ที่ได้มาตรฐาน• หากทำได้ต่ำกว่า 50% → ควรเริ่มจากมาตรฐาน GAP + Carbon Footprint ก่อน แล้วจึงขยับไปสู่ ISO และ Animal Welfare

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 133Energy Conservation Technology Co.,ltd.o มาตรฐานและนโยบาย คือกุญแจสำคัญที่จะทำให้ Smart Farm ไม่เพียงแต่ประหยัดพลังงาน แต่ยัง ผ่านการรับรอง ลด CO₂ สอดคล้องกับ SDGs และขยายสู่ตลาดสากล ได้จริงบทที่ 7 สรุปและข้อเสนอแนะ7.1 สรุป1. พลังงานกับฟาร์มเลี้ยงสัตว์o พลังงานเป็นต้นทุนสำคัญที่ส่งผลต่อผลผลิต คุณภาพ และสิ่งแวดล้อมo การประหยัดพลังงานไม่ใช่เพียงการลดค่าไฟ แต่ยังเชื่อมโยงกับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการปฏิบัติตามนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม2. นวัตกรรมและเทคโนโลยี Smart Farmo ครอบคลุมตั้งแต่ IoT Sensors, Automation, AI & EMS, Renewable Energy, Digital Twin, Blockchain, Mobile Appo สามารถช่วยลดการใช้พลังงานได้15–40% เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และยกระดับฟาร์มเข้าสู่มาตรฐานสากล3. กรณีศึกษาo ฟาร์มสุกร ฟาร์มโคนม ฟาร์มไก่ไข่ และฟาร์มผสมผสาน แสดงให้เห็นว่า Smart Farm ช่วยประหยัดพลังงาน เพิ่มผลผลิต ลด CO₂ และสร้างโอกาสทางการตลาดได้จริงo ผลลัพธ์ ROI อยู่ในช่วง 2–4 ปีซึ่งถือว่าคุ้มค่าต่อการลงทุน4. Checklist สำหรับเกษตรกรo ครอบคลุม 5 ด้านหลัก: การใช้พลังงาน เทคโนโลยี Smart Farm การบำรุงรักษาและสิ่งแวดล้อม บุคลากรและการมีส่วนร่วม มาตรฐานและนโยบายo เป็นเครื่องมือช่วยประเมินความพร้อมและกำหนดแนวทางปรับปรุง7.2 ข้อเสนอแนะ1. สำหรับเกษตรกร/ผู้ประกอบการo เริ่มต้นจากการเก็บข้อมูลพลังงาน (Baseline) และปรับปรุงอุปกรณ์ที่สิ้นเปลืองที่สุดก่อน (Quick Win)o ลงทุนใน IoT + Automation เป็นลำดับแรก จากนั้นจึงขยายไปสู่ AI/EMS และพลังงานหมุนเวียนo สร้างวัฒนธรรมการประหยัดพลังงานในองค์กร โดยเน้นการฝึกอบรมและการมีส่วนร่วมของบุคลากร2. สำหรับภาครัฐo สนับสนุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำและสิทธิประโยชน์ทางภาษี สำหรับฟาร์มที่ลงทุนด้าน Smart Farm & Renewable Energyo จัดทำโครงการนำร่อง (Pilot Projects) เพื่อเป็นต้นแบบให้เกษตรกรรายอื่นเรียนรู้o ผลักดันการเชื่อมโยง Smart Farm กับ BCG Economy, Carbon Credit, และ SDGs

การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีบริหารจัดการในฟาร์มเลี้ยงสัตว์(Smart Farm)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 134Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. สำหรับนักวิจัย/สถาบันการศึกษาo พัฒนานวัตกรรม Smart Farm ให้เหมาะกับฟาร์มในประเทศไทย ทั้งด้านต้นทุนและสภาพภูมิอากาศo ทำงานร่วมกับเกษตรกรและอุตสาหกรรม เพื่อนำผลวิจัยไปสู่การใช้งานจริง (Research to Practice)o สร้างฐานข้อมูลกลาง (Big Data) เพื่อใช้ในการวิเคราะห์และปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง7.3 วิสัยทัศน์อนาคต (Future Outlook)• ฟาร์มเลี้ยงสัตว์ในอนาคตจะไม่ใช่เพียง ฟาร์มผลิตอาหาร แต่เป็น Smart & Green Farm ที่มีคุณสมบัติ:o ใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพและใช้พลังงานหมุนเวียนเป็นหลักo ใช้ AI และ Digital Twin ในการวางแผนและบริหารจัดการo มีระบบ Traceability และ Blockchain ที่โปร่งใส เชื่อมโยงกับผู้บริโภคโดยตรงo สอดคล้องกับมาตรฐานสากล (ISO, GAP, Animal Welfare) และนโยบายระดับโลก (SDGs, Net Zero)o บทสรุปสุดท้ายการนำ นวัตกรรมและเทคโนโลยี Smart Farm มาใช้ในการบริหารจัดการฟาร์มเลี้ยงสัตว์ ไม่เพียงช่วย ลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิต แต่ยังเป็นการวางรากฐานไปสู่การเกษตรยั่งยืน (Sustainable Agriculture) ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก