การงานอาชีพ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ Slide PowerPoint_สื่อประกอบการสอน ครูพรเพ็ญ ขวัญพัทลุง โรงเรียนคณะราษฎรบ ารุง จังหวัดยะลา ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษายะลา
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 Slide PowerPoint_สื่อประกอบการสอน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 การงานอาชีพ
สาระการเรียนรู้แกนกลาง หลักการท างานเพื่อการด ารงชีวิต • วิธีการท างานเพื่อการด ารงชีวิต • ทักษะการท างานร่วมกัน • ทักษะการจัดการ • ทักษะกระบวนแก้ปัญหาในการท างาน • ทักษะการแสวงหาความรู้เพื่อการด ารงชีวิต หน่วยการเรียนรู้ที่ 1
การเรียนรู้กระบวนการท างานและกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะกระบวนการท างาน และกระบวนการแก้ปัญหา การท างานให้ ประสบความส าเร็จ การแก้ปัญหาในการ ท างานด้วยวงจร PDCA กิจกรรม 5 ส
ทักษะกระบวนการท างานและกระบวนการแก้ปัญหา ตัวอย่าง : การประกอบอาหาร กระบวนการ ท างาน การวิเคราะห์งาน ➢ จะท าอาหารประเภทใด ➢ วัตถุดิบที่ใช้หาซื้อได้จาก แหล่งใด ➢ งบที่ใช้มีจ านวนเท่าไร การวางแผนปฏิบัติงาน ➢ แบ่งงานตามความถนัด ของแต่ละบุคคล ➢ ซื้อวัตถุดิบและเลือก อุปกรณ์ที่จะน าไปใช้ การปฏิบัติงาน ➢ ลงมือปฏิบัติงานตามแผน ที่ได้วางไว้ ➢ สังเกตระหว่างการท างาน ว่าพบปัญหาหรือไม่ หาก มีให้จดบันทึกไว้ การประเมินผล ➢ อาหารที่ได้ปริมาณไม่ เพียงพอต่อสมาชิกใน ห้องเนื่องจากวัตถุดิบ มีน้อย
ทักษะกระบวนการท างานและกระบวนการแก้ปัญหา (ต่อ) กระบวนการ แก้ปัญหา การสังเกต ➢ อาหารที่ท าได้มีปริมาณ ที่ไม่เพียงพอ การวิเคราะห์ ➢ วัตถุดิบมีน้อย จึงท าให้ ปริมาณอาหารที่ได้น้อย กว่าปริมาณที่ต้องการ การสร้างทางเลือก ➢ วิธีที่ 1 ซื้อวัตถุดิบเพิ่ม เพื่อน ามาใช้ประกอบ อาหาร ➢ วิธีที่ 2 ประกอบอาหาร จากวัตถุดิบที่เหลืออยู่ การประเมินทางเลือก ➢ เลือกวิธีที่ 2 เพราะ ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม ทั้งยังได้อาหาร หลากหลายชนิด ตัวอย่าง : การประกอบอาหาร
การท างานให้ประสบความส าเร็จ มองเห็นคุณค่าของงาน เห็นคุณค่าของงานที่ท าอยู่ว่าช่วยเหลือ หรือท าประโยชน์แก่ผู้ใด ก็จะท าให้เกิด ความภาคภูมิใจในงานของตนเองมากขึ้น มีสมาธิกับงาน มีสมาธิและมีความตั้งใจกับงาน ขณะ ท างานควรคิดวิธีแก้ไขและพัฒนาการ ท างานของตนเองอยู่เสมอ มีความกระตือรือร้น ฝึกท างานให้เกิดคล่องแคล่ว ว่องไว มี ชีวิตชีวา จะท าให้สนุกสนานไปกับการ ท างาน วิธีการท างานอย่างมีความสุข
การท างานให้ประสบความส าเร็จ (ต่อ) ตั้งสติให้ได้ ต้องตั้งสติกับตนเอง จากนั้นเรียนรู้ ปัญหา ที่มาของปัญหา และพิจารณาหา แนวทางแก้ปัญหาอย่างรอบคอบ มั่นใจในตนเอง มีความมั่นใจในตนเองให้มากขึ้น ลด ความรู้สึกอ่อนไหวต่อคนอื่นให้น้อยลง และให้ก าลังใจตนเองอยู่เสมอ ลดค าถามที่ขึ้นต้นว่า “ท าไม” เปลี่ยนค าถามใหม่ว่า “จะเริ่มต้นท างาน อย่างไรให้มีความสุข” เพราะจะช่วยให้ เข้าใจความต้องการของตนเองมากขึ้น วิธีรับมือกับความเครียดจากการท างาน
การแก้ปัญหาในการท างานด้วยวงจร PDCA ตัวอย่าง : การเลือกซื้อวัตถุดิบในการประกอบอาหาร Plan การวางแผน • ส ารวจเมนูอาหารว่าต้องการซื้อวัตถุดิบชนิดใด • เลือกสถานที่ที่จะซื้อและเตรียมเงินให้เพียงพอ การตั้งเป้าหมาย ก าหนดวิธีการ และระยะเวลาในการท างาน Do การปฏิบัติงาน การลงมือปฏิบัติงานตามขั้นตอนที่วางแผนไว้ • เรียงล าดับในการซื้อวัตถุดิบ • ตรวจสอบว่าวัตถุดิบอยู่ในสภาพสมบูรณ์ Act การปรับปรุงแก้ไขงาน การปรับปรุงแก้ไขงานและน าแนวทางไปประยุกต์ใช้ในครั้งต่อไป • พิจารณาความผิดพลาดว่าเกิดจากสาเหตุใด • ตรวจสอบราคาจากสถานที่ซื้อต่างๆ เพื่อวางแผน การซื้อวัตถุดิบในครั้งต่อไป Check การตรวจสอบ การตรวจสอบผลปฏิบัติงานในแต่ละขั้นตอนว่ามีปัญหาใดเกิดขึ้น • ตรวจสอบจ านวนเงินที่ใช้ไป • ตรวจสอบว่ามีวัตถุดิบใดที่ซื้อไม่ได้และสามารถ ใช้วัตถุดิบใดแทนได้
กิจกรรม 5 ส การแยกสิ่งของที่จ าเป็น กับสิ่งของที่ไม่จ าเป็นออก จากกัน โดยขจัดสิ่งของที่ ไม่จ าเป็นทิ้ง การจัดวางสิ่งของต่าง ๆ ให้เป็นระเบียบ เพื่อความ สะดวก ปลอดภัย สามารถ หยิบใช้งานได้ทันที การท าความสะอาด สถานที่ สิ่งของ อุปกรณ์ เครื่องใช้ต่าง ๆ หลังจาก ใช้งานเสร็จ การรักษาและปฏิบัติ 3 ส อยู่เป็นประจ าอย่าง สม่ าเสมอ ก า ร ป ฏิ บั ติ ง า น ต า ม กฎระเบียบ หรือข้อตกลงที่ วางไว้อย่างเคร่งครัด สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย ตัวอย่าง : การจัดห้องเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 Slide PowerPoint_สื่อประกอบการสอน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 การงานอาชีพ
สาระการเรียนรู้แกนกลาง งานช่างในบ้าน • ทักษะการท างานร่วมกัน เป็นการท างานกลุ่ม ท างานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข ท างานอย่างมีกระบวนการตามขั้นตอน และฝึกหลักการท างานกลุ่ม • ทักษะการจัดการ เป็นการจัดระบบงานและระบบคน เพื่อให้การท างานส าเร็จตามเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การบ ารุง เก็บรักษาเครื่องใช้ไฟฟ้า และอุปกรณ์อ านวยความสะดวกในชีวิตประจ าวัน • ทักษะกระบวนการแก้ปัญหาในการท างาน มีขั้นตอน คือ การสังเกต วิเคราะห์ สร้างทางเลือก และประเมินทางเลือก เช่น การติดตั้ง ประกอบ ซ่อมแซมอุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ สิ่งอ านวยความสะดวกในบ้านและโรงเรียน • ทักษะการแสวงหาความรู้เพื่อการด ารงชีวิต ประกอบด้วยการศึกษา ค้นคว้า รวบรวม สังเกต ส ารวจ และบันทึก • คุณธรรมและลักษณะนิสัยในการท างาน เป็นการสร้างคุณงามความดีและควรฝึกให้ผู้เรียนมีคุณภาพที่ส าคัญ เช่น ขยัน อดทน รับผิดชอบ และซื่อสัตย์ • การใช้พลังงาน ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและยั่งยืน เป็นคุณธรรมในการท างาน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2
งานช่างในบ้าน หลักการใช้เครื่องมือ ช่างอย่างปลอดภัย การเปลี่ยน บานพับประตู การติดตั้งลูกบิด บานประตูไม้ เครื่องมือ เครื่องใช้ในการ ซ่อมแซมและติดตั้งอุปกรณ์ เครื่องใช้ภายในบ้าน
หลักการใช้เครื่องมือช่างอย่างปลอดภัย ✓อ่านคู่มือและปฏิบัติตามค าแนะน าในการใช้งานอุปกรณ์อย่างเคร่งครัด ตรวจสอบสภาพเครื่องมือก่อนการน าใช้งานอยู่เสมอ และหากพบว่าช ารุด ✓ควรซ่อมแซมให้เรียบร้อยก่อนน าไปใช้งาน ✓ขณะใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ ควรแต่งกายอย่างรัดกุม ไม่สวมใส่เครื่องประดับ ขณะใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้า หรือของมีคม ควรอยู่ใน ✓ภาวะทางอารมณ์ปกติ หลังจากปฏิบัติงานทุกครั้ง ควรท าความสะอาดและบ ารุงรักษาเครื่องมือก่อน ✓น าไปเก็บให้เรียบร้อย จัดเก็บเครื่องมือให้เป็นระเบียบ เพื่อความสะดวกต่อการหยิบใช้งานในครั้ง ✓ต่อๆ ไป และควรเก็บให้พ้นมือเด็ก
เครื่องมือ เครื่องใช้ในการซ่อมแซมและติดตั้งอุปกรณ์ เครื่องใช้ภายในบ้าน เครื่องมือส าหรับเจาะ ใช้เจาะวัสดุต่าง ๆ เช่น คอนกรีต ไม้ โลหะ พลาสติก ที่มีความหนา เครื่องมือส าหรับงานไฟฟ้า ใช้ตรวจสอบ หรือวัดปริมาณทางไฟฟ้าเบื้องต้น มีทั้ง แบบมีเสียงและแบบมีแสงไฟกะพริบ สว่านไฟฟ้า สว่านข้อเสือ สว่านมือ ไขควงวัดไฟฟ้า เครื่องวัดมัลติมิเตอร์ หลอดทดลองไฟฟ้า
เครื่องมือ เครื่องใช้ในการซ่อมแซมและติดตั้งอุปกรณ์ เครื่องใช้ภายในบ้าน เครื่องมือส าหรับตัด ใช้ตัดแต่งไม้ โลหะ หรือตัดชิ้นงานเป็นทรงต่าง ๆ ตามต้องการ เครื่องมือส าหรับตอก ใช้เคาะ ตี ตอก ทุบ งัด ในงานไม้ งานโลหะ และ งานเหล็ก เลื่อยลันดา เลื่อยตัดเหล็ก เลื่อยหางหนู ค้อนหงอน ค้อนปอนด์ ค้อนเดินสายไฟ
เครื่องมือ เครื่องใช้ในการซ่อมแซมและติดตั้งอุปกรณ์ เครื่องใช้ภายในบ้าน เครื่องมือส าหรับวัด ใช้วัดขนาด ความกว้าง ความยาว ความสูง หรือวัด ตรวจสอบมุม เครื่องมือส าหรับขันและไข ใช้ขัน หรือคลายสลักเกลียว ยึดชิ้นงาน หรือวัสดุต่างๆ ให้แน่น ฉากเหล็ก ตลับเมตร ไม้บรรทัดเหล็ก ประแจเลื่อน ไขควงปากแบน ประแจปากตาย
เครื่องมือ เครื่องใช้ในการซ่อมแซมและติดตั้งอุปกรณ์ เครื่องใช้ภายในบ้าน เครื่องมือส าหรับจับยึด ใช้ตัดลวด สายไฟ เหล็ก หรือจับชิ้นงาน เพื่อป้องกัน การหมุน คีมปากแบน คีมล็อก คีมปากนกแก้ว
การเปลี่ยนบานพับประตู 1 บานพับประตู 2 สกรู 3 ไขควงปากแบน/ไขควงปากแฉก 4 ตะปู 5 ค้อนหงอน วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ ขั้นตอนการซ่อมแซม 1 2 3 4 1 ใช้ไขควงถอดสกรูที่ยึดบานพับข้างประตูออก โดยเริ่มถอดที่บานพับตัวล่างก่อน 2 น าบานพับตัวใหม่วางทาบวงกบกับบานประตู ใช้ดินสอขีดต าแหน่งรูที่จะยึดสกรู หาก รูสกรูของบานพับใหม่ไม่ตรงกับรูเดิม ให้อุดรูเดิมที่ตัววงกบและบานประตูก่อน 3 ใช้ตะปูขนาดความยาว 2 นิ้ว ตอกน ารูสกรู หากวงกบประตูเป็นไม้เนื้อแข็ง ควรใช้ สว่านเจาะน า 4 ใช้ไขควงขันสกรูยึดบานพับใหม่ให้เข้ากับบานประตู ขนาดความยาวประมาณ 1 นิ้ว ตามต าแหน่งที่ขีดไว้ ส าเร็จ
การติดตั้งลูกบิดบานประตูไม้ 1 ไม้อัด 2 สว่านไฟฟ้า/ดอกสว่าน 3 สิ่ว/ไขควง 4 สกรู 5 ชุดเดือยล็อกประตู 6 ลูกบิดประตู ใช้แผ่นแม่แบบ (ที่ติดมากับชุดลูกบิดประตู) โ ด ย น า แ ม่ แ บ บ ชุ ด นี้ ติ ด ท า บ ไ ว้ ที่ ป ร ะ ตู ให้อยู่ในต าแหน่งที่ต้องการ ใช้เหล็กปลายแหลม ท าเครื่องหมายลงบนประตู ใช้ไม้อัดหนา 4 มิลลิเมตร ขนาด 30 x 50 เซนติเมตร แปะติดด้านหลังของบานประตูใน ต าแหน่งที่เจาะช่องใส่ลูกบิด เพื่อป้องกันไม่ให้ บานประตู หรือไม้เกิดการฉีกขาด วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ 1 2
การติดตั้งลูกบิดบานประตูไม้ ใช้ดอกสว่านเจาะช่องใส่ ลูกบิด เช่น โฮลซอว์ชุดเจาะ ลูกบิดเจาะด้านหน้าและเจาะด้าน สันของประตู ในต าแหน่งที่ท า เครื่องหมายไว้โดยใช้ดอกเจาะ หางปลา เพื่อใส่แกนล็อก วางแผ่นครอบแกนล็อกใน ต าแหน่งที่ติดตั้งแกนล็อก ขีด เส้นรอบแผ่นครอบ ใช้สิ่วแซะ เนื้อไม้ออกให้ลึกเท่ากับความ หนาของแผ่นครอบ ใส่ชุดเดือยเข้าไปในด้านสัน ประตู ใส่ฝาครอบเดือย จากนั้นใช้ สกรูขันยึดติดแผ่นครอบให้แน่น ใส่ลูกบิดส่วนที่อยู่ด้านนอก ห้องตามด้วยส่วนที่อยู่ด้านใน ห้อง โดยปฏิบัติตามขั้นตอนจาก บริษัทผู้ผลิตลูกบิด 3 4 5 6
การติดตั้งลูกบิดบานประตูไม้ 7 ติดตั้งแผ่นรับแรงกระแทก โดยวางแผ่นรับการกระแทก ครอบและท าเครื่องหมายก ากับ 8 ใช้สิ่วแซะเนื้อไม้ให้ลึกเท่า ความหนาของแผ่นรับการกระแทก และใช้สกรูท าการยึดให้แน่น ส าเร็จ ทดสอบปิด-เปิดบานประตู และท าการ ล็ อ ก ลู กบิ ด โ ด ยใช้ลู ก กุญ แ จไข ลู กบิ ด เปิดประตู เพื่อทดสอบการใช้งาน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 Slide PowerPoint_สื่อประกอบการสอน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 การงานอาชีพ
สาระการเรียนรู้แกนกลาง เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย • วิธีการท างานเพื่อการด ารงชีวิต เป็นการท างานที่จ าเป็นเกี่ยวกับความเป็นอยู่ในชีวิตประจ าวัน เช่น การเลือกใช้ การดูแลรักษาเสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย • ความคิดสร้างสรรค์มี 4 ลักษณะ ประกอบด้วย ความคิดริเริ่ม ความคล่องในการคิด ความยืดหยุ่นในการคิด และความคิดละเอียดลออ • ทักษะการท างานร่วมกัน เป็นการท างานกลุ่ม ท างานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข ท างานอย่างมีกระบวนการตามขั้นตอน และฝึกการท างานกลุ่ม • ทักษะกระบวนการแก้ปัญหาในการท างาน มีขั้นตอน คือ การสังเกต วิเคราะห์ สร้างทางเลือก และประเมินทางเลือก เช่น การตัดเย็บและดัดแปลงเสื้อผ้า • ทักษะการแสวงหาความรู้เพื่อการด ารงชีวิต ประกอบด้วย การศึกษา ค้นคว้า รวบรวม สังเกต ส ารวจ และบันทึก • การใช้พลังงานทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและยั่งยืน เป็นคุณธรรมในการท างาน หน่วยการเรียนรู้ที่ 3
เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย การเลือกใช้เสื้อผ้า และเครื่องแต่งกาย หลักการเลือกซื้อเสื้อผ้า และเครื่องแต่งกาย การซ่อมแซมเสื้อผ้า การตกแต่งเสื้อผ้า การดัดแปลงเสื้อผ้า การตัดเย็บผ้าม่าน
การเลือกใช้เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย การเลือกเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับโอกาสและกาลเทศะ สวมใส่อยู่บ้าน สวมใส่ไปท างาน สวมใส่ส าหรับเล่นกีฬา สวมใส่ไปงานเลี้ยง กลางวัน กลางคืน
1 วัยทารก เลือกที่ผลิตจากเส้นใยธรรมชาติ ปราศจากสารเคมี 2 วัยเด็ก เลือกให้เหมาะสมกับการประกอบกิจกรรมต่างๆ 3 วัยรุ่น เลือกให้เหมาะสมกับความนิยมของตนเอง 4 วัยท างาน เลือกชุดที่สีสุภาพ เรียบร้อย สะดวกต่อการท ากิจกรรมต่างๆ 5 วัยสูงอายุ เลือกที่เนื้อผ้าเบาสบาย รูปทรงหลวม การเลือกใช้เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย 1 2 3 4 5 สีผิวขาวอมชมพู สวมเสื้อผ้าได้หลายสี โดยเฉพาะสีสดใส สีผิวขาวอมเหลือง สวมเสื้อผ้าได้หลายสี เช่นเดียวกับคนสีผิวขาว อมชมพู สีผิวขาวซีด สวมเสื้อผ้าโทนสีเข้ม หรือสีค่อนข้างเข้ม สีผิวสองสี หรือสีน้ าผึ้ง สวมเสื้อผ้าสีสว่าง หรือสีค่อนข้างอ่อน สีผิวคล้ า ส ว ม เ สื้ อ ผ้ าโ ท น สี กลางกลางๆ สีไม่อ่อน และไม่สดจนเกินไป การเลือกเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับวัย การเลือกเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับผิว
การเลือกเสื้อผ้าอ าพรางจุดบกพร่องของรูปหน้าและคอ การเลือกเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับฤดูกาล หน้ากลม สวมเสื้อคอวี เสื้อคอกว้าง หน้าเหลี่ยม สวมเสื้อคอวี เสื้อคอรูปตัวยู หน้ายาว สวมเสื้อคอกลม ฤดูร้อน สวมเสื้อผ้าสีสดใส เนื้อผ้าเบา สบาย เพื่อระบายความร้อน ฤดูฝน สวมเสื้อผ้าสีเข้ม เนื้อผ้าไม่บาง จนเกินไป เพื่อช่วยอ าพรางรูปร่าง เมื่อเปียกฝน ฤดูหนาว สวมเสื้อผ้าสีหม่น สีเข้ม เนื้อผ้า หนา เพื่อเพิ่มความอบอุ่นให้แก่ ร่างกาย คอสั้น สวมเสื้อคอเปิด เสื้อคอต่ า คอใหญ่ สวมเสื้อคอจีน เสื้อคอตั้ง คอยาว สวมเสื้อปกตั้งและใช้ผ้าพันคอพันชิดกับคอ การเลือกใช้เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย
หลักการเลือกซื้อเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย ตรวจดูแนวตะเข็บด้านนอกและ ด้านใน โดยตะเข็บต้องเย็บเรียบร้อย และถี่ ไม่ขาด หรือหลุดลุ่ย ตรวจสอบเสื้อผ้าในแสง ธรรมชาติ หรือใต้แสงสีขาว เลือกเครื่องแต่งกายที่สามารถ น ามาประยุกต์ได้กับทุกยุค ทุกสมัย ตรวจสอบสัญลักษณ์บนป้าย เสื้อผ้า เพื่อจะได้ใช้งานและดูแล รักษาได้อย่างถูกต้อง จดรายการเสื้อผ้าที่ซื้อไว้ เพื่อ ป้องกันการซื้อซ้ า หรือซื้อเกินความ จ าเป็น เลือกเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับ รูปร่างของตนเอง เพื่อเพิ่มความ มั่นใจ
หลักการเลือกซื้อเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย แบบ สี ขนาดเหมาะสมกับรูปร่างและ บุคลิกภาพของผู้สวมใส่ เนื้อผ้ามีความทนทาน สีไม่ลอก สีไม่ตก รอบวงแขนกว้างพอดี กระดุมเสื้อและรังดุมจะต้องมีความ แข็งแรง ทนทาน เสื้อผู้หญิงและผู้ชาย ท าจากผ้าฝ้าย ซึมซับเหงื่อได้ดี ไม่หนาจนเกินไป แบบมีความเหมาะสมกับรูปร่าง ของผู้สวมใส่ แนวตะเข็บเรียบเนียน ตะเข็บทั้ง 2 ข้าง ยาวเท่ากัน เสื้อกล้าม เลือกแบบที่ยางรอบโคนขาไม่ระคายต่อผิว วงขากว้างพอดี ท าจากผ้าฝ้าย ยืดหยุ่นดี สวมใส่สบาย แนวตะเข็บแน่นหนาและประณีตเรียบร้อย กางเกงในผู้หญิงและผู้ชาย แนวตะเข็บแน่นหนา ทนทาน เก็บรูปทรงได้มิดชิด ขนาดพอดีตัว ร่นสายแขนเสื้อให้สั้น-ยาวได้ เลือกแบบที่เหมาะสม สวมใส่สบาย เสื้อชั้นในสตรี
หลักการเลือกซื้อเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย การเย็บตะเข็บประณีต เรียบร้อย ไม่ห่าง จนเกินไป มีขนาดเหมาะสมกับผู้สวมใส่ ขาและเอว ไม่คับ สวมใส่สบาย ในขณะนั่งเป้าไม่ตึง หรือหย่อนจนเกินไป กางเกง ควรมียางยืดที่ขอบกางเกง สวมใส่สบาย ไม่คับและแน่นจนเกินไป ท าจากผ้าที่มีผิวสัมผัสนุ่ม เนื้อผ้าไม่หนา ระบายอากาศได้ดี ดูดซับเหงื่อได้ดี ซักรีดง่าย แห้งเร็ว ชุดนอน แบบ สี ขนาด เหมาะสมกับผู้สวมใส่ มี 2 แบบ คือ ผ่าหน้าและสวมหัว ตะเข็บเย็บแน่นหนา ไม่เป็นกระจุก ถ้าเป็นชนิดพับข้อมือ จะต้องไม่เห็นตะเข็บ ด้านนอกที่พับ เสื้อกันหนาว ตะเข็บข้างทั้ง 2 ข้าง ยาวเท่ากัน การกันรุ่ยริมตะเข็บเรียบร้อย แน่นหนา ความยาวควรเหมาะสมกับรูปร่างและ กาลเทศะ เนื้อผ้าไม่บางจนเกินไป สีไม่ตก กระโปรง
หลักการเลือกซื้อเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย เลือกให้เหมาะสมกับรูปหน้า และทรงผม เลือกแบบให้เหมาะสมกับงาน หรือโอกาสที่ใช้ 1 2 เลือกโทนสีให้ใกล้เคีย งกับ เสื้อผ้าที่สวมใส่ ต้องผลิตจากวัสดุที่มีคุณภาพดี หนังนุ่ม ยืดหยุ่นได้ดี 1 2 การตัดเย็บประณีต แข็งแรง ทนทาน มีขนาดพอเหมาะ บรรจุของที่ ต้องใช้โดยกระเป๋าไม่เสียรูปทรง 1 2 ผ้าทอตรง ส้นเท้าและปลายเท้า ทอแน่นกว่าส่วนอื่นๆ เลือกขนาดให้เหมาะกับรองเท้า 1 2 แข็งแรง ทนทาน น้ าหนักเบา สวมใส่สบาย เลือกแบบและวัสดุให้เหมาะสม แก่การใช้งาน 1 2 ข้อมือเล็ก ควรใส่นาฬิกาแบบ ก าไล ขนาดพอดีกับข้อมือ ข้อมือใหญ่ สามารถเลือกใส่ได้ ทุกแบบ 1 2
การซ่อมแซมเสื้อผ้า การเนา เป็นการเย็บผ้าด้วยมือ เพื่อ การเย็บชั่วคราว หรือการสอย เช่น การเนาชายเสื้อ การเนาเฉียง การสอย เป็นการเย็บผ้าด้วยมือที่เห็น รอยเย็บด้านนอกน้อยที่สุด เช่น การสอยปลายขากางเกง การสอยพัน การด้น เป็นการเย็บผ้าด้วยมือที่ใช้ แทนการเย็บด้วยจักร เช่น การ เย็บผ้า 2 ชิ้นให้ติดกัน การด้นถอยหลัง
ตัวอย่างการซ่อมแซมเสื้อผ้า ซ่อมแซมชายกระโปรงหลุดลุ่ย 1. ให้ใช้เข็มหมุดกลัดชายกระโปรงให้ติดกับตัว กระโปรงให้แน่น 2. ใช้เข็มสอยเย็บด้วยวิธีการด้นถอยหลัง หรือใช้ จักรเย็บตามแนวเย็บเดิม ตัดด้ายออกให้เรียบร้อย ขั้นตอนการซ่อมแซม 1. เข็มสอย/เข็มหมุด 2. ด้ายสีเดียวกับผ้า หรือสีใกล้เคียง 3. กรรไกรตัดผ้า วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ ก่อนซ่อมแซม หลังซ่อมแซม
การตกแต่งเสื้อผ้า เป็นการน าผ้า หรือวัสดุอื่น ๆ ที่มีลวดลายมาวางทับ จะท าให้ผ้ามีลวดลายที่แตกต่างกันออกไป การปะ เป็นการตกแต่งเสื้อผ้า โดยใช้วัสดุต่าง ๆ เช่น ลูกปัด กระดุม เย็บลงบนผ้า เพื่อให้เกิดลวดลายที่สวยงาม การปัก เป็นการน าผ้าเฉลียงมาเย็บมุมริมผ้าให้เกิดลวดลายที่ สวยงาม รวมถึงเป็นการเก็บริมผ้าให้มีความเรียบร้อย การกุ๊น
ตัวอย่างการตกแต่งเสื้อผ้า 1. เสื้อ 2. ปอมปอม 3. กรรไกรตัดผ้า 4. ด้ายสีเดียวกับผ้า หรือสีใกล้เคียง 5. เข็มสอย วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ ตกแต่งเสื้อผ้าด้วยปอมปอม 1 น าปอมปอมมางวางไว้ ตามต าแหน่งที่ต้องการ เย็บปอมปอมติดกับตัว เสื้อด้านนอก จากนั้นพลิก ด้านในมัดด้ายให้เรียบร้อย 2 รูปแบบที่ตกแต่งเรียบร้อย 3
การดัดแปลงเสื้อผ้า การดัดแปลงขนาดของเสื้อผ้า เป็นการดัดแปลงเสื้อผ้าให้มี ขนาดใหญ่ขึ้น หรือมีขนาดเล็กลง การดัดแปลงส่วนประกอบ เป็นการแก้ไขส่วนที่ประกอบกัน เป็นตัวเสื้อ เป็นกางเกง เช่น คอ แขน ปก ให้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม การดัดแปลงด้วยการลงสี เป็นการน าสีมาตกแต่งบนเสื้อผ้า ให้มีความสวยงาม
ตัวอย่างการดัดแปลงเสื้อผ้า 1. เสื้อยืด 2. สีย้อมผ้า 3. กรรไกรตัดผ้า 4. กะละมัง 5. น้ า 6. หนังยาง วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ ดัดแปลงเสื้อด้วยการย้อมสี ขั้นตอนการดัดแปลง ต้มน้ าให้เดือด เทน้ าลงใน กะละมัง น าสีย้อมผ้ามาผสม และคนสีให้ละลาย น าเสื้อมามัดให้เป็นลวดลาย 2 ต่าง ๆ ตามต้องการ 1 5 น าเสื้อไปตากแดดให้แห้ง น าเสื้อมาแช่ในน้ าที่เตรียม ไว้ ทิ้งไว้ประมาณ 1 ชั่วโมง น าเสื้อไปล้างในน้ าสะอาด 3 หลาย ๆ ครั้ง จนน้ ามีสีใส 4 ในระหว่างต้มน้ าและเท น้ าร้อนลงในกะละมัง ควร ท าอย่างระมัดระวัง หรือให้ ผู้ปกครองช่วย Be Careful !
การตัดเย็บผ้าม่าน 1. ผ้าส าหรับเย็บเท่ากับที่ค านวณได้ 2. ผ้าแข็ง 3. กรรไกรตัดผ้า 4. ชอล์กขีดผ้า 5. สายวัด 6. เข็มหมุด 7. ด้ายสีเดียวกับผ้า หรือสีใกล้เคียง/ด้ายเนา 8. เข็มสอย/เข็มเนา 9. เตารีด 10. จักรเย็บผ้า วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ ค านวณความกว้างและความยาวของผ้า - ความกว้างของผ้า 80 ซม. บวกเผื่อด้านข้าง ข้างละ 15 ซม. = 30 ซม. บวกเผื่อจีบ เท่ากับ 1 เท่าของความกว้างผ้า + เผื่อด้านข้าง รวมเป็น 220 ซม. - ความยาวของผ้า 100 ซม. บวกเผื่อด้านบน 10 ซม. บวกเผื่อด้านล่าง 20 ซม. บวกเผื่อพับด้านบนและด้านล่าง ด้านละ 20 ซม. รวมเป็น 150 ซม. วัดความกว้างและความยาวของ 2 หน้าต่าง เช่น กว้าง 80 ซม. ยาว 100 ซม. 1 ขั้นตอนเตรียมการ
การตัดเย็บผ้าม่าน ขั้นตอนการเย็บ วางผ้าแข็งทับริมผ้าม่านด้านกว้าง และด้านยาวให้ล้ าเข้ามา 1.5 ซม. พับทบ ริมผ้าด้านเนาลงมา และเนาโดยตลอด 1 พับทบ เย็บริมผ้าด้านข้าง และพับทบ ชายกว้าง 8 ซม. 3 วัดระยะช่องแรกกว้าง 6 ซม. และ ช่องอื่น ๆ ช่องละ 10 ซม. 4 จีบริมผ้าในช่องเป็น 3 ส่วน เย็บให้ ติดกัน 5 เย็บโคนจีบให้ติดกันให้ จากนั้นน าไป ตกแต่งบ้านเรือนได้ 6 พับทบอีกครั้ง เนาและเย็บริมที่พับ ด้วยจักรเย็บผ้า 2
VDO
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ บริษัท อักษรเจริญทัศน์ อจท. จ ากัด : 142 ถนนตะนาว เขตพระนคร กรุงเทพฯ 10200 Aksorn CharoenTat ACT.Co.,Ltd : 142 Tanao Rd. Pranakorn Bangkok 10200 Thailand โทรศัพท์ : 02 622 2999 โทรสาร : 02 622 1311-8 [email protected] / www.aksorn.com หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 Slide PowerPoint_สื่อประกอบการสอน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 การงานอาชีพ
สาระการเรียนรู้แกนกลาง งานประดิษฐ์เอกลักษณ์ไทย • ความคิดสรางสรรคมี 4 ลักษณะ ประกอบดวยความคิดริเริ่ม ความคลองในการคิด ความยืดหยุนในการคิด และความคิดละเอียดลออ • ทักษะการท างานรวมกัน เปนการท างานกลุม ท างานรวมกับผูอื่นไดอยางมีความสุข ท างานอยางมีกระบวนการตามขั้นตอน และฝกหลักการท างานกลุม เชน การ ประดิษฐของใชที่เปนเอกลักษณไทย • ทักษะการจัดการ เปนการจัดระบบงานและระบบคน เพื่อใหการท างานส าเร็จตามเปาหมายอยางมีประสิทธิภาพ • ทักษะกระบวนการการแกปญหาในการท างาน มีขั้นตอน คือ การสังเกต วิเคราะห สรางทางเลือก และประเมินทางเลือก • ทักษะการแสวงหาความรูเพื่อการด ารงชีวิต ประกอบดวยการศึกษาคนควา รวบรวม สังเกตส ารวจ และบันทึก • การใชพลังงาน ทรัพยากรอยางคุมคาและยั่งยืน เปนคุณธรรมในการท างาน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4
งานประดิษฐ์เอกลักษณ์ไทย ตัวอย่างการแกะสลักผัก ประเภทของงานประดิษฐ์ เอกลักษณ์ไทย การเลือกผักและผลไม้ มาใช้ในการแกะสลัก ประโยชน์ของ งานประดิษฐ์เอกลักษณ์ไทย ตัวอย่างการจัดดอกไม้สด ดอกไม้ที่น ามาจัดตกแต่ง ในโอกาสส าคัญต่าง ๆ
ประโยชน์ของงานประดิษฐ์เอกลักษณ์ไทย ช่วยอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม ที่มีคุณค่าของไทย ไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา เป็นที่รู้จัก อย่างหลากหลายทั้งในประเทศ และต่างประเทศ ช่วยเพิ่มคุณค่า ให้แก่วัสดุเหล่านั้น ช่วยให้ตนเอ งแล ะ ครอบครัวมีรายได้ที่ เพิ่มมากขึ้น ช่ ว ยใ ห้ เ กิ ด ค ว า ม สนุกสนาน เพลิดเพลิน ได้ใช้เวล าว่ า งให้เกิด ประโยชน์ ช่วยพัฒนา ความคิดสร้างสรรค์ ช่ ว ย ฝึ ก ก า ร มี วิ นั ยใ น ตนเอง มีความอดทน ตรงต่อ เวลา ขยันหมั่นเพียร มีความ รับผิดชอบ มีความละเอียด รอบคอบในการท างาน ช่วยให้เกิดความ ประหยัด โดยน าสิ่งของ ที่มีอยู่ สิ่งของเหลือใช้ มาใช้ให้เกิดประโยชน์ สูงสุด
ประเภทของงานประดิษฐ์เอกลักษณ์ไทย งานแกะสลักไม้ - เป็นการแกะลวดลายลงบนเนื้อไม้ - ใช้ประดับตกแต่งบ้านเรือน หรือสถานที่ต่าง ๆ งานปั้นดิน - เป็นการน าดินเหนียวมาปั้นให้เป็นรูปต้องการ - ใช้เป็นภาชนะใส่อาหาร หรือตกแต่งสถานที่ งานจักสาน - เป็นการน าวัสดุธรรมชาติมาประดิษฐ์เป็นชิ้นงาน - ใช้สอยในชีวิตประจ าวัน หรือบรรจุสิ่งของต่าง ๆ งานแกะสลักผักและผลไม้ - เป็นการแกะลวดลายลงบนผักและผลไม้ - ใช้เป็นภาชนะใส่อาหาร หรือตกแต่งจานอาหาร งานใบตอง - เป็นการน าใบตองมาประดิษฐ์เป็นชิ้นงาน - ใช้ในการบรรจุอาหาร หรือใช้ในงานพิธีต่าง ๆ งานดอกไม้สด - เป็นการน าดอกไม้สดมาประดิษฐ์เป็นชิ้นงาน - ใช้ประดับตกแต่งสถานที่ หรืองานพิธีต่าง ๆ
VDO
ผักและผลไม้ที่คนส่วนใหญ่นิยมน ามาแกะสลักมีหลายชนิด ซึ่งแต่ละชนิดมีความสวยที่แตกต่างกัน ในที่นี้ จะยกตัวอย่างผักและผลไม้ที่นิยมน ามาแกะสลัก ดังนี้ แคร์รอต - เลือกที่มีขนาดพอเหมาะ - ผิวเรียบเป็นทรงเรียวยาว - ผิวสีส้มเสมอกัน ไม่มีรอยด่าง - หัวมน ไม่มีรอยช้ า แตงกวา - เลือกที่มีขนาดพอเหมาะ - ผิวเรียบเป็นทรงกระบอก - เปลือกสีเขียวอ่อนสลับขาว - ไม่มีรอยช้ า ขั้วไม่เหี่ยว ขิง - เลือกที่มีขนาดอวบ - ผิวหยาบ แง่งขิงไม่เหี่ยว - เปลือกสีน้ าตาล เนื้อสีเหลือนวล - ไม่มีริ้วรอย แง่งเล็ก ๆ ไม่เยอะ การเลือกผักและผลไม้มาใช้ในการแกะสลัก ฟักทอง - เลือกที่มีขนาดพอเหมาะ - ผิวขรุขระเล็กน้อย เป็นทรงกลม - เปลือกสีสด เนื้อสีเหลืองเสมอกัน - เนื้อแน่น ไม่มีรอยช้ า ผัก
การเลือกผักและผลไม้มาใช้ในการแกะสลัก ผลไม้ ส้มโอ - เลือกที่มีขนาดพอเหมาะ - ผิวเรียบ เป็นทรงกลม - เปลือกสีเขียวอ่อน - เปลือกไม่เหี่ยว ไม่มีรอยเจาะ ชมพู่ - เลือกที่มีขนาดพอเหมาะ - ผิวเรียบ เนื้อฉ่ า - เปลือกสีแดงก่ า - ไม่มีรอยช้ า ไม่มีรอยแมลงกัดแทะ แตงโม - เลือกที่มีขนาดพอเหมาะ - ผิวเรียบ เป็นทรงกลม - เปลือกสีเขียวสด - เนื้อแน่น ไม่มีรอยช้ า รอยแตก สับปะรด - เลือกที่มีขนาดพอเหมาะ - ตาไม่ลึก หรือตาห่างจนเกินไป - เปลือกสีเขียวอมเหลือง - เนื้อแน่น ไม่นิ่ม หรือเหลว ผักและผลไม้ที่คนส่วนใหญ่นิยมน ามาแกะสลักมีหลายชนิด ซึ่งแต่ละชนิดมีความสวยที่แตกต่างกัน ในที่นี้ จะยกตัวอย่างผักและผลไม้ที่นิยมน ามาแกะสลัก ดังนี้