คู่มือแนวทางการควบคุมภายใน สศศ.ฉบับสมบูรณ

สำ นักบริหารงานการศึกษาพิเพิศษ แนวทางการปฏิบัติงาน การควบคุม คุ ภายในของสถานศึกษา สัง สั กัดสำ นัก นั บริหริารงานการศึกษาพิเพิศษ สำ นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นขั้พื้น พื้ ฐาน กระทรวงศึกษาธิการ

คำนำ หลักเกณฑ์กระทรวงการคลัง ว่าด้วยมาตรฐานและหลักเกณฑ์ปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับ หน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ กำหนดให้หน่วยงานของรัฐต้องจัดให้มีการควบคุมภายในเพื่อให้เกิด ความเชื่อมั่นอย่างสมเหตุสมผลว่าจะบรรลุวัตถุประสงค์ด้านการดำเนินงานด้านการรายงานและด้านการปฏิบัติ ตามกฎหมาย ระเบียบและข้อบังคับโดยให้ใช้มาตรฐานการควบคุมภายในสำหรับหน่วยงานของรัฐ เป็นกรอบแนวทางในการจัดทำระบบการควบคุมภายในให้เหมาะสมกับลักษณะขนาดและความซับซ้อนของงาน ในความรับผิดชอบของหน่วยงานของรัฐมีการติดตามประเมินผลและปรับปรุงการควบคุมภายใน ให้เพียงพอและเหมาะสม รวมทั้งมีการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ เป็นหน่วยงานของรัฐที่มีหน่วยงานในสังกัดประกอบด้วย โรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์ จำนวน ๕๓ แห่ง โรงเรียนเฉพาะความพิการ จำนวน ๕๓ แห่ง และ ศูนย์การศึกษาพิเศษ จำนวน ๗๗ แห่ง มีบทบาทหน้าที่หลักตามกฎหมายการศึกษาในการอำนวยการ ประสาน ส่งเสริม สนับสนุนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานให้มีคุณภาพตามมาตรฐาน จึงต้องมีหน้าที่ดำเนินการการควบคุม ภายในของหน่วยงานให้เป็นไปตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์ปฏิบัติการควบคุมภายในที่กระทรวงการคลังกำหนด เพื่อให้สถานศึกษาในสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐานมีแนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในที่เหมาะสมและสอดคล้องกับภารกิจในการปฏิบัติงาน ของหน่วยงานในแต่ละระดับ คณะทำงานได้ศึกษาหลักเกณฑ์ของกระทรวงการคลัง และรวบรวมแบบรายงาน การประเมินผลการควบคุมภายในของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พร้อมทั้งตัวอย่างคำสั่งแต่งตั้ง คณะกรรมการ การเขียนรายงานและคำอธิบายแบบสรุปความเสี่ยง ฯลฯ จึงได้จัดทำแนวทางในการปฏิบัติงาน การควบคุมภายในของหน่วยงาน เพื่อให้ฝ่ายบริหารและผู้ที่รับผิดชอบได้ใช้เป็นแนวทางการดำเนินงาน การควบคุมภายในของสถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพและบรรลุตามวัตถุประสงค์ต่อไป กลุ่มบริหารทั่วไป สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ พฤษภาคม ๒๕๖๖

สารบัญ หน้า ส่วนที่ ๑ บทนำ ๑ ๑.๑ หลักการและเหตุผล ๑ ๑.๒ วัตถุประสงค์ ๒ ๑.๓ ขอบเขต ๒ ๑.๔ นิยามศัพท์ ๒ ๑.๕ ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ ๓ ส่วนที่ ๒ มาตรฐานการควบคุมภายใน ๔ ๒.๑ มาตรฐานการควบคุมภายในสำหรับหน่วยงานของรัฐ ๔ ๒.๒ องค์ประกอบของมาตรฐานการควบคุมภายใน ๕ ๑. สภาพแวดล้อมการควบคุม ๕ ๒. การประเมินความเสี่ยง ๖ ๓. กิจกรรมการควบคุม ๖ ๔. สารสนเทศและการสื่อสาร ๗ ๕. กิจกรรมการติดตามผล ๗ ส่วนที่ ๓ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา ๙ ๓.๑ การดำเนินงานระบบควบคุมภายใน ๑๐ ๓.๒ รายงานการประเมินผลการควบคุมภายในประจำปีของสถานศึกษา ๑๒ แนวทางการจัดทำรายงานการประเมินองค์ประกอบของการควบคุมภายใน ๑๕ ภาคผนวก ๒๑ ภาคผนวก ก ตัวอย่างคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการควบคุมภายใน ๒๒ ภาคผนวก ข แบบฟอร์มควบคุมภายใน ๒๕ ภาคผนวก ค หลักเกณฑ์กระทรวงการคลัง ๔๔ ภาคผนวก ง คำสั่งคณะทำงาน ๖๙ บรรณานุกรม ๗๕

สวนที่ ๑ บทนำ ๑.๑ หลักการและเหตุผล พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๗๙ บัญญัติใหหนวยงานของรัฐ จัดใหมีการตรวจสอบภายใน การควบคุมภายใน และการบริหารจัดการความเสี่ยง โดยใหถือปฏิบัติตาม มาตรฐานและหลักเกณฑที่กระทรวงการคลังกำหนด ซึ่งการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายในนับวาเปน สิ่งสำคัญในระบบการกำกับดูแลและการควบคุมภายในองคกรที่ดีอันจะชวยใหเกิดการดำเนินงานที่มี ประสิทธิภาพและประสิทธิผล ตลอดจนเปนการปองกันหรือลดความเสี่ยงที่เกิดจากการผิดพลาดที่อาจ กอใหเกิดความเสียหายตอการดำเนินงาน ซึ่งไมวาจะอยูในรูปของความสิ้นเปลืองหรือความสูญเปลาของการใช ทรัพยากร การกระทำใดที่อาจเปนชองทางใหเกิดการทุจริตในองคกรไดเปนอยางดี ซึ่งจะทำใหการปฏิบัติงาน และการจัดการของหนวยงานบรรลุตามวัตถุประสงค การดำเนินงานเปนไปอยางถูกตองตามกฎ ระเบียบ ที่กำหนด หลักเกณฑกระทรวงการคลังวาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับ หนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ กำหนดใหหนวยงานของรัฐตองจัดใหมีการควบคุมภายในเพื่อใหเกิด ความเชื่อมั่นอยางสมเหตุสมผลวาจะบรรลุวัตถุประสงคดานการดำเนินงาน ดานการรายงาน และดานการ ปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบและขอบังคับโดยใหใชมาตรฐานการควบคุมภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ เปนกรอบแนวทางในการจัดทำระบบการควบคุมภายในใหเหมาะสมกับลักษณะ ขนาดและความซับซอน ของงานในความรับผิดชอบของหนวยงานของรัฐมีการติดตาม ประเมินผลและปรับปรุงการควบคุมภายใน ใหเพียงพอและเหมาะสม รวมทั้งมีการปฏิบัติอยางตอเนื่อง สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เปนหนวยงานของรัฐที่ตองดำเนินการควบคุมภายใน และการบริหารจัดการความเสี่ยงตามหลักเกณฑ ที่กำหนด ทั้งนี้ มีสถานศึกษา ๓ ประเภท ประกอบดวย ๑) โรงเรียนการศึกษาสงเคราะห ๒) โรงเรียนเฉพาะ ความพิการ และ ๓) ศูนยการศึกษาพิเศษ (เขตการศึกษา/ประจำจังหวัด) เนื่องจากสถานศึกษาแตละประเภท มีภารกิจและบทบาทหนาที่แตกตางกัน ผูบริหารและบุคลากรในสถานศึกษายังเขาใจแนวทางการปฏิบัติ การควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยงไมชัดเจนทำใหการดำเนินการไมบรรลุวัตถุประสงค ดังนั้น สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ มีความตระหนัก และเห็นความสำคัญเกี่ยวกับการควบคุม ภายในโดยสงเสริมสนับสนุนใหสถานศึกษาในสังกัดมีการดำเนินงานการควบคุมภายในที่มีประสิทธิภาพและ บรรลุตามวัตถุประสงคจึงไดจัดทำแนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนัก บริหารงานการศึกษาพิเศษขึ้น โดยอางอิงหลักเกณฑกระทรวงการคลังวาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑ ปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ ใหผูปฏิบัติงานสามารถนำไปใชประโยชนได แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

๒ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๑.๒ วัตถุประสงค ๑. เพื่อใชเปนแนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงาน การศึกษาพิเศษ ตามหลักเกณฑที่กระทรวงการคลังกำหนด ๒. เพื่อใชเปนแนวทางการติดตามประเมินผลของหัวหนาหนวยงาน และผูกำกับดูแล ๑.๓ ขอบเขต แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ เปนกรอบแนวทางสำหรับสถานศึกษา ๓ ประเภท ประกอบดวย ๑) โรงเรียนการศึกษาสงเคราะห ๒) โรงเรียน เฉพาะความพิการ และ ๓) ศูนยการศึกษาพิเศษ (เขตการศึกษา/ประจำจังหวัด) ๑.๔ นิยามศัพท แนวทางการปฏิบัติงาน หมายถึง การดำเนินงานการควบคุมภายในของสถานศึกษาตามแนวทาง การปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ การควบคุมภายใน หมายถึง กระบวนการปฏิบัติงานที่ผูบริหารและบุคลากรของสถานศึกษา จัดใหมีขึ้นเพื่อสรางความมั่นใจอยางสมเหตุสมผลวาการดำเนินงานของสถานศึกษาจะบรรลุวัตถุประสงค ของการควบคุมดานการดำเนินงาน ดานการรายงานและดานการปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบและขอบังคับ ความเสี่ยง หมายถึง ความเปนไปไดที่เหตุการณใดเหตุการณหนึ่งอาจเกิดขึ้นและเปนอุปสรรค ตอการบรรลุวัตถุประสงค หนวยงาน หมายถึง สถานศึกษาในสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๓ ประเภท ประกอบดวย ๑) โรงเรียนการศึกษาสงเคราะห ๒) โรงเรียนเฉพาะความพิการ และ ๓) ศูนยการศึกษาพิเศษ (เขตการศึกษา/ ประจำจังหวัด) หนวยงานยอย หมายถึง กลุมบริหารงานตามโครงสรางการบริหารงานของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ หัวหนาหนวยงาน หมายถึง ผูอำนวยการสถานศึกษาสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ผูกำกับดูแล หมายถึง ผูอำนวยการสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

๓ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๑.๕ ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ ๑. สถานศึกษาปฏิบัติงานการควบคุมภายในเปนไปตามมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติการควบคุม ภายในที่กระทรวงการคลังกำหนด ๒. สถานศึกษาปฏิบัติภารกิจตามกฎหมายที่จัดตั้งหนวยงานของรัฐหรือภารกิจตามแผน การดำเนินการหรือภารกิจอื่นๆ ที่สำคัญอยางมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ๓. เปนเครื่องมือสนับสนุนใหผูกำกับดูแล และหัวหนาหนวยงาน กำกับ ติดตามสถานศึกษา ในการขับเคลื่อนการปฏิบัติงานใหบรรลุตามวัตถุประสงคที่กำหนด ๔. เปนการปองกันหรือลดความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการผิดพลาดกอใหเกิดความเสียหาย ตอการดำเนินงานของสถานศึกษา

แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สวนที่ ๒ มาตรฐานการควบคุมภายใน ดวยพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ มีผลบังคับใชเมื่อวันที่ ๒๐ เมษายน ๒๕๖๑ โดยมาตรา ๗๙ บัญญัติใหหนวยงานของรัฐจัดใหมีการตรวจสอบภายใน การควบคุมภายในและ การบริหารความเสี่ยง โดยใหถือปฏิบัติตามมาตรฐานและหลักเกณฑที่กระทรวงการคลังกำหนด เพื่อให หนวยงานของรัฐจัดใหมีการควบคุมภายในเปนไปตามบทบัญญัติแหงพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลัง ของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ จึงกำหนดหลักเกณฑกระทรวงการคลังวาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติการควบคุม ภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ ใหหนวยงานของรัฐถือปฏิบัติ ๒.๑ มาตรฐานการควบคุมภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ แนวคิด ๑. การควบคุมภายในเปนกลไกที่จะทำใหหนวยงานของรัฐบรรลุวัตถุประสงคการควบคุมภายใน ดานใดดานหนึ่ง หรือหลายดาน ไดแก ดานการดำเนินงาน ดานการรายงาน และดานการปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ และขอบังคับ ๒. การควบคุมภายในเปนสวนประกอบที่แทรกอยูในการปฏิบัติงานตามปกติของหนวยงานของรัฐ การควบคุมภายในเปนสิ่งที่ตองกระทำอยางเปนขั้นตอนและตอเนื่อง มิใชเปนผลสุดทายของการกระทำ ๓. การควบคุมภายในเกิดขึ้นไดโดยบุคลากรของหนวยงานของรัฐ โดยผูกำกับดูแล ฝายบริหาร ผูปฏิบัติงาน และผูตรวจสอบภายใน เปนผูมีบทบาทสำคัญในการทำใหมีการควบคุมภายในเกิดขึ้น ซึ่งไมใช เพียงการกำหนดนโยบาย ระบบงาน คูมือการปฏิบัติงานและแบบฟอรมดำเนินงานเทานั้น หากแตตอง มีการปฏิบัติ ๔. การควบคุมภายในสามารถใหความเชื่อมั่นอยางสมเหตุสมผลวาจะบรรลุตามวัตถุประสงค ที่กำหนดของหนวยงานของรัฐ อยางไรก็ตาม การควบคุมภายในที่กำหนดก็อาจจะไมสามารถใหความมั่นใจ แกผูกำกับดูแล และฝายบริหารวาการดำเนินงานจะบรรลุตามวัตถุประสงคอยางสมบูรณ ๕. การควบคุมภายในควรกำหนดใหเหมาะสมกับโครงสรางองคกรและภารกิจของหนวยงานของรัฐ วัตถุประสงคของการควบคุมภายใน หนวยงานของรัฐตองใหความสำคัญกับวัตถุประสงคของการควบคุมภายในแตละดาน ดังนี้ ๑. วัตถุประสงคดานการดำเนินงาน (Operations Objectives) เปนวัตถุประสงคเกี่ยวกับ ความมีประสิทธิผลและประสิทธิภาพของการดำเนินงาน รวมถึงการบรรลุเปาหมายดานการดำเนินงาน ดานการเงิน ตลอดจนการใชทรัพยากร การดูแลรักษาทรัพยสิน การปองกันหรือลดความผิดพลาด ของหนวยงานของรัฐ ตลอดจนความเสียหาย การรั่วไหล การสิ้นเปลือง หรือการทุจริตในหนวยงานของรัฐ

๕ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๒ วัตุประสงคดานการรายงาน (Reporting Objectives) เปนวัตถุประสงคเกี่ยวกับการรายงาน ทางการเงินและไมใชการเงินที่ใชภายในและภายนอกหนวยงานของรัฐ รวมถึงการรายงานที่เชื่อถือไดทันเวลา โปรงใส หรือขอกำหนดอื่นของทางราชการ ๓. วัตถุประสงคดานการปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบและขอบังคับ (Compliance Objectives) เปนวัตถุประสงคเกี่ยวกับการปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ ขอบังคับหรือมติคณะรัฐมนตรีที่เกี่ยวของ กับการดำเนินงาน รวมทั้งขอกำหนดอื่นของทางราชการ ๒.๒ องคประกอบของมาตรฐานการควบคุมภายใน หนวยงานของรัฐไดกำหนด วิสัยทัศน พันธกิจ ยุทธศาสตร วัตถุประสงค ซึ่งมีความแตกตางกัน ในแตละหนวยงาน การควบคุมภายในจะเปนเครื่องมือสนับสนุนใหหนวยงานของรัฐสามารถขับเคลื่อน การปฏิบัติงานใหบรรลุวัตถุประสงคที่กำหนด ทั้งนี้ การควบคุมภายในจะประกอบดวย ๕ องคประกอบ ๑๗ หลักการ ดังนี้ องคประกอบของการควบคุมภายใน ๕ องคประกอบ : ๑. สภาพแวดลอมการควบคุม (Control Environment) ๒. การประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment) ๓. กิจกรรมการควบคุม (Control Activities) ๔. สารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication) ๕. กิจกรรมการติดตามผล (Monitoring Activities) ๑. สภาพแวดลอมการควบคุม สภาพแวดลอมการควบคุมเปนปจจัยพื้นฐานในการดำเนินงานที่สงผลใหมีการนำการควบคุมภายใน มาปฏิบัติทั่วทั้งหนวยงานของรัฐ ทั้งนี้ ผูกำกับดูแลและฝายบริหารจะตองสรางบรรยากาศใหทุกระดับตระหนัก ถึงความสำคัญของการควบคุมภายใน รวมทั้งการดำเนินงานที่คาดหวังของผูกำกับดูแลและฝายบริหาร ทั้งนี้ สภาพแวดลอมการควบคุมดังกลาว เปนพื้นฐานสำคัญที่จะสงผลกระทบตอองคประกอบของการควบคุม ภายในอื่นๆ สภาพแวดลอมการควบคุมประกอบดวย ๕ หลักการ ดังนี้ ๑) หนวยงานของรัฐแสดงใหเห็นถึงการยึดมั่นในคุณคาของความซื่อตรงและจริยธรรม ๒) ผูกำกับดูแลของหนวยงานของรัฐ แสดงใหเห็นถึงความเปนอิสระจากฝายบริหารและมีหนาที่กำกับ ดูแลใหมีการพัฒนาหรือปรับปรุงการควบคุมภายในรวมถึงการดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมภายใน ๓) หัวหนาหนวยงานของรัฐจัดใหมีโครงสรางองคกร สายการบังคับบัญชา อำนาจหนาที่และ ความรับผิดชอบที่เหมาะสมในการบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐภายใตการกำกับดูแลของผูกำกับดูแล ๔) หนวยงานของรัฐแสดงใหเห็นถึงความมุงมั่นในการสรางแรงจูงใจ พัฒนาและรักษาบุคลากร ที่มีความรูความสามารถที่สอดคลองกับวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐ

๖ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๕) หนวยงานของรัฐกำหนดใหบุคลากรมีหนาที่และความรับผิดชอบตอผลการปฏิบัติงานตามระบบ การควบคุมภายใน เพื่อใหบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐ ๒. การประเมินความเสี่ยง การประเมินความเสี่ยงเปนกระบวนการที่ดำเนินการอยางตอเนื่องและเปนประจำ เพื่อระบุ และวิเคราะหความเสี่ยงที่มีผลกระทบตอการบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐ รวมถึงกำหนด วิธีการจัดการความเสี่ยงนั้น ฝายบริหารควรคำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดลอมภายนอกและ ภารกิจภายในทั้งหมดที่มีผลตอการบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐ การประเมินความเสี่ยงประกอบดวย ๔ หลักการ ดังนี้ ๖) หนวยงานของรัฐระบุวัตถุประสงคการควบคุมภายในของการปฏิบัติงานใหสอดคลอง กับวัตถุประสงคขององคกรไวอยางชัดเจนและเพียงพอที่จะสามารถระบุและประเมินความเสี่ยงที่เกี่ยวของ กับวัตถุประสงค ๗) หนวยงานของรัฐระบุความเสี่ยงที่มีผลตอการบรรลุวัตถุประสงคการควบคุมภายในอยางครอบคลุม ทั้งหนวยงานของรัฐ และวิเคราะหความเสี่ยงเพื่อกำหนดวิธีการจัดการความเสี่ยงนั้น ๘) หนวยงานของรัฐพิจารณาโอกาสที่อาจเกิดการทุจริต เพื่อประกอบการประเมินความเสี่ยงที่สงผล ตอการบรรลุวัตถุประสงค ๙) หนวยงานของรัฐระบุและประเมินการเปลี่ยนแปลงที่อาจมีผลกระทบอยางมีนัยสำคัญตอระบบ การควบคุมภายใน ๓. กิจกรรมการควบคุม กิจกรรมการควบคุมเปนการปฏิบัติที่กำหนดไวในนโยบายและกระบวนการดำเนินงาน เพื่อใหมั่นใจวา การปฏิบัติตามการสั่งการของฝายบริหารจะลดหรือควบคุมความเสี่ยงใหสามารถบรรลุวัตถุประสงคกิจกรรม การควบคุมควรไดรับการนำไปปฏิบัติทั่วทุกระดับของหนวยงานของรัฐ ในกระบวนการปฏิบัติงาน ขั้นตอน การดำเนินงานตางๆ รวมถึงการนำเทคโนโลยีมาใชในการดำเนินงาน กิจกรรมการควบคุมประกอบดวย ๓ หลักการ ดังนี้ ๑๐) หนวยงานของรัฐระบุและพัฒนากิจกรรมการควบคุม เพื่อลดความเสี่ยงในการบรรลุวัตถุประสงค ใหอยูในระดับที่ยอมรับได ๑๑) หนวยงานของรัฐระบุและพัฒนากิจกรรมการควบคุมทั่วไปดานเทคโนโลยี เพื่อสนับสนุน การบรรลุวัตถุประสงค ๑๒) หนวยงานของรัฐจัดใหมีกิจกรรมการควบคุม โดยกำหนดไวในนโยบาย ประกอบดวยผลสำเร็จ ที่คาดหวังและขั้นตอนการปฏิบัติงาน เพื่อนำนโยบายไปสูการปฏิบัติจริง

๗ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๔. สารสนเทศและการสื่อสาร สารสนเทศเปนสิ่งจำเปนสำหรับหนวยงานของรัฐที่จะชวยใหมีการดำเนินการตามการควบคุมภายใน ที่กำหนด เพื่อสนับสนุนใหบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐ การสื่อสารเกิดขึ้นไดทั้งจากภายในและ ภายนอก และเปนชองทางเพื่อใหทราบถึงสารสนเทศที่สำคัญในการควบคุมการดำเนินงานของหนวยงาน ของรัฐ การสื่อสารจะชวยใหบุคลากรในหนวยงานมีความเขาใจถึงความรับผิดชอบและความสำคัญ ของการควบคุมภายในที่มีตอการบรรลุวัตถุประสงค สารสนเทศและการสื่อสารประกอบดวย ๓ หลักการ ดังนี้ ๑๓) หนวยงานของรัฐจัดทำหรือจัดหาและใชสารสนเทศที่เกี่ยวของและมีคุณภาพ เพื่อสนับสนุนใหมี การปฏิบัติตามการควบคุมภายในที่กำหนด ๑๔) หนวยงานของรัฐมีการสื่อสารภายในเกี่ยวกับสารสนเทศ รวมถึงวัตถุประสงคและ ความรับผิดชอบที่มีตอการควบคุมภายในซึ่งมีความจำเปนในการสนับสนุนใหมีการปฏิบัติตามการควบคุม ภายในที่กำหนด ๑๕) หนวยงานของรัฐมีการสื่อสารกับบุคคลภายนอกเกี่ยวกับเรื่องที่มีผลกระทบตอการปฏิบัติ ตามการควบคุมภายในที่กำหนด ๕. กิจกรรมการติดตามผล กิจกรรมการติดตามผลเปนการประเมินผลระหวางการปฏิบัติงาน การประเมินผลเปนรายครั้ง หรือเปนการประเมินผลทั้งสองวิธีรวมกัน เพื่อใหเกิดความมั่นใจวาไดมีการปฏิบัติตามหลักการในแตละ องคประกอบของการควบคุมภายในทั้ง ๕ องคประกอบ กรณีที่ผลการประเมินการควบคุมภายใน จะกอใหเกิดความเสียหายตอหนวยงานของรัฐ ใหรายงานตอฝายบริหาร และผูกำกับดูแลอยางทันเวลา กิจกรรมการติดตามผลประกอบดวย ๒ หลักการ ดังนี้ ๑๖) หนวยงานของรัฐระบุ พัฒนา และดำเนินการประเมินผลระหวางการปฏิบัติงาน และหรือ การประเมินผลเปนรายครั้งตามที่กำหนด เพื่อใหเกิดความมั่นใจวาไดมีการปฏิบัติตามองคประกอบ ของการควบคุมภายใน ๑๗) หนวยงานของรัฐประเมินผลและสื่อสารขอบกพรอง หรือจุดออนของการควบคุมภายใน อยางทันเวลาตอฝายบริหารและผูกำกับดูแล เพื่อใหผูรับผิดชอบสามารถสั่งการแกไขไดอยางเหมาะสม สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ประกอบดวย สถานศึกษา ๓ ประเภท ๑) โรงเรียนการศึกษา สงเคราะห๒) โรงเรียนเฉพาะความพิการ ๓) ศูนยการศึกษาพิเศษ (เขตการศึกษา/ประจำจังหวัด) เพื่อให การดำเนินงานการควบคุมภายในเปนไปตามหลักเกณฑกระทรวงการคลังวาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติ การควบคุมภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ จึงไดกำหนด แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในใหกับสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ดังนี้

๘ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ การจัดทำรายงานการประเมินผลการควบคุมภายในของสถานศึกษา ประกอบดวย ๑. หนังสือรับรองการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๑) เปนแบบหนังสือรับรองการประเมินผลการควบคุมภายในของสถานศึกษาตามหลักเกณฑปฏิบัติฯ ขอ ๙ ๒. รายงานการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๔) เปนแบบรายงานการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายในของสถานศึกษา ๓. รายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๕) เปนแบบรายงานการประเมินผลการควบคุมภายในของสถานศึกษา ๔. รายงานการติดตามการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบติดตาม ปค. ๕) เปนแบบรายงานการติดตามการประเมินผลการควบคุมภายในของสถานศึกษา การจัดทำรายงานการประเมินผลการควบคุมภายในของหนวยงานยอย (กลุมบริหารงานตามโครงสราง การบริหาร) ประกอบดวย ๑. รายงานการติดตามการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบติดตาม ปค. ๕) เปนแบบรายงานการติดตามการประเมินผลการควบคุมภายในของหนวยงานยอย ๒. รายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๕) เปนแบบรายงานการประเมินผลการควบคุมภายในของหนวยงานยอย ๓. การประเมินการควบคุมภายในดวยตนเอง (CSA)

แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สวนที่ ๓ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สงเสริม สนับสนุนใหสถานศึกษาในสังกัดมีการดำเนินงานการควบคุม ภายในที่มีประสิทธิภาพและบรรลุตามวัตถุประสงคจึงไดจัดทำแนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายใน ของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษขึ้น โดยอางอิงหลักเกณฑกระทรวงการคลัง วาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ ใหผูปฏิบัติงาน สามารถนำไปใชประโยชนไดดังแผนภาพ ดังนี้

๑๐ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๓.๑ การดำเนินงานระบบควบคุมภายใน ขั้นตอนการจัดทำรายงานการประเมินผลการควบคุมภายในของสถานศึกษา ขอมูล ณ วันที่ ๓๐ กันยายน ของทุกป สถานศึกษา ดำเนินการติดตามประเมินผลการควบคุมภายในเปนไปตามหลักเกณฑกระทรวงการคลัง วาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ ดังนี้ ก. หนวยงานยอย (กลุมงานตามโครงสรางการบริหารงานของสถานศึกษา) ๑. นำแบบ ปค.๕ (ปที่ผานมา) มาติดตามผลการปฏิบัติงานแลวสรุปลงใน แบบติดตาม ปค. ๕ ๒. ประเมินการควบคุมภายในดวยตนเอง (CSA) ๒.๑ ใหวิเคราะหภารกิจตามกฎหมายที่จัดตั้งหนวยงานหรือภารกิจตามแผนการดำเนินการ หรือภารกิจอื่นๆ ที่สำคัญของหนวยงานพรอมระบุวัตถุประสงค ๒.๒ ภารกิจนั้นมีขั้นตอนหรือกระบวนการปฏิบัติอะไรบาง หรือทำอยางไรที่จะทำใหบรรลุ ตามวัตถุประสงค ๒.๓ ใหวิเคราะหขั้นตอนหรือกระบวนการที่ปฏิบัติอยู (จากขอ ๒.๒.) ดำเนินการอยางไร ๒.๔ ขั้นตอนหรือกระบวนการที่ปฏิบัติอยู เปนอยางไร (บรรลุวัตถุประสงค/ไมบรรลุ วัตถุประสงค) ถาไมบรรลุวัตถุประสงคมีความเสี่ยงอะไร ๒.๕ จากผลการประเมินถาพบวายังมีความเสี่ยงอยู (ปญหา) เกิดจากสาเหตุอะไร จะแกไข อยางไร ใครเปนคนแกไข ๓. นำความเสี่ยงที่ยังหลงเหลืออยูจากการติดตาม ปค. ๕ และการประเมิน CSA มาหามาตรการ/ แนวทางในการควบคุม พรอมทั้งกำหนดผูรับผิดชอบและระยะเวลาดำเนินการแลวสรุปลงใน แบบ ปค. ๕ ๔. จัดสงแบบ ปค. ๕ และแบบติดตาม ปค. ๕ ใหผูรับผิดชอบของสถานศึกษา

๑๑ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบฟอรมของหนวยงานยอย (กลุมบริหารงานตามโครงสรางการบริหารงานของสถานศึกษา) แบบ ปค. ๕ : รายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน แบบติดตาม ปค. ๕ : รายงานการติดตามการประเมินผลการควบคุมภายใน ข. หนวยงาน (สถานศึกษาสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ) ๑. แตงตั้งคณะกรรมการการประเมินผลการควบคุมภายในของหนวยงาน ๒. นำแบบ ปค. ๕ (ปที่ผานมา) มาติดตามผลการปฏิบัติงานแลวสรุปลงในแบบติดตาม ปค. ๕ ๓. ประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน (๕ องคประกอบ) แลวสรุปลงใน แบบ ปค. ๔ ๔. นำความเสี่ยงที่ยังหลงเหลือจากแบบติดตาม ปค. ๕ และจากการประเมิน ๕ องคประกอบ และ แบบ ปค. ๕ ของหนวยงานยอย สงมาใหคณะกรรมการพิจารณาคัดเลือกกิจกรรมเพื่อจัดทำ แบบ ปค. ๕ ของหนวยงาน ๕. นำรายละเอียดของความเสี่ยงที่มีอยูในแบบ ปค. ๕ มาใสใน แบบ ปค. ๑ ๖. นำเสนอหัวหนาหนวยงานเพื่อลงนามในแบบ ปค. ๑ แบบ ปค. ๔ แบบ ปค. ๕ และแบบติดตาม ปค. ๕ ๗. จัดสงรายงาน แบบ ปค. ๑ แบบ ปค. ๔ แบบ ปค. ๕ และแบบติดตาม ปค. ๕ ไปยังสำนักบริหารงาน การศึกษาพิเศษ

๑๒ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบฟอรมของหนวยงาน (สถานศึกษาสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ) แบบ ปค. ๑ : หนังสือรับรองการประเมินผลการควบคุมภายใน แบบ ปค. ๔ : รายงานการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน แบบ ปค. ๕ : รายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน แบบติดตาม ปค. ๕ : รายงานการติดตามการประเมินผลการควบคุมภายใน ๓.๒ รายงานการประเมินผลการควบคุมภายในประจำปของสถานศึกษา ประกอบดวย เอกสารดังตอไปนี้ - หนังสือรับรองการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๑) - รายงานการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๔) - รายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๕) - รายงานการติดตามการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบติดตาม ปค. ๕)

๑๓ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

๑๔ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ หนวยงาน (สถานศึกษาสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ) หนวยงานยอย (กลุมงานตามโครงสรางการบริหารงานของสถานศึกษา) แบบรายงานที่ตองจัดสง ๑. แบบ ปค. ๑ ๒. แบบ ปค. ๔ ๓. แบบ ปค. ๕ ๔. แบบติดตาม ปค. ๕ แบบรายงานที่เก็บไวในหนวยงาน แบบประเมิน ๕ องคประกอบ แบบรายงานที่จัดสงใหหนวยงาน ๑. แบบ ปค. ๕ ๒. แบบติดตาม ปค. ๕ แบบรายงานที่เก็บไวในหนวยงาน แบบ CSA

๑๕ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แนวทางการจัดทำรายงานการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ไดเห็นความสำคัญและความจำเปนในการประเมินองคประกอบ ของการควบคุมภายใน ดังนั้น เพื่อใหมีแนวทางการปฏิบัติในการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน ทั้ง ๕ องคประกอบตามมาตรฐานการควบคุมภายใน จึงไดยกตัวอยางประเด็นการพิจารณาเพื่อใช ในการประเมินแตละองคประกอบ ดังนี้ องคประกอบที่ ๑ สภาพแวดลอมการควบคุม สภาพแวดลอมการควบคุมเปนปจจัยพื้นฐานในการดำเนินงานที่สงผลใหมีการนำการควบคุมภายใน มาปฏิบัติทั่วทั้งหนวยงานของรัฐ ทั้งนี้ ผูกำกับดูแลและฝายบริหารจะตองสรางบรรยากาศใหทุกระดับตระหนัก ถึงความสำคัญของการควบคุมภายใน รวมทั้งการดำเนินงานที่คาดหวังของผูกำกับดูแลและฝายบริหาร ทั้งนี้ สภาพแวดลอมการควบคุมดังกลาวเปนพื้นฐานสำคัญที่จะสงผลกระทบตอองคประกอบของการควบคุม ภายในอื่น ๆ สภาพแวดลอมการควบคุมประกอบดวย ๕ หลักการ ดังนี้ หลักการ ตัวอยางประเด็นการพิจารณา ๑. หนวยงานของรัฐแสดงใหเห็นถึง การยึดมั่นในคุณคาของความซื่อตรง และจริยธรรม ๑.๑ สถานศึกษากำหนดคุณลักษณะที่พึงประสงคของนักเรียน ดานคุณธรรมจริยธรรม ไวในแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา/ แผนปฏิบัติการประจำป ๑.๒ ผูบริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษาไมถูกลงโทษ ทางวินัย ๑.๓ จัดโครงการ/งาน/กิจกรรมสงเสริมคุณธรรมจริยธรรม ใหกับบุคลากรและนักเรียน ๑.๔ แตงตั้งคณะกรรมการนิเทศติดตาม การดำเนินงาน ตามปฏิทินที่กำหนด ๒. ผูกำกับดูแลของหนวยงานของรัฐ แสดงใหเห็นถึงความเปนอิสระจาก ฝายบริหารและมีหนาที่กำกับดูแลใหมี การพัฒนาหรือปรับปรุงการควบคุม ภายในรวมถึงการดำเนินการเกี่ยวกับ การควบคุมภายใน ๒.๑ สถานศึกษามีนโยบายและคูมือการบริหารงานสถานศึกษา ๒.๒ มีการแตงตั้งคณะกรรมการดำเนินงานตามโครงสราง การบริหารงานของสถานศึกษาอยางชัดเจน ๒.๓ สถานศึกษามีระบบการบริหารงานสถานศึกษา แบบมีสวนรวม

๑๖ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ หลักการ ตัวอยางประเด็นการพิจารณา ๓. หัวหนาหนวยงานของรัฐจัดใหมี โครงสรางองคกร สายการบังคับบัญชา อำนาจหนาที่และความรับผิดชอบ ที่เหมาะสมในการบรรลุวัตถุประสงค ของรัฐ ภายใตการกำกับดูแลของ ผูกำกับดูแล ๓.๑ สถานศึกษามีโครงสรางการบริหารงานที่ชัดเจนครอบคลุม บริบทของสถานศึกษา ๓.๒ สถานศึกษามีการกำหนดบทบาทหนาที่ความรับผิดชอบ ของบุคลากรเปนลายลักษณอักษรและครอบคลุมงาน ตามโครงสรางการบริหารงานของสถานศึกษา ๓.๓ ผูบริหารจัดใหมีแผนพัฒนาการจัดการศึกษา แผนปฏิบัติการ ประจำปที่สอดคลองกับนโยบายของหนวยงานตนสังกัด โดยการมีสวนรวม ๔. หนวยงานของรัฐแสดงใหเห็นถึงความ มุงมั่นในการสรางแรงจูงใจ พัฒนาและ รักษาบุคลากรที่มีความรูความสามารถ ที่สอดคลองกับวัตถุประสงคของ หนวยงานของรัฐ ๔.๑ ผูบริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษาไดรับการพัฒนา สมรรถนะตามมาตรฐานวิชาชีพและมาตรฐานเฉพาะตำแหนง ๔.๒ สถานศึกษามีนโยบายและมีกิจกรรมการสรางแรงจูงใจ และ การยกยองเชิดชูเกียรติ โดยมอบรางวัลใหแกบุคลากรที่มี การปฏิบัติงานดี ๔.๓ ครูและบุคลากรมีสวนรวมในกระบวนการสรรหา และ พัฒนาบุคลากรในสถานศึกษาอยางตอเนื่อง ๕. หนวยงานของรัฐกำหนดใหบุคลากร มีหนาที่และความรับผิดชอบตอผลการ ปฏิบัติงานตามระบบการควบคุมภายใน เพื่อใหบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงาน ของรัฐ ๕.๑ สถานศึกษามีการมอบหมายงาน แตงตั้งคณะกรรมการ นิเทศ ติดตาม ตรวจสอบ การควบคุมภายใน ๕.๒ ผูบริหารกำกับ ติดตามตรวจสอบการดำเนินงานตามระบบ การควบคุมภายใน ๕.๓ รายงานผลการดำเนินงานตอตนสังกัด องคประกอบที่ ๒ การประเมินความเสี่ยง การประเมินความเสี่ยงเปนกระบวนการที่ดำเนินการอยางตอเนื่องและเปนประจำ เพื่อระบุและ วิเคราะหความเสี่ยงที่มีผลกระทบตอการบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐรวมถึงกำหนดวิธีการจัดการ ความเสี่ยงนั้น ฝายบริหารควรคำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดลอมภายนอกและภารกิจภายในทั้งหมด ที่มีผลตอการบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐ

๑๗ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ การประเมินความเสี่ยงประกอบดวย ๔ หลักการ ดังนี้ หลักการ ตัวอยางประเด็นการพิจารณา ๑. หนวยงานของรัฐระบุวัตถุประสงค การควบคุมภายในของการปฏิบัติงาน ใหสอดคลองกับวัตถุประสงคขององคกร ไวอยางชัดเจนและเพียงพอที่จะสามารถ ระบุและประเมินความเสี่ยงที่เกี่ยวของ กับวัตถุประสงค ๑.๑ สถานศึกษามีการสรางองคความรูความเขาใจการควบคุม ภายในใหกับผูบริหารและบุคลากรทุกคนรับทราบ ๑.๒ สถานศึกษามีคำสั่งมอบหมายงานตามโครงสราง การบริหารงานทุกกลุมงาน ๑.๓ สถานศึกษามีคำสั่งแตงตั้งคณะกรรมการควบคุมภายใน ของสถานศึกษา ๑.๔ ผูบริหาร ครู บุคลากรทางการศึกษามีสวนรวมในการจัดทำ แผนปฏิบัติการประจำป ๒. หนวยงานของรัฐระบุความเสี่ยง ที่มีผลตอการบรรลุวัตถุประสงค การควบคุมภายในอยางครอบคลุม ทั้งหนวยงานของรัฐและวิเคราะห ความเสี่ยงเพื่อกำหนดวิธีการจัดการ ความเสี่ยงนั้น ๒.๑ สถานศึกษามอบหมายใหทุกกลุมงาน วิเคราะหระบุ ความเสี่ยง สาเหตุและหาวิธีการจัดการความเสี่ยงที่มีอยู ๒.๒ ผูรับผิดชอบงานควบคุมภายในของสถานศึกษารวบรวม ความเสี่ยง สาเหตุและวิธีจัดการความเสี่ยง ๓. หนวยงานของรัฐพิจารณาโอกาส ที่อาจเกิดการทุจริตเพื่อประกอบ การประเมินความเสี่ยงที่สงผลตอ การบรรลุวัตถุประสงค ๓.๑ ทุกกลุมงานวิเคราะหความเสี่ยงและจัดลำดับความเสี่ยง เชน การประเมินการควบคุมภายในดวยตัวเอง (Control self Assessment : CSA) ,ใชแบบสอบถาม ฯลฯ ๓.๒ ทุกกลุมงานกำหนดวิธีการปองกันความเสี่ยงที่อาจสงผล ตอวัตถุประสงคของสถานศึกษาและจัดทำแผนการควบคุม ภายใน ๓.๓ ผูรับผิดชอบงานควบคุมภายในของสถานศึกษารวบรวม ความเสี่ยงที่อาจสงผลตอการบรรลุวัตถุประสงค ๔. หนวยงานของรัฐระบุและประเมิน การเปลี่ยนแปลงที่อาจมีผลกระทบ อยางมีนัยสำคัญตอระบบการควบคุม ภายใน ๔.๑ คณะกรรมการระดับสถานศึกษารวมกันพิจารณาประเมิน และคัดเลือกเรื่องที่มีความเสี่ยงที่อาจสงผลกระทบอยางมี นัยสำคัญตอระบบการควบคุมภายใน ๔.๒ สถานศึกษาจัดทำรายงานการติดตามและประเมินผล การควบคุมภายในของสถานศึกษา

๑๘ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ องคประกอบที่ ๓ กิจกรรมการควบคุม กิจกรรมการควบคุมเปนการปฏิบัติที่กำหนดไวในนโยบายและกระบวนการดำเนินงาน เพื่อใหมั่นใจ วาการปฏิบัติตามการสั่งการของฝายบริหารจะลดหรือควบคุมความเสี่ยงใหสามารถบรรลุวัตถุประสงค กิจกรรมการควบคุมควรไดรับการนำไปปฏิบัติทั่วทุกระดับของหนวยงานของรัฐ ในกระบวนการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการดำเนินงานตางๆ รวมถึงการนำเทคโนโลยีมาใชในการดำเนินงาน กิจกรรมการควบคุมประกอบดวย ๓ หลักการ ดังนี้ หลักการ ตัวอยางประเด็นการพิจารณา ๑. หนวยงานของรัฐระบุและพัฒนา กิจกรรมการควบคุม เพื่อลดความเสี่ยง ในการบรรลุวัตถุประสงคใหอยูในระดับ ที่ยอมรับได ๑.๑ สถานศึกษามีการวิเคราะหภารกิจงาน และจัดกิจกรรม การควบคุมใหครอบคลุมภารกิจ ๑.๒ สถานศึกษามีการจัดทำแนวทางการปฏิบัติงานควบคุม ภายใน เพื่อใหบุคลากรเขาใจถึงวิธีการปฏิบัติงานและคนควา หรืออางอิงได ๑.๓ สถานศึกษาพัฒนาหรือปรับเปลี่ยนกิจกรรมการควบคุม ใหสอดคลองกับสาเหตุของความเสี่ยงที่มีอยู ๒. หนวยงานของรัฐระบุและพัฒนา กิจกรรมการควบคุมทั่วไปดานเทคโนโลยี เพื่อสนับสนุนการบรรลุวัตถุประสงค ๒.๑ สถานศึกษามีการพัฒนากิจกรรมการควบคุมดวย เทคโนโลยี เชน การเสนอหนังสือราชการ การควบคุม งบประมาณทางอิเล็กทรอนิกส ฯลฯ ๒.๒ สถานศึกษามีการรายงานผลการปฏิบัติงานอยาง เปนระบบดวยเทคโนโลยี เชน ระบบการดูแลชวยเหลือ นักเรียน การรายงานกิจกรรม/โครงการ ฯลฯ ๓. หนวยงานของรัฐจัดใหมีกิจกรรม การควบคุมโดยกำหนดไวในนโยบาย ประกอบดวยผลสำเร็จที่คาดหวัง และ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เพื่อนำนโยบาย ไปสูการปฏิบัติไดจริง ๓.๑ สถานศึกษามีการกำหนดนโยบายการควบคุมภายใน และแจงใหบุคลากรทราบ ๓.๒ สถานศึกษามีการกำหนดเปาหมายความสำเร็จของ ทุกโครงการ/กิจกรรม/งาน ไวในแผนการปฏิบัติงานประจำป ๓.๓ สถานศึกษามีคูมือ/แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุม ภายใน ๓.๔ ผูบริหารมีการติดตามผลการปฏิบัติงาน ใหเปนไปตามแผน ที่กำหนด

๑๙ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ องคประกอบที่ ๔ สารสนเทศและการสื่อสาร สารสนเทศเปนสิ่งจำเปนสำหรับหนวยงานของรัฐที่จะชวยใหการดำเนินงานตามการควบคุมภายใน ที่กำหนด เพื่อสนับสนุนใหบรรลุวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐ การสื่อสารเกิดขึ้นไดจากภายในและภายนอก เปนชองทางเพื่อใหทราบถึงสารสนเทศที่สำคัญในการควบคุมการดำเนินงานของหนวยงานของรัฐ การสื่อสาร จะชวยใหบุคลากรในหนวยงานมีความเขาใจถึงความรับผิดชอบและความสำคัญของการควบคุมภายใน ที่มีตอการบรรลุวัตถุประสงค สารสนเทศและการสื่อสาร ประกอบดวย ๓ หลักการ ดังนี้ หลักการ ตัวอยางประเด็นการพิจารณา ๑. หนวยงานของรัฐจัดทำหรือจัดหา และใชสารสนเทศที่เกี่ยวของและ มีคุณภาพเพื่อสนับสนุนใหมีการปฏิบัติ ตามการควบคุมภายในที่กำหนด ๑.๑ สถานศึกษาจัดทำหรือจัดหาขอมูลสารสนเทศที่ถูกตอง ครบถวนและเปนปจจุบัน ๑.๒ สถานศึกษาแตงตั้งคณะกรรมการสอบทานขอมูลสารสนเทศ ๑.๓ ผูบริหารกำหนดนโยบายใหมีการนำสารสนเทศไปใช ในการปฏิบัติงาน หรือบริหารจัดการ ๑.๔ ผูบริหารมีการนิเทศ กำกับ ติดตามการใชสารสนเทศ ในการปฏิบัติงาน ๒. หนวยงานของรัฐมีการสื่อสารภายใน เกี่ยวกับสารสนเทศรวมถึงวัตถุประสงค และความรับผิดชอบที่มีตอการควบคุม ภายในซึ่งมีความจำเปนในการสนับสนุน ใหมีการปฏิบัติตามการควบคุมภายใน ที่กำหนด ๒.๑ สถานศึกษามีการสื่อสารกับบุคลากรภายในสถานศึกษา ดวยวิธีการที่หลากหลาย เชน การประชุม กลุมline Facebook Website ของสถานศึกษา ฯลฯ ๒.๒ สถานศึกษาสรางความรูความเขาใจเกี่ยวกับสารสนเทศ ที่นำมาใชในการปฏิบัติงานอยางตอเนื่อง ๓. หนวยงานของรัฐมีการสื่อสาร กับบุคคลภายนอกเกี่ยวกับเรื่องที่มี ผลกระทบตอการปฏิบัติตามการควบคุม ภายในที่กำหนด ๓.๑ สถานศึกษามีชองทางการสื่อสารกับบุคคลหรือหนวยงาน ภายนอกที่หลากหลาย เชน Facebook Website ของสถานศึกษา กลองรับฟงความคิดเห็น ฯลฯ ๓.๒ สถานศึกษานำขอมูลที่มีผลกระทบตอการปฏิบัติงาน จากบุคคลหรือหนวยงานภายนอก มาพิจารณาเพื่อดำเนินการ ตอไป

๒๐ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ องคประกอบที่ ๕ กิจกรรมการติดตามผล กระบวนการประเมินคุณภาพการปฏิบัติงาน และการประเมินประสิทธิผลของการควบคุมภายใน ที่กำหนดไวอยางตอเนื่องและสม่ำเสมอ เพื่อใหเกิดความมั่นใจวาระบบการควบคุมภายในที่กำหนดไว มีความเพียงพอและเหมาะสมมีการปฏิบัติตามระบบการควบคุมภายในจริง ขอบกพรองที่พบไดรับการแกไข อยางเหมาะสมและทันเวลา กิจกรรมการติดตามผล ประกอบดวย ๒ หลักการ ดังนี้ หลักการ ตัวอยางประเด็นการพิจารณา ๑. หนวยงานระบุ พัฒนาและดำเนินการ ประเมินผลระหวางการปฏิบัติงานหรือ การประเมินผลเปนรายครั้งตามที่กำหนด เพื่อใหเกิดความมั่นใจวาไดมีการปฏิบัติ ตามองคประกอบของการควบคุมภายใน สถานศึกษาจัดใหมีการประเมินผลการปฏิบัติงาน ตามแผนการดำเนินงานทุกงาน/ทุกกิจกรรม/ทุกโครงการ ตามโครงสราง อยางสม่ำเสมอ ๒. หนวยงานประเมินผลและสื่อสาร ขอบกพรองหรือจุดออนของการควบคุมภายใน อยางทันเวลาตอฝายบริหารและผูกำกับดูแล เพื่อใหผูรับผิดชอบสามารถสั่งการแกไขได อยางเหมาะสม สถานศึกษามีการนิเทศ ติดตาม มีการบันทึกรายงาน การประชุม การประชุมชี้แจง เพื่อแกไขปญหาไดทันทวงที

แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ภาคผนวก

แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ภาคผนวก ก ตัวอยางคำสั่งแตงตั้งคณะกรรมการดำเนินการควบคุมภายใน

๒๓ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ คำสั่ง โรงเรียน/ศูนย ………………………………………………. ที่ ……………. /………………….. เรื่อง แตงตั้งคณะกรรมการประเมินผลการควบคุมภายใน ประจำปงบประมาณ …………………………………. ------------------------------------------------------------- อาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๗๙ บัญญัติให หนวยงานของรัฐจัดใหมีการตรวจสอบภายใน การควบคุมภายใน และการบริหารจัดการความเสี่ยง โดยใหถือ ปฏิบัติตามมาตรฐานและหลักเกณฑที่กระทรวงการคลังกำหนด เพื่อใหการควบคุมภายในเปนไปอยางตอเนื่อง และเพื่อใหเกิดความเชื่อมั่นอยางสมเหตุสมผล บรรลุวัตถุประสงคดานการดำเนินงาน ดานการรายงาน และ ดานการปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบและขอบังคับ ตามหลักเกณฑปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหนวยงาน ของรัฐที่กระทรวงการคลังกำหนด นั้น เพื่อใหการดำเนินงานการประเมินผลการควบคุมภายในที่ไดกำหนดไวมีการนำไปปฏิบัติ ใหเกิดประสิทธิผล ดำเนินการดวยความเรียบรอยถูกตองตามมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติการควบคุม ภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ และเกิดประโยชนสูงสุดในการบริหารจัดการ จึงขอแตงตั้ง คณะกรรมการประเมินผลการควบคุมภายในของโรงเรียน/ศูนย………………………… ดังตอไปนี้ ๑. คณะกรรมการอำนวยการ ประกอบดวย ๑.๑ ผูอำนวยการโรงเรียน/ศูนย………………… ประธานกรรมการ ๑.๒ รองผูอำนวยการโรงเรียน/ศูนยที่รับผิดชอบกลุมบริหารงานทั่วไป รองประธานกรรมการ ๑.๓ รองผูอำนวยการโรงเรียน/ศูนยทุกคน กรรมการ ๑.๔ หัวหนากลุมบริหารงานทั่วไป กรรมการและเลขานุการ มีหนาที่ อำนวยการและกำหนดแนวทางการประเมินผลการควบคุมภายในของสถานศึกษาในสังกัด สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๒. คณะกรรมการดำเนินงาน ประกอบดวย ๒.๑ ผูอำนวยการโรงเรียน/ศูนย…….............. ประธานกรรมการ ๒.๒ รองผูอำนวยการโรงเรียน/ศูนยที่รับผิดชอบกลุมบริหารงานทั่วไป รองประธานกรรมการ ๒.๓ รองผูอำนวยการโรงเรียน/ศูนยทุกคน กรรมการ ๒.๔ หัวหนากลุมงานทุกกลุม กรรมการ ๒.๕ หัวหนากลุมบริหารงานทั่วไป กรรมการและเลขานุการ มีหนาที่ รวบรวม กลั่นกรอง และสรุปผลการประเมินการควบคุมภายในของสถานศึกษาในสังกัด สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ตามแบบ ปค. ๑, ๔, ๕ และแบบติดตาม ปค. ๕

๒๔ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ๓. คณะกรรมการจัดทำรายงานประเมินผลการควบคุมในหนวยงานยอย ประกอบดวย ๓.๑ กลุมบริหารงานวิชาการ ประกอบดวย ๑) หัวหนากลุมบริหารงานวิชาการ ประธานกรรมการ ๒) บุคลากรของกลุมฯ กรรมการ ๓) เจาหนาที่รับผิดชอบของกลุมฯ กรรมการและเลขานุการ ๓.๒ กลุมบริหารงานบุคคล ประกอบดวย ๑) หัวหนากลุมบริหารงานบุคคล ประธานกรรมการ ๒) บุคลากรของกลุมฯ กรรมการ ๓) เจาหนาที่รับผิดชอบของกลุมฯ กรรมการและเลขานุการ ๓.๓ กลุมบริหารงานบริหารงานทั่วไป ประกอบดวย ๑) หัวหนากลุมบริหารงานทั่วไป ประธานกรรมการ ๒) บุคลากรของกลุมฯ กรรมการ ๓) เจาหนาที่รับผิดชอบของกลุมฯ กรรมการและเลขานุการ ๓.๔ กลุมบริหารงานงบประมาณ ประกอบดวย ๑) หัวหนากลุมบริหารงานงบประมาณ ประธานกรรมการ ๒) บุคลากรของกลุมฯ กรรมการ ๓) เจาหนาที่รับผิดชอบของกลุมฯ กรรมการและเลขานุการ มีหนาที่ รวบรวม กลั่นกรอง และสรุปผลการประเมินการควบคุมภายในของสถานศึกษาในสังกัด สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ตามแบบ ปค. ๕ และแบบติดตาม ปค. ๕ ทั้งนี้ ตั้งแตบัดนี้เปนตนไป สั่ง ณ วันที่ …………เดือน………………พ.ศ. ………… ลงชื่อ …………………………………………….. (………………………………………….) ผูอำนวยการโรงเรียน /ศูนยการศึกษาพิเศษ …………………………………………….

แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ภาคผนวก ข แบบฟอรมควบคุมภายใน

๒๖ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบ ปค. ๑ หนังสือรับรองการประเมินผลการควบคุมภายใน

๒๗ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบ ปค. ๑ หนังสือรับรองการประเมินผลการควบคุมภายใน เรียน .........................(๑)................................. .......................(๒)................................ ไดประเมินผลการควบคุมภายในของหนวยงาน สำหรับป สิ้นสุดวันที่....(๓)........เดือน.................พ.ศ..................... ดวยวิธีการที่หนวยงานกำหนดซึ่งเปนไปตามหลักเกณฑ กระทรวงการคลังวาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติ การควบคุมภายในสำหรัหนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ โดยมีวัตถุประสงคเพื่อใหความมั่นใจอยางสมเหตุสมผลวาภารกิจของหนวยงานจะบรรลุ วัตถุประสงคของการควบคุมภายในดานการดำเนินงานที่มีประสิทธิผล ประสิทธิภาพ ดานการรายงาน ที่เกี่ยวกับการเงิน และไมใชการเงินที่เชื่อถือได ทันเวลาและโปรงใสรวมทั้งดานการปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ และขอบังคับที่เกี่ยวของกับการดำเนินงาน จากผลการประเมินดังกลาว............(๔).........................เห็นวา การควบคุมภายในของหนวยงาน มีความเพียงพอ ปฏิบัติตามอยางตอเนื่อง และเปนไปตามหลักเกณฑกระทรวงการคลังวาดวยมาตรฐานและ หลักเกณฑปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ พ.ศ.๒๕๖๑ ภายใตการกำกับดูแลของ .......................(๕)........................ อยางไรก็ดี มีความเสี่ยงและไดกำหนดปรับปรุงการควบคุมภายใน ในปงบประมาณ สรุปไดดังนี้ ดาน/กลุม/งาน.................(๖)........................ ชื่อกิจกรรม......(๗)........................ ๑. ความเสี่ยงที่มีอยูที่ตองกำหนดปรับปรุงการควบคุมภายใน (๘) ๑.๑ ........................................................................................................................................... ๑.๒............................................................................................................................................. ๒. การปรับปรุงการควบคุมภายใน (๙) ๒.๑............................................................................................................................................. ๒.๒............................................................................................................................................. ลายมือชื่อ.................(๑๐)................................................. ตำแหนง.................(๑๑)................................................ วันที่........(๑๒).....เดือน.......................พ.ศ. ...................

๒๘ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ คำอธิบายแบบหนังสือรับรองการประเมินผลการควบคุมภายใน (ระดับโรงเรียน/ศูนย....) (แบบ ปค. ๑) (๑) ระบุตำแหนงผูกำกับดูแลหนวยงาน (ระดับสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ คือ ผูอำนวยการ สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ) (๒) ระบุชื่อหนวยงานที่ประเมินผลการควบคุมภายใน (โรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ......) (๓) ระบุวัน เดือน ป สิ้นรอบระยะเวลาการดำเนินงานประจำปที่ไดประเมินผลการควบคุมภายใน (วันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. .......) (๔) ระบุชื่อหนวยงานที่ประเมินผลการควบคุมภายใน (โรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ......) (๕) ระบุตำแหนงผูกำกับดูแลของหนวยงาน (ระดับโรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ...... คือ ผูอำนวยการ โรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ......) (๖) ระบุดานในระดับสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ระบุกลุมในระดับโรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ..... (๗) ระบุชื่อกิจกรรมที่ปรากฏในแบบ ปค. ๕ (๘) ระบุความเสี่ยงที่ยังมีอยู โดยนำรายละเอียดขอมูลในแบบ ปค. ๕ (ชอง ๕) มาระบุ (๙) ระบุการปรับปรุงการควบคุมภายใน โดยนำรายละเอียดขอมูลในแบบ ปค. ๕ (ชอง ๖) มาระบุ (๑๐) ลงลายมือชื่อหัวหนาหนวยงาน (ระดับโรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ...... คือ ผูอำนวยการโรงเรียน/ ศูนยการศึกษาพิเศษ......) (๑๑) ระบุตำแหนงหัวหนาหนวยงาน (๑๒) ระบุวัน เดือน ป ที่รายงาน (หัวหนาหนวยงานลงนามในรายงานวันใด ใหระบุวันที่ลงนามวันนั้น เชน ลงนามวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕ ใหระบุวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕)

๒๙ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบ ปค. ๔ รายงานการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน

๓๐ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบ ปค. ๔ โรงเรียน / ศูนย.................. รายงานการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน สำหรับระยะเวลาดำเนินงานสิ้นสุด วันที่ ๓๐ เดือนกันยายน พ.ศ. ........... องคประกอบของการควบคุมภายใน (๑) ผลการประเมิน/ขอสรุป (๒) ๑. สภาพแวดลอมการควบคุม ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ๒. การประเมินความเสี่ยง …………………………………………………………………….. …………………………………………………………………….. ๓. กิจกรรมการควบคุม .............................................................................. .............................................................................. ๔. สารสนเทศและการสื่อสาร …………………………………………………………………….. …………………………………………………………………….. ๕. กิจกรรมการติดตามผล …………………………………………………………………….. ......................................................................... ......................................................................... ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ……………………………………………………………….. ผลการประเมินโดยรวม (๓) โรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ..........ไดประเมินองคประกอบของมาตรฐานการควบคุมภายใน ครบ ๕ องคประกอบแลว ปรากฏวาเปนไปตามหลักเกณฑกระทรวงการคลังวาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑ ปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ เพียงพอเหมาะสม แตอยางไรก็ตามโรงเรียน/ ศูนยการศึกษาพิเศษ.......ไดจัดทำแผนการปรับปรุงการควบคุมภายในตามแบบ ปค. ๕ ดวยแลว ลายมือชื่อ...........(๔).................................... ตำแหนง..............(๕)................................... วันที่.....(๖)...เดือน......................พ.ศ. ...........

๓๑ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ คำอธิบายแบบรายงานการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๔) (๑) ระบุองคประกอบของการควบคุมภายใน ๕ องคประกอบโดยสรุปจุดประเมินของแตละองคประกอบ เปนความเรียง (๒) ระบุผลการประเมิน/ขอสรุปของแตละองคประกอบของการควบคุมภายในพรอมความเสี่ยงที่ยังมีอยู/ จุดออน (๓) สรุปผลการประเมินโดยรวมขององคประกอบของการควบคุมภายในทั้ง ๕ องคประกอบวาเปนไป ตามหลักเกณฑกระทรวงการคลังวาดวยมาตรฐานและหลักเกณฑปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับ หนวยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ หรือไม อยางไร (๔) ลงลายมือชื่อหัวหนาหนวยงาน (ระดับโรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ...... คือ ผูอำนวยการโรงเรียน/ ศูนยการศึกษาพิเศษ......) (๕) ระบุตำแหนงหัวหนาหนวยงาน (๖) ระบุวัน เดือน ป ที่รายงาน (หัวหนาหนวยงานลงนามในรายงานวันใด ใหระบุวันที่ลงนามวันนั้น เชน ลงนามวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕ ใหระบุวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕)

๓๒ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบ ปค. ๕ รายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน

๓๓ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

๓๔ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ คำอธิบายแบบรายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบ ปค. ๕) (๑) ระบุกิจกรรมตามภารกิจของหนวยงานพรอมทั้งวัตถุประสงคของกิจกรรม (๒) ระบุความเสี่ยงสำคัญที่ทำใหภารกิจนั้นไมบรรลุวัตถุประสงค (๓) ระบุกิจกรรมการปฏิบัติงานในแตละขั้นตอนของกิจกรรม (๔) ระบุผลการประเมินการควบคุมภายในวามีความเพียงพอและปฏิบัติตามการควบคุมที่มีอยู ตาม (๓) หรือไม (๕) ระบุความเสี่ยงที่ยังมีอยูซึ่งมีผลกระทบตอการบรรลุวัตถุประสงคของแตละภารกิจ (๖) ระบุการปรับปรุงการควบคุมภายในเพื่อปองกันหรือลดความเสี่ยงตาม (๕) ในปงบประมาณ (๗) ระบุชื่อหนวยงานที่รับผิดชอบและระยะเวลากำหนดเสร็จ (๘) ลงลายมือชื่อหัวหนาหนวยงาน (ระดับโรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ...... คือ ผูอำนวยการโรงเรียน/ ศูนยการศึกษาพิเศษ...... หรือระดับกลุมบริหาร.......คือ หัวหนากลุมบริหาร...........) (๙) ระบุตำแหนงหัวหนาหนวยงาน (๑๐) ระบุวัน เดือน ป ที่รายงาน (หัวหนาหนวยงาน/กลุมบริหาร........ลงนามในรายงานวันใด ใหระบุวันที่ ลงนามวันนั้น เชน ลงนามวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕ ใหระบุวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕)

๓๕ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบติดตาม ปค. ๕ รายงานการติดตามการประเมินผลการควบคุมภายใน

๓๖ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

๓๗ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ คำอธิบายแบบรายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน (แบบติดตาม ปค. ๕) (๑) ระบุกิจกรรมตามภารกิจของหนวยงานพรอมทั้งวัตถุประสงคของกิจกรรม (๒) ระบุความเสี่ยงสำคัญที่ทำใหภารกิจนั้นไมบรรลุวัตถุประสงค (๓) ระบุกิจกรรมการปฏิบัติงานในแตละขั้นตอนของกิจกรรม (๔) ระบุผลการประเมินการควบคุมภายในวามีความเพียงพอและปฏิบัติตามการควบคุมที่มีอยูตาม (๓) หรือไม (๕) ระบุความเสี่ยงที่ยังมีอยูซึ่งมีผลกระทบตอการบรรลุวัตถุประสงคของแตละภารกิจ (๖) ระบุการปรับปรุงการควบคุมภายในเพื่อปองกันหรือลดความเสี่ยงตาม (๕) ในปงบประมาณ (๗) ระบุชื่อหนวยงานที่รับผิดชอบและระยะเวลากำหนดเสร็จ (๘) ระบุวิธีการติดตามจากอะไร (เอกสาร/สอบถาม/สัมภาษณผูที่เกี่ยวของ) และแตละกิจกรรมในชอง (๖) ไดดำเนินการอยางไร และสรุปผลการดำเนินงานในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพพรอมทั้งใหความ คิดเห็นวาตองดำเนินการจัดทำแผนการปรับปรุงเพิ่มเติมหรือลดความเสี่ยงลงอยูในระดับที่ยอมรับได (๙) ลงลายมือชื่อหัวหนาหนวยงาน (ระดับโรงเรียน/ศูนยการศึกษาพิเศษ...... คือ ผูอำนวยการโรงเรียน/ ศูนยการศึกษาพิเศษ......หรือระดับกลุมบริหาร.......คือ หัวหนากลุมบริหาร.........) (๑๐) ระบุตำแหนงหัวหนาหนวยงาน (๑๑) ระบุวัน เดือน ป ที่รายงาน (หัวหนาหนวยงาน/หัวหนากลุมบริหาร......ลงนามในรายงานวันใด ให ระบุวันที่ลงนามวันนั้น เชน ลงนามวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕ ใหระบุวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕)

๓๘ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน จุดที่ควรประเมิน (๑) ความเห็น/คำอธิบาย (๒) ๑. สภาพแวดลอมการควบคุม (๑) หนวยงานแสดงใหเห็นถึงการยึดมั่นในคุณคาของความซื่อตรง และจริยธรรม (๒) ผูกำกับดูแลของหนวยงานแสดงใหเห็นถึงความเปนอิสระ จากฝายบริหารและมีหนาที่กำกับดูแลใหมีการพัฒนาหรือ ปรับปรุงการควบคุมภายใน รวมถึงการดำเนินการเกี่ยวกับ การควบคุมภายใน (๓) หัวหนาหนวยงานจัดใหมีโครงสรางองคกร สายการบังคับ บัญชาอำนาจหนาที่และความรับผิดชอบที่เหมาะสมในการบรรลุ วัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐภายใตการกำกับดูแล ของผูกำกับดูแล (๔) หนวยงานของรัฐแสดงใหเห็นถึงความมุงมั่น ในการสราง แรงจูงใจ พัฒนาและรักษาบุคลากร ที่มีความรูความสามารถ ที่สอดคลองกับวัตถุประสงคของหนวยงาน (๕) หนวยงานกำหนดใหบุคลากรมีหนาที่และความรับผิดชอบ ตอผลการปฏิบัติงานตามระบบการควบคุมภายใน เพื่อใหบรรลุ วัตถุประสงคของหนวยงาน สรุป/วิธีการที่ควรปฏิบัติ (๓) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผูประเมิน....................(๔)......................... วันที่.......(๕)......เดือน.................พ.ศ.......

๓๙ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน จุดที่ควรประเมิน (๑) ความเห็น/คำอธิบาย (๒) ๒. การประเมินความเสี่ยง (๖) หนวยงานระบุวัตถุประสงคการควบคุมภายใน ของการปฏิบัติงานใหสอดคลองกับวัตถุประสงค ขององคกรไวอยางชัดเจนและเพียงพอที่จะสามารถ ระบุและประเมินความเสี่ยงที่เกี่ยวของกับ วัตถุประสงค (๗) หนวยงานระบุความเสี่ยงที่มีผลตอการบรรลุ วัตถุประสงคการควบคุมภายในอยางครอบคลุม ทั้งหนวยงานและวิเคราะหความเสี่ยงเพื่อกำหนด วิธีการจัดการความเสี่ยงนั้น (๘) หนวยงานพิจารณาโอกาสที่อาจเกิดการทุจริต เพื่อประกอบการประเมินความเสี่ยงที่สงผลตอ การบรรลุวัตถุประสงค (๙) หนวยงานระบุและประเมินการเปลี่ยนแปลง ที่อาจมีผลกระทบอยางมีนัยสำคัญตอระบบ การควบคุมภายใน สรุป/วิธีการที่ควรปฏิบัติ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผูประเมิน.................................................. วันที่...............เดือน.................พ.ศ..........

๔๐ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน จุดที่ควรประเมิน (๑) ความเห็น/คำอธิบาย (๒) ๓. กิจกรรมการควบคุม (๑๐) หนวยงานระบุและพัฒนากิจกรรมการควบคุม เพื่อลดความเสี่ยงในการบรรลุวัตถุประสงคใหอยู ในระดับที่ยอมรับได (๑๑) หนวยงานระบุและพัฒนากิจกรรมการควบคุม ทั่วไปดานเทคโนโลยี เพื่อสนับสนุนการบรรลุ วัตถุประสงค (๑๒) หนวยงานจัดใหมีกิจกรรมการควบคุม โดยกำหนดไวในนโยบาย ประกอบดวยผลสำเร็จ ที่คาดหวังและขั้นตอนการปฏิบัติงาน เพื่อนำนโยบาย ไปสูการปฏิบัติจริง สรุป/วิธีการที่ควรปฏิบัติ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผูประเมิน.................................................. วันที่...............เดือน.................พ.ศ.........

๔๑ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน จุดที่ควรประเมิน (๑) ความเห็น/คำอธิบาย (๒) ๔. สารสนเทศและการสื่อสาร (๑๓) หนวยงานจัดทำหรือจัดหาและใชสารสนเทศ ที่เกี่ยวของและมีคุณภาพเพื่อสนับสนุนใหมีการปฏิบัติ ตามการควบคุมภายในที่กำหนด (๑๔) หนวยงานมีการสื่อสารภายในเกี่ยวกับสารสนเทศ รวมถึงวัตถุประสงคและความรับผิดชอบ ที่มีตอการ ควบคุมภายใน ซึ่งมีความจำเปนในการสนับสนุนใหมี การปฏิบัติตามการควบคุมภายในที่กำหนด (๑๕) หนวยงานมีการสื่อสารกับบุคคลภายนอกเกี่ยวกับ เรื่องที่มีผลกระทบตอการปฏิบัติตามการควบคุมภายใน ที่กำหนด สรุป/วิธีการที่ควรปฏิบัติ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผูประเมิน.................................................. วันที่...............เดือน.................พ.ศ..........

๔๒ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ แบบประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน จุดที่ควรประเมิน (๑) ความเห็น/คำอธิบาย (๒) ๕. กิจกรรมการติดตามผล (๑๖) หนวยงานระบุ พัฒนาและดำเนินการประเมินผล ระหวางการปฏิบัติงานและหรือการประเมินผล เปนรายครั้งตามที่กำหนด เพื่อใหเกิดความมั่นใจวา ไดมีการปฏิบัติตามองคประกอบของการควบคุม ภายใน (๑๗) หนวยงานประเมินผลและสื่อสารขอบกพรอง หรือจุดออนของการควบคุมภายในอยางทันเวลา ตอฝายบริหารและผูกำกับดูแล เพื่อใหผูรับผิดชอบ สามารถสั่งการแกไขไดอยางเหมาะสม สรุป/วิธีการที่ควรปฏิบัติ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผูประเมิน................................................... วันที่.............เดือน.................พ.ศ............

๔๓ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ คำอธิบายแบบประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน (๑) หัวขอของจุดประเมินตางๆ ที่หนวยงานตองประเมิน (๒) หนวยงานประเมินวาหัวขอของจุดประเมินตางๆ นั้น หนวยงานมีการปฏิบัติหรือไม อยางไร (๓) หนวยงานตองสรุป/วิธีการที่ควรปฏิบัติโดยรวมของแตละองคประกอบวาเปนอยางไร (๔) ผูประเมินเปนคณะกรรมการประเมินผลการควบคุมภายในของหนวยงาน (๕) ระบุวัน เดือน ป ที่คณะกรรมการประเมินผลการควบคุมภายในของหนวยงานดำเนินการประเมินแลวเสร็จ (คณะกรรมการฯ ประเมินแลวเสร็จวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๕ ใหระบุวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๕)

แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ภาคผนวก ค หลักเกณฑกระทรวงการคลัง

๔๕ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

๔๖ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

๔๗ แนวทางการปฏิบัติงานการควบคุมภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ