Nota PI TG5 / Ibadah 49
SMK SERI MAHKOTA
E-PEMBELAJARAN SESI PKP ( FASA 3 )
Diminta kepada semua murid Tingkatan 5
agar dapat melengkapkan nota di dalam Modul
Rampaian Pendidikan Islam.
Sila rujuk bahan berikut untuk memudahkan murid
menyalin nota seterusnya menjawab
latihan peneguhan minda
Semoga usaha kita dirahmati
dan diredhai Allah SWT
#stayathome
#jangantinggalsolat
Ibadah ms 49-106
’
A
‘
Disediakan oleh : n a
w
Ustazah Norafidah Abdullah a
T
SMK Seri Mahkota h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 49
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
TAJUK 12 : PERKAHWINAN DALAM ISLAM
Konsep Perkahwinan Dalam Islam
Secara fitrahnya setiap manusia memerlukan pasangan dan teman hidup.
Mereka memerlukan keluarga untuk mendapatkan zuriat serta meneruskan kelangsungan hidup
sebagai khalifah Allah S.W.T di muka bumi
Orang yang berkahwin WAJIB mengatur kehidupan berkeluarga dan memikul tanggungjawab
dalam rumahtangganya.
Lelaki sebagai suami dan bapa berkewajipan memberi nafkah kepada isteri dan anak-anak. Isteri
juga berkewajipan membantu suami mendidik anak-anak dan mengurus rumahtangga
Bahasa Maksud Istilah Syarak
Perkahwinan Akad yang menggunakan lafaz nikah atau
Cantum atau himpun
bahasa2 lain yang memberi makna nikah,
yang menghalalkan persetubuhan antara
lelaki dan perempuan
Hukum Perkahwinan : SUNAT kerana diamalkan oleh Rasulullah s.a.w. Namun, para ulama’ telah
menetapkan hukum berubah-ubah mengikut keadaan individu
Hukum Keterangan
Harus Apabila tiada tuntutan yang mendesak untuk berkahwin dan tidak ada perkara yang
mengharamkan berkahwin
Orang yang berkemampuan zahir & batin, sihat tubuh badan serta dikhuatiri terjerumus
Wajib kepada zina kerana tidak dapat mengawal hawa nafsu
Sunat Orang yang berkemampuan zahir & batin, sihat tubuh badan tetap tidak dikhuatiri
terjerumus kepada zina kerana dapat mengawal hawa nafsunya
Makruh Bagi mereka yang tidak mampu memberi nafkah tetapi berkeinginan untuk beristeri
Orang yang tidak berkemampuan menunaikan nafkah zahir & batin, atau diyakini akan ’
Haram melakukan kezaliman terhadap pasangannya A ‘
n
a
w
a
Antara Asas Kebahagiaan
T
Mawaddah Wa Rahmah Anda wajib membuat persediaan yang cukup dalam pelbagai h
( kasih sayang dan belas bidang spt : ilmu, akhlak, fizikal, mental dan ekonomi sebelum u
kasihan ) y
melangkah ke gerbang perkahwinan A
Al-Mu’asyarah Bil Makruf
( pergaulan yang baik )
50 Nota PI TG5 / Ibadah
Galakan Perkahwinan Dalam Islam
1 Dijamin oleh Allah memperolehi rezeki kepada orang yang berkahwin
2 Menghindarkan seseorang melakukan maksiat
1
Menjamin
kesihatan
Mengembang zuriat yang Memenuhi tuntutan rohani
bersih / suci & jasmani
Hikmah Perkahwinan
Memberi ketenteraman Menjalinkan Memupuk
kepada suami & isteri kasih sayang
silaturahim
Implikasi Perkahwinan Yang Tidak Mengikut Undang-Undang Keluarga Islam
DIRI KELUARGA MASYARAKAT
Akan dikenakan tindakan Nama baik keluarga kedua Masyarakat akan menjadi
undang2 mengikut belah pihak akan tercemar kucar - kacir
Enakmen Keluarga Islam
Masyarakat memandang
serong
’ Langkah Menangani Masalah Perkahwinan Yang Tidak Mengikut Undang-Undang
A
‘
n Perhatian serius daripada ibu bapa dan anggota masyarakat
a
w Memperbanyak seminar, kursus untuk memberi pendedahan mengenai undang2 keluarga Islam
a
T
Tindakan undang2 menurut peraturan Islam perlu dikenakan
h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 51
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
TAJUK 13 : KAIFIAT PERKAHWINAN DALAM ISLAM
( Unit 1 ) : Pemilihan Calon Suami & Isteri
Ciri-Ciri Perempuan yang disarankan oleh
Rasulullah s.a.w untuk dikahwini :
Ciri-Ciri Bakal Suami & Isteri 1. Berharta
B Oleh itu pilihlah perempuan yang beragama ,
2. Keturunan Baik
5
3. Cantik
4. Beragama
Beriman
Bertakwa
bahagialah engkau
Hikmahnya :
Bertimbangrasa
-
Dapat mendidik anak dengan baik
baik
-
Mewujudkan kebahagiaan rumah tangga
Berilmu Bertanggungjawab - Menjaga maruah dan harta suami dengan
- Dapat menjaga kehormatan diri
-
Memupuk kasih sayang
- Menjadi isteri solehah
Wanita Yang Haram Dikahwini Selama-Lamanya
Keturunan Penyusuan Musaharah ( persemendaan )
Ibu, nenek & ke atas Ibu susuan ke atas Ibu tiri dan ke atas
Anak perempuan, cucu & ke Anak susuan& ke bawah Menantu perempuan ( isteri
bawah Adik beradik susuan anak )
Saudara perempuan seibu dan Emak saudara susuan & ke Isteri cucu lelaki dan ke bawah
sebapa, sebapa dan seibu atas ( adik beradik ibu susuan Ibu mertua dan ke atas
Emak saudara sebelah bapa dan adik beradik suaminya ) Anak tiri dan ke bawah (apabila
dan sebelah ibu Anak saudara susuan & ke disetubuhi ) ibunya
Anak-anak saudara perempuan bawah ( anak kepada adik
daripada adik beradik seibu beradik susuan )
sebapa, sebapa atau seibu ke ’
bawah A ‘
n
a w
a
T
h
u
y
A
52 Nota PI TG5 / Ibadah
Wanita Yang Haram Dikahwini Sementara
Perempuan yang dicerai talak tiga
Perempuan yang masih dalam iddah
Perempuan yang sedang hamil hasil perzinaan
Perempuan yang masih ada suami (* ralat : sila rujuk kitab yang muktabar )
Perempuan yang tidak beragama samawi Emak saudara isteri
Mengumpul isteri dengan mahramnya dalam satu masa spt :
saudara perempuan atau anak saudara perempuan isteri
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 2 ) : Peminangan & Batas-Batas Pergaulan
Langkah pertama dalam proses memilih Merisik Lamaran daripada seorang lelaki kepada
calon isteri yang sesuai serta menepati seorang perempuan untuk dijadikan isteri
ciri-ciri yang dikehendaki oleh seseorang
Meminang
Cara Peminangan Dilakukan
SORIH Menggunakan bahasa / kata2 yang berterus terang spt : ”meminang” atau ”melamar”
KINAYAH Menggunakan bahasa kiasan spt : ”menyunting”
Peminangan hendaklah dinyatakan kepada wali perempuan atau melalui orang perantaraan
’
A Pendapat Imam Syafie mengenai melihat bakal isteri : SUNAT melihat bakal isteri berulang-
‘
ulang. Anggota yang disunatkan dilihat ialah muka dan tangan
n
a Hikmah diharuskan melihat :
w
a i. Memastikan kesihatan
T ii. Mendapat kepastian perempuan yang hendak dikahwini
h
u iii. Mengelakkan salah faham / penipuan
y iv. Memuaskan hati kedua-dua pihak
A
Nota PI TG5 / Ibadah 53
Syarat-Syarat Wanita Yang Boleh Dipinang :
i. Bukan Isteri Orang
ii. Bukan Dalam Iddah Raji’e
iii. Belum Bertunang
iv. Belum dinyatakan oleh orang lain untuk meminangnya
Batas-Batas Pergaulan Dalam Tempoh Pertunangan
HARAM bergaul bebas dan berdua-duaan kerana kedua-dua mereka masih ajnabi ( asing )
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 3 ) : Rukun Nikah
1
Suami
5 2
Akad
( ijab & kabul ) Isteri INFO ISTILAH
SEKUFU ialah setaraf
RUKUN dari segi keturunan,
pendidikan, pekerjaan
NIKAH dan lain-lainnya
Saksi
Wali ( 2 orang )
4
3
’
A
‘
n
a
w a
T
h u
y
A
54 Nota PI TG5 / Ibadah
Syarat-syarat Bakal Suami & Isteri
Bakal Suami Bakal Isteri
Islam Islam atau ahli kitab
Lelaki Perempuan
Tidak beristeri 4 pada satu masa Bukan isteri orang
Bukan dalam ihram haji atau umrah Bukan dalam iddah talak raj’ie
Bukan mahram kepada isteri samada mahram Bukan dalam ihram haji atau umrah
nasab, persemendaan atau susuan Bukan mahram kepada suami samada
mahram nasab, persemendaan atau susuan
Pengertian Orang yang berkuasa mengahwinkan seseorang
WALI NIKAH perempuan
WALI nikah terbahagi kepada 2 : iaitu WALI NASAB & WALI HAKIM
WALI NASAB : Ialah wali keturunan WALI HAKIM
WALI MUJBIR WALI BUKAN MUJBIR
Mereka yang diberi kuasa oleh sultan atau
Bapa atau Datuk Selain bapa atau datuk spt : saudara pemerintah untuk mengahwinkan
lelaki seibu sebapa atau sebapa perempuan ketika ketiadaan wali
WALI Mujbir berhak mengahwinkan anak perempuan atau cucu perempuan yang masih gadis
tanpa persetujuan perempuan itu terlebih dahulu dengan syarat bakal suami sekufu dengannya
ISLAM
MERDEKA LELAKI
TIDAK DITEGAH
KUASANYA
MEMBELANJAKAN SYARAT-SYARAT BALIGH
WALI NIKAH
HARTA
’
A
‘
n TIDAK DALAM BERAKAL
a IHRAM HAJI
w
a
T
h
u INFO ISTILAH :
y WALI AQRAB ialah wali yang hampir dengan perempuan tersebut termasuk datuk dan bapa
A
Nota PI TG5 / Ibadah 55
Susunan Wali Nikah Mengikut Keutamaan
1 BAPA ( wali mujbir ) 2 DATUK ( wali mujbir ) 3 Saudara lelaki seibu
sebapa
6 Anak saudara lelaki 5 Anak saudara lelaki 4 Saudara lelaki
drpd adik beradik lelaki drpd saudara lelaki seibu sebapa
sebapa & ke atas sebapa & ke atas
9 Anak lelaki drpd bapa
7 Bapa saudara seibu 8 Bapa saudara drpd saudara seibu sebapa &
sebapa & ke atas sebelah bapa ke bawah ( sepupu )
11 WALI HAKIM 10 Anak lelaki drpd bapa
saudara seibu sebapa &
ke bawah ( sepupu )
Sebab-sebab perpindahan kuasa wali nasab kepada wali hakim
1 Tidak terdapat wali nasab mengikut susunan
2 Wali aqrab tidak dapat dikesan dan tidak diketahui samada hidup atau mati
3 Wali tinggal jauh melebihi 2 marhalah
4 Wali aqrab dalam tahanan dan tidak dapat dihubungi
5 Wali sedang dalam ihram haji atau umrah
6 Wali menyembunyikan diri ’
A
‘
7 Wali setaraf bergaduh dan tidak dapat diselesaikan n
a
w
a
8 Wali sendiri yang hendak berkahwin dgn perempuan itu dan tiada wali lain yang setaraf dgnnya ( sepupu ) T
h
u
9 Wali enggan mewalikan perempuan itu y
A
56 Nota PI TG5 / Ibadah
Peranan saksi dalam perkahwinan : saksi sangat penting semasa akad perkahwinan.
Antaranya mereka boleh memberi keterangan sekiranya berlaku sesuatu pertikaian, menjamin
sesuatu perkahwinan itu sah, memuliakan perkahwinan, mengelakkan berlaku fitnah dan
memuliakan majlis akad nikah.
Perbezaan Antara Wali Nasab dengan Wali Hakim
ASPEK WALI NASAB WALI HAKIM
Orang yang berkuasa mengahwinkan Orang yang dilantik oleh sultan / pemerintah untuk
Pengertian perempuan mengikut keturunan mengahwinkan perempuan
Bapa dan Datuk / adik beradik / bapa saudara / Tuan Kadi / Tuan Imam / Juru Nikah
Siapa sepupu
Wali Mujbir boleh paksa Tidak boleh paksa
Paksaan
Perlu diutamakan Jika tidak ada wali nasab barulah wali hakim
Keutamaan
BALIGH Sighah Nikah
ISLAM
Maksud Ijab :
Lafaz yang diucapkan oleh wali
ADIL ( tidak
melakukan Contoh : ”Aku nikahkan engkau dengan .........
dengan mas kahwin.........ringgit tunai”
LELAKI dosa besar )
Maksud Qabul :
TIDAK BUTA, jawapan penerimaan yang diucap oleh bakal
MEMAHAMI
PEKAK DAN suami
’ LAFAZ IJAB &
A
‘ KABUL BISU
Contoh : ”Aku terima nikah ......... dengan mas
n
a kahwin ........ tunai”
w
a Syarat-Syarat Saksi
T
h
u
y
A Tambahkan pengetahuan anda mengenai wali-wali nikah dengan melayari Laman
Web berikut : http://www.islam.gov.my/buu/kelsel.html
Nota PI TG5 / Ibadah 57
Syarat-Syarat Sighah Nikah ( Ijab & Qabul )
IJAB QABUL
Hendaklah dilafaz oleh wali atau wakilnya Tidak menyalahi ijab
Ijab & Kabul berlaku dalam satu majlis Tidak diselangi oleh diam yang lama atau lafaz
Tidak melafazakan dgn bahasa sindiran cth : “saya yang tidak berkaitan
serahkan anakku kpd engkau…” Dilafazkan oleh bakal suami atau wakilnya
Lafaz ijab jelas dan difahami oleh wali, bakal suami Menyebut nama bakal isteri atau ganti namanya
dan 2 orang saksi Tidak dengan lafaz taklik cth : “aku terima
Tidak diselangi oleh diam yang lama atau lafaz nikahnya apabila mendapat pekerjaan”
yang tidak berkaitan Tidak dibataskan dengan tempoh masa
CATATAN GURU :
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................ ’
A
‘
........................................................................................................................................................................ n
a
........................................................................................................................................................................ w
a
T
........................................................................................................................................................................
h
u
y
A
58 Nota PI TG5 / Ibadah
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 4 ) : Mahar & Walimatul Urus
Pemberian wajib daripada suami kpd isteri samada dalam
Maksud
MAHAR bentuk wang atau sesuatu yang bernilai selepas akad nikah
HUKUM PEMBERIAN MAHAR : Wajib
Jenis-Jenis Mahar
MAHAR MUSAMMA MAHAR MISLI
Mahar yang ditentukan kadarnya dan dipersetujui Mahar yang ditentukan kadarnya mengikut kadar
oleh kedua-dua belah pihak mahar saudara-saudara perempuan pihak isteri
TAZKIRAH :
Tidak terdapat ketetapan khas dalam Perundangan berhubung dengan INFO ISTILAH
Nama-nama lain bagi mahar ialah Sadakah,
mas kahwin. Namun ketetapan yang dibuat hendaklah mengambil kira
Nihlah, Ajrun, Faridhah, Hiba’, Uqrun, Alaiq,
pelbagai pihak seperti kemampuan bakal suami, status isteri dan
Taulun, Nikah
pandangan keluarga kedua belah pihak
Kadar Mahar : Sebaik-baik mahar ialah yang sederhana kadarnya. Di Malaysia pemberian mahar
tidak banyak menimbulkan masalah kepada bakal suami isteri kerana kadar minimum mahar telah
ditetapkan oleh majlis atau Jabatan Agama Islam setiap negeri. Mas Kahwin atau mahar hendaklah
barang yang bernilai mengikut persetujuan kedua-dua belah pihak
Pendapat Mazhab Syafie / Hambali : Semua barang / harta / manfaat yang boleh dijadikan
bayaran dan upah boleh dijadikan mas kahwin. Contoh : wang, emas, perak, pengajaran Al-Quran
dan pekerjaan yang halal
’
A
‘
n
a INFO ISLAM :
w
a Menyebut kadar mahar ketika akad adalah sunat.
T Mahar boleh dibayar secara tunai atau hutang
h Apabila berlaku perceraian atau kematian salah seorang daripada suami isteri, mahar
u yang belum dijelaskan ( hutang ) wajiblah dibayar segera
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 59
Hikmah Disyariatkan Mahar Dalam Perkahwinan
1 Melahirkan keikhlasan suami dan isteri atas perkongsian hidup bersama
2 Sebagai tanda keikhlasan / kesungguhan suami untuk membina rumahtangga
3 Menggembirakan hati isteri yang sanggup meninggalkan keluarga untuk memulakan hidup baru bersama suami
4 Sebagai persiapan pertama bagi suami utk memikul tanggungjawab memberikan nafkah kpd isteri
5 Memulia dan mengiktiraf kedudukan kaum perempuan
Maksud Walimatul Urus Hukum
Kenduri atau jamuan yang diadakan untuk meraikan Sunat Muakkad
perkahwinan
Hikmah Walimatul Urus
Adab Walimatul Urus
Melahirkan rasa kesyukuran kpd Allah
Jamuan diadakan secara sederhana dan tidak berlebih- kerana dapat membina rumahtangga
1 Melahirkan kegembiraan atas ikatan
lebihan
perkahwinan
Tanda tahniah & selamat kepada
2 Menjauhi pembaziran pasangan pengantin
Mengisytihar kpd orang ramai bahawa
Menjauhi unsur2 khurafat dan maksiat spt : tepung tawar, pasangan telah menjadi suami isteri
3
percampuran lelaki perempuan dll yang sah
Mengikut ajaran agama dan sunnah
Rasulullah
4 Menjauhi perasaan riak dan bangga
’
A ‘
n a
w
Walimatul Urus WAJIB dihadiri jika tidak uzur syarie a
dengan beberapa syarat : T
1. Orang yang menjemput itu Islam dan mukallaf h
2. Tidak membezakan antara orang kaya & miskin u
y
3. Tidak ada unsur khurafat & maksiat A
60 Nota PI TG5 / Ibadah
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
TAJUK 14 : TANGGUNGJAWAB SUAMI ISTERI
TANGGUNGJAWAB SUAMI TANGGUNGJAWAB ISTERI
1. Memberi nafkah zahir & batin 1. Mentaati suami
2. Memberi didikan agama yang secukupnya 2. Memberi layanan yang baik terhadap suami
3. Menjaga harta suami
3. Memberi layanan yang baik terhadap isteri
4. Menjaga maruah & kehormatan diri
5. Tinggal di rumah suami
Memelihara dan mendidik anak-anak
Mengekalkan kerukunan rumahtangga
TAZKIRAH
Mengahwini hamba
perempuan yang hitam
TANGGUNGJAWAB BERSAMA Menghubungkan silaturahim dengan keluarga tetapi beragama lebih
kedua belah pihak baik daripada
perempuan yang cantik
tetapi tidak berakhlak
Saling menasihati dengan lembut dan berhikmah
Memenuhi keperluan masing-masing mengikut
kehendak syarak
Kesan / Akibat Pengabaian Tanggungjawab Terhadap Keluarga
’
A
‘ Kerukunan rumahtangga tergugat
n Hilang persefahaman antara suami isteri
a
w Mencetuskan pertelingkahan
a Membawa perceraian
T
Anak-anak akan menjadi mangsa keruntuhan rumahtangga, mereka akan hidup terbiar tanpa
h
u penjagaan / didikan yang sewajarnya
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 61
Kesan Kerukunan Rumahtangga Terhadap Pembangunan Umat
1. 2. 3.
Keluarga membentuk Dapat melahirkan Dapat melahirkan generasi
identiti terpenting dalam generasi yang bijak dan pemimpin tonggak
masyarakat cemerlang pembangunan umat yang
menjadi harapan agama,
bangsa dan negara
Persiapan yang perlu dilakukan oleh suami isteri untuk membentuk keluarga bahagia
Aspek Huraian
Suami dan isteri perlu mendalami ilmu – ilmu agama. Anak-anak juga hendaklah dididik
Ilmu Pengetahuan dengan ilmu pengetahuan. Begitu juga ilmu2 lain perlu sebagai persiapan ke arah keluarga
bahagia pada zaman era teknologi maklumat
Suami dan isteri perlu merancang awal dari segi perekonomian. Persiapan ekonomi
Ekonomi penting sbg penyediaan makan minum, pakaian, tempat tinggal dan pendidikan yang
sempurna
Akhlak merupakan tonggak keharmonian keluarga. Suami hendaklah menjadi contoh
Akhlak / Peribadi dan ikutan kpd isteri dan anak-anak. Nilai2 murni spt : hormat menghormati,
bertimbang rasa, tolong menolong hendaklah sentiasa diamalkan
Penghayatan :
1. Rumahtangga akan aman apabila suami isteri mempunyai persediaan yang cukup dari segi
ilmu kekeluargaan.
2. Di Malaysia, setiap pasangan yang ingin berkahwin diwajibkan mengikuti kursus pra-
perkahwinan sebelum mereka diijab kabulkan
3. Sifat sabar dan berfikir sebelum bertindak amat penting dalam kehidupan berumahtangga.
Perpecahan dalam rumahtangga biasanya berpunca daripada sikap terburu-buru
4. Suami isteri wajib menunaikan tanggungjawab masing-masing dengan jujur dan penuh
amanah. Pelajar juga hendaklah bertanggungjawab dan amanah apabila diberi tugas oleh ’
A
guru ‘
n
a
مِ
مِ
مِ
رَ
بَّ
ذُبْ رَبَّذُ بَّرِّذُ رَ
" ا أ ا قُ ان زان اوز رَ ا ان رَ ا ان " w a
رَ
بْ
بْ رَ رَ
T
Maksudnya : “Wahai Tuhan kami! Kurniakanlah kepada kami daripada isteri- h u
isteri dan zuriat keturunan kami perkara-perkara yang menyukakan hati y
melihatnya” A
62 Nota PI TG5 / Ibadah
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 2 Hukum asal perkahwinan menurut syarak ialah
Berkeinginan untuk berkahwin
A Sunat C Harus
Berkemampuan menunaikan nafkah zahir dan batin
B Haram D Makruh
Tidak dikhuatiri melakukan kezaliman terhdp pasangan
Hukum perkahwinan di atas ialah ( SPM 2013 )
A wajib C makruh Nama baik keluarga kedua belah pihak akan
tercemar
B sunat D haram
Merenggangkan hubungan keluarga kedua –
3 Pilih penyataan yang salah mengenai hikmah 4 dua belah pihak
perkahwinan
A perkahwinan menjamin kesihatan Penyataan di atas menerangkan implikasi
perkahwinan yang tidak mengikut undang-
B perkahwinan menjamin silaturrahim
C perkahwinan memberi ketenangan jiwa undang Islam terhadap
D perkahwinan dapat mengumpul kekayaan A masyarakat C negara
B keluarga D diri
5 Pilih pasangan yang tepat mengenai ciri wanita 6 Berikut adalah perempuan yang haram
pilihan menurut hadis Rasulullah s.a.w dikahwini sementara kecuali
A
A Cantik – berharta – berwibawa - solehah adik perempuan seibu
B Cantik – berpangkat – berharta – solehah B perempuan yang bersuami
C Cantik – berharta – berketurunan – solehah C perempuan yang ditalak tiga
D Cantik – berketurunan – berkerjaya - solehah D perempuan yang masih dalam eddah
7 Semua yang berikut adalah faktor wanita yang 8 Peminangan boleh dilakukan dengan lafaz
haram dikahwini selamanya kecuali (SPM 2014) A soreh dan inayah
A persemendaan C keturunan B soreh dan kinayah
B penyusuan D persaudaraan C soreh dan riayah
D soreh dan riwayah
9 Maksud meminang ialah 10 Berikut adalah hikmah perkahwinan kecuali
A nasihat seorang ayah kepada anaknya A suami isteri dapat menunaikan
B persetujuan seorang perempuan untuk tanggungjawab
dinikahi B mendapat zuriat yang sah dan soleh
C persetujuan seorang lelaki dan perempuan C menambahkan harta dan kemewahan
untuk berkahwin D mententeramkan jiwa
D lamaran seorang lelaki kepada seorang
perempuan untuk berkahwin
’
A 11 Abu meminang fatimah yang baru kematian 12 Siapakah yang termasuk dalam wali mujbir
‘
suami sebulan lalu. Hukum pinangan tersebut A saudara lelaki seibu sebapa atau sebapa
n
a ialah B bapa kandung dan datuk kandung
w
a A haram C sunat C bapa kandung dan bapa saudara
T B harus D wajib D bapa saudara dan anak saudara
h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 63
13 Berikut adalah syarat seorang wali kecuali 14 Manakah antara berikut bukan syarat saksi
A beragama Islam perkahwinan
B baligh dan berakal A beragama Islam
C muflis atau ditahan harta B cukup umur dan berakal
D tidak dalam ihram haji atau umrah C memahami lafaz ijab dan qabul
D memiliki kelulusan tinggi dan berjawatan
15 Hukum menyebut kadar mahar ketika akad 16 Berikut adalah tujuan Islam mensyariatkan
adalah pemberian mahar kepada isteri kecuali
A harus C wajib A sebagai tanda penghargaan
B sunat D makruh B sebagai tanda kasih sayang
C sebagai tanggungjawab suami
D sebagai tanda ikatan kekeluargaan
17 Pilih penyataan yang tepat mengenai mahar 18 Antara hikmah walimatul urus ialah
A barangan bernilai dipersetujui bakal suami I menghubungkan silaturahim
dan isteri II dapat mengembangkan keturunan
B barangan bernilai pilihan bakal isteri III pengisytiharan sebagai suami isteri
C barangan bernilai ditentukan wali IV dapat mengadakan kenduri secara besar-
D barangan bernilai dan mewah besaran
A I dan II C II dan IV
B I dan III D III dan IV
19 Hukum menghadiri walimatul urus adalah 20 Melakukan upacara tepung tawar semasa
A harus C wajib walimatul urus mengandungi unsur
B sunat D sunat muakkad A maksiat C bid’ah
B khurafat D membazir
21 Perkara yang dilarang ketika walimatul urus ialah 22 Berikut adalah langkah yang diwajibkan ke atas
( SPM 2013 ) suami kecuali
A pertunjukan silat A makanan yang berkhasiat
B bermain kompang B tempat tinggal yang sesuai
C persembahan nasyid C perubatan yang sewajarnya
D upacara tepung tawar D pakaian yang mahal
23 Memelihara kehormatan diri 24 Mengapakah isteri wajib memberi layanan baik
kepada suami?
Memberi layanan yang baik A supaya kehidupan akan tenteram
Menjaga harta benda pasangan B supaya mendapat rezeki yang banyak
Perkara di atas adalah tanggungjawab C supaya mendapat anak yang soleh
A bersama D supaya suami tidak berpoligami
B suami
C isteri ’ A
D anak ‘
n
25 Mahar Musamma ialah mahar yang diberi oleh suami kepada isteri mengikut persetujuan. ( SPM 2012 ) a w
A pihak keluarga isteri C kedua-dua pihak a
B pihak keluarga suami D pihak pejabat agama Islam T
h
u
y
A
64 Nota PI TG5 / Ibadah
26 Perkahwinan ialah akad yang menggunakan lafaz nikah yang menghalalkan lelaki dan perempuan
melakukan persetubuhan.
27 Hukum perkahwinan bagi lelaki yang tidak mampu memberi nafkah tetapi berkeinginan untuk beristeri
ialah makruh ( SPM 2018 )
28 Ibrahim berhasrat untuk berkahwin secepat mungkin. Beliau bimbang dirinya akan terjerumus melakukan
zina. Hukum berkahwin bagi Ibrahim ialah wajib
29 Perkahwinan dapat menjauhkan diri daripada maksiat terutama jenayah zina.
30 Allah S.W.T memberi jaminan bahawa orang yang berkahwin akan dikurniakan rezeki .
31 Di antara asas kebahagiaan rumahtangga ialah kasih sayang dan kasihan belas.
32 Ciri utama dalam memilih calon isteri ialah wanita yang beragama / solehah.
33 Seorang wanita itu haram dinikahi selamanya atas sebab nasab, susuan dan semendaan.
34 Rumahtangga yang dibina atas asas agama / takwa dapat menjamin kebahagiaan hidup sepanjang hayat.
35 Dalam tempoh bertunang, hubungan pasangan tersebut masih dianggap ajnabi ( asing )
36 Bakal suami disunatkan melihat bakal isteri tetapi terhad kepada muka dan tapak tangan.
37 Peminangan boleh dilakukan dengan lafaz soreh atau kinayah.
38 Wali bukan keturunan dipanggil wali hakim.
39 Wali aqrab ialah orang yang hampir dengan perempuan termasuk bapa dan datuk.
40 Orang yang berhak menikahkan seorang perempuan tanpa izinnya dipanggil wali mujbir.
41 Lafaz ijab dan kabul perkahwinan hendaklah difahami oleh wali, bakal suami dan dua orang saksi .
42 Kabul hendaklah dilafazkan oleh suami atau wakil suami .
43 Ijab dan kabul tidak boleh diselangi oleh diam yang lama atau perkataan yang tidak berkaitan.
44 Mahar hendaklah barang yang bernilai mengikut persetujuan kedua belah pihak.
’
A
‘ 45 Di antara hikmah disyariatkan mahar ialah untuk memulia dan mengiktiraf kedudukan kaum wanita.
n
a 46 Walimatul urus ialah kenduri / jamuan yang diadakan untuk meraikan perkahwinan.
w
a
T 47 Hukum mengadakan walimatul urus ialah sunat muakkad .
h
u
y 48 Menghadiri walimatul urus adalah wajib jika tiada keuzuran syarie
A
Nota PI TG5 / Ibadah 65
Jenis-jenis mahar
Mahar Mithil Y
49 Y dalam rajah di atas ialah mahar musamma ( SPM 2018 )
Bakal Suami
Bakal Isteri
Antara Rukun Nikah
Saksi
X
50 X dalam rajah di atas ialah wali ( SPM 2012 )
Bapa
Z
Saudara lelaki seibu sebapa
Saudara lelaki sebapa
51 Z dalam rajah di atas ialah datuk ( SPM 2015 )
Merisik
R
Akad
S
Lengkapkan rajah di atas dengan pilihan jawapan yang disediakan.
Walimatulurus Meminang Bersanding ’ A
‘
n
52 R dalam rajah di atas ialah meminang ( SPM 2014 ) a
w
53 S dalam rajah di atas ialah walimatulurus ( SPM 2014 ) a
T
54 Berkemampuan menunaikan nafkah zahir dan batin, sihat tubuh badan serta takut terjerumus kepada zina. h
u
Orang yang dalam situasi tersebut hukumnya wajib berkahwin. ( SPM 2012 ) y
A
66 Nota PI TG5 / Ibadah
55 Menurut Imam Syafie melihat bakal suami @ isteri berulang-ulang kali hukumnya ialah sunat ( SPM 2012 )
56 Suami bertanggungjawab memberi didikan agama secukupnya kepada isteri
57 Isteri haram menceritakan keaiban suami dan rahsia rumahtangga kepada orang lain
58 Isteri wajib mentaati suami kecuali dalam perkara yang bertentangan dengan syariat
59 Antara tanggungjawab bersama suami isteri ialah menghubungkan silaturahim dengan keluarga kedua-
dua belah pihak
60 Anak-anak akan terbiar tanpa penjagaan dan didikan yang sempurna daripada kedua ibu bapa jika
tanggungjawab terhadap keluarga diabaikan
( Bahagian B )
1. Jelaskan pengertian perkahwinan dan hukum-hukumnya
2. Di antara hikmah perkahwinan ialah memberi ketenteraman jiwa kepada suami isteri. Jelaskan 2
hikmah perkahwinan yang lain
3. Terangkan 2 implikasi perkahwinan yang tidak mengikut undang-undang keluarga Islam
terhadap individu
4. Apakah maksud perempuan mahram?
5. Nyatakan 2 golongan perempuan yang haram dikahwini disebabkan penyusuan ( SPM 2016 )
6. Jelaskan 2 kebiasaan proses meminang yang diamalkan oleh masyarakat Melayu Malaysia yang
tidak bertentangan dengan syarak
7. Berikan 2 hikmah mengutamakan agama dalam memilih bakal suami atau isteri
8. Terangkan 2 hikmah diharuskan melihat bakal isteri
9. Senaraikan 2 syarat saksi ( SPM 2016 )
10. Jelaskan 2 peranan saksi nikah ( SPM 2016 )
11. Apakah maksud wali?
12. Terangkan syarat yang membolehkan wali mujbir mengahwinkan anak gadisnya tanpa izin
13. Jelaskan 2 situasi kuasa wali nasab berpindah kepada wali hakim
14. Terangkan 2 perbezaan antara wali nasab dengan wali hakim
15. Terangkan 2 syarat ijab dalam pernikahan
16. Nyatakan maksud mahar ( SPM 2015 )
17. Terangkan 2 hikmah diwajibkan mahar ( SPM 2015 )
18. Jelaskan jenis-jenis mahar
19. Nyatakan hukum menyebut kadar mahar semasa akad nikah
20. Bilakah mahar wajib dibayar segera?
21. Nyatakan maksud walimatul urus
’
A 22. Apakah hukum mengadakan walimatul urus ( SPM 2015 )
‘
23. Senaraikan 2 perkara yang mesti dielakkan agar dapat menjaga adab walimatul urus (SPM 2015)
n
a 24. Kenal pasti perkara yang tidak menepati syariat Islam dalam majlis perkahwinan dan berikan
w komen anda ( SPM 2015 )
a
T 25. Nyatakan 2 hikmah walimatul urus
h 26. Nyatakan 2 tanggungjawab suami kepada isteri ( SPM 2013 )
u 27. Jelaskan 2 hikmah isteri menunaikan tanggungjawab dengan sempurna ( SPM 2013 )
y
A 28. Jelaskan 2 persediaan suami isteri ke arah mewujudkan keluarga bahagia ( SPM 2013 )
Nota PI TG5 / Ibadah 67
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
TAJUK 15 : MASALAH RUMAHTANGGA DAN PENYELESAIANNYA
( Unit 1 ) : Talak - Jalan Penyelesaian Terakhir
Bahasa : Istilah :
Maksud TALAK
Cerai / melepaskan ikatan Merungkaikan ikatan perkahwinan antara
suami dengan isteri dengan lafaz talak, cerai
atau yang mengandungi makna kedua-duanya
HUKUM
Talak diHARUSkan oleh syarak sebagai langkah penyelesaian terakhir bagi mengatasi masalah rumahtangga
Allah S.W.T membenci talak, walaupun ia diharuskan oleh syarak kerana talak bertentangan
dengan konsep perkahwinan yang memerlukan kerjasama dan kasih sayang.
Hukum Talak Mengikut Keadaan :
Hukum Keterangan
Apabila seseorang tidak dapat melaksanakan kewajipan spt : memberi nafkah atau melakukan
WAJIB
kezaliman sehingga mengancam keselamatan
SUNAT Apabila isteri memiliki akhlak yang buruk dan tiada cara yang dapat memperbaikinya
Apabila talak dilafazkan pada waktu yang diharamkan spt : waktu isteri sedang haid, hamil dan
HARAM
nifas atau bertujuan menganiayainya
MAKRUH Menceraikan isteri tanpa sebab atau menceraikan isteri yang solehah
Rukun Talak ’ A
‘
n a
Suami Lafaz Talak w
a T
Isteri h
u y
A
68 Nota PI TG5 / Ibadah
Hukum Talak orang yang berikut :
1. Budak yang belum baligh - tidak sah talaknya
2. Orang gila – tidak sah talaknya
3. Orang yang dipaksa – tidak sah talaknya
4. Orang yang tidur – tidak sah talaknya
Hikmah Talak
Talak memberi peluang kepada pasangan yang tiada persefahaman untuk berpisah bagi
memulakan kehidupan baru
INFO ISLAM
Syarat Sah Talak :
Memberi pengalaman & pengajaran pahit buat suami isteri. Mereka akan insaf dan sedar
kelemahan masing2 seterusnya memperbaikinya pada masa akan datang 1.Suami yang
menjatuhkan talak –
berakal, baligh dan
tidak dipaksa
Boleh mengurangkan tekanan perasaan
2. Perempuan yang
diceraikan adalah
isteri yang sah
Dapat menyedarkan suami dan isteri tentang kepentingan menghayati ajaran Islam
3. Lafaz yang
digunakan mempunyai
maksud perceraian
samada sorih atau
Jenis – Jenis Talak : kinayah
Talak yang diharuskan Islam hendaklah dilaksanakan dengn penuh
kesedaran dan rasa kasihan belas.
Talak terbahagi kepada 2 bahagian : iaitu
i. Talak Dari Aspek Hukum
ii. Talak Dari Aspek Kesan
Talak Dari Aspek Hukum
1. Talak Sunni
1. Talak yang sesuai dengan peraturan syarak
’ 2. Suami menceraikan isteri dengan talak satu atau dua ketika isteri dalam keadaan suci drpd haid, nifas dan
A
‘
tidak disetubuhi
n
a
w
a Maksud Firman Allah : “Wahai Nabi! Apabila kamu dan umatmu hendak menceraikan isteri-
T
isteri kamu maka ceraikanlah mereka pada masa mereka dapat memulakan iddah”
h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 69
2. Talak Bid’ie
1. Talak menyalahi peraturan syarak
2. menceraikan isteri ketika haid, nifas dan selepas disetubuhi
3. menceraikan isteri dengan talak 3 sekaligus
4. hukumnya haram tetapi sah
Hukum melakukan Talak Biddie : HARAM tetapi ia dikira SAH
Talak Dari Aspek Kesan
3. Talak Raj’ie
1. Talak satu atau dus
2. suami boleh rujuk kembali semasa dalam iddah
3. rujuk tanpa akad dan mahar yang baru
4. Talak Bain
Talak Bain terbahagi kepada 2 iaitu : Talak Bain Sughra dan Talak Bain Kubra
Talak Bain Sughra Talak Bain Kubra
1. suami tidak boleh rujuk isterinya kecuali dengan akad 1. Talak 3
dan mas kahwin yang baru
2. merangkumi khuluk , fasakh, illa’, talak raj’ie yang 2. Haram bekas suami mengahwini semula bekas ’
tamat tempoh iddah dan talak sebelum bersetubuh isterinya A
‘
n
a
Bilangan Talak : w a
T
Bilangan talak yang dibenarkan dalam Islam ialah 3 kali talak berdasarkan firman Allah dalam
h
ayat 229 Surah Al-Baqarah u
y
A
70 Nota PI TG5 / Ibadah
Talak Satu – suami menceraikan isteri dengan talak satu . Suami boleh rujuk dalam tempoh
iddah
Talak Dua – suami menceraikan isteri dengan 2 talak sekaligus atau menceraikan kali kedua .
Boleh rujuk jika masih dalam iddah
Talak Tiga – suami menceraikan isteri 3 talak sekaligus atau bercerai kali ketiga . Haram rujuk
atau berkahwin semula dengan bekas isteri itu.
Talak Ta’lik / Cerai Ta’lik
Maksud : Talak yang disandarkan kepada sesuatu syarat
Maksud : talak yang dilafazkan dalam keadaan biasa
Ta’lik Biasa
Contoh Lafaz : ”Jika engkau keluar dari rumah ini maka engkau tertalak
dengan talak satu”
Maksud : ialah bentuk taklik yang diamalkan sekarang di sesetengah
negeri di Malaysia
Ta’lik Khuluk
Contoh Lafaz : rujuk buku teks ( ms 126 )
Talak Ta’lik secara Khuluk ini – suami TIDAK BOLEH merujuk isteri kecuali dengan akad dan
mahar ( mas kahwin ) yang baru
● ● ● INFO ISLAM : ● ● ●
TAZKIRAH Penetapan Ta’lik secara khuluk MUTIARA KATA
’
A Lafaz talak akan jatuh dalam surat akuan nikah Berhati-hatilah ketika
‘ adalah bertujuan untuk
walaupun diucapkan secara
marah, jangan sampai
n menghindari pihak isteri
a bergurau melafazkan talak
w daripada ditindas oleh pihak
a ● ● ● suami ● ● ●
T
h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 71
Akibat Talak Terhadap Isteri
Putus Ikatan Perkahwinan Hikmah Islam Mengharuskan Talak :
1. Mengatasi kebuntuan krisis rumahtangga
Jiwa tidak tenteram
yang tidak dapat diselamatkan
2. Memberi peluang suami isteri
Disisih oleh keluarga suami
memikirkan kesilapan masing-masing
3. Meletakkan hukum Allah mengatasi
Maruah diri terjejas segala-galanya
4. Menenangkan jiwa kedua belah pihak
Hilang sumber nafkah 5. Mengelak permusuhan selepas bercerai
CATATAN GURU :
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
’
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… A ‘
n
a
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… w
a
T
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… h
u
y
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… A
72 Nota PI TG5 / Ibadah
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 2 Talak Bid’ie bermaksud
“Menceraikan isteri tanpa sebab atau
A talak yang menyalahi hukum syarak
menceraikan isteri yang solehah”
B mentalak isteri ketika haid
Hukum talak di atas ialah C mentalak isteri dengan talak tiga
A Wajib C Harus D mentalak isteri yang derhaka
B Haram D Makruh
3 Berikut adalah cara menjatuhkan talak kecuali 4 Pilih penyataan yang tepat mengenai talak
A lisan A talak boleh dijatuhkan sesuka hati
B tulisan B talak hak suami sekalipun isteri tidak setuju
C wakil C talak boleh dilafazkan ketika isteri sedang
D isyarat yang difahami haid
D talak hendaklah dilafazkan di hadapan saksi
5 Pilih contoh lafaz talak yang betul. ( SPM 2012 ) 6 Suami menceraikan isterinya ketika haid
A ”Aku ceraikan engkau untuk tempoh empat ( SPM 2018 )
bulan
Situasi di atas merujuk kepada talak _________
B ”Engkau tertalak sekiranya engkau ingkar”
C ”Aku ceraikan engkau sekarang” A bain
D ”Perkahwinan kita dibatalkan” B bid’i
C sunni
D taklik
7 Talak yang sesuai dengan peraturan syarak dinamakan talak sunni
8 Talak ta’lik bermaksud talak yang disandarkan kepada sesuatu syarat
9 Perkara halal yang dibenci Allah S.W.T ialah talak
10 Syarat sah suami yang menjatuhkan talak ialah berakal, baligh dan tidak dipaksa / kemahuan sendiri ( SPM 2011 )
11 Terdapat beberapa hikmah talak, antaranya ialah memberi peluang kepada pasangan yang tiada
persefahaman untuk berpisah bagi memulakan kehidupan baru. ( SPM 2012 )
( Bahagian B )
1. Jelaskan maksud talak serta hukumnya
2. Senaraikan rukun talak
3. Sighah atau lafaz talak terbahagi kepada 2, jelaskan maksud keduanya berserta contoh
’
A
‘ 4. Jelaskan 2 hikmah talak kepada pasangan suami isteri ( SPM 2014 )
n 5. Huraikan 2 syarat suami yang melakukan talak
a
w 6. Nyatakan 2 jenis talak dari aspek hukum ( SPM 2014 )
a
T 7. Seorang suami mentalakkan isterinya yang solehah tanpa sebab sedangkan isterinya dalam
h keadaan mengandung. Dia ingin kembali semula kepada isterinya setelah isterinya melahirkan
u
y anak. Selesaikan permasalahan berkaitan situasi di atas berdasarkan hukum syarak. ( SPM 2014 )
A
Nota PI TG5 / Ibadah 73
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 2 ) : Rujuk – Penawar Bagi Talak
Bahasa Maksud RUJUK Istilah
Kembali Suami mengambil kembali isteri yang telah diceraikan ke
pangkuannya
Rukun Rujuk & Syarat – Syaratnya
SUAMI Islam Kemahuan sendiri
Baligh
Berakal
ISTERI Islam Bukan dijatuhkan talak 3
Telah disetubuhi oleh suami Masih dlm tempoh iddah
Bukan perceraian secara fasakh atau khuluk
LAFAZ Menggunakan lafaz rujuk
( SIGHAH )
Tidak bertaklik
Tidak ditentukan masa
Sighah tidak dikira rukun rujuk mengikut pendapat ulama’ Mazhab Hanafi kerana – mereka
berpendapat rujuk boleh berlaku dengan setiap aktiviti yang tidak haram dilakukan bersama
suami dan isteri seperti berkucup atau melakukan persetubuhan
Kaifiat Rujuk : suami melafazkan perkataan rujuk spt “aku rujukkan engkau” dan sunat
disaksikan oleh dua orang saksi, maka sahlah mereka sebagai suami isteri
Hikmah Rujuk
1 Bertepatan dengan fitrah manusia yang ingin kembali ke pangkal jalan apabila melakukan kesilapan
’
A
2 Suami dan isteri diberi peluang menyambung semula hubungan mereka dengan keazaman & sikap yang baru ‘
n
a
w
3 Suami dan isteri berkesempatan memperbaiki kelemahan dan kesilapan yang lalu a
T
h
4 Dapat memberi ketenteraman jiwa u
y
A
5 Dapat menyatukan semula keluarga
74 Nota PI TG5 / Ibadah
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
Orang yang merujuk
1 Suami boleh merujuk kembali isterinya yang 2 Orang yang dirujuk
diceraikan dengan Sighah rujuk
I talak satu III talak tiga
II talak dua IV talak bain Keterangan di atas merujuk kepada
A I dan II C II dan IV A syarat sah rujuk
B I dan III D III dan IV B rukun rujuk
C kaifiat rujuk
D hikmah rujuk
3 Manakah antara berikut bukan syarat suami 4 Lafaz rujuk di bawah adalah bersesuaian dengan
yang hendak rujuk dengan isterinya? kehendak Islam
A Islam I ”Aku rujuk engkau”
B Berakal II ”Aku rujuk engkau selama sebulan”
C Mumaiyiz III ”Aku rujuk engaku dengan bayaran RM1000”
D Kemahuan sendiri IV ”Aku hendak rujuk dan memohon maaf”
A I dan II C II dan IV
B I dan IV D III dan IV
5 Memperbaiki kelemahan dan kesilapan lalu
Menyatukan semula keluarga
Pernyataan di atas adalah hikmah ___________
A talak
B rujuk
C fasakh
D iddah ( SPM 2016 )
6 Rujuk boleh menggunakan lafaz soreh dan lafaz kinayah .
7 Suami boleh merujuk isterinya yang diceraikan dengan talak satu atau dua dalam tempoh iddah
8 Suami hendaklah melafazkan perkataan rujuk dan sunat disaksikan oleh dua orang saksi
9 Islam, baligh, berakal dan kemahuan sendiri ialah syarat bagi suami yang hendak rujuk. ( SPM 2012 )
’
A
‘
n ( Bahagian B )
a
w 1. Rujuk adalah satu kaedah penyelesaian dalam masalah rumah tangga.
a Nyatakan maksud rujuk ( SPM 2018 )
T
2. Jelaskan rukun-rukun serta syarat-syarat rujuk
h
u 3. Jelaskan kesan rujuk kepada institusi kekeluargaan
y
A 4. Terangkan 2 hikmah rujuk daripada aspek kekeluargaan ( SPM 2018 )
Nota PI TG5 / Ibadah 75
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 3 ) : Iddah – Penantian Bagi Wanita
Bahasa Maksud IDDAH Istilah
Tempoh pengiraan
Tempoh masa larangan berkahwin yang wajib dipatuhi oleh
isteri selepas berpisah dengan suami
Jenis & Tempoh Iddah
Iddah Disebabkan Perceraian Hidup
Status Isteri Iddah
Hamil Hingga melahirkan anak
Tidak Hamil Tiga kali suci
Putus Haid Tiga bulan
Belum Tiada iddah
Disetubuhi
Iddah Disebabkan Kematian Suami
Status Isteri Iddah
Hamil Hingga melahirkan anak
Tidak Hamil Empat bulan sepuluh hari ’
A
‘
n
Putus Haid Empat bulan sepuluh hari a
w
a
T
Belum Disetubuhi Empat bulan sepuluh hari
h
u y
A
76 Nota PI TG5 / Ibadah
Sebab-Sebab Tempoh Iddah berbeza
Kerana ia dapat membersihkan rahim perempuan
Selama 3x Suci daripada benih bekas suaminya
Iddah bagi
perempuan yang
bercerai hidup
Tempoh hingga Supaya perempuan itu dapat menumpukan
melahirkan anak perhatian kepada penjagaan kesihatan dan
kandungannya
Iddah bagi
perempuan yang 4 bulan 10 hari Sebagai tanda perkabungan dan kesedihan
bercerai mati
Iddah bagi
perempuan yang Tiada iddah Kerana rahimnya bersih daripada benih suami
belum disetubuhi
Hak & Status Isteri Semasa Iddah
Isteri masih di bawah tanggungjawab suami. Isteri berhak mendapat hak2 sbg
Isteri yang dicerai dengan mana sebelumnya spt : nafkah zahir, pakaian, tempat tinggal dan harta pewarisan.
talak satu atau dua Semasa tempoh iddah, isteri dilarang keluar dari rumah yg disediakan oleh suami
tanpa keizinannya
Isteri dalam tempoh iddah Isteri tidak berhak mendapat nafkah kecuali tempat tinggal dan tidak
Talak Bain (tidak boleh mendapat hak pewarisan menurut Jumhur Ulama’
dirujuk)
Isteri berhak diberi tempat tinggal selama temph iddahnya oleh waris
Isteri yang kematian suami
terdekat dengan si mati ( suaminya )
’
A Hak Isteri Selepas Iddah : Isteri tidak lagi mempunyai hubungan dengan suaminya
‘
n 1. Dia bebas menentukan hidupnya sendiri
a 2. Dia berhak berkahwin semula
w
a 3. Dia boleh dipinang oleh lelaki yang ingin kepadanya Isteri yang diceraikan sebelum
T
disetubuhi atau isteri yang nusyuz
h tidak layak mendapat apa-apa
u
y nafkah daripada suaminya
A
Nota PI TG5 / Ibadah 77
Perkara-Perkara Yang Dilarang Semasa Iddah
Semasa Tempoh Iddah Talak Semasa Tempoh Iddah Kematian Suami
Perkara Yang Dilarang
Diharamkan peminangan oleh lelaki lain Diharamkan peminangan oleh lelaki lain secara
Peminangan secara terang ( soreh ) dan sindiran terang ( soreh ) tetapi diharuskan peminangan
( ta’ridh ) secara sindiran ( ta’ridh )
Perempuan yang dalam tempoh iddah
raj’ie diharuskan berhias.
Menghias Diri Diharamkan berhias
Perempuan yang dalam tempoh iddah
ba’in disunatkan tidak berhias
Diharamkan berkahwin dengan lelaki
Perkahwinan bukan suaminya Haram berkahwin
Tidak boleh keluar rumah tanpa keizinan Tidak boleh keluar dari rumah kecuali kerana
suami kecuali keperluan yang dibenarkan keperluan yang dibenarkan oleh syarak
Keluar dari rumah yang
disediakan oleh suami syarak
Hikmah larangan ke atas isteri yang beriddah : Menunjukkan Islam sangat prihatin dan
mengambil berat tentang maruah dan aurat wanita
Hikmah Iddah :
Memberi peluang suami isteri berbaik semula serta berfikir dan menyesal terhadap perbuatan yang lepas
Menjamin kesucian nasab serta membersihkan rahimnya daripada percampuran benih keturunannya
Memberi penghormatan kepada wanita
’
Menzahirkan kepentingan dan kesucian ikatan perkahwinan di sisi Islam A
‘
n
a
w
a
Larangan berhias diri semasa iddah bagi wanita bukannlah bermaksud membiarkan diri T
tidak terurus, tetapi yang dimaksudkan ialah berhias secara berlebihan spt : memakai h
pakaian berwarna terang ( garang ) hingga menarik perhatian kaum lelaki u y
A
78 Nota PI TG5 / Ibadah
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 Antara berikut yang manakah iddah bagi 2 Semasa dalam iddah isteri berhak mendapat hak
perempuan yang bercerai hidup dan tidak hamil? berikut kecuali
A empat bulan sepuluh hari A nafkah zahir
B tiga kali suci B nafkah batin
C tiga bulan C tempat tinggal
D tiada iddah ( SPM 2014 ) D harta pencarian
3 Berikut perkara-perkara yang dilarang semasa 4 Manakah penyataan berikut benar mengenai
iddah bagi perempuan yang kematian suami isteri yang tamat iddah bercerai hidup
kecuali ( SPM 2011 ) A isteri berhak mendapat nafkah batin
A bekerja B isteri mesti meminta izin dari bekas suami
B bertunang untuk keluar rumah
C berkahwin C isteri tiada hubungan dengan bekas suami
D berhias diri D isteri tidak boleh bernikah dengan lelaki lain
5 Memastikan isteri tidak hamil dengan bekas suami 6 Antara yang berikut yang manakah bukan
Menzahirkan kepentingan dan kesucian ikatan larangan kepada iddah raj’ie ( SPM 2012 )
perkahwinan A berkahwin
B berhias diri
Penyataan di atas merujuk kepada hikmah
( SPM 2012 ) C menerima pinangan lelaki lain
A iddah C fasakh D keluar rumah tanpa izin suami
B zihar D khuluk
7 Perempuan yang menerima pinangan sedangkan masih dalam tempoh iddah kematian suami hukumnya
haram ( SPM 2018 )
8 Iddah terbahagi kepada dua iaitu iddah kematian suami dan iddah perceraian hidup
Soalan 9 – 11 merujuk pada jadual dibawah:
Tuliskan jawapan iddah perceraian hidup dalam ruang jawapan. Anda hanya perlu menulis nombor
jawapan sahaja.
Bil Status Jawapan Iddah
9 Tidak hamil tiga bulan
11
10 Putus haid tiada iddah
9
11 Belum disetubuhi tiga kali suci
10
’
A ( Bahagian B )
‘
n 1. Jelaskan 2 perkara yang dilarang semasa iddah
a
w 2. Tempoh iddah berbeza mengikut jenis perceraian. Nyatakan 2 sebab mengapa syarak
a menetapkan demikian
T
3. Iddah disyariatkan kerana mempunyai hikmah tertentu. Terangkan 2 hikmah iddah
h
u 4. Apakah hak dan status isteri selepas iddah
y
A 5. Jelaskan tujuan larangan yang dikenakan ke atas perempuan yang beriddah
Nota PI TG5 / Ibadah 79
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 4 ) : Fasakh Membendung Kemudharatan Dalam Rumahtangga
Bahasa Maksud FASAKH Istilah
Batal Pembatalan ikatan perkahwinan disebabkan syarat2 yang tidak
dipenuhi semasa akad nikah atau disebabkan oleh masalah yang
berlaku dalam rumahtangga
Isteri harus ”menuntut fasakh” - isteri menuntut / memohon pembatalan perkahwinan di
Mahkamah Syariah disebabkan syarat-syarat tidak dipenuhi semasa akad atau disebabkan
masalah yang berlaku dalam rumahtangga untuk menjaga kemaslahatan kedua-dua belah pihak
Suami tidak memberi
nafkah
Suami murtad Suami berpenyakit
Sebab-Sebab Fasakh
Suami tidak menghayati
Suami hilang- Suami melakukan ajaran Islam / Fasik
( 4 bulan Mazhab Hambali, 1 kezaliman terhadap isteri
tahun Mazhab Maliki, 4 tahun
Mazhab Syafie )
Proses Menuntut Fasakh :
1. Isteri mengadu kepada mahkamah untuk fasakh dengan bukti-bukti yang jelas
2. Mahkamah akan menyiasat alasan dan bukti yang diberikan
3. Jika sabit kesalahan dan tiada jalan perdamaian, mahkamah akan membubarkan perkahwinan ’ A
‘
Kesan / Akibat Berlakunya Fasakh n a
w
1 Suami isteri tidak boleh rujuk dalam tempoh iddah a T
h u
y
2 Mereka boleh berkahwin semula dgn akad nikah & mahar yang baru
A
fdffSuami hilang
80 Nota PI TG5 / Ibadah
Hikmah Diharuskan Fasakh
Memberi peluang kepada isteri membuat tuntutan pembatalan perkahwinan
Mengelakkan kemudaratan yg akan ditanggung oleh isteri jika ikatan perkahwinan diteruskan
Peringatan kpd suami agar bertanggungjawab dlm menunaikan hak2 isteri dan keluarga
Menghindarkan suasana yg tidak baik terhadap perkembangan fizikal, mental dan emosi anak2
Menyelamatkan akidah isteri dan anak2 ekoran daripada suami yang murtad
PERBEZAAN ANTARA TALAK & FASAKH
TALAK FASAKH
Hak Suami Hak suami & isteri
Boleh dirujuk dalam iddah Tidak boleh dirujuk melainkan dengan akad baru
Ada bilangan talak Tiada bilangan talak
Gugur tanpa sebab Gugur dengan sebab
Kuasa suami Kuasa Kadi
INFO ISLAM :
’ Mengikut prosedur yang diamalkan di Malaysia, suami dan isteri yang ingin
A
‘ membuat tuntutan fasakh perlu mengemukakan borang permohonan atau penyata
n tuntutan kedua-duanya sekali ( bergantung kepada negeri ). Kes akan didaftarkan
a untuk perbicaraan. Sekiranya tuntutan fasakh diluluskan oleh Mahkamah Syariah,
w
a maka fasakh tersebut akan didaftarkan. Sebaliknya jika permohonan tersebut
T ditolak, maka kes tersebut akan ditutup
h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 81
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 2 Mengikut prosedur isteri yang hendak menuntut
Menyelamatkan akidah isteri dan anak-anak
fasakh perlulah menyertakan
ekoran daripada suami yang murtad
I Borang permohonan
Antara yang berikut yang manakah berkaitan II Bil Tertunggak
dengan pernyataan di atas? III Penyata tuntutan
A Li’an IV Sijil Kelahiran
B Zihar A I dan II C II dan IV
C Khuluk B I dan III D III dan IV
D Fasakh ( SPM 2018 )
3 Kesan daripada perbuatan fasakh ialah 4 Berdasarkan pendapat Mazhab Syafie, isteri
A suami isteri tidak boleh rujuk boleh menuntut fasakh sekiranya suami hilang
B suami boleh menegur isteri selama
C suami isteri boleh mewarisi harta A 6 bulan C 3 bulan
D suami isteri tidak boleh berkahwin semula B 1 tahun D 4 tahun
Antara sebab-sebab fasakh
Suami tidak Suami X Suami zalim
memberi nafkah terhadap isteri
berpenyakit
5 X dalam rajah di atas ialah suami hilang / gila / dipenjara / tidak bayar mas kahwin / murtad ( SPM 2014 )
6 Isteri berhak menuntut fasakh apabila suami tidak mampu memberi nafkah zahir atau batin.
7 Apabila isteri menuntut fasakh, pihak mahkamah akan menyiasat alasan dan bukti yang dikemukakan
oleh isteri.
8 Terdapat peruntukan yang menyatakan isteri boleh menuntut fasakh sekiranya suami tidak berlaku adil .
9 Antara sebab seseorang isteri boleh menuntut fasakh ialah suami tidak memberi nafkah, berpenyakit dan
hilang / murtad / zalim / fasik ( SPM 2011 )
( Bahagian B )
1. Apakah maksud fasakh?
’
2. Terangkan 3 sebab yang mengharuskan tuntutan fasakh di Mahkamah Syariah A
‘
3. Siapakah yang boleh menuntut fasakh? n
a
4. Bagaimanakah cara untuk menuntut fasakh? w
5. Jelaskan kesan fasakh a
T
6. Nyatakan hikmah fasakh
h
7. Nyatakan 3 perbezaan antara talak dengan fasakh u
y
A
82 Nota PI TG5 / Ibadah
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 5 ) : Khuluk – Bukti Keadilan Islam Terhadap Wanita
Bahasa : Maksud KHULUK Istilah :
Mencabut atau menanggalkan Perceraian antara suami isteri dgn
Hukum : HARUS lafaz talak atau khuluk ( tebus talak )
yg dikaitkan dgn bayaran tertentu
Contoh Lafaz
Isteri meminta diceraikan dengan tebus talak sebanyak RM2000. Suami berkata : ”Aku talakkan engkau dengan
bayaran sebanyak itu”
Apabila berlaku khuluk ; suami tidak boleh merujuk isteri kecuali dengan cara berkahwin
semula dengan akad nikah dan mahar yang baru
Apabila isteri berasa tidak sesuai dengan suaminya dan dia bimbang berlaku derhaka
terhadapnya jika meneruskan ikatan perkahwinan, maka isteri boleh mengemukakan tuntutan
khuluk melalui mahkamah
Penghormatan kpd isteri supaya boleh bertindak mengikut undang2 syarak serta melepaskan
diri daripada ikatan perkahwinan
HIKMAH KHULUK Mengelakkan kemungkinan berlaku penderhakaan ( nusyuz )daripada pihak isteri
seandainya dia terpaksa hidup bersama suami yang tidak disukai
Mengelak sifat ego suami yang suka menyalahgunakan kuasa sbg ketua keluarga untuk
bertindak sesuka hati
PERBEZAAN ANTARA KHULUK & FASAKH
KHULUK FASAKH
’ Terdapat bayaran tebus talak Tiada bayaran
A
‘
n
a Gugur dengan persetujuan bersama Gugur dengan sebab
w
a
T Tidak ada borang permohonan Perlu kemukakan borang permohonan
h
u
y Kuasa Suami Kuasa Mahkamah
A
Nota PI TG5 / Ibadah 83
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 Khuluk menurut bahasa bererti 2 “Aku talak engkau dengan bayaran sebanyak RM 1000.00”
A batal
B kembali Penyataan di atas merujuk kepada
C menanggalkan A talak
D melepaskan ikatan B fasakh
C khuluk
D li’an
3 Pilih penyataan yang benar mengenai kesan 4 Institusi yang bertanggungjawab menyelesaikan
khuluk tuntutan khuluk oleh isteri ialah
I suami boleh merujuk kembali isteri semasa A Jabatan Kebajikan Masyarakat ( JKM )
dalam iddah B Jabatan Kemajuan Islam Malaysia ( JAKIM )
II kasih sayang ibu bapa terhadap anak-anak C Mahkamah Syariah
terjejas D Mahkamah Sivil
III Isteri berhak mendapat nafkah dalam masa
iddah
IV runtuhnya institusi keluarga
A I dan II C II dan IV
B I dan III D III dan IV
5 Perceraian antara suami isteri dengan bayaran
tertentu ialah penegertian __________________
A li’an
B talak
C khuluk
D zihar ( SPM 2016 )
6 Hukum khuluk adalah harus bagi isteri yang yakin tidak sesuai dengan suaminya dan bimbang akan
derhaka terhadapnya ( SPM 2013 )
7 Isteri boleh mengemukakan tuntutan khuluk melalui Mahkamah
8 Apabila berlaku khuluk, suami tidak boleh rujuk isterinya kecuali dengan pernikahan yang baru.
( Bahagian B ) ’ A
‘
1. Berikan maksud khuluk
n
2. Nyatakan 3 faktor yang mendorong seorang isteri untuk bercerai secara khuluk a
w
3. Terangkan 2 hikmah disyariatkan khuluk a
T
4. Jelaskan kesan khuluk dalam rumahtangga
h
5. Jelaskan 2 perbezaan antara khuluk dengan fasakh u
y A
84 Nota PI TG5 / Ibadah
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 6 ) : Nusyuz – Pemusnah Kebahagiaan
Istilah :
Bahasa : Maksud NUSYUZ
Keengganan isteri menunaikan
Derhaka atau engkar
HUKUM : Haram & Berdosa kewajipan terhadap suami tanpa alasan
yang munasabah mengikut hukum
syarak.
Contoh
Menolak ajakan suami ke tempat tidur Keluar rumah tanpa izin suami
Bercakap kasar dengan suami Menyakiti hati suami
Perkara-Perkara Yang Membawa Kepada Nusyuz
1 Engkar arahan suami yang tidak bercanggah dengan syarak
Bersikap kasar dgn suami samada dengan perbuatan atau perkataan
2
Keluar rumah tanpa izin suami tanpa sebab-sebab yang munasabah
3
Enggan melayan suami ke tempat tidur
4
Membenarkan lelaki yang tidak disukai oleh suami memasuki rumah semasa ketiadaan suami
5
Kesan / Akibat Nusyuz
Terhadap Suami Terhadap Keluarga Terhadap Masyarakat
-Suami akan rasa tercabar dan -Anak-anak akan hilang rasa -Kehancuran rumahtangga akan
hilang pertimbangan hormat kpd ibu bapa beri kesan buruk terhadap
’
A masyarakat
‘
-Dia akan bertindak kasar -Jiwa dan minda anak2 akan
n
a terhadap isterinya dan tertekan dgn tindak tanduk ibu -Hubungan akrab antara keluarga
w menggunakan kekasaran utk
a bapa mereka akan terjejas
T melepaskan kemarahan
h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 85
Adab Mendidik Isteri Yang Nusyuz
Memberi nasihat dengan penuh hikmah
Memisahkan tempat tidur
Memukul dengan tujuan mendidik
Syarat Memukul Isteri Yang Nusyuz
Memukul dengan tidak keterlaluan hingga boleh mencacatkan
Tidak memukul pada anggota yang sensitif seperti muka atau perut
Bertujuan semata-mata untuk mengajar atau menginsafkan
Tidak menggunakan alat yang merbahaya
Akibat Nusyuz terhadap isteri : Hilang hak-hak nafkah daripada suami, hilang giliran
bermalam bersama suami ( jika ia bermadu ) dan dimurkai Allah SWT
CATATAN GURU :
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
’
A
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ‘
n
a
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… w
a
T
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… h
u
y
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… A
86 Nota PI TG5 / Ibadah
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 Berikut adalah perkara yang membawa kepada 2 Pilih penyataan yang benar mengenai cara
nusyuz kecuali mendidik isteri yang nusyuz
I
A isteri enggan melayan suami di tempat tidur memberi nasihat yang baik
B isteri keluar rumah tanpa izin suami II keluar rumah selama 3 hari
C isteri melakukan kekasaran terhadap suami III memisahkan tempat tidur
D isteri membeli barang kemas tidak bersama IV mencederakan isteri
suami A I dan II C II dan IV
B I dan III D III dan IV
3 Maksud nusyuz pada bahasa ialah 4 Apakah hukum perbuatan nusyuz?
A derhaka atau engkar A sunat C haram
B derhaka atau mungkar B harus D makruh
C derhaka atau berdosa
D derhaka atau terseksa
5 6 Pilih langkah-langkah yang mesti dilakukan oleh
Hilang hak giliran bermalam
suami mengikut ketentuan syarak dalam
X
Hilang hak nafkah zahir daripada suaminya mendidik isteri yang nusyuz
I memberi nasihat dengan hikmah
II memisahkan diri dari tempat tidur
X dalam rajah di atas merujuk kepada akibat
III memukul dengan tujuan mendidik
A Zihar
B Fasakh IV merujuk pakar kaunseling
C Nusyuz A I , II, III C I , III , IV
D Khuluk ( SPM 2011 ) B I , II, IV D II, III, IV
( SPM 2016 )
7 Isteri yang mengelak daripada melayan suaminya dengan berpuasa sunat dikira nusyuz
8 Membenarkan lelaki asing masuk ke rumah tanpa izin suami adalah nusyuz
9 Suami dibenarkan memukul isteri yang nusyuz dengan syarat untuk mengajar atau menginsafkan
10 Rasulullah s.a.w. mengatakan bahawa malaikat melaknat isteri yang nusyuz kepada suami
( Bahagian B )
1. Apakah maksud nusyuz?
’
A
‘ 2. Jelaskan perkara-perkara yang boleh membawa kepada nusyuz
n 3. Nyatakan faktor berlakunya nusyuz di kalangan isteri
a
w 4. Huraikan peranan suami untuk membendung perbuatan nusyuz
a 5. Jelaskan langkah-langkah mengikut urutan yang perlu dilakukan oleh suami terhadap isteri yang
T
h nusyuz menurut syariat Islam ( SPM 2018 )
u 6. Terangkan 4 syarat memukul yang dibenarkan syarak terhadap isteri yang nusyuz
y
A 7. Apakah kesan perbuatan nusyuz?
Nota PI TG5 / Ibadah 87
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 7 ) : Zihar – Amalan Masyarakat Jahiliyah
Bahasa : Maksud ZIHAR Istilah :
Belakang Suami menyamakan isterinya atau
Hukum : Haram & Berdosa Besar mana2 anggotanya dengan ibunya atau
dgn mana2 perempuan mahram baginya
Rukun Zihar & Syarat – Syaratnya
SUAMI Baligh Kemahuan sendiri
Berakal
Sah talak – tidak sah menzihar isteri yg dalam talak ba’in
ISTERI Isteri yang sah
Zihar disandarkan pada isteri atau mana2 anggota isteri
ORANG YANG Perempuan – tidak sah diserupakan dgn lelaki / khunsa
DISERUPAKAN Perempuan yg mahram dgn sebab nasab, penyusuan
DALAM ZIHAR atau persemendaan
LAFAZ Jika lafaz zihar jelas dan khusus ( tidak perlu kpd niat )
( SIGHAH ) Jika lafaz yang digunakan tidak jelas ( lafaz kinayah ) ia perlu
kepada niat
Langkah-Langkah Menghindari Zihar
Suami isteri wajib belajar mengenai hukum perkahwinan / kekeluargaan
Memahami konsep zihar dengan sebenar-benarnya ’ A
Mengawal perasaan marah agar zihar dapat dielakkan ‘
Menjauhi sifat arab jahiliyah yang suka menyamakan isterinya dengan ibunya atau mahramnya n a
w
a T
h
u
y
A
88 Nota PI TG5 / Ibadah
TAZKIRAH
Ungkapan yang menyamakan anggota isteri dengan mahram dengan tujuan memuji dan menghormati isteri tidak dianggap zihar
Seorang suami yang telah melafazkan zihar terhadap isterinya wajib membayar kifarah
mengikut tertib berikut :
Memerdekakan seorang hamba mukmin
Jika tidak mampu
Suami wajib berpuasa selama 2 bulan berturut-turut
Jika tidak mampu
Suami wajib memberi makan kpd 60 orang miskin dgn kadar secupak seorang. Makanan itu disyaratkan jenis
yang sah zakat spt : beras, gandum dan barli
Haram melakukan persetubuhan sebelum membayar kifarah
Kesan / Akibat Zihar
1 Suami yang melakukan zihar mendapat kemurkaan Allah dan berdosa besar
2 Perbuatan zihar menjatuhkan maruah isteri
3 Suami isteri haram melakukan persetubuhan
4 Suami wajib membayar kifarah
’ INFO ISLAM
A
‘
n رهظلا bermaksud belakang. Dalam lafaz zihar, رهظلا bagi
a
w orang Arab Jahiliyah bermaksud jimak. Seperti kata suami kepada
a isterinya: “Engkau haram bagiku seperti belakang ibuku”
T
h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 89
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 Zihar ialah perbuatan menyamakan mana-mana 2 Berikut adalah syarat sah suami yang melakukan
anggota isterinya dengan ( SPM 2013 ) zihar kecuali
A mahram suami A baligh
B ibu saudara isteri B berakal
C kakak angkat suami C kemahuan sendiri
D adik perempuan isteri D tidak berada dalam ihram
3 Setelah berlaku zihar hubungan suami isteri menjadi haram sehingga suami membayar kifarah zihar.
4 Suami yang melakukan zihar akan mendapat kemurkaan Allah SW.T. dan berdosa besar.
5 Zihar membawa akibat / kesan buruk kepada suami dan isteri.
6 Suami hendaklah menahan kemarahan yang boleh membawa kepada zihar.
( Bahagian B )
1. Zihar ialah amalan yang sering dilakukan oleh masyarakat Arab jahiliyah. Nyatakan maksud
zihar. ( SPM 2012 )
2. Jelaskan akibat zihar terhadap suami. ( SPM 2012 )
3. Apakah hukum zihar?
4. Senaraikan rukun zihar dan syarat zihar
5. Nyatakan 2 langkah mengelakkan zihar
6. Jelaskan kifarah zihar mengikut tertib
7. Terangkan 2 akibat zihar
8. Jelaskan langkah-langkah untuk mengatasi zihar
CATATAN GURU :
’
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… A ‘
n
a
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… w
a
T
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
h
u
y
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… A
90 Nota PI TG5 / Ibadah
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
( Unit 8 ) : Li’an – Membela Maruah Suami Isteri
Bahasa Maksud LI’AN Istilah
Laknat
Sumpah suami yang disertakan dengan laknat daripada Allah
untuk menolak hukuman qazaf disebabkan tuduhan zina terhadap
isteri atau untuk menafikan nasab
Sebab-Sebab Berlaku Li’an
(1) Apabila suami membuat tuduhan zina terhadap isterinya tanpa 4 orang saksi utk membenarkan tuduhannya.
Suami boleh disabitkan kesalahan qazaf dan dikenakan sebatan 80 rotan
(2) Untuk mengelakkan hukuman, suami dikehendaki bersumpah li’an untuk membenarkan tuduhannya
(3) Isteri hendaklah bersumpah li’an untuk menolak tuduhan zina ke atasnya jika dia tidak mengaku salah
INFO ISTILAH Rukun Li’an
Qazaf ialah Suami
perbuatan menuduh Isteri
perempuan yang Lafaz Li’an
baik berzina tanpa 4 Sebab
’ orang saksi yang adil
A
‘
n
a
w
a
T
h
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 91
Proses Pelaksanaan Li’an :
1. Suami bersumpah di hadapan hakim dengan lafaz ”Aku bersaksi dengan nama Allah bahawa
tuduhan zina terhadap isteri ku adalah benar”. Suami hendaklah mengulang lafaz ini
sebanyak empat kali berturut-turut
2. Jika suami hendak menafikan keturunan anaknya, suami hendaklah menambah pada keempat-
empat sumpah li’an itu dengan lafaz ”Sesungguhnya anak yang dilahirkan oleh isteri ku bukan
daripadaku”. Pada sumpah yang ke lima , suami bersumpah dengan lafaz ”Sesungguhnya laknat
Allah akan menimpa diriku jika aku berdusta dalam membuat tuduhan zina terhadap isteriku”.
3. Isteri bersumpah di hadapan hakim dengan lafaz ”Aku bersaksi dengan nama Allah bahawa
tuduhan zina yang dibuat oleh suami ku terhadap diriku adalah dusta”. Isteri hendaklah
mengulang lafaz ini sebanyak empat kali berturut-turut. Pada kali yang ke lima, isteri
bersumpah dengan lafaz ”Sesungguhnya laknat Allah akan menimpa diriku jika tuduhan suami
ku benar”
Implikasi / Kesan Li’an Terhadap Suami Isteri
Suami isteri terpisah selepas sumpah li’an
Suami yang membuat tuduhan terlepas daripada hukuman qazaf
Suami tidak boleh lagi berkahwin dengan isterinya itu selama-lamanya
Isteri akan dikenakan had zina jika dia tidak menafikan tuduhan dengan sumpah li’an
Anak yang dinafikan dengan sumpah li’an akan ternafi nasabnya daripada suami yang bersumpah
Isteri berhak menuntut nafkah anak jika suami tidak menafikan nasabnya
Hikmah Li’an ’ A
‘
Memberi peluang kpd suami Suami dapat mempertahankan n a
mencari jalan penyelesaian kesucian nasabnya daripada w
secara adil dan diredhai Allah dicemari oleh isterinya yang a T
Isteri dapat menjaga melakukan zina h
maruahnya daripada tercemar u y
dgn bersumpah li’an di A
hadapan orang ramai
92 Nota PI TG5 / Ibadah
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 Li’an dari segi bahasa bererti 2 Untuk mengelakkan tuduhan qazaf
A celaan Untuk menafikan tuduhan suami
B tuduhan
C laknat Kenyataan di atas merujuk kepada
D derhaka A sebab berlaku li’an
B sebab berlaku zihar
C sebab berlaku nusyuz
D sebab berlaku ila’
3 Berapa kali kah sumpah yang perlu dilakukan oleh suami dalam proses li’an
A 3 kali
B 4 kali
C 5 kali
D 6 kali
4 Lian bermaksud sumpah isteri yang disertakan dengan kemurkaan Allah S.W.T.untuk menolak tuduhan
zina.
5 Selepas sumpah lian, suami yang membuat tuduhan dilepaskan daripada hukuman qazaf
( Bahagian B )
1. Qazaf merupakan sebab berlakunya li’an. Nyatakan pengertian li’an ( SPM 2018 )
2. Jelaskan proses berlakunya li’an
3. Jelaskan 2 daripada implikasi li’an terhadap suami isteri
4. Terangkan 2 hikmah disyariatkan li’an
CATATAN GURU :
’ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
A
‘
n ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
a
w
a
T ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
h
u
y ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
A
Nota PI TG5 / Ibadah 93
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
TAJUK 16 : POLIGAMI
Lelaki yang beristeri lebih daripada seorang tetapi
Pengertian POLIGAMI tidak melebihi 4 orang pada sesuatu masa
HUKUM : HARUS
Syarat-Syarat Poligami
Tidak melebihi 4 orang Beragama & bertakwa kpd Boleh ( mampu ) berlaku Berkemampuan dari segi
isteri Allah SWT adil di kalangan isteri jasmani & kewangan
Maksud Adil dalam berpoligami mengikut hukum syarak :
- Dari segi nafkah zahir ( makanan,pakaian, tempat tinggal dan giliran bermalam )
- Tidak termasuk kasih sayang kerana kasih sayang di bawah urusan hati
Kesan Berpoligami Yang Tidak Mengikut Syarak
Dimurkai Allah SWT Berlaku pergaduhan Anak-anak akan terbiar
antara isteri-isteri
Hikmah Poligami
Menyambung keturunan
Membela anak yatim & wanita ’
A
‘ n
Mengelakkan diri daripada maksiat a
w
a
T
Mendapat kebahagiaan di dunia & akhirat h
u
y
Mengatasi masalah bilangan wanita yang melebihi kaum lelaki A
94 Nota PI TG5 / Ibadah
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 Berlaku adil dalam poligami bermaksud berikut 2 Hukum berpoligami dalam Islam adalah
kecuali A wajib
A makanan yang sama kualiti dan kuantiti B sunat
B pakaian yang sama jenama dan harga C harus
C nafkah zahir dan giliran D makruh
D kasih sayang sama rata
3 Berikut adalah kesan poligami yang tidak mengikut syariat kecuali
A anak-anak terbiar
B keluarga kucar kacir
C dimurkai Allah S.W.T
D menambah bilangan ibu tunggal
Boleh berlaku adil
Mampu dari segi jasmani dan kewangan
Tidak melebihi empat orang isteri dalam satu masa
4 Pernyataan di atas merujuk kepada syarat-syarat poligami ( SPM 2014 )
5 Antara syarat poligami ialah tidak melebihi empat isteri .
6 Individu yang ingin berpoligami hendaklah memiliki kemampuan jasmani / fizikal dan kewangan.
7 Poligami yang tidak menepati syariat Islam akan mengundang kemurkaan Allah SWT.
8 Poligami adalah satu cara penyelesaian bagi pasangan yang tidak memiliki zuriat / anak
( Bahagian B )
’
A
‘ 1. Apakah maksud poligami?
n
a 2. Adil adalah antara syarat berpoligami.
w Nyatakan maksud adil dalam berpoligami. ( SPM 2011 )
a
T 3. Terangkan 2 kesan poligami yang tidak menurut peraturan Islam ( SPM 2011 )
h 4. Terangkan 2 hikmah poligami
u
y
A
Nota PI TG5 / Ibadah 95
Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........
TAJUK 17 : KEMAHIRAN KEIBU BAPAAN
Konsep Kemahiran Keibu bapaan :
Anak adalah amanah Allah kepada mereka. Ibu bapa wajib menjaga, mendidik dan menunaikan
segala hak anak-anak sebagaimana yang dituntut oleh Islam.
Ibu bapa yang berkemahiran akan dapat dapat membentuk anak-anak mereka menjadi soleh
dan berjaya di dunia dan akhirat
Cara Melaksanakan Tanggungjawab
Ibu bapa hendaklah sentiasa mendekatkan diri kpd Allah dgn melakukan
ketaatan dan menjauhi maksiat
Semasa Mengandung Ibu bapa wajib menunaikan kewajipan agama dan melazimi membaca al-Quran
Menjaga akhlak dan berdoa supaya mendapat anak yg soleh
Ibu perlu membuat pemeriksaan kesihatan
Mengawal pemakanan supaya seimbang dan halal / ibu perlu byk berehat
Selepas Memperolehi Anak
Memperdengarkan azan dan iqamah di telinga bayi
1. Terhadap Bayi Yang Mentahnik ( belah mulut bayi dgn buah tamar atau buah lain yg manis )
Baru Lahir Menamakan bayi dengan nama yang baik
Mencukur rambut bayi
Melakukan akikah
2. mendidik anak-anak dengan pendidikan Islam 3. memberi pendidikan moral
4. memberi pendidikan jasmani 5. memberi pendidikan intelektual
6. memberi pendidikan rohani 7. memberi pendidikan sosial
Pendidikan Moral :
1. Mengasuh anak-anak mereka dengan adab-adab spt : bercakap benar, amanah, menghormati
orang tua
2. Menghindarkan anak daripada sifat tercela spt : ’
A
berdusta dan mencuri Firman Allah S.W.T ‘
n
3. Menunjukkan teladan yang baik kepada anak-anak “Harta dan anak pinak adalah perhiasan a
hidup di dunia” w
Pendidikan Sosial : a
T
1. Mengajar tentang konsep persaudaraan sesama Islam
h
2. Mengajar adab berziarah, menghormati hak orang lain u
y
3. Memberi penekanan batas-batas aurat dan peraturan pergaulan antara lelaki dan wanita A
96 Nota PI TG5 / Ibadah
SOALAN PENEGUHAN MINDA
( Bahagian A )
1 Semasa mengandung, kedua ibu bapa dituntut 2 Berikut adalah amalan sunat setelah mendapat
agar anak kecuali
I menjauhi maksiat A mentahnik mulut bayi
II memilih nama untuk anak B azan dan iqamah di telinga bayi
III melazimi membaca Al-Quran C membaca ayat Al-Quran dan berdoa
IV menyediakan kambing untuk majlis akikah D memberikan nama-nama yang baik kepada
A I dan II C II dan IV bayi
B I dan III D III dan IV
3 Anak-Anak digalakkan mendirikan solat bermula 4 Pendidikan moral bermaksud
dari usia A memaksa anak-anak berakhlak mulia
A 5 tahun B menanam prinsip akhlak dalam diri anak-
B 6 tahun anak
C 7 tahun C menjelaskan kepentingan akhlak kepada
D 8 tahun anak-anak
D menunjukkan contoh akhlak mulia kepada
anak-anak
5 Menyapu manisan ke dalam mulut bayi dipanggil tahnik
6 Anak adalah amanah Allah S.W.T kepada ibubapa.
7 Kepentingan ibu bapa melaksanakan tanggungjawab kepada anak-anak supaya mereka berakhlak mulia.
8 Pendidikan jasmani bertujuan supaya anak-anak dapat membesar dengan sihat dan cergas.
9 Pendidikan intelektual bermaksud pendidikan yang berkaitan dengan akal dan pemikiran
( Bahagian B )
1. Nyatakan 3 tanggungjawab ibu bapa semasa bayi dalam kandungan
2. Apakah tanggungjawab ibu bapa terhadap bayi yang baru dilahirkan
3. Nyatakan 4 bentuk pendidikan asas bagi kanak-kanak
’
A 4. Jelaskan 2 tujuan pendidikan moral
‘
5. Jelaskan 2 kesan pengabaian melaksanakan tanggungjawab kepada anak-anak
n
a 6. Terangkan 2 matlamat pendidikan rohani kepada anak-anak
w 7. Apakah maksud pendidikan sosial?
a
T 8. Pada pendapat anda, mengapakah masih terdapat remaja yang terlibat dengan gejala sosial
h seperti dadah, perzinaan dan sebagainya
u
y 9. Nyatakan implikasi sekiranya ibu bapa tidak melaksanakan tanggungjawab terhadap anak-anak
A dengan sempurna
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search