ธรรมะสดๆร้อนๆ 6

ธรรมะสดๆ รอ้ นๆ เล่ม ๖

ถาม: ถ้าเรารูว้ ่าใจเราไมด่ ี ควรจะปฏิบตั อิ ยา่ งไร

ตอบ: ก็หยุดมันได้ เปล่ียนมันได้ ท�ำให้มันเป็นใจดี ใจดี
ไมด่ กี เ็ รม่ิ ตน้ ทคี่ วามคดิ ดไี มด่ นี เ่ี อง ถา้ คดิ ไมด่ มี นั กจ็ ะท�ำใหใ้ จ
เราไมด่ ี ฉะนน้ั เวลาท่เี ราคดิ ไม่ดีเราก็หยุดมนั เชน่ คดิ จะไป
ท�ำรา้ ยใคร คิดจะไปดา่ ใคร เราก็หยุดมนั ถ้าเราสั่งใหม้ ันหยดุ
มนั ดอื้ มนั ไมย่ อมหยดุ เรากต็ อ้ งใชพ้ ทุ โธ ใชส้ ตมิ าชว่ ย ทอ่ งพทุ โธ
พุทโธไป เวลาโกรธใคร เวลาอยากจะไปท�ำร้ายใคร ไปดา่ ใคร
ไปกล่ันแกล้งใคร เราก็พุทโธ พุทโธ พุทโธไป จนกว่ามันจะ
หยุดคิดถึงเรื่องราวเหล่านี้ ถ้ามันยังไม่หยุดก็พุทโธไปเรื่อยๆ
รับรองไดว้ ่าถา้ เราไมห่ ยดุ พุทโธ เดย๋ี วมนั ต้องหยุดเอง พอมนั
หยุดแล้ว มันก็หายไป เราก็ลืมไป เร่ืองท่ีเราจะไปด่าใครไป
ว่าใคร ไปทุบตีใครก็จะหายไป เราก็จะไม่เป็นคนไม่ดีไป
ใจของเรากจ็ ะกลายเปน็ ใจทด่ี ไี ป เพราะเราไมไ่ ดไ้ ปท�ำรา้ ยใคร
ตอ้ งใชส้ ติหยดุ ความคดิ ที่ไมด่ ี
เพราะฉะน้ัน ก่อนท่ีความคิดไม่ดีจะเกิดข้ึน เราต้อง
มาหัดฝึกสติก่อน ฝึกพุทโธก่อน ถ้าเราไม่ฝึกท่องพุทโธไว้
พอถงึ เวลาจะทอ่ ง มนั ทอ่ งไมอ่ อก เวลามนั โกรธใคร มนั จะคดิ
แต่เร่ืองโกรธเขาอย่างเดียว จะให้มันคิดพุทโธ มันไม่ยอมมา
แต่ถ้าเราคอยฝกึ พุทโธ พุทโธ อยเู่ ร่อื ยๆ พอมันจะไปคดิ ทาง

150 คำ�ถาม - ค�ำ ตอบ

พระอาจารยส์ ชุ าติ อภิชาโต

โกรธปั๊บ เราก็ดึงกลับมาคิดอยู่กับพุทโธ พุทโธได้ ดังนั้น
อย่าไปรอท�ำตอนที่โกรธ มันไม่ทันการ เหมือนนักมวยล่ะ
ก่อนจะขึ้นเวทีนี้ต้องซ้อมชกก่อน ไม่ซ้อมชกเดี๋ยวจะไปซ้อม
บนเวทีก็ถูกเขาน็อกเท่าน้ันแหละ อย่างนักเรียน อย่ามาดู
หนงั สอื ตอนวนั กอ่ นจะสอบ ถา้ ดกู อ่ นวนั สอบหรอื ดวู นั ทสี่ อบน่ี
มันไมท่ ันแลว้ ต้องเตรียมตวั ไว้ลว่ งหน้าก่อน ต้องท�ำการบา้ น
ต้องดูหนังสือบ่อยๆ ถ้าเป็นนักมวยก็ต้องหม่ันซ้อมอยู่เรื่อยๆ
ถ้าเป็นนักปฏิบัติก็ต้องหมั่นภาวนาพุทโธ พุทโธ ไปเรื่อยๆ
ใหม้ นั ช�ำนาญ ใหม้ ันชนิ พอถึงเวลาจะใช้มัน กใ็ ชม้ ันได้

(ธรรมะบนเขา วันท่ี ๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๑)

ถาม: การที่เรานั่งสมาธิ บางวันสามารถนั่งได้นาน
บางวันกระสับกระส่ายนั่งไม่ได้ แต่ท�ำทุกวัน
อยากเรียนถามว่าการท�ำสมาธินี้จะมีการพัฒนา
ขนึ้ หรอื ถอยหลงั อย่างไร

ตอบ: กอ็ ยทู่ วี่ ่าเราท�ำมากท�ำน้อย ท�ำมากขนึ้ มันกพ็ ฒั นาขึน้
ท�ำนอ้ ยลงมนั กพ็ ฒั นาลง อยทู่ ป่ี รมิ าณอนิ พตุ (input) อนิ พตุ
กับเอาต์พุต (output) อินพุตน้อย เอาต์พุตก็น้อย อินพุต
มากเอาต์พุตก็มาก แต่ต้องเป็นอินพุตท่ีถูกด้วยนะ ไม่ใช่

คำ�ถาม - คำ�ตอบ 151

ธรรมะสดๆ ร้อนๆ เล่ม ๖

อยแู่ ตม่ ากอยา่ งเดยี วอนิ พตุ แบบไมถ่ กู มนั กไ็ มไ่ ดผ้ ลเชน่ นง่ั แบบ
ไม่มีสติ น่ังมากขนาดไหน นั่งปล่อยให้ใจคิดปรุงแต่งไปก็
ไม่ได้ผลเหมอื นกัน ตอ้ งนง่ั ใหถ้ ูกและตอ้ ง นั่งให้มาก ผลก็จะ
มากขนึ้ ตามล�ำดบั ฉะนนั้ ตอ้ งศกึ ษาวธิ ที ถี่ กู ตอ้ งวา่ เปน็ อยา่ งไร
พอรู้แล้วก็พยายามปฏิบัติตามวิธีน้ัน แล้วพอเห็นว่าได้ผล
พอใจกพ็ ยายามเพม่ิ ปรมิ าณผลการปฏบิ ตั ใิ ห้มากข้ึน มนั กจ็ ะ
พฒั นาไปตามล�ำดับตอ่ ไป

(ธรรมะบนเขา วนั ท่ี ๒๗ มีนาคม ๒๕๖๒)

ถาม: เฉยในเวทนา กบั อเุ บกขา เปน็ ตวั เดยี วกนั หรอื ไม่

ตอบ: คนละตวั เฉยในเวทนาคอื ไมส่ ขุ ไมท่ กุ ข์ ค�ำวา่ อเุ บกขา
ในเวทนา คือเวทนาท่ีเป็นกลาง ไม่สขุ ไมท่ กุ ข์ แคไ่ มเ่ ฉย ใจยงั
ไมเ่ ฉย ไมเ่ กย่ี วกัน ใจไม่รกั ไมช่ ังไมก่ ลัวไม่หลง ถึงจะเรียกว่า
เฉยของใจ อนั นไี้ ดจ้ ากการนงั่ สมาธิ ท�ำใจใหส้ งบ เปน็ สกั แตว่ า่ รู้

(ธรรมะบนเขา วนั ที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๖๑)

ถาม: การปฏิบัติแบบเดินจิตหรือดูจิต เขาว่าเป็น
สตปิ ฏั ฐาน ๔ อยากทราบว่าแบบน้ี คือสมถะหรอื
วิปัสสนา

152 คำ�ถาม - คำ�ตอบ

พระอาจารยส์ ุชาติ อภชิ าโต

ตอบ: ก็แล้วแต่ว่าจะปฏิบัติแบบไหน มันได้ท้ัง ๒ แบบ
แต่การดูจิตน้ีมันเป็นการข้ามขั้นตอนไปไกล ถ้าศึกษาสติ-
ปัฏฐานสูตรน้ี ท่านให้เร่ิมที่อานาปานสติก่อน ลองไปอ่าน
พระสูตรดู ให้ไปฝกึ นัง่ สมาธิ ดูลมหายใจเขา้ ออก แล้วเวลา
ไม่ได้น่ังสมาธิก็ให้มีสติอยู่กับที่ร่างกาย แต่จะไปที่จิตน่ีมัน
รู้สึกว่ามันไกล มันยากเกินไป เพราะจิตเป็นของท่ีละเอียดท่ี
จบั ดไู ดย้ าก จบั ตอ้ งไดย้ ากกวา่ ดลู มหรอื ดรู า่ งกาย พระพทุ ธเจา้
จงึ สอน กาย เวทนา จิต เพราะความหยาบความละเอยี ดมนั
ไมเ่ ท่ากนั และกเิ ลสที่จะแกท้ ตี่ ิดอยู่กบั กาย เวทนา จิต กม็ ี
ความยากง่ายต่างกัน น่ีพระพุทธเจ้าทรงสอนให้เรา มาแก้
ทปี่ ลายกอ่ น แกก้ เิ ลสทตี่ ดิ ท�ำใหใ้ จมาตดิ อยกู่ บั รา่ งกายกอ่ น
ดว้ ยการใหม้ าเจรญิ สติ ด้วยการเฝ้าดกู ารเคลื่อนไหวตา่ งๆ
ของร่างกายในทุกอิริยาบถ เวลานั่งก็ให้ดูลมหายใจเข้าออก
อย่างท่ีเมื่อกี้ได้เทศน์ให้ฟัง อันน้ีแหละสติปัฏฐานสูตร
ตามขน้ั ตอนจรงิ ๆ สว่ นขนั้ ดจู ติ นม้ี นั ตอ้ งผา่ นรา่ งกายไปแลว้
ถ้าพูดตามระดับธรรม มันก็ต้องเป็นระดับของพระอนาคามี
แล้วเทา่ นัน้ ถงึ จะสามารถไปสู้กับกิเลสระดบั น้ันได้ ก็เหมือน
กับนักมวยท่ีต้องชกผ่านเวทีหลายระดับก่อน ต้องผ่านเวที
ระดบั ประเทศกอ่ น แลว้ ถงึ ไประดบั ภมู ภิ าค จากระดบั ภมู ภิ าค
ถึงจะไปสูร่ ะดบั โลกได้ อันนี้ก็เหมือนกัน ไม่ใชว่ า่ นกึ อยากจะ

คำ�ถาม - คำ�ตอบ 153

ธรรมะสดๆ รอ้ นๆ เลม่ ๖

เริ่มตน้ ก็ไปขอชิงแชมปโ์ ลกเลย ข้นึ ไปเพียงแตเ่ ห็นหนา้ แชมป์
ก็ล้มแล้วน่ี

(ธรรมะบนเขา วนั ท่ี ๒๘ ธนั วาคม ๒๕๖๑)

ถาม: อยากให้พระอาจารย์อธิบายเก่ียวกับตัวจิตตัวใจ
และตวั คดิ ให้เขา้ ใจงา่ ยๆ ถงึ ความแตกตา่ ง

ตอบ: ตวั จิตตัวใจนี้ไม่ตอ้ งไปเข้าใจอะไร ให้รูว้ ่ามนั เปน็ ตวั คิด
ตัวรู้เท่านั้นก็พอ ไม่ต้องไปสนใจไปค้นคว้าอะไรเก่ียวกับมัน
หน้าที่ของเรามีอยู่เพียงแต่ว่า มาสอนให้จิตมันหยุดตัว
มันเองให้ได้เท่านั้นเอง ให้มันหยุดความคิด หยุดความ
อยากใหไ้ ด้ แลว้ ปญั หากจ็ ะหมดไป สว่ นจะไปรวู้ า่ มนั เปน็ ยงั ไง
ไม่เป็นยังไงน่ี ไม่ส�ำคัญ ขอให้รู้ว่าหยุดมันได้หรือเปล่า
หยุดความคิดหยุดความอยากที่มีอยู่ในใจได้หรือเปล่า ยิ่ง
ไปคิดถึงมัน มันยิ่งคิดใหญ่ ย่ิงคิดย่ิงสับสนยิ่งงง ยิ่งคิดใหญ่
เลยหยุดความคิดไม่ได้ ฉะน้ัน ไม่ต้องไปคิดถึงเรื่องของจิต
ใหร้ เู้ พยี งแบบครา่ วๆ วา่ จติ กบั รา่ งกายเปน็ คนละคนกนั จติ เปน็
ผู้คิดผู้ส่ังให้ร่างกายท�ำอะไรต่างๆ เท่านั้น แล้วก็มาหาวิธี
หยดุ ความคดิ อยา่ ใหม้ นั คดิ เพราะคดิ แลว้ มนั ฟงุ้ มนั วนุ่ วายใจ
ถ้าหยดุ ความคิดได้แลว้ มนั จะสงบ มันจะเย็นจะสบาย

(ธรรมะบนเขา วันที่ ๒ มกราคม ๒๕๖๒)
154 คำ�ถาม - ค�ำ ตอบ

พระอาจารยส์ ชุ าติ อภิชาโต

ถาม: พระอาจารยเ์ คยสอนว่าการปฏบิ ตั สิ มาธิ บางวนั
อาจท�ำได้ดี บางวันอาจไม่ได้เร่ือง ไม่ก้าวหน้า
ขอเรียนถามว่าจะมีวิธีคิดอย่างไรกับวันที่ไม่
ก้าวหนา้ เลย เพราะจะรู้สกึ ผดิ ในใจ

ตอบ: ก็อย่าไปหวังมาก เหมือนกับเราขายของ บางวันก็
ขายดี บางวันก็ขายไม่ดี ใช่ไหม วันไหนขายไม่ดีก็ตามมี
ตามเกิด ขายได้เท่าไหร่ก็เท่านั้น ไม่มีอะไรที่มันเหมือนกัน
ทุกวัน ขายของบางวนั เสารอ์ าทติ ยค์ นหยดุ ท�ำงานมาช็อปปง้ิ
กันเยอะ ก็ขายดี พอวันธรรมดาก็ซบเซาลง ที่นี่ก็เหมือนกัน
คนเข้ายูทูบ เฟซบุ๊ก ก็ไม่ได้เข้าเหมือนกันทุกวัน บางวันก็
เขา้ เยอะ บางวนั กเ็ ขา้ นอ้ ย ถา้ เราไปอยากใหเ้ ขาเขา้ มากๆ แลว้
พอเขาไม่เขา้ มากเรากจ็ ะเสยี ใจ ฉะน้ัน อย่าไปอยาก ให้ยนิ ดี
ตามมีตามเกิด วันน้ที �ำไดเ้ ท่าไหร่ก็ท�ำ กย็ นิ ดตี ามมีตามเกดิ
กบั ผล อย่าไปยินดีตามมตี ามเกดิ กับเหตุ เหตุนเ้ี ราบงั คับได้
เราตอ้ งบงั คบั ใหม้ ันท�ำมากๆ ถา้ ท�ำมากๆ โอกาสทจ่ี ะไดม้ าก
มันมีมากกว่าโอกาสที่จะได้น้อย ต่อการท�ำน้อยๆ แต่ไม่ได้
หมายความว่าท�ำมากๆ จะได้มากทุกคร้ังไป เพราะมันอาจ
จะท�ำไม่ถูก เท่านั้นเอง ถ้าท�ำถูก ท�ำมาก มันต้องได้มาก
แต่ถ้าท�ำมากแต่ท�ำไม่ถูก มันก็อาจจะได้น้อย ก็อย่าไปกังวล

ค�ำ ถาม - ค�ำ ตอบ 155

ธรรมะสดๆ รอ้ นๆ เลม่ ๖

ก็มาแก้ท่ีเหตุกัน วันน้ีเราท�ำไม่ได้มากเพราะเราท�ำน้อยไป
หรอื เปลา่ ท�ำไมถ่ กู หรอื เปล่า

(ธรรมะบนเขา วนั ท่ี ๑๑ ธนั วาคม ๒๕๖๑)

ถาม: ลูกเป็นแพทยป์ ระจ�ำไอซยี ู จึงได้พบผปู้ ว่ ยประจำ�
อยู่ในระยะสดุ ทา้ ยของโรค ไม่มที างในการรกั ษา
บอ่ ยครั้ง ซงึ่ เมอื่ ไมร่ กั ษามกี ารรกั ษาตอ่ ได้ ลกู จะ
คยุ อาการกบั ญาตผิ ปู้ ว่ ยและผปู้ ว่ ยถา้ เขายงั มสี ติ
เพือ่ ตดั สินใจในระยะสุดท้ายของตน วา่ ตอ้ งการ
ย้ือชีวิตด้วยยา อุปกรณ์ทางการแพทย์และการ
ป๊ัมหวั ใจหรือไม่ ไม่ทราบว่าการกระท�ำเชน่ นเี้ ปน็
บาปหรอื ไม่ และญาตทิ ตี่ ดั สนิ ใจยตุ กิ ารรกั ษาแทน
ผู้ปว่ ยถอื เป็นบาปหรือไม่

ตอบ: ไม่บาปหรอก ถ้าเป็นความจริง พูดไปตามความ
เป็นจริงว่า การรักษาน้ถี งึ ข้ันสดุ ท้าย หรือถา้ ยังรกั ษาตอ่ ไปก็
ไม่สามารถท�ำให้ฟื้น ท�ำให้กลับมาเป็นปกติได้ ท�ำได้ก็เพียง
แต่ให้นอนเป็นเจ้าหญิงเจ้าชายบนเตียง โดยอาศัยเคร่ืองไม้
เคร่อื งมอื ต่างๆ อันน้ีเรากบ็ อกเขาได้ แต่ผทู้ ่จี ะตอ้ งตดั สินใจ
คือตัวคนไข้เองหรือตัวผู้ที่ดูแลว่าเขาจะเอาอย่างไร เขายัง

156 คำ�ถาม - คำ�ตอบ

พระอาจารย์สุชาติ อภิชาโต

จะให้รักษาต่อ เราก็รักษาไป เขาให้หยุดการรักษาเราก็หยุด
การรักษา หยุดการรักษาไม่ได้เป็นการท�ำบาป เพราะเรา
ไม่ได้ไปฆ่าเขา เขาตายดว้ ยการท่ีไม่สามารถทจี่ ะอย่ตู อ่ ไปได้
ดว้ ยตวั ของเขาเอง อนั นไี้ มถ่ อื วา่ เปน็ การท�ำบาป เรอ่ื งของการ
หยดุ การรกั ษานี่

(ธรรมะบนเขา วนั ท่ี ๙ พฤศจิกายน ๒๕๖๑)

ถาม: การที่บุคคลใดที่ปฏิบัติธรรม ถึงข้ันบรรลุเป็น
พระอรหนั ตแ์ ลว้ เปน็ หนทางหนง่ึ ทจ่ี ะชว่ ยปดิ กน้ั
นรกภูมิ ให้แก่ผู้ท่ีเคยเป็นบิดามารดากันมา
ทุกภพทุกชาติ ใชห่ รอื ไม่

ตอบ: ต้องสอน ช่วยได้เพียงแต่สอนให้เขาอย่าไปท�ำบาป
ถ้าเขาไม่เช่ือ เขายังท�ำบาปอยู่ก็ยังปิดไม่ได้ เช่น สมมุติว่า
พ่อแม่เคยท�ำอาชีพฆ่าสัตว์มาตั้งแต่เกิด ถ้าลูกมาเป็น
พระอรหนั ต์ แลว้ มาบอกพอ่ เลกิ อาชพี นเี้ ถดิ พอ่ บอก กยู งั ตอ้ ง
ท�ำมาหากินโว้ย กูไม่รู้จักวิธีท�ำมาหากินอย่างอื่น กูก็ต้องท�ำ
แบบนขี้ องกูไปละ อยา่ งนก้ี ็ช่วยไมไ่ ด้ ลกู จะเป็นพระอรหนั ต์
กช็ ว่ ยไมไ่ ด้ นเ่ี ปน็ เรอื่ งของกรรมของพอ่ ทไี่ มเ่ ชอื่ ค�ำสอนของลกู
ไม่เช่ือว่าลูกเป็นพระอรหันต์ ก็ช่วยไม่ได้ พระอรหันต์มีแต่

ค�ำ ถาม - ค�ำ ตอบ 157

ธรรมะสดๆ รอ้ นๆ เลม่ ๖

ช่วยสอนช่วยบอกเท่าน้ันเอง อย่างพระพุทธเจ้าสอน
พระมารดาให้เปน็ พระโสดาบนั ได้ ปดิ ประตอู บายได้

(ธรรมะบนเขา วนั ท่ี ๑๔ พฤศจกิ ายน ๒๕๖๑)

ถาม: การท�ำวิปัสสนาข้ันปัญญาที่พระอาจารย์แสดง
ธรรม คนธรรมดาสามารถท�ำได้หรือไม่ หรือว่า
สว่ นมากผู้ทท่ี ำ� ได้คอื นักบวชเท่านน้ั

ตอบ: ก็ถ้าพูดตามความเป็นจริงก็พวกนักบวชเขามีเวลา
มากกวา่ พวกฆราวาสมีภารกิจอยา่ งอ่นื มาคอยดงึ เอาเวลาไป
เลยไม่สามารถเจริญได้อย่างต่อเนื่อง เขาถึงไปบวชกันไง
คนส่วนใหญ่ที่บรรลุธรรมก็เป็นนักบวช ๙๐ เปอร์เซ็นต์
๑๐ เปอร์เซ็นต์อาจจะเป็นฆราวาสผู้ครองเรือน ก็ต้องเป็น
ฆราวาสแบบพิเศษ คือไม่ต้องท�ำงาน ไม่ต้องเก่ียวข้องกับ
ใครมาก เขากส็ ามารถเจริญปัญญาได้ ถา้ ฆราวาสแลว้ ตอ้ ง
ท�ำงานท�ำการก็ไม่มีเวลาเจรญิ ปัญญาไดพ้ อเพยี ง

(ธรรมะบนเขา วันท่ี ๑ ธันวาคม ๒๕๖๑)

ถาม: เม่ือนั่งสมาธิกระท่ังเหลือแต่ตัวรู้ แล้วเกิด
สภาวธรรมต่างๆ ขน้ึ มา ควรดูสภาวะดังกล่าว

158 คำ�ถาม - คำ�ตอบ

พระอาจารย์สุชาติ อภชิ าโต

กระทั่งสนิ้ สุดหรือกลับมาอยู่ท่ีตัวรู้ให้เร็วท่ีสุด
ขออุบายในการเจริญสติด้วยครบั

ตอบ: ถ้ามันอยู่ตัวรู้จริงมันจะไม่มีสภาวธรรมต่างๆ เกิด
ข้ึนมา ถ้ามีสภาวธรรมก็ยังไม่ได้อยู่กับตัวรู้จริง ต้องอยู่กับ
พทุ โธตอ่ ไป อยกู่ บั ลมตอ่ ไป จนกวา่ ใจจะสงบ แลว้ ตวั รปู้ รากฏ
ขน้ึ มา แล้วสภาวธรรมอน่ื ๆ ก็หายไปหมด

(ธรรมะบนเขา วันท่ี ๕ มกราคม ๒๕๖๒)

ถาม: ปัญญาที่ใช้พิจารณาความหยุดอยากทางโลก
และหยุดความกลัวตายจะเกิดได้ ต้องฝึกจิต
ให้นิ่งด้วยการนั่งสมาธิเป็นเวลานานให้ได้ก่อน
โยมเข้าใจถูกหรือไม่อยา่ งไร

ตอบ: คือถ้าไม่มีสมาธิ มันจะไม่มีก�ำลังหยุดความอยาก
ถึงแม้รู้ว่าความอยากไม่ดี แต่ถ้าไม่มีก�ำลังก็ยังหยุดมันไม่ได้
ถึงแม้ว่าจะพาให้เราไปเจอความทุกข์ เราก็ยังหยุดมันไม่ได้
แต่ถ้าเราท�ำใจให้สงบมีสมาธิ เราจะหยุดมันได้ แล้วพอมี
ปญั ญามาสอนบอกวา่ ไม่ควรไปท�ำ เราก็จะไมท่ �ำได้

(ธรรมะบนเขา วันท่ี ๑๑ พฤศจกิ ายน ๒๕๖๑)

ค�ำ ถาม - คำ�ตอบ 159

ธรรมะสดๆ ร้อนๆ เลม่ ๖

ถาม: วติ ก วจิ าร ตา่ งกับความคดิ อย่างไร

ตอบ: ค�ำว่า วติ ก เขามักแปลวา่ ตรกึ วิจาร แปลวา่ ตรอง
ตรกึ ตรอง ตอนตน้ เราตอ้ งตรกึ กอ่ น แลว้ คอ่ ยตรอง ค�ำวา่ ตรกึ
ก็คือนึกถึงเรื่องใดเร่ืองหนึ่งข้ึนมา เรียกว่าพอเราตรึกปั๊บเรา
ก็จะตรองเร่ืองน้ัน เช่น เรานึกถึงเร่ืองเงิน เราก็มาตรองดูว่า
ตอนนบ้ี ญั ชเี งนิ ฝากกบั หนเี้ รานอี้ นั ไหนมนั มากกวา่ กนั อยา่ งนี้
ก็เรยี กว่า ตรอง ส่วนตรกึ กค็ อื นึกถึงเร่ืองเงนิ เรื่องเงนิ ของเรา
เรยี กวา่ ตรกึ ฉะนน้ั จะเรยี กวา่ ตรกึ นเี้ ปน็ สญั ญากไ็ ด้ ความจ�ำ
จ�ำเรือ่ งนน้ั เรือ่ งนี้ ตรอง ก็เรียกว่า สังขาร ความคดิ ปรงุ แตง่
เวลานง่ั สมาธนิ เี่ ราตอ้ งการจะหยดุ ความคดิ ปรงุ แตง่ เรากอ็ าศยั
ให้มันคิดปรุงแต่งในเรือ่ งเดยี ว เช่น เรอ่ื งพทุ โธ ระลึกถงึ พุทโธ
กเ็ รยี กวา่ ตรกึ แลว้ แลว้ พอเรารวู้ า่ เราก�ำลงั พทุ โธอยา่ งตอ่ เนอื่ ง
ก็เรียกว่าตรอง

(ธรรมะบนเขา วนั ท่ี ๙ มกราคม ๒๕๖๒)

ถาม: ดฉิ นั ชอบฟงั ธรรมและสะสมบญุ ทลี ะเลก็ ทลี ะนอ้ ย
มาตลอด ปัจจุบันอยู่กับสามีสองคน เราอายุ
หลังเกษียณแล้ว วันหน่ึงดิฉันบอกกับสามีว่า
จะชวนเขาไปท�ำบุญและปฏิบัติธรรม พอเขาฟัง

160 คำ�ถาม - ค�ำ ตอบ

พระอาจารยส์ ุชาติ อภชิ าโต

เขาเปลย่ี นอารมณท์ นั ที แลว้ บอกวา่ ไมต่ อ้ งมาชวน
ไมต่ อ้ งมาโนม้ นา้ วจติ ใจ เขาไมช่ อบเรอื่ งนี้ เขาไม่ไป
เขาจะไปท่ีเขาชอบ ดิฉันไม่สบายใจท่ีเขาตอบ
แบบน้ี เราจะบาปหรอื ไม่ที่ท�ำใหเ้ ขาไมพ่ อใจ

ตอบ: ไม่บาปหรอก เราก็ชวนเขาไปในทางที่ดี แต่ถ้าเขา
ไมช่ อบไป เราจะไดร้ ู้ไง ตอ่ ไปกอ็ ยา่ ไปชวนเขา ก็เท่านัน้ เอง
เราต้องยอมรับว่าคนเราชอบอะไรไม่เหมือนกัน บางคนชอบ
กินข้าวผัด เราไปท�ำก๋วยเต๋ียวให้เขา เขาก็ไม่กิน เราก็ท�ำแต่
ในสงิ่ ที่เขาชอบ ถา้ เราอยากจะอยดู่ ้วยกัน รักกันเรากต็ อ้ งท�ำ
ในสิ่งที่เขามีความสุข อย่าไปท�ำอะไรในสิ่งที่ท�ำให้เขามี
ความทุกข์ ถ้าไปท�ำในสิ่งท่ีเขามีความทุกข์ เขาไม่มีความสุข
กบั เรา เด๋ยี วเขากท็ ้ิงเรา ใชไ่ หม ฉะนนั้ ก็ตอ้ งเข้าใจวา่ ดแี ล้ว
เขากพ็ ดู ตรงไปตรงมา เรากพ็ ดู ตรงไปตรงมา กถ็ กู แลว้ เพยี งแต่
วา่ อยา่ เอาแพเ้ อาชนะกนั เทา่ นนั้ เอง ตอ้ งยอมรบั กนั วา่ คนเรา
มคี วามตา่ งมีความเหมือน ฉะนัน้ ส่วนความตา่ งเรากอ็ ย่า
ไปยุ่ง เอามายุ่งแต่ความเหมือน เราชอบท�ำอะไรร่วมกัน
เรากท็ �ำอยา่ งนน้ั ไป อยา่ งไหนทเี่ ราไมช่ อบท�ำรว่ มกนั กต็ วั ใคร
ตัวมนั ไป

(ธรรมะบนเขา วนั ท่ี ๓ มกราคม ๒๕๖๒)

ค�ำ ถาม - ค�ำ ตอบ 161

ธรรมะสดๆ รอ้ นๆ เล่ม ๖

ถาม: ในการละวางความอยาก หรอื การปฏบิ ตั เิ พอื่ เปน็
ไปเพอ่ื การวางความอยากนน้ั ๆ สำ� หรบั ผทู้ ยี่ งั เปน็
ฆราวาสอยู่ ตอ้ งเปน็ ไปในลกั ษณะใด ถงึ จะเปน็ ไป
ในทางซงึ่ ละความอยากเหลา่ นนั้ ไดจ้ รงิ ๆ เพราะวา่
ในชวี ติ จรงิ ของคนทว่ั ไปนน้ั ตอ้ งเขา้ ไปยงุ่ กบั เรอ่ื ง
ทางโลกจนปฏเิ สธไม่ไดอ้ ยแู่ ลว้ เชน่ เราไปทำ� งาน
ต้องมีการพูดมีการจัดการ มีการกระทบกระทั่ง
หรอื เอาชนะกับผู้ท่ีเก่ียวขอ้ ง เพ่อื ให้ผลงานน้นั ๆ
ดีกว่ากัน และสร้างก�ำไรไปเรื่อยๆ ไม่มีท่ีสนิ้ สุด
เป็นต้น บางทีเราก็ไม่อยากท�ำ ไม่อยากกระทบ
กบั ใคร กก็ ลายเปน็ คนท่ีไมเ่ ขา้ พวกไป โดนดา่ บา้ ง
จนสง่ ผลใหท้ ำ� งานลำ� บากเปน็ ตน้ เพราะจะชา่ งมนั
และปลอ่ ยไปเฉยๆ ก็เป็นไปไม่ได้ ขอพระอาจารย์
ช่วยชี้แนะตามสภาพความเป็นจริง ว่าถ้าจะละ
ความอยากเหล่าน้ีได้หมดจริงๆ ต้องไปเป็น
นกั บวชเทา่ นนั้ หรือ

ตอบ: ยังไม่ต้องหรอก เร่ิมต้นเราก็เปลี่ยนงานก่อนก็ได้
อย่าไปท�ำงานที่เกี่ยวข้องกับคนนั้นคนน้ีมาก ท�ำงานอิสระดู
เดี๋ยวนี้มีงานอิสระหลายรูปแบบ ออนไลน์ขายเครื่องส�ำอาง
ขายประกนั อนั นเ้ี รากไ็ มต่ อ้ งไปยงุ่ กบั ใคร ขอใหเ้ ราเขา้ ใจกอ่ น

162 คำ�ถาม - คำ�ตอบ

พระอาจารยส์ ุชาติ อภิชาโต

วา่ การท�ำงานเพอ่ื อะไร ความจรงิ การท�ำงานกเ็ พอ่ื เลยี้ งปาก
เลี้ยงท้อง เท่านั้นเอง อย่าไปต้ังเป้าอยู่ที่ความร่�ำรวย
เพราะความร่�ำรวยไม่ได้เป็นวิธีดับความทุกข์ สร้างความสุข
ท่ีแท้จริง ถ้าต้องการดับความทุกข์ สร้างความสุขที่แท้จริง
ต้องมาปฏบิ ตั ิธรรม การจะปฏบิ ัติธรรมก็ต้องละความอยาก
ต่างๆ เราก็ต้องละความอยากที่เราละได้ในเบื้องต้นก่อน
กค็ อื ละความอยากรำ่� อยากรวย อยากเปน็ ใหญเ่ ปน็ โต ดว้ ยการ
เปล่ียนงาน มาท�ำงานอิสระ ท�ำงานเพ่ือเล้ียงปากเลี้ยงท้อง
ก็พอ อย่างในหลวง (รัชกาลท่ี ๙) ทรงสอนเศรษฐกิจพอเพียง
ใหท้ �ำมาหากนิ พอเลยี้ งปากเลยี้ งทอ้ ง เรากจ็ ะไมต่ อ้ งไปวนุ่ วาย
กับคนนั้นคนน้ี เราก็จะตัดความอยากเด่นอยากดัง อยากร่�ำ
อยากรวย อยากอะไรได้ แล้วพอเราท�ำอย่างนี้ได้ เราก็จะมี
เวลาท่ีจะมาสร้างธรรมะให้มากขึ้นได้ แล้วเด๋ียวต่อไป เราก็
จะมกี �ำลงั ไปบวชไดเ้ อง

(ธรรมะบนเขา วนั ที่ ๔ มกราคม ๒๕๖๒)

ถาม: การบวชพระถอื วา่ ไดบ้ ญุ มากจรงิ หรอื ไม่ มคี นมา
ชวนใหร้ ว่ มทำ� บญุ บวชพระ บอกวา่ ชว่ ยตอ่ อายใุ ห้
คนป่วยได้

ค�ำ ถาม - ค�ำ ตอบ 163

ธรรมะสดๆ ร้อนๆ เลม่ ๖

ตอบ: ไมไ่ ดห้ รอก กเ็ หมอื นกบั ท�ำบญุ อยา่ งอน่ื แหละ เพราะ
สิ่งท่ีเราเสียก็คือเงินทอง เงินทองจ่ายค่าบวชค่าอัฐบริขารไป
ก็เหมือนเอาเงินก้อนน้ีไปท�ำบุญอย่างอ่ืน เอาไปสร้างกุฏิ
เอาไปสร้างโบสถ์ สร้างเจดีย์ มันก็เป็นบุญเหมือนกัน แบบ
เดียวกันเพราะเป็นการเสียสละเหมือนกัน แต่ประโยชน์ที่
เกิดขึ้นนี่ไม่เหมือนกัน การให้คนบวชได้น้ีอาจจะส่งเสริมให้
เขาได้ไปเป็นพระอรหันต์ต่อไป ถ้าไปสร้างกุฏิก็ไปสร้างท่ีอยู่
ใหเ้ ขาไดม้ ที อี่ ยู่ เพราะฉะนนั้ ประโยชนข์ องสงิ่ ทเ่ี ราเอาไปท�ำนี้
มนั ไมเ่ หมอื นกนั แตบ่ ญุ ทเี่ กดิ จากการเสยี สละเงนิ กอ้ นเดยี วกนั
นเ้ี ทา่ กนั ไมว่ า่ จะเสยี สละเงนิ กอ้ นนไ้ี ปกบั การบวชคนนน้ั คนน้ี
หรือไปสร้างโบสถ์สร้างเจดีย์ บุญท่ีเกิดจากการเสียสละของ
เหล่านีอ้ ยู่ในใจเราเทา่ กัน มีความสขุ ใจอิ่มใจเท่ากัน

(ธรรมะบนเขา วันท่ี ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๖๑)

ถาม: หลายปกี อ่ นทะเลาะกบั ลกู และพล้ังปากตะโกนดา่
ออกไปด้วยความโมโหมาก และในเวลาน้ันรู้สึก
เชน่ นน้ั จรงิ ๆ วา่ ขอใหต้ กนรกหมกไหม้ และไดล้ มื
เรื่องนี้ไปแล้ว จนมีเหตุให้ระลึกเหตุการณ์นั้นได้
ตอนน้ีกลุ้มใจว่าไม่น่าพูดแบบน้ัน ไม่ทราบว่า

164 คำ�ถาม - ค�ำ ตอบ

พระอาจารยส์ ุชาติ อภิชาโต

ถ้าเราพูดอโหสิกับลูกจะได้ไหม หรือต้องแก้ไข
เช่นไร

ตอบ: คือการอโหสิน่ีก็เป็นการเพียงแต่แก้ปัญหากับ
บุคคลน้ัน คือถ้าเรายอมรับผิดเขาอาจจะคลายความโกรธ
กบั เรากไ็ ด้ คลายความอาฆาตพยาบาทกไ็ ด้ แตก่ ข็ นึ้ อยกู่ บั เขา
ถ้าเขาเป็นคนที่ไม่ยอมให้อภัย เขาก็จะไม่ให้อภัยอยู่ดี ที่จะ
ไปขออโหสิหรือไม่อโหสิก็ตาม อันน้ีคือเร่ืองของการอโหสิ
แต่อโหสิน่ีไปล้างบาปที่เราท�ำไม่ได้ บาปท่ีเราท�ำต่อไปเรา
จะตอ้ งรับ อาจจะมีใครมาพูดกบั เราแบบเดียวกบั ท่เี ราไปพูด
กบั เขา เปน็ การรบั บาปไป อนั นเ้ี ราลา้ งไมไ่ ด้ แตส่ ง่ิ ทเ่ี ราลา้ งได้
คือความโกรธเกลียดของบุคคลนั้น เพราะบางคนพอเราไป
ขออภัยเขาก็เห็นใจเข้าใจ บอก ไม่เป็นไรๆ อย่างน้ีก็มันก็จบ
ได้ แตถ่ า้ เขาไมย่ อมใหอ้ ภยั กช็ ว่ ยไมไ่ ด้ อยทู่ เ่ี ขาไมไ่ ดอ้ ยทู่ เ่ี รา

(ธรรมะบนเขา วันท่ี ๑๐ มกราคม ๒๕๖๒)

ค�ำ ถาม - ค�ำ ตอบ 165

กจิ และเวลาประจ�ำวนั ท่สี ามารถเขา้ พบ

พระอาจารยส์ ุชาติ อภชิ าโต

แผนท่เี ส้นทางเดินบิณฑบาต

เวลา ๐๕.๕๐ - ๐๖.๔๕ น. (โดยประมาณ)
เดินบณิ ฑบาตบรเิ วณบ้านอ�ำเภอ เร่ิมทีซ่ อยนาจอมเทยี น ๓๐
(เวลาสามารถเปลี่ยนแปลงตามสภาพอากาศ)

เวลา ๐๗.๐๐ - ๐๙.๓๐ น. (โดยประมาณ)
ฉนั เชา้ ทศ่ี าลาฉัน เฉพาะวันธรรมดา
เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๖.๐๐ น. (โดยประมาณ)
ณ จุลศาลา เขตปฏบิ ตั ธิ รรมเขาชโี อน

วันเสาร์ - อาทิตย์ และวนั หยดุ นกั ขตั ฤกษ์ แสดงธรรม และตอบ
ปญั หาธรรมะ
วันจนั ทร์ - ศุกร์ สนทนาและตอบปัญหาธรรมะ

หมายเหตุ : ขอความกรณุ างดเขา้ พบพระอาจารย์นอกเหนือจาก
เวลาดงั กลา่ ว และขอความรว่ มมอื สภุ าพสตรงี ดสวมกางเกงขาสน้ั
และกระโปรงสัน้

**งดรบั กิจนิมนตใ์ นทกุ กรณ*ี *