รายงานสถานการณ์ทางสังคม + ปก_compressed

ย่อมส่งผลต่อไปยังประชากรวยั ทำ� งานก็จะลดลง อีกทง้ั กลุ่มเยาวชนซึ่งเป็นวัยศึกษา
เล่าเรียนในระดับอุดมศึกษา และส่วนหน่ึงก�ำลังเป็นวัยท�ำงานตอนต้น และก�ำลัง
อยู่ในวัยเจริญพันธุ์เมื่อมีแนวโน้มท่ีลดลงอย่างท่ีปรากฏก็จะส่งผลต่อการเกิด
สภาวะที่ขัดขวางต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ ขัดขวางการเพ่ิมข้ึน
ของประชากรวัยเด็กท่ีมีคุณภาพ ขาดแรงงานที่มีคุณภาพท่ีจะอยู่ในภาคการผลิต
และภาคบริการ รวมท้ังจะส่งผลต่อการเข้าใช้บริการในสถานที่และสิ่งอ�ำนวย
ความสะดวกต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนที่เก่ียวข้องกับเยาวชนก็จะหดตัว
ลดลงไปดว้ ย อกี ทงั้ จะมผี ลกระทบตอ่ ปจั จยั การผลติ ในภาคธรุ กจิ เพราะกลมุ่ เยาวชน
ในปจั จุบันกค็ ือปจั จยั แรงงานทง้ั ในปัจจบุ นั และในอนาคต
(3) กลมุ่ สตรี
ส�ำหรับการคาดการณ์แนวโน้มสถานการณ์ภาพรวมของ
จ�ำนวนสตรีในกลุ่มจังหวัดของพื้นท่ี ส�ำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 3
พบว่า โดยรวมของจ�ำนวนสตรีในกลุ่มจังหวัดของพื้นที่ สสว.3 มีแนวโน้ม
ที่เพ่ิมขึ้นอย่างต่อเน่ือง และประมาณการได้ จ�ำนวนสตรีในกลุ่มจังหวัดของพ้ืนท่ี
สสว.3 มีแนวโน้มเพิ่มข้ึนอัตราปีละประมาณ 20,145.048 คน (ประสิทธิภาพ
การท�ำนาย หรือ R2 = 0.979) จึงท�ำให้คาดการณ์ว่าในปี พ.ศ. 2563 2564
และ 2565 จะมีจ�ำนวนสตรีโดยรวมในพ้ืนท่ี สสว.3 ประมาณ 2,774,090 คน
2,794,236 คนและ 2,814,381 คน ตามลำ� ดบั
ท้ังนี้จากแนวโน้มสถานการณ์จ�ำนวนสตรีในกลุ่มจังหวัดพื้นท่ี
สสว.3 ที่มีจ�ำนวนเพิ่มข้ึนอย่างต่อเนื่องทุกปีย่อมส่งผลกระทบต่อโครงสร้าง
ทางสงั คมและเศรษฐกจิ เนอ่ื งจากการดำ� เนนิ ชวี ติ ของสตรใี นปจั จบุ นั ไดเ้ ปลยี่ นแปลง
ไปตามสภาพสังคมที่เปล่ียนไป สตรีในปัจจุบันออกมาท�ำงานนอกบ้านมากข้ึน
มีการเข้าสู่ภาคแรงงานในระดับท่ีสูงข้ึน ซึ่งกระทบต่อการตัดสินใจมีครอบครัว
และมีบุตรของกลุ่มสตรี และเม่ือระบบการใช้ชีวิตของสตรีในสังคมได้มีการ
เปลีย่ นแปลงไป ดงั ทีก่ ลา่ วว่าสตรีได้ออกมาทำ� งานนอกบา้ นมากขนึ้ สง่ ผลให้ช่ัวโมง
การท�ำงานบ้านและการใช้ชีวิตอยู่ในบ้านลดน้อยลง จึงมีอัตราการซื้อเครื่องอ�ำนวย
ความสะดวกและเทคโนโลยีทจ่ี ะประหยดั เวลาการทำ� งานในบา้ นมากขน้ึ

150 รายงานสถานการณท์ างสงั คม

ในพืน้ ท่ี สสว.3 ประจำ� ปี 2563

(4) กลุ่มครอบครัว
ส�ำหรับการคาดการณ์แนวโน้มสถานการณ์ภาพรวมของจ�ำนวน
การจดทะเบียนสมรสในกลุ่มจังหวัดของพ้ืนที่ส�ำนักงานส่งเสริมและสนับสนุน
วิชาการ 3 โดยรวม พบว่า จ�ำนวนการจดทะเบียนสมรสในกลุ่มจังหวัดของพ้ืนที่
สสว.3 มีแนวโน้มท่ีเพิ่มข้ึนอย่างต่อเน่ือง และประมาณการได้ว่า จ�ำนวนการจด
ทะเบียนสมรสในกล่มุ จังหวดั ของพ้นื ที่ สสว.3 มแี นวโนม้ เพิม่ ขึน้ อัตราปีละประมาณ
309.788 คู่ (ประสิทธิภาพการท�ำนาย หรือ R2 = 0.499) จึงท�ำให้คาดการณ์ว่า
ในปี พ.ศ. 2563 2564 และ 2565 จะมีจ�ำนวนการจดทะเบียนสมรสโดยรวม
ในพน้ื ท่ี สสว.3 ประมาณ 22,382 คู่ 22,691 คู่ และ 23,001 คู่ ตามลำ� ดับ
การจดทะเบียนสมรสถือเป็นสัญลักษณ์ของการเป็นครอบครัว
ตามกฎหมาย และครอบครัวเป็นหน่วยย่อยที่มีความส�ำคัญท่ีสุดของสังคม ท้ังนี้
จากแนวโน้มสถานการณ์จ�ำนวนการจดทะเบียนสมรสท่ีมีจ�ำนวนโดยรวมค่อนข้าง
เพ่ิมขึ้น หากแต่เป็นการเพิ่มข้ึนเล็กน้อยมากเมื่อเทียบกับจ�ำนวนประชากร
ในกลุ่มจังหวัดทั้งหมด ซ่ึงแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่จะตามมา ซ่ึงจะ
ส่งผลกระทบต่อการมีบุตรท่ีน้อยลง และการก้าวสู่การเป็นผู้สูงอายุท่ีโดดเดี่ยว
มากขึน้
(5) กลมุ่ ผ้สู งู อายุ
ส�ำหรับการคาดการณ์แนวโน้มสถานการณ์ภาพรวมของ
จ�ำนวนผู้สูงอายุในกลุ่มจังหวัดของพื้นที่ส�ำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 3
โดยรวม พบว่า จำ� นวนผู้สูงอายุในกลมุ่ จงั หวดั ของพื้นที่ สสว.3 มแี นวโน้มที่เพิม่ ขึน้
เป็นเส้นตรงอย่างต่อเน่ือง และประมาณการได้ว่า จ�ำนวนผู้สูงอายุในกลุ่มจังหวัด
ของพื้นที่ สสว.3 มีแนวโน้มเพ่ิมข้ึนอัตราปีละประมาณ 33,280.503 คน
(ประสทิ ธภิ าพการท�ำนาย หรอื R2 = .995) จงึ ทำ� ใหค้ าดการณ์วา่ ในปี พ.ศ. 2563
2564 และ 2565 จะมีจ�ำนวนผู้สูงอายุโดยรวมในพ้ืนที่ สสว.3 ประมาณ
954,117 คน 987,398 คน และ 1,020,678 คน ตามลำ� ดบั
ทั้งน้ีจากแนวโน้มสถานการณ์จ�ำนวนผู้สูงอายุท่ีมีจ�ำนวนเพิ่มขึ้น
เป็นเส้นตรงอย่างต่อเน่ืองทุกปีส่งผลกระทบท้ังทางด้านสังคมและเศรษฐกิจ การท่ี
มีสัดส่วนผู้สูงอายุเพ่ิมขึ้นท�ำให้ผู้ท่ีอยู่ในวัยท�ำงานจะต้องท�ำงานมากข้ึนและต้องรับ

151สำ� นักงานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวชิ าการ 3

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมนั่ คงของมนษุ ย์

ภาระดูแลผู้สูงอายุในสัดส่วนท่ีเพิ่มขึ้น บางครั้งอาจท�ำให้ผู้สูงอายุขาดความอบอุ่น
หรืออาจถูกทอดทิ้งได้ ซ่ึงจะกลายเป็นปัญหาผู้สูงอายุถูกทอดทิ้ง นอกจากน้ีแล้ว
ตามปกติผู้สูงอายุจะมีสุขภาพร่างกายเส่ือมโทรม ไม่แข็งแรง จึงจ�ำเป็นต้องมี
ผู้ดูแลเอาใจใส่และจะต้องใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลท�ำให้มีรายจ่ายเพิ่มข้ึน
ขณะทไ่ี มม่ รี ายได้ จงึ ทำ� ใหผ้ สู้ งู อายมุ คี วามเปน็ อยทู่ ลี่ ำ� บาก หากไมม่ กี ารวางแผนสะสม
เงินออมเพ่ือเก็บไว้ใช้จ่ายในวัยชรา จึงจ�ำเป็นที่จะเตรียมพร้อมรับการเข้าสู่สังคม
ผู้สูงอายุ จะต้องมีการวางแผนการออม การลงทุนและการบริโภคเพื่อท่ีจะเตรียม
พร้อมเมื่อเข้าสู่วัยผู้สูงอายุ เน่ืองจากเม่ือสูงอายุแล้วจะต้องหยุดท�ำงานและขาด
รายได้ จึงจ�ำเป็นต้องเตรียมสะสมเงินออมหรือวางแผนการลงทุนเพ่ือจะได้มี
รายได้หรือเงินสะสมไว้ใช้ในช่วงที่สูงอายุหรือสามารถน�ำเงินออมท่ีสะสมไว้มาใช้
ในช่วงบั้นปลายชีวิต ซึ่งก็จะเป็นปัญหาสุขภาพร่างกาย ผู้สูงอายุท่ีมีจ�ำนวนเพ่ิมข้ึน
ยังส่งผลกระทบโดยตรงต่อการผลิต ท�ำให้การผลิตและก�ำลังแรงงานน้อยลง
ผลิตภาพการผลิตลดน้อยลงหรืออุปทานแรงงานลดลง ซ่ึงจะส่งผลท�ำให้ค่าแรง
สูงข้ึนได้ หรือเกิดการขาดแคลนแรงงาน ท�ำให้มีการใช้เครื่องมือเครื่องจักรหรือ
น�ำเทคโนโลยเี ข้ามาทดแทนแรงงานคน หรือการน�ำเข้าแรงงานต่างด้าว ซึง่ จะส่งผล
ท�ำให้มีการเคล่ือนย้ายแรงงานต่างด้าวมากข้ึน และยังมีผลกระทบด้านการลงทุน
และการออม เป็นเพราะวัยสูงอายุหรือวัยเกษียณขาดรายได้หรือมีรายได้น้อยลง
ท�ำให้มีการออมลดลง ในขณะท่ีวัยท�ำงานต้องรับภาระมากข้ึนท�ำให้มีการใช้จ่าย
เพ่ิมขนึ้ จงึ ส่งผลให้มีเงนิ ออมน้อยลงและ เงินลงทนุ ลดลง ส�ำหรบั ภาครฐั บาลจ�ำเปน็
ต้องเพิ่มค่าใช้จ่ายทางด้านสวัสดิการมากขึ้นเพ่ือบริการสังคม ทางด้านสุขภาพแก่
ผู้สูงอายุ ทำ� ใหผ้ ลติ ภณั ฑ์มวลรวมประชาชาติ (GNP) หรือรายได้ประชาชาตินอ้ ยลง
และรายได้เฉลี่ยต่อบุคคลลดลง ผลิตภาพการผลิตจึงลดลง รวมถึงผลกระทบใน
ด้านการคลัง ท่ีต้องมีงบประมาณรายจ่ายเพ่ิมข้ึนจากการท่ีภาครัฐจ�ำเป็นต้อง
เพิ่มค่าใช้จ่ายทางด้านสาธารณสุข การแพทย์ บริการสังคมแก่ผู้สูงอายุมากข้ึน
และต้องเพ่ิมงบประมาณรายจ่ายเพื่อสงเคราะห์ช่วยเหลือผู้สูงอายุที่ยากไร้
ถูกทอดทงิ้ มากขน้ึ ขณะทีง่ บประมาณรายได้ลดลง เก็บภาษีรายไดน้ ้อยลงเนือ่ งจาก
มวี ยั ผู้สูงอายซุ ง่ึ ไมม่ รี ายได้มสี ดั สว่ นทม่ี ากข้ึน

152 รายงานสถานการณท์ างสังคม

ในพ้นื ที่ สสว.3 ประจ�ำปี 2563

(6) กลมุ่ ผพู้ กิ าร
การคาดการณแ์ นวโนม้ สถานการณภ์ าพรวมของจำ� นวนคนพกิ าร
ท่ีมีบัตรประจ�ำตัวคนพิการในกลุ่มจังหวัดของพ้ืนที่ส�ำนักงานส่งเสริมและสนับสนุน
วชิ าการ 3 โดยรวม พบว่า ภาพรวมของจำ� นวนคนพกิ ารทม่ี ีบัตรประจ�ำตัวคนพกิ าร
ในกลุ่มจงั หวัดของพืน้ ท่ี สสว.3 มแี นวโนม้ ที่เพิม่ ขนึ้ อย่างต่อเนอื่ ง และประมาณการ
ได้ว่า จ�ำนวนคนพิการท่ีมีบัตรประจ�ำตัวคนพิการในกลุ่มจังหวัดของพื้นท่ี สสว.3
มีแนวโน้มเพิ่มข้ึนอัตราปีละประมาณ 6,634.642 คน (ประสิทธิภาพการท�ำนาย
หรือ R2 = .962) จึงท�ำให้คาดการณ์ว่าในปี พ.ศ. 2563 2564 และ 2565
จะมจี �ำนวนผสู้ ูงอายุโดยรวมในพื้นท่ี สสว.3 ประมาณ 140,400 คน 147,035 คน
และ 153,670 คน ตามล�ำดบั
ท้ังนี้จากแนวโนม้ สถานการณ์จ�ำนวนคนพกิ ารท่ีมบี ตั รประจำ� ตวั
คนพิการที่มีจ�ำนวนเพิ่มข้ึนอย่างต่อเน่ืองทุกปี เป็นการสะท้อนของกระบวนการ
ท�ำงานที่ดีของหน่วยงานภาครัฐท่ีเกี่ยวข้องกับการดูแลผู้พิการ ในมิติทั้งทางด้าน
การแพทย์ สาธารณสขุ การศึกษา การประกอบอาชพี และความเปน็ อยดู่ า้ นสังคม
ของผู้พิการด้วย ซึ่งเม่ือผู้พิการได้เข้าถึงสิทธิการถือบัตรประจ�ำตัวผู้พิการได้มากขึ้น
ผู้พิการในสังคมก็จะมีโอกาสเข้าถึงสิทธิและโอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิต
อย่างทั่วถึง สามารถขอใช้สิทธิเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้จากส่ิงอํานวยความสะดวก
อันเป็นสาธารณะตลอดจนสวัสดิการและความช่วยเหลือในด้านการบริการฟื้นฟู
สมรรถภาพทางด้านการแพทย์ การศึกษา การประกอบอาชีพและการมีงานทํา
การเขา้ รว่ มกจิ กรรมทางสงั คมและบรกิ าร สวสั ดกิ ารสงั คม ขอ้ มลู ขา่ วสารการสอ่ื สาร
เทคโนโลยสี ารสนเทศ และเทคโนโลยี สิง่ อํานวยความสะดวก บรกิ ารลา่ มภาษามอื
การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัย การมีผู้ช่วยเหลือคนพิการการจัดให้มีส่ิงอํานวย
ความสะดวกที่คนพิการเข้าถึงได้ การขจัดการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อ
คนพิการ ดังนั้นจ�ำนวนการจดทะเบียนคนพิการเพื่อให้คนพิการมีบัตรประจําตัว
คนพิการท่ีมีจ�ำนวนที่มากขึ้น จึงถือเป็นบันไดสําหรับคนพิการที่จะก้าวเข้าสู่การรับ
สิทธิและสวัสดิการ จากภาครัฐอันเป็นการลดความเหลื่อมล�้ำในสังคมได้อย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ

153ส�ำนักงานส่งเสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 3

กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความมั่นคงของมนุษย์

(7) กลมุ่ ผดู้ อ้ ยโอกาส
ส�ำหรับการคาดการณ์แนวโน้มสถานการณ์ภาพรวมของจ�ำนวน
คนยากจนในกลุ่มจังหวัดของพ้ืนที่ ส�ำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 3
โดยรวม พบว่า ภาพรวมของจ�ำนวนคนยากจนในกลุ่มจังหวัดของพ้ืนท่ี สสว.3
มีแนวโน้มท่ีลดลง แต่อย่างไรก็ตาม ตามลักษณะเส้นที่เกิดขึ้นจริงของจ�ำนวน
คนยากจนในพื้นที่มีลักษณะหักเหในช่วงปี พ.ศ. 2554 และ ช่วงปี พ.ศ. 2560
กล่าวคือ จากปี พ.ศ. 2554 - 2557 มีแนวโน้มของจ�ำนวนคนยากจนลดลง
อยา่ งตอ่ เนอื่ งชดั เจน แตห่ ลงั จากปี พ.ศ. 2557 - 2559 พบวา่ มลี กั ษณะคอ่ นขา้ งเพมิ่ ขน้ึ
ในอัตราเลก็ น้อย และปี พ.ศ. 2560 กม็ จี �ำนวนทป่ี รบั ตัวนอ้ ยลงจากปี พ.ศ. 2559
และหลงั จากปี พ.ศ. 2560 พบวา่ จำ� นวนคนยากจนมจี ำ� นวนทเ่ี พม่ิ ขนึ้ ทำ� ใหป้ ระมาณ
การได้ว่า จ�ำนวนคนยากจนในกลุ่มจังหวัดของพ้ืนที่ สสว.3 มีแนวโน้มลดลงอัตรา
ปีละประมาณ 58.02 พนั คน หรอื ลดลงประมาณปลี ะ 58,020 คน (ประสทิ ธิภาพ
การท�ำนาย หรอื R2 = 0.664) จงึ ท�ำใหค้ าดการณว์ า่ ในปี พ.ศ. 2563 2564 และ
2565 จะมีจ�ำนวนคนยากจนโดยรวมในพ้ืนที่ สสว.3 ประมาณ 257,040 คน
199,020 คน และ 141,000 คน ตามลำ� ดบั
ท้ังนี้จากแนวโน้มสถานการณ์ในภาพรวมของกลุ่มจังหวัด
ในพื้นท่ี สสว. 3 ที่พบว่า คนยากจนมีแนวโน้มจ�ำนวนลดลงย่อมสะท้อนถึงสภาพ
ทางสังคมและเศรษฐกิจว่าประชาชนในพื้นที่มีมาตรฐานการครองชีพที่สูงข้ึน
กว่ามาตรฐานขั้นต่�ำจ�ำนวนมากข้ึน ประชาชนมีความสามารถในการใช้จ่าย
สินค้าบริการจ�ำเป็นได้มากขึ้น มีความสามารถในการลดภาระหนี้สิน ลดความยาก
ล�ำบากในการด�ำเนินชีวิต และเป็นเคร่ืองมือชี้วัดการลดความเหล่ือมล�้ำทางรายได้
ของประชาชน

154 รายงานสถานการณ์ทางสงั คม

ในพ้ืนท่ี สสว.3 ประจ�ำปี 2563

5.2 ขอ้ เสนอแนะ

กลุ่มเปา้ หมาย ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ข้อเสนอแนะเชงิ ปฏิบัติ
กลุ่มเด็ก
● จัดสรรงบประมาณ ● พัฒนาบุคลากรที่มี
รองรับแผนการพัฒนาเด็ก ศักยภาพในการคุ้มครอง
ด้วยการจัดต้ังสถานดูแล เด็กอย่างเป็นระบบในระดับ
เด็กเล็กที่ราคาไม่แพงและ ท้องถิ่น
เข้าถึงได้ อาจด�ำเนินการ ● สรา้ งกลไกในการระบุ
ภายใต้ความร่วมมือระหว่าง ตัวเด็ก และระบบติดตาม
ภาครฐั และภาคเอกชน ที่มีประสิทธิภาพ พร้อม
● สง่ เสรมิ และสนบั สนนุ กับพัฒนาองค์ความรู้และ
การพัฒนาทักษะท่ีจ�ำเป็น สร้างศักยภาพในระดับ
สำ� หรบั ศตวรรษท่ี 21 ใหแ้ ก่ ทอ้ งถ่ิน
นักเรียน เช่น ทักษะในการ ● เ พ่ิ ม จ� ำ น ว น นั ก
ปรับตัว การคิดวิเคราะห์ สั ง ค ม ส ง เ ค ร า ะ ห ์ ห รื อ
ความคิดสร้างสรรค์ ทักษะ แต่งต้ังเจ้าหน้าที่คุ้มครอง
การแก้ปัญหา และการอยู่ เด็กในระดับต�ำบลหรือ
ร่วมกับผู้อนื่ หมู่บ้าน เพื่อให้เป็นทั้งผู้น�ำ
● สนับสนุนให้ผู้ดูแล และผู้ประสานงานให้ความ
เด็กมีความรู้ความเข้าใจ ช่วยเหลือและคุ้มครองเด็ก
เก่ียวกับแนวทางใหม่ที่ ในแต่ละพืน้ ท่ี
มุ่งเน้นการพัฒนาสมรรถนะ
ของเด็ก และสร้างสภาพ
แวดล้อมในและนอกชั้น
เรยี นทเ่ี ออ้ื ใหเ้ ดก็ ๆ สามารถ
พัฒนาทกั ษะได้เต็มท่ี

155สำ� นกั งานส่งเสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 3

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมัน่ คงของมนุษย์

กล่มุ เปา้ หมาย ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบาย ขอ้ เสนอแนะเชงิ ปฏิบตั ิ
กลมุ่ เยาวชน
● จัดสรรงบประมาณ ● สรา้ งความรว่ มมอื กบั
กลุ่มสตรี รองรับแผนการพัฒนา ภาคเอกชนหรือสถาบัน
เยาวชน เช่น การพัฒนา อุดมศึกษาในพ้ืนท่ีจังหวัด
ทกั ษะทจ่ี ำ� เปน็ สำ� หรบั ตลาด จั ด โ ค ร ง ก า ร เ ต รี ย ม
แรงงานในอนาคตให้กับ ความพร้อมสู่การประกอบ
เยาวชน อาชีพ โดยเสริมประสบการณ์
● ส่งเสริมสนับสนุน และพัฒนาทักษะท่ีจ�ำเป็น
และผลักดันให้เยาวชน ต่อการประกอบอาชีพ
ที่ขาดโอกาสท่ีไม่ได้อยู่ ส่งเสริมการเข้าถึงโอกาส
ในระบบการศึกษา หรือ ในการประกอบอาชพี พฒั นา
กลุ่มเยาวชนท่ีขาดการ ผปู้ ระกอบการรุน่ เยาว์
ฝึกอบรมหรือการจ้างงาน ● ร ่ ว ม มื อ กั บ ส ถ า น
ใด ๆ ได้เข้าถึงการพัฒนา ประกอบการ และสถาบัน
ทักษะ อาจด�ำเนินการผ่าน อุดมศึกษาในพื้นท่ีร่วม
มาตรการต่าง ๆ เช่น กันพัฒนาทักษะแรงงาน
เงินกู้ยืมเพ่ือการศึกษา ให้กับเยาวชนท้ังท่ีอยู่ใน-
หรือการให้เงินอุดหนุน นอกระบบการศึกษาให้มี
เพ่ือการศึกษา เงินอุดหนุน ศักยภาพในการท�ำงานได้
เ พ่ื อ ก า ร พั ฒ น า ทั ก ษ ะ หลากหลายลักษณะงาน
ที่จ�ำเป็นในการประกอบ เพ่ือทดแทนจ�ำนวนแรงงาน
อาชีพ ตลอดจนการเข้าถึง ในตลาดแรงงานทมี่ แี นวโนม้
แหล่งทุนส�ำหรับผู้ประกอบ ลดน้อยลง
การรุ่นใหม่
● ส่งเสริมสนับสนุน ● ภาคเี ครอื ขา่ ยในพนื้ ท่ี
การบูรณาการการทํางาน กลมุ่ จงั หวดั ตอ้ งชว่ ยกนั สรา้ ง
ร่วมกันระหว่างกระทรวง ศักยภาพให้เกิดในสตรีต้อง

156 รายงานสถานการณท์ างสังคม

ในพ้ืนท่ี สสว.3 ประจำ� ปี 2563

กล่มุ เปา้ หมาย ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ข้อเสนอแนะเชงิ ปฏิบัติ

ศึกษาธิการ กระทรวงการ ทําการปฏิรูประบบการ
อดุ มศกึ ษา วทิ ยาศาสตรว์ จิ ยั ศกึ ษา โดยเฉพาะหลกั สตู ร
และนวัตกรรม กระทรวง ท่ี ต ้ อ ง เ อ้ื อ ต ่ อ ก า ร ดึ ง
พัฒนาสังคมและความ ศักยภาพเยาวชนทั้งหญิง
มั่นคงของมนุษย์ และ และชายรวมถึงเจตคติ
กระทรวงวัฒนธรรม เพื่อ เกี่ยวกับบทบาทหญิงชาย
สร้างบรรทัดฐานทางสังคม เทา่ เทยี มกนั ทงั้ หนา้ ทที่ าง
ใหม่เปลี่ยนแปลงไปในทาง สังคม และ บทบาทในการ
ท่ีหญิงชายเท่าเทียมกัน ทำ� งาน
จัดท�ำแผนพัฒนาศักยภาพ ● ภาคีเครือข่ายใน
สตรีต้ังแต่ระดับเด็กท้ัง พื้นที่กลุ่มจังหวัดร่วมมือ
หญิงชาย เพื่อสร้างระบบ กับสถาบันอุดมศึกษาช่วย
ความคิดใหม่เน้นเร่ืองความ กันพัฒนาทักษะแรงงาน
รับผิดชอบและเคารพสิทธิ ให้กับกลุ่มสตรี ในกรณี
ของผู้อ่ืนโดยเฉพาะของ ท่ีต้องท�ำงานในบทบาท
คนไม่ว่าหญิงหรือชาย หญิงชายเท่าเทียมกัน
มคี ่าเท่ากัน ช ่ ว ย กั น ขั บ เ ค ล่ื อ น ก า ร
● ห น ่ ว ย ง า น ร ะ ดั บ ดําเนินงานเพื่อพัฒนา
กระทรวง ทบวง กรม กลุ่มสตรีให้มากข้ึนและ
ทุกหน่วยงานต้องช่วยกัน อย่างต่อเน่ือง ให้สตรีมี
ส่งเสริมและสนับสนุน โดย บทบาทในสังคม และ
การสนับสนุนงบประมาณ ชุมชนมากย่ิงขึ้น ยอมรับ
ในการขับเคล่ือนการดํา ค ว า ม คิ ด เ ห็ น แ ล ะ ใ ห ้
เนินงานเพ่ือพัฒนากลุ่ม โอกาสในการมีส่วนร่วม
สตรีให้มากขึ้นและต่อเน่ือง ในกระบวนการบริหาร
เปิดพ้ืนท่ีให้สตรีมีบทบาท จดั การเรอื่ งตา่ ง ๆ ในพน้ื ท่ี

157สำ� นกั งานสง่ เสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 3

กระทรวงการพัฒนาสงั คมและความม่นั คงของมนษุ ย์

กลุ่มเป้าหมาย ข้อเสนอแนะเชงิ นโยบาย ขอ้ เสนอแนะเชิงปฏิบตั ิ
กลุ่มครอบครวั
มากย่ิงข้ึน ยอมรับความคิด หรอื ในระดบั จงั หวัด อำ� เภอ
เห็นและให้โอกาสในการ ตำ� บล หมู่บา้ น เปน็ ต้น
มีส่วนร่วมในกระบวนการ
บริหารจัดการเรอ่ื งตา่ ง ๆ
● ส่งเสริม สนับสนุน ● จัดท�ำโครงการให้
และรณรงค์ ให้ประชาชน ความรแู้ กป่ ระชาชนในพน้ื ที่
ให้ความส�ำคัญกับบทบาท กลุ่มจังหวัดเพ่ือส่งเสริม
ของสมาชิกในครอบครัว ให้ สมั พนั ธภาพทด่ี ใี นครอบครวั
ความรู้ความเข้าใจท่ีถูกต้อง ที่จะสร้างความรักความ
เกี่ยวกับความส�ำคัญของ อบอุ่น และความเข้าใจ
ครอบครัวในฐานะที่เป็น ภายในครอบครวั
หน่วยเล็กสุดแต่ส�ำคัญท่ีสุด ● จดั กจิ กรรมใหค้ วามรู้
ในสงั คม แก่ประชาชนท่ัวไปด้าน
● ส่งเสริม สนับสนุน ครอบครัวศึกษาเพศศึกษา
และรณรงค์ให้ประชาชน สตรีศึกษาและการพัฒนา
เข้าใจค่านิยมที่ดีเก่ียวกับ เดก็
ครอบครัว ให้รักการมีสามี ● ส ่ ง เ ส ริ ม บ ท บ า ท
หรือภรรยาคนเดียว และ ของความเป็นพ่อ-แม่ท่ีมี
ละลดเลิกความส�ำส่อนทาง คุณภาพให้มีความภูมิใจ
เพศหรอื การลว่ งประเวณี ในบทบาทของพ่อ-แม่
แ ล ะ เ ชิ ด ชู คู ่ ส ม ร ส ท่ี เ ป ็ น
ครอบครัวที่ดี มีความสุข
และเลี้ยงดูอบรมลูกเป็น
คนดี

158 รายงานสถานการณท์ างสงั คม

ในพ้ืนที่ สสว.3 ประจำ� ปี 2563

กล่มุ เปา้ หมาย ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ข้อเสนอแนะเชงิ ปฏิบตั ิ
กลุม่ ผสู้ ูงอายุ
● สนับสนุนโครงการ ● จัดกิจกรรมส่งเสริม
ขยายอายุผู้เกษียณอายุให้ ความพร้อมด้านสุขภาพ
เปน็ รปู ธรรมและครอบคลุม การปรับตัวทางด้านสังคม
ทุกประเภทองค์กรและเปิด และจติ ใจของผูส้ งู อายุ และ
โอกาสให้ผู้สูงอายุมีงานท�ำ ด้านการออมและการลงทุน
มากขึ้นเพื่อไม่ให้เป็นภาระ ให้กับประชาชนวัยท่ีก�ำลัง
กับสังคมหรือบุตรหลาน เข้าสู่ผู้สูงอายุ และก�ำลัง
และเพื่อสร้างความภาค เปน็ อยู่
ภูมใิ จใหก้ ับผสู้ งู อายุ ● จัดหางานท่ีมีคุณค่า
● ผลักดันให้เกิดการ และสภาพการท�ำงานที่
จ้างงานผู้สูงอายุ เพื่อเสริม ยืดหยุ่นเหมาะสมส�ำหรับ
สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ ผู้สูงอายุมีสวัสดิการและ
จากการเข้าสู่สังคมสูงวัย สวัสดิภาพ มีอาชีวอนามัย
ด้วยการสร้างมาตรการ แ ล ะ ค ว า ม ป ล อ ด ภั ย ใ น
จูงใจแก่ภาคเอกชนในการ สถานประกอบการและ
จ้างงาน และการลงทุน ในกิจกรรมท่ีท�ำเก่ียวกับ
เพื่อรองรับตลาดผู้สูงอายุ ผสู้ งู อายุ
ให้มีการช่วยเหลือในด้าน ● จัดให้มีระบบกลไก
อาชีพรองรับกลุ่มผู้สูงอายุ และแบบแผนในการสบื ทอด
การสร้างงานหรือเห็น ความรู้ ประสบการณ์ และ
คุณค่าของผู้สูงอายุ เพิ่ม ภมู ิปญั ญาจากผูเ้ กษียณอายุ
สวัสดิการผสู้ งู อายุ เพอ่ื ผ้สู งู ในหน่วยงาน
อายไุ ดม้ ีรายได้และสามารถ
ชว่ ยเหลือตวั เองได้

159สำ� นกั งานส่งเสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 3

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมนั่ คงของมนษุ ย์

กลมุ่ เปา้ หมาย ขอ้ เสนอแนะเชงิ นโยบาย ขอ้ เสนอแนะเชงิ ปฏิบัติ
กลุ่มผพู้ กิ าร
● สรา้ งระบบสนบั สนนุ ● จัดกิจกรรมส่งเสริม
ก า ร พั ฒ น า ศั ก ย ภ า พ ศักยภาพ เช่น การฝกึ และ
ค น พิ ก า ร อ ย ่ า ง ท่ั ว ถึ ง พฒั นาอาชพี การสนบั สนนุ
และเป็นธรรม เพ่ือเพ่ิม ทุนในการฝึกและพัฒนา
โอกาสการเข้าถึงสิทธิ อาชพี แก่คนพกิ าร
แ ล ะ ส วั ส ดิ ก า ร ทุ ก มิ ติ ● จัดกิจกรรมสร้าง
และครอบคลุม จัดสิทธิ ความตระหนกั รแู้ ละเจตคติ
ประโยชน์และชุดบริการ ท่ดี ีตอ่ คนพิการในสังคม
ท่ี ส อ ด ค ล ้ อ ง กั บ ค ว า ม ● พัฒนาผู้ฝึกสอน
ต ้ อ ง ก า ร จํา เ ป ็ น ข อ ง และบุคลากรที่เกี่ยวข้อง
คนพิการให้ครอบคลุม ด ้ า น ก า ร พั ฒ น า อ า ชี พ
ทุกพื้นที่ คนพิการ ส่งเสริมและ
● จัดระบบสวัสดิการ สนับสนุนการพัฒนาอย่าง
ให้สอดคล้องกับความ ต่อเน่ือง และสร้างขวัญ
ต้องการของครอบครัวคน ก�ำลังใจให้แก่ผู้ฝึกสอน
พิการ และผู้ดูแลคนพิการ อ า ชี พ ค น พิ ก า ร แ ล ะ
แตล่ ะประเภทความพกิ าร บคุ ลากรท่ีเกย่ี วขอ้ ง
● ป ฏิ รู ป ก า ร เ ลื อ ก ● ภาคประชาสังคม
ป ฏิ บั ติ ต ่ อ ค น พิ ก า ร ค ว ร มี ส ่ ว น ร ่ ว ม ใ น
ค ร อ บ ค รั ว แ ล ะ ผู ้ ดู แ ล กระบวนการจัดฝึกและ
คนพิการ ด้วยการแก้ไข พัฒนาอาชีพโดยใช้ชุมชน
ปรับปรุงกฎหมายว่าด้วย เข้ามาเป็นฐานในการ
การส่งเสริมและพัฒนา พัฒนาศักยภาพคนพิการ
คุณภาพชวี ติ คนพกิ าร รูปแบบกิจกรรมท่ีเป็นไป
● สร้างสภาพแวดล้อม ตามท้องถ่ินตามบริบทของ
สาธารณะและบริการที่ ชุมชน และสงั คม

160 รายงานสถานการณท์ างสังคม

ในพ้ืนที่ สสว.3 ประจำ� ปี 2563

กลุ่มเป้าหมาย ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบาย ขอ้ เสนอแนะเชิงปฏิบัติ
กลุ่มคนดอ้ ยโอกาส
ทุกคนสามารถเข้าถึงและ
ใช้ประโยชน์ได้อย่าง
เท่าเทียมกัน
● ส่งเสริมสนับสนุน ● จัดกิจกรรมส่งเสริม
และผลักดันให้ผู้ด้อยโอกาส ให้ผู้ด้อยโอกาสสามารถ
เข้าถึงการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พ่ึงตนเองได้มากข้ึน ให้มี
และระดับอุดมศึกษาใน การพงึ่ พาทรพั ยากร ความรู้
สาขาท่ีสอดคล้องกับความ ภมู ปิ ญั ญาของตนมากกวา่ ที่
ต้องการของตลาดแรงงาน จะพง่ึ คนอนื่ เชน่ สง่ เสรมิ ให้
ใ ห ้ ทุ น ก า ร ศึ ก ษ า แ ล ะ มีการบริโภคของที่ผลิตเอง
สนับสนุนกองทุนเงินให้กู้ ในครัวเรือนหรือในชุมชน
ยืมเพื่อการศึกษา เพ่ือสร้าง ให้มากขึ้น ลดการใช้จ่าย
โอกาสในการพัฒนาอาชีพ ลง หรือเน้นวินัยการใช้จา่ ย
และสร้างรายได้ ลดความ ให้มากข้ึน ส่งเสริมกจิ กรรม
ยากจนและความเหลื่อมล�้ำ สร้างรายได้ที่มีความย่ังยืน
ของคนในสงั คม ในระยะยาว และการพฒั นา
● พัฒนาระบบข้อมูล ศักยภาพให้ชุมชนสามารถ
รายบุคคลที่บ่งช้ีลักษณะ ชว่ ยเหลือตนเองได้
ของบุคคล ศักยภาพ และ ● จัดการผลักดันให้
ฐานะทางเศรษฐกิจสังคม ชุมชนมีระบบสวัสดิการ
ท่ีแท้จริง เพ่ือใช้ระบุกลุ่ม ภายใน และมวี ิธีการจดั สรร
เป้าหมายผู้มีรายได้น้อย ผู้ และกระจายสวัสดิการแก่
ด้อยโอกาสในสังคม และ ผู้ที่ไม่สามารถชว่ ยตนเองได้
กลุ่มอื่น ๆ เพื่อการขับ เช่น คนพิการ ชราภาพ
เคล่ือนนโยบายแก้ปัญหา ค ร อ บ ค รั ว แ ต ก แ ย ก
ความยากจนและลดความ ภัยธรรมชาติ ผู้ด้อยโอกาส

161ส�ำนกั งานส่งเสรมิ และสนับสนุนวิชาการ 3

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

กลุม่ เปา้ หมาย ข้อเสนอแนะเชงิ นโยบาย ข้อเสนอแนะเชงิ ปฏบิ ตั ิ
เหล่ือมล�้ำในสังคมที่ส่ง และสิทธิในการเข้าถึง
ผลกระทบโดยตรงต่อกลุ่ม ทรัพยากร
เป้าหมายอย่างแท้จริง ● จัดกิจกรรมส่งเสริม
และท�ำให้การใช้จ่ายงบ การออมของครัวเรือน
ประมาณเกิดประสิทธิภาพ เพื่อป้องกันความเส่ียงจาก
สูงสุด ความยากจนเฉียบพลัน
● ย ก เ ลิ ก โ ค ร ง ก า ร ในยามท่ีครอบครัวได้รับ
ประเภทให้เปล่า และ ผลกระทบจากวิกฤตตา่ ง ๆ
ส นั บ ส นุ น โ ค ร ง ก า ร ที่ ใ ห ้
ชุมชนได้ใช้ศักยภาพของ
ตนเองในการวางแผน
และด�ำเนินการพัฒนาให้
สอดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการ
ของสมาชิกในชุมชนให้
มากท่ีสดุ

162 รายงานสถานการณท์ างสังคม

ในพน้ื ที่ สสว.3 ประจำ� ปี 2563

บรรณานุกรม

กรมการปกครอง, กระทรวงมหาดไทย. (2563). ระบบสถิติทางทะเบียน. เข้าถึง
เม่ือ 24 พฤษภาคม 2563, จาก https://stat.bora.dopa.go.th/stat/
statnew/statMenu/newStat/home.php
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น, กระทรวงมหาดไทย. (2563). ข้อมูลจ�ำนวน
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแยกรายจังหวัด. เข้าถึงเม่ือ 24 พฤษภาคม
2563, จากhttp://www.dla.go.th/work/abt/
เครือข่ายอุดมศึกษาภาคกลางตอนล่าง. (2563). ข้อมูลที่เก่ียวข้อง: ยุทธศาสตร์
การพัฒนาจังหวัด. เข้าถึงเมื่อ 12 มิถุนายน 2563, จาก http://
www.thaiwest.su.ac.th/
ส�ำนักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์, กระทรวงการพัฒนาสังคม
และความมั่นคงของมนุษย์. (2563). ข้อมูลภาคีเครือข่ายจังหวัด
กาญจนบุรี. เข้าถึงเมื่อ 12 มิถุนายน 2563, จาก http://www.
kanchanaburi.m-society.go.th/. (2563). ข้อมูลภาคีเครือข่ายจังหวัด
นครปฐม. เข้าถึงเมื่อ 12 มิถุนายน 2563, จาก http://www.nakhon
pathom.go.th/gallery/detail/516. (2563). ข้อมูลภาคีเครือข่าย
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. เข้าถึงเม่ือ 12 มิถุนายน 2563, จาก http://
www.prachuapkhirikhan.go.th/data/office.htm. (2563).
ข้อมลู ภาคเี ครอื ข่ายจังหวัดเพชรบุร.ี เขา้ ถึงเมื่อ 12 มิถุนายน 2563, จาก
http://phetchaburi.m-society.go.th/?p=1193. (2563). ข้อมูล
ภาคเี ครือขา่ ยจงั หวัดราชบรุ ี. เขา้ ถึงเมอ่ื 12 มถิ นุ ายน 2563, จาก http://
www.ratchaburi.m-society.go.th/
. (2563). ข้อมลู ภาคีเครอื ขา่ ยจังหวดั สมทุ รสงคราม. เข้าถึงเมอื่ 12 มิถุนายน 2563,
จาก http://samutsongkhram.m-society.go.th/
. (2563). ขอ้ มูลภาคเี ครือข่ายจงั หวดั สมุทรสาคร. เขา้ ถงึ เมอื่ 12 มถิ ุนายน 2563,
จาก http://www.oic.go.th/infocenter26/2616/

163สำ� นักงานส่งเสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 3

กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความมน่ั คงของมนุษย์

. (2563). ข้อมูลภาคีเครือข่ายจังหวัดสุพรรณบุรี. เข้าถึงเม่ือ 12 มิถุนายน 2563,
จาก https://www.facebook.com/PMJsuphan/
ส�ำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2563). ผลิตภัณฑ์ภาค
และจงั หวัดแบบปรมิ าณลกู โซ่ ฉบบั พ.ศ. 2561. เข้าถงึ เมือ่ 12 มิถนุ ายน
2563, จากhttps://www.nesdc.go.th/main.php? filename=gross_
regional
ส�ำนักงานสถิติแห่งชาติ, กระทรวงดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคม. (2563).
สถิติประชากรศาสตร์ ประชากรและเคหะ.เข้าถึงเมื่อ 24 พฤษภาคม
2563, จาก http://statbbi.nso.go.th/staticreport/page/sector/th/
01.aspx
. (2563). สถติ ิการศกึ ษา.เขา้ ถึงเมื่อ 24 พฤษภาคม 2563, จาก http://statbbi.
nso.go.th/staticreport/page/sector/th/03.aspx
. (2563). สถิติรายได้และรายจ่ายของครัวเรือน.เข้าถึงเมื่อ 24 พฤษภาคม 2563,
จาก http://statbb00i.nso.go.th/staticreport/page/sector/th/
08.aspx
. (2563). สถิติสวัสดิการสังคม.เข้าถึงเม่ือ 24 พฤษภาคม 2563, จาก http://
statbbi.nso.go.th/staticreport/page/sector/th/06.aspx
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่ือสาร, กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). ข้อมูล
บรกิ าร. เขา้ ถงึ เมอ่ื 24 พฤษภาคม 2563, จากhttp://www.bict.moe.go.th/
index.php?option=com_content&view=article&id=117&Item
id=349
HDC Report, กระทรวงสาธารณสุข. (2563). หน่วยบริการสาธารณสุข. เข้าถึง
เมอ่ื 24 พฤษภาคม 2563, จากhttps://hdcservice.moph.go.th

164 รายงานสถานการณ์ทางสังคม

ในพื้นท่ี สสว.3 ประจำ� ปี 2563