คู่มือ-วอลเลย์บอล

0

คมู่ ือ

การพฒั นาศักยภาพดา้ นกีฬาสูค่ วามเป็นเลิศของนักเรยี น
โครงการสานฝนั การกีฬาสู่ระบบการศกึ ษาจงั หวัดชายแดนใต้

โรงเรียนโพธิ์คีรีราชศึกษา

โรงเรียนโพธค์ิ ีรีราชศกึ ษา
อำเภอโคกโพธ์ิ จงั หวดั ปัตตานี
สังกดั สำนกั งานเขตพื้นที่การศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต 15

1

กีฬาวอลเลย์บอล

ประวัตกิ ฬี าวอลเลยบ์ อล (การกฬี าแหง่ ประเทศไทย, 2562 : ออนไลน์)
กฬี าวอลเลยบ์ อลกำเนดิ ขนึ้ ในปี ค.ศ. 1895 โดยนายวลิ เลียม จี. มอร์แกน และนายเจมส์ ไนท์

สมิธ ผ้อู ำนวยการฝา่ ยพลศกึ ษาของสมาคม Y.M.C.A. เมืองฮอลโยค รฐั แมสซาชูเซตส์ ประเทศอเมรกิ า ซึ่ง
ได้เกิดขน้ึ เพียง 1 ปี ก่อนการแข่งขนั กีฬาโอลิมปิกสมัยใหม่ คร้ังท่ี 1 ณ กรุงเอเธนส์ โดยเขามีความคิดที่
ตอ้ งการให้มีกีฬาสำหรับเล่นในช่วงฤดูหนาวแทนกีฬากลางแจ้งเพื่อออกกำลังกายพักผ่อนหย่อนใจยาม
หมิ ะตก เขาได้เกิดแนวความคดิ ที่จะนำลักษณะ และวิธกี าร เล่นของกีฬาเทนนิสมาดัดแปลงใช้เลน่ จึงใช้
ตาข่ายเทนนิสซึ่งระหว่างเสาโรงยิมเนเซียม สูงจากพ้ืนประมาณ 6 ฟุต 6 น้ิว และใช้ยางในของลูก
บาสเกตบอลสูบลมให้แน่น แล้วใช้มือและแขนตีโต้ข้ามตาข่ายกันไปมา แต่เนื่องจากยางในของลูก
บาสเกตบอลเบาเกินไป ทำให้ลูกบอลเคล่อื นท่ีช้า และทิศทางที่เคล่ือนไปไม่แน่นอน จึงเปล่ียนมาใช้ลูก
บาสเกตบอล แต่ลูกบาสเกตบอลกใ็ หญ่ หนักและแข็งเกนิ ไป ทำให้มอื ของผู้เล่นไดร้ ับบาดเจ็บ จนในท่ีสุด
เขาจึงให้บริษัท Ant G. Spalding and Brother Company ผลิตลูกบอลท่ีหุ้มด้วยหนัง และบุด้วยยาง
มีเสน้ รอบวง 25-27 นิว้ มนี ำ้ หนกั 8-12 ออนซ์ หลังจากทดลองเลน่ แลว้ เขาจึงชอ่ื เกมการเล่นน้ีวา่ “มินโท
เนตต”์ (Mintonette)

ค.ศ.1896 ได้มีการประชุมสัมมนาผู้นำทางพลศึกษาท่ีวิทยาลัยสปริงฟิลด์ (Spring-field
College) นายวลิ เลียม จี มอร์แกน ได้สาธิตวิธีการเล่นต่อหน้าที่ประชุมหลังจากทป่ี ระชุมได้ชมการสาธิต
ศาสตราจารย์ อัลเฟรด ที เฮลสเตด (Alfred T. Helstead) ได้เสนอแนะให้มอร์แกนเปล่ียนจากมินโท
เนตต์ (Mintonette) เป็น “วอลเลย์บอล” (Volleyball) โดยให้ความเหน็ วา่ เป็นวธิ ีการเล่นโต้ลูกบอลให้
ลอยขา้ มตาขา่ ยไปมาในอากาศ โดยผูเ้ ลน่ พยายามไมใ่ หล้ กู บอลตกพื้น

ค.ศ. 1928 ดร.จอร์จ เจ ฟิเชอร์ (Dr. George J. Fisher) ได้ปรับปรุง และเปลี่ยนแปลงกติกา
การเล่นวอลเลย์บอล เพือ่ ใช้ในการแขง่ ขันกีฬาวอลเลย์บอลในระดับชาติ และไดเ้ ผยแพร่กีฬาวอลเลยบ์ อล
จนได้รับสมญานามวา่ บิดาแห่งกฬี าวอลเลย์บอล

ประวตั กิ ีฬาวอลเลยบ์ อล และประวัตสิ หพันธว์ อลเลยบ์ อลนานาชาติ
ค.ศ. 1895 นายวิลเลียม จี มอร์แกน (William G.Morgan) ไดค้ ิดค้นเกมการเลน่ วอลเลยบ์ อล

ขึ้น ท่ีสมาคม Y.M.C.A. ในเมืองโฮลโยค รัฐแมสซาชูเซตส์ (Holyoke, Massachusetts) ประเทศ
สหรฐั อเมริกา โดยใช้ช่ือ มินโตเนต (Mintonette)

ค.ศ. 1896 ศาสตราจารยอ์ ัลเฟรด ที ฮอลสเตด (Prof.Alfred T.Halstead) ได้เสนอให้เปลี่ยน
ชือ่ จาก “มินโตเนต (Mintonette)” เป็น “วอลเลย์บอล (Volleyball)”

ค.ศ. 1898 ประเทศแคนาดาได้พัฒนากีฬาวอลเลย์บอลเพื่อเป็นกิจกรรมนันทนาการ
(Recreation Activity)

ค.ศ. 1905 ศาสตราจารย์เจ ฮาวาร์ด โครเกอร์ (Prof J. Haward Crocher) ได้นำกีฬา
วอลเลยบ์ อลเข้าไปเผยแพรใ่ นประเทศจีน (China)

ปี ค.ศ. 1908 นายแฟรงกิน เอช บราวน์ (Franklin H.Brown) ได้นำกีฬาวอลเลย์บอลเข้าไป
เผยแพรใ่ นประเทศญปี่ นุ่ (Japan)

ประวัติวอลเลย์บอล ปี ค.ศ. 1910 นายเอลวู๊ด เอส บราวน์ Elwood S.Brown ช่วยจัดต้ัง
สมาคมวอลเลย์บอลในประเทศฟลิ ปิ ปินส์ (Philippines)

คู่มอื การพฒั นาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

2

ค.ศ. 1913 ได้มีการบรรจุกีฬาวอลเลย์บอลเข้าในการแข่งขันกีฬาภาคพื้นตะวันออกไกล (Far
Eastern Games) คร้งั ท่ี 1 ณ กรุงมะนลิ า ประเทศฟิลปิ ปินส์ (Manila, Philippines)

ค.ศ. 1918 ไดก้ ำหนดใหใ้ ชผ้ ู้เล่นขา้ งละ 6 คน
ค.ศ. 1922 ได้กำหนดกติกาให้แต่ละทีมเล่นลูกได้ไม่เกิน 3 ครั้ง และได้มีการก่อต้ังสมาคม
วอลเลยบ์ อล และบาสเกตบอลขนึ้ เปน็ ครงั้ แรกในประเทศเชคโกสโลวาเกีย
ค.ศ. 1928 มีการก่อตั้งสมาคมวอลเลย์บอลขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกา มีการจัดการแข่งขัน
วอลเลย์บอลชิงชนะเลิศแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา ครั้งที่ 1 ท่ี Brooklyn Central Y.M.C.A. (USA
National Volleyball Championships)
ค.ศ. 1933 ได้บรรจุกีฬาวอลเลย์บอลหญิงในการแข่งขันกีฬา Central American และ
Caribbean Game ในกรงุ ซาน ซลิ วาดอร์ (San Salvador) ประเทศเอลซัลวาดอร์ (El Salvador)
ค.ศ. 1934 มีการจดั ตั้งคณะกรรมการกีฬาวอลเลย์บอลนานาชาติเป็นคร้งั แรกภายใต้สหพันธ์
แฮนดบ์ อล
ค.ศ. 1946 ประเทศโปแลนด์ ฝรั่งเศส เชคโกสโลวาเกีย สหรัฐอเมริกา สหภาพโซเวียตรัสเซีย
และโรมาเนยี ไดร้ ่วมกันก่อตง้ั คณะกรรมการทดี่ ำเนนิ การด้วยตนเองข้นึ คร้ังแรก
ค.ศ. 1947 14 ประเทศ ได้ร่วมกันจัดตั้งสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (The Federation
International De Volleyball : FIVB) ขึ้นในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส และได้เลือกนายพอล ลิบอร์ด
(Paul Libaud) เป็นประธานสหพันธ์คนแรก โดยมีประเทศท่ีร่วมกันจัดตั้ง ประกอบด้วย สหรัฐอเมริกา
ฝรงั่ เศส เชคโกสโลวาเกยี โปแลนด์ อยี ปิ ต์ อิตาลี เนเธอแลนด์ เบลเยียม โปรตุเกส โรมาเนีย ตุรกี บราซิล
อุรกุ วัย ยโู กสลาเวีย (อิสราเอลและเลบานอนไดเ้ ขา้ ร่วมเป็นสมาชิกในปี ค.ศ. 1949)
ค.ศ. 1948 การแขง่ ขันวอลเลย์บอลชิงชนะเลิศแหง่ ทวีปยุโรป ครั้งท่ี 1 ประเภทชาย ท่ีกรุงโรม
ระหวา่ งวันท่ี 24-26 กันยายน
ปี ค.ศ. 1949
– จัดการแข่งขนั วอลเลยบ์ อลชงิ ชนะเลศิ ของโลกเป็นครง้ั แรก ณ กรงุ ปราก (Prague) ประเทศ
เชคโกสโลวาเกีย (Czechoslovakia)
– คณะกรรมการโอลมิ ปกิ สากล (International Olympic Committee-IOC) ไดป้ ระกาศรับรอง
กีฬาชนิดน้ี แต่ยังอยใู่ นฐานะกฬี าทไ่ี ม่ไดม้ ีการแข่งขันในกฬี าโอลมิ ปิก (Non Olympic Sport)
– การแข่งขนั ชงิ แชมป์โลก ประเภททมี ชาย (Men’S World Championships) ครงั้ แรก ณ กรงุ
ปราก (Prague)
– การแข่งขันชิงแชมปย์ ุโรป (European Champions) ประเภททีมหญงิ ครง้ั แรก ณ กรงุ ปราก
(Prague)
– มกี ารใช้ระบบการรุก 3 คน และมีการลำ้ แดนของตัวเซตทอ่ี ยู่แดนหลงั
ค.ศ. 1951 อนญุ าตให้มือสามารถลำ้ เหนอื ตาขา่ ยได้ ภายใตเ้ งือ่ นไขคอื การสกดั กัน้
ค.ศ. 1952 การแข่งขันชิงแชมปโ์ ลก ประเภททมี หญิง (Women’S World Championships)
คร้ังแรก ณ กรงุ มอสโคว์ ประเทศรสั เซีย (Moscow, Russia)
ค.ศ. 1955
– กีฬาวอลเลยบ์ อลได้ถูกบรรจเุ ขา้ ใน “แพนอเมรกิ ันเกม ครง้ั ที่ 2” (The 2nd Pan American
Games) ณ เมอื งเมก็ ซิโกซติ ี้ (Mexico City)

ค่มู อื การพฒั นาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลศิ

3

– นายมาซาอชิ ิ นชิ ิกาว่า (Masaichi Nishikawa) นายกสมาคมวอลเลยบ์ อลแหง่ ประเทศญปี่ นุ่ ได้
จัดตงั้ สหพันธว์ อลเลยบ์ อลแห่งเอเชยี (Asian Volleyball Confederation : AVC) ขึน้

ค.ศ. 1956 จัดการแข่งขนั วอลเลย์บอลชาย-หญิงชิงแชมป์โลกในเวลาเดียวกันเป็นคร้ังแรก ณ
กรุงปารีส ประเทศฝรัง่ เศส (Paris, France) โดยมีทมี ชาย 24 ทมี และ หญงิ 17 ทีม

ค.ศ. 1957 คณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ได้มีการประชุมที่เมืองโซเฟีย ประเทศ
บัลแกเรีย (Sofia, Bulgaria) และยอมรับกีฬาวอลเลย์บอลเข้าเป็นกีฬาชนิดหน่ึงในกีฬาโอลิมปิก และ
ประกาศให้สหพันธ์วอลเลยน์ านาชาติ (FIVB) เป็นองคก์ รกีฬาสากลมีผลบังคบั ใช้ตัง้ แตว่ ันท่ี 24 กันยายน
เปน็ ต้นไป

ค.ศ. 1961 คณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) และคณะกรรมการจัดการแข่งขันโอลิมปิก
(OCOG : Organising Committee of The Olympic Game) แห่ งป ระเท ศญี่ ปุ่น ได้บ รรจุกีฬา
วอลเลยบ์ อลเข้าเปน็ กีฬาชนดิ หนึง่ ในการแขง่ ขนั กฬี าโอลิมปิกท่จี ัดขึน้ ท่ีกรุงโตเกยี วดว้ ย

ค.ศ. 1963 สหพนั ธ์วอลเลย์บอลยุโรป (The European Volleyball Confederation : CEV)
ไดจ้ ดั ต้ังคณะกรรมการในโซนของยุโรป

ค.ศ. 1964
– กฬี าวอลเลยบ์ อลชาย-หญงิ ไดถ้ ูกบรรจเุ ข้าในการแขง่ ขนั กฬี าโอลมิ ปกิ เปน็ ครั้งแรกทจ่ี ดั ขึ้นที่
กรุงโตเกียว ประเทศญป่ี ุน่ (เหรียญทองหญิง ได้แก่ ทมี ญป่ี ุน่ เหรียญทองชาย ได้แก่ ทมี สหภาพโซเวยี ต
รัสเซยี )
– ได้มกี ารปรบั ปรุงกตกิ าการสกัดกั้นใหม่ (อนญุ าตให้มอื ทั้งสองล้ำเหนือตาขา่ ยและอนญุ าตให้ถกู
ลกู ขณะสกัดกัน้ เกินกว่า 1 ครงั้ ได)้
ค.ศ. 1965
– การแข่งขันเวลิ ดค์ พั ชาย คร้ังที่ 1 ณ กรุงวอซอร์ ประเทศโปแลนด์ (Warsaw, Poland)
– มีการจัดตงั้ คณะกรรมการในโซนแอฟรกิ าข้นึ
ค.ศ. 1966 Dr.Ruben Acosta ไดจ้ ดั ต้ังคณะกรรมการโซนอเมรกิ ากลางและโซนคาริเบียนข้ึน
ค.ศ. 1968 สหรัฐอเมรกิ าและแคนาดาได้เข้าร่วมโซนอเมรกิ ากลาง เพอื่ จดั ตัง้ สหพนั ธ์
วอลเลยบ์ อล แหง่ ทวีปอเมรกิ าเหนอื และอเมริกากลาง (NORCECA) ตามข้อเสนอของ Dr.Ruben Acosta
ค.ศ. 1971 ได้มกี ารจดั หลักสตู รผู้ฝึกสอนระดบั นานาชาติขนึ้ คร้ังแรก โดยสมาคมวอลเลย์บอล
แหง่ ประเทศญี่ปุ่น ภายใตก้ ารดำเนนิ งานของ Mr.Yutaka Maeda และ Mr.Hiroshi Toyoda
ค.ศ. 1972 สหพันธ์วอลเลย์บอลท้ัง 5 ทวีป ได้แก่ เอเชีย (AVC), แอฟริกา (CEV), อเมริกาใต้
(CSV), อเมริกาเหนือ และอเมรกิ ากลาง (NORCERA) ได้จัดต้ังคณะกรรมการฝ่ายแข่งขันกีฬาของแต่ละ
ทวปี ขนึ้ โดยการรบั รองโดยสหพันธ์ของแต่ละทวีป
ค.ศ. 1973 การแข่งขันวอลเลยบ์ อลเวิลดค์ พั หญงิ ครงั้ ท่ี 1 ที่ประเทศอรุ กุ วยั (Uruguay)
ค.ศ. 1974 มกี ารถ่ายทอดสดเป็นครัง้ แรกในการแขง่ ขนั วอลเลยบ์ อลชาย-หญงิ ชิงแชมปโ์ ลกจาก
ประเทศเมก็ ซโิ กไปยังประเทศญ่ีปุน่ และประเทศอน่ื ๆ อีกหลายประเทศ
ค.ศ. 1975
– มกี ารจดั ประชมุ และส่งเสริมมินิวอลเลยบ์ อลข้นึ ทปี่ ระเทศสวีเดน
– มีการจัดการแขง่ ขันวอลเลยบ์ อลหญงิ ชิงชนะเลศิ แหง่ ทวีปแอฟรกิ า ณ เมืองดากา ประเทศ
เซเนกลั (Dakar, Senegal)

คมู่ อื การพฒั นาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลิศ

4

ค.ศ. 1976
– Dr.Ruben Acosta ไดค้ ดิ ค้นระบบการใชล้ กู บอล 3 ลกู และอนญุ าตให้เลน่ ได้อีก 3 ครง้ั หลัง
การสกดั กน้ั ไดถ้ กู นำมาใช้ในการแขง่ ขนั กีฬาโอลมิ ปกิ เกม ณ เมอื งมอนทรีออล ประเทศแคนาดา
(Montreal, Canada)
– ความกวา้ งของตาขา่ ยถูกลดใหเ้ หลอื 9 เมตร
ค.ศ. 1977 การแขง่ ขันระดับเยาวชน (อายตุ ่ำกวา่ 21 ปี ) ชาย-หญงิ ชิงแชมปโ์ ลกจัดขน้ึ เปน็
ครั้งแรกที่ประเทศบราซลิ (Brazil)
ค.ศ. 1980 กติกาของสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) ได้มีการพัฒนาข้ึนเป็น 2 ภาษา
ไดแ้ ก่ ภาษาฝรงั่ เศสและภาษาสเปนเปน็ คร้ังแรก ตามผลจากการเสนอของประเทศเม็กซิโก ในการประชุม
ใหญท่ ่กี รุงมอสโควแ์ ละได้มีการรบั รองเกยี่ วกับนกั กฬี าอาชพี
ค.ศ. 1982 ไดม้ กี ารลดแรงดนั ลมของลกู บอลจาก 0.45 เปน็ 0.40 กโิ ลกรมั /ตารางเซนตเิ มตร
ค.ศ. 1984
– Dr.Ruben Acosta ไดร้ บั เลอื กใหข้ ึน้ เป็นประธานสหพนั ธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (2nd FIVB
President) แทนนาย Pual Libaud ผ้กู อ่ ตั้งสหพนั ธฯ์
– สำนกั งานใหญ่ของสหพันธฯ์ ไดย้ ้ายจากกรงุ ปารสี ไปยงั เมอื งโลซาน ประเทศสวติ เซอรแ์ ลนด์
(Lausame, Switzerland)
ค.ศ. 1985
– คณะกรรมการบริหารสหพนั ธ์วอลเลยบ์ อลนานาชาตไิ ดใ้ ห้การรบั รอง 5 โครงการหลัก เพอ่ื
พฒั นาวอลเลยบ์ อลของโลก ซง่ึ เสนอโดย Dr.Ruben Acosta และมเี จตนามุ่งหมายเพื่อยกระดับ
วอลเลย์บอลขึ้นสรู่ ะดบั กฬี าอาชีพ
– ไดม้ ีการจดั การแข่งขนั World Gala เป็นคร้ังแรกทก่ี รุงปกั ก่ิงและเมอื งเซย่ี งไฮ้ โดยทมี หญงิ ของ
ประเทศจนี พบกบั ทมี ดาราของโลก การแขง่ ขนั วอลเลยบ์ อลชายหาดชงิ แชมป์โลกไดจ้ ัดเปน็ คร้งั แรกท่ี
ประเทศบราซลิ
ค.ศ. 1990 การแข่งขัน วอลเลย์บอลเวลิ ด์ลีก (World League) ได้เริ่มขึ้นเป็นครง้ั แรก มีการ
จัดการแข่งขนั มากกว่า 20 เมอื ง จาก 8 ประเทศ เข้าร่วมแขง่ ขันเพ่ือชงิ เงินรางวัล 1 ล้านเหรียญสหรฐั
ค.ศ. 1992 สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) ได้เริ่มให้มกี ารแข่งขันวอลเลย์บอลชายหาด
(Beach Volleyball) World Tour ข้นึ เป็นคร้งั แรก โดยมกี ารจดั การแขง่ ขนั ทญี่ ่ีปุ่น เปอร์โตรโิ ก บราซิล
อิตาลี และออสเตรเลีย
ค.ศ. 1993
– สหพันธ์วอลเลยบ์ อลนานาชาติไดก้ ลายเป็นองคก์ รกีฬาท่ีใหญท่ สี่ ุดในโลกโดยมปี ระเทศสมาชิก
ถงึ 210 ประเทศ
– เริม่ มกี ารแขง่ ขนั วอลเลยบ์ อลหญงิ เวิลดก์ รงั ปรซี ์ (Women’s World Grand Prix) ขน้ึ เป็น
ครง้ั แรกโดยมี 8 ประเทศ เขา้ รว่ มการแข่งขนั เพอื่ ชิงเงนิ รางวลั 1 ล้านเหรยี ญสหรฐั
– คณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ได้มกี ารประชมุ ทเ่ี มอื งมอนเตการ์โล รัฐโมนาโก (Monte
Carlo, Monaco) ใหบ้ รรจวุ อลเลย์บอลชายหาด เขา้ ในกีฬาโอลมิ ปกิ เกม 1996 มกี ารแข่งขนั ทมี หญงิ 16
คู่ ทีมชาย 24 คู่

คู่มอื การพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

5

ค.ศ. 1994
– อนุญาตใหล้ กู ถูกส่วนต่างๆ ของรา่ งกายไดท้ ุกส่วนรวมทง้ั เท้า
– ไดม้ กี ารขยายเขตเสริ ฟ์ จนเตม็ เขตพืน้ ท่ี 9 เมตร
– ท่ปี ระชุมใหญส่ หพันธว์ อลเลยบ์ อลนานาชาติไดร้ ับรองแผนการสง่ เสรมิ วอลเลยบ์ อลปี 2001 ซง่ึ
เสนอโดย Dr.Ruben Acosta เพื่อพัฒนาทกั ษะการบรหิ ารจดั การของสมาคมวอลเลยบ์ อลแต่ละประเทศ
ให้สามารถจดั การแข่งขนั วอลเลยบ์ อลอาชพี ข้นึ รวมทง้ั วอลเลยบ์ อลชายหาดด้วย
ค.ศ. 1995 ครบรอบ 100 ปี สำหรับกฬี าวอลเลย์บอล จดั ให้มกี ารเฉลิมฉลอง 100 วัน ในทั่ว
โลกโดยผเู้ ก่ียวขอ้ งกับกีฬาวอลเลย์บอล
ค.ศ. 1996 กีฬาวอลเลยบ์ อลชายหาดได้ถูกบรรจเุ ข้าในรายการแข่งขันกฬี าโอลมิ ปกิ เป็นครัง้
แรก ณ เมืองแอตแลนตา รฐั จอรเ์ จยี (Atlanta, Jeorgia)
ประวัติวอลเลยบ์ อล ปี ค.ศ. 1997
– มีการจัดการแขง่ ขันวอลเลยบ์ อลชายหาดชิงแชมปโ์ ลก (ทงั้ ประเภททมี ชาย และทีมหญงิ ) เป็น
คร้ังแรก ณ เมืองลอสแองเจลสิ (Los Angeles, USA) ประเทศสหรฐั อเมรกิ า โดยมเี งนิ รางวลั ในแต่ละ
ประเภท 600,000 เหรียญสหรฐั
– การแข่งขันวอลเลย์บอลเวิลดล์ กี ครง้ั ท่ี 8 ได้เพิ่มเงนิ รางวลั เป็น 8 ล้านเหรียญสหรฐั
ค.ศ. 1998 การประชุม FIVB World Congress ครั้งที่ 26 มีการประกาศใช้ระบบการนับ
คะแนนแบบ “Rally Point” และมีการยอมรับอย่างเป็นทางการให้มีการเล่นโดยใช้ตัวรับอิสระ (The
Libero Player) ในการแข่งขันชงิ แชมปโ์ ลกที่กรุงโตเกียว (Tokyo)
ปี ค.ศ. 1999 ทีมหญิงจากประเทศคิวบา (Cuba) ได้รับตำแหน่งชนะเลิศเป็นคร้ังท่ี 4 ในการ
แขง่ ขันรายการ FIVB World Cup และทมี ชายจากประเทศรสั เซียไดร้ บั ตำแหน่งชนะเลศิ เปน็ ครั้งแรก
ค.ศ. 2000
– การแขง่ ขนั กฬี าโอลมิ ปกิ เกมทเ่ี มืองซดิ นยี ์ ประเทศออสเตรเลยี มกี ารแข่งขันวอลเลยบ์ อล
ชายหาด ประเภทชาย 24 คู่ หญงิ 24 คู่ วอลเลย์บอลในรม่ ประเภทชาย 12 ทีม หญงิ 12 ทมี และ
สาธารณรฐั คริ ินาส (Kiribati) ไดเ้ ข้ารว่ มเป็นสมาชกิ ลำดบั ที่ 218
– ระบบการนบั คะแนนแบบ Rally Point ถูกนำไปใชก้ บั การแขง่ ขนั วอลเลย์บอลชายหาด
– มีการยอมรับกติกาการเสริ ฟ์ บอลสามารถถกู ตาข่ายได้
– การเฉลมิ ฉลองใหก้ บั ผเู้ ลน่ ทดี่ ที ส่ี ุดแหง่ ศตวรรษ (Best Players of Century) ได้แก่ Karch
Kiraly จากสหรัฐอเมรกิ า Lorenzo Bernardi จากอิตาลี และ Regla Torres จากเจา้ ของแชมปโ์ อลมิ ปกิ
3 สมยั อยา่ งควิ บา
ค.ศ. 2002
– มีการประชุมใหญ่สหพนั ธ์วอลเลยบ์ อลนานาชาติ ครั้งที่ 28 ณ กรุงบัวโนสไอเรส ประเทศ
อารเ์ จนตินา (Buenos, Aires, Argentina) ไดม้ กี ารกำหนดความสูงของผ้เู ข้าแขง่ ขัน ชาย 185 เซนตเิ มตร
ขึ้นไป หญงิ 175 เซนติเมตรขน้ึ ไป
– ประเทศเยอรมนี (Germany) เปน็ เจา้ ภาพจัดการแขง่ ขันวอลเลยบ์ อลหญงิ ชงิ แชมปโ์ ลก โดยมี
ทีมเขา้ ร่วม 24 ทีม แขง่ ขันในเมอ่ื ตา่ งๆ ถึง 8 เมอื ง
– ประเทศอารเ์ จตนิ า (Argentina) เปน็ เจ้าภาพจัดการแข่งขันวอลเลยบ์ อลชายชิงแชมป์โลก โดย
มที ีมเข้ารว่ ม 24 ทมี แขง่ ขนั ในเมืองตา่ งๆ ถงึ 6 เมือง

คมู่ ือการพฒั นาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

6

ค.ศ. 2004
– การแข่งขนั กฬี าโอลมิ ปิกเกมท่กี รงุ เอเธนส์ ประเทศกรีซ (Athens, Greece) มกี ารแข่งขัน
วอลเลยบ์ อลในรม่ ประเภททมี ชาย จำนวน 12 ทมี ประเภททีมหญงิ จำนวน 12 ทมี และวอลเลยบ์ อล
ชายหาดจำนวน 24 ทีม หญงิ จำนวน 24 ทมี
– ทมี ชนะเลศิ วอลเลยบ์ อลประเภทชาย ได้แก่ บราซิล และประเภทหญงิ ไดแ้ ก่ ประเทศจีน
ค.ศ. 2006 การแข่งขัน FIVB Volleyball World Championship ทีมชนะเลิศประเภทชาย
ได้แก่ บราซิล และประเภทหญงิ ไดแ้ ก่ รัสเซยี
ค.ศ. 2007 การแข่งขนั FIVB World Cup ทมี ชนะเลิศประเภทชาย ได้แก่ บราซิล และ
ประเภทหญงิ ไดแ้ ก่ อิตาลี
ค.ศ. 2008 การแข่งขันโอลิมปิกท่ีประเทศจีน ทีมชนะเลิศประเภทชาย ได้แก่ สหรัฐอเมริกา
และประเภทหญิง ได้แก่ บราซลิ
ค.ศ. 2009 การแขง่ ขนั รายการ FIVB Club World Championship ประเภททมี ชายได้นำ
กลับมาลงในปฏิทนิ การแข่งขนั ระดบั นานาชาติอีกครงั้ หลงั จากทม่ี กี ารแข่งขันลา่ สดุ ในปี 1992
ค.ศ. 2010
– กีฬาวอลเลยบ์ อลประสบความสำเรจ็ ครง้ั ยงิ่ ใหญ่ กบั การเร่มิ ฤดกู าลแขง่ ขันกีฬาโอลมิ ปิก
เยาวชน ณ ประเทศสงิ คโปร์
– การแข่งขนั รายการ FIVB Club World Championship ประเภททมี หญงิ ได้นำกลบั มาลงใน
ปฏิทนิ การแข่งขันอกี ครั้ง หลงั จากทมี่ กี ารแข่งขนั คร้งั แรกในปี 1994 หลงั จากทป่ี ระเภททีมชายประสบ
ความสำเรจ็ ในการแขง่ ขนั เม่อื ปกี อ่ นหนา้ น้ี
– การแข่งขนั เพอื่ ชิงถว้ ยรางวัล Continental Cup ข้นึ คร้งั แรกในการแขง่ ขนั วอลเลยบ์ อล
ชายหาด ท่ีจะจัดขน้ึ ในการแขง่ ขนั กีฬาโอลมิ ปกิ 2012 ณ กรุงลอนดอน (London, England)

ค.ศ. 2011 ระบบการนับแต้มแบบใหม่ไดม้ ีการนำไปใช้กันอย่างแพร่หลายในการแข่งขัน โดย
ได้รบั การยนื ยนั โดยผู้บริหารของ FIVB ในการแข่งขันท่มี ีการชนะที่ 3 ต่อ 0 หรือ 3 ต่อ 1 โดยผชู้ นะจะได้
3 แต้ม และผู้แพ้จะได้ 0 เช่นกันกับการชนะแตม้ 3 ต่อ 2 ซ่ึงจะหมายถึง ผู้ชนะได้ 2 แต้ม และผแู้ พ้ได้ 1
แต้ม ในกรณีที่แต้มเสมอกันจะนับคะแนนเป็นแบบ Set Ratio ซ่ึงจะต่างจากการนบั คะแนนแบบ Point
Ratio ในอดีตทผ่ี า่ นมา

ค.ศ. 2012 มีการปรบั ปรงุ แกไ้ ขเรอ่ื งเครือ่ งแบบของผู้เล่นฝ่ายหญิงโดยมีทางเลอื กให้ 3 ทาง คือ
ผู้เลน่ สามารถสวมปลอกหุ้มหวั เข่าความยาวอย่างมากที่สุด 3 เซนติเมตร ไว้เหนือเข่าหรือใส่แบบครึง่ ตัว
หรือใสแ่ บบเตม็ ตวั โดยใหข้ ึน้ อย่กู บั การเคารพในกฎและหรือความเชือ่ ของแต่ละศาสนา

กฬี าวอลเลย์บอลในประเทศไทย
กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2556 : ออนไลน์) ได้เรียบเรยี งประวัติกีฬา

วอลเลยบ์ อลในประเทศไทยไว้อยา่ งละเอยี ดในหนังสือ “ประวตั กิ ารกีฬา” ไวด้ งั นี้
กีฬาวอลเลย์บอลในประเทศไทยนน้ั ไมม่ ีหลักฐานยนื ยันแน่ชัดว่า ได้แพรห่ ลายเขา้ มาในปีใดหรือ

สมัยใด แตพ่ อจะอนุมานได้ว่าการเล่นกฬี าวอลเลยบ์ อลไดม้ ขี ึน้ ในประเทศไทยมากกว่า 60 ปี โดยมากเล่น
เพ่ือการพักผ่อนหยอ่ นใจ เม่ือตั้งกรมพลศึกษาขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2476 กรมพลศึกษา เห็นวา่ วอลเลย์บอล
เปน็ กีฬาท่นี ักเรยี นทั้งหญงิ และชายสามารถเล่นได้ จึงไดจ้ ดั ให้สอนวิชานข้ี นึ้ ในสถาบนั พลศึกษา ในปี พ.ศ.

คมู่ ือการพฒั นาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลศิ

7

2477 กรมพลศึกษาได้จดั พิมพก์ ติกาวอลเลย์บอลขึ้น โดยอาจารยน์ พคณุ พงษส์ วุ รรณ เป็นผ้แู ปล ทา่ นเปน็
ผู้ท่ีมีความชำนาญมากจึงได้รับการเชิญให้เป็นผู้บรรยายเก่ียวกับเทคนิควิธีการเล่นตลอดจนกติกาการ

แข่งขันใหค้ รพู ลศึกษาท่ัวประเทศประมาณ 100 คน ในโอกาสที่กระทรวงศกึ ษาธิการเป็นผูจ้ ัดการอบรม
ขนึ้ และในปีนี้เองกรมพลศึกษาได้จัดใหม้ ีการแข่งขันกีฬาประจำปแี ละบรรจุกีฬาวอลเลย์บอลหญิงไว้ใน
รายการแข่งขันเป็นคร้ังแรก ซึ่งในสมัยของ น.อ.หลวงศุภชลาศยั ร.น. ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมพลศึกษา

แตก่ ารแขง่ ขนั ไมใ่ ครเ่ ปน็ ท่นี ยิ มนัก ทัง้ นเ้ี พราะเกีย่ วกับการเคลอื่ นไหวของแตล่ ะบคุ คล เลน่ กันไปตามเร่อื ง
ตามราวมิให้ผิดกติกา ส่วนที่จะให้มีฝีมือนั้นไม่มีทางเป็นไปได้ เพราะไม่มีผู้ชำนาญการโดยเฉพาะมา
ฝึกสอนให้ จึงทำให้การเล่นกีฬาวอลเลย์บอลเสื่อมความนิยมไป แต่ยังคงมีการแข่งขันอยู่เรื่อยๆ ทั้งที่

ปรมิ าณไม่เพิ่มขนึ้ และคณุ ภาพก็ยังไม่ดพี อ ตอ่ มาได้ทราบกันว่า วอลเลย์บอลเปน็ กฬี าท่ีประเทศใกลเ้ คยี ง
เช่น ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจนี ญป่ี ุ่น ฟิลปิ ปนิ ส์ นิยมเล่นกนั มาก และมีฝมี ืออยู่ในขนั้ มาตรฐาน มี
เทคนิคต่างๆ ที่ก่อใหเ้ กิดความต่ืนเต้นไม่เป็นท่ีน่าเบื่อหน่าย บรรดาผู้ฝึกสอนซึ่งความจริงหาใช่ผู้ชำนาญ

การโดยเฉพาะไม่ หากแตส่ นใจและพยายามเรยี นรู้การเคลอื่ นไหวจากต่างประเทศ นำมาถา่ ยทอดไปยังผู้
เล่นทำให้เกิดความสนใจในการเล่นกีฬาวอลเลย์บอลกันขน้ึ อีกระยะหนึ่งและเจริญมาจนกระท่งั ทุกวันน้ี
ต่อมามคี ณะบุคคลผรู้ ิเร่มิ ก่อตง้ั สมาคมวอลเลย์บอลสมคั รเลน่ แหง่ ประเทศไทยชดุ แรก มี 7 คน คือ

22

1. พลโทสุรจติ จารุเศรณี

2. นายกอง วิสทุ ธารมณ์
3. นายสวสั ด์ิ เลขยานนท์
4. นายเสรี ไตรรตั น์

5. นายนิคม พลสุวรรณ
6. นายแมน พลพยหุ ครี ี
7. นายเฉลมิ บุณยะสุนทร

บคุ คลทง้ั 7 คน ไดร้ ว่ มกนั ประชุมวางแผนดำเนนิ การกอ่ ตงั้ สมาคมวอลเลยบ์ อลแห่งประเทศไทย

เปน็ คร้ังแรกในวนั ที่ 1 พฤศจกิ ายน 2500 จากทีป่ ระชุมได้มอบหมายให้นายกอง วิสุทธารมณ์ เป็นผู้แทน
ไปดำเนินการขออนุญาตจดั ต้ังสมาคมฯ ตอ่ กระทรวงศกึ ษาธิการ ในวันท่ี 11 กุมภาพันธ์ 2502 โดยมีนาย
นาค เทพหัสดิน ณ อยุธยา ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เป็นผู้ลงนามในใบอนุญาตจัดต้ังสมาคมฯ มีชื่อ

“สมาคมวอลเลยบ์ อลสมัครเล่นแห่งประเทศไทย” (Amateur Volleyball Association of Thailand =
A.V.A.T.) วันที่ 1 มิถุนายน 2502 พลเอกสุจริต จารุเศรณี นายกสมาคมฯ ได้ลงนามในข้อบังคับของ
สมาคมฉบบั แรก ทกี่ ำหนดให้มคี ณะกรรมการบรหิ ารเพียง 7 ตำแหน่ง และดำรงตำแหน่งได้สมยั ละ 4 ปี

คณะกรรมการสมาคมฯ ชุดแรก มดี ังนี้

1. พลเอกสรุ จิต จารเุ ศรณี นายกสมาคมฯ
2. นายกอง วิสทุ ธารมณ์ อุปนายก
3. นายแมน พลพยหุ ครี ี เหรัญญกิ

4. นายเฉลิม บณุ ยะสนุ ทร เลขานกุ าร
5. นายสวสั ด์ิ เลขยานนท์ กรรมการ
6. นายเสรี ไตรรัตน์ กรรมการ

7. นายนคิ ม พลสวุ รรณ กรรมการ

คูม่ ือการพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

8

เมอ่ื มกี ารจัดตั้งสมาคมฯ ข้ึนเป็นผลสำเรจ็ ประเทศไทยจงึ สง่ ทีมเขา้ รว่ มการแข่งขนั ในกีฬาแหลม
ทอง คร้ังที่ 1 ที่กรุงเทพฯ และเนื่องจากมีประเทศท่ีส่งเข้าร่วมการแข่งขันเพียง 4 ประเทศ ทีมไทยจึง
ประสบความสำเร็จได้ชนะเลิศ แตใ่ นการแข่งขันกฬี าแหลมทอง ครัง้ ท่ี 2 ท่ีกรุงย่างกุง้ ประเทศพม่า ทีม
ไทยไม่ประสบความสำเร็จ (กรมพลศกึ ษา กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกฬี า, 2556 : 22-23)

องค์ประกอบของทกั ษะกีฬาวอลเลยบ์ อล

ทกั ษะกีฬาวอลเลย์บอลท่ใี ช้ในการเลน่ เพื่อความสนกุ สนามผอ่ นคลาย ซงึ่ เป็นกิจกรรมยาม ว่าง
ส่วนมากประกอบไปดว้ ยทักษะต่าง ๆ ดังนี้ (อุทยั สงวนพงศ์, 2553)

1. การยนื เตรียมพร้อมจะเล่นลูกบอล หรือการทรงตวั ทีด่ นี อกจากจะเป็นการเรยี กสมาธแิ ล้ว ยัง
ชว่ ยให้เคลื่อนตวั ทีจ่ ะเล่นบอลได้อย่างสะดวก คล่องแคล่ว ว่องไว ไม่ว่าลกู บอลจะมาในลักษณะใด

2. การเคลื่อนท่ีพื้นฐาน (Basic Movement) การเคลอ่ื นทใ่ี นกฬี าวอลเลย์บอลจะทำในระยะส้ัน
แต่ตอ้ งทำด้วยความรวดเร็ว

3. การเล่นลูกมือบน (Set) หรือการแตะชูลูกบอลหรือการเซตเป็นวธิ ีการเลน่ ลกู ท่ีดีและ มีความ
แนน่ อนท่ีสุด

4. การเล่นลูกมือล่าง (Underhand) หรือลูกอันเดอร์แฮนด์ เป็นวธิ ีการเล่นลูกโดยใช้แขน ท่อน
ลา่ งของท้ังสองมือบงั คับหรือส่งลูกไปยงั ตำแหนง่ ทตี่ ้องการ ซงึ่ เป็นพืน้ ฐานของการเลน่ ทีมท่ดี ี สามารถรับ
ลูกเสริ ฟ์ หรือลูกตบทมี่ าในลักษณะลูกคอ่ นข้างแรงของฝา่ ยตรงขา้ มได้

5. การเสริ ์ฟ (Service) เปน็ การรกุ วธิ หี นึง่ การเสริ ์ฟท่ีมีประสิทธ์ิภาพจะสามารถขม่ ขูค่ ู่ แขง่ ขนั ได้
ทำลายยุทธวิธกี ารรุกของฝ่ายตรงข้าม ลดภาระการรับของฝา่ ยตนเอง สร้างโอกาสให้ ไดเ้ ปรยี บในในการ
โต้ตอบ

6. การตบ (Spiking) เป็นวธิ ีการที่รุนแรงของฝ่ายครอบครองลกู บอล ลกู ตบท่ปี ระสบความสำเร็จ
ต้องมาจากจังหวะแรกและจงั หวะสองท่ีสมั พันธ์กัน อนุภาพของลูกตบยังขึ้นอยกู่ ับความแรงความเรว็ ความ
คล่องตัวและท่าทางที่ใช้ในการตบลกู บอลของผเู้ ลน่
7. การสกดั ก้ัน (Blocking) เป็นการทฝี่ า่ ยรบั สกัดกน้ั ทกั ษะการตบทร่ี นุ แรงของฝา่ ยรกุ ขณะเดียว กนั ฝา่ ย
รบั อาจจะเปลี่ยนเปน็ การรุกได้ทนั ที

ลักษณะของการเลน่ (GAME CHARACTERISTIC)
กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา (2557 : 2) กลา่ วไวว้ ่า วอลเลย์บอลเป็นกีฬาที่

เล่นโดยทีมสองทีม บนสนามท่ีแบ่งแดนด้วยตาข่าย ลักษณะของการเล่นอาจแตกต่างกันได้ตามสภาพท่ี
จำเปน็ เพื่อให้เลน่ กันไดอ้ ย่างแพรห่ ลายจดุ มงุ่ หมายของการเลน่ กค็ อื การสง่ ลกู บอลให้ข้ามตาขา่ ยไปลงบน
พื้นในแดนของฝา่ ยตรงขา้ ม และป้องกนั ไม่ให้ฝ่ายตรงข้ามสง่ ลูกบอลข้ามตาข่าย มาตกบนพ้ืนในแดนของ
ตน แต่ละทมี จะถกู ลกู บอลได้ 3 ครงั้ ในการสง่ ลกู บอลไปยังแดนของฝ่ายตรงข้าม (ยกเวน้ การถูกลูกบอลใน
การสกัดกัน้ ) การเลน่ เริม่ ต้นด้วยการเสิร์ฟลูกบอล โดยผู้เสริ ์ฟส่งลกู บอลข้ามตาขา่ ยไปยังฝา่ ยตรงขา้ ม การ
เลน่ จะดำเนนิ ไปจนกว่าลูกบอลจะตกลงบนพืน้ ในเขตสนามหรือนอกเขตสนาม หรือฝ่ายไม่สามารถส่งลูก
บอลกลบั ไปยงั ฝา่ ยตรงข้ามไดอ้ ย่างถูกตอ้ งตามกตกิ า การเล่นวอลเลย์บอลนั้น ทีมทช่ี นะการเล่นลูกจะได้
1 คะแนน (Rally Point System) เมือ่ ทีมท่ีเป็นฝ่ายรับลูกเสิรฟ์ ชนะการเลน่ ลกู จะได้คะแนน 1 คะแนน
และได้สิทธิทำการเสิร์ฟ ผู้เล่นทีมน้นั ตอ้ งหมุนตามเข็มนาฬิกาไป 1 ตำแหน่ง

คมู่ ือการพัฒนาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลศิ

9

ประโยชนข์ องการเลน่ กฬี าวอลเลยบ์ อล

กีฬาวอลเลยบ์ อลกีฬาอกี หน่ึงชนิดทีไ่ ดร้ บั ความนยิ มเป็นอย่างมาก มีการแข่งขันระดับชาติ และ
เปน็ ท่นี ยิ มเล่นกันอยา่ งแพรห่ ลาย จนกระทงั่ ถกู รวมเขา้ กบั หลกั สตู รการเรยี นการสอนชั้นมัธยมศึกษาใน
หลายๆ โรงเรียน วอลเลยบ์ อลเป็นกีฬาประเภททีมทชี่ ว่ ยสง่ ให้ผเู้ ล่นเกดิ ความสมั พันธท์ ีด่ ีต่อผูเ้ ล่นทีม
ตนเอง และผเู้ ลน่ ทมี คแู่ ข่ง โดยผเู้ ล่นในทีมจะมจี ุดม่งุ หมายเดียวกันใจกว้าง และยอมรบั ความแตกตา่ ง
ระหวา่ งบคุ คล ช่วยใหผ้ ูเ้ ล่นรจู้ ักการทางานเปน็ ทีมรับผิดชอบหน้าที่ของตนเองมีน้าใจเปน็ นกั กฬี า สง่ ผล
ให้เกดิ ทกั ษะทางสงั คมทีด่ เี กิดประโยชน์มากมายหลายๆ ด้าน ดงั นี้ (ศศธิ ร สงวนศิลป์, 2560 : ออนไลน)์

1. ประโยชน์ทางดา้ นรา่ งกาย
1.1 ไดอ้ อกกำลังกายอย่างมรี ะบบ มีกฎเกณฑ์ และกติกา
1.2 เป็นการเสรมิ สร้างร่างกายให้เจรญิ เตบิ โต เสริมสร้างความแขง็ แรงใหร้ ่างกายทำ ให้ระบบ

ร่างกายทางานเป็นปกตดิ ี
1.3 ฝกึ ให้รา่ งกายมีความคลอ่ งแคลว่ วอ่ งไว
1.4 เสรมิ สรา้ งประสบการณใ์ ห้แก่ชวี ิตของตัวผเู้ ลน่ เอง

2. ประโยชน์ทางดา้ นอารมณ์
2.1 ทำให้อารมณ์แจม่ ใสสดชน่ื
2.2 ช่วยผอ่ นคลายความตึงเครียดของอารมณ์
2.3 ชว่ ยฝึกฝนใหม้ อี ารมณม์ น่ั คง รูจ้ กั อดทน อดกล้ัน

3. ประโยชนท์ างด้านสงั คม
3.1 ทำใหผ้ เู้ ลน่ มเี พ่ือน หรอื ร้จู ักคนอน่ื ๆ มากขนึ้
3.2 เมอ่ื เกดิ ความสามัคคใี นหมู่คณะ ย่อมจะส่งผลให้เกิดประโยชน์ตอ่ สังคมสว่ นรวม
3.3 เมื่อมีการแข่งขันกีฬาเกิดขน้ึ จะก่อให้เกิดการสร้างงานและการกระจายรายได้ เป็นการ

พัฒนาคุณภาพชีวิตของท้ังผู้เล่น และผู้ท่ีเกี่ยวข้องที่ได้รับประโยชน์จากกีฬาวอลเลย์บอล ซ่ึงจะเป็น
ประโยชนต์ ่อพลเมือง และส่งผลถงึ ประเทศชาติตอ่ ไป

3.4 เม่ือมกี ารแข่งขันกีฬาระดับประเทศ จนถึงระดับนานาชาติย่อมเป็นการเชอื่ มสมั พนั ธ์ไมตรี
ระหว่างจังหวดั จนถงึ ระหวา่ งประเทศ

3.5 ผเู้ ลน่ ทปี่ ระสบความสำเรจ็ ย่อมนำชอื่ เสียงมาส่ตู นเอง หรือตอ่ ประเทศชาติได้
4. ประโยชนท์ างดา้ นจิตใจ

4.1 ช่วยผอ่ นคลายอารมณ์ กอ่ ใหเ้ กิดความเพลดิ เพลนิ สนุกสนาน ลดความเครียด
4.2 เป็นการใชเ้ วลาว่างให้เปน็ ประโยชน์
4.3 ชว่ ยส่งเสริมบุคลิกภาพของผู้เลน่
4.4 ฝกึ ให้มรี ะเบยี บ มวี ินัย มเี หตมุ ผี ล รู้จักการเปน็ ผนู้ ำผ้ตู าม และมีความรับผิดชอบ ในหนา้ ที่
ของตน
4.5 ฝกึ จิตใจให้มสี มาธิ สร้างความม่นั คง เข้มแข็งทางจติ ใจ ฝกึ ให้มนี า้ ใจเป็นนกั กีฬา ร้จู ักการ
แพ้ การชนะ และการอภยั

ค่มู ือการพัฒนาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลิศ

10

4.6 วอลเลย์บอลเป็นกีฬาท่ีมีกฎกติกา ผู้เล่นต้องเคารพ และปฏิบัติตามกฎกติกาการเล่น
ดงั น้ันการเลน่ วอลเลยบ์ อลย่อมช่วยสอนให้ผเู้ ลน่ รู้จกั ความยตุ ธิ รรม มีความอดทนอดกลน้ั ร้จู ัก เคารพสิทธิ
ของผอู้ ่นื

4.7 วอลเลยบ์ อลเปน็ กฬี าทเี่ ลน่ เปน็ ทีมจึงช่วยให้เกิดความรกั ใคร่ สามคั คีในหมคู่ ณะ
จะเหน็ ได้วา่ การเล่นวอลเลย์บอลจะส่งเสรมิ พัฒนาการในหลายๆ ด้าน รวมไปถึงพัฒนาการทาง
ด้านอารมณ์โดยมีองค์ประกอบคือ ความสามารถในการควบคมุ อารมณ์ของตนเอง ความสามารถ ในการ
รู้จักตนเอง และความสามรถในการดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข ซ่ึงมีความสอดคล้อง กับ
ประโยชน์ของการเล่นกีฬาวอลเลย์บอลจากที่กล่าวมาข้างต้น เพราะวอลเลย์บอลเป็นกีฬายอดนิยมใน
ปัจจุบัน ทำให้นกั เรียนมีความสนใจในการเล่น ประหยัดค่าใช้จ่ายไมต่ ้องลงทุนซ้ืออปุ กรณ์ทมี่ รี าคา สงู มา
เล่น เพียงแค่มลี ูกวอลเลยบ์ อลก็สามารถเล่นได้ เน่อื งจากกีฬาวอลเลย์บอล เปน็ กีฬาประเภททีมจงึ ชว่ ย
ส่งเสริมให้เกดิ ความสามัคคีในทมี ของตนเอง มีการแบง่ หน้าท่ีในการรับผิดชอบ ซึ่งเป็นจดุ เรมิ่ ต้นของการ
ฝกึ ทางานเป็นทีม เกิดความสนุกสนาน ผ่อนคลาย เกิดเป็นกิจกรรมท่ีเสริมสร้างความสุขให้กับนักเรียน
อาจกล่าวไดว้ ่ากีฬาวอลเลย์บอลเปน็ กฬี าท่ีสง่ เสรมิ การพัฒนาความ ฉลาดทางอารมณ์ของนักเรียนได้เป็น
อย่างดี

ผูฝ้ กึ สอนกฬี าวอลเลยบ์ อล

กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (2555 : 24-26) ได้กล่าวว่า การสร้างทีมให้
ประสบผลสำเร็จนัน้ มปี จั จยั ทส่ี ำคัญหลายอยา่ งประกอบกนั แตท่ ี่นบั ว่าสำคญั มากอยา่ งหนึ่งคอื ผ้ฝู กึ สอน
ดงั นัน้ เพือ่ ใหเ้ กดิ ความเข้าใจผฝู้ กึ สอนมากขนึ้ จึงจำเป็นตอ้ งเข้าใจพน้ื ฐานของผฝู้ กึ สอนทสี่ ำคญั

1. บทบาทและคณุ สมบตั ขิ องผู้ฝึกสอนกฬี าวอลเลยบ์ อล
การที่ผู้ฝึกสอนกีฬาจะถ่ายทอด และพัฒนาเทคนิควิธีการต่างๆ ในการฝึกนักกีฬาให้มี

ประสิทธิภาพได้นั้นผู้ฝึกสอนกีฬาจำเป็นต้องมีพ้ืนฐานความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพลศึกษาหรือกีฬา
โดยเฉพาะอย่างยิง่ ในกฬี าแตล่ ะชนิดแตล่ ะประเภท การเป็นผู้ฝึกสอนกฬี าโดยไม่มีพ้ืนฐานความรู้ทางด้าน
พลศึกษาหรือกฬี ามาเลย เปรียบเสมือนการสรา้ งบ้านโดยไม่มีการวางรากฐานนนั่ เอง ถึงแม้ว่าจะสรา้ งได้
สวยงามปานใดก็ตาม ก็จะไม่มีความมั่นคงเท่าที่ควร บทบาทและคุณสมบัติของผู้ฝึกสอนกีฬาท่ีสำคัญ
ไดแ้ ก่

1.1 ผู้ฝึกสอนกีฬาจะต้องศึกษา ค้นคว้า และเรียนรู้ส่ิงต่างๆ เพื่อใช้ในการส่งเสริมและพัฒนา
นกั กฬี าใหม้ คี วามสามารถสูงสดุ ในกฬี าชนดิ และประเภทนนั้ ๆ

1.2 ผฝู้ ึกสอนกฬี าต้องสามารถเขา้ ใจถึงความตอ้ งการด้านต่างๆ ของนกั กีฬาไดเ้ ปน็ อยา่ งดี
1.3 ผู้ฝึกสอนกีฬาต้องเป็นคนที่มีอารมณ์ร่าเริงแจ่มใส สามารถสร้างบรรยากาศท่ีสนุกสนาน
ใหก้ บั นกั กฬี า ซ่งึ ตอ้ งทำการฝกึ อย่างหนกั ตลอดเวลาได้
1.4 ผูฝ้ ึกสอนกฬี าต้องสามารถเผชญิ กับสถานการณห์ ลายๆ อยา่ งได้เป็นอย่างดี มีจิตใจเขม้ แข็ง
ไม่อ่อนไหวง่าย
1.5 ผู้ฝึกสอนกฬี าตอ้ งมีความยุติธรรม ไม่ลำเอยี ง หรอื เลอื กทีร่ ักมกั ท่ชี ังในนักกีฬาคนหน่ึงคนใด
โดยเฉพาะ
1.6 ผฝู้ กึ สอนกฬี าต้องพยายามทุม่ เททุกอยา่ งใหก้ บั การฝกึ เพอ่ื พฒั นานกั กฬี าให้เป็นนักกฬี าทีด่ ี
ในทุกด้าน

คมู่ อื การพฒั นาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

11

1.7 ผฝู้ กึ สอนกีฬาจะต้องมีความสามารถหลายๆ ดา้ น โดยเฉพาะอย่างยงิ่ ต้องมีความเชี่ยวชาญ
เป็นพเิ ศษในกีฬาประเภทนน้ั ๆ เพ่อื จะไดเ้ ป็นท่ีเช่อื ถือและยอมรับของนกั กฬี า

1.8 ผ้ฝู กึ สอนกฬี าตอ้ งมีความรู้ความเขา้ ใจทางดา้ นเทคนิค และวิทยาศาสตรก์ ารกฬี าเป็นอย่างดี
เพ่ือใชแ้ ก้ปญั หาตา่ งๆ ทเี่ กดิ ขึ้นจากการฝกึ และการแข่งขนั

1.9 ผู้ฝึกสอนกีฬาจะตอ้ งมีความรบั ผดิ ชอบสูง มีความสามารถในการวางแผนใชค้ วามคิด และมี
เหตุผล

1.10 ผ้ฝู ึกสอนกีฬานอกจากจะมีความรู้ทางทฤษฎีอย่างดีแล้ว จะต้องสามารถสาธิตให้นักกฬี า
เหน็ ลำดบั ข้ันตอนต่างๆ ได้เป็นอยา่ งดีด้วย

1.11 ผฝู้ กึ สอนกีฬาจะตอ้ งเปน็ ผทู้ ม่ี มี นษุ ยสมั พนั ธท์ ่ดี ี ทงั้ กบั ผู้ร่วมงาน และคนอนื่ ๆ

จากบทบาทและคณุ สมบัติของผฝู้ ึกสอนกีฬาดังกล่าว จะเห็นไดว้ า่ ผูฝ้ ึกสอนกฬี าจะต้องเป็นผทู้ ี่
สามารถทำให้นักกีฬาแต่ละคนเกดิ ความรู้ ทกั ษะ มีความเฉลยี วฉลาดในการใชเ้ ทคนิคต่างๆ เพื่อใหบ้ รรลุ
เปา้ หมายท่วี างไว้ในขณะทำการแข่งขัน ตลอดจนสามารถนำประสบการณเ์ หล่าน้ันไปใชใ้ นชีวิตประจำวัน
ด้วย ซง่ึ เป็นบทบาท และคุณสมบตั ิทั่วๆ ไปของผฝู้ ึกสอนกีฬา สำหรับกฬี าวอลเลย์บอลผฝู้ กึ สอนถอื วา่ เป็น
หวั ใจของการสร้างทีม ซ่ึงมีหน้าท่ีตอ้ งดำเนนิ การ หนา้ ท่ขี องผู้ฝกึ สอนไม่ใช่เพียงเป็นผู้ส่งตำแหน่งใหก้ ับผู้
ตดั สิน และไม่ใช่มหี น้าทเี่ พียงเพ่อื ส้ินสุดการเลน่ ลูกสดุ ท้ายในแตล่ ะนัดเท่านัน้ การบริหารและการจัดการ
ของทีมให้ต่อเน่ือง และสอดคล้องกับการเร่ิมการแข่งขันเป็นส่ิงทผี่ ู้ฝึกสอนจะต้องเตรียมการ เพ่อื ให้ทีม
บรรลุเป้าหมายในระยะสั้นหรือการพัฒนาการด้านเทคนิค การจัดการ และการควบคุมขบวนการให้
ประสบผลตามเปา้ หมายนน้ั จะต้องรแู้ ละเขา้ ใจกลวธิ ีการเล่นของทมี เข้าใจเร่ืองสภาพร่างกาย และจิตใจ
(ทัง้ ของทีมตนเองและฝ่ายตรงขา้ ม) และมีความสมั พันธ์ภายในทีมผู้ฝึกสอนจะต้องมีข้อมูลเกี่ยวกับกลยุทธ์
และกลวิธีการเล่นกีฬาวอลเลย์บอล เขา้ ใจจิตวิทยา และสงั คมวิทยาเป็นอย่างดี ตลอดจนมคี วามรู้ความ
เขา้ ใจเร่อื งกติกาการแข่งขนั เป็นอยา่ งดี

การฝึกวอลเลย์บอลขนั้ เริ่มต้น (ชำนาญ ดอกไม้, 2553 : ออนไลน์ )

การสร้างนักกีฬาวอลเลย์บอลที่มีความสามารถข้ึนมาสักคนหนึ่งเป็นเร่ืองที่ยากและต้อง ใช้
ระยะเวลาพอสมควรจากระยะเริ่มหดั เล่นจนกระทั่งพัฒนาฝีมือ ซ่ึงผูท้ ี่มีส่วนสำคัญก็คอื คุณครูผู้ฝึกสอน
โดยเฉพาะอยา่ งย่ิงคุณครผู ู้เร่ิมฝกึ สอนเด็กๆ หัดเลน่ วอลเลยบ์ อล โดยสว่ นตัวผมมองว่าคณุ ครูผฝู้ กึ สอนใน
ระดบั นี้จะตอ้ งเปน็ ผ้มู คี วามอดทนเสียสละอยา่ งมากในการดแู ลฝึกหัดเดก็ ๆ ให้เรียนร้กู ารเล่นวอลเลยบ์ อล
ไดอ้ ย่างถูกตอ้ งซึง่ ถอื วา่ เปน็ การวางรากฐานให้กบั เดก็ ๆ เหล่าน้นั ได้มีโอกาสไดพ้ ฒั นาฝมี อื ของตนเองต่อไป
ในอนาคต ผมเองไม่เคยมีประสบการณ์ในการฝึกเด็กเรมิ่ หัดเล่นแต่พยายามศึกษารวบรวมข้อมูลวิธีการ
ต่างๆ มานำเสนอโดยหวังว่าอาจจะเป็นประโยชน์แก่คุณครูในการนำไปฝึกฝนเด็กๆ บ้างไม่มากก็น้อย
Mr.Jetchev ซ่งึ เป็นวทิ ยากรฝกึ อบรมผู้ฝึกสอนนานาชาติของสหพันธ์วอลเลยบ์ อลได้กลา่ วไว้ว่าในการนำ
เดก็ ทั่วไปมาฝึกหัดให้เล่นวอลเลย์บอล ส่งิ ทส่ี ำคัญทีส่ ดุ อยา่ งหนึ่งคอื จะทำอย่างไรให้เดก็ ๆ เหล่านั้นไมเ่ บ่ือ
หรือเลกิ กลางคันเสียก่อน ซ่ึงหากผฝู้ ึกสอนสามารถหาเด็กที่มคี ุณสมบัติครบถ้วนตามต้องการ แต่เม่ือเริ่ม
ฝึกไประยะหน่ึงเด็กเหล่านั้นกลับเบื่อไม่สนใจฝึกต่อก็ไม่มีประโยชน์ ดังน้ันเพ่ือป้องกันปัญหาดังกล่าว
ผ้ฝู กึ สอนต้องตัง้ วัตถุประสงค์ในการฝกึ ไว้ข้อหนึง่ คือ ทำให้เด็กๆ เหล่านัน้ มคี วามสุขสนกุ สนานกบั การเล่น

คูม่ ือการพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลศิ

12

วอลเลยบ์ อล หากเด็กมีความสนุกในการฝึกจะทำให้ความสนใจมากขึน้ และไม่เกิดความเบ่ือหน่ายจนไม่
อยากเลน่ เสยี ก่อน

การเตรยี มความพรอ้ มกอ่ นเริม่ การฝกึ
กอ่ นเรมิ่ ฝกึ ผฝู้ ึกสอนควรพจิ ารณาปจั จัยตา่ งๆ ทเี่ กย่ี วข้องกบั การฝกึ ดังนี้
1. ศึกษาคุณลักษณะด้านต่างๆ ที่เกี่ยวกับนักกีฬาวอลเลย์บอล เช่น สภาพแวดล้อม สภาวะ

ครอบครัว การเรียน หรอื อน่ื ๆ เพือ่ เป็นข้อมูลประกอบในการดูแลฝึกซอ้ ม
2. ตรวจสุขภาพร่างกายเด็กๆ ทจ่ี ะมาฝึกเพอื่ ทราบขอ้ มูลว่าเดก็ เหลา่ น้นั มโี รคประจำตวั หรือไม่

สามารถรบั การฝึกได้หรอื ไม่
3. ประเมนิ สมรรถภาพร่างกายของแตล่ ะคน
4. ศกึ ษาทัศนคติ ลกั ษณะนิสยั เพือ่ แก้ไขขอ้ เสยี และรกั ษาสงิ่ ดีไว้
5. หลกั การเทคนคิ ทเี่ กยี่ วขอ้ งกับระดบั ทจี่ ะตอ้ งฝึก

เม่ือผ้ฝู กึ สอนมขี อ้ มลู ดงั กลา่ วแล้วสงิ่ ท่ีจะต้องเตรยี มเพ่ือการฝกึ คือ

• โปรแกรมการฝึก
• อุปกรณก์ ารฝึก
• จดั กลมุ่ การฝกึ โดยขึ้นอยูก่ บั ระดบั ทกั ษะของแตล่ ะคน
• จัดผ้ชู ่วยให้เหมาะสมในการฝกึ แตล่ ะกลมุ่

การสอนรูปแบบพน้ื ฐานในการเลน่ วอลเลย์บอล
การฝกึ รปู แบบพ้ืนฐานการเล่นวอลเลยบ์ อลแบ่งขั้นตอนการฝึกได้ดังนี้

• ขั้นแรกของการฝกึ พ้นื ฐานการเลน่ ผฝู้ กึ สอนควรสรา้ งความคนุ้ เคยกบั ลูกบอลใหแ้ ก่ผฝู้ กึ โดยสอน
วธิ ีการควบคุมบอลและการเคลือ่ นท่ีควบคุมบอลลกั ษณะตา่ งๆ และการเตรยี มความพรอ้ มด้าน
ร่างกาย

• แนะนำทักษะการส่งลูก การนำไปใชใ้ นสถานการณก์ ารเลน่ โดยเรม่ิ จากท่าทางท่ถี ูกตอ้ งในการสง่
ลูกด้วยมือล่าง การสง่ ลกู มือลา่ ง การสง่ ลูกมือบน การสง่ ลูกมือเดียวและการเสริ ฟ์ ลกู ด้วยมือลา่ ง

• แนะนำสอนเทคนคิ การเซต การตบ และการเสริ ์ฟข้ันสงู ขน้ึ เกมการเล่นเบอื้ งตน้ ทใี่ ช้การตบบอล
• แนะนำสอนเทคนิคการรับลูกตบ การรบั ลกู เสริ ฟ์ และการสกัดกั้น

ในแต่ละขั้นตอนท่ีสอนแต่ละเทคนิคผู้ฝึกสอนควรสร้างสถานการณ์การแข่งขันโดยใช้เทคนิคที่
ฝึกน้ันเพื่อสรา้ งความสนกุ สนานและกระตุน้ ความสนใจใหก้ ับผ้ฝู กึ ไมใ่ หเ้ กิดความเบอื่ หนา่ ย

คมู่ อื การพัฒนาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

13

ตัวอย่าง ตารางโปรแกรมการฝกึ ซ้อมแตล่ ะสัปดาหส์ ำหรบั ผเู้ ร่มิ เล่นวอลเลย์บอล

ตารางที่ 1 โปรแกรมการฝกึ ซอ้ มแต่ละสปั ดาห์

สัปดาห์ รายการฝึกซอ้ ม

1 สร้างความค้นุ เคยกบั ลูกบอล โดยผเู้ ล่น 1 คนตอ่ ลกู บอล 1 ลูก

2 สรา้ งความค้นุ เคยกบั ลูกบอล โดยผเู้ ลน่ 2 คนตอ่ ลกู บอล 1 ลกู

3 ควบคมุ บอลดว้ ยมอื ลา่ งมอื เดียว 2 มือ ผู้เลน่ 1 คน ต่อลกู บอล 1 ลูก

4 พนื้ ฐานทา่ ทางการส่งลกู มือลา่ งและท่าทางของผเู้ ลน่ แดนหลงั การสง่ ลกู มอื ล่างทิศทางตา่ งๆ

5 การเสริ ฟ์ ด้วยมือลา่ งและการรบั ลูกเสริ ์ฟ

6 เกมการเล่นทีใ่ ช้การสง่ ลกู ด้วยการโยนลูกบอล/ด้วยมอื ล่าง โดยใชก้ ารเสริ ์ฟมอื ล่าง

7 เกมมนิ ิวอลเลยบ์ อล (2x2 3x3 4x4) โดยใชร้ ูปแบบทกั ษะทไ่ี ด้ฝึกผา่ นมาแล้ว

8 การโยนบอล ควบคมุ ลกู บอล โดยใชม้ ือบนเพอ่ื เรม่ิ ฝึกการส่งลูกมอื บน

9 การเคล่ือนทสี่ ่งลกู มอื บน

10 เกมการสง่ ลกู ด้วยมือบน

11 การเซตจากแดนหลงั สหู่ น้าตาข่าย

12 การเซตบรเิ วณหน้าตาข่าย (ฝกึ ตัวเซต)

13 เกมการสง่ บอลและเซต โดยผเู้ ลน่ 2 หรอื 3 คน

14 การฝกึ ตบ (การเหว่ียงแขน การก้าวเท้า และการกระโดด)

15 การฝกึ ตบ (กระโดดตบโดยตาขา่ ยไม่ตอ้ งสงู ) จำลองเกม การสง่ บอล-เซต-ตบ

16 การฝกึ ตบ (ตบบอลท่ีเซตสงู / เปล่ียนทิศทางการตบ)

17 ฝกึ การรบั ลกู ตบ เคลอื่ นที่รบั ลูกตบทศิ ทางตา่ งๆ

18 ฝกึ คาดคะเนทศิ ทางการรบั ลกู ตบ

19 การรบั ลกู ตบโดยผเู้ ลน่ 2 หรอื 3 คน ฝกึ ความเข้าใจรปู แบบการรบั ลกู ตบ

20 รวมการฝึกระหว่างทักษะการรบั การเซต และการตบ

21-22 เกม 4 x 4 (ใช้สนาม 6 x 4.5 เมตร) ใชก้ ารเสริ ์ฟดว้ ยมอื ลา่ ง การรับเสริ ์ฟ การเซ็ตและการตบ

การฝึกของข้ันเร่ิมต้นผู้ฝกึ สอนควรกำหนดไว้เป็นแผน โดยสามารถใช้ฝึกได้ทั้งสำหรับเด็กเล็ก
และเดก็ โต เพยี งแตใ่ ห้พิจารณาจำนวนทีจ่ ะปฏิบตั ิ เวลาในการฝึก ความเข้มขน้ ในการฝกึ และจำนวนวนั ที่
ฝึกต่อสัปดาห์ มีส่ิงท่ีผู้ฝึกสอนควรพิจารณาในการฝึกเด็กๆ ให้เล่นวอลเลย์บอลประการหนึ่งคือ โดย

ธรรมชาตขิ องเด็กเม่ือเราขว้างลูกบอลใส่เด็กจะหนีหรือหลบลูกบอล ดังนั้นการสรา้ งความคุ้นเคยกับลูก
บอลจะทำให้เด็กลดความกลัวบอล สร้างความคุ้นเคยโดยให้เด็กได้จับได้โยนหรือกล้ิงลูกบอล โดยผู้
ฝึกสอนสามารถผสมผสานเรื่องการเคลื่อนท่ีสำหรับการเล่นวอลเลย์บอลเข้าไปด้วย วิธีนี้ถือว่าเป็นการ

สร้างความคุน้ เคยกบั ลูกบอลไดด้ ีวธิ ีหนงึ่
นอกจากนั้นผ้ทู ่ีเพง่ิ เร่มิ หัดวอลเลย์บอลมักอยากจะเลน่ เหมือนผู้ทเี่ ลน่ เก่งแล้วเรว็ ๆ มักชอบขา้ ม

ข้ันตอนของการฝึกอยากจะเล่นเกมแข่งขันเร็วๆ ผู้ฝึกสอนท่ีเก่งมักจะใช้สถานการณ์การแข่งขันมา

ประกอบการฝกึ โดยพน้ื ฐานของการเลน่ วอลเลยบ์ อลต้องการอย่างน้อย 2 ส่วนคือ

คูม่ ือการพัฒนาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลิศ

14

1. การเสิรฟ์ บอลไปยังฝงั่ คู่ตอ่ สูโ้ ดยไมผ่ ดิ พลาด
2. การเลน่ ลกู เสิรฟ์ กลบั ไปยังฝัง่ คู่ต่อสู้

โดยหากขาดอย่างใดอย่างหน่ึงจะทำให้การเล่นวอลเลย์บอลขาดความสนุกสนาน และในการ
เล่นวอลเลย์บอลเราไม่สามารถใช้การจบั แล้วโยนข้ามตาข่ายไปมาได้ ดังนนั้ ในการฝึกขั้นแรกเม่ือเดก็ เคย
ชินกับลูกบอลแล้ว การส่งลูกมือล่างเป็นเทคนิคเร่ิมต้นซ่ึงเทคนิคนี้จะช่วยให้ผู้ฝึกสอนสามารถใช้
สถานการณ์การแข่งขันในกระบวนการฝึกได้ เช่น การเล่นเกม 2x2 3x3 4x4 เพื่อไม่ให้เกิดความเบื่อ
หน่าย ผฝู้ ึกสอนตอ้ งคำนงึ วา่ ความสามารถของเดก็ อายุ 11-12 ปี จะไม่เทา่ กับผู้เล่นทโี่ ตแลว้ ดงั นน้ั จึงควร
กำหนดกตกิ าพเิ ศษสำหรบั เดก็ ในการสอนและเกมสำหรบั เด็ก การพัฒนาสมรรถภาพรา่ งกายของนกั กีฬาก็
เป็นเปา้ หมายหน่ึงในการฝึกซ้อม แตใ่ นเด็กเพิ่งเรม่ิ หดั ใหม่มักไมค่ ่อยชอบ หากมรี ะยะเวลาการฝึกซ้อมยาว
ผู้ฝึกสอนอาจจะพัฒนาด้านสมรรถภาพร่างกายสัปดาห์ละ 1 หรอื 2 ครั้ง ธรรมชาตขิ องเด็กมักอยากเล่น
วอลเลย์บอล ดังนั้นการฝึกสมรรถภาพผู้ฝึกสอนจำเปน็ ต้องสร้างแรงจูงใจท่ีดีจงึ ทำให้ผลการฝึกซ้อมด้าน
สมรรถภาพร่างกายเป็นไปในทางบวก

ขอ้ แนะนำสำหรับการฝกึ ซอ้ มวอลเลย์บอลใหก้ ับเดก็ เริ่มเลน่

1. เตรียมระบบการฝึกซ้อม วิธีการพัฒนาทักษะ สมรรถภาร่างกายพ้ืนฐานและสภาวะจิตใจ
ตลอดการฝึกซ้อมประจำวัน

2. ใช้กิจกรรมการฝกึ ซ้อมกับลกู บอลที่หลากหลายเป็นประจำ
3. จำนวนครั้งในการฝึกไม่ควรเกิน 10 ครง้ั และมีเวลาพักพอสมควร ควรให้คำแนะนำเสมอ
หลงั การฝึกซอ้ ม
4. ไมค่ วรฝึก Weight Training ใหก้ บั เด็กอายุตำ่ กวา่ 12 ปี
5. อธบิ ายวธิ ีการเล่นให้เขา้ ใจชดั เจน
6. เตรียมสภาพแวดล้อม กระตุ้นความสนใจในการฝึก สำหรับการฝึกเด็กการให้คำชม ปลุก
ปลอบใจ เปน็ สงิ่ สำคัญมากในการสร้างแรงจูงใจในการฝึกซอ้ ม
7. สร้างความเชื่อมั่นให้กับนักกีฬา ไม่ควรสรา้ งแรงกดดันในการฝึกซ้อมสำหรับผู้เริ่มหัดใหม่
อยา่ งเด็ดขาด
8. ใหผ้ ูเ้ ขา้ รบั การฝกึ ทกุ คนมโี อกาสฝกึ เทา่ เทยี มกัน ไมม่ ีใครสามารถพฒั นาไดจ้ ากการดเู ฉยๆ

ทกั ษะในการเล่นวอลเลย่ บ์ อล

วงศกร คณะวงศ์ (2559 : ออนไลน์) ไดเ้ สนอทักษะในการเล่นวอลเลย์บอลไว้ว่า การเล่นกฬี า
วอลเลย์บอลมีทักษะส่วนบุคคลพ้ืนฐานที่จำเป็นต้องใช้สำหรับการเล่นหลายประเภท ซ่ึงผู้เริ่มเล่น
วอลเลย์บอลจำเป็นต้องเริ่มฝึกในพ้ืนฐานเหล่าน้ี สำหรับในตอนนี้จะได้นำเสนอทักษะต่างๆ ที่จำเป็น
สำหรับการเล่นวอลเลย์บอลในภาพรวมทุกทักษะ เพื่อที่จะได้ทราบว่าแต่ละทักษะมีวิธีการและ
ความสำคญั อย่างไร

รปู แบบทักษะพื้นฐาน ซ่ึงทกั ษะทง้ั หมดจำเป็นต้องใชใ้ นการแข่งขัน ในการฝึกนอกจากผู้เลน่ จะ
สามารถปฏิบัติทกั ษะพนื้ ฐานทั้งหมดไดแ้ ล้วยังต้องสามารถเชื่อมโยงการเลน่ ในแต่ละทักษะได้ดว้ ย สำหรับ
การเลน่ เป็นทีมนั้นหากผเู้ ล่นไม่มีความชำนาญในแตล่ ะทักษะพื้นฐานที่เก่ยี วกับการเลน่ วอลเลยบ์ อลก็จะ
ทำให้การเลน่ เปน็ ทมี ทำไดย้ าก

ค่มู อื การพัฒนาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

15

ทกั ษะการเลน่ กฬี าวอลเลย์บอล
การเสริ ์ฟ (Serving)
วอลเลย์บอลเร่ิมการแข่งขันด้วยการเสิร์ฟ การเสิร์ฟครั้งแรกของเซตท่ี 1 และเสิร์ฟเซตที่ 5

ผูต้ ดั สินที่ 1 จะทำหน้าทเี่ สีย่ งเพ่อื ให้หวั หนา้ ทมี ทชี่ นะการเสย่ี งเลอื กเสิร์ฟหรือรบั และเลือกแดนทจ่ี ะลงทำ
การแข่งขัน โดยเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง การเสิร์ฟในการแข่งขันวอลเลย์บอลในปัจจุบันนับว่ามีความ
สำคญั มาก เนอื่ งจากการเลน่ วอลเลย์บอลมีระบบการนบั คะแนนแบบ Rally Point ระบบการนับคะแนน
แบบใหมเ่ ป็นจุดผกผันที่สำคญั ของกฬี าวอลเลย์บอลในเร่ืองทกั ษะการเสริ ์ฟ เทคนิคการเสิร์ฟ เวลาเสริ ์ฟ
เปน็ 8 วินาที และการยกเลกิ ความพยายามทจ่ี ะนำการเสริ ์ฟ ซึง่ การเปลย่ี นแปลงระบบการนับคะแนนใหม่
ทำให้ต้องปรับปรุงเทคนิคการเล่นให้เหมาะสม นักกีฬาต้องปรับตัวให้มีการเล่นท่ีแน่นอน ไม่ฆ่าตัวตาย
นั่นเอง

การเสิร์ฟเปน็ ยุทธวิธีของการบกุ อยา่ งหนึง่ ลกู เสิร์ฟทม่ี คี วามรนุ แรง มีประสทิ ธภิ าพ และเสิร์ฟได้
ตรงชอ่ งวา่ งหรือตรงกับผ้เู ล่นทม่ี ที กั ษะการรับลกู เสริ ์ฟไมด่ ี เป็นเป้าหมายของการเสิรฟ์ ลกู เสริ ์ฟท่ีมีความ
รุนแรงและแนน่ อน นับวา่ เป็นการบุกที่ดี อาจจะได้คะแนนจากการเสิร์ฟ หรือเป็นการกดดันทีมคู่ตอ่ สใู้ น
การสร้างเกมรุกอกี ด้วย

การปฏบิ ัติในการเสิรฟ์
ศรเี กษม อุน่ ประดษิ ฐ์ และคณะ (2552 : 56) ไดก้ ลา่ วถงึ การปฏบิ ตั ิในการเสิรฟ์ ไวด้ ังนี้
1. ผู้เล่นตอ้ งเสิร์ฟลูกบอลตามลำดบั ที่ส่งในใบส่งตำแหน่งระหวา่ งทำการแข่งขัน โดยหมุนตามเข็ม
นาฬกิ า
2. เมอื่ ชดุ ทเ่ี สิรฟ์ ได้คะแนน ใหผ้ เู้ สริ ์ฟคนเดิมเปน็ ผเู้ สิรฟ์ ตอ่
3. เมอ่ื ชุดทเี่ สิร์ฟทำเสยี ใหฝ้ ่ายตรงขา้ มได้เสริ ์ฟ
4. ผเู้ สริ ฟ์ ตอ้ งอยู่ในพนื้ ทีข่ องเขตเสริ ฟ์
5. ผเู้ สริ ฟ์ ต้องทำการเสิร์ฟภายในเวลา 8 วนิ าที
6. การเสิร์ฟถือวา่ สมบรู ณ์เมื่อผู้เสิร์ฟเสิร์ฟด้วยมือข้างเดียว หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของแขนหลังจาก
โยนหรือปล่อยลูกบอลกอ่ นลูกบอลจะถกู พน้ื
7. ในขณะที่ฝา่ ยตนเองกำลังทำการเสริ ์ฟ ห้ามผเู้ ล่นทำการกำบังฝ่ายตรงขา้ ม

หลักสำคญั ในการเสิรฟ์
อุทยั สงวนพงศ์ และสมบตั ิ คุณามาศปกรณ์ (2553 : 36-37) ไดก้ ลา่ วถงึ หลกั สำคัญในการเสริ ฟ์
มดี ังน้ี
1. ท่าทางในการเสริ ์ฟ
2. ตำแหน่งการยนื
3. การโยนลกู บอล
4. การเหวี่ยงแขน
5. จดุ ทม่ี อื กระทบลกู บอล

ตำแหนง่ การยืน
ก่อนท่ีจะเร่ิมเสริ ฟ์ ทกุ ครงั้ ผู้เลน่ ตอ้ งยนื ตามจดุ หรือตำแหนง่ ท่ีเคยฝึกซ้อมมา มีผ้เู ลน่ จำนวนมาก
ที่ขาดความสังเกตในเรอื่ งน้ี พอจับลกู บอลเขา้ มายนื ในเขตเสริ ฟ์ กเ็ สริ ์ฟลกู ไปตามใจตนเอง การยืนห่างจาก

คู่มือการพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

16

เส้นหลังใกล้หรอื ไกลเพียงใด ยืนห่างจากมุมสนามมากน้อยเพียงใด ก็ต้องยืนท่ีจุดนั้นตลอดทุกครั้งที่ทำ
การเสริ ฟ์ เพราะจะทำใหค้ วามแรง ความเร็ว และทศิ ทางของลูกบอลเปน็ ไปตามเป้าหมายทตี่ อ้ งการ และ
ทำใหก้ ารเสิรฟ์ มีผลเสยี น้อยด้วย

การโยนลกู บอล
ความสูงขณะโยนลกู บอลขึ้นต้องสมำ่ เสมอ เชน่ ความสูงจากมือท่โี ยนประมาณ 3-4 ชว่ งของลูก
บอล ก็จะต้องโยนลูกบอลให้มคี วามสูงเช่นนต้ี ลอดไป เพราะการโยนลูกสูงบ้างต่ำบา้ งทำให้แรงท่ีใช้ตีและ
ทศิ ทางของลกู ขาดความแมน่ ยำ นอกจากน้กี ารโยนลกู ใกลต้ วั บา้ งหรอื หา่ งตวั บา้ งเอยี งไปซ้ายบ้าง ขวาบา้ ง
ก็ยอ่ มมีผลตอ่ การตีลกู บอลด้วย

การเหวย่ี งแขน
การเสิร์ฟให้ลูกบอลพุ่งไปตามทิศทางและมีความแรงตามที่ต้องการ ข้ึนอยู่กับการเหวี่ยงแขน
ด้วยผู้เสิร์ฟเคยเหว่ียงแขนในลักษณะใด มือห่างจากลูกบอลเท่าไร จะต้องทำ อย่างนั้นทุกคร้ังท่ีเสิร์ฟจึง
ตอ้ งฝกึ ฝนการเหวี่ยงแขนให้คลา้ ยกับเคร่ืองจักรทม่ี จี ังหวะการทำงานอย่างสม่ำเสมอ

จดุ ทม่ี อื กระทบลูกบอล
ลักษณะของมือและจุดท่ีมือกระทบลูกบอลต้องเหมือนกันทุกคร้ังท่ีตีลูกบอลในท่าน้ันๆ ด้วย
เช่น การแบมือตีด้านหลังตรงส่วนกึ่งกลางของลกู บอล ก็ตอ้ งทำในลกั ษณะเช่นนตี้ ลอดทกุ ลกู เสิร์ฟ เพราะ
การออกแรงและจุดทต่ี ลี กู บอลแตกตา่ งกันกย็ ่อมทำใหท้ ศิ ทางของลูกบอลทพี่ ่งุ ออกไปแตกตา่ งกนั ดว้ ย

ลักษณะของมอื ทใ่ี ชส้ มั ผัสลูกบอล
เสง่ียม พรหมบัญพงศ์ และสุชาติ ทวีพรปฐมกุล (2557 : 77-79) ได้สรุปลักษณะของมือท่ีใช้
สัมผัสลกู บอล ไว้ดังน้ี
1. ลกั ษณะกำมือ หงายฝา่ มอื หรือต้งั ข้ึน
2. แบบมือด้านข้าง
3. แบบฝา่ มอื นบั หวั แม่มอื อยกู่ ลางฝา่ มอื หงายฝ่ามอื หรือตงั้ ขน้ึ
4. นิว้ มอื เรยี งชิดกนั หรือกางน้ิวมอื ออก หงายฝา่ มอื หรอื ต้งั ขน้ึ

การเสริ ฟ์ มือลา่ ง การเสริ ฟ์ มือบน

ภาพท่ี 1 ลักษณะของมือทีใ่ ช้สมั ผสั ลูกบอล

คูม่ ือการพฒั นาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

17

ลกั ษณะของการเสิร์ฟ
ทรงศกั ด์ิ เจรญิ พงศ์ (2553 : 61-66) ได้แบง่ ลักษณะการเสริ ฟ์ ออกเปน็ 2 ลกั ษณะ คอื
1. การเสริ ฟ์ ลกู มอื ล่าง (Under Hand Service)
1.1 การเสริ ์ฟลกู มอื ล่างดา้ นหนา้
1.2 การเสริ ฟ์ ลูกมอื ลา่ งด้านขา้ ง
2. การเสริ ์ฟลูกมอื บน (Overhand Service)
2.1 การเสริ ฟ์ ลูกมอื บนดา้ นหนา้
2.2 การเสริ ฟ์ ลกู มอื บนด้านขา้ ง
2.3 การกระโดดเสริ ฟ์

หลักการเสิรฟ์ ลูกมือลา่ ง
อทุ ยั สงวนพงศ์ และสมบัติ คุณามาศปกรณ์ (2553 : 40) ไดก้ ล่าวถงึ หลักการเสิรฟ์ ลกู มอื ลา่ งไว้
ดงั นี้
1. ผู้เสิร์ฟยืนในเขตเสิร์ฟ หันหน้าเข้าหาตาข่าย แยกเท้าห่างกันประมาณ 1 ช่วงไหล่ เท้าซ้ายอยู่
หนา้ (ถ้าเสริ ฟ์ ดว้ ยมอื ขวา)
2. ถือลูกบอลด้วยมือซ้าย ยกลูกบอลไว้ระดับหน้าทอ้ ง งอข้อศอก และโน้มตวั ไปขา้ งหน้าเลก็ น้อย
เหวี่ยงแขนขวามาขา้ งหลงั จนสดุ พรอ้ มกบั โยนลกู บอลขน้ึ ตรงๆ ไม่ควรโยนลกู สูงกว่าระดบั ไหล่
3. จงั หวะที่ลกู บอลเร่ิมตกใหเ้ หว่ียงแขนขวากลบั มาขา้ งหน้า ตีลกู บอลบรเิ วณสว่ นหลังดา้ นลา่ งของ
ลกู บอล ขณะทีแ่ ขนขวาเหวีย่ งจากข้างหลังมาข้างหนา้ ควรยอ่ เข่าเพอ่ื ชว่ ยแรงส่งด้วยการเสริ ฟ์ มอื ล่าง การ
เสริ ์ฟมอื บน
4. ลักษณะของมอื ที่ตีลกู บอลอาจใช้การแบมือ กำหมัด สันมือ ตีลูกบอลก็ได้ แต่แขนท่ีเหวีย่ งไปตี
ลกู บอลต้องเหยยี ดตงึ เม่ือตีลูกบอลไปแล้วให้เหว่ยี งแขนตาม เพอ่ื ชว่ ยบังคับลกู ใหไ้ ปในทศิ ทางทีต่ ้องการ
สำหรับการเสริ ฟ์ ลกู มอื ล่างอาจจะหนั ดา้ นขา้ งเข้าหาตาขา่ ยกไ็ ด้ มีหลกั การเสิรฟ์ เชน่ เดียวกบั การ
เสริ ์ฟลกู มือล่างหนั หน้าเข้าหาตาข่าย แต่การยืนของผู้เสิรฟ์ จะหนั ไหลซ่ า้ ยเขา้ หาตาข่าย

ก

ขค

ข กค

ภาพท่ี 2 ตำแหน่งทีต่ ลี ูกบอลในการเสริ ฟ์ ลกู มอื ลา่ ง

ถ้าหากตีตรงก่ึงกลางให้ลูกบอล (ก) ลูกบอลแทบจะไมห่ มนุ ขณะเคลื่อนที่ไปกลางอากาศก่อน
ลกู จะตก ลูกบอลอาจสา่ ยได้

ถา้ เสิรฟ์ ใตล้ กู ค่อนมาทางข้างหลงั (ข) และดงึ มอื ขึน้ ลูกจะหมนุ ไปขา้ งหนา้
ถ้าเสริ ฟ์ ใต้ลกู ค่อนมาทางขา้ งหลงั (ค) คล้ายเสยมอื ข้ึน ลกู บอลจะหมุนกลบั หลงั

คู่มอื การพัฒนาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

18

ถา้ ออกแรงเสริ ์ฟเท่ากนั แต่ตำแหนง่ ที่ตีลกู บอลตา่ งกนั ทำใหร้ ะยะทางและทิศทางการตกของลูก
แตกตา่ งกันได้ (ดงั ภาพ)

การเสิรฟ์ ลูกมือล่าง (Under Hand Service)
ทรงศักด์ิ เจรญิ พงศ์ (2533 : 61) ได้กลา่ ววา่ วิธีการเสริ ฟ์ ลกู มือล่างทง่ี า่ ยที่สดุ ซงึ่ มลี ักษณะของ
มอื ขณะสมั ผสั ลูกบอลอยู่ 3 ลกั ษณะ คือ
1. สมั ผสั ตรง
2. สมั ผสั โดยใหล้ ูกบอลหมนุ เขา้ หาตวั
3. สมั ผสั บอลใหล้ กู บอลหมนุ ออกจากตวั (ดังภาพ)

ภาพที่ 3 แสดงลกั ษณะของมอื ขณะสมั ผสั ลกู 3 ลกั ษณะ ทศิ ทางของลูกบอล
และการเคลอื่ นไหวของลกู บอล

1. วธิ ีเสริ ฟ์ ลกู มือลา่ งดา้ นหน้า
กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (2555 : 109-110) ได้ลำดับข้ันตอนวิธีเสิร์ฟ

ลกู มือลา่ งด้านหน้า ดงั นี้
1.1 ในกรณีที่ผู้เล่นถนัดขวา ให้ก้าวเท้าซ้ายอยู่หน้าเท้าขวาเล็กน้อย ถือลูกบอลไว้ด้วยมือซ้าย

และยืนไปทางขา้ งหนา้ ดา้ นขวาของร่างกาย เพ่ือให้ลูกบอลอย่ใู นแนวเดียวกนั กับมือข้างขวาท่ีจะเหวี่ยงตี
ลกู บอล

ภาพท่ี 4 แสดงลกั ษณะการกา้ วเท้า การถือลกู บอล
และการเหว่ียงแขนของการเสริ ฟ์ ลูกมอื ล่างลูกมอื ล่าง
ลกั ษณะการกา้ วเทา้ การถือลูกบอล
1.2 โยนลกู บอลขึน้ ดว้ ยมอื ซา้ ยเบาๆ ไมส่ งู มากนกั (เพราะกติกาไม่อนญุ าตให้ผเู้ สิร์ฟตีลูกบอลที่
อยู่ในมือ) กำมอื ขวาหลวมๆ หรือจะแบมือกไ็ ด้ และใช้สนั มือตลี ูกบอลเปน็ จดุ สัมผสั ลกู บอล โดยการเหวยี่ ง
มอื จากขา้ งหลัง

คมู่ อื การพฒั นาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลิศ

19

ภาพท่ี 5 แสดงลักษณะการโยนลกู บอล การตลี กู บอล
1.3 การเสริ ์ฟลกั ษณะนี้จะยืนหันหนา้ เขา้ หาตาขา่ ยหรอื หันขา้ งเข้าหาตาขา่ ยกไ็ ด้

ภาพท่ี 6 แสดงลักษณะการยืนหนั หนา้ เข้าหาตาขา่ ยและการสัมผัส (การตลี กู บอล)
1.4 การส่งแรง (Follow Thorough) ผู้เสิรฟ์ ตอ้ งก้าวเท้าถ่ายนำ้ หนกั ตวั ไปที่เท้าหนา้ และการ
เหวี่ยงแขนไปตามแรงสง่ ไปขา้ งหนา้

ภาพที่ 7 แสดงลักษณะการสง่ แรง (Follow Thorough)
2. วธิ เี สริ ฟ์ ลกู มือลา่ งด้านขา้ ง

เสง่ียม พรหมบัญพงศ์ และสุชาติ ทวีพรปฐมกุล (2557 : 80) ได้กล่าวถึงวิธีเสิร์ฟลูกมือล่าง
ดา้ นข้างไวด้ งั น้ี

1. ยืนเตรียมพร้อม โดยหันด้านข้างเข้าสนามหรือหันด้านซ้ายเข้าหาตาข่าย ก้าวเท้าซ้ายไป
ข้างหน้าขนานกับเส้นหลงั เท้าขวาอยูด่ า้ นหลัง

คู่มอื การพฒั นาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลิศ

20

2. มือซ้ายชูลูกบอลเหยียดตรงไปข้างหน้า แขนขวาเหยียดตรงอยู่ข้างหลังระดับต่ำกว่าไหล่
เลก็ น้อย

3. การส่งลูกบอลให้ย่อตัวโยนบอลขึ้น เหวี่ยงแขนขวามาตีลูกบอลโดยบิดตัวทางซ้ายมือหรือ
ทศิ ทางทจี่ ะส่งลกู ไป

4. การตบี อลใหใ้ ชส้ ันมือหลังหวั แมม่ อื ตปี ะทะบอลไป
หมายเหตุ วิธีการเช่นเดียวกบั การเสิร์ฟมือลา่ งหันหน้าตา่ งกัน ตรงการหนั ด้านข้างเขา้ หาสนาม
หรือตาข่ายเท่านัน้

ภาพที่ 8 แสดงลักษณะการเสริ ์ฟลกู มอื ล่างด้านขา้ ง

ความผดิ พลาดที่พบในการเสริ ฟ์ ลูกมอื ลา่ ง
ศรีเกษม อุน่ ประดิษฐ์ และคณะ (2552 : 59) ได้กล่าวถงึ ความผิดพลาดท่ีพบในการเสิร์ฟลกู มือ
ลา่ งไว้ ดังน้ี
1. จงั หวะของการเหวีย่ งแขนตกี ระทบลกู บอลไมด่ ี เนอ่ื งจากความลงั เลไม่แน่ใจตนเอง
2. ตำแหนง่ การยืนไม่ถูกต้อง
3. การขาดสมรรถภาพของแขนทเ่ี หวย่ี งตีกระทบลูกบอล
4. การโยนบอลไม่ไดจ้ งั หวะ ไม่สมั พันธก์ ับการเหวยี่ งแขนตีกระทบลกู บอล
หลกั การเสิรฟ์ ลูกมอื บนดา้ นหนา้
อุทัย สงวนพงศ์ และสมบัติ คุณามาศปกรณ์ (2553 : 40) ได้กล่าวถึงหลักการเสิร์ฟลูกมือบน
ดา้ นหน้าไว้ดงั นี้
1. ยืนในเขตเสิรฟ์ หันหน้าเข้าหาตาข่าย ถือลูกบอลด้วยมือท้งั สองข้าง ถ้ายนื เสิรฟ์ อยู่กบั ท่ี ให้
ยนื เทา้ แรกประมาณ 1 ชว่ งไหล่ หรอื เท้าซา้ ยอยูห่ น้า ถา้ ตีลูกบอลดว้ ยมือขวา ถ้าหากมกี ้าวเท้า กอ่ นเสิร์ฟ
กา้ วสุดทา้ ยควรเปน็ เท้าซา้ ยอยหู่ น้า งอเขา่ ทัง้ สองข้างเลก็ น้อย นำ้ หนักตัวอยทู่ ่ีเทา้ หลงั
2. ตามองไปยังเปา้ หมายที่จะเสิรฟ์ ลกู บอลไป โยนลูกบอลข้ึนตรงๆ ถ้ายืนเสิร์ฟอยู่กบั ที่ แต่ถ้า
เคล่ือนทีเ่ สิร์ฟจะโยนลกู ขน้ึ ไปขา้ งหน้าเล็กนอ้ ยความสูงจากมือทีโ่ ยนประมาณ 3-4 ชว่ งของลกู บอล
3. ขณะโยนลูกบอลให้ยกแขนขวา ยกศรี ษะ แอ่นทอ้ ง บิดลำตัวไปทางขวาเล็กน้อย ขณะตีลูก
บอลให้ถ่ายนำ้ หนักตัวจากเทา้ ขวามาเท้าซ้าย หอ่ หน้าอก แขมว่ ทอ้ ง ใช้เท้ายันพื้นข้นึ เลก็ นอ้ ย หมุนตัวจาก
ทางขวาไปทางซ้ายเล็กน้อย แขนขวาเหยยี ดขน้ึ หวั ไหล่ ใช้ฝ่ามอื ตีตรงกลางสว่ นหลงั ของลกู บอล

คมู่ อื การพฒั นาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลิศ

21

ลกั ษณะของนิ้วมอื ขณะเสิร์ฟลูกมอื บนด้านหน้า อาจจะแบมอื โดยน้ิวท้งั ห้าชดิ กัน กำมอื หรือแบ
มือนว้ิ ทั้งห้าแยกกัน ซง่ึ การแบมือนิ้วแยกนี้สามารถสะบดั ข้อมอื ไปทางซ้ายหรือทางขวา และตดี า้ นขา้ งของ
ลูกบอลเพ่ือใหล้ กู หมุนขณะเสิรฟ์ ได้อีกดว้ ย

บริเวณท่มี ือถกู ลูกบอล
ขณะเสิรฟ์ ลูกมือบนด้านหนา้

ภาพที่ 9 แสดงลักษณะบรเิ วณท่ีมอื ถูกลกู บอลขณะเสิร์ฟลูกมอื บนด้านหนา้
การเสิรฟ์ ลูกมอื บนดา้ นหนา้ (Overhand Service)

ชาญฤทธ์ิ วงษ์ประเสริฐ และทรงศักดิ์ เจริญพงศ์ (ม.ป.ป. : แผ่นภาพโฆษณาทักษะการเสิร์ฟ)
ไดเ้ รยี บเรยี งวธิ กี ารเสริ ์ฟลูกมอื บนด้านหนา้ ไวด้ ังนี้
เยปนื ้าดหว้ มย1าเยท. ้าย1ถทืน.อื ้ังลดสกู้อวบงยหอเลันทไห้าวนทใ้ นา้ั้ งไฝปสา่ ถอมือืองลทหูก่ไีั นมบหใ่อชลน่ตไ้ลีาว้ใูกไนปบฝอท่าลมางอื ททิีไ่ศมทใ่ ชาต่ งี

ภาพท่ี 10 แสดงลกั ษณะการเตรียมพร้อมในการเสริ ์ฟมอื บนดา้ นหน้า
เเปปน็็นกกาารร2ยย. กกข2ลลณ.ูกูกขะบบทออ่โี ลลยนลกู ขนึ้ ใหเ้ หยยี ดตวั ข้นึ ให้ดูเหมือนว่า

ภาพที่ 11 แสดงลกั ษณะการโยนลกู ขึ้น
3. ด3ึง.แดขงึ นแแขลนะแศลอะกศทอใ่ีกชท้ตใ่ี ีลชูกต้ บีลอูกลบไอปลขไา้ปงขห้าลงงัหลลูกงั บลอูกลบ
จะตอ้ งโโยยนนขข้ึน้ึนไไปปขข้า้างหงหลลงั เังลเก็ลน็ก้อนย้อแยละแอลยะู่ดอ้ายนู่ดห้านน้าหขนอง้าผขูเ้อสงริ
ผเู้ สิรฟ์

ภาพท่ี 12 แสดงลักษณะการดงึ แขนและขอ้ ศอกท่ีจะใชต้ ีบอลไปข้างหนา้

ค่มู อื การพฒั นาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลศิ

22

4. ดงึ ศอกใหไ้ ปอยู่ดา้ นหลงั หู ตามองที่ลกู บอล

ภาพที่ 13 แสดงลกั ษณะการดึงแขนและข้อศอกท่ีจะใชต้ ีบอลไปขา้ งหน้า
5. เ5ห.วเี่ยหงวแี่ยขงแนขทนี่ตทีล่ตี ูกลี บกู อบลอไลปไขป้าขงา้ หงหนน้าา้ใหให้เรเ้ ร็วว็ ๆๆ ถ่าย
นถ่า้ำยหนนำ้ักหไปนทักไีเ่ ทปา้ทหเี่ ทน้า้าหตนีล้ากู ตบีลอกู ลบดอว้ ลยดกว้ายรกเการรง็เกฝร่า็งมฝือ่ามอื

ภาพท่ี 14 แสดงลักษณะการดงึ ศอกให้ไปอยูด่ ้านหลงั หู ตามองทล่ี กู บอล
6. ห6ล. ัหงจลางั จกาตกีลตูกลี ไกู ปไปแแลล้ว้วปปลล่ออ่ ยยใใหหแ้้แขขนนเหเหวย่ีว่ีงยไงปไขป้า
ขโด้ายงไหมนต่ ้าอ้ งโอดอยกไมแ่รตง้อหงยอดุ อปกลแอ่ รยงแหขยนุดทป่ีไลม่อไ่ ดย้ตแีลขกู นบทอ่ีไลมล่ไงดข้ต้าีลงูตกวั
บอลลงข้างตวั

ภาพท่ี 15 แสดงลกั ษณะการสง่ แรงหลังจากการตลี ูกบอล
หลักการเสริ ฟ์ ลกู มอื บนดา้ นขา้ ง

อุทยั สงวนพงศ์ และสมบัติ คุณามาศปกรณ์ (2553 : 41) ได้กล่าวถึงลกั ษณะการเสริ ์ฟลกู มอื บน
ดา้ นข้างไว้ดังน้ี

1. ลักษณะการยนื เหมอื นกับการเสริ ์ฟลูกมอื บนดา้ นหนา้ แตห่ ันไหล่ซ้ายเข้าหาตาขา่ ยทำมุมกับ
ตาข่ายประมาณ 45 องศา

2. โยนลูกบอลด้วยมือซ้ายให้ลูกไปทางไหล่ซ้ายเล็กน้อย ความสูงจากมือที่โยนประมาณ 3-4
ช่วงของลูกบอล พรอ้ มกบั เหยียดแขนขวาไปขา้ งหลงั เงยหนา้ มองลกู บอล

จังหวะที่ตลี กู บอลใหเ้ หวี่ยงแขนขวาข้นึ มา พร้อมกบั บดิ ลำตวั มาทางซ้าย เท้าขวายันพน้ื หมุนตัว
อยา่ งเร็วเขา้ หาสนาม ถา่ ยนำ้ หนักตัวเขา้ สู่เท้าซา้ ย เหยยี ดแขนขวาตรง และต้องเหวย่ี งโค้งข้ึนไปข้างหนา้

คูม่ อื การพัฒนาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลิศ

23
ลกั ษณะของมือขณะเสิร์ฟลกู มือบนด้านขา้ ง ซงึ่ จุดที่สมั ผัสลูกจะอยูต่ รงด้านหลงั ของลกู คอ่ นข้าง
มาข้างล่างเล็กน้อย ถ้าจดุ ท่ีตีลกู บอลเลยกง่ึ กลางของลกู ข้ึนมาข้างบน จะทำให้เสริ ์ฟลกู ไมข่ ้ามตาข่ายแต่ถา้
ตีดา้ นลา่ งของลูกจะทำใหล้ กู พุ่งขนึ้ สงู อาจจะออกนอกสนาม

ภาพที่ 16 แสดงลักษณะของมอื ขณะเสริ ฟ์ ลกู มอื บนดา้ นขา้ ง ซึ่งจดุ ทส่ี มั ผัสลกู จะอย่ดู า้ นหลงั ของลูก
การเสริ ฟ์ ลกู มือบนด้านขา้ ง
ชาญฤทธิ์ วงษ์ประเสริฐ และทรงศักด์ิ เจริญพงศ์ (ม.ป.ป. : แผ่นภาพโฆษณาทักษะการเสิร์ฟ)

ไดเ้ รียบเรยี งวธิ ีการเสิรฟ์ ลกู มือบนดา้ นขา้ งไว้ ดงั นี้
ใในนรระะดดบั1บั .เเออห1ววนั . หหนนั ้าหโนดย้าโเดอยาดเอา้ านดขา้ า้ นงขเขา้ ้างหเขา้าตหาาขต่าายขถา่ ยอื ลถูกอื บลอูกลบ

ภาพท่ี 17 แสดงลกั ษณะการเตรยี มพรอ้ มในการเสริ ์ฟมอื บนดา้ นข้าง
2. ด2ึง.แดขงึ นแขทน่ีใชท้ต่ีใชีล้ตูกีลบกู อบลอไลปไปดด้าา้นนหหลลังังเเฉฉียียดดสสะะโโพพกกบ
บทดิอ่ ลนำบตนวั เทล่อ็กนนบอ้ ยนเเพล่ือก็ ในห้อ้เยพิม่ เพแรอ่ื งใมหาเ้ พกขิม่ ้ึนแรตงามมาอกงขทึ้นลี่ ตกู าบมออลงที่
ลกู บอล

ภาพที่ 18 แสดงลักษณะดึงแขนท่ีใชต้ ีลกู บอลไปดา้ นหลงั

คู่มอื การพฒั นาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลิศ

24

3. ถ3่า.ยถน่า้ำยหนนำ้ หักนตักัวตไปวั ยไปังยเทงั เ้าทหา้ นห้าน้าเหเยหียยดยี ดแแขขนนทที่ใช่ใี ช้ต้ ี
ลแกูลบะเอหลวี่ยแงลขะึน้ เหด้าวน่ียงบขนึ้นดา้ นบน

ภาพท่ี 19 แสดงลักษณะการถ่ายน้ำหนกั ตัวและการเหยียดแขนท่ใี ช้ตลี กู บอล
ทหดกบั้าาลนงังลดใหำหา้ ตนน4้ตวัา้ .หา้ เนลตน4ก็ลีก.้านกูับเตลบ้อลีล็กยำอูกนตลบเ้อวักขอยบ็ณลแเขะกขณทบ็นีล่ะแขกูทขา้ บลี่นงทกูอขบล่ีไา้ มองอไ่ทยลดไีู่่เอต้หมยีลไ่นเู่ดกูหือ้ตบนไีลหออื กูลลไบหด่แอลึงลกลแ่ะลลดคบัะงึ่อกหคนล่อลไัปบนงั ใไ

ภาพที 20 แสดงลกั ษณะการตลี กู บอลขณะทลี่ กู บอลอยเู่ หนอื หัวไหล่
55.. หหลลังังจจาากกกกาารรตตลี ีกูลบูกอบลอปลลป่อลย่อใหยแ้ ใขหน้แเขหนวเยี่ หงไวป่ียขงา้ไป
ขโด้ายงไหมนต่ ้า้องโอดอยกไมแ่รตง้อหงยอุดอปกลแอ่ รยงแหขยนุดทปไ่ี ลม่อ่ไดย้ตแีลขกู นบทอี่ไลมล่ไงดข้ต้าีลงูตกวั
บอลลงขา้ งตวั

ภาพที่ 21 แสดงลักษณะการส่งแรงหลงั จากการตลี ูก
การกระโดดเสิร์ฟ (Jumping Service)

การกระโดดเสิร์ฟ เป็นเทคนิคการเล่นที่นำมาใช้กันมากในปัจจุบัน การเสิร์ฟถือว่าเป็นการรุก
ครง้ั แรกของทมี ผู้เล่นที่สามารถกระโดดเสิรฟ์ ไดด้ มี ปี ระสิทธภิ าพ รุนแรงและแม่นยำ ยอ่ มได้เปรยี บคตู่ อ่ สู้
ในเกมการแขง่ ขนั มวี ิธีปฏิบตั ิ ดังน้ี (กรมพลศกึ ษา กระทรวงการท่องเท่ียวและกฬี า, 2555 : 116-118)

1. การยนื เตรียมพรอ้ มภายในเขตเสิรฟ์ 9 เมตร
2. โยนลูกบอลขน้ึ ขา้ งหน้า การโยนตอ้ งโยนใหส้ ูงเพ่อื มีจงั หวะในการกระโดดเสริ ฟ์ ไดร้ นุ แรง
3. การกระโดดและลอยตัว ลักษณะเชน่ เดยี วกับการกระโดดตบลูกบอลหน้าตาข่าย
4. การปะทะหรือสัมผัสลูกบอล ส่วนใหญ่ผู้เสิร์ฟมักปะทะหรือสัมผัสลูกบอลด้านบนของลูก
เนือ่ งจากผกู้ ระโดดเสริ ์ฟจะกระโดดได้สงู แต่ไมส่ ามารถบงั คับลูกบอลไดเ้ หมอื นการตบลกู หน้าตาข่าย

คู่มือการพัฒนาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

25

แบบฝกึ เพื่อการเสิรฟ์

ภาพท่ี 22 แบบฝกึ เพอื่ การเสริ ฟ์ แบบฝกึ ท่ี 1

นักกีฬาจับบอลคนละลูกเม่ือผู้ฝึกสอนให้สัญญาณนักกีฬาทุกคนก็ปฏิบัติพร้อมกันแล้วแต่ว่า
ผู้ฝกึ สอนจะสั่งใหป้ ฏิบตั ิอย่างไร

ภาพที่ 23 แบบฝึกเพอื่ การเสริ ฟ์ แบบฝกึ ท่ี 2

นกั กฬี าเข้าแถวตอนที่เขตเสิร์ฟถอื บอลคนละลกู ให้นักกีฬาเสิร์ฟบอลไปทางตรงไปลงแดนตรง
ขา้ ม แล้ววง่ิ ไปรับลูกจากการเสิร์ฟของฝา่ ยตรงขา้ มนำกลบั ไปตอ่ ท้ายแถวตนเองตอ่ ไป

ภาพท่ี 24 แบบฝึกเพอื่ การเสริ ฟ์ แบบฝกึ ท่ี 3
นักกฬี าถอื บอลคนละลกู เข้าแถวท่เี ขตเสริ ฟ์ กำหนดเขตทีล่ ูกบอลจากการเสิรฟ์ จะตก ณ มุมหลัง
สนามท้งั สองในแดนตรงข้าม นักกีฬาต้องพยายามเสริ ์ฟบอลให้ข้ามตาข่ายไปตกยังเขตทีก่ ำหนดให้ไป แลว้
ว่ิงไปเกบ็ บอลเอง กลบั มาเสริ ฟ์ ตอ่ ไป

คูม่ อื การพฒั นาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

26

ภาพที่ 25 แบบฝึกเพอื่ การเสริ ์ฟ แบบฝกึ ท่ี 4
นักกีฬาถือบอลคนละลูกเข้าแถวตอนท่ีเขตเสิร์ฟกำหนดเขตท่ีลูกบอลจากการเสิร์ฟจะตกท่ี
ตำแหน่งของผู้เลน่ กองหลงั ท้ังสนามในแดนตรงข้ามนักกีฬาต้องเสิรฟ์ บอลให้ขา้ มตาขา่ ยไปยงั เขตกำหนด
แลว้ วิ่งไปเกบ็ บอลกลับมาเสิรฟ์ ตอ่ ไป

ภาพท่ี 26 แบบฝกึ เพอ่ื การเสริ ฟ์ แบบฝกึ ที่ 5
นกั กฬี าเข้าแถวตอน 3 แถวทเ่ี ส้นหลังคนหวั แถวท้ังสามเสิรฟ์ ลูกพร้อมกันใหล้ ูกข้ามตาข่ายไปตก
ในเขตกำหนดเดียวกนั นกั กฬี าคนใดเสิรฟ์ ลกู ไมล่ งในเขตกำหนดต้องเป็นคนว่ิงไปเกบ็ ลูกทงั้ หมดกลบั มา

ภาพท่ี 27 แบบฝกึ เพอื่ การเสริ ์ฟ แบบฝกึ ท่ี 6
นักกฬี าเข้าแถวตอนท่ีเขตเสิร์ฟ และตอ้ งเสิร์ฟลูกไปลงในพนื้ ท่แี ดนหลงั ด้านตรงข้ามทางซีกซา้ ย
หรือขวา แล้วแต่คำสง่ั ของผู้ฝกึ สอนซึ่งจะส่ังในขณะที่นักกีฬาโยนบอลข้นึ เพื่อจะเสิร์ฟ และลูกบอลกำลัง
ลอยอย่กู ลางอากาศ

คมู่ ือการพัฒนาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลิศ

27

การเล่นลูกสองมือลา่ ง (Underhand)
ความหมายการเล่นลกู สองมือล่าง
ทรงศักด์ิ เจรญิ พงศ์ กล่าวว่าการเล่นลกู สองมอื ลา่ งหรือลกู อนั เดอรว์ ่า เป็นวธิ กี ารเล่นลูก โดยใช้

แขนท่อนล่างของท้ังสองมือบังคบั หรือสง่ ลูกบอลให้ไปยังทิศทางหรือตำแหน่งท่ีต้องการ การเล่นแบบนี้
เปน็ ปัจจัยสำคญั ของการเลน่ วอลเลย์บอลอกี อย่างหนง่ึ เพราะพ้ืนฐานการเล่นทมี ที่ดีน้ัน ผู้เล่นจะต้องเล่น
ลกู สองมือล่างได้ดีก่อน เนื่องจากเป็นเทคนิคหรอื วิธีการรบั ลกู ทม่ี าจากฝา่ ยตรงข้ามในลักษณะท่ีค่อนขา้ ง
แรง เช่น ลกู เสริ ์ฟหรือลูกตบ หรอื ลกู ท่มี าลกั ษณะต่ำ แตใ่ นบางโอกาสการเล่นลูกสองมอื ลา่ งน้ีอาจจะตอ้ ง
ใช้มอื เดยี วก็ไดต้ ามแต่โอกาสทจ่ี ะเกิดขึ้น

การเตรยี มพร้อมการเล่นลูกสองมอื ลา่ ง
อุทัย สงวนพงศ์ (ม.ป.ป. : 8) ได้กลา่ วถึงการเตรียมพรอ้ มการเล่นลกู สองมอื ล่างไวด้ งั น้ี
1. ยืนหนั หน้าเข้าหาลกู บอล
2. แยกเท้าทัง้ สองออกกว้างกว่าชว่ งไหล่เลก็ นอ้ ย
3. ผเู้ ลน่ ท่ียืนดา้ นซา้ ยของสนามเทา้ ซา้ ยอยหู่ น้าเท้าขวา
4. ผเู้ ลน่ ทย่ี ืนด้านขวาของสนามเทา้ ขวาอยูห่ น้าเท้าซา้ ย
5. ผเู้ ลน่ ที่ยืนกลางสนามใหว้ างเทา้ เสมอกนั
6. ยกส้นเท้าเลก็ นอ้ ย
7. งอเข่าทง้ั สองหัวเขา่ ลำ้ ปลายเทา้ เลก็ นอ้ ย
8. โน้มตัวไปข้างหน้าท้งิ นำ้ หนกั ตวั ลงบนหัวแม่เท้าท่อี ยหู่ นา้
9. ยกมอื ทัง้ สองอยรู่ ะดบั หนา้ ท้อง
10. ตามองลูกบอลตลอดเวลา

กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเท่ียวและกฬี า (2555 : 119-122) ได้กลา่ วถึงลักษณะท่าทาง
การเตรยี มพร้อมเพ่ือการเล่นวอลเลยบ์ อล

1. อยู่ในลักษณะการทรงตัว ย่อเข่าให้กม้ ต่ำลง โดยให้ลำตัวตั้งตรง อยา่ ใหล้ ำตัวลำ้ หน้า หรือโลไ้ ป
ข้างหนา้ มาก

2. ลกั ษณะของเท้าทงั้ สอง ยืนคู่ขนานกนั ห่างกันประมาณช่วงไหล่หรือจะยืนให้เท้าใดเท้าหน่ึงอยู่
หนา้ อกี เทา้ หนง่ึ ก็ได้ (ขนึ้ อยู่กับความถนัด)

3. ให้น้ำหนักตวั อยู่บนเท้าทงั้ สอง ถ้ายืนลักษณะเท้าใดเท้าหน่ึงอยูห่ น้า ให้น้ำหนักตัวลงท่เี ท้าหน้า
ซ่งึ ใชเ้ ปน็ หลัก

4. การยืนต้องยืนด้วยปลายเท้าเสมอ เพ่ือความคล่องตัวในการเคล่ือนท่ี สามารถกระทำได้อย่าง
รวดเร็ว หรือท่ีเรยี กกันว่าลักษณะพรอ้ มในการเคล่อื นท่ี

การยนื อย่ใู นท่าเตรียม โดยยืนให้เท้าทั้งสองข้างแยกจากกัน แตป่ ลายเทา้ ทั้งสองข้างหนั เข้าหา
กนั เล็กน้อย จะทำให้เท้าไมต่ าย และชว่ ยเคล่อื นท่ไี ดเ้ ร็วข้ึน การหดหัวแมม่ อื แลว้ แขนจะตึงแนบชดิ กัน

วธิ กี ารเลน่ ลกู สองมอื ลา่ ง
วิธีการเลน่ ลกู สองมอื ลา่ งไว้เปน็ ข้อๆ ดังนี้

1. เคล่อื นทเี่ ขา้ หาลกู บอล
2. หยุดและยอ่ เขา่ ลงให้ต่ำพอประมาณ พรอ้ มกบั ประสานมอื

คู่มือการพฒั นาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

28

3. ขณะที่ลกู บอลกำลงั ตกลงมา เหยยี ดแขนใหต้ ึงพรอ้ มกบั ยกแขน และเหยียดเข่าขึ้นปะทะกบั ลูก
4. ในขณะทีแ่ ขนสมั ผสั ลูกบอล อย่ายกแขนสงู เกนิ ไป ควรทำ มมุ ประมาณ 70-80 องศากบั พ้นื

วธิ ีการเล่นลูกสองมือลา่ งไวเ้ ปน็ ขอ้ ๆ ดังนี้
1. เคลอ่ื นที่ไปด้านหน้าหรือด้านข้างเพอื่ รบั ลกู บอล
2. แขนจะตอ้ งเหยียดตึง และอยู่ในระดบั ต่ำใกล้ลกู บอล การท่จี ะให้แขนตึงก็เพียงแต่กดปลายหัว
แม่มือลง แขนจะตึงเอง
3. แขนกระทบลกู และสง่ แขนไปตามทศิ ทางทต่ี ้องการ
4. การเคลอื่ นรบั ลูกบอลระดบั ต่ำผเู้ ล่นจะต้องย่อตัว และแขนให้อยใู่ ต้ลกู บอล
5. เมอ่ื ลกู บอลอยรู่ ะดับต่ำมากกจ็ ำเป็นจะตอ้ งน่งั ชนั เข่ารบั ลกู บอล
6. การเคล่ือนท่ีไปดา้ นข้างเพ่ือรบั ลกู บอล ถา้ ลูกบอลอย่ไู กลตัวต้องการเคลอ่ื นที่รวดเร็ว โดยใช้วธิ ี
การไขวเ้ ทา้ และระยะใกล้ใชว้ ิธีการสไลด์เท้า
7. จดุ สำคัญของการเคล่ือนที่ คือจะตอ้ งเคลือ่ นท่ีใหล้ ูกบอลอยู่ตรงกลางลำตัว เพื่อทำใหก้ ารรับลูก
ได้งา่ ยขน้ึ

ลักษณะของมอื ขณะสมั ผสั ลูกบอล
การเลน่ ลูกสองมอื ลา่ งต้องคำนึงถงึ การจับมือหรอื การให้นิว้ หัวแม่มือชดิ กนั มอื ท้ังสองสมั ผัสกัน
แนบแนน่ เพ่ือใหแ้ ขนท้ังสองเสมอกนั ทำให้ควบคุมลูกเป็นไปตามทิศทางท่ตี ้องการไดง้ า่ ย
วิธีทจี่ ะทำใหม้ อื ท้งั สองข้างแนบชดิ กนั มี 3 ลักษณะ ดงั นี้
1. โดยวิธซี ้อนมอื
2. โดยวิธีโอบหมัด
3. โดยวธิ กี ำหมดั ทง้ั สองข้างชิดกัน
สรุปลักษณะของมือขณะสมั ผัสลูกบอล จะมกี ารจับมือเพื่อใหแ้ ขนทั้งสองส่วนของมือ และมือ
เรียงชิดติดกัน เมื่อเวลาสัมผัสลูกบอลแล้วสามารถควบคุมทิศทางของลูกบอลไปในทิศทางท่ีต้องการได้
ดังนนั้ ลักษณะของมือขณะสัมผัสลกู บอลจึงมี 3 วธิ ี คือ

การเลน่ ลูกสองมอื ลา่ ง (Underhand)
1. วิธซี ้อนมอื เป็นวิธีที่นิยมเล่นกันมาก โดยเอามอื หน่ึงไปวางซ้อนทับอีกมือหน่ึงแล้วให้นิ้วหัว

แมม่ อื ชิดตดิ กัน

ภาพที่ 28 แสดงลักษณะของมอื ขณะสัมผสั ลกู บอลวธิ ซี ้อนมอื

คู่มอื การพัฒนาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลศิ

29

2. วธิ ีโอบหมัด ใชม้ อื ใดมือหนงึ่ กำหมดั แล้วใชอ้ ีกมือหน่งึ โอบหมดั น้ิวหวั แมม่ อื ทง้ั สองชดิ ติดกัน

ภาพท่ี 29 แสดงลกั ษณะของมอื ขณะสมั ผสั ลูกบอลวธิ โี อบหมัด
3. วิธีกำมือท้ังสองข้างชิดกัน โดยกำมือทั้งสองแลว้ นำมาชดิ กัน พยายามให้นิ้วหัวแม่มอื ทง้ั สอง
ข้างเสมอกัน

ภาพที่ 30 แสดงลักษณะของมอื ขณะสัมผสั ลูกบอลวธิ ีกำมอื ท้ังสอง
การสมั ผัสลูกบอลในการเลน่ ลกู สองมอื ลา่ ง

การสมั ผสั ลูกบอลในการเลน่ ลกู สองมือลา่ ง ควรมลี ักษณะ ดงั ต่อไปนี้
1. ใชบ้ รเิ วณแขนท่อนล่างจากขอ้ มอื ขึ้นไปประมาณ 1 ฝา่ มือ หรอื บรเิ วณข้อมือที่ผกู นาฬิกา
2. ขณะท่ีจะสัมผัสลูกบอลให้เกร็งแขนทั้งสองเล็กน้อย โดยให้แขนท้ังสองเหยียดตึงย่อตัวลง
พอประมาณ เทา้ ทงั้ สองมีหลักท่มี ่นั คง
3. ขณะท่ีแขนทัง้ สองสมั ผัสลูกบอลให้ยกลำตวั ขึน้ พร้อมกับยกแขนทง้ั สองข้ึนเล็กน้อย เป็นการส่ง
ลูกบอลไปในทิศทางทต่ี ้องการ ทำหลายๆ คร้ังจะรู้นำ้ หนักของลูกบอลและสามารถสง่ ลูกบอลไปในระยะ
ทางท่ตี ้องการได้

อทุ ยั สงวนพงศ์ (2553 : 29) ไดก้ ล่าวถงึ การสัมผสั ลกู บอลไวว้ า่ บรเิ วณทถี่ กู ลกู บอลคือ บริเวณ
ท่อนแขนดา้ นหนา้ ท้ังสองแขนพร้อมๆ กัน ตง้ั แตเ่ หนอื ขอ้ มอื ขน้ึ มาประมาณ 10 เซนตเิ มตร

ภาพที่ 31 แสดงการสมั ผสั ลกู บอลในการเล่นลกู สองมือล่าง

คมู่ ือการพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

30

วธิ กี ารเลน่ ลูกสองมือล่าง
ทรงศักด์ิ เจรญิ พงศ์ ไดเ้ รียบเรียงไว้ ดงั น้ี

ชมว่างกไหกลว11่เ่า..ลชกกก็ ่วาานรงร้อยไยหยอ่ ่อเลเเขท่ขเา่ ล้า่าล็ขกลงวงทนาท้่าออเ่ายยตเหู่รตเยีนรทมีย้า้าพมยขรพกวอ้ รสาม้อน้อมแเยทยู่ห้าแกเนยเลท้าก็กา้ เนอยทอ้อก้ายกอสใอ้นหกเม้ ทใาห้าก้
เล็กนอ้ ย

ภาพที่ 32 แสดงลกั ษณะการย่อเข่าลง
2. ตามอองงททเ่ี ่ีเปปา้ ้าหหมมาายยพพยายยาายมาใมหใล้หกู ้ลบูกอบลอลอยู่หน้า
อลยำตหู่ ัวนรา้ ะลหำวต่าัวงรเะทห้าวท่า้ังงสเทอ้างทตงั้ าสมอองงตทาี่เมปอ้างหทมเ่ี ปายา้ ทหีจ่มะาสยท่งไจี่ ปะสถง่ ้าไ
ถเปา้ ้าเปห้ามหามยาอยยอู่ทยาทู่ งาขงวขาวขาอขงอสงนสานมามผู้รผับรู้ ับตต้อ้องพงพยยาายยาามมกก้า้าววเทเท้าา้
ซา้ ยก่อน เพอ่ื เป็นการถ่ายนำ้ หนกั ตวั ไปสู่เท้าขวาในทศิ ทาง
เดียวกบั เป้าหมาย

ภาพที่ 33 แสดงลักษณะตามองทเ่ี ป้าหมาย
3. การแยกเทา้ ออกใหก้กว้างขณะเตรียมมจจะะสสง่ ง่ ลลกู ูกเเททา้ ้าทั้
ตทอ้ังงสแอยงกตอ้อองกแใยหก้กอวอ้างกแใลหะ้กมวคี้าวงาแมลมะัน่มคี งวยากมสมน้ ่ันเทค้างยซ้ากยสข้น้ึนเเทล้าก็
แซล้าะยพขรึ้นอ้ เมลจ็กะนเ้อคลยือ่ แนลทะ่ไี ปพขรา้องมหจนะ้าเตคาลม่ือทนศิ ท่ีาไปงขขอ้างงลหกู นบ้าอตลาม
ทิศทางของลูกบอล

ภาพที่ 34 แสดงลักษณะการแยกเท้าออกใหก้ ว้าง
44.. กกาารรกกา้ ้าววเเทท้าา้ ไไปปหหนน้า้าลลกู กู ถถ้าา้ จจำำเเปป็น็นตตอ้ อ้ งงใใชช้กก้ าารรสส่งง่ ลลูกูกจ
ทดเจคา้าานลงกดื่อขดา้า้น้านงทนขจ่ีเา้ขละง้ายตหงไอ้ รปงือจทพดะายา้ตงาน้ดอยห้างาลนมพงั ขรยับ้าเาทงลยหา้ ูกาจรบมะืออตรดล้อับ้ากงนล่อกูหกน้าลวบทไังลี่อปูกลเอทจกย้ะาู่่ใอจเนคนะตลตทำื่อ้อแี่ลนหงูกทกนจเ่ี้า่งละวย
หไปนอ้าลยูกู่ในบตอำลแเพหอื่นใ่งหหแ้ นข้านลสูกาบมอาลรถเพรบื่ัอใแหล้แะขคนวสบาคมมุ าลรูกถใรหับ้ไปแยลงั ะ
เคปว้าบหคมุมาลยูกไดให้ ้ไปยงั เปา้ หมายได้

ภาพท่ี 35 แสดงลกั ษณะการกา้ วเท้าไปหนา้ ลกู

คู่มอื การพฒั นาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลิศ

31
5. การอยู่ด้านหหลลงั ังลลกู ูกบบออลลผผรู้ ู้รบั ับจจะะตตอ้ ้องเงคเลคื่อลนื่อทนี่ทไป่ีไรปับ
ลรบักู บลกูอบลกออ่ลนก่อกนม้ กตม้ัวตยัว่อเยขอ่ ่าเขเทา่ า้ เทงั้าสทอง้ั งสพอรง้อพมรทอ้ มจ่ี ะทเจ่ี หะยเยีหดยขยี ้ึนด
ตขน้ึามตลาูกมบลอูกลบอแลขนแอขยนูห่ อา่ ยงหู่จา่ กงลจำาตกัวลปำรตะัวมปารณะม4า5ณอ4งศ5าอกงบั ศพาืน้
แกลับะพย้นื กแขลนะยข้นึกแทขำนมขมุ นึ้ 6ท0ำมอุมงศ6า0ขณอะงศถูกาขลณูกะถกู ลูก

ภาพที 36 แสดงลกั ษณะการอย่ดู า้ นหลังลูกบอล
6. แขนท้งั สองชิดดกกันันขขณณะะทที่ถ่ีถูกูกลลกู ูกบบออลลแแขขนนตต้อ้องงชชดิ ิดติ
โตดิดยกจันบั มโดอื ยทจ้งั ับสอมงือเทข้าังดสว้อยงกเขัน้าบดบี ้วบยรกเิันวบณีบขบอ้ ศริเอวกณเขา้อหศาอกกนั เหข้อา่ ไ
เหขา้ากหันาหกนั่อเไลหก็ ลน่เขอ้ ้ายหใาชก้บันรเิ ลว็ณกนแ้อขยนดใ้าชน้บใรนิเถวกูณลแูกขบนอดล้านในถูก
เลพูก่อื บกอาลรกเรพะอื่ ดกอานรกทรี่ดะี ดอนทด่ี ี

ภาพท่ี 37 แสดงลักษณะแขนทั้งสองชดิ กัน
7. การยกไไหหลล่ข่ขนึ้ ึ้นขขณณะะสสง่ ่งลลกู ูกไหไหลลต่ ่ตอ้ ้องยงยกกขน้ึขึ้นเหเหยยี ดียเดท้
หเทล้างั ขหนึ้ ลังถข่าึ้ยนนำ้ถห่านยักนต้ำัวหไปนตักาตมัวทไิศปทตาางทมีล่ ทกู ิศบทอลางกทระ่ีลดูกอบนอล
อกอระกดไปอนออกไป

ภาพที่ 38 แสดงลกั ษณะการยกไหลข่ นึ้

แบบฝกึ การเลน่ ลูกสองมอื ลา่ ง
แบบฝกึ ท่ี 1

ภาพที่ 39 แบบฝกึ การเลน่ ลกู สองมือลา่ ง แบบฝกึ ท่ี 1

วธิ ปี ฏิบตั ิ
1. แบ่งนักกีฬาออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มหนึ่งยืนเป็นแถวสลบั ฟันปลา มือถือบอลย่ืนออกข้างหน้า
ระดับเข่า

คมู่ ือการพัฒนาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลศิ

32

2. ให้นักกีฬากล่มุ ทีไ่ ม่มีบอลเคล่ือนท่ีไปทำทา่ เลน่ ลกู สองมอื ล่างกับนักกีฬาทีย่ ืนถือลกู สลับฟัน
ปลาทีละลูกจนครบทุกลกู แลว้ ว่งิ กลับไปต่อทา้ ยแถวเริ่มใหม่

แบบฝกึ ที่ 2

ภาพท่ี 40 แบบฝึกการเล่นลูกสองมือลา่ ง แบบฝึกที่ 2
วิธปี ฏบิ ตั ิ
1. นกั กฬี ายนื เป็นแถวหน้ากระดานสองแถวห่างกนั 4 เมตร
2. ใหน้ ักกีฬาแถวหนึ่งซ่ึงมบี อลยื่นบอลออกขา้ งหนา้ ระดับเขา่ แลว้ ให้นักกีฬาแถวทไี่ มม่ ีบอลซึ่ง
ยืนเป็นคู่กันวิ่งเข้ามาทำท่าเล่นลูกสองมือล่างกับบอลที่ย่ืนอยู่น้ัน แล้วถอยหลังกลับท่ีเดิมอย่างรวดเร็ว
ปฏบิ ตั ติ อ่ เนื่องลูกบอลประมาณ 10 คร้งั แล้วสลับกนั
แบบฝกึ ที่ 3

ภาพท่ี 41 แบบฝึกการเลน่ ลูกสองมือลา่ ง แบบฝึกท่ี 3
วิธปี ฏิบตั ิ
1. นกั กีฬาจบั คู่กนั ยนื 1 คน นงั่ 1 คน คนนง่ั ถอื ลกู บอล
2. ให้คนนงั่ ยื่นบอลออกข้างหนา้ คนยืนรบี วงิ่ ไปทำทา่ เล่นลูกสองมอื ลา่ งกับบอลท่ถี ูกยื่นออกมา
น้ัน คนนั่งก็หงายหลงั ไปแล้วรบี ลุกข้ึนนั่งใหม่ จะลุกข้นึ หนั หน้าไปทางใดกไ็ ด้ แล้วยนื่ บอลซ้ำอีกคนยนื ตอ้ ง
รบี วง่ิ ไปทำทา่ เลน่ ลูกสองมือล่างกบั บอล ทถ่ี ูกยนื่ ออกมาใหมอ่ ยา่ งรวดเรว็
แบบฝกึ ท่ี 4

ภาพท่ี 42 แบบฝึกการเล่นลกู สองมอื ล่าง แบบฝกึ ที่ 4

คมู่ อื การพัฒนาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลศิ

33

วธิ ปี ฏิบัติ
1. นักกฬี าทง้ั หมดยืนถอื บอลอยู่ในสนาม
2. ให้นักกฬี าตบี อลด้วยวิธีเล่นลูกสองมอื ส่งบอลขึ้นในแนวดงิ่ แล้วรีบนอนหงายทำทา่ ลุก-นั่ง
1 คร้ัง แลว้ รีบวิง่ ไปตบี อลอีกโดยให้โอกาสบอลตกกระทบพ้นื ได้ 2 ครั้ง
แบบฝกึ ที่ 5

ภาพท่ี 43 แบบฝึกการเลน่ ลกู สองมอื ลา่ ง แบบฝกึ ท่ี 5
วธิ ีปฏิบัติ
1. นกั กีฬาจบั คูย่ ืนหนั หน้าเข้าหากันหา่ งกนั 5 เมตร แตล่ ะคมู่ ีบอล 1 ลกู
2. ให้นักกฬี าทม่ี ีบอลขวา้ งบอลลงพื้น เมอ่ื บอลกระดอนไปทใ่ี ดก็ใหน้ กั กีฬาอีกคนหน่ึงทเี่ ป็นคู่กนั
วิง่ ไปเลน่ ลกู สองมือล่างสง่ บอลกบั มาให้คนขว้างใหไ้ ด้
แบบฝกึ ที่ 6

ภาพท่ี 44 แบบฝกึ การเล่นลกู สองมอื ลา่ ง แบบฝึกที่ 6
วธิ ปี ฏิบตั ิ
1. นกั กีฬาเข้าแถวตอนนอกสนาม นำเก้าอี้ 4 ตวั ไปวางท่ีมุมสนาม ท้ัง 4 ดงั รปู
2. ผูฝ้ ึกสอนยนื บนทีส่ ูงส่งลูกมายังตำแหนง่ กลางหลังให้นักกฬี าว่ิงเข้าไปเล่นลูกสองมือล่าง ส่ง
บอลไปในตำแหน่งกลางหน้า แล้วรีบวิ่งไปแตะเก้าอี้ตัวใดตัวหนึ่งแล้วกลับมารับลูกต่อไปให้ทัน ปฏิบัติ
ต่อเน่ือง 4 ครั้ง 4 มมุ แลว้ เปลี่ยนคนต่อไป
การเซต (Setting)
กรมพลศึกษา กระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกีฬา (2555 : 128-131) กลา่ วไวว้ ่า การเซตเป็นการ
เลน่ บอลดว้ ยมอื ท้งั สองขา้ งพร้อมกันหรอื มอื ข้างเดยี ว โดยมเี ปา้ หมายสำคญั ในการเลน่ เพอ่ื สง่ บอลไปใหค้ น
ตบ การเซตมักจะใช้การเล่นคร้ังที่ 2 ในจำนวน 3 คร้ัง ผู้เล่นฝ่ายหน่ึงมสี ิทธิ์เล่นได้ก่อนลูกนั้นจะถูกส่งไป

คู่มอื การพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

34

ฝ่ายตรงขา้ ม การเซตนับเปน็ ทักษะที่ยากทส่ี ุด ในการเล่นกีฬาวอลเลยบ์ อล การเซตก็นับเป็นอาวธุ สำคัญ
ในการทำคะแนนของทีมดว้ ย การที่ทีมจะประสบผลสำเร็จหรือไม่ ในการแข่งขนั อาศยั ความสามารถใน

การเซตเป็นเครือ่ งบ่งช้ไี ด้ 60-70% เนื่องจากการเซตเปน็ ทักษะท่ีฝึกหัดยากและอาจเกิดการผิดกติกาได้
งา่ ย ถา้ หากยังฝึกหัดได้ไม่ดเี ท่าท่ีควร ดงั นน้ั จึงไม่คอ่ ยมผี ู้สนใจฝึกหดั เซตทำให้การเล่นวอลเลยบ์ อลของ
นักวอลเลย์บอลชาวไทย โดยท่ัวไปยังไม่สมบูรณ์เท่าที่ควร มาตรฐานการเล่นจึงไม่สามารถทัดเทียมกับ

ประเทศเพ่ือนบ้านใกล้เคียงได้

สว่ นประกอบของการเซต ภาพที่ 45 ส่วนประกอบของการเซต
กกไไ็็ ดด้้ ชช่ว่ว11งง..หหกกา่่าาางงรรรรททะะหรหรงวงวต่าต่าวังัวงเเใททใหา้ห้า้ยท้ทยืน้งั ืนั้งเสสทเอทอ้างน้งาปปนำรเรำะทะเมท้ามาต้าาณาตณมา1มโ1ดชโชยว่ ด่วงจยไงะหไจใหลชะล่้เใทหช่ หา้ย้เทใอ่ยด้นา่อนในเดำขเ่านข่าำ
ลลงงเเลล็ก็กนนอ้ ้อยยหนห้านเง้ายเงมยอมงลอูกงลมูกอื ทมั้งืสออทงั้งยสกอขง้ึนยระกดขบัึ้นอรกะอดยับู่ดอ้านกหอนย้ ู่
ด้านหน้า
ทเบปเมสยใขขยบเสซปซห้นึกอึน้กือองั้อรอนนน็้คสะขงขงทมมลลตลมตกกมอึ้น้ึนาอาง้ัอมา้ิุิเาเางาสววใใยยมม22ย2ขงนงณนาาอใูู่ใ่4นนต..ตล.ง้นึงนนรรง5ไไ้ิกกกวิ้ักรวระะม2มมววมออษาาาดด0าออืเ้ือ้เศศอืรรอหรอหวบัณบังไไเอววอวทากกมนมนศซหหะาาากงก้ังพพเ่่เาือนืองัววังมงไกกสททมอวอหหมไตมไยีลรรอหั้หั้งเ้งือปปเิืนือนอก็งก็งูหงมสสลลนนรร้ากข้าบนเตออเเ่่ะะผผมิ้วิ้วาึ้นมมอตอตืรงงมมหาหงาอ่ืใื่อล่ือาหาขขนกกนาาศลรรมมอลล้า้านณณ้ิวอืือรอกู อยูอโงกูโงก้าอะฝฝเดกดววู่ใงงเผเคอดทท่าา่นทคยคยลาลาาลกบมัมำำงใลงใมล้ังออกอ่ืหหพมอือมือหอส่ืออ่ืือดดโน้หห้ือออืออดอัวไนนชชมมไทปง่ทา่ยกาก่มอ่มอหขาง่เงใรั้้ังดงดงงกาาหจไจล้าสะสรร้า้าไดไรงาา่ห้มดอดอะะนนง็ร้ตวกกา่าร้ห้รงหงนะาขขาหหงณใใะะงยมว้ิวว้้าาหหจนนยอยหา่า่ะองงา้ค้คา้ท้าะอะงงเเรงกผปใลผปมลมกำลอืหหใใาา้าา้ือ็อืม็นนดอฝหหย้นกกยยอทืทา้มมดา่้ย้ยกปลปา้ลนทมั้ง้งัุชุมมกกมผักกัรรสสขืองั้อ่ มมาอืะะษษสออ้า44งกืืออมมงอณณงรง55ททาาะงะะมมณณออ้ัหงั้งมมืืออสสงงวีลีลทศทศ2อ2อ่าููกก0ง0า้ังางั้งง

รแนใใลมกตทจผหหะะนบัอู่กาอืิ้ส่ีว้้ใเยมท-อนทวลุดกชขะลเอำกมูเ้งัรแ้ด้อทหไูกสกบ็งือรดยี33ม่า่าลมอไงตอว้..ทงปืองสืองเาลจกกพจจ่ีมส-สง่มแใาศาาะะจ่ือาเู่หง่ลลกรปรอมทลเาโเะู้กสสลหอก้ากกรีกูำนล่ง่งก็หนกนระไ-อแแว้ิงหดน็งยามา้วิ้อมตรรม้สัผวะอ้-ากเงางา้ขอืไใหพยายเไนหน้อเเแลกทป่าื่อมมนกมใลลปก็งสตี่โหื่อ่อืำ้จา่ืออ-ะนรู่เอ้ลลเห้รบปา-นกะขอ้งศบกกููกนอ้ามาวิ้่กายอบบหังหสกัลตาาคกแอใอนขใณมสา้รหบัน-ลลนลอ้าัมาหบ้กลผเะยเงน1ผควัคากอลูขาท0้ำสัไลลรกลกู้อหหตี่มเบือ่อื่เปสไมเล้อนซือวนงทนัมัรือ่-่งนกั้คแมเ้มะาถผกมขขตับลมาางึสัาือ่าอรเิะเลเตารมมกกเวงนกูณแอรอืตลอืมอื ิ้ว่มิลนแรูกบเบเใะ1สมปนลไหถถใข0ัมวอ่ื็ี้นะหงึ้มึงม้อ้มผนมแเมถใ้าอืเซัสอืชอ้วิืนทอืกงึ ทนเกใ้แตใใทา้วรหห้งัตหับรอเมิ่ีส่สร้มดงิเ้ผ้ลนสมุดอวสาียอ่กูนัมตมเกงง่วทนบี้ผจจรเปม่อาะสัาสทน็อืลกม่ง่ีี

การเซตบอลไปขา้ งหลงั
โจแหอจดะลอะลยต้วกตังหด้อแไ้อปงันงลงากส้วกยโ้าดะด้ขาวโกกันยวอ้ไพาาปหสไมกรรปะขงอืเขเาโา้ซขซไึ้นพยงปต้าตหขไกขบงบป้อนข้าหอขอมงา้นึ้ ลน้าลหอื ไไงพ้าไปไลปหปปรงัขขพนอ้ขข้า้าแา้ม้า้รางงลขงง้กอหหะณหหบัมลนฝลลยะงัก้าา่งัังทกจขัมบจำขมี่แณือยำเ้อือลปหเะกศจะป็นงทขอะฝา็นอ่ีม้ถอกยา่ อยือมกูตขศา่ยจอืบึ้นางอ่ามะหยอเงกพถบิลงยตูดกาอิ่งาเยาบลททมนขทอี่จา้ นึ้บลเ่ีหะซเอตลพตเล้องัทดอทงา้าอแนห่ีเกอซลไ่นปตัง

ภาพที่ 46 การเซตบอลไปข้างหลงั

คมู่ อื การพัฒนาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลิศ

35
การเซซตตบบออลลททจี่ ่ีจะะเซเตซไตปไดป้าดน้าหนนห้านแ้าละแหลละงั หลังการเซต
บกาอรลเซทตี่จบะอทลำทใหจี่ ้ะผทู้สำกใัดหกผ้ ั้นสู้ ดกูไดั มก่อน้ั อดกไู มวอ่าจอะกเวซา่ ตจบะเอซลตไบปอทลางทิศไหน
จไปะทตา้องงทยิศ่อไเหขน่าทจ้ังะสตอ้ งขย้าอ่ งเขล่างทแัง้ สตอ่ลงำขต้าัวงตล้องงแตตรล่ งำซตวัึ่งตส้อามงตารงถเซต
บซ่ึงอสลาไมปาใรนถทเิศซทตบางอใลดไกปไ็ ใดน้ ทิศทางใดกไ็ ด้

ภาพที่ 47 การเซตบอลไปด้านหน้าและหลงั

การเซตบอลทจี่ ะเปล่ยี นทศิ ทางของบอลไดอ้ ย่างฉบั พลัน
สตเจสกเทไขตหตขแเทซซดะวอลาาวอ้้ัอารรตต้คารมเเมอืงะงงงไซซบจยนลตขมาตสขาไตตะนือรำิครอดร่วาวรบตเถตงมล่เาถหาง้งงซซลอ้เอจวัา่ลลาเลตปสไตแปกังผยละรัำกดอสจสสจบลังใหลษถเมเู้ลไตษชุดดุง้กเำังำลปยี่อปะรเกาี่ณยั่าวเหห้เสสปทน่ณน็นลือทกสกทตยผนรำำระมีลตไทกกาตามกะคู้เับคคทปับอโีย่ต้อมลงราิศกาาอดนญญััตยิทศไตนงะรร่านรกทายยหิคัวเ่างยโัรทาวคคทณรตราเ่าดหเงขนงถโนืเพอือืซณมิ่ิศาง้อนงดซ์ยา้ดไลเเขงตยีจทนหปงมกซี้จยต์ตเตยอขอซงาเเา้ีนจะไเขตลเ้อก้ออรกอขงกพมตงอทะ้อหีย่ง่ิงมงขบทยไงก่กใียงทเเำศนดร้อจบหบอัมีคคาเ็ตงใอือ้ทมำทเศารล้อขหมลลตอามใกก่ือกยนัิศอไย่าื่อ่ืออืมรลท้ห่ือปร่ออกทนทกงบันเนกไมี้ทะอทขตยขาปทีามททาตโีเมยรกาู้่ใ้าวั่างริศขดปือใี่ี่ใรนงยมนู่แใตไากหห้ทดางเ็นหนดล่อลรไั้นทราขงบ้้บเามก้ทนลกักว้ตซงงห่าา้งออ่าใัษยกัขนา้นาัวตนมขนหลรลงดื้าแษณิทกอั้นขเ้้ออาอนมมตลล็ตณีง้าะ่ายยิ้เวอวั่นบ้วขงาปดนูตู่ต่มะมขงหยมบอ้างั็นทรดรไึน้ืออืดงลลอกมงงกิศังหงสตงัไลลใใอ่รกาไทดบงูบลัวท่ามอวทรล้าหขวหังเี่ตมกเไ่อา่างมแลึ้มนนนัวงทวขวอทอล่ืน่่วซสเา้า่้าแอ้ักงซาเ้ว่าบตาู้งทซลงลงวตลจจยวัอบต้วซ่ำาระะตำเหเลมอจบตตซว้าตเ้อรปท่ืดลอัวะยัตอววังอื ็น่ีใล ภาพที่ 48 การเซตบอลเปลย่ี นทศิ ทาง

การกระโดดเซตบอล
การกระโดดเซตตบบออลลใในนลลกั ักษษณณะะนนี้ใ้ีใชช้ห้หลลกั ักกกาารรเดเดยี ียววกกบั ับ
หลักการรททกี่ ี่กลลา่ ่าววมมาาคคือือกการายรยกมกือมขือ้ึนขึ้นกากงานง้วิ นอ้ิวออกอลกำลตวัำตง้ัวตร้ังงตรง
และขาตอ้ งงอ เเพพือ่ ื่อใใหหส้ ส้ าามมาารรถถเพเพม่ิ ่ิมกกำลำลงั ไังดได้ม้มากาขก้ึนขึ้นเมเ่ือมตื่ออ้ ตง้อกงากราร
จะเซตบอลไปใหไ้ กลๆ

การเซตบอลที่อยหู่ ่างจากตาขา่ ย ภาพท่ี 49 การกระโดดเซต

เมื่อผผู้เู้เลล่น่นเคเคลลือ่ ื่อนนทเ่ีทข่ีเ้าขห้าาหบาอบลอทลอ่ี ทยู่หีอ่ายงู่หจ่ากงจตาขก่าตยาเขล่า็กยน
เผลเู้ ลก็ ่นต้อ้อยงผเู้เคลล่นอื่ ตน้อทงเอ่ี คยลูใ่ อ่ืตน้บทอลอี่ แยลใู่ ต้ว้บจึองเลซแตลบว้ อจลึงเซตบอล
การเซตเปน็นหหวั ัวใใจจแแลละะกกญุ ุญแแจจสสำำคคญั ญั ททจี่ ่ีจะะนนำทำทีมีมไปไปสู่ชสัยู่ชชัยน
ปชนกตะิแปลก้วตผิเู้แลล่น้วในผู้รเลูป่นควใรนเรซูปตบคอวลรไเปซทตาบงอไหลลไข่ ปวทาเาพงอ่ื ไปหรละ่ขสวาานเกพับ่ือ
ปตัวรตะบสากนลกาบังหตนัว้าตบแกตล่ในางรหปู น้าีนา่แจตะ่ใเนปรน็ ปู กนา้ีนรา่เซจตะบเปอน็ ลกใหาร้ผเู้ ซลตน่ บแอดลนใหหล้ ั
ผทู้เำลก่นาแรรดุกนหลังทำการรกุ
จึงจำเปปน็ ็นตตอ้ ้องงศศึกึกษษาเารเื่อร่ืงอนงก้ีนันี้กเันปเน็ ปพ็นเิ พศษิเศโษดยโดเฉยพเาฉะพอายะ่า
อก็คย่อืางทยา่ ิ่งทกา็คงอื ยท่า่างทไราทงอเี่ ซยต่าบงอไรลทแี่เลซว้ ตทบีมอตลรงแขล้า้วมทจีมะตอา่รนงขท้าศิ มทจาะงไอม่า่ไนด้
เทชิศ่นทใานงไขมน้ั ไ่ พด้นื เฐชา่นนใลนำขต้ันวตพ้อืนงฐตาง้ันตลรำงตัวตอ้ งตัง้ ตรง
ภาพท่ี 50 การเซตบอลหา่ งตาขา่ ย

คูม่ อื การพฒั นาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลิศ

36

แต่สำหรบับกกาารรเเซซตตททสี่ ี่สงู ูงขขน้ึ ้ึนทท่าท่าทางาตง้อตง้อเงปเลปย่ี ลนี่ยไนปไบป้าบง้าง
เช่น ลำตัวควรเอนไปขา้ งหลังเล็กน้อย

การเตรียมพร้อมท่ีจะเซซตต โโดดยยลลำำตตวั ัวเเออนนไไปปดดา้ า้นนหหลลังังเล็
เลก็ น้อย ทา่ น้เี ปน็ ทา่ ท่พี ร้อมจะเซตบอลไปในทศิ ทางใดก็ได้อกี
ท่าหนึ่ง เรมิ่ทจา่ านกี้เปก็านรทเค่าทล่อืีพนร้ทอมี่อยจะา่ งเซรวตดบเอร็วลไปอในย่ใูทตศิ บ้ ทอาลงใแดลกว้ ็ไเดอ้อนีก
ทส่วานหบนนง่ึ ขเรอิม่งลจำาตกวักไาปรดเคา่ ลน่ือหนลทงั เอ่ี ลย็ก่านงอ้รยวดเรว็ ไปอยู่ใตบ้ อล แล้วเอน
สว่ นบนขอบงลอำลตตวั ้อไงปอดย่าู่ตนรหงหลงันเ้าลผก็ านกอ้ จยงึ จะเป็นจุดทดี่ ีทสี่ ดุ เพราะ
จะทำใหส้ าบมอาลรถตเ้อซงตอบยอู่ตลรไงปหขนา้ ้างหผานก้าจหึงรจอื ะขเา้ ปง็นหจลุดงั กท็ไ่ีดีท้ ่ีสมุดตเรพงขรา้ มะ
จะทไมำส่ ใหาม้สารมถาหรถาทเซิศตทบาองลขไอปงขบา้องลหไนด้าเลหยรอื ข้างหลงั กไ็ ด้ทมี ตรงขา้ ม
จะไมส่ ามารถหาทศิ ทางของบอลไดเ้ ลย

แต่สำหรบับกกาารรเเซซตตทท่ีส่ีสงู ูงขข้นึ ึ้นทท่าท่าทางาตงอ้ตง้อเงปเลปยี่ ลนี่ยไนปไบป้าบง้าง ภาพที่ 51 การเตรียมพรอ้ มทจ่ี ะเซต
เชน่ ลำตวั ควรเอนไปขา้ งหลงั เล็กนอ้ ย

มดไเเดเมลเเวลพวลมอ้้าาาาริรินน่่่ือ่ถนนกดงล์ล์ รรนมูกกหหูทดดะะารวตนน่า์แแ์ดดด่ว่า้เอาา้้ชชบัับมซูทขขงมมชทชต่าไแททกกไออเเาดดเามีนบปปตาางงนีีนซตต้ศศ้สลลรร่ต่อ้ยีาย้ีตี้ี้จจิิึึกกเเ่งำำจนอ้ทนละทบะซซบษษตตะงชชด่ีผทด่ีอผตตัอววัมาาเิพพิาู่กกูี่ไล่าบบปททลามนททันนันทอออแ็่าแ่าแน่เดำำวเวีไ่กททรลยลลลกใเใ่ามีก่ากมพู่ใหอาหอาะะมททด่ันนใงงสโยโยส้ส้รส่าหกี่กออากบทำ่า่าว่ว่านำนันไ้ลลาาค่า้างนงนะมคที้รรบ้ีมทิมิทงกญักบบเญั่ดเเำปป้าพาะำะซซๆนไตีมนงงๆไททกิกิตมื่ตอ้ขอมาทขมเันเันบตไบกนมอกองไกไ่ีมา้อหอหมมกอทงรามงม่ดองลล่ันดนัลอว่ถ่ลวสำสยีททา่ำีำกูยททมค์์า่ำทตต่ีดแ่ตาว่ไีดี่ทงควั่ีมไวังตีกา้อโีกีมมวเโชเ่ดมต่ันงอัอนชา่ดสกกีอ้เมนมนกมนีขก่โง็เงาเไโชไพาา่้บ็าเขมปมชปพมนจใร้าาอนาขจขะาราใอกทล้าา้กกจเะาทยปงแงง้ัแะกัวแนหูใ่หลงั้เน็า่วรลนันววเน้วนบเ่ากวว้่ริาวทพท้าบา้อลิร์ทผา่ใา่รีนห์ลผลอดู้เีนทาลี้เู้ดอ้คล์ไ้ีละลา่มน์คยัพองอ่น่นดัู่พทยงนีีู้่่ี ี้ ภาพที่ 52 การเซตบอลอย่างกะทนั หนั

การเซตบอลจะต้องเซตไปทางด้านหนา้ เทา่ นนั้ หากเซตกลบั หลงั ก็เปน็ การพาบอล (Hold Ball)

จึงทำใหท้ ีมตรงข้ามอ่านทิศทางของบอลได้ และจะทำ การสกดั กั้นไดอ้ ย่างง่ายดายดว้ ย

ท่ีถูกตอ้ งแล้วผ้เู ล่นตอ้ งเคลื่อนทอ่ี ยู่ใต้บอลอย่างรวดเร็ว และเซตขณะบอลอยู่เหนือหน้าผากถ้า

ทำได้

ตตวััวออยย่่าางงททาา่่ ททาางงกกาารรเเซซตตบบออลลทที่ถี่ถูกูกตต้ออ้ งงแแลละะไไมมถ่่ถูกูกตต้ออ้ งง
โโดดยยสสรรปุุปแแลล้ว้วขขั้นั้นตตออนนใในนกกาารรเซเซตตขข้ัน้ันพพื้นื้นฐฐานานทท่ถี ูก่ีถตูก้อตง้อกง็คกอื็
ทคือา่ ทท่ีต่าวั ทเซ่ีตตัวจเซะสตาจมะาสราถมเซารตถบเอซลตไบปอในลทไปิศใทนาทงิศใดทกาไ็ งดใ้โดดกย็ไตดอ้ ้โดงเยคตล้อื่องน
ไเคปลออ่ืยนใู่ ตทบ้ ีไ่ ปอลอยใใู่หต้บ้บออลลอยใหูต่ บ้รงอหลนอา้ยผู่ตารกงหลนำตา้ ผวั สาก่วนลบำนตตวั ้อสง่วเนอบนนไปตอ้ ง
เขอา้ นงหไปลขงั า้เลงกห็ นล้อังเยล็ก(รนปู อ้ ขยวา(รมูปือข) วามือ)
ถถ้า้าบบออลลออยยู่่ดดู า้้านนหหนนา้้า หหรรอือื ดด้้าานนหหลลงังั ขขอองงลลำำตตัวัวมมาากกเเกกนินิ ไไปป
กกาารรเเซซตตบบออลลจจะะททำำไไดด้เเ้ฉฉพพาาะะททศิ ิศททาางงเเดดียียววเชเช่นน่ ถถา้ ้าบบออลลออยย่ดู ่ดู า้ ้านนหหนน้า้า
มมาากกลลำำตตวััวสส่ว่วนนบบนนจจะะเอเอนนไปไปขข้าง้าหงหน้าน้าจงึ จเซึงเตซบตอบลอไปลขไปา้ งขห้านงหา้ ไนด้า้ ได้
เเททา่่านนนน้ัั้ ภาพท่ี 53 ทา่ ทางการเซต็ บอล

คมู่ อื การพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

37

ในทำนองเดียวกัน ถ้าบอลอยู่ด้านหลังมากลำตัวส่วนบนจะเอนไปข้างหลังและจะเซตบอลไป

ข้างหลงั ไดเ้ ทา่ นั้น (รูปขวามือ) ถ้าพยายามฝนื เปลยี่ นทิศทางก็จะเปน็ ลักษณะพาบอล (Hold ball) ดงั นั้น

ทมี ตรงข้ามจะอ่านทิศทางของบอลได้งา่ ยและดักทำการสกดั กั้นจนทำให้ตบบอลไดย้ าก

การปรบั จงั หวะในการเซตใหส้ ัมพันธก์ ับการเคลอ่ื นทีข่ องตวั ตบ

ททักักษษะะททส่ี่ีสำำคคัญัญททส่ี่ีสดุุดออยยา่า่ งงหหนน่งึ ่ึงขขอองงตตัวัวเเซซตตกกค็ ็คือือกกาารรเซเซตตบ
บใหอส้ ลมั ใหพ้สันัมธก์พับันกธา์กรับเกคาลรอ่ื เนคทลื่อีข่ อนงทตี่ขวั อตงบตวั ตตัวบเซตตวัจเะซตตอ้ จงะสตา้อมงาสราถมเราง่รเถซ
เเเใไบซรรหดอวง็่ตอ้ช้ เลไบีกซ้าดใโอดตห้อดล้วบ้เีกยรยใอดกว็หลนนว้ขเาช้พใยอรอึน้ า้หื่อยกกโเ้เโใอ่ดจจพรดหตยว็าาอ่ืยต้ ขกกัวกใกวัลน้ึนนาหาตงร้ัน้นั้ตรโบมยจดกจวั า่อเะตยระคตะตกบตลัวโ้อาอ้ือ่เลดครงงนงดสกลสมทขารื่อาาเ่ีนึ้มะมนขโไาา้าทดปรรตี่เดถหถขบขเาเ้าซบซน้ึบตตอตไอบบปลบลบอไหอดลอหาลด้ ใลบรใหที ือไหอดส้ส่ีรลส้ ด้งูดุองู ีทเหตวเตี่สชรำ่ล่ำือชดุ่นาชร้าใเ้าซเนอชแตเรแ่นวลบูปลละใอตนะาเรลวั ็
รกูปำลตงั ัวปเรซบั ตจกงั หำลวัะงใปนรกับารจเังซหตวใหะ้สในมั พกนัารธก์เซับตตใวั หต้สบัมหมพาันยธเล์กขับ9ตัวทตี่กบำลั
หเคมลาอื่ ยนเลทขไี่ ป9ตบทที่กำาลงดงั เ้าคนลหือ่ ลนงั ทขอไี่ ปงตตวับเทซาตงดา้ นหลังของตัวเซต บอล ภาพที่ 54 การปรบั จงั หวะในการเซต็

กกาารรเเตตรรียยี มมพพรรอ้อ้ มมเเซซตตบบออลลไไปปใในนททิศิศททาางงใใดดกกไ็ไ็ ดด้้
จจาากกททา่่าเเตตรรียียมมพพรร้อ้อมมใในนรรูปูปททำำใหใหผ้ ้ผสู้ ู้สกกัดัดกก้นั ้ันขขอองทงทมี ีมตตรงรขง้า
ขต้า้อมงอตย้อู่ใงกอลย้ๆู่ใกตลวั ้ๆเซตตเัวพเซราตะเพไมรส่ าาะมไมาร่สถาอม่าานรทถิศอท่านางทกิศาทรเาซงตกบาอรลเซขตอง
บตวัอเลซขตอไดงต้ จวั าเซกตนไนั้ ดต้ จวั เาซกตนกน้ั ็พตรวั ้อเซมตทกจ่ี พ็ะเรซ้อตมบทอี่จละใเนซจตุดบทอ่ตี ลวั ใตนบจจุดะททต่ี ำัว
ตกบารจตะบทไำดก้อายร่าตงบมไปี ดร้อะยส่าทิ งมธภิีปารพะสทิที่สธุดภิ าพท่ีสดุ

ภาพท่ี 55 การเตรยี มพรอ้ มเซ็ตบอล

การคกุ เขา่ เซตบอล
ถ้าบอลแรกถูกสง่ มาในระดบั ตำ่ มาก ปรกตแิ ล้วจะต้องใ
ใมชอื ้มลือา่ ลง่า(งUn(UdnedreHraHnadn) dส)ง่ บสอ่งบลอใหลเ้ใพห่ือเ้ พนรื่อว่นมรท่วมี ตทบีมซตงึ่บเหซ่งึมเอื หนมกอื บั น
กแับกไ้แขกส้ไถขาสนถกาานรกณารเ์ ฉณพเ์ ฉาะพหานะหา้ แนบา้ บแบขอบไขปอทไปี ที
ถ้าสามารถเคคลลื่อื่อนนททอ่ี ี่อยย่า่างงรรววดดเรเ็วรไ็วปไปอยอใู่ยตู่ใบ้ตอ้บลอทลี่ลทอ่ีลยอมยา
มในารใะนดรับะตด่ำับคตกุ่ำเขคา่ ุกลเงข่าและงเอแนลสะ่วเอนนบนส่ขวอนงบลนำตขัวองดลวั ำยตไปัวดด้านัวยหไลปงั
ดเลา้ ็กนนหอ้ ลยงั กเล็จก็ะนสอ้ามยากร็จถะเสซาตมบาอรลถใเนซตระบดอบั ลตใน่ำไรปะใดนับทตศิ ำ่ ทไปางในใดทกศิ ็ไทดา้ เงชใด่น
กทไ็า่ ดเซ้ เตชบน่ อทล่าไปเซดตา้ บนอหลลไงั ปแดลา้ะนคหุกลเขงั า่ และคุกเขา่
ภาพที่ 56 การคกุ เขา่ เซต็ บอล

กตกตัาวัวาเรเรซซกกตตรรจจะะะะโโดดกกดดรระะเเซซโโดดตตดดบบพพออรรลล้อ้อไไมปปมททดดั้งา้้าง้ั เเนนออหหนนลลตตังังัวัวไไปปดดา้ า้ นนหหลลงั ังเเลลก็ ็กนน้อ้อยย
เเซซตตบบออลลไปไปยยงั ดังา้ดน้าหนลหงั ลโังดยโไดมย่ใไหมผ้ ่ใสู้ หก้ผดั ู้สกกนั้ ัขดอกง้ันทขมี อตงรทงขีม้าตมรคงาขด้าคมะเ
คทาศิ ดทคาะงเขนอทงิศบทอาลงไขดอ้ งบอลได้

ภาพท่ี 57 การกระโดดเซต็ บอลไปข้างหลงั

คูม่ ือการพฒั นาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลศิ

38

การกระโดดเซตบอลไปด้านหลงั
กระโดดเซตบอลไปทางดา้ นหลังนนั้ ตอ้ งใหล้ กู บอล
คล้อยไปทางด้านหลงั ของหนา้ ผากเมอื่ กระโดดขน้ึ ไปแลว้
เอนส่วนบกนาขรอกงรละำโตดัวดไเปซดต้าบนอหลลไังปเดลา้็กนหอ้ ลยังพร้อมกับแหงนคอขึ้น
บกรอะลโจดะดไเดซล้ ตอบยออลยไู่เปหทนาืองหดนา้ นา้ ผหาลกงั พน้นัอดตีแอ้ ลงใว้ หจล้ งึ กูเซบตอบลอล
คไปลขอ้ ้ายงไหปลทงั าดง้วดย้ากนาหรลขังยขบั อขง้อหมนือ้าผากเมอื่ กระโดดขน้ึ ไปแลว้
เอนส่วนบเนมข่อื อพงจิ ลาำรตณัวไาปกดนั ้าใหนห้ดีแลลงั เ้วลจ็กะนพอ้ บยวพา่ รท้อา่ มกกรบัะโแดหดงเนซคตอบขอึน้ล
ไปทางด้านบหอลลงัจขะอไงดผล้ เู้อลย่นอทยงั้ ู่เสหอนงอื คหนนไม้าผ่ไดา้แกตพกอตด่าีแงลก้วนั จงึ เซตบอล
ไปขา้ งหลงัเมดื่อ้วยพกจิ าารรขณยาบั กขนั ้อใมหอืด้ ีแล้วจะพบวา่ ท่ากระโดดเซตบอลภาพที่ 58 การกระโดดเซ็ตบอลไปข้างหลงั
การเซตบอลใหต้ บ

ภาพที่ 59 การเซตบอลใหต้ บ
ตอ้ งใหค้ วามสนใจกบั การเซตเป็นพเิ ศษ เพราะการเซตเป็นกญุ แจสำคญั ทจ่ี ะนำทมี ไปสชู่ ยั ชนะ
ต่อไปน้ีจะเป็นการเซตบอลให้ตบแบบท่ีเรียกกันว่า “เซตบอลเร็ว” (Quick Setting) เพ่ือให้
เพอื่ นรว่ มทีม “ตบบอลเร็ว” (Fast Spiking) ท้ังระยะใกล้และหา่ งจากตวั เซต
การเซตบอลให้เพ่ือนรว่ มทมี ตบบอลเรว็ ในระยะหา่ งจากตวั เซต
การเซตให้ตวั ตบ ตบบอลเร็วทุกรูปแบบจะไดผ้ ลดีและหลอกทมี ตรงข้ามใหท้ ำการสกัดกัน้ ไดย้ าก
ต้องอาศัยการส่งบอลแรกท่ีดี คือ บอลแรกต้องส่งเขา้ ข้างตาข่ายให้ตัวเซตกระโดดเซต เพราะจะทำให้ผู้
สกดั ก้ันของทีมฝ่ายตรงขา้ มกังวลใจวา่ ตัวเซตจะตบบอลเองหรอื ไม่
ในรูปน้ีเป็นการกระโดดเซตให้ลกู พุ่งไปอย่างรวดเร็ว เพื่อใหเ้ พ่ือนรว่ มทีมตบบอลเรว็ ในระยะที่
ห่างจากตวั เซต
การเซตเช่นน้ี จะตอ้ งหงายข้อมือกลับเข้าหาตัวใหเ้ ตม็ ท่ีและเซตบอลดว้ ยการเคลอ่ื นไหวขอ้ มอื ท่ี
ดีดว้ ย เพื่อใช้ในการบังคับบอลใหพ้ งุ่ ไปเรว็ ช้า ไกล หรอื ใกลไ้ ด้
ขอให้สังเกตข้อมอื ของตัวเซต ขณะกระโดดขน้ึ เซตบอล ในรปู นใ้ี ห้ได้

คู่มอื การพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

39

การกเซารตเบซอตลบเอรลว็ เใรห็ว้เใพหอื่ ้เนพรอื่ ่วนมรทว่ ีมตทบมี ใตนบรใะนยระะใยกะลใๆ้ กลกๆ้ บั ตกวับเตซวั ตเซ
การเซตบอลเรว็ แบบนกี้กเ็ ็เชช่น่นเเดดยี ยี ววกกนั ันคคอื ือบบอลอแลรแกรทกส่ีท่งี มส่งามา

ควรอยใู่ นระดดับับทท่ตี ่ีตวั ัวเซเซตตตตอ้ ้องกงกระรโะดโดเดซเตซเตพอ่ืเพห่ือลหอกลลอ่อกกลา่อรกสากรัดสกกั้นัดก้ัน
ของทีมตรงข้ามได้ด้วย

การเซตบอลลเเรรว็ ็วแแบบบบนน้ี จ้ี จะะตต้อ้องยงยืดืดแขแนขอนอกอใกหใส้หดุ ้สแุดลแ้วลเซ้วตเซบตอ
บดว้อยลกดา้วรยเคกลารื่อเนคไลหื่อวนขอไหงขวอ้ขมออืงขเท้อ่ามนือน้ั เทโ่ดานย้ัตนอ้ โงดคยวตบ้อคงมุ คคววบามคสุมูงควแาลมะสคูงวา
แเรล็วะขคอวงาบมอเลร็วใหขส้อมังบพอันลธใก์ หบั ้สจัมงั พหันวะธก์ าับรจเงัขหา้ ตวะบกขาอรงเตขัวา้ ตบดขว้อยงตัวตบด้วย

ภาพท่ี 60 การเซ็ตบอลเรว็ 1

เซตอีกทา่ หกกกนาาารรร่งึ ตเเซซบตตบบบออลอลเลรเเร็วรว็ท็วใจ่ี ใหะหเ้หพ้เลพอ่ื อ่ือนกนรลว่รอ่ ม่วหทมรีมทอื ตีตมบบตใจบนรใรงิ นะๆรยใะะหยใไ้กะดลใผ้ ก้กลลับน้กนั้ ับตัว
สจสะำำคคตัญัญอ้ งออกยยรทูู่่ทะกล่ีโี่ลาดกั ักรดษษตขณบณนึ้ ะบกะกอ่อกานลารรทกเรกรตี่ ็วระวั ทะโเดซี่โจดดตะดจขหขะอลเงอซอตงตกวัตบตลัวอบ่อตลบบหหอบรา่ลือองเตจลราบว็เรกจก็วตรลัวิกง่าเๆซลวคต่าใวือปหคร้ไตือะดวั ม้ผตตาลบัวณนตั้บน
1จ1ะเเตมม้อตตงรรกลลรออะกยยโาตดตรัวดวัลรขรอออน้ึ ยออกตยย่อัวใู่ ใู่นนรนออทออาี่ตากยัวกาู่กเาศซลศเตาพเงพจอ่ือะอ่ื ตาเตซกบบาตบบศบอออลจลลทะทหท่ีตี่ต่าำัวัวงใเซหเจซต้ผาตสกสู้ ส่งตก่งมัวัดมาเกซาใ้ันหใตหข้ ้ปองรทะีมมาณ
ตอตรยรงง่าขขงา้นา้ มม้อจจยำำกเเ1ปปาครน็น็ ลนตตออ้อ้ ยงงคคตออัวยยรอสสกอกดัดัยกกู่กั้นัน้ลตตาวังวั อตตบาบกบบาออศลลเเจรระว็ว็ ตทตลลำอใอหดด้เผเววู้สลลกาาัดกั้นของทีม

ตตัวัวเเซซตตจจะะสสง่ ่บงบอลอใลหใต้หบ้ตบบอบลอเรล็วเใรน็วรใะนยระะใกยละต้ ใวักหลร้ตอื ัวไหม่รือไม่ ภาพท่ี 61 การเซ็ตบอลเรว็ 2
กยกตตกกยินนอั่นิัอน่รรงงนนยยโขโขออททดดา้้ามมีมยีมยมมขขดตดตววน้ึึ้นจูรจู่าร่างอจาางอจขกกขะยยะา้อบบ้าู่กู่กอมม่ออบัอั่บอจจนลลไนไะหะททหสณวส่ีตต่ีณวาพาพัววัมจมรเเจารุดซซบิาริุบดไตตรขถหไขถสสอทหนองท่ง่งำนอองตำกแตออกวัาตแัวกกเารถ่ซตเไไรสซา้ปตป่ถสกตตท้ากดัไไัวทตจี่มมัดกตั่ีวจะต่่ตก้ันบตสะ้ออ้ั้นไบบสังงดงไเอังเเบก้ดสสลเ2ตอ้กยีียเ2กรหลตคค็วาเรกหนนรไรือามททร็วสรอืล่จไจี่่ี3กสมอะะดั 3กค่ลยคคกัดนอตออคน้ั กวัยยยนขพ้ันรคตคอรอพขุมัวมุงอ้ ออรรตทมย้องอัวมีๆู่ทมอตีบๆยมู่
บตัวอตลบเรบ็วอลเร็ว

ตขในวัอขเงซณตตวัะเทแซี่ตลตคตคตัวะแวัววัวเตซลตตาาวั ตะบบมมตกตจสจสบำัวะะัมัมลตกกพพงั บรรจนัันะะะธธโโเดดใ์์ใซนดนดตกออกบาออาอรกกรลตตหหแบบา่่าลบงงบะจจอจอาาละกลกเตตเรตรบวัว็วัว็ บเรเซรซะอตะยตลยเะเลทละใ็ก่ีพใ็กกนกงุ่ลนลอ้ม้กอ้ ย้กาบัยอลับลตยอตอัว่ายัวยเงตซเตซัวตัวขตข้นึ ขน้ึ อในง ภาพที่ 62 การเซต็ บอลเร็ว 3

ขขรวณณดะะเรทท็วบี่่ีตขอัวณเลกซะยาตทังรกล่บีตำออบลยลบังตยอจัวงั ละไลมเเอรซ่สว็ยตงูเตบชัวน่อไนมลี้ส่ ทแูงลงั้ ตะัวจเะซตตบแบลอะลตทวั ต่ีพบุ่งมต้อาองมยีค่าวงารมวดเร็ว
สัมพันธ์ในกเราื่อรงตขบองบจองั ลหเวระ็วกเชา่นรเนซ้ี ตทก้ังาตรัวกเซระตโดแดละแลตะัวกตาบรตต้อบงอมยีค่างวดาี ม
สเซปมัึง่ ็นเพปพัน็นื้นธพฐ์ใ้นืนานฐกเกราขาา่ือนรรองเขเงขลลอบอ่น่นงองบบบลจอออเังรลลลห็วเเเวรรแระว็ว็็บวอแอบกยบยาอา่บ่ารน่ืงงเอนๆซนื่น้ีต้ีนๆทนิยกจ่ี ิยทมาะมจ่ีรเไรเดกะรียไรก้ียกดะลกกก้โ่ากดนัลวันดา่วถววา่งึ แถ่าก“ลงึนั “บกะตบกอนั ่ออาลตไรลเ่อปรตเไว็รบปเ็วออเ”ยอ่า”งดซี่ึง ภาพที่ 63 ความสัมพนั ธ์ในการ

ตบบอลเรว็ ระยะใกล้

อยา่ งน้อย 1 คน คมู่ อื การพัฒนาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลิศ

40

ขอชแ้ี จงทำความเขา้ ใจเรื่องของ “บอลเรว็ ” ดงั น้ี
บอลเรว็ เอ. คอื การเซตบอลเร็วใหต้ ัวตบทำการตบในระยะใกล้ตัวเซตและอยหู่ นา้ ของตวั เซต

บอลเรว็ บ.ี คือ การเซตบอลเร็วให้ตวั ตบทำการตบในระยะห่างจากตัวเซตออกไปเล็กนอ้ ย
คอื ห่างจากตัวเซตมากกว่าบอล เอ. และการเซตบอลเร็ว บ.ี จะสงู กวา่ บอลเร็ว เอ. เล็กนอ้ ยด้วย โดยอยู่
หน้าตัวเซตเชน่ กัน

บอลเรว็ ซ.ี เป็นการเซตแบบเดียวกับบอลเรว็ เอ. แต่อยู่ดา้ นหลงั ของตวั เซต
บอลเรว็ ดี. เป็นการเซตแบบเดียวกับบอลเร็ว บี. แต่อยู่ด้านหลงั ของตัวเซต เช่นเดียวกับบอล
เร็ว ซ.ี

ดังน้ัน การเซตบอลเร็วให้ทำการรุกแบบผสม (Combinaion Attack) น้นั โดยพ้ืนฐานแลว้ จะ
ประกอบด้วยด้านหน้าและหลังของตวั เซต

ดา้ นหนา้ คอื บอลเร็ว เอ. บ.ี หรอื หวั เสา

ด้านหลงั คอื บอลเร็ว ซ.ี ด.ี หรอื หัวเสา

ลกั ษณะการ 2 แบบที่กลา่ วถึงนีเ้ ป็นลักษณะการรกุ ขัน้ พ้ืนฐานเทา่ น้นั เพราะการรกุ แบบผสมยงั มี
อีกหลายอย่างที่จะกล่าวถึงในภายหลงั ถึงตอนนค้ี งตอ้ งดรู ปู ประกอบ การเซตบอลเร็ว บี. ซ.ี และ ดี. ต่อ
จากการเซตบอลเรว็ เอ. ซ่ึงได้กลา่ วไปแลว้ อยา่ งไรก็ตามหากกล้ามเน้ือไม่แข็งแรงพอ อยา่ พึงฝกึ การรุกท่ี

พดู ถึงต่อไปนเ้ี ดด็ ขาด

การเซตบอลเร็ว บี. ภาพที่ 64 การเซต็ บอลเรว็ บี
ลแตจนตใทรกสนอะลวับวัมอิ้วี่ตรเตเา่ม้วพยัวเซหะกพจัวือเตันตด็นซาทึงื่อัวธทรับเตว่ตีใซขก์ตา่ำทหทบต้ึบนัตกบำ่ไี้จสตกตกสเบตวักามบพกังัวำำวาัวตรอัว่สอ่าหอื่อหหเเร่าเตบลรซซูงนซลเใวกรรเบนซอกตหตตเตะซับับารกยแัรตจ้ใัตวรตจว็จตะซ่าลนังบเตวัะะงัโหว่ึงซซว้เกอตดเบรอจเตจวง่ึคตาลคบวดะ.จงบะึบลรทเดลขตเเทะใรเ่อืตอซปำเื่อนนึ้ซ้อเว็ต่ีรนต้ปอลก็นนกงตไ็ววั บทปง็นบกาเกาทบใตรกรนอี่ไรรกา.ีบ่ีไอ็วแปเรเะลรรปาซซลลอะโกะรอตเอตดตสว้ยโกดรอย้อยบดดหบัมะู่ใรับ.่างู่ใตขดอยโะพงอลทตทด้บน้ึโรลขอลอัน้บ่ีไดี่ตดวอึ้ใดนมยธดอนดชัวลดใส่ใต์กชล้าเขนตนว้รงูัวับ้าณรบยรนขว็ขอตูปปะณกั้ึนัตวตลทกตะัว้อา่ี่ ทบทย3งี่่ี

บจตาวัอกเลซดใต้าหพกน้ ารกหรอ้ ยยกาลเมรุซทุทาังกตรตธธขับเบววบอซทิธิธบงอตกีต่ีีกตลอบาวัาัวเลรอเรรเซรเลซ็วรรุกตุกเต็วจแรซแพว็ะบี.ซบรเบีซซ.้อบนตนี.มนี้ตบี้ตก้ีวัอัวตับตลตัวทบใตบหี่จตบตะ้ัวกจ้อกเาซะงรรกตะกตโจรรบดะะะดโโเจซดดตดด
กกอ่ระนโทด่ีตดวักเอ่ซนตทจะ่ตี เวั ซเซตตบจอะลเซตบอล

ภาพท่ี 65 การเซ็ตบอลเรว็ ซี

คมู่ ือการพัฒนาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลศิ

41

การเซตบอลเร็ว ดี.
การเซตรปู นส้ี ามารถทำการรกุ ไดท้ ้งั การตบบอล ซ.ี และ ดี.
ผแสละมกดนั ี. ไผปสมผกู้สนักไดั ปกั้นผสู้ขกอดังทกีั้นมขตอรงทขา้มี มตใรนงตขำา้ แมหในนต่งำกแลหานงห่งกนล้าาจงะหทนำ้าการ
สจะกทัดกำกน้ั าไรดส้ยกาัดกกนั้ ไดย้ าก
ในรูปจะเหน็ ว่า ผสู้ กดั กกั้นน้ั ตตำำแแหหนน่ง่งกกลลาางงหหนนา้ ้าคคาาดดวว่าา่ ททมี ีมตรง 8

ขต้ารมงขจ้าะมรจกุ ะโดรกุยโกดายรกตาบรบตอบลบเอรล็วเรซ็ว.ี ซจงึ.ี พจงรึ พ้อมรอ้จมะจกะรกะรโดะโดดขด้ึนขสึ้นกสัดกกัดั้นกั้นแต่
ทแตีม่ทตีมรงตขร้างมขต้ามบตบบอบลอเรล็วเรซ็ว.ี ซจี.ึงจพงึ รพ้อรมอ้ จมะจกะรกะรโะดโดดขด้นึ ขสึ้นกสัดกกดั ัน้ กัน้ แตแ่ทตมี่ทตีมรง
ขต้รางมขกา้ ับมกตบั ตบบอบลอเลรเ็วรว็ ดดี. ี.โดโดยยมมีผผี ู้เู้ ล่น หหมมาายยเลเลขข8 8กรกะรโดะดโดหดลหอกลอก
เหมือนกับจะตบด้วยบอลเรว็ ซ.ี
ภาพที่ 66 การเซ็ตบอลเร็ว ดี

กกาารรเเซซตตบบออลลเรใหว็ ท้ผ่ีอู้เลย่นู่หา่ตงำจแาหกนต่งาหขา่นย้า ภาพที่ 67 การเซต็ บอลเรว็ หา่ งตาข่าย
ซา้ ยทำกาถรต้าบบอลลแแรรกกลลออยอยยอ่หู ยาู่หง่าจงาจกาตกาขต่าายข่าย
ตัวเซตต้องผเคู้เลลน่ อื่ ตนำทแีไ่ หปนอ่งยหู่ใตนบ้า้ ซอา้ลยอหยรา่ อืงรตรววำดแดเหเรร็วน็ว่งให้
บทให่ีอ4้บลอปลยกอู่เตหยแิ นูเ่ ลหอื ว้นไจหอื ะไลเหปข่ ลว็น่ขาตววั(าถตา้(บถทห้าิศทลทศิกั าทขงอกางงลกทับลมี กบั นั แกตลนั ้อะงจอะยู่
เยตหืนอ้ นงหอื ่ายไงหู่เตหลัวน่ซเอืซ้าไยตห)มลหาซ่ กมา้ เยุนป)ต็นหัวตมไปัวุนตยตังบวทไทปิศ่ีตยท้อังาทงงมิศทีลท่ีตำา้องหงักกลารำ
จโทคะี่ต่นเ้อซงตกเบพาอรรลจาะไะปเเซปแต็นลบ้วตอจัลวึงตไทปบำแกทลา่ีท้วรจำเงึซคทตะำแกนารนเใซหต้กับทีม
โดยมีตัวตบบอลเร็วหลอกให้ แต่ต้องอาศัยการ
เซตบอลที่แม่นยำ จึงจะทำให้การตบได้อย่างมี
ประสิทธภิ าพ

กกาารรเเซซตตบบออลลใใหห้ผ้ผเู้ ลู้เล่น่นตตำแำหแนห่งนห่งนห้านซ้าา้ ย ภาพท่ี 68 การเซ็ตบอลใหห้ น้าซา้ ยตบ
ซา้ ยทำกาผรตู้เลบน่ ตำแหนง่ หน้าซ้ายหรือตำแหนง่
ที่ 4 ปกตแิ ผล้เู ้วลจน่ ะตเำปแ็นหตนัว่งตหบนหา้ ลซกั ้าขยอหงรทอื ีมตำแแลหะนจง่ะ
ทยนืี่ 4หา่ปงกตตวั ิแเซลต้วมจะากเปเปน็ น็ตตวั ตัวตบบหทลตี่กั ้อขงอมงลีทำีมหแกั ลละำโจคะ่น
ยเพืนรหาะ่าเงปตน็ ัวตเวัซตตบมทาที่ กำคเปะแ็นนตนัวใตหบก้ บัทท่ีตมี้องโดมยีลมำตี หวั ัก
ลโทตดำบ่แี ยโมบคมน่อ่นีตลยัวำเเตรพจ็วบรหงึ บาจละอะอเลทปกเำใ็นรให็วหต้หักว้แลตาตรอบ่ตตก้อทบใงี่ทหไอดำ้า้อคแศยตะยั า่แ่ตกงน้อามรนงีเอใซหาตศ้กบัยับอกทลาีมร
เปซรตะบสอทิ ลธิภทา่ีแพม่นยำ จึงจะทำให้การตบได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ

ใหส้ ังเกตลักษณะขอ้ มือของตวั เซต เมือ่ เซตบอลตัวเซตทด่ี ขี ้อมอื ตอ้ งยืดหยุ่นไดอ้ ยา่ งดยี ง่ิ เพราะ
ตอ้ งใช้ข้อมือดึงดูดบอล เร่งความเร็วของบอล และปรบั ทิศทางของบอลให้สัมพันธ์กับจังหวะของตัวตบ
โดยเฉพาะอย่างยิง่ การเซตบอลให้ตวั ตบทต่ี ำแหนง่ หน้าซ้ายซึง่ อยหู่ ่างจากตัวเซต

ค่มู ือการพัฒนาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลิศ

42

การกการระกโรดะดโเดซดตเดซ้วตยดมว้ อืยเมพอื ยี เงพขีย้างงขเดา้ งยี เวดียว
เม่ือถกู สง่ มมาาใในนรระะดดบั ับสสูงูใงกใกลลต้ ้ตาขา่าขย่าจยนจทนำทกำากราเซรตเซสตอสงมอืองไมมือ่ไ

ไตมัวไ่ เดซ้ตตตวั ้อเซงพตตยอ้ายงพามยเาซยตาดมว้ เซยมตอืดเว้ พยยีมงือขเา้พงียเดงขยี ้าวงเโดียวหนโด้าฝยา่หมนอื า้ มฝา่ ทมาืองมแาด
ทขอางแตดวั เนอขงอแงลตว้ ัวเเซอตงบแอล้วดเ้วซยตกบาอรดลีดน้วยว้ิ อกยาา่รงดเีดนียวิ้ อกยา่ารงเซเดตียบวอลกดารว้ ยเซมตือ
บเดอียลวดถว้ อื ยวม่าือเปเด็นียทวกั ถษือะวช่าั้นเปสน็ ูงทสุดกั ขษอะงชต้ันวั สเซูงสตุดของตัวเซต

ภาพที่ 69 การกระโดดเซต็ มอื เดียว
การหยอดโดยวธิ ีหยอดบอลดว้ ยปลายน้ิว
ตัวเซตในปัจจุบนั มักจะมรี ูปร่างสงู เปน็ ผเู้เลล่นน่ ทที่ถถี่ นนดั ดั มมืออื ซซ้า้ายย
เพราะขณะท่หี นั หน้าเซตบอลไปใหผ้ ู้เล่นตำแหนง่ หน้าซ้ายตบ ตวั เซซตต
ประเภทนี้ จะมโี อกาสตบบอลตามน้ำหหรรอื อืหหยยออดดดดว้ ้วยยปปลลาายยนนว้ิ ว้ิมมืออื ข้าง
ซข้ายงซไดา้ ้ยโไดดย้ ทโดีมยตทรมี งตขา้รมงขม้าักมจมะกั หจละงหทลางทอายงูเ่ อสยมเู่อสมอ

แบบฝกึ เพอื่ การเซต ภาพที่ 70 การหยอดด้วยปลายน้ิว
แบบฝกึ ที่ 1

ภาพที่ 71 แบบฝกึ เพอ่ื การเซ็ต แบบฝกึ ท่ี 1
วิธปี ฏบิ ัติ
1. นักกีฬายนื จบั คู่เป็นแถว 2 แถว ห่างกนั 5 เมตร แถวหนง่ึ ถอื บอลยื่นออกขา้ งหน้าระดบั อก
2. ให้นักกีฬาแถวท่ีไมม่ บี อลว่ิงไปย่อตัวเซตลูกในมือของคู่ของตนเองแล้วถอยกลับท่ีเดมิ ปฏิบัติ
ตอ่ เนือ่ งอยา่ งรวดเร็ว 10 คร้ัง แล้วเปลี่ยนกัน

แบบฝกึ ท่ี 2

ภาพที่ 72 แบบฝึกเพอื่ การเซ็ต แบบฝกึ ท่ี 2

คู่มือการพัฒนาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

43

วิธปี ฏิบตั ิ
1. นกั กีฬายนื จบั คกู่ นั คนหนึง่ ถือบอล
2. ให้นกั กีฬาทถ่ี อื บอลยืน่ บอลออกข้างหนา้ ระดับอกในทศิ ทางต่างๆ รอบตวั นกั กฬี าอกี คนที่ไม่
มีบอล ต้องพยายามเคลื่อนท่ีเข้าไปเซตลูกที่ยื่นออกมานั้นอย่างรวดเร็ว ปฏิบัติต่อเน่ือง 10 ครั้ง แล้ว
เปล่ียนกนั
แบบฝกึ ท่ี 3

ภาพที่ 73 แบบฝึกเพอื่ การเซต็ แบบฝกึ ท่ี 3
วธิ ปี ฏิบัติ
1. นกั กฬี าเขา้ แถวตอนดา้ นใดด้านหนง่ึ ในสนาม ผฝู้ ึกสอนโยนบอลไปใน
ตำแหน่งกลางหน้า ให้นักกีฬาในแถววิ่งไปเซตลูกในระดบั การตบต่างๆ ส่งไปยังริมสนาม ด้าน
หนา้ คนละลกู แล้วว่ิงไปต่อทา้ ยแถวตอ่ ไป หรือ
2. ถา้ วิง่ ไปไม่ทนั กใ็ หน้ กั กีฬาตั้งบอลขึน้ เพอื่ การตบโดยวธิ เี ลน่ ลูกสองมอื ลา่ ง
แบบฝกึ ท่ี 4

ภาพที่ 74 แบบฝึกเพอ่ื การเซ็ต แบบฝกึ ท่ี 4
วธิ ปี ฏิบัติ
1. นกั กฬี าเข้าแถวตอน ดงั รปู ผฝู้ กึ สอนโยนบอลไปในตำแหน่งกลางหน้า ให้นกั กีฬาในแถวว่งิ ไป
เซตลกู สง่ ออกดา้ นหลงั ในระดบั การตบตา่ งๆ สง่ ไปยงั รมิ สนามดา้ นหลงั คนละลูกแลว้ วง่ิ ไปตอ่ ทา้ ยแถว
2. ผู้ฝึกสอนใช้วิธีส่งลูกหมุนในทิศทางต่างๆ ให้นักกีฬาวิ่งไปเซตลูกเพื่อการตบในระดับต่างๆ
ส่งไปยังตำแหน่งการตบตา่ งๆ
แบบฝกึ ที่ 5

ภาพที่ 75 แบบฝึกเพ่อื การเซต็ แบบฝึกท่ี 5

คมู่ ือการพัฒนาศกั ยภาพด้านกีฬาสู่ความเป็นเลิศ

44

วธิ ปี ฏิบตั ิ
1. นักกีฬาเข้าแถวตอนท่รี มิ ขวาของสนามในแดนตนเอง ผฝู้ กึ สอนยืนบนทส่ี งู นักกฬี าคนหนง่ึ อยู่
ตำแหน่งหนา้ ซ้าย
2. ผู้ฝึกสอนตบบอลข้ามตาข่ายไปให้นกั กฬี าทตี่ ำแหน่งหนา้ ซ้าย รบั ลูกส่งมาตำแหนง่ กลางหน้า
ให้นกั กีฬาหัวแถววิ่งไปเซตลูกสูงเพื่อการตบส่งไปยงั ตำแหน่งหน้าซ้าย
3. คนเซตลูกแล้ววิ่งไปคอยรบั ลูกตบ คนรับลูกตบแล้ววิ่งไปรบลูกจากการเซต นำไปส่งให้ผู้ฝึก
สอนแล้วไปต่อทา้ ยแถว ปฏิบัติต่อเน่อื งเรื่อยไป

แบบฝึกที่ 6

ภาพท่ี 76 แบบฝกึ เพอ่ื การเซ็ต แบบฝกึ ที่ 6
วธิ ปี ฏบิ ัติ
1. นกั กฬี าเขา้ แถวตอน ดงั รปู มนี ักกฬี าคนหน่ึงคอยรบั ลูกเสริ ฟ์
2. ผู้ฝึกสอนเสิร์ฟบอลข้ามตาข่ายมาให้นักกฬี ารับลูกเสิร์ฟส่งไปตำแหน่งกลางหน้า ให้นักกีฬา
คนหวั แถวรบี วง่ิ ไปเซตบอลข้ามศีรษะของตนเอง เพอื่ การตบสง่ ไปตำแหนง่ หนา้ ขวา
3. คนเซตผลดั กนั เซตคนละลูก คนรบั ลกู เสริ ฟ์ รับ 10 ครงั้ แล้วเปล่ยี นคนตอ่ ไป

การตบ (Spiking)
กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา (2555 : 141) ได้กล่าวไว้ว่า การเล่นกีฬา

วอลเลย์บอลมีทักษะพื้นฐานที่ผู้เล่นจะตอ้ งฝึกฝนเพื่อให้เกิดความชำนาญ การตบ (Spiking) เป็นทักษะ
พ้ืนฐานที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะการตบถือว่าเป็นการรุกท่ีมีประสิทธิภาพมากที่สุด การแข่งขัน
วอลเลยบ์ อลคะแนนท่ไี ดจ้ ากการแขง่ ขัน สว่ นมากเกดิ จากการตบ ด้วยเหตนุ ท้ี มี ตรงขา้ มจงึ ต้องปอ้ งกันการ
ตบด้วยทักษะต่างๆ เช่น การสกัดกั้น และการรับลูกตบรูปแบบต่างๆ การตบเป็นการรุกไดท้ ั้งผู้เล่นแดน
หนา้ และผเู้ ลน่ แดนหลัง การแข่งขันกีฬาวอลเลย์บอลในปัจจบุ นั ทมี ที่มรี ูปแบบการตบท่ีหลากหลายและมี
ประสิทธิภาพจะได้เปรียบคู่ต่อสู้ อกี ทั้งการตบที่รนุ แรง ยังสามารถควบคุมเกมรุกของฝ่ายตรงขา้ มได้อีก
ดว้ ย เนื่องจากการตบทร่ี นุ แรงจะทำให้คูต่ อ่ สไู้ มส่ ามารถโตต้ อบด้วยเกมการรกุ ท่ีรนุ แรงได้ หรอื อาจจะเสีย
คะแนนจากการรุกนน้ั ได้

ทรงศักดิ์ เจรญิ พงศ์ กล่าวว่า การตบเป็นทกั ษะทใ่ี ชใ้ นการรุกไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพท่สี ุด ทง้ั นี้ผู้
ตบจะตอ้ งมคี วามสามารถในการกระโดดไดส้ ูงทรงตวั ได้ดี ใช้แขนและข้อมือในการตบลูกไดอ้ ยา่ งรนุ แรง ใน
ปจั จุบันถ้าทีมใดมีการรุกจากการตบทไี่ ม่รนุ แรงเม่ือใด ฝา่ ยตรงข้ามจะสามารถรกุ กลับได้โดยงา่ ย การตบ
จะต้องมคี วามสมั พันธอ์ ย่างดรี ะหว่างตัวเซตกบั ตัวตบ ดังน้ันการตบจะมีประสิทธภิ าพดีหรอื ไม่น้นั จะขนึ้ อยู่
กับตวั เซต เช่นกัน

คูม่ ือการพฒั นาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลศิ

45

หลกั สำคญั ของการตบลกู บอล
ศรเี กษม อุ่นประดิษฐ์ (2552) กล่าวว่า ทักษะของการตบลูกบอล เป็นทักษะของการรุก เมื่อ
เป็นเกมรุกในขณะท่ีผูเ้ ลน่ สามารถกระโดดได้สูงท่ีสุดบริเวณเหนือตาขา่ ย ผู้เล่นตบหรอื ตีลกู บอลอย่างแรง
เพ่อื ให้ลกู บอลตกลงพื้นสนามของฝ่ายตรงข้าม มีผู้ศึกษาว่าความเร็วของลูกบอลเคลื่อนที่ 160 กโิ ลเมตร
ตอ่ ชว่ั โมง นกั วิทยาศาสตร์ญี่ปุ่นได้ทดสอบจบั เวลาจากการตบลูกบอลของนักกีฬาชั้นดี ปรากฏความเร็ว
ตบลกู บอลจนกระทง่ั กระทบเสน้ หลงั ของพน้ื สนาม ใชเ้ วลาเพียง 0.33 วนิ าทีเท่านน้ั คดิ เป็นความเร็วเฉลยี่
90 กิโลเมตร ต่อชั่วโมง การตบลูกบอลถือว่าเปน็ ครัง้ สุดท้ายในการเลน่ ลกู บอล เพอ่ื เป็นการรุก ดังน้ันการ
ที่ทมี จะชนะการเลน่ หรอื ไมก่ ็ขน้ึ อยู่กบั รุกด้วยการตบ การตบลกู บอลนนั้ ตอ้ งการผู้เล่นทมี่ ีความสามารถใน
การกระโดดในแนวดิ่ง และต้องการผเู้ ลน่ ทส่ี ูงใหญอ่ กี ด้วย
ทักษะการตบลกู บอล ประกอบดว้ ย
1. ท่าเตรยี ม นักกีฬาท่จี ะตบลกู บอลจะต้องยืนเตรียมพร้อมที่จะว่ิงเข้ากระโดดตบในลักษณะ
เทา้ นำ เท้าตาม ประมาณระยะก้าวในการวิง่ ประกอบการวางเท้า ถ้าผตู้ บถนัดขวาระยะทางในการว่ิงเข้า
กระโดดตบ 3 ก้าว ให้นักกีฬายืนท่าเตรียมพร้อมในลักษณะเท้านำ เท้าตาม โดยมีเท้าข้างที่ไม่ถนัด คือ
เท้าซ้ายอยู่หน้าและถ่ายน้ำหนักตวั ลงที่เท้าซา้ ย เพ่ือเตรียมพร้อมที่จะวิ่งเข้าตบ ก้าวที่ 1 ด้วยเท้า ขวาต่อ
ไปแตถ่ า้ นักกีฬาถนดั ซา้ ย และระยะทางในการว่ิง 3 ก้าว ก็ให้นักกีฬาเอาเทา้ ขวานำ ถา่ ยน้ำหนกั ตัวลงเท้า
ขวาเพื่อเตรียมพร้อมจะเร่มิ วงิ่ เข้าตบ ก้าวที่ 1 ดว้ ยเท้าซา้ ยตอ่ ไป
ในระยะเตรียมตัว นอกจากการยืนเท้านำ เท้าตามแล้ว นักกีฬาจะต้องหย่อนเข่าข้างหน้าลง
เล็กน้อย สายตามองลูกบอลท่ีจะถูกส่งมาเพื่อทราบและถ้าเป็นไปได้อาจมีการชำเลืองมองฝ่ายรับบ้าง
เล็กนอ้ ย เพอื่ ใชอ้ งค์ประกอบในการเลือกทศิ ทางในการตบ
2. การวง่ิ เขา้ ตบลกู บอล เน่อื งจากการตบลูกวอลเลยบ์ อลต้องอาศัยการกระโดดอย่างเตม็ ท่ี การ
ที่นักกีฬาจะยืนอยกู่ ับท่แี ล้วกระโดดข้ึนตบเฉยๆ ไม่ชว่ ยให้นกั กีฬากระโดดได้สงู เท่าท่ีควร ฉะนน้ั จงึ ตอ้ งใช้
การวิ่งเพื่ออาศัยแรงจากการวิ่งเข้าช่วยในการกระโดด การวิ่งเข้าตบลูกจะใชก้ ารวิ่งไปกับพน้ื ไม่ใช่วิ่งยก
เท้าสูง และในขณะว่ิงลำตวั จะต้งั เกือบตรง ทง้ั นี้ เพราะหนา้ จะตอ้ งเงยมองลูกบอลอยูต่ ลอดเวลา การวิง่ น้ี
จะสัมพันธ์กับการเหว่ียงแขน และในขณะว่ิงช่วงก้าวสุดท้าย และรองสุดท้ายถ้าผู้ตบเข้าว่ิงตบลูกโดยใช้
ระยะทางในการวง่ิ 3 กา้ ว ก้าวท่ี 2 และกา้ วที่ 3 จะสัมพนั ธก์ บั การเหว่ียงแขนเป็นอยา่ งมาก เพราะในการ
วง่ิ กา้ วที่ 2 น้นั ผตู้ บจะตอ้ งเหว่ียงแขนออกข้างหนา้ เล็กน้อย และในการวิง่ ก้าวท่ี 3 ซึง่ เป็นก้าวสดุ ทา้ ยนั้น
แขนทัง้ สองของผตู้ บจะต้องเหว่ียงไปขา้ งหน้าเพอ่ื เตรียมเปลี่ยนทศิ ทางการเคลื่อนไหว จากแนวขนานพ้ืน
เปน็ แนวดง่ิ กับพ้ืนน้ัน แขนทั้งสองจะถกู เหว่ยี งกับมาข้างหน้าและเลยขึ้นไปเหนอื ระดับไหล่ด้านหน้า เพ่ือ
ช่วยสง่ แรงในการกระโดดและการทรงตัวกลางอากาศประสานงานกบั การสง่ แรงของขาทงั้ สองขา้ ง ในการ
ว่งิ ตบลูกโดยทั่วไปการก้าวเท้าแต่ละข้างลว้ นมีความสำคัญเป็นอย่างยงิ่ ไม่วา่ จะเป็นการวิง่ เข้าตบโดยใช้
ช่วงก้าวกกี่ า้ วกต็ าม เพราะถา้ นกั กฬี าก้าวเท้าผดิ ขา้ ง จะทำใหจ้ ังหวะในการกระโดดเสยี ไป
3. การเหว่ียงแขน เน่อื งจากการกระโดดที่ตอ้ งการความสูงและการทรงตวั ที่ดีกลางอากาศการ
เหวีย่ งแขนจึงเป็นกิจกรรมช่วยเสรมิ การกระโดดตบได้เป็นอย่างดี การเหวี่ยงแขนทีไ่ ดจ้ ังหวะสัมพันธ์กับ
การกระโดด จะช่วยให้นักกฬี ากระโดดได้สูง ทรงตัวกลางอากาศได้ดี และสามารถลอยตวั อยู่กลางอากาศ
ได้นาน การเหวย่ี งแขนตอ้ งทำพร้อมกนั ทั้งสองแขนในขณะสง่ ตวั ข้ึนจากพน้ื เพื่อให้ได้แรงสง่ มากๆ และการ
รักษาสมดุลการลอยตัวในอากาศ หรืออาจจะช่วยให้ร่างกายเคล่ือนท่ีไปในตำแหน่งท่ีต้องการได้จากท่า
เตรียมกระโดด แขนจะอยูด่ า้ นหลงั เพ่อื เตรียมเหว่ยี งออกหนา้

คมู่ ือการพัฒนาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเปน็ เลศิ

46

4. การลอยตัวกลางอากาศ เมื่อวอลเลย์บอลกระโดดข้นึ จากพ้ืนแลว้ ชว่ งเวลาในการลอยตัวอยู่
ในอากาศ คือ ช่วงเวลาที่สำคัญในการทำคะแนนเปน็ อยา่ งยิง่ นักกฬี าจะใชก้ ลวิธใี ดๆ ในการทำคะแนนไม่
ว่าจะเปน็ การตบ การหยอด การเคาะเบาๆ ลว้ นต้องอาศัยเวลาสำคัญน้ี นักกีฬาใดสามารถลอยตวั กลาง
อากาศไดน้ านกน็ ับว่าไดเ้ ปรียบ เพราะมชี ว่ งเวลาทำคะแนนมาก

การลอยตัวไดน้ านน้นั มอี งคป์ ระกอบ 3 ประการ คอื
1) สามารถกระโดดไดส้ งู
2) เวลากระโดดข้ึนจากพื้นแล้วต้องไม่เกร็งตัว จะต้องปล่อยร่างกายให้ผ่อนคลายการเกร็ง
กลา้ มเน้อื จากการกระโดด แลว้ จึงช่วยเกร็งกล้ามเนอ้ื เพ่ือการตบลูกอกี คร้ังหนึง่ เม่ือตัวเร่มิ ตกสูพ่ นื้
3) ตอ้ งลอยตัวในลกั ษณะตวั เกือบนง่ิ ไมด่ ้ิน ไม่กระตุกแขนขา หรอื โยกตวั ขณะลอยตัวอยู่ใน
อากาศ
5. การลงสูพ่ ้นื เม่อื ตบลกู เสร็จเรยี บรอ้ ยแลว้ การกลบั ลงสู่พ้ืนกเ็ ป็นวธิ ีทส่ี ำคญั เชน่ กนั เพราะถ้า
ผู้เล่นลงสู่พืน้ ได้อย่างถกู วิธีก็สามารถรักษาความปลอดภัยใหก้ ับตนเองได้ และยังสามารถเล่นลูกต่อไปได้
อยา่ งรวดเร็ว การลงสพู่ ื้นท่ีถูกวิธีคือ ให้ผเู้ ล่นลงสู่พ้นื ด้วยปลายเทา้ ท้ังสองเกือบพร้อมกันในลักษณะทัง้ ย่อ
เข่างอ แลว้ เตรียมพรอ้ มทจี่ ะเลน่ ลกู หรอื เคล่อื นไหวต่อไปไดท้ ันที
อทุ ยั สงวนพงศ์ และสมบัติ คุณามาศปกรณ์ (2553) กลา่ วไว้ว่า การตบลูกบอลโดยทัว่ ไป จะมี
หลกั การที่สำคัญอยู่ 5 ประการ คือ
1. ท่าเตรยี ม
2. การว่ิง
3. การกระโดด
4. การเหวย่ี งแขน
5. การลงสพู่ น้ื

การตบท่ีประสบผลสำเร็จต้องมาจากการรับลูกจังหวะแรก และการส่งลูกจังหวะสองที่มี
ความสมั พนั ธ์กัน

1. ท่าเตรยี ม
ทา่ ทางการเตรยี มพร้อมทีจ่ ะตบลกู บอล โดยยืนแยกเท้าทั้งสองออกตามธรรมชาตงิ อเข่าท้งั สอง
เลก็ นอ้ ย โลต้ ัวไปขา้ งหนา้ พอสมควร ตามองทีล่ กู บอลตลอดเวลา เตรียมพรอ้ มท่จี ะวิง่ ไปยงั ทิศทางต่างๆ
2. การว่ิง
การว่งิ เป็นการเพิ่มแรงให้กระโดดได้สูงขนึ้ และเป็นการเลือกจดุ และจังหวะของการกระโดดที่
เหมาะสม ก่อนท่จี ะออกวิ่งผู้ตบตอ้ งคดิ คาดคะเนตง้ั แต่เมื่อเหน็ เพอื่ นร่วมทีมรับลูกบอลจังหวะแรกท่ีส่งไป
ยังคนเซต โดยคำนวณระยะทาง ทิศทาง ความเร็ว ความโค้งและจุดตกของลูกบอลจากการเซตลูกจงั หวะ
สอง เม่อื คาดคะเนสง่ิ ตา่ งๆ ดังกลา่ วแลว้ กพ็ ร้อมทีจ่ ะออกวงิ่
การวง่ิ เร็วหรอื ช้า จำนวนก้าวมากหรอื น้อยเพียงใดก็ตาม แต่จุดมงุ่ หมายเพ่ือว่ิงไปกระโดดขึ้น
ดงั น้ันถ้าจังหวะของการวิ่งไม่ดี จะทำให้การกระโดดไมด่ ีตามไปด้วย จงั หวะและทศิ ทางของการวิง่ ขน้ึ อยู่
กบั ความเรว็ ความชา้ และความสูงของลกู บอลด้วย เนอื่ งจากความเรว็ ในการว่งิ ของแต่ละคนแตกตา่ งกนั ผู้
ทเี่ คล่อื นไหวชา้ ควรออกวงิ่ ให้เร็ว คนทีเ่ คล่ือนไหวเร็ว อาจเริ่มว่ิงชา้ ๆ ก่อน

คูม่ ือการพฒั นาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ

47

ภาพที่ 77 แสดงลักษณะการวง่ิ เพื่อเขา้ ตบลูกบอล

การตบแบบวิ่งสองก้าว
การตบลูกแบบว่ิงสองก้าว มักจะใช้ในการตบลูกเรว็ ผตู้ บจะยืนอยู่บรเิ วณเสน้ รุกถ้าตบลูกด้วย
มือขวา จะเรมิ่ ก้าวเทา้ ซา้ ยยาวๆ เปน็ กา้ วแรก พร้อมกบั ย่อตัวต่ำลงเพื่อใหเ้ กิดแรงส่งขณะกระโดดแลว้ ก้าว
เทา้ ขวาตามเป็นก้าวท่ีสอง ปลายเท้าขวาอาจจะเสมอหรือเหลือ่ มกบั ปลายเทา้ ซ้ายเลก็ น้อย
การตบแบบวิ่งสามก้าว
การตบแบบว่งิ สามก้าวน้ี ถ้าตบลูกบอลดว้ ยมือขวาจะเร่ิมก้าวแรกด้วยเทา้ ขวาและก้าวเทา้ ซ้าย
ตามเป็นก้าวท่ีสอง ก้าวท่สี ามจะกา้ วเทา้ ขวายาวๆ ขณะลอยตวั กระโดดข้ึนตบใหล้ ากเท้าซ้ายตามเท้าขวา
เล็กน้อย
การตบที่วง่ิ มากกว่าสามเก้า
การตบที่ผู้ตบต้องว่ิงมากกว่าสามกา้ วซึ่งอาจจะวง่ิ ถึง 7-8 ก้าว จะใช้สำหรับการตบลกู ยาวหรือ
ลูกโดง่ สูง การวิ่งกา้ วแรกๆ จะสั้น แตก่ ้าวสดุ ท้ายต้องก้าวยาว การที่กา้ วแรกๆ ส้ันๆ เพราะเป็นการสร้าง
ความเร็วในการกระโดด ถ้ากา้ วแรกยาวจะไมส่ ามารถสรา้ งความเร็วในก้าวต่อไป ก้าวสุดท้ายให้กา้ วยาว
เพราะเป็นจุดของจงั หวะการกระโดด หากกา้ วสนั้ อีกอาจจะเสยี จงั หวะหรอื ชนตาขา่ ยได้
3. การกระโดด
จดุ มุ่งหมายของการกระโดดเพ่ือสรา้ งความสงู สงิ่ ทีจ่ ะช่วยใหเ้ กิดแรงส่งให้ลอยตวั สูงขึน้ อกี กค็ ือ
การเหว่ียงแขน สปริงข้อเท้า การยดื ลำตัว มุมของเขา่ คือ ก่อนการกระโดดเขา่ ต้องงอเลก็ นอ้ ยโน้มตัวไป
ข้างหน้า เหวี่ยงแขนทั้งสองไปข้างหน้าเหยียดตัวข้ึนพร้อมกับใช้แรงสปริงจากข้อเท้ากระโดดขึ้นการ
กระโดดใชท้ ั้งปลายเท้า และส้นเท้า การกระโดดด้วยปลายเท้าใช้เมื่อตบลกู เรว็ หรอื ลูกสั้น หรือลกู ใกล้
ตาขา่ ย กระโดดด้วยส้นเทา้ การลอยตวั จะสูายจึงกว่าใชต้ บลกู ไกลหรือลูกหา่ งตาขา่ ย
4. การเหวยี่ งแขน
การเหวีย่ งแขนนอกจากจะชว่ ยให้มแี รงสง่ ตวั ลอยขน้ึ แลว้ ยงั ช่วยให้การทรงตวั ดี โดยบังคับไมใ่ ห้
ตวั พุ่งไปข้างหน้าและช่วยให้ลอยตวั อยู่กลางอากาศได้นาน การเหว่ยี งแขนให้กำมอื หลวมๆ กางแขนออก
เล็กน้อย อย่าเหว่ียงแขนไปข้างหลังมากเกินไปเพราะจะทำให้การเหว่ียงแขนไปข้างหน้าช้าลง และจะ
เหวยี่ งแขนท้ังสองข้างข้นึ อย่างรวดเร็ว โดยเหยยี ดแขนซ้ายไปขา้ งหน้าเหมือนกับจะจบั ลูกบอลให้ขอ้ ศอก
ขวาอยู่หลังใบหูขวา แอ่นลำตัวไปข้างหลังแขนขวาเหยียดตรงไปตบลูกบอลด้วยฝ่ามือและข้อมือของ
แขนขวา โดยหกั ข้อศอก ขณะเหวี่ยงลำตัวโค้งไปข้างหน้า ขณะจะตบลูกบอลให้เหวี่ยงแขนทั้งสองข้างขึ้น
อย่างรวดเร็ว โดยเหยียดแขนซ้ายไปข้างหน้าเหมือนกับจะจับลูกบอลให้ข้อศอกขวาอยู่หลังใบหูขวา

คู่มือการพฒั นาศักยภาพด้านกีฬาสู่ความเปน็ เลิศ

48

เหยียดแขนตรงไปตบลกู บอลด้วยฝ่ามือและหักข้อมือลง ลักษณะของแขนทีต่ บจะเหยียดตึง ข้อมือจะต้อง
สะบัดลงเหมอื นกับการใช้แสต้ วี วั หรือตีมา้ การตบนอกจากการยกแขนและเหว่ยี งแขนอยา่ งถูกตอ้ งแล้วยัง
ต้องใชข้ อ้ มือดว้ ย

ภาพท่ี 78 แสดงลกั ษณะทา่ ทางของแขนในการตบลกู บอล
5. การลงสู่พ้นื
เน่ืองจากขณะตบลูกบอลจะยกไหล่ขวาขึ้นสูงกว่าไหล่ซ้าย (ผู้ตบลูกบอลด้วยมือขวา) ดังนั้น
ขณะลงสู่พ้ืนเท้าซ้ายมักจะลงสู่พ้ืนก่อน ทำให้เท้าซ้ายต้องรับน้ำหนักมากเกินไปจึงทำให้ข้อเข่าได้รับ
บาดเจบ็ จึงควรฝกึ หดั ลงสู่พ้นื ด้วยเท้าคู่ และลงสู่พ้นื ด้วยปลายเท้าในลกั ษณะท้งิ ย่อ คอื เอนปลายเท้าลงสู่
พืน้ พร้อมกบั งอเข่าพับตวั ลงเล็กนอ้ ย เมอ่ื ลงสู่พนื้ แลว้ ใหอ้ ยู่ในทา่ เตรยี มพร้อมทจี่ ะเลน่ ลกู บอลได้ต่อไป การ
เหวย่ี งแขนและการลงสู่พนื้ ดว้ ยเท้าเดียวอยา่ งน้ีไม่ถูกต้องอาจได้รับบาดเจบ็ ทหี่ ัวไหล่ และหัวเขา่ ได้
หลักสำคญั ของการตบลกู บอลไว้ดงั น้ี
1. การเคลื่อนท่ีเข้าหาบอลและกระโดดเพื่อทำการตบ การเคลื่อนที่เข้าหาบอล (Approaching
and take off) เปน็ จุดท่สี ำคัญทส่ี ุดในการตบ
1.1 การกา้ วเทา้ เขา้ บอล
โดยปกติแลว้ การก้าวเทา้ เข้าหาบอล 2 ก้าวสดุ ท้ายของผูเ้ ลน่ ทตี่ บดว้ ยมอื ขวาจะก้าวดว้ ยเท้าขวา
ตามด้วยเทา้ ซ้ายและถบี ตัวขึน้ จากพน้ื การกา้ วเทา้ แบบน้จี ะทำใหต้ บบอลไดใ้ นจุดทส่ี งู ข้ึน ควบคุมการทรง
ตวั ไดง้ า่ ย และโดยเฉพาะอยา่ งย่ิงจะมีผลดใี นการปรบั จังหวะการถีบตัวขน้ึ จากพื้น

ภาพที่ 79 แสดงลกั ษณะการก้าวเทา้ เข้าหาบอล

คมู่ อื การพฒั นาศกั ยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลิศ

49

1.2 การว่งิ เขา้ หาบอลดว้ ยความเรว็ เต็มที่
ทกั ษะการตบบอลเปลยี่ นทิศทาง เช่น วิง่ เข้าหาบอลเปน็ แนวเฉยี งกบั สนามแต่เปลยี่ นทศิ ทางตบ
บอลเป็นแนวตรงต้องอาศัยการก้าวเท้าให้ยาวเต็มที่ เมื่อเร่ิมต้นว่ิงเข้าหาบอลแลว้ ใช้ 2 ก้าวสุดท้ายปรับ
จังหวะในการถีบตัวขนึ้ จากพนื้ พรอ้ มท้ังบดิ ลำตัวเพอ่ื เปล่ียนทศิ ทางจากแนวเฉียงเป็นแนวตรง

ภาพที่ 80 แสดงลกั ษณะการว่งิ เขา้ หาบอลด้วยความเรว็ เต็มท่ี
2. การถบี ตวั จากพื้นและการกระโดด (Take off and Jump)

เป็นการเคลือ่ นไหวที่ต่อเนื่องกันมาก และเป็นจุดสำคญั ท่ีสุดท่ีจะทำให้ผู้เล่นกระโดดได้สูงสุดผู้
เล่นหลายๆ คนมีกล้ามเนื้อดีมาก แต่จังหวะการเคลื่อนไหวต่อเนื่องระหว่างการถีบตัวจากพื้น และการ
กระโดดไม่ดี จงึ เปน็ เหตุใหก้ ระโดดได้ไมส่ งู สดุ

ดังน้ัน เทคนิคการฝึกตบบอลจะต้องเป็นไปอย่างถูกต้อง ตั้งแต่การเคล่ือนท่ีเข้าหาบอล
(Approaching) การถีบตัวจากพื้น (Take off) การกระโดด (Jump) การเหว่ียงลำตัวและแขน (Arms
and Back Swing) หากการเคลอ่ื นไหวจุดใดจุดหนึ่งขาดความต่อเนื่อง จะทำให้ประสิทธิภาพในการตบ
ลดลงกว่าท่ีควรจะไดร้ บั

2.1 มุมในการยอ่ ตัวเพอ่ื กระโดดตบบอล
ผเู้ ล่นจะกระโดดไดไ้ ม่สูง ถ้าการยอ่ ตัวต่ำมากเกนิ ไปหรือนอ้ ยเกนิ ไปในขณะท่กี า้ วเทา้ กา้ วสุดทา้ ย
เพ่ือถีบตัวข้นึ จากพนื้ การย่อตัวที่ถูกต้อง สะโพกและหัวเขา่ ต้องงอเป็นมมุ 90-100 องศา
สรุปแล้ว ข้อสำคัญในการกระโดดจะอยู่ท่ี 2 ก้าวสุดท้ายและการย่อตัว เพราะจะช่วยในการ
ปรบั จังหวะ เปลีย่ นทิศทาง และช่วยใหก้ ระโดดไดส้ งู

ภาพท่ี 81 แสดงลักษณะมุมในการยอ่ ตัวเพอ่ื กระโดดตบบอล

คู่มอื การพฒั นาศักยภาพด้านกฬี าสู่ความเป็นเลศิ