MDES-ONDE-Digital-Literacy-หลักสูตรการเข้าใจดิจิทัลสำหรับพลเมืองไทย

หลกั สูตรการเข้าใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

o การสื่อสารกบั ระบบอัตโนมัติ และหนุ่ ยนต์อจั ฉรยิ ะ (Automation System and Smart Robotics)
▪ ความหมายของระบบอัตโนมัตแิ ละหนุ่ ยนต์อจั ฉริยะ
▪ รปู แบบสอ่ื สารระบบอัตโนมัติและหุน่ ยนต์อัจฉรยิ ะ

- โปรแกรมช่วยตอบการสนทนาอัตโนมตั ิ (Chat bot)
- ระบบโปรแกรมคอมพิวเตอร์ทส่ี ามารถแปลงเสียงพดู (Speech Recognition)
- สง่ั การดว้ ยชดุ คำส่งั (Command Code)
- อื่น ๆ

▪ ตัวอย่างเครื่องมือหรืออปุ กรณ์ระบบอัตโนมัติ และห่นุ ยนต์อจั ฉริยะ (Automation System and
Robotics)

- อปุ กรณ์อัจฉริยะ (Smart Device) เช่น โทรศัพทส์ มาร์ตโฟน ลำโพงอัจฉรยิ ะ เป็นต้น
- แขนกลอัจฉรยิ ะในโรงงานอตุ สาหกรรม (Robotic Arm)
- พาหนะไรค้ นขับ (Autonomous Vehicles)
- หุ่นยนตเ์ กษตรกรรม (Agricultural Robots)

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทลั เพอื่ เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ทิ ลั เพอ่ื เศรษฐกจิ และสังคม หนา้ 45

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจิทัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมืองไทย

เปรยี บเทยี บหลักสูตรกบั กรอบสมรรถนะและทักษะดิจทิ ลั

กรอบสมรรถนะ/หน่วยการเรยี นรู้ หนว่ ยการ หน่วยการ หน่วยการ หน่วยการ
เรยี นรู้ 2 เรียนรู้ 3 เรียนรู้ 4
เรียนรู้ 1

กรอบวิชาวิทยาศาสตร์คำนวณ (การศึกษาภาคบังคบั )

• วทิ ยาการคอมพิวเตอร์

• เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสาร ✓✓

• การรดู้ ิจทิ ลั ✓✓

ทักษะดา้ นดิจิทัลของข้าราชการและบคุ ลากรภาครัฐเพอื่ การปรับเปลยี่ นเปนรฐั บาลดจิ ทิ ัล ตาม (ว6/2561) (DLIT)

• DLIT100 เข้าถงึ และตระหนักดิจิทลั ✓ ✓

• DLIT200 ใช้งานเครื่องมือด้านดิจิทัลหรือแอป ✓ ✓
พลเิ คชนั ข้นั ต้นสำหรับการทำงาน

• DLIT300 ใช้ดิจิทลั เพื่อการทำงานรว่ มกนั ✓✓

• DLIT400 ประยุกต์ใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อการ ✓
ทำงาน

• DLIT500 ผลิตชุดข้อมูลเพื่อการบริการ
สาธารณะ (Open Public Data)

• DLIT600 ใช้ข้อมลู ระหวา่ งหน่วยงาน

• DLIT700 ใช้โปรแกรมดิจิทัลเพื่อการวิเคราะห์
ขอ้ มลู สำหรับงานประจำ

หน้า | 46 มหาวทิ ยาลยั มหิดล

หลกั สูตรการเขา้ ใจดจิ ิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

หวั ข้อการเรยี นรเู้ ปรียบเทียบกลุม่ เป้าหมาย

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรยี นรู้ นกั เรยี น นักเรียน นกั ศกึ ษา ผ้ใู ช้ พนักงาน พนกั งาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครฐั ภาคเอกชน

หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เขา้ ใจพนื้ ฐานการสอื่ สาร ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• ความหมายของการสอื่ สาร ✓✓✓ ✓ ✓ ✓

• องคป์ ระกอบการสื่อสาร ✓✓✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• การสอื่ สารทด่ี ี ✓✓✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
หน่วยการเรียนรู้ 2: การสือ่ สารยคุ ดิจิทัล/การส่ือสารผา่ นสงั คมออนไลน์ ✓ ✓ ✓

• ความหมายของการส่ือสารยคุ ✓✓✓ ✓ ✓ ✓
ดจิ ิทัล
✓ ✓ ✓
• รูปแบบการส่อื สารยุคดจิ ิทัล ✓✓✓
✓ ✓ ✓
• พน้ื ทสี่ ่วนตัว และพน้ื ทสี่ าธารณะ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• ประโยชนก์ ารสอ่ื สารยคุ ดจิ ทิ ัล/การ ✓✓
สื่อสารผ่านสงั คมออนไลน์ ✓ ✓ ✓

• การใชว้ ิจารณก์ ารสอ่ื สารยคุ ดิจทิ ลั ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
หน่วยการเรียนรู้ 3: การจดั การปัญหาการสอื่ สารยคุ ดจิ ิทลั
✓ ✓ ✓
• การจดั การข้อความ รปู ภาพ เสียง ✓✓
วิดีโอและสอื่ อ่ืน ที่ไม่เหมาะสมผิด
กฎหมาย ผิดจรยิ ธรรม

• การพูดคุยกบั บคุ คลแปลกหนา้ บน ✓ ✓ ✓
โลกออนไลน์

• การรับมอื กบั เหตุการณ์ทม่ี คี วาม ✓✓
อคตทิ างโลกออนไลน์

• การรับมือกับผู้ประทษุ วาจา (Hate ✓✓
speech) และการข่มขู่

• การรบั มอื กบั ผใู้ ชต้ รรกะวิบตั ิ ✓
(Fallacy)

หน่วยการเรียนรู้ 4: เครอ่ื งมือส่ือสารยคุ ดิจทิ ัล

• ใช้เครือ่ งมือส่อื สารยคุ ดจิ ทิ ลั ✓✓✓

• เทคโนโลยกี ารส่ือสารในอนาคต ✓✓

• การสื่อสารกบั ระบบอัตโนมัติ และ ✓
หนุ่ ยนตอ์ จั ฉรยิ ะ (Automation
System and Smart Robotics)

สำนกั งานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพอื่ เศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทลั เพือ่ เศรษฐกจิ และสังคม หนา้ 47

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

รายวชิ า DL 4 ความปลอดภัยยคุ ดิจทิ ลั

รายละเอียด

ชื่อเร่ือง/รายวิชา ความปลอดภยั ยคุ ดิจทิ ัล
คำสำคญั
ผลลพั ธ์การเรยี นรู้ ความปลอดภยั ดจิ ิทัล ภัยคกุ คามโลกไซเบอร์ ภัยคุกคามทางอินเทอรเ์ น็ต ความเป็น
สว่ นตัวในโลกอนิ เทอร์เน็ต

หลงั จากผเู้ รียนไดร้ บั การเรียนรรู้ ายวิชานจ้ี ะสามารถ:
1. สามารถป้องกนั ตนเม่อื ใชง้ านอุปกรณ์หรอื บรกิ ารดจิ ิทลั
2. สามารถป้องกันตนจากอันตรายเมอ่ื ใช้เครือขา่ ยอินเทอรเ์ นต็
3. สามารถเข้าใจเกย่ี วกบั รอยเท้าดจิ ทิ ลั (Digital Footprint)
4. สามารถตรวจสอบรอ่ งรอยการใช้งานอินเทอรเ์ นต็ หรอื สอื่ สงั คมออนไลน์
5. สามารถป้องกนั ตนจากอันตรายเมอ่ื ใช้ส่ือสงั คมออนไลน์หรอื บริการออนไลน์

คำอธบิ าย

เรียนรู้ความรู้พ้ืนฐานท่ัวไปของความปลอดภัยที่มาจากผู้ไม่ประสงคด์ ีในโลกอินเทอร์เน็ต เครือข่ายสังคมออนไลน์ ได้อย่าง
ถูกต้องและปลอดภยั เพอื่ การหลกี เลย่ี งภยั คกุ คาม และรับมือกับภยั อนั ตรายในยุคดิจิทัล

หน่วยการเรยี นรู้ หวั ขอ้ การเรียนรู้ และเนอ้ื หาการเรียนรู้

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เข้าใจถึงความม่นั คง (Security) และความเปน็ สว่ นตวั (Privacy) ในยุคดิจิทัล
o รอยเท้าดจิ ิทลั (Digital Footprint) คืออะไร และความสำคญั
o การแบง่ ปนั เนื้อหาในโลกออนไลน์ เชน่ การแบง่ ปันสถานะบนสงั คมออนไลน์ เปน็ ต้น
o การกลัน่ แกลง้ บนโลกออนไลน์ (Cyberbullying)
o การตั้งคา่ การเขา้ ถงึ บนบญั ชีออนไลนแ์ ละอปุ กรณ์ดจิ ทิ ัล

• หน่วยการเรียนรู้ 2: เขา้ ใจภัยคุกคามในระบบสารสนเทศและวิธกี ารป้องกนั
o ประเภทการโจมตโี ดยทั่วไปในระบบสารสนเทศ
o การหลอกลวงออนไลน์ หรอื กลลวงจากผ้ไู ม่ประสงคด์ ี
o การปอ้ งกนั ภยั คุกคามทางอนิ เทอรเ์ น็ต
o หน่วยงานต่างๆทีเ่ ก่ียวข้องกบั ความมนั่ คงปลอดภยั ไซเบอร์

หนา้ | 48 มหาวทิ ยาลยั มหิดล

หลักสูตรการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

บรรณานกุ รม

• สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพื่อเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ. (2559). หลักสตู รการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล. กระทรวงดจิ ทิ ลั
เพือ่ เศรษฐกจิ และสงั คม. เช้าถงึ URL: http://www.dlthailand.org/dl-curriculum/curriculum/

• วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง. (2561). คู่มือพลเมืองดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัลกระทรวงดิจิทัล
เพื่อเศรษฐกิจและสังคม. เข้าถึง URL: https://thaidigizen.com/wp-content/uploads/2018/06/Digital
Citizenship-Book-ok.pdf

• ดร.สรานนท์ อินทนนท์. (2561). การรักษาความปลอดภัยบนโลกไซเบอร์ (Cybersecurity). เข้าถึง URL:
http://cclickthailand.com/contents/general/cybersecurity5.pdf

• KPMG Phoomchai Business Advisory Ltd., KPMG. (2561). ความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cyber
Security) การยกระดับสู่ภาวะที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น. เข้าถึง URL: https://home.kpmg/content/dam/kpmg/
th/pdf/2018/05/th-acforum-37-kpmg-cybersecurity-thai-ver-key-factsheet.pdf

• สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2561). ใช้เน็ตอย่างไร ให้ปลอดภัยและสร้างสรรค์. เข้าถึง URL:
https://www.etda.or.th/publishing-detail/handbook-of-internet-for-better-life.html

• สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. ( 2561). วัยใส วัยเก๋า ฉลาดรู้เน็ต. เข้าถึง URL:
https://www.etda.or.th/publishing-detail/internet-for-better-life-handbook.html

• บรษิ ทั TRPC. (2558). ความเสี่ยงของขอ้ มลู ท่เี ปิดเผยสู่สาธารณะ: ภัยคุกคามด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตอ่ ภาครัฐ.
เข้าถึง URL: https://home.kpmg/content/dam/kpmg/th/pdf/2018/05/th-acforum-37-kpmgcyberse
curity-thai-ver-key-factsheet.pdf

• THAI RE GROUP. (2558). Cyber Insurance Potential In Thailand. เข้าถึง URL: https://thaire.co.th/
thaire_backend/upload/ourservices/publice_20151216111050.pdf

วัสดทุ ี่เกย่ี วขอ้ ง (ถ้าม)ี -

วิดโี อท่เี กีย่ วข้อง (ถา้ มี) “4 ความปลอดภัยยคุ ดจิ ิทลั ”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=aspMDf_Me18&t=1047s

“Cybersecurity 101”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=sdpxddDzXfE

เอกสารนำเสนอทีเ่ กี่ยวข้อง (ถ้ามี) “การรกั ษาความปลอดภัยระบบสารสนเทศด้านเทคโนโลยใี นยุคดจิ ิทลั ข้นั ต้น”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=V9a1p5ryAtI

“ภยั คุกคามในระบบสารสนเทศ”
http://www.rtna.ac.th/download/cyber/Threat-information-system1.pdf

“ThaiCERT Annual Reports”
https://www.thaicert.or.th/downloads/downloads.html

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพือ่ เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจิทลั เพื่อเศรษฐกจิ และสงั คม หน้า 49

หลกั สูตรการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

บรรณานกุ รม

“Internet for Better Life: 10 คำแนะนำ ปอ้ งกันภัยคุกคามทางอีเมล”
https://www.etda.or.th/publishing-detail/recognizing-and-avoiding-email-scams.html

“Internet for Better Life: พาสเวริ ด์ ต้ังให้ยาก แต่จำใหไ้ ด้ ไมแ่ ชรก์ บั ใคร และเปลีย่ นบ่อย ๆ”
https://www.etda.or.th/publishing-detail/how-to-set-a-strong-password.html

“Internet forBetter Life: เชก็ กอ่ นชอปออนไลน”์
https://www.etda.or.th/publishing-detail/be-careful-when-you-shop-online.html

แหลง่ ข้อมลู เพม่ิ เตมิ (ถา้ มี) “Internet for Better Life: 9 เสยี่ ง บนสงั คมออนไลน์”
https://www.etda.or.th/publishing-detail/9-risks-on-social-network.html
จดั ทำโดย
ขอบเขตของสมรรถนะหรอื ทกั ษะ • https: / / www. monsterconnect. co. th/ 7- common- types- of- cyber
อภธิ านศัพท์/นิยามคำศัพท์ security-attacks/

• https://www.dtci.co.th/content/4865/malware-คืออะไร-มกี ่ีประเภท
• https://www.digitalskill.org
• https://www.thaicert.or.th/
• https://www.secure-cyber.net
• https://www.bsa.org
• http://www.ecdpolice.com/index.php?modules=article
• https://thainetizen.org/
• https://www.facebook.com/fallaciesthailand/
• https://www.etda.or.th/documents-for-download.html

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพอื่ เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ

การเข้าใจดจิ ิทลั (Digital Literacy)

1. รอยเท้าดิจทิ ัล (Digital Footprint) คอื รอ่ งรอยการกระทำตา่ ง ๆ ทีฝ่ ังไว้และ
ติดตามได้ เมื่อผู้ใช้งานสื่อดิจิทัลหรืออินเทอร์เน็ตได้กระทำการใดๆ ในยุค
ดจิ ทิ ัล

2. การกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ (Cyberbullying) คือการรังแกผู้อื่นผ่านทาง
โลกออนไลน์ โดยการรังแกในที่นเี้ ปน็ ได้ทง้ั การด่าทอ กล่าวหา ใช้ถอ้ ยคำเสียด
สี ต่อว่าผู้อื่นโดยเป็นการแกล้งที่เจาะจงบุคคลเป้าหมาย และมีแนวโน้มว่าจะ
เปน็ การรังแกทต่ี อ่ เนอ่ื ง ไมใ่ ช่แค่ครงั้ เดยี วจบ

หน้า | 50 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลักสูตรการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

โครงสรา้ งหวั เรอื่ งหลัก

ย ท้าดิ ิทัล า ง น น หา า ลัน ลง้ า ัง า า ข้า ง น ั
(Digital Footprint) น ล น ลน น ล น ลน น ลน ล ดิ ทิ ัล

ทา ม า หล ลวง น ลน า ง นั ัย าม หนวยงานท ยวข้ ง ั
ห ลลวง า ทาง นิ ท น วามมัน ง ล ด ยั
้ม ง ด

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพื่อเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 51

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

เน้อื หา

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เขา้ ใจถึงความมัน่ คง (Security) และความเป็นสว่ นตวั (Privacy) ในยุคดิจทิ ัล

o ย ทา้ ดิ ิทัล (Digital Footprint) ล วาม ำ ั

▪ นยิ าม/ วามหมาย วาม น วน ัว (Privacy)

▪ นิยาม/ วามหมาย ย ท้าดิ ิทัล (Digital Footprint)

▪ ทข ง ย ท้าดิ ิทัล

▪ วาม ำ ั ข ง ย ทา้ ดิ ทิ ัล

- ้ นนำ ย ท้าดิ ิทลั ้ ย น ยาง น ้ ห้ ิ า ล ฟ ม น ลน น ัง ม

น ลน ลาด ลาง น ลน น น้

- า ง นั ย ท้าดิ ิทลั

▪ า ข้ มล วน วั ข ง ้ ห้ ิ า

▪ นวทาง า ง นั วาม น วน ัว

o า ง น น หา น ล น ลน ห า ง น าน น ัง ม น ลน

▪ น หา ด ง น น ล น ลน ด้ น หา ด ม ว ง นห ำ ัดข ข ้ หน

▪ า ัง า วาม น วน ัว น ัง ม น ลน

- า งั า วาม น วน วั น งั ม น ลน น Facebook, Twitter, Instagram น ้น

- า ัง า วาม น วน ัว ิ า ว น ลน น G-mail Hotmail น ้น

o า ลนั ลง้ น ล น ลน (Cyberbullying)

▪ วามหมาย า ลนั ลง้ น ล น ลน ล า ลัน ล้งทัว

▪ ัว ยาง า ลัน ลง้ น ล น ลน

▪ ล ท ข ง า ลนั ลง้ น ล น ลน

▪ นวทาง า ั ม า ลนั ล้ง น ล น ลน

▪ า วย หล ้ท ลนั ล้ง น ล น ลน

- วาม าง หวาง า นงิ ฉย ม วย หล ้ ทำ (Passive Bystander) ั ล ขน

วย หล (Up Stander)

- วิ า วย หล ท หมา ม

หน้า | 52 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลกั สูตรการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

o า งั า า ข้า ง น ั น ลน ล ดิ ิทลั

▪ า งั หั านท ล ด ัย

▪ ท น ลย า า ิ น ัว ล

- า ยนยัน วั นหลายขัน น (Multi-Factor Authentication) น ั หั OTP ยนยัน ัว ้น

ดว้ ย 2 ห ง ล า ้ ิ า ท น (Token) น ้น

- า ยนยนั วั นด้วย วมิ ิ (Biometric Authentication) น ลายนวิ ม หนา้ ล มาน า น น้

▪ า งั า า ้ง น ั ้ ้งาน

• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: เข้าใจภัยคกุ คามในระบบสารสนเทศและวิธีการป้องกนั

o ท า ม ดยทวั น า น ทศ

▪ มลั ว (Malware)

- มัล ว

- ทข งมลั ว

o ว ั (Virus)

o ท ัน (Trojan)

o าย ว (Spyware)

o วิ ม (Worms)

o ท ิ (Rootkit)

o น มั ว (Ransomware)

o ด ว ั (Backdoor Virus)

▪ ฟิ ิง (Phishing)

▪ ม า ฉด SQL (SQL Injection Attack)

▪ า ขยน ิ ขา้ ม (Cross-Site Scripting : XSS)

▪ า ม ดย ิ า ห้ ิ า (Denial of Service : DoS)

▪ า ข มย ัน ล า ม ท ล ม น น ลาง (Session Hijacking and Man-in-the-Middle Attacks)

▪ า ้ข้ มล ั ง ำ (Credential Reuse)

o า หล ลวง น ลน ห ลลวง า ้ ม ง ด.

▪ า ม าน Wi-Fi า า

▪ า หล ลวง น ลน (Fraud)

o า ง นั ยั ามทาง ิน ท น

o หนวยงาน างๆ ท ยวข้ ง ั วามมัน ง ล ด ยั

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจทิ ลั เพอ่ื เศรษฐกิจและสังคม หน้า 53

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมืองไทย

เปรยี บเทยี บหลกั สูตรกับกรอบสมรรถนะและทกั ษะดิจิทัล

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรยี นรู้ หนว่ ยการเรยี นรู้ 1 หนว่ ยการเรียนรู้ 2
กรอบวิชาวทิ ยาศาสตร์คำนวณ (การศึกษาภาคบงั คบั )

• วทิ ยาการคอมพิวเตอร์

• เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสือ่ สาร ✓

• การรู้ดจิ ทิ ัล ✓

ทักษะด้านดจิ ทิ ลั ของขา้ ราชการและบคุ ลากรภาครฐั เพอื่ การปรบั เปลยี่ นเปนรัฐบาลดิจิทัล ตาม (ว6/2561) (DLIT)

• DLIT100 เขา้ ถึงและตระหนกั ดิจิทลั ✓✓

• DLIT200 ใช้งานเครื่องมือด้านดิจิทัลหรือแอปพลิเคชันขั้นต้นสำหรับ ✓
การทำงาน

• DLIT300 ใชด้ ิจทิ ลั เพอื่ การทำงานร่วมกัน

• DLIT400 ประยุกต์ใชเ้ ครือ่ งมอื ดจิ ทิ ัลเพื่อการทำงาน

• DLIT500 ผลิตชุดข้อมูลเพื่อการบริการสาธารณะ (Open Public
Data)

• DLIT600 ใชข้ อ้ มลู ระหวา่ งหนว่ ยงาน

• DLIT700 ใชโ้ ปรแกรมดิจิทลั เพอื่ การวเิ คราะห์ขอ้ มูลสำหรับงานประจำ

หนา้ | 54 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลกั สูตรการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

หวั ข้อการเรียนรเู้ ปรียบเทียบกลุม่ เปา้ หมาย

กรอบสมรรถนะ/หน่วยการเรียนรู้ นกั เรียน นักเรียน นกั ศกึ ษา ผใู้ ช้ พนักงาน พนักงาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครัฐ ภาคเอกชน

หน่วยการเรียนรู้ 1: เขา้ ใจถงึ ความมน่ั คง (Security) และความเปนส่วนตัว (Privacy) ในยคุ ดิจทิ ลั ✓

• รอยเท้าดิจิทลั (Digital Footprint) ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
คอื อะไร และความสำคญั
✓
• การแบง่ ปันเนือ้ หาในโลกออนไลน์ ✓
หรือ การแบง่ ปันสถานะบนสังคม ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
ออนไลน์ ✓
✓
• การกล่นั แกล้งบนโลกออนไลน์ ✓✓✓✓✓ ✓
(Cyberbullying) ✓

• การตัง้ ค่าการเข้าถงึ บนบัญชี ✓✓✓✓✓
ออนไลน์และอุปกรณด์ จิ ิทลั

หนว่ ยการเรียนรู้ 2: เข้าใจภยั คกุ คามในระบบสารสนเทศและวิธกี ารป้องกัน

• ประเภทการโจมตโี ดยทัว่ ไปใน ✓✓✓✓
ระบบสารสนเทศ

• การหลอกลวงออนไลน์ หรือกลลวง ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
จากผ้ไู มป่ ระสงค์ดี

• การปอ้ งกันภัยคุกคามทาง ✓✓✓✓✓
อินเทอรเ์ นต็

• หน่วยงานต่าง ๆ ที่เกย่ี วข้อง ✓✓✓✓
กบั ความมั่นคงปลอดภยั ไซเบอร์

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพ่ือเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ทิ ลั เพ่อื เศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 55

หลกั สตู รการเขา้ ใจดิจิทัล (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

รายวชิ า DL 5 การรู้เท่าทันสอื่ และสารสนเทศ

รายละเอยี ด

ช่ือเรือ่ ง/รายวชิ า การรู้เทา่ ทนั ส่ือและสารสนเทศ
คำสำคญั สอื่ ผ้ใู ห้บริการส่อื ผใู้ ช้บริการข้อมลู และสารสนเทศ
ผลลพั ธ์การเรียนรู้

หลังจากผเู้ รยี นไดร้ ับการเรยี นรรู้ ายวิชานีจ้ ะสามารถ:
1. สามารถเขา้ ใจบรบิ ทของสื่อและผเู้ ผยแพรส่ อื่
2. สามารถประเมินผลข้อมลู ขา่ วสาร และสือ่ สารสนเทศ
3. สามารถการประเมินคุณคา่ สารสนเทศและเนื้อหาสื่อ และ ผใู้ หบ้ รกิ ารส่ือและสารสนเทศ
4. สามารถจดั การระบบสารสนเทศและเนื้อหาสือ่ (กระบวนการ) ได้

คำอธิบาย

เรียนรู้หลักการพื้นฐานของสื่อและผู้ให้บริการสื่อ แนวคิดการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ การวิเคราะห์ วิพากษ์
ตีความหมาย ประเมินผล สรุปผล แยกข้อเท็จจริง ข้อคิดเห็น ประเมินคุณค่าของสื่อและสารสนเทศ การรู้เท่าทันข่าวปลอม
(Fake News) และรู้เท่าทันโฆษณาชวนเชื่อ (Propaganda) รวมถึงการจัดการสื่อและสารสนเทศเบื้องต้น ได้แก่ เอกสาร เสียง
บนั ทึก ภาพนงิ่ และภาพเคลอื่ นไหวได้

หนว่ ยการเรียนรู้ หัวข้อการเรียนรู้ และเนื้อหาการเรียนรู้

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เขา้ ใจหลักการพน้ื ฐานของส่ือและผ้เู ผยแพรส่ อ่ื
o ความหมายและนยิ ามของสอ่ื (Media)
o กระบวนการสอ่ื สาร
o ประเภทของสอื่
o บทบาทของสื่อ
o ความหมายและนยิ ามสอ่ื มวลชนหรือผใู้ ห้บรกิ ารสื่อหรอื ผเู้ ผยแพร่สื่อ (Media Provider)
o หน้าทีแ่ ละอทิ ธิพลของส่อื มวลชนหรือผู้ใหบ้ รกิ ารสอ่ื หรือผเู้ ผยแพร่สอ่ื

• หน่วยการเรียนรู้ 2: เขา้ ใจแนวคดิ การรู้เทา่ ทนั สอ่ื และสารสนเทศ
o ความหมายของการรู้เท่าทันส่อื และสารสนเทศ
o ทฤษฎีการรเู้ ทา่ ทันสอื่ (Cognitive theory of media literacy) ของ Potter
o กรอบแนวทางเพ่อื วิเคราะหส์ อ่ื
o แนวทางการรูเ้ ทา่ ทันสื่อใหม่

• หนว่ ยการเรียนรู้ 3: วิเคราะห์ วิพากษ์ สื่อและสารสนเทศ
o การวิเคราะห์ 5W 1H
o การคิดวเิ คราะห์

หนา้ | 56 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลกั สูตรการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

หน่วยการเรยี นรู้ หวั ขอ้ การเรยี นรู้ และเนือ้ หาการเรียนรู้

o การคดิ สังเคราะห์
o การคดิ เชงิ วพิ ากษ์ (Critical thinking)
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 4: ประเมินคณุ คา่ สอื่ และสารสนเทศ
o มติ กิ ารประเมินคณุ ค่าส่ือ
o ประเมินประโยชนท์ ่ีไดร้ ับจากสื่อ
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 5: รเู้ ท่าทนั ขา่ วปลอม (Fake News)
o ความหมายของขา่ วปลอม (Fake News)
o ลกั ษณะของขา่ วปลอม
o กระบวนการเกดิ ขา่ วปลอม
o การตรวจสอบขา่ วปลอม
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 6: รเู้ ท่าทันโฆษณาชวนเชือ่ (Propaganda)
o ความหมายของโฆษณาชวนเชอ่ื (Propaganda)
o ลักษณะของโฆษณาชวนเช่อื
o การวเิ คราะห์โฆษณาชวนเช่ือดว้ ยการต้ังคำถาม
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 7: จัดการส่ือและสารสนเทศดิจทิ ลั เบื้องต้น
o การจดบันทึกสอ่ื และสารสนเทศ
o การจดั การรูปแบบไฟล์บนส่อื และสารสนเทศดจิ ทิ ัล
o การแสดงผลขอ้ มลู สือ่ และสารสนเทศดจิ ทิ ัล (Display)

บรรณานุกรม

• สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพอื่ เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ. (2559). หลักสูตรการเขา้ ใจดิจิทัล. กระทรวงดิจิทลั
เพ่อื เศรษฐกิจและสงั คม. เชา้ ถึง URL: http://www.dlthailand.org/dl-curriculum/curriculum/

• มูลนิธิส่งเสริมสื่อเด็กและเยาวชน, สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน. (2561). เท่าทันสื่อ: อำนาจในมือพลเมืองดิจิทัล.
เข้าถงึ URL: http://cclickthailand.com/contents/research/PDF-for-Print-New-2.pdf

• ศูนย์ชัวร์ก่อนแชร์. (2560). สังคมไทย#ชัวร์ก่อนแชร์. สำนักงานข่าวไทย. เข้าถึง URL: http://imgs.mcot.net/
images/2018/05/1525684457247.pdf

• สำนักการคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์. (2558). การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ
(MIL) ในยคุ ดจิ ทิ ลั . รายงานสรปุ การสมั มนาวา่ ด้วยการรเู้ ท่าทันส่อื และสารสนเทศในยุคดิจทิ ัล: กรุงเทพมหานคร

• สำนกั งานคุม้ ครองผ้บู ริโภค ในกจิ การกระจายเสียงและโทรทศั น.์ (2557). รเู้ ท่าทนั ส่อื . มหาวิทยาลยั สวนดุสิต. เข้าถึง
URL: http://bcp.nbtc.go.th/uploads/items/attachments/b7bb35b9c6ca2aee2df08cf09d7016c2/_651dab51d77
cc9cc0b46de8a418db8e7.pdf

• สรียา ทับทัน. (2557). บทความปริทัศน์การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ Media and Information Literacy.
วารสารครุศาสตรอ์ ตุ สาหกรรม ปีที่ 13 ฉบับที่ 2 เดือนพฤษภาคม - สงิ หาคม 2557

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพอ่ื เศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทลั เพ่ือเศรษฐกจิ และสังคม หน้า 57

หลกั สตู รการเขา้ ใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมืองไทย

บรรณานกุ รม

• มูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย. (2555). รู้เท่าทันสื่อ ICT. เข้าถึง URL: http://resource.thai
health.or.th/library/hot/13843

• UNESCO. (2013). Global Media and Information Literacy Assessment Framework. เข้าถึง URL:
https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000224655

• UNESCO. ( 2011) . Media and Information Literacy Curriculum for Teachers. เ ข ้ า ถ ึ ง URL:
https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000192971

วัสดทุ ี่เก่ยี วขอ้ ง (ถ้ามี) -

วดิ ีโอท่เี ก่ยี วข้อง (ถ้าม)ี “5 การรเู้ ทา่ ทันสื่อ”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=S0NliZE0W8c

“การรู้สารสนเทศ (Information Literacy)”
URL: https://mux.mahidol.ac.th/courses/course-v1:MU-LI+IL101+2018

“การรสู้ ารสนเทศ (Information Literacy)”
URL: https://thaimooc.org/courses/course-v1:NRRU-MOOC+nrru001+2018_T2/about

“การรู้สารสนเทศ (Information Literacy)”
URL: https://thaimooc.org/courses/course-v1:CMU-MOOC+cmu009+2019_T2/about

“รวมพลงั สื่อสร้างสรรคส์ งั คมไทย”
URL: https://www.youtube.com/playlist?list=PL3Kl-525YbHRb-9HL8x1_YbnVy8N2Aeao

“The Knowledge รู้เท่าทันส่ือ”
URL: https://www.facebook.com/pg/theknowledgeth/videos/

https://www.youtube.com/playlist?list=PL-GesbDOxBcj7HeiNTdeF1wZrUbjXdOPq

“ชวั ร์ก่อนแชร์: ข่าวคำ่ สำนักข่าวไทย อสมท | MCOT HD 30”
URL: https://www.youtube.com/playlist?list=PLA7f2dLuNuJvIrLLLdQfSOuJ

7G643FFED

เอกสารนำเสนอท่เี กี่ยวข้อง (ถ้ามี) - มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล
หน้า | 58

หลักสูตรการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

บรรณานกุ รม • http://inetfoundation.or.th
แหลง่ ข้อมลู เพิม่ เติม (ถา้ มี)
• http://www.qlf.or.th/
จดั ทำโดย
ขอบเขตของสมรรถนะหรอื ทักษะ • http://www.thaihealth.or.th/
อภธิ านศพั ท์/นยิ ามคำศพั ท์
• http://cclickthailand.com/

• http://www.sonp.or.th/sureandshare.asp

• www.mcot.net/sureandshare

• http://www.thaimediafund.or.th

• https://www.facebook.com/pg/theknowledgeth

• https://fileinfo.com/browse/

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพ่ือเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ

การเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy)

1. สื่อ หมายถึง สิ่งที่ทำให้ปรากฏด้วยตัวอักษร เครื่องหมาย ภาพ หรือเสียง
ไมว่ ่าจะไดจ้ ัดทำในรูปของเอกสาร สงิ่ พิมพ์ ภาพเขยี น ภาพพมิ พ์ ภาพระบายสี
รูปภาพ ภาพโฆษณา เครื่องหมาย รูปถ่าย ภาพยนตร์ วีดิทัศน์ การแสดง
ข้อมลู คอมพิวเตอร์ในระบบคอมพิวเตอร์ หรือได้จัดทำในรปู แบบอ่ืนใด

2. ผู้เผยแพรส่ อ่ื หมายถงึ บุคคล หรอื กลุ่มคน หรือ องคก์ ร ทีไ่ ดท้ ำการส่งตอ่ สาร
สือ่ หรือสารสนเทศไปยงั ผรู้ ับสาร เพือ่ สื่อสารในจุดประสงค์ใดจุดประสงค์หนึ่ง
ไม่จำกัดช่องทาง ไม่จำกัดรูปแบบ ผู้เผยแพร่สือ่ ในยุคดิจิทัลสามารถเป็นใครก็
ได้ ทุกคนสามารถเป็นผู้เผยแพร่ส่ือได้ทั้งสิ้นด้วยการใช้ช่องทางเผยแพร่บน
อินเทอร์เนต็ ผู้เผยแพรส่ อ่ื มีไดห้ ลายรปู แบบ เชน่ ผ้คู นทัว่ ไป ผู้เลน่ อนิ เทอรเ์ นต็
ผู้สร้างเนื้อหา (Content Creator) ผู้ทรงอิทธิผล (Influencer) ผู้เชี่ยวชาญ
สือ่ มวลชน หนว่ ยงานรฐั หนว่ ยงานเอกชน เปน็ ต้น

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพื่อเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจทิ ลั เพือ่ เศรษฐกจิ และสงั คม หน้า 59

หลักสตู รการเข้าใจดิจิทัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

โครงสรา้ งหวั เรอื่ งหลกั

วามหมาย วน า า ทข ง ท าทข ง
ล นยิ ามข ง
หนา้ ท ล ิท ิ ล
วามหมาย ้ย
ล นิยาม ้ ย

วามหมายข ง า ้ ทาทัน ท า ้ ทาทนั นวทาง นวทาง า ้
ล า น ทศ ข ง Potter วิ า ห ทาทัน หม

า วิ า ห 5W 1H า ดิ วิ า ห า ดิ งั า ห า ิด งิ วิ า

มิ ิ า มนิ า มิน ย น
ท ด้ ั า

วามหมายข งขาว ล ม ลั ข งขาว ล ม วน า าว
ดิ ขาว ล ม ขาว ล ม

วามหมายข ง ลั ข ง า วน า วิ า ห า
า วน วน ด้วย า งั า าม

า ด นั ท า ดั า ฟล า ดง ลข้ มล
ล า น ทศดิ ิทัล ล า น ทศดิ ิทัล
น ล า น ทศดิ ิทลั

หนา้ | 60 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลกั สตู รการเขา้ ใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

เนอื้ หา

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เข้าใจหลกั การพน้ื ฐานของสื่อและผู้เผยแพร่ส่อื
o ความหมายและนยิ ามของสื่อ (Media)
o กระบวนการสื่อสาร
▪ ผูส้ ง่ สาร
▪ สาร
▪ ชอ่ งทางการสอ่ื สาร
▪ ผรู้ ับสาร
▪ ปฏกิ ิริยาสะท้อนกลับ
o ประเภทของสอื่
▪ ส่อื ดง้ั เดมิ เชน่ สือ่ ส่ิงพิมพ์ และสอื่ วทิ ยุ ส่ือโทรทัศน์ สือ่ ภาพยนตร์ เป็นต้น
▪ สื่อใหม่ เชน่

- สอ่ื ดจิ ทิ ัล เชน่ สอ่ื สงั คมออนไลน์ การสง่ ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ การสนทนาทางเวบ็ บอร์ด การ

พดู คยุ ผ่านโปรแกรม (chat) เปน็ ตน้

- สอ่ื ซึง่ เปน็ ส่ือใหม่ท่ีนอกเหนือจากส่อื พ้ืนฐานเดิมท่ีมีอยู่
- ส่อื ท่ีถูกสร้างสรรค์ขน้ึ ใหม่เพ่ือสนบั สนนุ งานบางอย่าง โดยเน้นเร่อื งนวตั กรรมเชงิ สร้างสรรค์

(Creativity innovation)
o บทบาทของส่ือ
o ความหมายและนิยามสื่อมวลชนหรอื ผู้ใหบ้ รกิ ารสอ่ื หรือผู้เผยแพรส่ ือ่ (Media Provider)
o หนา้ ท่ีและอิทธผิ ลของส่อื มวลชนหรอื ผู้ให้บริการสื่อหรือผ้เู ผยแพรส่ อ่ื

• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: เขา้ ใจแนวคิดการรเู้ ท่าทนั สอื่ และสารสนเทศ
o ความหมายของการร้เู ทา่ ทันสือ่ และสารสนเทศ
o ทฤษฎกี ารรู้เท่าทนั ส่ือ (Cognitive theory of media literacy) ของ Potter
▪ โครงสรา้ งความรู้ (knowledge structure)
▪ แรงจูงใจในการตัดสนิ ใจ (decisions motivated)
▪ เคร่ืองมือของการประมวลข้อมลู ขา่ วสาร (information processing tools)
▪ กระบวนการประมวลข้อมลู ข่าวสาร (information processing task)
o กรอบแนวทางเพื่อวิเคราะห์สื่อ
▪ สอื่ คือสิง่ ท่สี รา้ งขึน้
▪ สอ่ื มีเป้าหมายทางธรุ กจิ โฆษณา

สำนักงานคณะกรรมการดิจิทลั เพ่อื เศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพือ่ เศรษฐกจิ และสงั คม หนา้ 61

หลักสูตรการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

▪ สอ่ื สร้างค่านยิ มและอุดมคติ
▪ สื่อทำให้มผี ลที่ตามมาทางการเมืองและสงั คม
▪ สอื่ แตล่ ะชนิดมเี อกลกั ษณ์และข้อจำกัด
o แนวทางการรู้เท่าทันสือ่ ใหม่
▪ มติ ิพื้นท่ี (space)
▪ มิตเิ วลา (time)
▪ มิติตัวตน (self)
▪ มติ คิ วามเป็นจรงิ (reality)
▪ มติ ิสงั คม (social)
• หน่วยการเรยี นรู้ 3: วิเคราะห์ วพิ ากษ์ ส่อื และสารสนเทศ
o การวิเคราะห์ 5W 1H
▪ What สิ่งท่ีกลา่ วคอื อะไร วัตถปุ ระสงค์คอื อะไร
▪ Who จากใคร ใครเปน็ คนทำ ใครถกู กระทำ
▪ When เกิดขึน้ เม่อื ไร
▪ Where เกดิ ข้นึ ท่ีไหน
▪ Why เพราะเหตุใดถึงได้ทำสิ่งนน้ั หรอื เหตใุ ดถงึ เกดิ เหตุการณ์นน้ั
▪ How เหตกุ ารณห์ รือสิ่งที่ทำนั้นเปน็ อย่างไรบา้ ง เกดิ ผลกระทบอยา่ งไร
o การคิดวเิ คราะห์
▪ ความหมายของการคิดวเิ คราะห์
▪ กระบวนการคดิ วเิ คราะห์

- การรวบรวม ได้แก่ เร่ืองราว ขอ้ มูล เหตุการณ์
- การจำแนก/แยกแยะ
- ตคี วาม/อธิบาย ได้แก่ ความจริง ความเปน็ มา สาเหตุ ผลกระทบ
- ผลลพั ธ์ ได้แก่ คำตอบ ข้อสรุป

▪ ตัวอยา่ งการคิดวิเคราะห์

หน้า | 62 มหาวทิ ยาลยั มหิดล

หลกั สตู รการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

o การคดิ สงั เคราะห์
▪ ความหมายของการคดิ สงั เคราะห์
▪ กระบวนการคดิ สังเคราะห์

- การรวบรวม ได้แก่ ความคิด ความรู้ ขอ้ มลู
- ประมวล/หลอมรวม/ผสมผสานความคิด
- ผลทไี่ ดร้ บั ข้อมลู ใหม่ ความรใู้ หม่ ความคิดใหม่

▪ ตวั อยา่ งการคดิ สงั เคราะห์
o การคดิ เชิงวพิ ากษ์ (Critical thinking)

▪ ความหมายของการคดิ เชงิ วิพากษ์
▪ กระบวนการคดิ เชงิ วพิ ากษ์

- การต้งั คำถาม ไดแ้ ก่ ประเด็น ปัญหา เรอ่ื งราว ความต้องการ
- การพิจารณา ไตรต่ รอง กลน่ั กรอง ข้อมลู ข้อเทจ็ จริง
- การสรปุ /ตัดสิน ไดค้ ำตอบ ยอมรับ/ปฏเิ สธ

▪ ตัวอย่างการคิดเชงิ วิพากษ์

• หนว่ ยการเรียนรู้ 4: ประเมินคุณค่าส่ือและสารสนเทศ
o มิตกิ ารประเมนิ คุณค่าสื่อ
▪ การประเมนิ องค์กรสื่อ
▪ การประเมินผผู้ ลิต
▪ การประเมินเนือ้ หาสาร
o ประเมนิ ประโยชน์ทีไ่ ด้รับจากส่ือ
▪ การเรยี นรู้
▪ การอุปโภคบริโภค
▪ ความบันเทิงและความเพลดิ เพลนิ
▪ การสร้างความสมั พนั ธ์
▪ การอาชีพ

• หน่วยการเรยี นรู้ 5: รู้เท่าทันข่าวปลอม (Fake News)
o ความหมายของข่าวปลอม
o ลกั ษณะของขา่ วปลอม
o กระบวนการเกดิ ข่าวปลอม

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพ่อื เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจิทัลเพอ่ื เศรษฐกจิ และสังคม หน้า 63

หลักสูตรการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

o การตรวจสอบข่าวปลอม
▪ ตรวจสอบท่ีมา
▪ อา่ นเน้ือหาโดยรวม
▪ พิจารณาผู้เขยี น/ผผู้ ลติ /ผเู้ ผยแพร่
▪ ตรวจสอบความเกย่ี วข้องของลิงก์กับเน้ือหาข่าว
▪ ตรวจสอบวันที่เผยแพร่
▪ ดใู หแ้ นใ่ จวา่ เปน็ เร่ืองลอ้ เลน่ หรือเยาะเยย้ เสียดสีหรือไม่ (Parody & Sarcastic)
▪ ตรวจสอบอคติของเนือ้ หาข่าว
▪ ถามผรู้ หู้ รือตรวจสอบกบั แหล่งขอ้ มูลทน่ี ำเสนอขอ้ เทจ็ จรงิ อ่ืนๆ

• หนว่ ยการเรียนรู้ 6: รูเ้ ท่าทนั โฆษณาชวนเช่อื (Propaganda)
o ความหมายของโฆษณาชวนเช่ือ
o ลกั ษณะของโฆษณาชวนเชือ่
o การวิเคราะหโ์ ฆษณาชวนเชอื่ ดว้ ยการต้ังคำถาม
▪ ใครคือผู้สรา้ งเนือ้ หาสาระของสอื่
▪ มีการใชเ้ ทคนิคดงึ ดูดใจหรอื ไมอ่ ย่างไร
▪ คนอน่ื ๆ ตีความเนือ้ หาสาระของสื่อต่างจากเราอย่างไร
▪ สือ่ ได้นำเสนอวิถชี ีวิต คา่ นยิ ม และมมุ มองอย่างไร
▪ ใครเปน็ ผ้ไู ด้รบั ผลประโยชนจ์ ากการนำเสนอ

• หน่วยการเรยี นรู้ 7: จัดการสอ่ื และสารสนเทศดจิ ิทลั เบ้ืองต้น
o การจดบันทกึ ส่ือและสารสนเทศ
▪ รูปแบบการจดบนั ทึกส่ือและสารสนเทศ

- การเขียน
- การถา่ ยภาพ
- การบันทึกวดิ ีโอ
- การบนั ทึกเสยี ง

▪ การใช้เครอ่ื งมือบันทึกส่ือและสารสนเทศ

- เคร่ืองบันทกึ เสียง
- กลอ้ งถ่ายภาพ
- กล้องวดิ โี อ

หนา้ | 64 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลกั สตู รการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

▪ การใชโ้ ทรศพั ท์สมาร์ตโฟน (Smart Phone) เพื่อบนั ทึกส่ือและสารสนเทศ

- ใช้แอปพลเิ คชนั บันทึกข้อความ
- ใช้แอปพลเิ คชันถ่ายภาพนิ่ง
- ใช้แอปพลเิ คชันบันทกึ เสยี ง
- ใช้แอปพลเิ คชนั บนั ทกึ ภาพเคลอ่ื นไหวและวดิ ีโอ

o การจดั การรปู แบบไฟลบ์ นสอื่ และสารสนเทศดิจิทัล
▪ ประเภทนามสกลุ ไฟล์

- กลมุ่ เอกสาร
- กลุ่มภาพน่งิ
- กลมุ่ ข้อมูลเสียง
- กลมุ่ ภาพเคล่ือนไหวและวิดโี อ

▪ การใช้โปรแกรมเปดิ ข้อมูลสอื่ และสารสนเทศดจิ ิทลั

- ใชโ้ ปรแกรมเปิดเอกสาร
- ใช้โปรแกรมเปดิ ภาพน่งิ
- ใช้โปรแกรมเปิดข้อมูลเสยี งและวดิ ีโอ

▪ แปลงรปู แบบไฟล์บนส่อื และสารสนเทศดจิ ิทัล

- แปลงไฟล์เอกสารที่แก้ไขไดเ้ ป็นไฟล์เอกสารท่ีแก้ไขไม่ได้ (Doc/txt to PDF)
- แปลงไฟล์เอกสารที่แก้ไขไม่ได้เป็นไฟล์เอกสารท่ีแก้ไขได้ (PDF to Doc/txt)
- แปลงไฟล์ภาพเคล่ือนไหวเป็นไฟล์ภาพน่ิง (Video to Image)

o การแสดงผลข้อมูลสอ่ื และสารสนเทศดจิ ทิ ลั (Display)
▪ การพมิ พเ์ อกสารดว้ ยเคร่ืองพิมพ์ (Printer)

- การต้ังค่าหนา้ กระดาษและเครอ่ื งพิมพ์
- การส่ังพมิ พ์เอกสาร

▪ การแสดงผลข้อมลู ด้วยเครื่องฉายภาพ (Projector)

- การต่ออุปกรณ์เข้ากบั เครื่องฉายภาพ (เปดิ /ปดิ เครอื่ ง ต่อสายเชอ่ื มข้อมูล ปรับความคมชัด)
- การส่งข้อมูลแสดงผล

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ิทลั เพ่ือเศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 65

หลกั สตู รการเขา้ ใจดิจิทัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

เปรยี บเทียบหลักสตู รกับกรอบสมรรถนะและทักษะดิจทิ ัล

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรียนรู้ หนว่ ยการ หน่วยการ หนว่ ยการ หน่วยการ หนว่ ยการ หน่วยการ หน่วยการ
เรียนรู้ 1 เรียนรู้ 2 เรียนรู้ 3 เรียนรู้ 4 เรียนรู้ 5 เรยี นรู้ 6 เรียนรู้ 7

กรอบวิชาวิทยาศาสตร์คำนวณ (การศกึ ษาภาคบังคบั )

• วทิ ยาการคอมพวิ เตอร์

• เทคโนโลยีสารสนเทศและ ✓
การส่ือสาร

• การรู้ดิจิทัล ✓✓✓✓✓✓

ทักษะดา้ นดิจทิ ัลของขา้ ราชการและบุคลากรภาครฐั เพื่อการปรับเปล่ียนเปนรัฐบาลดิจทิ ัล ตาม (ว6/2561) (DLIT)

• DLIT100 เข้าถงึ และตระหนัก ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
ดิจิทัล

• DLIT200 ใช้งานเครื่องมือ ✓
ด้านดิจิทัลหรือแอปพลิเคชัน
ขัน้ ตน้ สำหรับการทำงาน

• DLIT300 ใช้ดิจิทัลเพื่อการ
ทำงานร่วมกัน

• DLIT4 0 0 ป ร ะ ย ุ ก ต ์ ใ ช้
เครื่องมือดิจิทัลเพื่อการ
ทำงาน

• DLIT500 ผลิตชดุ ข้อมลู เพือ่
การบริการสาธารณะ (Open
Public Data)

• DLIT600 ใชข้ ้อมลู ระหวา่ ง
หนว่ ยงาน

• DLIT700 ใชโ้ ปรแกรมดิจิทัล
เพื่อการวเิ คราะห์ขอ้ มลู
สำหรับงานประจำ

หนา้ | 66 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจิทัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

หัวข้อการเรยี นร้เู ปรยี บเทียบกลมุ่ เปา้ หมาย

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรียนรู้ นกั เรยี น นักเรียน นักศกึ ษา ผู้ใช้ พนกั งาน พนกั งาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครัฐ ภาคเอกชน

หน่วยการเรียนรู้ 1: เขา้ ใจหลกั การพืน้ ฐานของสอื่ และผูเ้ ผยแพร่สื่อ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• ความหมายและนิยามของสื่อ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
(Media) ✓ ✓ ✓
✓
• กระบวนการส่อื สาร ✓✓✓ ✓ ✓
✓
• ประเภทของสอื่ ✓✓✓ ✓ ✓
✓
• บทบาทของสื่อ ✓✓✓ ✓ ✓
✓
• ความหมายและนิยามสื่อมวลชน ✓ ✓ ✓ ✓
หรอื ผ้ใู หบ้ รกิ ารสอื่ หรอื ผเู้ ผยแพรส่ อ่ื ✓ ✓ ✓
(Media Provider) ✓ ✓ ✓
✓
• หน้าท่ีและอิทธิผลของส่อื มวลชนหรือ ✓ ✓ ✓ ✓
ผู้ใหบ้ รกิ ารส่อื หรอื ผูเ้ ผยแพร่สอ่ื ✓ ✓
✓ ✓ ✓
หนว่ ยการเรยี นรู้ 2: เข้าใจแนวคดิ การรเู้ ท่าทันสอื่ และสารสนเทศ ✓ ✓
✓
• ความหมายของการรู้เทา่ ทันสื่อและ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
สารสนเทศ ✓ ✓

• ทฤษฎีการรู้เท่าทันสื่อ (Cognitive ✓ ✓ ✓
theory of media literacy) ของ Potter

• กรอบแนวทางเพ่อื วิเคราะห์สอื่ ✓✓

• แนวทางการรเู้ ทา่ ทนั สอ่ื ใหม่ ✓
หนว่ ยการเรยี นรู้ 3: วเิ คราะห์ วิพากษ์ ส่ือและสารสนเทศ

• การวเิ คราะห์ 5W 1H ✓✓✓

• การคิดวิเคราะห์ ✓✓

• การคดิ สงั เคราะห์ ✓

• ก า ร ค ิ ด เ ช ิ ง ว ิ พ า ก ษ ์ ( Critical ✓ ✓
thinking)

หน่วยการเรยี นรู้ 4: ประเมนิ คุณค่าส่อื และสารสนเทศ

• มิติการประเมินคณุ ค่าสอ่ื ✓

• ประเมินประโยชนท์ ่ีได้รบั จากส่อื ✓ ✓

หนว่ ยการเรียนรู้ 5: รเู้ ท่าทันข่าวปลอม (Fake News)

• ความหมายของข่าวปลอม (Fake ✓ ✓ ✓
News)

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทัลเพอื่ เศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทลั เพื่อเศรษฐกิจและสังคม หนา้ 67

หลกั สตู รการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

กรอบสมรรถนะ/หน่วยการเรยี นรู้ นกั เรียน นกั เรยี น นักศึกษา ผู้ใช้ พนกั งาน พนกั งาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครฐั ภาคเอกชน

• ลกั ษณะของขา่ วปลอม ✓✓ ✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓
• กระบวนการเกดิ ข่าวปลอม ✓ ✓ ✓ ✓

• การตรวจสอบขา่ วปลอม ✓✓ ✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓ ✓
หน่วยการเรยี นรู้ 6: รเู้ ท่าทันโฆษณาชวนเช่อื (Propaganda) ✓ ✓ ✓ ✓

• ความหมายของโฆษณาชวนเช่ือ ✓ ✓ ✓ ✓
(Propaganda) ✓ ✓ ✓ ✓

• ลกั ษณะของโฆษณาชวนเชอ่ื ✓ ✓ ✓ ✓

• การวิเคราะห์โฆษณาชวนเชื่อด้วย
การตง้ั คำถาม

หนว่ ยการเรียนรู้ 7: จดั การสอ่ื และสารสนเทศดิจิทัลเบื้องตน้

• การจดบนั ทกึ สอ่ื และสารสนเทศ ✓ ✓

• การจัดการรูปแบบไฟล์บนสื่อและ ✓ ✓
สารสนเทศดจิ ิทัล

• การแสดงผลข้อมูลสื่อและ ✓
สารสนเทศดิจิทัล (Display)

หนา้ | 68 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลักสูตรการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวิชา DL 6 แนวปฏบิ ตั ิในสังคมดจิ ิทลั

รายละเอยี ด

ช่อื เรือ่ ง/รายวชิ า แนวปฏิบัตใิ นสงั คมดจิ ทิ ัล

คำสำคญั มารยาทเน็ต (Netiquette) การเอาใจใส่ผู้อื่น (Empathy) การล้อเลียนและการเหยียด
(Microaggression) กรอบแนวคิดสากล (Global Mindset) กรอบแนวคิดสากล
(Global Mindset) สมรรถนะทางวัฒนธรรม (Cultural competence) สมรรถนะทาง
ตา่ งวฒั นธรรม (Intercultural competence)

ผลลพั ธ์การเรยี นรู้

หลังจากผเู้ รียนไดร้ บั การเรียนรู้รายวชิ านี้จะสามารถ:
1. สามารถปฏิบตั ติ ามแนวทางในการใชช้ วี ิตรว่ มกันได้
2. สามารถปฏิบตั ติ ามแนวทางในการใชง้ านอนิ เทอร์เนต็ ร่วมกันได้
3. สามารถปฏิบตั ติ ามแนวทางการอยู่ร่วมกันในการเขา้ ร่วมสังคมได้
4. สามารถสรา้ งกลยทุ ธ์และรปู แบบการแสดงได้อยา่ งเหมาะสมกับตนเอง
5. สามารถสอื่ สารกับผู้คนต่างวฒั นธรรมได้อย่างเหมาะสม ราบรนื่ และเข้าอกเขา้ ใจผู้อนื่

คำอธบิ าย

เรียนรู้มารยาทการใช้อินเทอร์เน็ต มารยาทการใช้โทรศัพท์ในพื้นที่สาธารณะ และการเอาใจใส่ผู้อื่น เพื่อสามารถใช้งาน
อนิ เทอรเ์ น็ต โทรศพั ท์เคลอื่ นทไี่ ด้อยา่ งถูกตอ้ ง เหมาะสมตามกาลเทศะ เข้าใจอารมณค์ วามอ่อนไหวของบคุ คลหรือสังคมบนโลก
ออนไลน์ได้ เข้าใจ ตระหนัก และสามารถการป้องกันและรับมือกับสถานการณ์การล้อเลียนและการเหยียด รวมถึงสามารถ
เขา้ ใจและสร้างกรอบแนวคดิ สากลที่เหมาสมกบั ตนเองเพือ่ ส่อื สารกับผู้คนต่างวัฒนธรรมได้อย่างเหมาะสม

หน่วยการเรียนรู้ หวั ข้อการเรยี นรู้ และเน้ือหาการเรยี นรู้

• หน่วยการเรยี นรู้ 1: แนวปฏบิ ตั ิในสงั คมดจิ ทิ ลั
o มารยาทเนต็ (Netiquette)
o มารยาทการใช้อุปกรณส์ อ่ื สารเคลอ่ื นท่ีในพื้นที่สาธารณะ
o การเอาใจเขามาใส่ใจเรา (Empathy)

• หน่วยการเรียนรู้ 2: การล้อเลยี นและการเหยียด (Microaggression)
o ความหมายของการลอ้ เลียนและการเหยยี ด
o ประเภทการลอ้ เลยี นและการเหยยี ด
o สาเหตขุ องเกิดการล้อเลยี นและการเหยียด
o ประเด็นหรือเรือ่ งท่ใี ชใ้ นการล้อเลยี นและการเหยยี ด
o ผลท่ีเกิดข้นึ จากการล้อเลียนและการเหยียด
o การป้องกันและรบั มือกบั สถานการณ์การล้อเลียนและการเหยยี ด

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพื่อเศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ทิ ลั เพื่อเศรษฐกิจและสงั คม หน้า 69

หลักสูตรการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมืองไทย

หน่วยการเรียนรู้ หวั ขอ้ การเรยี นรู้ และเนื้อหาการเรยี นรู้

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 3: กรอบแนวคดิ สากล (Global Mindset)
o ความหมายและขอบเขตของกรอบแนวคิดสากล
o องคป์ ระกอบกรอบแนวคิดสากล
o การประเมินตนเองเพอื่ สรา้ งกรอบแนวคดิ สากลท่ีเหมาสมกับตนเอง

บรรณานกุ รม

• สำนักงานคณะกรรมการดิจิทลั เพอ่ื เศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ. (2559). หลกั สูตรการเขา้ ใจดิจิทลั . กระทรวงดจิ ิทลั
เพอ่ื เศรษฐกิจและสังคม. เช้าถึง URL: http://www.dlthailand.org/dl-curriculum/curriculum/

• วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง. (2561). คู่มือพลเมืองดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัลกระทรวงดิจิทลั
เพื่อเศรษฐกิจและสังคม . เข้าถึง URL: https://thaidigizen.com/wp-content/uploads/2018/06/
DigitalCitizenship-Book-ok.pdf

• สฤณี อาชวานันทกุล. (2552). กฎหลกั ของมารยาทเน็ต. มลู นธิ ิเพื่ออนิ เทอร์เนต็ และวัฒนธรรมพลเมือง. เขา้ ถึง URL:
https://thainetizen.org/docs/the-core-rules-of-netiquette/

• Tasha Rube, LMSW. ( 2 0 1 8 ) . How to Show Empathy. เ ข ้ า ถ ึ ง URL: https: / / www. wikihow.
com/Show-Empathy

• The University of Texas of the Permian Basin. (2017). Online Etiquette – Netiquette. เข้าถึง URL:
https://utpb.instructure.com/courses/6484/pages/online-etiquette-netiquette?module_item_id=127027

• Joint Research Centre. (2016). DigComp 2.0: The Digital Competence Framework for Citizens. The
European Commission. เ ข ้ า ถ ึ ง URL: http: / / publications. jrc. ec. europa. eu/ repository/ bitstream/
JRC101254/jrc101254_digcomp%202.0%20the%20digital%20competence%20framework%20for%20
citizens.%20update%20phase%201.pdf

• Virginia Shea. (1994). Netiquette. Albion Books; Paperback. เข้าถึง URL: http://www.albion.com/netiquette/
corerules.html

• Bradley Campbell, Jason Manning. (2018). The Rise of Victimhood Culture: Microaggressions, Safe
Spaces, and the New Culture Wars. Palgrave Macmillan.

วสั ดุทเ่ี กยี่ วขอ้ ง (ถ้ามี) -

วิดโี อท่เี กีย่ วขอ้ ง (ถา้ มี) “มารยาทดยี คุ ดจิ ิทลั ”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=Ufue0uWyoOM

“5 Steps to Empathy”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=wmj50DRq95s

หน้า | 70 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

บรรณานกุ รม

“DQ Citizenship Skill 8: Digital Empathy”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=Q4xgyTvuZgU

เอกสารนำเสนอทเี่ ก่ยี วข้อง (ถ้ามี) “How to develop your cultural competence”
แหล่งข้อมลู เพมิ่ เตมิ (ถ้าม)ี URL: https://www.youtube.com/watch?v=p2R0rV1rTV4&t=2705s

จัดทำโดย -
ขอบเขตของสมรรถนะหรอื ทกั ษะ
อภธิ านศัพท์/นิยามคำศัพท์ • https://thainetizen.org/
• https://www.albion.com/netiquette
• https://www.facebook.com/fallaciesthailand/

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ัลเพอ่ื เศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ

การเขา้ ใจดจิ ิทลั (Digital Literacy)

1. มารยาทเน็ต (Netiquette) คือ กิริยาอาการที่พึงประพฤติปฏิบัติในการอยู่
ร่วมกันอย่างสันติในสังคมออนไลน์ กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ ชุดวิธีประพฤติตนที่
เหมาะสม เมอ่ื ใช้อนิ เทอรเ์ นต็

2. การเอาใจใส่ผู้อื่นในยุคดิจิทัล (Digital Empathy) คือ ความสามารถในการ
รับรู้ความอ่อนไหว และเติมเต็มความรู้สึก ความต้องการ และข้อกังวลของ
ตนเองและผู้อ่ืนบนโลกออนไลนไ์ ด้

สำนักงานคณะกรรมการดิจิทลั เพอ่ื เศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสังคม หนา้ 71

หลกั สูตรการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

โครงสร้างหวั เร่ืองหลกั

มา ยาท น มา ยาท า ้ า า า ้น

ล นท น นท า า

วามหมาย ท าห ดนห งท ้
ลท ิดขน
า ง ัน ล ั ม
ั าน า

วามหมาย ง า มิน น ง า้ ง
ลข ข นว ิด า ล

หน้า | 72 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลกั สตู รการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

เนื้อหา

• หน่วยการเรียนรู้ 1: แนวปฏิบตั ิในสงั คมดิจิทัล
o มารยาทเนต็ (Netiquette)
▪ กฎข้อท่ี 1 อยา่ ลมื ว่าคุณกำลังติดตอ่ กับคนท่ีมตี วั ตนจรงิ ๆ (Rule 1: Remember the Human)
▪ กฎข้อท่ี 2 พฤติกรรมทางออนไลน์มีมาตรฐานเช่นเดียวกนั กับพฤติกรรมในชีวติ จริง (Rule 2:
Adhere to the same standards of behavior online that you follow in real life)
▪ กฎข้อที่ 3 ร้วู ่าตนเองอยู่ท่ีไหนในโลกเทคโนโลยสี ารสนเทศ (Rule 3: Know where you are in
cyberspace)
▪ กฎขอ้ ท่ี 4 เคารพเวลาและการใชแ้ บนดว์ ิดท์ (Rule 4: Respect other people's time and
bandwidth)
▪ กฎขอ้ ท่ี 5 ทำให้ตนเองดูดีเวลาออนไลน์ (Rule 5: Make yourself look good online)
▪ กฎข้อท่ี 6 แบง่ ปนั ความรขู้ องผเู้ ช่ยี วชาญ (Rule 6: Share expert knowledge)
▪ กฎข้อท่ี 7 ช่วยกนั ควบคมุ สงครามการใสอ่ ารมณ์ (Rule 7: Help keep flame wars under
control)
▪ กฎขอ้ ที่ 8 เคารพความเป็นส่วนตวั ของผอู้ ่ืน (Rule 8: Respect other people's privacy)
▪ กฎขอ้ ที่ 9 อยา่ ใช้อำนาจในทางไม่สรา้ งสรรค์ (Rule 9: Don't abuse your power)
▪ กฎขอ้ ที่ 10 ให้อภัยในความผิดพลาดของผ้อู นื่ (Rule 10: Be forgiving of other people's
mistakes)
o มารยาทการใชอ้ ปุ กรณ์ส่ือสารเคล่อื นท่ีในพน้ื ทสี่ าธารณะ
▪ การใช้งานโทรศัพท์ให้เคารพสถานที่ เชน่ การคยุ โทรศัพทเ์ สียงดงั การฟังเพลงเสยี งดงั ในรถไฟฟา้
การเล่นโทรศัพท์ในโรงภาพยนตร์ เป็นต้น

- พื้นทร่ี ะงับเสียง เช่น หอ้ งเรยี น ห้องประชุม สถานทท่ี ำงาน รถขนสง่ มวลชน โรงพยาบาล

หอ้ งสมุด ลิฟต์ เปน็ ตน้

- พื้นทร่ี ะงับแสงสว่าง เช่น โรงภาพยนตร์ โรงละคร เป็นตน้
- พน้ื ทีไ่ วไฟ เชน่ ปมั้ น้ำมัน สถานประกอบการเกย่ี วกับปิโตรเลยี ม เปน็ ตน้

▪ การเล่นโทรศัพท์โดยไม่สนใจคู่สนทนา หรอื บุคคลตรงหนา้ เช่น การสนทนา การรับประทานอาหาร
ตอ้ นรบั ลกู ค้าหรอื แขก การนำเสนองานในทป่ี ระชมุ เปน็ ต้น

▪ การไม่ใชโ้ ทรศพั ทข์ ณะเดนิ ทางบนทางเทา้ หรือขบั ขีร่ ถบนท้องถนน
▪ การไม่ใช้โทรศพั ท์ขณะใชเ้ ครื่องจักรอตุ สาหกรรม

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพือ่ เศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกจิ และสังคม หนา้ 73

หลกั สูตรการเขา้ ใจดิจิทลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

▪ การใชโ้ ทรศัพทเ์ พื่อแอบบันทึกภาพหรือเสยี งสนทนาโดยไม่ไดร้ ับอนุญาต เชน่ แอบถ่ายรูปบคุ คลอืน่
ถ่ายรปู ในพิพธิ พนั ธ์ ถ่ายภาพสถานท่ที ำงาน เปน็ ต้น

▪ การตง้ั ค่าแจง้ เตือนโทรศัพท์ใหเ้ หมาะสม
o การเอาใจใส่ผู้อน่ื (Empathy)

▪ ฟงั ผอู้ ่นื อย่างต้ังใจเพ่ือเข้าใจและเคารพมุมมองผู้อื่น
▪ เปดิ รับมมุ มอง ไมต่ ดั สนิ ถูก-ผดิ ในทันที
▪ สงั เกตอารมณ์และสถานการณ์
▪ ถามถงึ ความร้สู กึ

• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: การล้อเลยี นและการเหยยี ด (Microaggression)
o ความหมายของการล้อเลียนและการเหยียด
o ประเภทการลอ้ เลียนและการเหยียด
▪ การล้อเลียนและการเหยียดด้วยความตั้งใจ และเจาะจง รวมถึงอาจมีการวางแผนเพื่อทำไว้แล้ว
(Microassaults)
▪ การลอ้ เลียนและการเหยยี ดภายใต้กรอบหรอื บรบิ ทบางอยา่ ง (Microinsult) เชน่ กฎหมาย ข้อบงั คับ
จารตี วัฒนธรรม ฯลฯ
▪ การลอ้ เลยี นและการเหยียดดว้ ยการเพกิ เฉยหรอื ไมส่ นใจ (Microinvalidations)
o สาเหตขุ องการเกิดการลอ้ เลยี นและการเหยยี ด
▪ ความแตกตา่ งทางภาษา พฤตกิ รรม และส่งิ แวดลอ้ ม
▪ ความเคยชนิ หรอื การกระทำตามผอู้ ื่น
▪ ทัศนคติและอคติของคน
o ประเดน็ หรือเร่ืองท่ใี ช้ในการล้อเลียนและการเหยียด
▪ รปู ร่างภายนอกและสภาพกายภาพ เชน่ ส่วนสูง ขนาดตัว น้ำหนกั ตาต่ี ความพกิ าร การเป็นโรค ฯลฯ
▪ ชาตพิ นั ธ์ุ ชนชาติ และเชื้อชาติ (Racism) เชน่ ชาวเอเชีย ชาวแอฟรกิ า ลงิ เหลอื ง ไอด้ ำ ไอ้ขาว พดู ถึง
ลกั ษณะเฉพาะของชาติพันธ์ุ ชนชาติ และเช้ือชาติในเชงิ เส่ือมเสยี ฯลฯ
▪ เพศกำเนิด เพศสภาพ และเพศวิถี เช่น ผู้หญิงต้องได้รับสิทธิ์ก่อนเสมอ ผู้หญิงและผู้ชายมีสิทธ์ิและ
เสรีภาพเท่าเทียมกัน เพศที่สามเป็นพวกจิตไม่ปกติ เพศสภาพเป็นรสนิยมทางเพศเท่านัน้ ผู้ชายเปน็
ช้างเทา้ หนา้ ผหู้ ญงิ เปน็ ชา้ งเท้าหลงั สายเหลือง ฯลฯ
▪ อาการปว่ ยทางจติ เชน่ ออทิสตกิ โรคซมึ เศร้า พวกเรียกร้องความสนใจ ไอ้พวกมโนจนิ ตนาการสูง ฯลฯ
▪ การแพ้อาหาร หรอื สารเคมีบางชนิด เชน่ แพ้สารในถว่ั แพ้คารโ์ บไฮเดรตในเนื้อสตั ว์บก แพ้แอลกอฮอล์
แพอ้ าหารทะเล ฯลฯ ซึง่ จะถูกล้อเลียนหรือเหยยี ดเปน็ พวกออ่ นแอ เร่ืองมาก ตวั ภาระ เปน็ ตน้

หนา้ | 74 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลกั สตู รการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

▪ ความเช่ือส่วนบุคคล การเมอื ง ลัทธิ ศาสนา และวฒั นธรรม เช่น พวกไหวเ้ ศษดินเศษปูน เอาลอ้ รถบัสไหม
วีเกน พวกคูคลักซ์แคลน พวกนิยมชาวผิวขาว พวกนิยมนาซี พวกนิยมคอมมิวนิสต์ พวกนิยมกษัตริย์
พวกนิยมประชาธิปไตย พวกนยิ มเผด็จการ พวกนยิ มฟาสซิสต์ พวกไมร่ ักชาติ พวกบชู าบุคคล ฯลฯ

▪ ชนชั้น เช่น รวย-จน รัฐ-เอกชน คนของของนายA-คนของนายB ไพร่-เจ้านาย แรงงาน-นายทุน
คนบ้านนอก-คนเมือง คนพิการ-คนปกติ คนดี-คนเลว คนไร้การศึกษา-คนมีการศกึ ษา คนไม่เก่ง-คน
อจั ฉรยิ ะ รนุ่ พ่ี-รุน่ น้อง ฯลฯ

o ผลทีเ่ กิดขึ้นจากการลอ้ เลยี นและการเหยยี ด
▪ วาทกรรม (Discourse)
▪ คำพูด หรือข้อความ หรือการแสดงออกที่อันตรายและคุกคาม (Harmful Messages) หรือการแสดงแฝง
(Hidden Messages)
▪ การถูกเลอื กปฏบิ ัตหิ รอื การละเว้น (Discrimination)
▪ ความเครียดทางอารมณ์ของบุคคลและสังคม หรือบรรยาการการสนทนา (Emotional Distress)
เกิดภาพลักษณ์ทั้งสองฝ่ายในเชิงลบ จนก่อเกิดสถานการณ์ที่ไม่สามารถตัดสินใจเลือกทางออกได้
หรอื สถานการณ์กลืนไมเ่ ขา้ คายไมอ่ อก (Dilemma)
▪ ความถูกต้องทางการเมือง หรือประเด็นอ่อนไหวที่สามารถถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองได้
(Political Correctness)
▪ การถูกกลนั่ แกล้ง (Bullying) และวฒั นธรรมการเป็นเหย่ือ (Victimhood Culture)

o การป้องกันและรับมอื กบั สถานการณ์การลอ้ เลียนและการเหยียด
▪ การคิดกอ่ นแสดงออก (การพดู และการแสดงทา่ ทาง)
▪ การเคารพสทิ ธิเสรภี าพของเพ่อื นมนษุ ย์
▪ การเอาใจเขามาใสใ่ จเรา (Empathy)
▪ การไมค่ ิดเหมารวม (Stereotype)
▪ การยอบรับในความผดิ พลาดของตนและการให้อภัยผอู้ ่นื
▪ การคดิ อ่านใจ (Mind Reading)

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 3: กรอบแนวคิดสากล (Global Mindset)
o ความหมายและขอบเขตของกรอบแนวคดิ สากล
▪ กรอบแนวคดิ สากล (Global Mindset)
▪ สมรรถนะทางวัฒนธรรม (Cultural competence)
▪ สมรรถนะตา่ งวัฒนธรรม (Intercultural competence)

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ัลเพอื่ เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ิทลั เพือ่ เศรษฐกจิ และสังคม หน้า 75

หลักสูตรการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

o องคป์ ระกอบกรอบแนวคิดสากล
▪ คณุ สมบตั ดิ ้านวัฒนธรรม (Intellectual attribute)
▪ คณุ สมบตั ิด้านจิตวิทยา (Psychological attribute)
▪ คุณสมบตั ดิ ้านสังคม (Social attribute)

o การประเมินตนเองเพอ่ื สร้างกรอบแนวคดิ สากลทเ่ี หมาะสมกับตนเอง
▪ ศึกษาและทำความเข้าใจวัฒนธรรมตา่ ง ๆ ท่แี ตกตา่ งกนั
▪ ปิดรับ ปรับตวั ปรับปรงุ และยอมรับ เพอ่ื สร้างแผนหรือรปู แบบการเผชญิ หนา้
▪ ตระหนัก จัดการ และสรา้ งความสัมพันธ์เชิงประสบการณ์ข้ามวัฒนธรรม (Across cultures)
▪ จัดการความซับซ้อนของสิ่งแวดล้อมหรือบริบท สื่อสาร และเจรจาระหว่างมุมมองท้องถิ่นและ
มุมมองสากล
▪ สร้างกลยุทธ์ท่ีเหมาะสมและยืดหยุ่นกับรูปแบบของตน เพื่อให้ติดต่อสัมพนั ธ์กับคนต่างวัฒนธรรมได้
อยา่ งเหมาะสม

หน้า | 76 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

เปรยี บเทยี บหลกั สูตรกับกรอบสมรรถนะและทักษะดิจิทัล

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรียนรู้ หนว่ ยการเรียนรู้ 1
กรอบวิชาวทิ ยาศาสตรค์ ำนวณ (การศึกษาภาคบงั คับ)

• วทิ ยาการคอมพวิ เตอร์

• เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสาร

• การรดู้ ิจิทัล ✓

ทักษะด้านดจิ ิทัลของข้าราชการและบุคลากรภาครัฐเพอ่ื การปรบั เปลี่ยนเปนรัฐบาลดจิ ิทัล ตาม (ว6/2561) (DLIT)

• DLIT100 เข้าถึงและตระหนักดิจิทลั ✓

• DLIT200 ใช้งานเคร่อื งมือด้านดิจิทัลหรอื แอปพลเิ คชนั ข้ันต้นสำหรบั การทำงาน

• DLIT300 ใช้ดจิ ทิ ลั เพื่อการทำงานร่วมกนั

• DLIT400 ประยกุ ตใ์ ชเ้ ครอื่ งมอื ดจิ ทิ ัลเพ่ือการทำงาน

• DLIT500 ผลติ ชุดข้อมลู เพอื่ การบริการสาธารณะ (Open Public Data)

• DLIT600 ใชข้ อ้ มูลระหว่างหน่วยงาน

• DLIT700 ใชโ้ ปรแกรมดจิ ิทลั เพอ่ื การวิเคราะห์ข้อมลู สำหรบั งานประจำ

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพอ่ื เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจิทัลเพอื่ เศรษฐกิจและสังคม หน้า 77

หลักสูตรการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

หวั ข้อการเรยี นรเู้ ปรียบเทียบกลุ่มเปา้ หมาย

กรอบสมรรถนะ/หน่วยการเรียนรู้ นกั เรยี น นักเรียน นักศึกษา ผู้ใช้ พนักงาน พนกั งาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครัฐ ภาคเอกชน

หน่วยการเรยี นรู้ 1: แนวปฏิบัติในสงั คมดจิ ทิ ลั ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• มารยาทเน็ต (Netiquette) ✓✓✓ ✓ ✓ ✓

• มารยาทการใช้อุปกรณ์สื่อสาร ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
เคลอื่ นทใี่ นพื้นทส่ี าธารณะ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• การเอาใจใส่ผอู้ ่ืน (Empathy) ✓✓✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
หน่วยการเรยี นรู้ 2: การล้อเลียนและการเหยียด (Microaggression)
✓ ✓ ✓
• ความหมายของการล้อเลียนและ ✓✓
การเหยียด ✓ ✓
✓ ✓
• ประเภทการล้อเลียนและการ ✓✓ ✓ ✓
เหยียด

• สาเหตขุ องเกิดการลอ้ เลียนและการ ✓✓
เหยียด

• ประเด็นหรือเร่ืองในในการล้อเลียน ✓✓
และการเหยียด

• ผลที่เกิดขึ้นจากการล้อเลียนและ ✓✓
การเหยียด

• ก า ร ป ้ อ ง ก ั น แ ล ะ ร ั บ ม ื อ กั บ

สถานการณ์การล้อเลียนและการ ✓ ✓

เหยียด

หนว่ ยการเรียนรู้ 3: กรอบแนวคิดสากล (Global Mindset)

• ความหมายและขอบเขตของกรอบ
แนวคดิ สากล

• องค์ประกอบกรอบแนวคดิ สากล

• การประเมินตนเองเพื่อสร้างกรอบ
แนวคดิ สากลทเ่ี หมาสมกบั ตนเอง

หน้า | 78 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลักสูตรการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวชิ า DL 7 สขุ ภาพดียคุ ดิจิทัล

รายละเอียด

ชื่อเรอื่ ง/รายวชิ า สุขภาพดยี คุ ดจิ ทิ ลั

คำสำคญั สขุ ภาวะ สุขภาพจติ ดี สขุ ภาพแข็งแรง

ผลลพั ธก์ ารเรยี นรู้

หลงั จากผเู้ รียนไดร้ ับการเรยี นรู้รายวิชานจ้ี ะสามารถ:
1. สามารถดแู ลรกั ษาสุขภาพกายอนั เกดิ จากการใชอ้ ปุ กรณด์ จิ ิทัลได้
2. สามารถดูแลรักษาสขุ ภาพจติ อันเกดิ จากการใชอ้ ุปกรณด์ จิ ทิ ลั ได้
3. สามารถให้คำปรกึ ษาในการรักษาสุขภาพอยา่ งถูกต้องแกผ่ อู้ นื่ ได้

คำอธบิ าย

เรียนรู้อันตรายและผลกระทบด้านสุขภาพในแง่มุมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านสุขภาพกาย สุขภาพจิต โรคที่เกิดขึ้น รวมถึง
ความสัมพันธ์และผลกระทบต่อเยาวชน การใช้อินเทอร์เน็ตและสื่อดิจิทัล เพื่อป้องกัน หลีกเลี่ยง ลดผลกระทบ จนถึงวิธีการรักษา
เบ้ืองต้น ทัง้ ต่อตนเอง และคนใกลต้ วั เพอ่ื ใหส้ ามารถใช้ชีวิตอยา่ งมีความสุขในยุคดจิ ทิ ลั ได้

หน่วยการเรียนรู้ หวั ขอ้ การเรยี นรู้ และเนอื้ หาการเรียนรู้

• หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 1: ปจั จัยและพฤตกิ รรมเส่ียงตอ่ สขุ ภาพ
o หลักการพิจารณาเลอื กบรโิ ภคข้อมูลด้านสุขภาพที่เหมาะสม
o อนั ตรายหรอื ผลกระทบจากการชวนเชื่อและโฆษณาผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพ
o ลกั ษณะพฤตกิ รรมท่ีไมเ่ หมาะสม
o อนั ตรายจากพฤติกรรมท่ีไมเ่ หมาะสม
o ลักษณะสภาพแวดลอ้ มทไี่ มเ่ หมาะสม
o ขอ้ ควรปฏิบตั เิ พ่อื ลดความเสยี่ งตอ่ สขุ ภาพ
o การประยกุ ต์ใช้ความฉลาดทางสุขภาพ (Health Literacy) ในยคุ ดิจทิ ลั

• หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 2: ความผดิ ปกติทางกายท่เี ปน็ ผลจากเทคโนโลยดี ิจิทัล
o ความผดิ ปกตขิ องกลา้ มเนือ้ กระดกู และข้อ
o ความผดิ ปกตทิ างสายตาและการมองเห็น
o ความผิดปกตทิ างการได้ยนิ
o ความผดิ ปกตขิ องระบบทางเดินอาหารและทางเดนิ ปสั สาวะ
o ความผิดปกตทิ างสมองและระบบประสาท
o แนวทางการปอ้ งกนั และการแกไ้ ขปญั หาเบื้องตน้

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ลั เพ่ือเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคม หนา้ 79

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ิทลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

หนว่ ยการเรยี นรู้ หัวข้อการเรยี นรู้ และเนือ้ หาการเรยี นรู้

• หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3: ความผดิ ปกตทิ างจติ ใจท่ีเปน็ ผลจากเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั
o ความผดิ ปกตทิ างจติ ใจและอารมณ์
o ภาวะเสพติดดิจทิ ลั และเกมออนไลน์
o ภาวะบกพร่องดา้ นการเข้าสังคมหรือปฏิสมั พันธก์ ับบุคคลอื่น
o ความผดิ ปกติด้านพฒั นาการทางสมองและอารมณ์
o แนวทางการป้องกนั และการแกไ้ ขปัญหาเบอ้ื งตน้

• หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 4: ความสมั พนั ธภ์ ายในครอบครวั
o ปญั หาและผลกระทบต่อเยาวชนและความสมั พนั ธ์ในครอบครัว
o แนวทางปฏิบัติในการดแู ลเยาวชนในยุคดิจิทัล
o แนวทางปฏบิ ตั ิในการสร้างความสมั พันธ์ภายในครอบครวั ในยคุ ดิจิทลั

• หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 5: แนวทางปฏบิ ัติในการแกไ้ ขปญั หาสุขภาพในยุคดิจทิ ัล
o หลักธรรมะและวัฒนธรรมดจิ ทิ ัลทเ่ี หมาะสม
o การบำบัดอาการเสพตดิ ดจิ ทิ ลั
o แนวทางการดูแลสขุ ภาพดยี คุ ดิจทิ ลั
o หน่วยงานที่เกีย่ วข้องในการใหค้ วามชว่ ยเหลือ

บรรณานกุ รม

• สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). หลักสูตรการเข้าใจดิจิทัล. กระทรวงดจิ ิทัล
เพือ่ เศรษฐกิจและสังคม. เชา้ ถึง URL: http://www.dlthailand.org/dl-curriculum/curriculum/

• ศูนย์การเรียนรู้สุขภาวะ. (2561). ส่งเสริมสุขภาพคนทำงานในองค์กร. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริม
สขุ ภาพ. เข้าถงึ URL: http://resource.thaihealth.or.th/media/17554

• ศูนย์การเรียนรู้สุขภาวะ. (2561). กระดูกสันหลัง มันฟ้องว่าเจ็บ. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
เขา้ ถงึ URL: http://resource.thaihealth.or.th/media/17329

• ศูนย์การเรยี นรสู้ ุขภาวะ. (2561). ลดพุง ลดโรค: ไขมัน เริ่มสลาย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
เข้าถึง URL: http://resource.thaihealth.or.th/library/hot/17315

• ศูนย์การเรียนรู้สุขภาวะ. (2561). สุขภาพการนอนสำคัญไฉน. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
เข้าถงึ URL: http://resource.thaihealth.or.th/media/knowledge/17068

• ศูนย์การเรียนรู้สุขภาวะ. (2561). คู่มือ ชวนขยับ. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. เข้าถึง URL:
http://resource.thaihealth.or.th/library/hot/15970

• สำนักศูนยเ์ รยี นรู้สุขภาวะ. (2561). อยา่ ปลอ่ ยให้ซึมเศร้า กล้ำกราย. สำนกั งานกองทุนสนบั สนุนการสร้างเสรมิ สขุ ภาพ.
เข้าถงึ URL: http://resource.thaihealth.or.th/media/knowledge/17069

• วชิระ เพ็งจันทร์. (2560). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ Health Literacy. กรมอนามัย. เข้าถึง URL:
https://www.anamai.moph.go.th/download/article/article_20170202120101.pdf

หนา้ | 80 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลกั สูตรการเขา้ ใจดิจิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

บรรณานกุ รม

• มูลนิธิหมอชาวบ้าน. (2559). อยากสุขภาพดีต้องมี 3อ. สำหรับวัยรุ่น. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริม
สขุ ภาพ. เข้าถงึ URL: http://resource.thaihealth.or.th/library/hot/14978

• กระทรวงสาธารณะสุข. (2558). ความฉลาดทางสุขภาพคือระดับคุณภาพของชีวิต. เข้าถึง URL:
https://bkpho.moph.go.th/bungkanpho/index.php?page=article-view-detail&id=25&fb_comment_id=
829923870456775_848721141910381

• สำนักงานพัฒนาระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพ. (2555). ปัญหาสุขภาพกับมนุษย์ยุคดิจิทัล. เข้าถึง URL:
https://www.thaihealth.or.th/Content/20406-ปัญหาสขุ ภาพกบั มนษุ ยย์ คุ ดิจทิ ัล.html

วสั ดุทเ่ี กยี่ วข้อง (ถ้ามี) -

วดิ โี อท่เี ก่ยี วขอ้ ง (ถา้ มี) “สขุ ภาพดียุคดิจทิ ลั ”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=R1I0K3cMymk

“Digital Health Care บรกิ ารสขุ ภาพในยุคดจิ ทิ ัล by Health Tech”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=BQJThiKXO1g

“Healthstation official”
URL: https://www.youtube.com/channel/UCjUWV0xDROn-_4y13v2hiqg/vi

deos

เอกสารนำเสนอทเี่ กย่ี วขอ้ ง (ถ้าม)ี “5 โรคร้ายภัยตดิ จอ”
URL: http://resource.thaihealth.or.th/media/knowledge/17437

“10 ทา่ พืน้ ฐานยดื เหยียดร่างกาย”
URL: http://resource.thaihealth.or.th/media/knowledge/17425

“3 ทา่ บริหารมอื บอกลานิว้ ลอ็ ค”
URL: http://resource.thaihealth.or.th/bambad/17423

“8 วธิ ีสังเกต "ภาวะซมึ เศร้า" ในผสู้ ูงอายุ”
URL: http://resource.thaihealth.or.th/media/thaihealth/16261

“สง่ เสรมิ สขุ ภาพคนทำงานในองค์กร”
URL: http://resource.thaihealth.or.th/media/17554

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพื่อเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสงั คม หน้า 81

หลกั สูตรการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

บรรณานุกรม • resource.thaihealth.or.th
แหล่งข้อมลู เพ่มิ เติม (ถา้ ม)ี • https://www.doctor.or.th/
• http://teenrama.com/
จดั ทำโดย • https://th.aiavitality.co.th/vmp-th/
ขอบเขตของสมรรถนะหรอื ทกั ษะ
อภิธานศพั ท์/นิยามคำศัพท์ สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ทิ ลั เพื่อเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ

การเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy)

ความฉลาดทางสขุ ภาพ (Health literacy) หมายถึง ความสามารถและทักษะ ในการ
เขา้ ถึงขอ้ มูล ความรู้ ความเขา้ ใจเพอ่ื วเิ คราะห์ ประเมินการปฏบิ ัติ และจดั การตนเอง
รวมถงึ สามารถช้ีแนะเรือ่ งสุขภาพส่วนบคุ คลครอบครัวและชมุ ชน เพ่อื สขุ ภาพทด่ี ี

หนา้ | 82 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

โครงสรา้ งหัวเรอ่ื งหลัก

หลั า ิ า า ล นั ายห ล ท ลั ิ มท ม ัน าย า ิ มท
ิ ข้ มลดา้ น ข า า า วน ล หมา ม ม หมา ม

ท หมา ม า ลิ ั ข า า ย ้ วามฉลาดทาง ข า
(Health Literacy) นย ดิ ทิ ลั
ลั า วดล้ ม ข้ ว ิ ั ิ ลด
ท ม หมา ม วาม ยง ข า

วาม ิด ิข ง ลา้ ม น วาม ิด ทิ าง าย า วาม ดิ ทิ าง า ด้ยิน
ด ล ข้ ล า ม ง หน
นวทาง า ง นั
วาม ดิ ขิ ง วาม ดิ ทิ าง ม ง ล า ้ ข หา ง ้น
ทาง ดนิ าหา ล าท
ล ทาง ดิน าว

วาม ิด ิ าว ิดดิ ทิ ัล าว งด้าน า ขา้ ัง ม
ทาง ิ ล า ม ล ม น ลน ห ิ มั ัน ั ล น

วาม ิด ิด้าน ั นา า นวทาง า ง นั
ทาง ม ง ล า ม ล า ้ ข หา ง ้น

หา ล ล ท ยาว น นวทาง ิ ั ิ น า ด ล นวทาง ิ ั ิ น า า้ ง วาม มั ัน
ล วาม ัม นั น ัว ยาว น นย ดิ ทิ ลั าย น วั นย ดิ ิทลั

หลั ม ล วั น ม า า ดั า า นวทาง า ด ล หนวยงานท ยวข้ ง
ดิ ิทัลท หมา ม ิดดิ ทิ ัล ข า ดย ดิ ทิ ลั น า ห้ วาม วย หล

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพ่อื เศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 83

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

เนือ้ หา

• หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 1 : ปัจจัยและพฤติกรรมเส่ยี งต่อสุขภาพ
o หลักการพิจารณาเลือกบริโภคขอ้ มลู ดา้ นสุขภาพทเ่ี หมาะสม
▪ แหล่งขอ้ มูลทนี่ า่ เชอื่ ถอื และการตรวจสอบ
▪ ข้อมลู ที่อวดอ้างสรรพคุณเกนิ จริง
▪ สนิ คา้ หรอื ผลติ ภณั ฑ์ท่ีไม่มคี ณุ ภาพ
o อนั ตรายหรือผลกระทบจากการชวนเช่ือและโฆษณาผลติ ภัณฑส์ ขุ ภาพ
▪ การพยายามรักษาโรคด้วยตนเอง หรอื การรักษาท่ีไม่ได้รับมาตรฐาน
▪ การใชส้ มนุ ไพรหรือแพทย์ทางเลือกโดยไม่ปรกึ ษาผ้เู ชย่ี วชาญ
o ลกั ษณะพฤตกิ รรมทีไ่ ม่เหมาะสม
▪ การส่งตอ่ หรือการแชร์ข้อมลู ท่ไี มเ่ หมาะสม
▪ สงั คมก้มหน้า หรือความไมส่ มดลุ ระหวา่ งการใชง้ านอุปกรณ์ดิจทิ ัลและการเขา้ สงั คม
▪ การเสียบหฟู งั
▪ ทา่ ทาง ล ย าง ายท ม หมา ม
o อันตรายจากพฤติกรรมที่ไมเ่ หมาะสม
o ลกั ษณะสภาพแวดล้อมที่ไมเ่ หมาะสม
▪ อุปกรณห์ รือสถานท่ีทำงาน (work station)
▪ แสงสวา่ งไม่เพียงพอ
o ขอ้ ควรปฏิบัตเิ พือ่ ลดความเสี่ยงตอ่ สขุ ภาพ
▪ หลักการยศาสตร์ (Ergonomics) หรือ การออกแบบทเี่ หมาะสมตามสรีระศาสตร์ (Ergonomic
Design)
▪ การออกกำลงั กาย การยืดเสน้ และบรหิ ารกล้ามเนือ้
o การประยุกต์ใช้ความฉลาดทางสุขภาพ (Health Literacy) ในยคุ ดิจทิ ลั
▪ การวิเคราะห์และประมวลผลขอ้ มลู เพื่อสามารถจดั การตนเอง และช้ีแนะเร่ืองสุขภาพท้ังสว่ นบุคคล
ครอบครวั และชมุ ชน เพ่ือใหเ้ กิดสุขภาพท่ดี ไี ด้อย่างเหมาะสม

• หน่วยการเรยี นรู้ที่ 2 : ความผดิ ปกตทิ างกายทีเ่ ป็นผลจากเทคโนโลยีดิจทิ ัล
o ความผิดปกติของกล้ามเนื้อ กระดกู และข้อ
▪ อาการปวด ภาวะอกั เสบของระบบกล้ามเน้ือ กระดูกและข้อ
o ความผดิ ปกติทางสายตาและการมองเห็น
▪ ผลกระทบจากแสงจากหน้าจอหรอื อุปกรณ์ดจิ ทิ ัล
▪ ภาวการณจ์ อ้ งหน้าจออุปกรณ์ดจิ ิทลั (Computer Vision Syndrome: CVS)

หน้า | 84 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลกั สูตรการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

o ความผิดปกตทิ างการไดย้ ิน
▪ โรคหูเส่อื มหรือหดู บั

o ความผดิ ปกติของระบบทางเดินอาหารและทางเดนิ ปสั สาวะ
o ความผดิ ปกตทิ างสมองและระบบประสาท

▪ อาการปวดศรี ษะ มกั เกดิ ร่วมไดจ้ ากหลายสาเหตุ
o แนวทางการป้องกันและการแกไ้ ขปัญหาเบือ้ งตน้
• หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 3 : ความผิดปกตทิ างจิตใจที่เปน็ ผลจากเทคโนโลยดี ิจิทัล
o ความผิดปกตทิ างจิตใจและอารมณ์

▪ โรคเครยี ด (Computer Stress Syndrome)
▪ ภาวะซึมเศรา้ (Depressive disorder)
▪ ความวิตกกังวล (Anxiety disorder)
▪ โรคกลวั ไมม่ มี ือถือ (Nomophobia)
▪ ความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) ลดลง
o ภาวะเสพติดดจิ ทิ ัลและเกมออนไลน์
o ภาวะบกพร่องดา้ นการเข้าสังคมหรือปฏสิ มั พนั ธก์ ับบุคคลอ่ืน
▪ มม วาม ามา ห ขาดทั า ขา้ งั ม
o ความผิดปกตดิ ้านพัฒนาการทางสมองและอารมณ์
▪ กลมุ่ อาการคลา้ ยออทิสติก (Autistic Spectrum Disorder)
▪ กลมุ่ อาการสมาธสิ ั้น (Attention Deficit Traits)
▪ การ ย า ยั ยงั ัง น ล น ลน (Online Disinhibition Effect)
o แนวทางการป้องกันและการแก้ไขปัญหาเบื้องตน้
• หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 4 : ความสัมพันธภ์ ายในครอบครัว
o ปัญหาและผลกระทบต่อเยาวชนและความสมั พันธใ์ นครอบครัว
o แนวทางปฏบิ ัติในการดูแลเยาวชนในยุคดจิ ิทลั
▪ การสร้างความสมดุลระหว่างการใช้หน้าจอและกจิ กรรมอื่นๆ (Balancing Screen Time)
▪ ชว่ งวัยท่ีเหมาะสมในการใช้สอ่ื ดิจทิ ัล เชน่ เดก็ อายุต่ำกวา่ 2 ขวบไมค่ วรสัมผัสส่อื ทีวแี ละดจิ ทิ ัล

เป็นตน้
o แนวทางปฏิบัติในการสรา้ งความสมั พนั ธ์ภายในครอบครวั ในยุคดจิ ิทัล

▪ การเป็นตัวอย่างทดี่ ีใหแ้ กเ่ ยาวชน
▪ การทำกจิ กรรมรว่ มกัน

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพ่อื เศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจิทลั เพ่ือเศรษฐกจิ และสังคม หน้า 85

หลักสตู รการเข้าใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

• หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 5 : แนวทางปฏิบัติในการแก้ไขปัญหาสุขภาพในยคุ ดิจทิ ัล
o หลกั ธรรมะและวฒั นธรรมดิจิทลั ท่ีเหมาะสม
▪ หลักอริยสัจ 4 การเดินทางสายกลาง หลักการปล่อยวางและไมย่ ึดตดิ
o การบำบดั อาการเสพติดดิจทิ ัล
o แนวทางการดูแลสุขภาพดียุคดิจิทัล
o หนว่ ยงานทเ่ี ก่ยี วข้องในการให้ความชว่ ยเหลือ

หน้า | 86 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลักสูตรการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

เปรยี บเทยี บหลักสตู รกับกรอบสมรรถนะและทกั ษะดิจทิ ัล

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรยี นรู้ หน่วยการ หน่วยการ หนว่ ยการ หนว่ ยการ หน่วยการ
เรยี นรู้ 2 เรยี นรู้ 3 เรียนรู้ 4 เรยี นรู้ 5
เรยี นรู้ 1

กรอบวิชาวิทยาศาสตร์คำนวณ (การศึกษาภาคบังคบั )

• วิทยาการคอมพิวเตอร์

• เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสาร ✓

• การรดู้ จิ ิทลั ✓✓✓✓✓

ทักษะดา้ นดจิ ิทัลของขา้ ราชการและบคุ ลากรภาครัฐเพื่อการปรบั เปล่ียนเปนรัฐบาลดจิ ทิ ัล ตาม (ว6/2561) (DLIT)

• DLIT100 เข้าถึงและตระหนกั ดจิ ิทัล ✓ ✓ ✓ ✓

• DLIT200 ใช้งานเครื่องมือด้านดิจิทัล ✓
หรือแอปพลิเคชันขั้นต้นสำหรับการ
ทำงาน

• DLIT300 ใช้ดิจิทัลเพื่อการทำงาน
ร่วมกนั

• DLIT400 ประยุกต์ใช้เครื่องมือดิจิทัล
เพือ่ การทำงาน

• DLIT500 ผลิตชุดข้อมูลเพื่อการบริการ
สาธารณะ (Open Public Data)

• DLIT600 ใช้ขอ้ มูลระหว่างหน่วยงาน

• DLIT700 ใช้โปรแกรมดิจิทัลเพื่อการ
วิเคราะห์ข้อมลู สำหรับงานประจำ

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพ่อื เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจิทัลเพือ่ เศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 87

หลักสูตรการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

หัวข้อการเรียนรู้เปรยี บเทียบกลมุ่ เป้าหมาย

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรียนรู้ นักเรยี น นักเรยี น นักศึกษา ผู้ใช้ พนักงาน พนกั งาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครฐั ภาคเอกชน

หนว่ ยการเรียนร้ทู ี่ 1 : ปจั จัยและพฤตกิ รรมเสยี่ งตอ่ สุขภาพ ✓ ✓ ✓

• หลักการพิจารณาเลือกบริโภค ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
ขอ้ มลู ดา้ นสุขภาพท่ีเหมาะสม ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• อันตรายหรือผลกระทบจากการ ✓ ✓ ✓
ชวนเชื่อและโฆษณาผลิตภัณฑ์ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
สขุ ภาพ
✓ ✓ ✓
• ลกั ษณะพฤติกรรมท่ไี มเ่ หมาะสม ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• อันตรายจากพฤติกรรมที่ไม่ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
เหมาะสม ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• ลักษณะสภาพแวดล้อมที่ไม่ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
เหมาะสม ✓ ✓ ✓

• ข้อควรปฏิบัติเพื่อลดความเสี่ยง ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
ตอ่ สุขภาพ

• การประยุกต์ใช้ Health Literacy

(ความฉลาดทางสุขภาพ) ในยุค ✓✓

ดจิ ทิ ัล

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 : ความผิดปกตทิ างกายที่เปนผลจากเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั

• ความผิดปกติของกล้ามเนื้อ ✓✓
กระดกู และขอ้

• ความผิดปกติทางสายตาและการ ✓✓
มองเห็น

• ความผดิ ปกตทิ างการได้ยนิ ✓✓

• ความผิดปกติของระบบทางเดิน ✓✓
อาหารและทางเดินปสั สาวะ

• ความผดิ ปกติทางสมองและระบบ ✓✓
ประสาท

• แนวทางการป้องกนั และการแก้ไข ✓✓
ปญั หาเบือ้ งต้น

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 3 : ความผิดปกติทางจติ ใจที่เปนผลจากเทคโนโลยีดจิ ิทัล

• ความผิดปกติทางจิตใจและ ✓✓
อารมณ์

หน้า | 88 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลักสูตรการเขา้ ใจดิจิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

กรอบสมรรถนะ/หน่วยการเรยี นรู้ นักเรียน นักเรยี น นกั ศกึ ษา ผู้ใช้ พนกั งาน พนักงาน
แรงงาน ภาครัฐ ภาคเอกชน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี
✓ ✓ ✓
• ภาวะเสพติดดิจิทัลและเกม ✓✓ ✓ ✓ ✓
ออนไลน์ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• ภาวะบกพร่องด้านการเข้าสังคม ✓✓
หรือปฏิสมั พันธ์กบั บุคคลอนื่ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• ความผิดปกติด้านพัฒนาการทาง ✓✓
สมองและอารมณ์ ✓ ✓ ✓

• แนวทางการป้องกันและการแก้ไข ✓✓ ✓ ✓ ✓
ปัญหาเบื้องต้น ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
หน่วยการเรยี นรู้ที่ 4 : ความสมั พันธภ์ ายในครอบครัว ✓ ✓ ✓

• ปัญหาและผลกระทบต่อเยาวชน ✓
และความสัมพันธ์ในครอบครวั

• แนวทางปฏิบัติในการดูแล ✓
เยาวชนในยคุ ดิจิทัล

• แนวทางปฏิบัติในการสร้าง

ความสัมพันธ์ภายในครอบครัวใน ✓
ยคุ ดิจทิ ลั

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 5 : แนวทางปฏบิ ัติในการแกไ้ ขปญั หาสขุ ภาพในยคุ ดจิ ทิ ลั

• หลักธรรมะและวัฒนธรรมดิจิทัล ✓✓
ที่เหมาะสม

• การบำบดั อาการเสพตดิ ดิจทิ ัล ✓✓

• แนวทางการดูแลสุขภาพดียุค ✓✓
ดจิ ิทัล

• หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการให้ ✓✓
ความชว่ ยเหลอื

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทัลเพอ่ื เศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพื่อเศรษฐกจิ และสงั คม หนา้ 89

หลักสตู รการเขา้ ใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

รายวิชา DL8 ดจิ ิทัลคอมเมิรซ์

รายละเอียด

ช่ือเรือ่ ง/รายวิชา ดิจทิ ัลคอมเมริ ซ์
คำสำคญั E-Commerce Digital Marketing การซอ้ื ขายสนิ ค้าออนไลน์ รา้ นคา้ ขายออนไลน์
ผลลพั ธก์ ารเรียนรู้

หลังจากผเู้ รยี นไดร้ ับการเรียนร้รู ายวิชานจ้ี ะสามารถ:
1. สามารถซ้อื สนิ ค้าผา่ นชอ่ งทางออนไลน์ (E-commerce) ได้
2. สามารถประเมนิ ความนา่ เชอ่ื ถอื ของตลาด และรา้ นคา้ ออนไลนไ์ ด้
3. สามารถทำธุรกรรมอิเลก็ ทรอนิกสผ์ ่านอปุ กรณด์ ิจิทลั หรือช่องทางออนไลนไ์ ด้
4. สามารถจดั การปญั หาจากการทำธรุ กรรมอิเลก็ ทรอนกิ สไ์ ด้
5. สามารถขายของผ่านชอ่ งทางออนไลนไ์ ด้

คำอธบิ าย

เรียนรู้ความรูพ้ ื้นฐานทัว่ ไปของดจิ ิทัลคอมเมริ ์ซ ได้แก่ นิยามความหมาย องค์ประกอบ ความสำคัญ ลักษณะ กระบวนการ
และรูปแบบการซ้อื ขายสินคา้ ในดิจทิ ลั คอมเมิร์ซ สามารถซ้ือขายสินคา้ ในดิจิทัลคอมเมิร์ซไดอ้ ย่างถูกตอ้ งและปลอดภัย จัดการ
แกป้ ญั หาจากการซื้อขายสนิ ค้าได้ และสามารถสร้างร้านคา้ ขายสนิ คา้ และขายสินค้าในดจิ ทิ ลั คอมเมิร์ซไดเ้ บ้อื งตน้ รวมถงึ เข้าใจ
กฎหมายท่เี ก่ยี วกบั ดจิ ิทลั คอมเมิร์ซเบอื้ งต้น

หน่วยการเรียนรู้ หวั ข้อการเรียนรู้ และเนอ้ื หาการเรียนรู้

• หน่วยการเรียนรู้ 1: เขา้ ใจหลกั การทัว่ ไปของดจิ ิทลั คอมเมริ ์ซ
o ดจิ ทิ ลั คอมเมิรซ์ พาณชิ ยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์ การซอื้ ขายสนิ ค้าออนไลน์ E-Commerce คอื อะไร
o องค์ประกอบของดิจิทลั คอมเมริ ซ์ หรือการซ้ือขายออนไลน์
o ความสำคญั ของดจิ ิทลั คอมเมริ ซ์
o ลกั ษณะของดจิ ิทลั คอมเมิรซ์

• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: เข้าใจกระบวนการและรปู แบบการซ้อื ขายสนิ ค้าในดจิ ิทลั คอมเมิรซ์
o กระบวนการซือ้ ขายสนิ คา้ ในดจิ ทิ ลั คอมเมิร์ซ
o รูปแบบการซ้ือ ขายสนิ ค้าในดิจิทลั คอมเมิร์ซ

• หนว่ ยการเรียนรู้ 3: ขนั้ ตอนการซอ้ื สินค้าในดจิ ทิ ัลคอมเมริ ์ซ
o รู้จักพ้ืนท่ซี ้ือ ขายสินคา้ (แพลตฟอรม์ ) ในดจิ ิทลั คอมเมิรซ์
o การค้นหาสินคา้ รา้ นคา้ และผ้ขู ายสนิ คา้

หน้า | 90 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลักสูตรการเข้าใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

หน่วยการเรียนรู้ หวั ข้อการเรียนรู้ และเน้ือหาการเรยี นรู้
o การเลอื กสนิ ค้า กำหนดจำนวน การยกเลกิ ลบรายการสนิ ค้าทเ่ี ลอื ก การเลือกรูปแบบการขนส่ง การกำหนดสถานท่ี
รับสนิ ค้า การยนื ยันการซือ้
o การเลือกรูปแบบชำระเงนิ และการชำระเงิน
o การตดิ ตามและรบั สินคา้

• หน่วยการเรยี นรู้ 4: การซอื้ ขายสนิ ค้าในดจิ ิทลั คอมเมริ ซ์ ใหป้ ลอดภยั และการแกป้ ัญหาในการซอื้ ขายสินค้าในดจิ ิทลั
คอมเมิรซ์
o ปัญหาการซ้อื ขายสนิ คา้ ในดจิ ทิ ลั คอมเมิร์ซ
o การแกป้ ัญหาการซื้อขายสนิ คา้ ในดจิ ิทลั คอมเมิรซ์
o กลโกงและเล่หเ์ หล่ียมของมิจฉาชพี ในดจิ ิทัลคอมเมริ ์ซ
o แนวทางปอ้ งกันและตรวจสอบร้านค้าในดิจิทลั คอมเมิรซ์
o การแจ้งความและเก็บรวบรวมหลกั ฐาน

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 5: สร้างร้านค้าในดจิ ทิ ลั คอมเมิรซ์ เบอ้ื งตน้
o จดุ เด่น จดุ ด้อย ข้อจำกดั และคณุ สมบัตขิ องแพลตฟอรม์ รา้ นคา้ ออนไลนใ์ นดจิ ทิ ลั คอมเมริ ์ซ
o การสร้างรา้ นค้าออนไลน์
o การใหบ้ รกิ ารและดแู ลลูกคา้
o การทำการตลาดดจิ ทิ ลั (Digital Marketing) เบอ้ื งตน้

• หน่วยการเรยี นรู้ 6: เข้าใจกฎหมายทเี่ กยี่ วกับดจิ ทิ ลั คอมเมริ ซ์ เบอ้ื งตน้
o การจดทะเบียนพาณชิ ย์อิเลก็ ทรอนกิ ส์
o กฎหมายท่เี กย่ี วกบั พาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนกิ สเ์ บื้องต้น

บรรณานกุ รม

• สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพอ่ื เศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาต.ิ (2559). หลักสูตรการเข้าใจดจิ ิทลั . กระทรวงดจิ ทิ ลั
เพือ่ เศรษฐกิจและสังคม. เชา้ ถงึ URL: http://www.dlthailand.org/dl-curriculum/curriculum/

• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2561). คูมือเปิดร้านค้าออนไลน์ Easy Online Shop. [ออนไลน์] เข้าถึง URL:
https://www.dbd.go.th/download/ecommerce_file/pdf/dbd_ecommmanual_openshopoonline_62
02.pdf

• สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). สอนชุมชนเปิดร้านออนไลน์. [ออนไลน์].
เข้าถึง URL: https://drive.google.com/file/d/0B8aZlpLlDIvKLWhkRFVsTEpTNzQ

วสั ดุทเี่ ก่ยี วขอ้ ง (ถ้าม)ี -

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพื่อเศรษฐกจิ และสังคม หนา้ 91

บรรณานุกรม หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย
วิดโี อท่ีเกยี่ วข้อง (ถ้ามี)
“ดจิ ิทัลคอมเมริ ซ์ ”
หนา้ | 92 URL: https://www.youtube.com/watch?v=6KJonay0PRY

“การตลาดด้านพาณิชยอ์ เิ ล็กทรอนิกส์”
URL: http://www.dbdacademy.com/course/index/38?cate_course_id=1

“ชมุ ชนคนดิจทิ ัล ตอน ค้าคลอ่ งด้วยออนไลน์ ในยุคดิจิทัล”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=dq814SaTRdg

“ชมุ ชนคนดจิ ทิ ัล ตอน ประโยชน์ของ E-Commerce”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=aPRXxvLfrvU

“ชุมชนคนดิจทิ ลั ตอน SME ไทย กา้ วไกลดว้ ย Digital Marketing”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=R_OMU7yUON4

“ชุมชนคนดิจทิ ลั ตอน VDO Marketing ทำไม่ยากช่วยเพ่มิ ยอดขาย”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=QJY19zzSv6I

“ชมุ ชนคนดิจทิ ลั ตอน E-Business และ E-Commerce เชอื่ มโยงกนั อยา่ งไร”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=gS_dXbYUAVQ

“ชุมชนคนดจิ ทิ ลั ตอน การเพ่มิ ยอดขายสำหรบั แมค่ า้ ออนไลน์”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=Saawh11OBHs

“ชุมชนคนดจิ ิทัล ตอน สิง่ ทีค่ วรทำก่อนเริ่มธุรกจิ ออนไลน์”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=lsQBK8kETgc

“How to Make an Online Store”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=OyVVqmwv_qo&t=5179s

“Google Ads Remarketing 2019”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=KFJhykmDTq8

“สตารท์ อัพ มงุ่ สู่ฝนั |Startup: Pushing your Dream”
URL: https://thaimooc.org/courses/course-v1:DEPA-MOOC+depa001+2018_T1/about

มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

บรรณานกุ รม

“เอสเอม็ อี สตาร์ทอัพ (SME Startup)”
URL: https://thaimooc.org/courses/course-v1:STOU-MOOC+stou013+2019_T2/about

เอกสารนำเสนอท่ีเกย่ี วข้อง (ถ้าม)ี “VE: สื่อการเรียนรูป้ ระเภททฤษฎี E-Commerce”
แหลง่ ขอ้ มลู เพมิ่ เตมิ (ถ้ามี) URL: https://www.youtube.com/playlist?list=PLpndFTCyRUhFaL7A8Bcbc-RhaR-pajfGi
“VE-Presentation”
จัดทำโดย https://drive.google.com/drive/folders/0BxQP_vAgM3ARN2NuQURBQ29xLUk
ขอบเขตของสมรรถนะหรอื ทักษะ
• http://www.dbdacademy.com/
อภิธานศัพท/์ นยิ ามคำศัพท์
• https://www.trustmarkthai.com/

• ecommerce.onde.go.th

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพือ่ เศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ
การเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy)

1. ดิจิทัลคอมเมิร์ซ (E-Commerce) คือ การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์การทำ
ธุรกรรมทางเศรษฐกิจที่ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่น การซื้อขายสินค้าและ
บริหาร การโฆษณาสนิ คา้ การโอนเงนิ ทางอเิ ลก็ ทรอนิกส์ เป็นตน้

2. การตลาดดิจทิ ัล (Digital Marketing) คือ การสือ่ สาร ประชาสมั พันธ์ โฆษณา
สินค้าและบริการ ผ่านเทคโนโลยีดิจิทัลต่างๆ เช่น การตลาดบน โปรแกรม
ค้นหา (Search Engine) การตลาดที่ทำผ่านอีเมล การตลาดที่ทำผ่านสื่อ
สังคมออนไลน์ ไปสู่กลุ่มลูกค้า หรอื ผูบ้ รโิ ภค เป็นต้น

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพ่ือเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคม หนา้ 93

หลักสตู รการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

โครงสร้างหัวเรือ่ งหลัก

นยิ าม/ วามหมาย ง วาม า ั ลั

- า -ขาย ิน า้
วน า -ขาย นิ า้

ล ฟ ม า น้ หา ิน า้ า ล นิ า้ า า งนิ า ดิ าม ล ั นิ ้า

หา า ขาย า ้ หา

ล งข งมิ ฉา นวทาง ง ัน า ้ง วาม

ม ั ิข ง ล ฟ ม า ้าง า้ น ้า า ทา า ลาดดิ ิทัล า ห้ ิ า ล ด ลล า้
ดิ ิทัล ม มิ (Digital Marketing)

า ดท ยน า ิ ย หมายท ยว ั า ิ ย
ิ ล ท นิ ิ ล ท นิ ง น้

หนา้ | 94 มหาวิทยาลยั มหดิ ล