MDES-ONDE-Digital-Literacy-หลักสูตรการเข้าใจดิจิทัลสำหรับพลเมืองไทย

หลกั สูตรการเข้าใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

เนอ้ื หา

• หนว่ ยการเรียนรู้ 1: ความรทู้ ว่ั ไปดจิ ทิ ลั คอมเมิรซ์
o ดิจทิ ัลคอมเมิร์ซ/พาณชิ ย์อิเล็กทรอนิกส์/การซ้ือขายสินคา้ ออนไลน์/E-Commerce คอื อะไร
o องค์ประกอบของดิจิทัลคอมเมริ ซ์ หรือการซ้ือขายออนไลน์
o ความสำคญั ของดิจิทลั คอมเมิร์ซ
o ลกั ษณะของดจิ ทิ ลั คอมเมริ ซ์

• หน่วยการเรียนรู้ 2: กระบวนการและรปู แบบการซ้ือขายสินค้าในดจิ ิทัลคอมเมริ ์ซ
o กระบวนการซ้ือ-ขายสนิ คา้ ในดิจิทลั คอมเมิร์ซ
o รูปแบบการซ้ือ-ขายสินคา้ ในดิจทิ ลั คอมเมริ ซ์

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 3: ขั้นตอนการซื้อสินคา้ ในดจิ ิทลั คอมเมิร์ซ
o รจู้ ักพื้นท่ีซ้ือขายสนิ ค้า (แพลตฟอร์ม) ในดจิ ิทลั คอมเมิรซ์
▪ แพลตฟอร์ม เช่น Lazada, Amazon, Shopee, LnwShop, Tarad, Ortorkor, Argimart,
Facebook, ฯลฯ
▪ การสมคั รสมาชกิ
o การค้นหาสนิ คา้ ร้านค้า และผู้ขายสนิ ค้า
o การเลือกสินค้า กำหนดจำนวน การยกเลิก/ลบรายการสินค้าที่เลือก การเลือกรูปแบบการขนส่ง
การกำหนดสถานทร่ี บั สนิ ค้า การยนื ยันการซอื้
o การเลือกรปู แบบชำระเงิน และการชำระเงิน เช่น Internet Banking, Mobile Banking, E-Wallet,
E-Payment เป็นต้น
o การตดิ ตามและรบั สินคา้

• หน่วยการเรียนรู้ 4: ปญั หาและการแกป้ ัญหาในการซื้อขายในดิจทิ ัลคอมเมริ ์ซ
o ปญั หาในการซื้อขายสนิ ค้าในดิจิทัลคอมเมริ ์ซ
▪ การไดร้ ับสนิ ค้าล่าช้า
▪ การไดร้ ับสนิ ค้าไม่ตรงกับรายการสงั่ ซื้อ ได้แก่ คณุ สมบัติ (Spec) และจำนวน
▪ การไม่ไดร้ ับสนิ คา้
▪ การชำระเงนิ ไมส่ ำเร็จหรือไม่สมบูรณ์
o การแกป้ ัญหา
▪ การแจ้งปัญหาในระบบ การขอคืนสินค้า และการขอคืนเงนิ

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 5: การซอ้ื ขายสินคา้ ในดิจิทลั คอมเมิร์ซให้ปลอดภัย
o กลโกงและเลห่ ์เหล่ียมของมิจฉาชพี
▪ การตงั้ ราคาสินคา้ หรือโฆษณาชวนเชื่อทเี่ กนิ ความเปน็ จริง

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ัลเพื่อเศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพอ่ื เศรษฐกจิ และสังคม หน้า 95

หลกั สูตรการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

▪ การไมส่ ง่ สนิ คา้ หรอื ส่งสนิ คา้ ไมต่ รงตามคำสง่ั ซื้อ หรือสินคา้ ปลอม
▪ การใช้รูปปลอม เอกสารปลอม หรอื การแอบอ้างผูอ้ ื่น เพื่อสรา้ งความหน้าเชอ่ื ถือ
▪ การหลอกขโมยข้อมลู สว่ นตัว
▪ การโนม้ น้าวหรือการหว่านลอ้ ม
▪ การขม่ ขู่
▪ อน่ื ๆ
o แนวทางป้องกนั และตรวจสอบร้านค้าออนไลน์
o การแจง้ ความและเก็บหลักฐาน
▪ หน่วยงานทรี่ ับแจง้ ความ
▪ การเก็บหลกั ฐานเพื่อดำเนินคดกี บั มิจฉาชีพ

• หน่วยการเรยี นรู้ 6: การสร้างรา้ นค้าในดิจทิ ัลคอมเมิร์ซเบ้ืองต้น
o จดุ เดน่ จุดดอ้ ย และคุณสมบัตขิ องแพลตฟอร์มดิจทิ ัลคอมเมิร์ซ เชน่ Lazada, Amazon, Shopee,
LnwShop, Tarad, Ortorkor, Argimart, Facebook, ฯลฯ
o การสรา้ งและบรหิ ารร้านคา้ ออนไลน์
▪ การสมัครใชง้ าน
▪ การใสข่ ้อมูลพื้นฐานของร้านค้า
▪ การใส่ข้อมูลสนิ คา้
▪ การบริการจดั การร้านค้า คลงั สินค้า (Stock) และสนิ คา้
▪ การชำระเงนิ และการตรวจสอบการชำระเงิน
▪ การบรรจุสนิ คา้
▪ การขนส่งสนิ คา้ และการตดิ ตามสถานะขนส่งสนิ ค้า
▪ การทำบัญชีรายรับ รายจ่ายร้านค้าเบ้ืองตน้
o การใหบ้ รกิ ารและดแู ลลกู ค้า
▪ ร้เู ขารูเ้ รา
▪ การสรา้ งภาพลกั ษณ์ และสรา้ งเครือ่ งมือทางการค้า (Brand)
▪ พฒั นาสนิ ค้าอยเู่ สมอ
▪ นำเสนอข้อมูลที่น่าเชื่อถือ
▪ สรา้ งความสมั พันธ์กับลกู ค้า
▪ สร้างความม่นั ใจใหล้ ูกค้า
▪ บริการหลังการขาย
▪ สมนาคณุ ให้ประทบั ใจ

หนา้ | 96 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

▪ รบั ผิดชอบในกรณผี ิดพลาด
o การทำการตลาดดิจิทลั (Digital Marketing)

▪ แนวทางการสรา้ งเนื้อหาร้านค้า หรือข้อมลู สนิ ค้าให้นา่ สนใจ
▪ การโฆษณาและประชาสัมพนั ธ์ ได้แก่ Search Engine Marketing, Boost Post, การซอ้ื โฆษณา

(Ads), Viral marketing, VDO Marketing
▪ การใช้ Mobile Marketing
• หน่วยการเรยี นรู้ 7: เข้าใจกฎระเบยี บ กฎหมายที่เกี่ยวกับพาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์เบ้ืองตน้
o การจดทะเบียนพาณิชย์อเิ ล็กทรอนกิ ส์
▪ ความสำคัญการจดทะเบยี นพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
▪ สถานที่ยืน่ จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
▪ เอกสารสำหรบั การยื่นจดทะเบียนพาณิชย์อิเลก็ ทรอนกิ ส์
o กฎหมายท่เี กี่ยวกับพาณชิ ย์อิเลก็ ทรอนิกส์เบอื้ งตน้
▪ พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์ พ.ศ. 2551
▪ พระราชบญั ญัติวา่ ดว้ ยการกระทำผดิ เกยี่ วกบั คอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และฉบบั แกไ้ ข พ.ศ. 2560
▪ พระราชบัญญตั ิขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545
▪ พระราชบัญญตั ิคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522
▪ พระราชบัญญตั ิทะเบยี นพาณิชย์ พ.ศ. 2499
▪ พระราชบญั ญัติลิขสทิ ธ์ิ พ.ศ. 2537
▪ พระราชบญั ญตั ิวา่ ด้วยราคาสินคา้ และบริการ พ.ศ. 2542
▪ พระราชบัญญตั ิจดแจ้งการพมิ พ์ พ.ศ. 2550
▪ พระราชบัญญตั ิอาหาร พ.ศ. 2522 และพระราชบญั ญัตยิ า พ.ศ. 2510
▪ กฎหมายธุรกิจนำเท่ยี วและมัคคเุ ทศก์ พ.ศ. 2551

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพอื่ เศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพอื่ เศรษฐกจิ และสงั คม หนา้ 97

หลักสตู รการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

เปรียบเทียบหลกั สูตรกับกรอบสมรรถนะและทักษะดิจทิ ัล

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรียนรู้ หนว่ ยการ หนว่ ยการ หนว่ ยการ หน่วยการ หน่วยการ หน่วยการ หนว่ ยการ
เรยี นรู้ 1 เรียนรู้ 2 เรยี นรู้ 3 เรียนรู้ 4 เรียนรู้ 5 เรียนรู้ 6 เรยี นรู้ 7

กรอบวิชาวิทยาศาสตรค์ ำนวณ (การศึกษาภาคบงั คับ)

• วิทยาการคอมพิวเตอร์

• เทคโนโลยสี ารสนเทศและการ ✓✓
สื่อสาร

• การรูด้ จิ ิทัล ✓✓✓✓ ✓

ทกั ษะดา้ นดจิ ิทัลของขา้ ราชการและบุคลากรภาครฐั เพ่อื การปรบั เปล่ียนเปนรฐั บาลดจิ ิทลั ตาม (ว6/2561) (DLIT)

• DLIT100 เข้าถึงและตระหนกั ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
ดจิ ทิ ัล

• DLIT200 ใช้งานเคร่ืองมือด้าน ✓✓
ดิจิทัลหรอื แอปพลิเคชันข้นั ตน้
สำหรบั การทำงาน

• DLIT300 ใช้ดจิ ิทัลเพอื่ การ ✓
ทำงานร่วมกนั

• DLIT400 ประยกุ ตใ์ ชเ้ ครื่องมือ ✓
ดิจทิ ลั เพ่อื การทำงาน

• DLIT500 ผลติ ชดุ ขอ้ มลู เพื่อ
การบรกิ ารสาธารณะ (Open
Public Data)

• DLIT600 ใช้ข้อมูลระหวา่ ง
หนว่ ยงาน

• DLIT700 ใช้โปรแกรมดจิ ทิ ลั
เพ่อื การวิเคราะห์ขอ้ มลู สำหรบั
งานประจำ

หน้า | 98 มหาวทิ ยาลยั มหิดล

หลกั สูตรการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

หัวข้อการเรยี นรเู้ ปรยี บเทียบกลุ่มเป้าหมาย

กรอบสมรรถนะ/หน่วยการเรยี นรู้ นกั เรยี น นกั เรียน นกั ศกึ ษา ผใู้ ช้ พนักงาน พนักงาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครฐั ภาคเอกชน

หน่วยการเรยี นรู้ 1: เขา้ ใจหลกั การทว่ั ไปของดจิ ทิ ัลคอมเมริ ์ซ

• ดิจิทลั คอมเมริ ซ์ /พาณชิ ย์

อเิ ล็กทรอนิกส/์ การซอ้ื ขายสินค้า ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

ออนไลน/์ E-Commerce คือ อะไร

• องค์ประกอบของดิจิทัลคอมเมริ ซ์ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
หรอื การซอ้ื ขายออนไลน์

• ความสำคญั ของดิจิทลั คอมเมริ ซ์ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

• ลกั ษณะของดิจิทลั คอมเมริ ์ซ ✓✓✓✓ ✓ ✓

หนว่ ยการเรียนรู้ 2: เขา้ ใจกระบวนการและรูปแบบการซอ้ื -ขายสนิ คา้ ในดจิ ทิ ัลคอมเมริ ์ซ

• กระบวนการซ้ือ-ขายสนิ คา้ ในดจิ ิทลั ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
คอมเมริ ซ์

• รปู แบบการซอื้ -ขายสินคา้ ในดจิ ิทลั ✓✓✓✓ ✓
คอมเมิรซ์

หน่วยการเรยี นรู้ 3: ขน้ั ตอนการซอ้ื สนิ ค้าในดิจิทลั คอมเมริ ์ซ

• รจู้ ักพนื้ ทีซ่ ้ือ-ขายสนิ คา้ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
(แพลตฟอรม์ ) ในดจิ ทิ ลั คอมเมริ ซ์

• การคน้ หาสนิ ค้า ร้านค้า และผูข้ าย ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
สนิ ค้า

• การเลอื กสินค้า กำหนดจำนวน การ ✓
ยกเลกิ /ลบรายการสนิ คา้ ทเี่ ลอื ก
การเลอื กรปู แบบการขนส่ง การ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
กำหนดสถานทรี่ บั สนิ ค้า การยนื ยนั
การซอ้ื

• การเลือกรูปแบบชำระเงนิ และการ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
ชำระเงิน

• การติดตามและรบั สนิ ค้า ✓✓✓✓✓ ✓

หน่วยการเรียนรู้ 4: การซอื้ ขายสนิ คา้ ในดิจิทลั คอมเมิรซ์ ใหป้ ลอดภัย และการแกป้ ัญหาในการซ้ือขายสนิ ค้าในดจิ ิทลั

คอมเมิร์ซ

• ปัญหาการซื้อขายสินคา้ ในดิจทิ ัล ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
คอมเมริ ซ์

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพ่ือเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพ่อื เศรษฐกจิ และสังคม หนา้ 99

หลักสตู รการเขา้ ใจดจิ ิทลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

กรอบสมรรถนะ/หน่วยการเรียนรู้ นกั เรยี น นักเรยี น นกั ศึกษา ผ้ใู ช้ พนกั งาน พนกั งาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครัฐ ภาคเอกชน

• การแกป้ ญั หาการซือ้ ขายสนิ ค้าใน ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
ดิจิทัลคอมเมริ ซ์ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• กลโกงและเลห่ เ์ หล่ยี มของมิจฉาชพี ✓✓ ✓ ✓ ✓
ในดิจิทลั คอมเมิรซ์
✓ ✓ ✓
• แนวทางป้องกนั และตรวจสอบ ✓✓✓ ✓ ✓ ✓
ร้านคา้ ในดจิ ิทลั คอมเมริ ซ์ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
• การแจง้ ความและเก็บรวบรวม ✓✓
หลกั ฐาน ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓
หน่วยการเรยี นรู้ 5: สร้างรา้ นค้าในดิจทิ ลั คอมเมิรซ์ เบอ้ื งต้น

• จดุ เดน่ จดุ ด้อย ขอ้ จำกดั และ

คณุ สมบัติของแพลตฟอรม์ รา้ นค้า ✓

ออนไลนใ์ นดิจทิ ลั คอมเมริ ์ซ

• การสรา้ งร้านค้าออนไลน์ ✓

• การให้บรกิ ารลกู คา้ ✓

• การทำการตลาดดจิ ิทัล ✓
(Digital Marketing)เบ้ืองตน้

หนว่ ยการเรยี นรู้ 6: เขา้ ใจกฎหมายที่เก่ียวกบั ดิจทิ ลั คอมเมิรซ์ เบ้ืองตน้

• การจดทะเบียนพาณชิ ย์ ✓
อิเลก็ ทรอนกิ ส์

• กฎหมายที่เกยี่ วกับพาณชิ ย์ ✓
อเิ ล็กทรอนกิ สเ์ บือ้ งตน้

หนา้ | 100 มหาวทิ ยาลยั มหิดล

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวชิ า DL 9 กฎหมายดจิ ิทัล

รายละเอยี ด

ชือ่ เรอื่ ง/รายวิชา กฎหมายดิจทิ ลั

คำสำคญั ทรัพย์สินทางปัญญา เศรษฐกิจดจิ ทิ ลั ความมน่ั คงปลอดภัยไซเบอร์
ข้อมลู สว่ นบุคคล

ผลลพั ธ์การเรียนรู้

หลงั จากผเู้ รียนไดร้ บั การเรียนรรู้ ายวิชาน้ีจะสามารถ:
1. สามารถเขา้ ใจกฎหมายทีเ่ กี่ยวข้องกับดจิ ิทลั
2. สามารถปฏบิ ตั ติ ามกฎหมายดจิ ิทลั ได้

คำอธบิ าย

เรยี นรู้กฎหมายทเ่ี ก่ียวข้องกบั ทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา และกฎหมายที่เกีย่ วข้องกับเศรษฐกจิ ดิจทิ ลั เพ่อื ให้ระบุได้ว่าการกระทำ
ใดเป็นความผดิ ทเ่ี กย่ี วกับกฎหมายดิจิทัล ทราบถงึ โทษของการกระทำความผิด มีแนวทางปอ้ งกนั การกระทำความผิดที่เก่ียวกับ
กฎหมายดิจิทัล

หนว่ ยการเรียนรู้ หัวข้อการเรียนรู้ และเนื้อหาการเรยี นรู้

• หนว่ ยการเรียนรู้ 1: กฎหมายท่ีเกย่ี วขอ้ งกับทรัพย์สินทางปัญญา
o รายการกฎหมายทีเ่ กย่ี วขอ้ งกับทรพั ย์สินทางปัญญา
o ความรเู้ บอ้ื งตน้ เกีย่ วกบั ทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา
o การใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศทเี่ กี่ยวกบั งานทไี่ ด้รบั การคุ้มครองทรพั ยส์ ินทางปญั ญา
o การใชง้ านอันมีลขิ สิทธข์ิ องผู้อนื่ โดยไมล่ ะเมดิ ลขิ สิทธ.์ิ
o ครเี อทฟี คอมมอนส์ (Creative Commons)
o แนวทางป้องกนั และโทษท่เี กีย่ วกบั การละเมดิ ทรัพยส์ ินทางปญั ญา

• หน่วยการเรียนรู้ 2: กฎหมายดจิ ทิ ัลในประเทศไทย
o รายการกฎหมายทเ่ี กี่ยวข้องกบั กฎหมายดจิ ิทัล
o ความหมายกฎหมายดิจทิ ลั
o การกระทำความผดิ ต่อกฎหมายดจิ ิทัล
o แนวทางปอ้ งกนั และโทษท่เี กี่ยวกับการกระทำความผดิ ตอ่ กฎหมายดิจทิ ลั

สำนกั งานคณะกรรมการดิจทิ ัลเพ่อื เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ทิ ลั เพื่อเศรษฐกิจและสงั คม หน้า 101

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ิทลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

บรรณานุกรม

• สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพื่อเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาต.ิ (2559). หลักสูตรการเข้าใจดิจิทลั . กระทรวงดิจิทลั
เพ่ือเศรษฐกจิ และสงั คม. เชา้ ถงึ URL: http://www.dlthailand.org/dl-curriculum/curriculum/

• สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2559). ทรัพย์สินทางปัญญากับการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ.
กระทรวงดิจิทัลเพอ่ื เศรษฐกิจและสังคม. เข้าถึง URL: https://www.etda.or.th/publishing-detail/intellectual-
property-and-the-use-of-information-technology.html

• สำนักงานพัฒนาธรุ กรรมทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์. (2560). กฎหมายเทคโนโลยสี ารสนเทศ (พิมพ์ครงั้ ท่ี 8 ฉบบั ปรบั ปรุง).
กระทรวงดิจทิ ลั เพ่ือเศรษฐกิจและสังคม. เข้าถงึ URL: https://www.etda.or.th/publishing-detail/information-
technology-law-8th-edition.html

วัสดทุ ่เี ก่ียวขอ้ ง (ถา้ มี) -

วดิ ีโอที่เกย่ี วข้อง (ถา้ ม)ี “กฎหมายดจิ ิทลั ”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=6due-bZpyaM

“พระราชบัญญัตวิ า่ ด้วยการกระทำความผดิ เกย่ี วกับคอมพิวเตอร์”
URL: https://www.youtube.com/watch?v=xTOAz8z43-o

“ความร้ทู รพั ยส์ นิ ทางปญั ญาพื้นฐาน”
URL: https://www.youtube.com/playlist?list=PLfTFldow1E2Ur1MgYR742d-XxqxMtW9u8

“การขอรับความคมุ้ ครองทรัพยส์ นิ ทางปัญญา”
URL: https://www.youtube.com/playlist?list=PLfTFldow1E2UwZyZjiMI5my1t0Wd0YBR8

เอกสารนำเสนอทเ่ี ก่ียวขอ้ ง (ถ้ามี) “ความรูท้ รพั ยส์ นิ ทางปญั ญาพ้นื ฐาน (DL-101)”
แหลง่ ขอ้ มลู เพมิ่ เตมิ (ถ้าม)ี URL: http://elearning.ipthailand.go.th/lms/

จดั ทำโดย -
ขอบเขตของสมรรถนะหรอื ทักษะ
อภธิ านศพั ท์/นยิ ามคำศพั ท์ • https://www.ipthailand.go.th/th/dip-law-2.html
• https://www.etda.or.th/documents-for-download.html
• http://elearning.ipthailand.go.th/lms/

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทลั เพอื่ เศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ

การเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy)

1. เศรษฐกจิ ดจิ ิทลั (Digital Economy) คือ การขบั เคลอ่ื นเศรษฐกจิ ของประเทศ
โดยการนำเอาไอทีหรือเทคโนโลยีดิจิทัลเขา้ มาใช้เพื่อเพิ่มผลผลิต เพิ่มผลงาน
โดยใช้เวลาน้อยลงและสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สินค้าและบรกิ ารต่าง ๆ เพื่อเพมิ่
ขีดความสามารถการแข่งขนั กับนานาชาติ ได้

หนา้ | 102 มหาวิทยาลยั มหิดล

บรรณานกุ รม หลักสูตรการเข้าใจดจิ ิทัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

โครงสรา้ งหวั เรือ่ งหลกั 2. ทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property) คือ ผลงานอันเกิดจากการ
ประดิษฐ์ คดิ ค้น หรือสรา้ งสรรคข์ องมนษุ ย์ ซ่ึงเน้นท่ีผลผลิตของสติปญั ญาและ
ความชำนาญ โดยไม่คำนึงถึงชนิดของการสรา้ งสรรค์หรือวิธีในการแสดงออก
ทรัพย์สินทางปัญญาอาจแสดงออกในรูปแบบของสิ่งที่จับต้องได้ เช่น สินค้า
ตา่ งๆ หรือในรูปของสิง่ ทจี่ ับต้องไมไ่ ด้ เชน่ บรกิ าร แนวคิดในการดำเนินธุรกิจ
กรรมวิธีการผลิตทางอตุ สาหกรรม เปน็ ตน้

าย า หมาย วาม ้ ง น้ า ้ ท น ลย า ง้ าน นั มลิข ทิ ิ
ท ยวข้ ง า น ทศท ยว ั งาน ข ง ้ น ดย มล มดิ
ท ด้ ั า ม้ ง
ลิข ทิ ิ

ทฟ มม น นวทาง ง ัน ล ท
(Creative Commons) ท ยว ั า ทา วาม ิด

าย า หมายท ยวข้ ง วามหมาย า ทา วาม ดิ

นวทาง ง นั ล ท ท
ยว ั า ทา วาม ิด

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทัลเพือ่ เศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพอื่ เศรษฐกิจและสังคม หนา้ 103

หลกั สูตรการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

เนือ้ หา

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: กฎหมายท่เี กีย่ วข้องกับทรพั ย์สินทางปัญญา
o รายการกฎหมายทเ่ี ก่ยี วข้องกับทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา
▪ พระราชบญั ญตั ลิ ิขสทิ ธ์ิ พ.ศ. 2537
▪ พระราชบญั ญัติเคร่ืองหมายการค้า พ.ศ. 2559
▪ พระราชบญั ญตั สิ ิทธิบตั ร พ.ศ. 2542
▪ พระราชบัญญตั ิคมุ้ ครองสงิ่ บ่งชท้ี างภมู ิศาสตร์ พ.ศ. 2546
▪ พระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2558
▪ พระราชบัญญัติคมุ้ ครองแบบผงั ภมู ิของวงจรรวม พ.ศ. 2543
▪ พระราชบัญญัติการผลิตผลิตภณั ฑซ์ ีดี พ.ศ. 2548
o ความรูเ้ บื้องตน้ เก่ยี วกบั ทรัพย์สนิ ทางปญั ญา
▪ แนวคดิ ของการคุ้มครองทรัพยส์ ินทางปญั ญา
▪ ความหมายของทรพั ยส์ นิ ทางปญั ญา.
▪ ประเภทของทรัพยส์ ินทางปัญญา
▪ ลักษณะของการคมุ้ ครองทรพั ยส์ นิ ทางปญั ญา
o การใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศที่เก่ยี วกบั งานที่ได้รับการคุ้มครองทรัพยส์ ินทางปญั ญา
▪ ลักษณะของงานทีไ่ ด้รับการคุ้มครองทรพั ยส์ ินทางปญั ญา
▪ กจิ กรรมของการใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศที่เกยี่ วกบั งานท่ีได้รบั การคมุ้ ครองทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา
o การใช้งานอนั มลี ขิ สทิ ธิ์ของผอู้ ่ืนโดยไมล่ ะเมิดลขิ สิทธ์ิ
▪ งานอันมีลขิ สิทธิแ์ ละเหตผุ ลในการค้มุ ครอง
▪ สิทธแิ ตผ่ ูเ้ ดียวของเจ้าของลิขสิทธิ์
▪ ประเภทการใช้งานอนั มีลิขสิทธ์ิ
▪ การขออนญุ าตให้ใชล้ ิขสทิ ธ์ิ
▪ ปัญหาของการขออนญุ าตใชล้ ิขสทิ ธิ์
▪ การใช้งานลขิ สิทธอ์ิ ย่างเป็นธรรม
▪ ตัวอยา่ งของการใช้งานลิขสิทธิอ์ ย่างเป็นธรรม
o ครเี อทีฟคอมมอนส์ (Creative Commons)
▪ ครเี อทีฟคอมมอนส์คืออะไร
▪ การใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์
▪ ประเภทสญั ญาอนญุ าตให้ใช้สทิ ธิของครีเอทีฟคอมมอนส์

หนา้ | 104 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลกั สตู รการเข้าใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

o แนวทางปอ้ งกนั และโทษที่เกี่ยวกบั การละเมิดทรัพยส์ นิ ทางปญั ญา
▪ แนวทางป้องกนั การละเมดิ ทรัพยส์ ินทางปัญญา
▪ การบงั คบั สิทธเิ มื่อมีการละเมิดทรัพยส์ ินทางปญั ญา
▪ โทษที่เก่ยี วกับการละเมดิ ทรัพย์สนิ ทางปญั ญา
▪ กรณีศึกษาของการละเมดิ ลขิ สทิ ธ์ิ

- ผลงานสร้างสรรค์
- เคร่ืองหมายการค้า
- สิทธบิ ัตร
- ความลับทางการคา้

• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: กฎหมายดิจทิ ัลในประเทศไทย
o รายการกฎหมายทเ่ี กยี่ วข้องกับเศรษฐกิจดิจทิ ลั
▪ พระราชบัญญัติว่าดว้ ยการกระทำความผดิ เกย่ี วกับคอมพวิ เตอร์ พ.ศ. 2560
▪ พระราชบญั ญัติการรักษาความม่ันคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562
▪ พระราชบัญญตั ิคมุ้ ครองขอ้ มูลส่วนบคุ คล พ.ศ. 2562
o ความหมายเศรษฐกจิ ดิจิทลั
o การกระทำความผดิ ตอ่ กฎหมายดิจทิ ัล
▪ การกระทำความผิดเกีย่ วกับคอมพวิ เตอร์
▪ การกระทำความผดิ เกยี่ วกับการรักษาความมัน่ คงปลอดภยั ไซเบอร์
▪ การกระทำความผดิ เกี่ยวกบั ข้อมลู สว่ นบุคคล
o แนวทางป้องกนั และโทษทเ่ี ก่ียวกบั การกระทำความผิดตอ่ กฎหมายดิจิทัล
▪ แนวทางป้องกันการกระทำความผดิ ต่อกฎหมายดิจิทัล
▪ โทษทีเ่ กี่ยวกับการกระทำความผิดตอ่ กฎหมายดิจทิ ัล
▪ กรณศี ึกษาและกฎหมายดจิ ิทัล

- ความผิดเก่ียวกบั คอมพวิ เตอร์
- ความผิดเกี่ยวกบั การรกั ษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์
- ความผิดเกี่ยวกับข้อมูลสว่ นบคุ คล

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพอื่ เศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ิทลั เพ่ือเศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 105

หลักสูตรการเข้าใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

เปรยี บเทยี บหลักสตู รกบั กรอบสมรรถนะและทักษะดิจทิ ัล

กรอบสมรรถนะ/หนว่ ยการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ 1 หนว่ ยการเรยี นรู้ 2

กรอบวชิ าวิทยาศาสตร์คำนวณ (การศึกษาภาคบังคบั )

• วทิ ยาการคอมพิวเตอร์

• เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสาร

• การรู้ดจิ ิทัล ✓✓

ทักษะด้านดิจทิ ลั ของข้าราชการและบคุ ลากรภาครฐั เพ่อื การปรับเปล่ยี นเปนรัฐบาลดจิ ิทัล ตาม (ว6/2561) (DLIT)

• DLIT100 เข้าถงึ และตระหนักดจิ ิทลั ✓ ✓

• DLIT200 ใช้งานเครื่องมือด้านดิจิทัลหรือ
แอปพลเิ คชันขนั้ ต้นสำหรับการทำงาน

• DLIT300 ใช้ดจิ ิทลั เพอ่ื การทำงานรว่ มกัน

• DLIT400 ประยกุ ต์ใชเ้ ครื่องมอื ดิจทิ ัลเพ่อื การ
ทำงาน

• DLIT500 ผลิตชุดข้อมูลเพื่อการบริการ
สาธารณะ (Open Public Data)

• DLIT600 ใชข้ อ้ มลู ระหว่างหน่วยงาน

• DLIT700 ใช้โปรแกรมดิจิทัลเพื่อการ
วเิ คราะห์ข้อมูลสำหรบั งานประจำ

หนา้ | 106 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจิทัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

หวั ข้อการเรยี นรเู้ ปรียบเทียบกลุม่ เป้าหมาย

กรอบสมรรถนะ/หน่วยการเรยี นรู้ นกั เรียน นักเรียน นักศึกษา ผู้ใช้ พนักงาน พนักงาน
6-12 ปี 13-18 ปี 19-22 ปี แรงงาน ภาครฐั ภาคเอกชน

หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: กฎหมายทเ่ี ก่ยี วข้องกบั ทรัพย์สนิ ทางปัญญา ✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓ ✓
• รายการกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ✓
ทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา ✓ ✓ ✓ ✓

• ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับทรัพย์สิน ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
ทางปญั ญา ✓ ✓ ✓ ✓

• การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศท่ี ✓ ✓ ✓ ✓
เกี่ยวกับงานที่ได้รับการคุ้มครอง
ทรัพย์สนิ ทางปัญญา ✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓ ✓
• การใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้อื่น ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
โดยไม่ละเมิดลิขสทิ ธ์ิ
✓ ✓ ✓ ✓
• ครีเอทีฟคอมมอนส์ (Creative ✓
Commons)

• แนวทางป้องกันและ โ ท ษท่ี

เกี่ยวกับการละเมิดทรัพย์สินทาง ✓ ✓

ปัญญา

หน่วยการเรียนรู้ 2: กฎหมายท่เี กีย่ วขอ้ งกับกฎหมายดิจทิ ัล

• รายการกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ✓
กฎหมายดจิ ทิ ัล

• ความหมายกฎหมายดิจิทัล ✓

• การกระทำความผิดต่อกฎหมาย ✓ ✓
ดิจิทลั

• แนวทางป้องกันและ โ ท ษที่ ✓ ✓
เกี่ยวกับการกระทำความผิดต่อ
กฎหมายดจิ ทิ ลั

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ทิ ลั เพ่อื เศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 107

หลักสตู รการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมืองไทย

6. แผนการสอน

6.1 วิธกี ารสอนทจ่ี ะพัฒนาการเรียนรู้
1) บรรยาย
2) กรณีศกึ ษา
3) การมอบหมายงาน
4) การนำเสนอผลงาน
5) การอภปิ ราย
6) การฝึกปฏบิ ัติ
7) การทบทวน

6.2 วธิ ีการประเมินผล
1) ความรกู้ ารเขา้ ใจดิจทิ ลั ครอบคลมุ เนอ้ื หาสาระเกีย่ วกับการเข้าใจดจิ ิทัล ประเมนิ จาก
(1) ผลทดสอบกอ่ นเรียน
(2) ผลทดสอบหลักเรียน
(3) การตอบคำถามในกระบวนการเรยี นรู้
(4) การสมั ภาษณ์
2) ทกั ษะการเข้าใจดจิ ิทลั เพ่ือการใชป้ ระโยชนใ์ นการปฏิบัติงานและชวี ิตประจำวัน ประเมนิ จาก
(1) ผลลัพธก์ ารทดสอบปฏบิ ัตกิ าร
(2) การสงั เกตการณ์
(3) การสัมภาษณ์
3) คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของการเข้าใจดิจิทัล เพื่อการใช้สื่อและเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างเหมาะสม
ประเมินจาก
(1) การตอบคำถามในกระบวนการเรยี นรู้
(2) กระบวนการสงั เกตการณ์ของผู้สอน
(3) การจำลองสถานการณ์เพื่อประเมินผล โดยกระบวนการจัดลำดับ (Ranking) การให้คะแนน
(Rating) การแยกกลุม่ (Sorting Technique) การเลือกตอบ (Choice Technique) และการวัด
ทางสรีรวิทยา (Physiological)
(4) การพิจารณาแนวคิด (นามธรรม) สะท้อน การกระทำ (รปู ธรรม)

หนา้ | 108 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลกั สตู รการเขา้ ใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

6.3 แผนการสอนระยะสน้ั จำนวน 3 ชวั่ โมง

จำนวนชั่วโมงที่ใชต้ อ่ หลกั สูตร

จำนวนชัว่ โมงบรรยายตอ่ หลกั สูตร ไมน่ อ้ ยกวา่ 2 ชั่วโมง 45 นาที
จำนวนชัว่ โมงฝกึ ปฏิบัตติ อ่ หลกั สูตร ไมน่ ้อยกวา่ 15 นาที

จำนวนชั่วโมงการศกึ ษาด้วยตนเอง ไมน่ ้อยกวา่ 0 ช่ัวโมง

ตารางการสอน

รายวิชา/หวั ข้อการเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กิจกรรมการเรียน
การสอนและสื่อท่ี
อธบิ ายรายวชิ าและวตั ถปุ ระสงค์หลกั สตู ร บรรยาย ปฏบิ ัติ ศกึ ษาด้วย
ประเมนิ ผลความรู้การเขา้ ใจดิจทิ ัล (กอ่ นเรียน) ตนเอง ใช้

1 สิทธแิ ละความรับผิดชอบ 500 บรรยาย
• หนว่ ยการเรียนรู้ 1: เขา้ ใจสิทธขิ องพลเมอื งดิจทิ ัล แบบทดสอบ
o สทิ ธใิ นการเขา้ ถงึ และไม่ถูกเลอื กปฏิบัติ 10 0 0 ประเมนิ ผล
o เสรภี าพในการแสดงความเหน็ และการเขา้ ถงึ ขอ้ มลู
o สทิ ธใิ นการชมุ นุมและการสมาคมออนไลน์ 15 0 0 บรรยาย
o สิทธิในความเปน็ สว่ นตัวและในการคุม้ ครองขอ้ มลู การสบื คน้ ขอ้ มลู
ส่วนบคุ คล ผ่านเทคโนโลยี

สารสนเทศ
และกรณศี ึกษา

• หน่วยการเรียนรู้ 2: เข้าใจความรบั ผิดชอบในโลกออนไลน์ 15 5 0 บรรยาย
o จรยิ ธรรมคอมพิวเตอร์ การสืบค้นขอ้ มลู
o ความรบั ผิดชอบในการสอ่ื สารและแลกเปลยี่ นข้อมลู ผ่านเทคโนโลยี
อยา่ งมีมารยาท สารสนเทศ
o ความรับผิดชอบในการใชแ้ ละอ้างอิงผลงานของผูอ้ นื่ และกรณีศกึ ษา
o ความรบั ผดิ ชอบในการปฏบิ ตั ติ ามกฎหมาย
o ความรับผิดชอบในการรกั ษาความปลอดภยั ออนไลน์
o ความรับผิดชอบต่อสุขภาพของตนเอง
o ความรับผิดชอบในการใช้พาณชิ ยอ์ ิเล็กทรอนกิ ส์

2. การเขา้ ถึงดจิ ทิ ัล

• หน่วยการเรียนรู้ 1: รพู้ นื้ ฐานของข้อมูล และสารสนเทศ
o นยิ ามและความหมายขอ้ มลู และสารสนเทศ
o ประเภทของ และสารสนเทศ
o แหล่งที่มาขอ้ มลู และสารสนเทศ
o ความสำคญั และบทบาทของข้อมูล และสารสนเทศ

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทัลเพือ่ เศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพอ่ื เศรษฐกจิ และสงั คม หนา้ 109

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

รายวิชา/หวั ข้อการเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กิจกรรมการเรยี น
การสอนและส่อื ท่ี
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 2: รรู้ ะบบเครือขา่ ยอินเทอร์เน็ต บรรยาย ปฏบิ ัติ ศึกษาด้วย
o หลักการทำงานของระบบเครอื ข่ายอินเทอรเ์ นต็ ตนเอง ใช้
o รปู แบบระบบเครือขา่ ยอินเทอร์เนต็
15 0 0 บรรยาย
• หนว่ ยการเรียนรู้ 3: การค้นหาขอ้ มลู ในอินเทอรเ์ นต็ การสืบคน้ ข้อมลู
o ประเภทการคน้ หา ผา่ นเทคโนโลยี
o ข้อดีและข้อจำกัดของการคน้ หาขอ้ มูลในอนิ เทอรเ์ นต็
o การคน้ หาข้อมูลด้วยโปรแกรมคน้ หา (Search Engine) สารสนเทศ
และกรณศี ึกษา
• หนว่ ยการเรียนรู้ 6: การจดั การข้อมูล และสารสนเทศ
o ระบบการจดั เกบ็ ทีค่ ่ันของข้อมลู และสารสนเทศ
(Bookmarking)

3. การสอ่ื สารยุคดจิ ทิ ลั
• หน่วยการเรียนรู้ 1: เขา้ ใจพ้ืนฐานการส่อื สาร
o ความหมายของการส่อื สาร
o องคป์ ระกอบการส่ือสาร
o การสื่อสารท่ีดี
• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: การสื่อสารยคุ ดจิ ทิ ัล/การสอ่ื สารผา่ น
สงั คมออนไลน์
o ความหมายของการส่ือสารยคุ ดิจทิ ัล
o รปู แบบการส่อื สารยุคดจิ ิทลั
o พ้นื ทส่ี ่วนตัว และพืน้ ท่สี าธารณะ
o ประโยชนก์ ารสอื่ สารยคุ ดิจิทลั /การส่ือสารผา่ นสังคม
ออนไลน์
o การใช้วจิ ารณก์ ารสอื่ สารยคุ ดจิ ิทลั
• หน่วยการเรียนรู้ 3: การจดั การปญั หาการส่ือสารยุค
ดจิ ทิ ัล
o การจดั การขอ้ ความ รปู ภาพ เสียง วิดีโอและสือ่ อ่ืน
ทไ่ี ม่เหมาะสมผดิ กฎหมาย ผดิ จรยิ ธรรม
o การพดู คุยกบั บุคคลแปลกหนา้ บนโลกออนไลน์
o การรับมอื กบั เหตกุ ารณท์ ี่มีความอคติทางโลกออนไลน์
o การรบั มือกบั ผปู้ ระทษุ วาจา (Hate speech) และ
การขม่ ขู่
o การรับมอื กับผ้ใู ชต้ รรกะวบิ ัติ (Fallacy)

หน้า | 110 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวิชา/หัวขอ้ การเรียนรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กจิ กรรมการเรียน
การสอนและส่ือท่ี
4. ความปลอดภยั ยุคดจิ ทิ ัล บรรยาย ปฏิบตั ิ ศึกษาด้วย
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เข้าใจถงึ ความมั่นคง (Security) และ ตนเอง ใช้
ความเป็นสว่ นตวั (Privacy) ในยุคดจิ ิทัล บรรยาย
o รอยเท้าดิจิทลั (Digital Footprint) คืออะไร และ 15 5 0 การสืบคน้ ข้อมลู
ความสำคญั ผา่ นเทคโนโลยี
o การแบ่งปันเนื้อหาในโลกออนไลน์ หรือ การแบ่งปัน 15 5 0 สารสนเทศ
สถานะบนสังคมออนไลน์ และกรณีศกึ ษา
o การกลัน่ แกล้งบนโลกออนไลน์ (Cyberbullying)
o การตั้งค่าการเข้าถึงบนบัญชีออนไลน์และอุปกรณ์ บรรยาย
ดิจิทัล การสบื ค้นข้อมลู
• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: เขา้ ใจภยั คุกคามในระบบสารสนเทศ ผา่ นเทคโนโลยี
และวธิ ีการปอ้ งกนั
o ประเภทการโจมตีโดยทัว่ ไปในระบบสารสนเทศ สารสนเทศ
o การหลอกลวงออนไลน์ หรอื กลลวงจากผไู้ ม่ประสงคด์ ี และกรณศี ึกษา
o การป้องกนั ภยั คุกคามทางอินเทอร์เน็ต
o หน่วยงานทเี่ ก่ยี วข้องกับความม่ันคงปลอดภัยไซเบอร์

5. การรเู้ ทา่ ทันสื่อและสารสนเทศ
• หน่วยการเรียนรู้ 1: เขา้ ใจหลักการพ้ืนฐานของสื่อ
และผเู้ ผยแพรส่ ่ือ
o ความหมายและนยิ ามของสอ่ื (Media)
o กระบวนการสอ่ื สาร
o ประเภทของส่ือ
• หนว่ ยการเรียนรู้ 3: วิเคราะห์ วิพากษ์ สอ่ื และ
สารสนเทศ
o การวเิ คราะห์ 5W 1H
• หนว่ ยการเรียนรู้ 4: ประเมนิ คณุ คา่ สอื่ และสารสนเทศ
o ประเมนิ ประโยชน์ท่ีไดร้ บั จากสอ่ื
• หนว่ ยการเรียนรู้ 5: รเู้ ทา่ ทันข่าวปลอม (Fake News)
o ความหมายของขา่ วปลอม (Fake News)
o ลักษณะของขา่ วปลอม
o การตรวจสอบขา่ วปลอม

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ลั เพอ่ื เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทลั เพ่ือเศรษฐกิจและสังคม หน้า 111

หลกั สตู รการเข้าใจดิจิทัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

รายวชิ า/หัวข้อการเรียนรู้ ระยะเวลา (นาที) กจิ กรรมการเรยี น
การสอนและส่ือท่ี
6. แนวปฏบิ ตั ใิ นสงั คมดจิ ิทัล บรรยาย ปฏบิ ตั ิ ศึกษาด้วย
• หน่วยการเรยี นรู้ 1: แนวปฏิบตั ิในสงั คมดจิ ทิ ลั ตนเอง ใช้
o มารยาทเนต็ (Netiquette)
o มารยาทการใชอ้ ุปกรณส์ ื่อสารเคลอื่ นท่ีในพนื้ ท่ี 15 0 0 บรรยาย
สาธารณะ การสบื คน้ ขอ้ มลู
15 0 0 ผา่ นเทคโนโลยี
7. สขุ ภาพดียคุ ดิจทิ ัล
• หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 1 : ปัจจัยและพฤติกรรมเสีย่ งต่อ สารสนเทศ
สขุ ภาพ และกรณศี ึกษา
o หลกั การพิจารณาเลือกบรโิ ภคข้อมลู ด้านสขุ ภาพที่
เหมาะสม บรรยาย
o อนั ตรายหรือผลกระทบจากการชวนเชอ่ื และโฆษณา การสบื คน้ ข้อมลู
ผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพ ผ่านเทคโนโลยี
o ลกั ษณะพฤตกิ รรมท่ไี มเ่ หมาะสม
o อันตรายจากพฤติกรรมท่ไี มเ่ หมาะสม สารสนเทศ
o ลกั ษณะสภาพแวดลอ้ มทไ่ี ม่เหมาะสม และกรณศี ึกษา
o ข้อควรปฏิบตั เิ พอื่ ลดความเสย่ี งตอ่ สุขภาพ
• หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 2 : ความผดิ ปกตทิ างกายทีเ่ ป็นผล
จากเทคโนโลยดี จิ ทิ ัล
o ความผิดปกติของกลา้ มเน้ือ กระดกู และข้อ
o ความผิดปกติทางสายตาและการมองเหน็
o ความผิดปกติทางการไดย้ ิน
o ความผดิ ปกติของระบบทางเดนิ อาหารและทางเดนิ
ปสั สาวะ
o ความผิดปกติทางสมองและระบบประสาท
o แนวทางการป้องกันและการแกไ้ ขปญั หาเบอ้ื งต้น
• หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 : ความผดิ ปกติทางจิตใจที่เปน็ ผล
จากเทคโนโลยีดจิ ทิ ลั
o ความผดิ ปกติทางจิตใจและอารมณ์
o ภาวะเสพตดิ ดิจทิ ัลและเกมออนไลน์
o ภาวะบกพร่องด้านการเข้าสงั คมหรอื ปฏิสมั พันธ์กับ
บุคคลอืน่
o ความผดิ ปกตดิ ้านพัฒนาการทางสมองและอารมณ์
o แนวทางการป้องกันและการแกไ้ ขปญั หาเบื้องต้น

หนา้ | 112 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลักสูตรการเขา้ ใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวิชา/หวั ข้อการเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาที) กิจกรรมการเรยี น

• หน่วยการเรยี นรูท้ ี่ 5 : แนวทางปฏิบตั ิในการแกไ้ ขปญั หา บรรยาย ปฏบิ ัติ ศกึ ษาด้วย การสอนและสอ่ื ที่
สุขภาพในยุคดจิ ทิ ัล ตนเอง ใช้
o หลกั ธรรมะและวัฒนธรรมดจิ ทิ ลั ทเ่ี หมาะสม
o การบำบัดอาการเสพตดิ ดจิ ิทัล
o แนวทางการดูแลสขุ ภาพดยี คุ ดจิ ิทลั
o หนว่ ยงานทเี่ กี่ยวขอ้ งในการให้ความช่วยเหลือ

8. ดจิ ทิ ลั คอมเมริ ์ซ 15 0 0 บรรยาย

• หน่วยการเรียนรู้ 1: เขา้ ใจหลักการทั่วไปของดจิ ทิ ัล การสบื ค้นขอ้ มลู
คอมเมริ ซ์ ผา่ นเทคโนโลยี
o ดจิ ิทลั คอมเมิรซ์ /พาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์/การซ้ือขาย สารสนเทศ
สินคา้ ออนไลน/์ E-Commerce คอื อะไร และกรณศี ึกษา

o องค์ประกอบของดิจทิ ลั คอมเมริ ์ซ หรือการซ้ือขาย

ออนไลน์

o ความสำคญั ของดิจิทัลคอมเมริ ์ซ

• หนว่ ยการเรียนรู้ 3: ขั้นตอนการซอื้ สนิ ค้าในดจิ ทิ ลั

คอมเมิรซ์

o ร้จู กั พืน้ ท่ีซื้อ-ขายสินคา้ (แพลตฟอร์ม) ในดิจิทลั

คอมเมริ ซ์

o การค้นหาสินค้า รา้ นคา้ และผขู้ ายสินค้า

o การเลอื กสินคา้ กำหนดจำนวน การยกเลกิ /ลบ

รายการสินค้าทเี่ ลือก การเลือกรปู แบบการขนส่ง

การกำหนดสถานท่รี ับสินค้า การยนื ยันการซอื้

o การเลือกรปู แบบชำระเงิน และการชำระเงนิ

o การติดตามและรบั สนิ ค้า

• หนว่ ยการเรียนรู้ 4: การซ้อื ขายสนิ ค้าในดจิ ทิ ัลคอมเมิรซ์

ใหป้ ลอดภัย และการแก้ปญั หาในการซือ้ ขายสนิ ค้าใน

ดจิ ทิ ัลคอมเมริ ซ์

o กลโกงและเลห่ ์เหล่ยี มของมิจฉาชพี ในดจิ ิทลั คอมเมิรซ์

o แนวทางปอ้ งกันและตรวจสอบร้านคา้ ในดจิ ิทลั คอมเมริ ซ์

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพอ่ื เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพือ่ เศรษฐกิจและสงั คม หน้า 113

หลกั สูตรการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรบั พลเมืองไทย

รายวิชา/หวั ขอ้ การเรียนรู้ ระยะเวลา (นาที) กิจกรรมการเรียน
การสอนและสอ่ื ท่ี
9. กฎหมายดิจิทลั บรรยาย ปฏบิ ตั ิ ศกึ ษาด้วย
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั ทรัพย์สินทาง ตนเอง ใช้
ปญั ญา
o แนวทางป้องกันและโทษท่ีเกยี่ วกบั การละเมดิ 15 0 0 บรรยาย
ทรัพย์สินทางปญั ญา การสืบค้นข้อมลู
• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: กฎหมายที่เกยี่ วขอ้ งกบั กฎหมาย ผา่ นเทคโนโลยี
ดิจทิ ัล
o แนวทางป้องกนั และโทษที่เกย่ี วกบั การกระทำ สารสนเทศ
ความผิดต่อกฎหมายดจิ ิทลั และกรณศี กึ ษา

สรปุ เน้อื หาการเรียนรู้ 15 0 0 แบบทดสอบ
ประเมินผล
ประเมินผลความรกู้ ารเข้าใจดจิ ิทลั (หลังเรียน) 15 0
รวมจำนวนชว่ั โมงตลอดหลกั สูตร (นาที) 165 15 0 บรรยายสรุป
0 180

(3 ช่วั โมง)

หน้า | 114 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลักสูตรการเขา้ ใจดจิ ิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

6.4 แผนการสอนระยะกลาง จำนวน 6 ช่ัวโมง ไมน่ อ้ ยกว่า 4 ชั่วโมง
จำนวนชว่ั โมงท่ใี ชต้ อ่ หลักสูตร ไม่น้อยกวา่ 2 ชั่วโมง
ไม่น้อยกว่า 0 ชั่วโมง
จำนวนช่วั โมงบรรยายต่อหลกั สูตร
จำนวนชัว่ โมงฝกึ ปฏิบัตติ อ่ หลักสูตร ระยะเวลา (นาที) กิจกรรมการ
จำนวนช่ัวโมงการศกึ ษาดว้ ยตนเอง เรียนการสอน
ตารางการสอน บรรยาย ปฏิบตั ิ ศกึ ษาด้วย และส่อื ทีใ่ ช้
ตนเอง
รายวชิ า/หัวขอ้ การเรียนรู้ บรรยาย
10 0 0 แบบทดสอบ
อธบิ ายรายวิชาและวตั ถปุ ระสงคห์ ลกั สูตร ประเมนิ ผล
ประเมนิ ผลความรกู้ ารเข้าใจดจิ ทิ ัล (ก่อนเรียน) 20 0 0
บรรยาย
1 สิทธิและความรับผดิ ชอบ 20 0 0 การสบื คน้ ขอ้ มลู
20 30 0 ผา่ นเทคโนโลยี
• หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจสทิ ธขิ องพลเมอื งดจิ ทิ ัล
o สิทธใิ นการเข้าถงึ และไม่ถกู เลือกปฏิบัติ สารสนเทศ
o เสรีภาพในการแสดงความเห็นและการเข้าถงึ ข้อมูล และกรณศี กึ ษา
o สทิ ธใิ นการชมุ นุมและการสมาคมออนไลน์
o สิทธิในความเป็นส่วนตัวและในการคุ้มครองข้อมูล บรรยาย
ส่วนบคุ คล การสืบค้นข้อมลู
ผา่ นเทคโนโลยี
• หน่วยการเรยี นรู้ 2: เขา้ ใจความรบั ผดิ ชอบในโลกออนไลน์
o จรยิ ธรรมคอมพวิ เตอร์ สารสนเทศ
o ความรบั ผดิ ชอบในการสือ่ สารและแลกเปลี่ยนข้อมูล และกรณศี กึ ษา
อยา่ งมมี ารยาท
o ความรบั ผดิ ชอบในการใช้และอ้างองิ ผลงานของผอู้ นื่
o ความรบั ผิดชอบในการปฏิบัติตามกฎหมาย
o ความรบั ผดิ ชอบในการรักษาความปลอดภัยออนไลน์
o ความรบั ผิดชอบต่อสุขภาพของตนเอง
o ความรบั ผดิ ชอบในการใช้พาณิชยอ์ เิ ลก็ ทรอนกิ ส์

2. การเข้าถึงดิจทิ ลั

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: รูพ้ ื้นฐานของข้อมลู และสารสนเทศ
o นิยามและความหมายขอ้ มลู และสารสนเทศ
o ประเภทของ และสารสนเทศ และความแตกตา่ ง
o แหลง่ ทมี่ าข้อมูล และสารสนเทศ
o ความสำคัญและบทบาทของขอ้ มูล และสารสนเทศ

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพอ่ื เศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพอื่ เศรษฐกิจและสังคม หนา้ 115

หลกั สูตรการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

รายวชิ า/หัวขอ้ การเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาที) กจิ กรรมการ
เรยี นการสอน
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 2: ร้รู ะบบเครือขา่ ยอินเทอร์เน็ต บรรยาย ปฏิบตั ิ ศกึ ษาดว้ ย และส่ือทใี่ ช้
o หลักการทำงานของระบบเครือขา่ ยอนิ เทอรเ์ น็ต ตนเอง
o รูปแบบระบบเครือข่ายอนิ เทอร์เนต็ บรรยาย
30 0 0 การสืบคน้ ข้อมลู
• หน่วยการเรียนรู้ 3: การคน้ หาขอ้ มูลในอินเทอรเ์ นต็ ผา่ นเทคโนโลยี
o ประเภทการค้นหา
o ข้อดีและข้อจำกัดของการค้นหาข้อมูลใน สารสนเทศ
อนิ เทอร์เนต็ และกรณีศึกษา
o การค้นหาข้อมูลดว้ ยโปรแกรมค้นหา (Search Engine)

• หนว่ ยการเรียนรู้ 5: การนำข้อมลู และสารสนเทศไปใช้
o การใชง้ านลิขสิทธท์ิ ่เี ป็นธรรม (Fair Use)
o การไมล่ ะเมิดลิขสิทธ์ิ

• หนว่ ยการเรยี นรู้ 6: การจดั การขอ้ มูล และสารสนเทศ
o การบนั ทกึ ข้อมลู ลงในอุปกรณจ์ ัดเก็บ
o ระบบการจัดเก็บที่คั่นของข้อมูลและสารสนเทศ
(Bookmarking)
o การเก็บเนื้อหาข้อมลู ออนไลน์

3. การสอื่ สารยุคดิจทิ ลั
• หน่วยการเรยี นรู้ 1: เขา้ ใจพื้นฐานการสอ่ื สาร
o ความหมายของการสอ่ื สาร
o องคป์ ระกอบการสอื่ สาร
o การสื่อสารท่ีดี
• หน่วยการเรียนรู้ 2: การสื่อสารยุคดิจิทัล/การสื่อสาร
ผา่ นสงั คมออนไลน์
o ความหมายของการสอ่ื สารยุคดิจทิ ลั
o รปู แบบการสือ่ สารยุคดจิ ิทลั
o พ้ืนทส่ี ว่ นตัว และพื้นทีส่ าธารณะ
o ประโยชนก์ ารส่ือสารยคุ ดจิ ทิ ลั /การสือ่ สารผา่ นสงั คม
ออนไลน์
o การใชว้ จิ ารณ์การส่ือสารยุคดิจิทัล

หน้า | 116 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลกั สตู รการเขา้ ใจดจิ ิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวชิ า/หัวขอ้ การเรียนรู้ ระยะเวลา (นาที) กจิ กรรมการ
เรยี นการสอน
• หน่วยการเรยี นรู้ 3: การจดั การปญั หาการสอื่ สารยุคดจิ ิทัล บรรยาย ปฏบิ ัติ ศึกษาดว้ ย และส่ือท่ีใช้
o การจัดการข้อความ รูปภาพ เสียง วิดีโอและสื่ออื่น ตนเอง
ท่ีไมเ่ หมาะสมผิดกฎหมาย ผดิ จริยธรรม บรรยาย
o การพูดคยุ กบั บุคคลแปลกหนา้ บนโลกออนไลน์ 15 30 0 การสืบคน้ ขอ้ มลู
o การรบั มือกบั เหตุการณ์ทมี่ ีความอคตทิ างโลกออนไลน์ ผา่ นเทคโนโลยี
o การรับมือกับผู้ประทุษวาจา (Hate speech) 30 30 0
และการข่มขู่ สารสนเทศ
o การรบั มือกับผูใ้ ช้ตรรกะวิบตั ิ (Fallacy) และกรณีศกึ ษา

4. ความปลอดภยั ยุคดิจทิ ัล บรรยาย
• หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจถึงความมั่นคง (Security) การสืบค้นข้อมลู
และความเป็นส่วนตวั (Privacy) ในยคุ ดจิ ิทัล ผา่ นเทคโนโลยี
o รอยเท้าดิจิทัล (Digital Footprint) คืออะไร
และความสำคัญ สารสนเทศ
o การแบ่งปันเนื้อหาในโลกออนไลน์ หรือ การแบ่งปัน และกรณีศกึ ษา
สถานะบนสงั คมออนไลน์
o การกลัน่ แกล้งบนโลกออนไลน์ (Cyberbullying)
o การตั้งค่าการเข้าถึงบนบัญชีออนไลน์และอุปกรณ์
ดิจิทัล
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 2: เขา้ ใจภยั คกุ คามในระบบสารสนเทศ
และวิธีการป้องกนั
o ประเภทการโจมตโี ดยทวั่ ไปในระบบสารสนเทศ
o การหลอกลวงออนไลน์ หรอื กลลวงจากผไู้ ม่ประสงค์ดี
o การปอ้ งกันภยั คกุ คามทางอินเทอรเ์ น็ต
o หน่วยงานต่างที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงปลอดภัย
ไซเบอร์

5. การรูเ้ ท่าทนั สอื่ และสารสนเทศ
• หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจหลักการพื้นฐานของสื่อ
และผเู้ ผยแพร่สอ่ื
o ความหมายและนิยามของสือ่ (Media)
o กระบวนการสอ่ื สาร
o ประเภทของสื่อ

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพอื่ เศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสงั คม หน้า 117

หลักสูตรการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมืองไทย

รายวชิ า/หวั ข้อการเรียนรู้ ระยะเวลา (นาที) กจิ กรรมการ
เรียนการสอน
• หน่วยการเรยี นรู้ 3: วเิ คราะห์ วิพากษ์ สอ่ื และสารสนเทศ บรรยาย ปฏบิ ัติ ศึกษาด้วย และส่ือที่ใช้
o การวเิ คราะห์ 5W 1H ตนเอง
o การคดิ เชงิ วพิ ากษ์ (Critical thinking) บรรยาย
15 0 0 การสืบค้นข้อมลู
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 4: ประเมินคุณคา่ สอื่ และสารสนเทศ ผ่านเทคโนโลยี
o ประเมินประโยชน์ทไี่ ด้รับจากสือ่ 20 20 0
สารสนเทศ
• หน่วยการเรยี นรู้ 5: รูเ้ ท่าทันข่าวปลอม (Fake News) และกรณีศกึ ษา
o ความหมายของข่าวปลอม (Fake News)
o ลักษณะของขา่ วปลอม บรรยาย
o กระบวนการเกดิ ข่าวปลอม การสบื คน้ ขอ้ มลู
o การตรวจสอบข่าวปลอม ผ่านเทคโนโลยี

• หนว่ ยการเรียนรู้ 7: จดั การสือ่ และสารสนเทศดิจทิ ัลเบือ้ งตน้ สารสนเทศ
o การจดบันทกึ สอื่ และสารสนเทศ และกรณศี ึกษา
o การจัดการรปู แบบไฟล์บนส่อื และสารสนเทศดจิ ิทลั
o การแสดงผลข้อมูลสื่อและสารสนเทศดิจิทัล
(Display)

6. แนวปฏบิ ัติในสังคมดจิ ทิ ลั
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: แนวปฏบิ ัตใิ นสังคมดิจิทลั
o มารยาทเนต็ (Netiquette)
o มารยาทการใช้อุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ในพื้นท่ี
สาธารณะ

7. สุขภาพดยี ุคดจิ ทิ ัล
• หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี 1 : ปัจจยั และพฤตกิ รรมเสี่ยงตอ่ สุขภาพ
o หลักการพิจารณาเลือกบริโภคข้อมูลด้านสุขภาพที่
เหมาะสม
o อันตรายหรอื ผลกระทบจากการชวนเชื่อและโฆษณา
ผลิตภณั ฑ์สุขภาพ
o ลกั ษณะพฤตกิ รรมที่ไม่เหมาะสม
o อนั ตรายจากพฤติกรรมท่ไี ม่เหมาะสม
o ลักษณะสภาพแวดลอ้ มที่ไมเ่ หมาะสม
o ขอ้ ควรปฏิบตั ิเพอ่ื ลดความเส่ยี งต่อสขุ ภาพ
o การประยุกต์ใช้ Health Literacy (ความฉลาดทาง
สุขภาพ) ในยุคดจิ ิทัล

หน้า | 118 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลักสตู รการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวิชา/หัวขอ้ การเรียนรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กิจกรรมการ
เรยี นการสอน
• หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 : ความผิดปกติทางกายที่เป็นผล บรรยาย ปฏบิ ตั ิ ศึกษาดว้ ย และสอื่ ทีใ่ ช้
จากเทคโนโลยีดจิ ทิ ลั ตนเอง
o ความผดิ ปกตขิ องกลา้ มเน้อื กระดูกและข้อ บรรยาย
o ความผดิ ปกตทิ างสายตาและการมองเห็น 15 15 0 การสบื คน้ ขอ้ มลู
o ความผิดปกตทิ างการได้ยนิ ผ่านเทคโนโลยี
o ความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารและทางเดิน
ปัสสาวะ สารสนเทศ
o ความผดิ ปกติทางสมองและระบบประสาท และกรณศี ึกษา
o แนวทางการปอ้ งกนั และการแกไ้ ขปญั หาเบ้ืองต้น

• หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 : ความผิดปกติทางจิตใจที่เป็นผล
จากเทคโนโลยดี ิจทิ ลั
o ความผิดปกติทางจติ ใจและอารมณ์
o ภาวะเสพติดดิจิทลั และเกมออนไลน์
o ภาวะบกพร่องด้านการเข้าสังคมหรือปฏิสัมพันธ์กับ
บคุ คลอ่นื
o ความผดิ ปกติดา้ นพัฒนาการทางสมองและอารมณ์
o แนวทางการป้องกันและการแกไ้ ขปัญหาเบือ้ งต้น

• หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 5 : แนวทางปฏบิ ตั ใิ นการแก้ไขปญั หา
สุขภาพในยุคดิจทิ ัล
o หลักธรรมะและวัฒนธรรมดิจทิ ลั ทเ่ี หมาะสม
o การบำบดั อาการเสพติดดิจิทัล
o แนวทางการดแู ลสุขภาพดียคุ ดจิ ิทลั
o หน่วยงานท่เี ก่ียวข้องในการใหค้ วามช่วยเหลือ

8. ดิจิทลั คอมเมิรซ์
• หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจหลักการทั่วไปของดิจิทัล
คอมเมริ ์ซ
o ดจิ ิทัลคอมเมิรซ์ /พาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกส์/การซื้อขาย
สนิ ค้าออนไลน์/E-Commerce คอื อะไร
o องค์ประกอบของดิจิทัลคอมเมิร์ซ หรือการซื้อขาย
ออนไลน์
o ความสำคญั ของดจิ ทิ ัลคอมเมริ ์ซ
o ลกั ษณะของดิจทิ ัลคอมเมริ ์ซ

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ัลเพ่อื เศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพ่ือเศรษฐกจิ และสังคม หนา้ 119

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

รายวชิ า/หัวขอ้ การเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาที) กิจกรรมการ
เรยี นการสอน
• หน่วยการเรยี นรู้ 2: เข้าใจกระบวนการและรูปแบบการ บรรยาย ปฏบิ ตั ิ ศกึ ษาดว้ ย และส่อื ที่ใช้
ซื้อ-ขายสินค้าในดิจิทลั คอมเมริ ์ซ ตนเอง
o กระบวนการซอ้ื -ขายสินค้าในดิจทิ ัลคอมเมิรซ์ บรรยาย
o รปู แบบการซือ้ -ขายสินคา้ ในดิจทิ ัลคอมเมริ ซ์ 15 0 0 การสบื คน้ ขอ้ มลู
ผา่ นเทคโนโลยี
• หน่วยการเรียนรู้ 3: ขั้นตอนการซื้อสินค้าในดิจิทัล
คอมเมริ ซ์ สารสนเทศ
o รู้จักพื้นที่ซื้อ-ขายสินค้า (แพลตฟอร์ม) ในดิจิทัล และกรณศี กึ ษา
คอมเมริ ์ซ
o การค้นหาสนิ คา้ รา้ นคา้ และผขู้ ายสินคา้
o การเลือกสินค้า กำหนดจำนวน การยกเลิก/ลบ
รายการสินค้าที่เลือก การเลือกรูปแบบการขนส่ง
การกำหนดสถานทรี่ ับสนิ คา้ การยนื ยนั การซือ้
o การเลือกรูปแบบชำระเงิน และการชำระเงิน
o การตดิ ตามและรับสนิ ค้า

• หน่วยการเรยี นรู้ 4: การซ้อื ขายสินค้าในดิจิทลั คอมเมิร์ซ
ให้ปลอดภัย และการแก้ปัญหาในการซื้อขายสินค้า
ในดิจิทัลคอมเมิรซ์
o ปญั หาการซอื้ ขายสินค้าในดจิ ทิ ัลคอมเมริ ์ซ
o การแกป้ ญั หาการซื้อขายสินค้าในดิจทิ ลั คอมเมริ ์ซ
o กลโกงและเล่ห์เหลี่ยมของมิจฉาชีพในดิจิทัล
คอมเมิร์ซ
o แนวทางป้องกันและตรวจสอบร้านค้าในดิจิทัล
คอมเมริ ซ์
o การแจ้งความและเกบ็ รวบรวมหลกั ฐาน

9. กฎหมายดิจิทลั
• หน่วยการเรียนรู้ 1: กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สิน
ทางปญั ญา
o รายการกฎหมายท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั ทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา
o ความรู้เบ้อื งตน้ เก่ียวกบั ทรพั ย์สินทางปญั ญา
o การใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้อื่นโดยไม่ละเมิด
ลิขสิทธ์ิ.
o แนวทางป้องกันและโทษที่เกี่ยวกับการละเมิด
ทรัพย์สินทางปัญญา

หน้า | 120 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลักสูตรการเขา้ ใจดิจิทัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวชิ า/หวั ขอ้ การเรียนรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กจิ กรรมการ
เรียนการสอน
• หน่วยการเรียนรู้ 2: กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย บรรยาย ปฏิบตั ิ ศกึ ษาด้วย และสือ่ ทีใ่ ช้
ดิจิทลั ตนเอง
o รายการกฎหมายที่เกี่ยวข้องกบั กฎหมายดิจทิ ลั แบบทดสอบ
o ความหมายกฎหมายดจิ ทิ ลั 15 0 0 ประเมนิ ผล
o การกระทำความผิดต่อกฎหมายดจิ ทิ ัล บรรยายสรุป
o แนวทางป้องกันและโทษที่เกี่ยวกับการกระทำ
ความผดิ ตอ่ กฎหมายดจิ ทิ ลั 360
(6 ชวั่ โมง)
สรุปเน้อื หาการเรยี นรู้

ประเมินผลความรกู้ ารเข้าใจดจิ ิทลั (หลงั เรียน) 15 0 0
รวมจำนวนชวั่ โมงตลอดหลกั สูตร (นาท)ี 240 120 0

สำนักงานคณะกรรมการดิจทิ ลั เพอ่ื เศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจทิ ลั เพอื่ เศรษฐกิจและสงั คม หน้า 121

หลกั สตู รการเขา้ ใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

6.5 แผนการสอนระยะยาว จำนวน 18 ช่ัวโมง ไมน่ อ้ ยกวา่ 8 ชวั่ โมง
จำนวนชั่วโมงทีใ่ ชต้ อ่ หลกั สูตร ไม่น้อยกวา่ 6 ชวั่ โมง
ไมน่ อ้ ยกว่า 4 ชั่วโมง
จำนวนช่ัวโมงบรรยายตอ่ หลกั สูตร
จำนวนชัว่ โมงฝกึ ปฏิบตั ิต่อหลักสตู ร ระยะเวลา (นาที) กจิ กรรมการ
จำนวนชัว่ โมงการศึกษาดว้ ยตนเอง เรียนการสอน
ตารางการสอน บรรยาย ปฏบิ ตั ิ ศกึ ษาด้วย และส่ือท่ีใช้
ตนเอง
รายวชิ า/หัวขอ้ การเรยี นรู้ บรรยาย
10 0 0 แบบทดสอบ
อธบิ ายรายวชิ าและวตั ถุประสงค์หลักสตู ร ประเมนิ ผล
ประเมินผลความรู้การเข้าใจดิจิทลั (ก่อนเรยี น) 20 0 0
บรรยาย
1 สทิ ธแิ ละความรบั ผดิ ชอบ 30 0 20 การสืบคน้ ขอ้ มลู
ผ่านเทคโนโลยี
• หน่วยการเรยี นรู้ 1: เขา้ ใจสทิ ธิของพลเมืองดจิ ิทัล
สารสนเทศ
o สทิ ธใิ นการเข้าถึงและไม่ถกู เลอื กปฏบิ ตั ิ และกรณีศกึ ษา

o เสรภี าพในการแสดงความเหน็ และการเข้าถงึ ขอ้ มูล บรรยาย
การสบื ค้นขอ้ มลู
o สทิ ธิในการชุมนุมและการสมาคมออนไลน์ ผ่านเทคโนโลยี

o สิทธิในความเป็นส่วนตัวและในการคุ้มครองข้อมูล สารสนเทศ
และกรณีศกึ ษา
สว่ นบคุ คล

• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: เขา้ ใจความรับผดิ ชอบในโลกออนไลน์

o จรยิ ธรรมคอมพิวเตอร์

o ความรบั ผิดชอบในการสอ่ื สารและแลกเปลย่ี นข้อมูล

อยา่ งมีมารยาท

o ความรบั ผิดชอบในการใช้และอ้างองิ ผลงานของผู้อ่ืน

o ความรับผิดชอบในการปฏิบตั ิตามกฎหมาย

o ความรับผิดชอบในการรกั ษาความปลอดภยั ออนไลน์

o ความรับผดิ ชอบต่อสุขภาพของตนเอง

o ความรบั ผิดชอบในการใช้พาณชิ ย์อิเลก็ ทรอนกิ ส์

2. การเขา้ ถึงดจิ ิทัล 40 60 30

• หน่วยการเรียนรู้ 1: รู้พ้ืนฐานของขอ้ มลู และสารสนเทศ

o นยิ ามและความหมายขอ้ มลู และสารสนเทศ

o ประเภทของ และสารสนเทศ และความแตกตา่ ง

o แหลง่ ทมี่ าข้อมูล และสารสนเทศ

o ความสำคญั และบทบาทของขอ้ มูล และสารสนเทศ

หน้า | 122 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลกั สตู รการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวิชา/หัวข้อการเรียนรู้ ระยะเวลา (นาที) กจิ กรรมการ
เรียนการสอน
• หนว่ ยการเรียนรู้ 2: รรู้ ะบบเครือข่ายอนิ เทอร์เนต็ บรรยาย ปฏิบตั ิ ศึกษาด้วย และสือ่ ท่ีใช้
o หลกั การทำงานของระบบเครอื ขา่ ยอินเทอรเ์ น็ต ตนเอง
o รูปแบบระบบเครอื ข่ายอินเทอร์เนต็ บรรยาย
o ระบบเครือข่ายส่อื สารในรปู แบบอนื่ 40 60 30 การสืบค้นข้อมลู
ผ่านเทคโนโลยี
• หน่วยการเรยี นรู้ 3: การคน้ หาข้อมลู ในอนิ เทอร์เน็ต
o ประเภทการค้นหา สารสนเทศ
o ข้อดีและข้อจำกัดของการค้นหาข้อมูลใน และกรณีศึกษา
อนิ เทอร์เน็ต
o การคน้ หาขอ้ มลู ดว้ ยโปรแกรมค้นหา (Search Engine)
o เทคนิคการคน้ หาข้อมลู ขั้นสงู (Advanced Search)

• หนว่ ยการเรียนรู้ 4: รจู้ ักคำอธิบายชดุ ขอ้ มูล (Metadata)
o นิยามและความหมายของคำอธิบายชุดข้อมูล
(Metadata)
o ประเภทของคำอธิบายชุดข้อมูล (Metadata)
และหัวข้อในแต่ละประเภท
o กา ร ใช้ ป ร ะ โ ย ชน์ ของ ค ำ อธิ บ าย ชุ ด ข้อมูล
(Metadata)

• หน่วยการเรยี นรู้ 5: การนำขอ้ มูล และสารสนเทศไปใช้
o การอ้างองิ แหล่งทม่ี าตามหลักวชิ าการ
o การใช้งานลิขสิทธิท์ เี่ ป็นธรรม (Fair Use)
o การไม่ละเมิดลขิ สิทธิ์

• หนว่ ยการเรียนรู้ 6: การจดั การขอ้ มูล และสารสนเทศ
o การบันทกึ ข้อมลู ลงในอุปกรณ์จัดเกบ็
o ระบบการจัดเก็บที่คั่นของข้อมูลและสารสนเทศ
(Bookmarking)
o การเกบ็ เนื้อหาขอ้ มูลออนไลน์
o วิธกี ารค้นคนื ของข้อมูล

3. การส่ือสารยุคดจิ ทิ ลั
• หน่วยการเรยี นรู้ 1: เข้าใจพ้นื ฐานการส่ือสาร
o ความหมายของการสอ่ื สาร
o องค์ประกอบการสื่อสาร
o การส่ือสารทดี่ ี

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพือ่ เศรษฐกจิ และสงั คม หนา้ 123

หลกั สตู รการเข้าใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

รายวชิ า/หัวข้อการเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กิจกรรมการ
เรยี นการสอน
• หน่วยการเรียนรู้ 2: การสื่อสารยุคดิจิทัล/การสื่อสาร บรรยาย ปฏบิ ตั ิ ศกึ ษาด้วย และส่อื ที่ใช้
ผา่ นสังคมออนไลน์ ตนเอง
o ความหมายของการสอ่ื สารยคุ ดจิ ทิ ลั บรรยาย
o รปู แบบการสอ่ื สารยุคดจิ ทิ ัล 40 60 30 การสบื คน้ ข้อมลู
o พน้ื ที่สว่ นตวั และพนื้ ท่สี าธารณะ ผ่านเทคโนโลยี
o ประโยชนก์ ารส่อื สารยุคดิจทิ ลั /การสอื่ สารผ่านสงั คม
ออนไลน์ สารสนเทศ
o การใช้วจิ ารณ์การสือ่ สารยุคดจิ ิทัล และกรณศี กึ ษา

• หน่วยการเรียนรู้ 3: การจัดการปัญหาการสื่อสารยุค
ดิจทิ ัล
o การจัดการข้อความ รูปภาพ เสียง วิดีโอและสื่ออื่น
ทไ่ี ม่เหมาะสมผิดกฎหมาย ผดิ จรยิ ธรรม
o การพูดคยุ กับบุคคลแปลกหน้าบนโลกออนไลน์
o การรับมือกับเหตุการณ์ที่มีความอคติทางโลก
ออนไลน์
o การรับมือกับผู้ประทุษวาจา (Hate speech) และ
การข่มขู่
o การรับมอื กับผู้ใชต้ รรกะวิบตั ิ (Fallacy)

• หนว่ ยการเรียนรู้ 4: เครื่องมอื ส่อื สารยคุ ดิจิทัล
o ใชเ้ ครอ่ื งมอื ส่อื สารยคุ ดิจิทัล
o เทคโนโลยกี ารส่ือสารในอนาคต
o การสื่อสารกับระบบอัตโนมัติ และหุ่นยนต์อัจฉริยะ
(Automation System and Smart Robotics)

4. ความปลอดภัยยคุ ดจิ ทิ ลั
• หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจถึงความมั่นคง (Security)
และความเปน็ สว่ นตวั (Privacy) ในยุคดิจทิ ัล
o รอยเท้าดิจิทัล (Digital Footprint) คืออะไร
และความสำคัญ
o การแบง่ ปนั เน้ือหาในโลกออนไลน์ หรอื การแบ่งปัน
สถานะบนสังคมออนไลน์
o การกล่ันแกล้งบนโลกออนไลน์ (Cyberbullying)
o การตั้งค่าการเข้าถึงบนบัญชีออนไลน์และอุปกรณ์
ดจิ ิทลั

หนา้ | 124 มหาวทิ ยาลยั มหิดล

หลกั สูตรการเขา้ ใจดจิ ิทัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวิชา/หัวข้อการเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กจิ กรรมการ
เรียนการสอน
• หน่วยการเรียนรู้ 2: เขา้ ใจภยั คุกคามในระบบสารสนเทศ บรรยาย ปฏิบัติ ศกึ ษาด้วย และสือ่ ที่ใช้
และวธิ กี ารปอ้ งกนั ตนเอง
o ประเภทการโจมตีโดยท่วั ไปในระบบสารสนเทศ บรรยาย
o การหลอกลวงออนไลน์ หรอื กลลวงจากผูไ้ ม่ประสงค์ดี 60 60 30 การสืบค้นขอ้ มลู
o การป้องกันภยั คุกคามทางอนิ เทอร์เน็ต ผา่ นเทคโนโลยี
o หนว่ ยงานท่เี กีย่ วขอ้ งกบั ความม่ันคงปลอดภยั ไซเบอร์
สารสนเทศ
5. การรูเ้ ท่าทันสื่อและสารสนเทศ และกรณศี ึกษา
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เข้าใจหลักการพ้นื ฐานของสอื่
และผเู้ ผยแพรส่ อ่ื
o ความหมายและนยิ ามของส่ือ (Media)
o กระบวนการสือ่ สาร
o ประเภทของสอื่
o บทบาทของสอื่
o ความหมายและนิยามสื่อมวลชนหรือผู้ให้บริการส่ือ
หรอื ผู้เผยแพรส่ อื่ (Media Provider)
o หน้าที่และอิทธิผลของสือ่ มวลชนหรือผู้ใหบ้ ริการสอ่ื
หรือผู้เผยแพร่สื่อ
• หน่วยการเรียนรู้ 2: เข้าใจแนวคิดการรู้เท่าทันสื่อและ
สารสนเทศ
o ความหมายของการร้เู ท่าทันสอื่ และสารสนเทศ
o ทฤษฎีการรู้เท่าทันสื่อ (Cognitive theory of
media literacy) ของ Potter
o กรอบแนวทางเพ่อื วเิ คราะหส์ อ่ื
o แนวทางการรู้เท่าทันสือ่ ใหม่
• หนว่ ยการเรียนรู้ 3: วเิ คราะห์ วพิ ากษ์ สือ่ และสารสนเทศ
o การวเิ คราะห์ 5W 1H
o การคดิ วิเคราะห์
o การคิดสังเคราะห์
o การคดิ เชงิ วพิ ากษ์ (Critical thinking)
• หนว่ ยการเรยี นรู้ 4: ประเมินคณุ ค่าสอื่ และสารสนเทศ
o มติ กิ ารประเมนิ คณุ คา่ สื่อ
o ประเมนิ ประโยชน์ทีไ่ ด้รับจากส่ือ

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทลั เพ่ือเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจทิ ัลเพอ่ื เศรษฐกจิ และสงั คม หน้า 125

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจิทัล (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

รายวิชา/หวั ข้อการเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาที) กจิ กรรมการ
เรยี นการสอน
• หน่วยการเรียนรู้ 5: รู้เท่าทนั ข่าวปลอม (Fake News) บรรยาย ปฏบิ ตั ิ ศกึ ษาด้วย และส่อื ทใ่ี ช้
o ความหมายของข่าวปลอม ตนเอง
o ลักษณะของข่าวปลอม บรรยาย
o กระบวนการเกิดขา่ วปลอม 30 0 20 การสืบคน้ ข้อมลู
o การตรวจสอบข่าวปลอม 60 30 30 ผ่านเทคโนโลยี

• หน่วยการเรียนรู้ 6: รู้เท่าทันโฆษณาชวนเช่ือ สารสนเทศ
(Propaganda) และกรณศี ึกษา
o ความหมายของโฆษณาชวนเช่อื
o ลักษณะของโฆษณาชวนเชือ่ บรรยาย
o การวเิ คราะหโ์ ฆษณาชวนเชือ่ ด้วยการตั้งคำถาม การสบื ค้นขอ้ มลู
ผ่านเทคโนโลยี
• หน่วยการเรียนรู้ 7: จัดการสื่อและสารสนเทศดิจิทัล
เบอ้ื งต้น สารสนเทศ
o การจดบนั ทึกส่ือและสารสนเทศ และกรณศี ึกษา
o การจดั การรปู แบบไฟล์บนสอื่ และสารสนเทศดจิ ิทัล
o การแสดงผลข้อมูลสือ่ และสารสนเทศดิจทิ ลั (Display)

6. แนวปฏิบัตใิ นสังคมดิจิทลั
• หนว่ ยการเรียนรู้ 1: แนวปฏิบตั ใิ นสังคมดิจิทัล
o มารยาทเน็ต (Netiquette)
o มารยาทการใช้อุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ในพื้นท่ี
สาธารณะ
o การเอาใจใส่ผู้อ่นื (Empathy)

7. สุขภาพดียุคดิจิทัล
• หนว่ ยการเรียนรูท้ ่ี 1 : ปัจจัยและพฤตกิ รรมเสีย่ งตอ่ สุขภาพ
o หลักการพิจารณาเลือกบริโภคข้อมูลด้านสุขภาพที่
เหมาะสม
o อนั ตรายหรือผลกระทบจากการชวนเชอ่ื และโฆษณา
ผลิตภัณฑ์สุขภาพ
o ลกั ษณะพฤติกรรมทไ่ี มเ่ หมาะสม
o อนั ตรายจากพฤติกรรมท่ีไมเ่ หมาะสม
o ลกั ษณะสภาพแวดลอ้ มทีไ่ ม่เหมาะสม
o ขอ้ ควรปฏบิ ัตเิ พื่อลดความเสยี่ งต่อสุขภาพ

หน้า | 126 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลกั สูตรการเขา้ ใจดจิ ิทัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวชิ า/หวั ข้อการเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กจิ กรรมการ
เรยี นการสอน
o การประยุกต์ใช้ Health Literacy (ความฉลาดทาง บรรยาย ปฏิบตั ิ ศกึ ษาดว้ ย และส่อื ทีใ่ ช้
สุขภาพ) ในยุคดิจิทัล ตนเอง

• หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 : ความผิดปกติทางกายที่เป็นผล
จากเทคโนโลยีดิจิทลั
o ความผดิ ปกติของกล้ามเน้ือ กระดูกและข้อ
o ความผดิ ปกติทางสายตาและการมองเหน็
o ความผดิ ปกติทางการได้ยิน
o ความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารและทางเดนิ
ปสั สาวะ
o ความผิดปกตทิ างสมองและระบบประสาท
o แนวทางการป้องกนั และการแก้ไขปัญหาเบื้องตน้

• หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 : ความผิดปกติทางจิตใจที่เป็นผล
จากเทคโนโลยีดจิ ิทัล
o ความผดิ ปกติทางจติ ใจและอารมณ์
o ภาวะเสพติดดิจิทลั และเกมออนไลน์
o ภาวะบกพร่องด้านการเข้าสังคมหรือปฏิสัมพันธ์
กับบคุ คลอ่ืน
o ความผิดปกตดิ ้านพฒั นาการทางสมองและอารมณ์
o แนวทางการปอ้ งกนั และการแก้ไขปัญหาเบือ้ งตน้

• หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 4 : ความสมั พันธภ์ ายในครอบครวั
o ปัญหาและผลกระทบต่อเยาวชนและความสัมพันธ์
ในครอบครวั
o แนวทางปฏิบตั ใิ นการดแู ลเยาวชนในยุคดิจิทลั
o แนวทางปฏิบัติในการสร้างความสัมพันธ์ภายใน
ครอบครวั ในยคุ ดจิ ทิ ลั

• หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 : แนวทางปฏิบัติในการแก้ไข
ปัญหาสขุ ภาพในยุคดิจทิ ัล
o หลกั ธรรมะและวฒั นธรรมดิจิทัลทีเ่ หมาะสม
o การบำบดั อาการเสพติดดิจิทัล
o แนวทางการดูแลสุขภาพดียคุ ดิจิทลั
o หนว่ ยงานทีเ่ กย่ี วขอ้ งในการให้ความชว่ ยเหลอื

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพอื่ เศรษฐกิจและสงั คม หน้า 127

หลักสตู รการเข้าใจดิจทิ ัล (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

รายวชิ า/หวั ข้อการเรยี นรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กจิ กรรมการ
เรยี นการสอน
8. ดิจทิ ัลคอมเมริ ซ์ บรรยาย ปฏบิ ัติ ศึกษาด้วย และสอื่ ท่ใี ช้
• หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจหลักการทั่วไปของดิจิทัล ตนเอง
คอมเมิร์ซ บรรยาย
o ดิจิทัลคอมเมริ ์ซ/พาณิชย์อิเล็กทรอนกิ ส์/การซ้ือขาย 60 60 30 การสบื คน้ ขอ้ มลู
สินค้าออนไลน/์ E-Commerce คือ อะไร ผ่านเทคโนโลยี
o องค์ประกอบของดิจิทัลคอมเมิร์ซ หรือการซื้อขาย
ออนไลน์ สารสนเทศ
o ความสำคญั ของดิจทิ ลั คอมเมิร์ซ และกรณศี กึ ษา
o ลักษณะของดิจทิ ัลคอมเมริ ์ซ
• หน่วยการเรียนรู้ 2: เข้าใจกระบวนการและรูปแบบ
การซ้ือ-ขายสนิ ค้าในดจิ ิทลั คอมเมิร์ซ
o กระบวนการซอื้ -ขายสนิ ค้าในดิจิทลั คอมเมิรซ์
o รปู แบบการซือ้ -ขายสนิ คา้ ในดจิ ทิ ลั คอมเมริ ์ซ
• หน่วยการเรียนรู้ 3: ขั้นตอนการซื้อสินค้าในดิจิทัล
คอมเมริ ์ซ
o รู้จักพื้นที่ซื้อ-ขายสินค้า (แพลตฟอร์ม) ในดิจิทัล
คอมเมิร์ซ
o การคน้ หาสินคา้ ร้านค้า และผขู้ ายสนิ คา้
o การเลือกสินค้า กำหนดจำนวน การยกเลิก/ลบ
รายการสินค้าที่เลือก การเลือกรูปแบบการขนส่ง
การกำหนดสถานทรี่ ับสนิ คา้ การยืนยนั การซอ้ื
o การเลือกรูปแบบชำระเงิน และการชำระเงิน
o การตดิ ตามและรับสินคา้
• หนว่ ยการเรียนรู้ 4: การซ้ือขายสินค้าในดิจิทลั คอมเมิร์ซ
ให้ปลอดภัย และการแก้ปัญหาในการซื้อขายสินค้าใน
ดจิ ิทลั คอมเมริ ซ์
o ปญั หาการซอื้ ขายสนิ คา้ ในดจิ ทิ ลั คอมเมิร์ซ
o การแก้ปัญหาการซ้อื ขายสนิ คา้ ในดจิ ิทลั คอมเมิรซ์
o กลโกงและเล่ห์เหลี่ยมของมิจฉาชีพในดิจิทัล
คอมเมริ ์ซ
o แนวทางป้องกันและตรวจสอบร้านค้าในดิจิทัล
คอมเมริ ซ์
o การแจง้ ความและเกบ็ รวบรวมหลักฐาน

หน้า | 128 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลักสูตรการเขา้ ใจดจิ ิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

รายวิชา/หัวขอ้ การเรียนรู้ ระยะเวลา (นาท)ี กจิ กรรมการ
เรียนการสอน
• หนว่ ยการเรียนรู้ 5: สร้างรา้ นค้าในดจิ ิทลั คอมเมริ ซ์ เบ้อื งต้น บรรยาย ปฏิบัติ ศึกษาดว้ ย และส่ือทีใ่ ช้
o จุดเดน่ จดุ ด้อย ขอ้ จำกดั และคุณสมบตั ิของแพลตฟอรม์ ตนเอง
รา้ นค้าออนไลนใ์ นดิจิทัลคอมเมริ ์ซ บรรยาย การ
o การสร้างร้านค้าออนไลน์ 60 30 20 สบื คน้ ขอ้ มลู
o การให้บริการลูกคา้ ผ่านเทคโนโลยี
o การทำ การตลาดดจิ ิทลั (Digital Marketing)เบ้อื งต้น 20 0 0 สารสนเทศ และ
กรณศี ึกษา
• หน่วยการเรียนรู้ 6: เข้าใจกฎหมายที่เกี่ยวกับดิจิทัล 30 0 0
คอมเมิร์ซเบอื้ งตน้ 480 360 240 แบบทดสอบ
o การจดทะเบียนพาณชิ ย์อิเลก็ ทรอนิกส์ ประเมนิ ผล
o กฎหมายท่ีเกยี่ วกับพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์เบ้อื งต้น บรรยายสรุป
1,080 นาที
9. กฎหมายดจิ ิทลั (18 ช่วั โมง)
• หน่วยการเรียนรู้ 1: กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สิน
ทางปัญญา
o รายการกฎหมายทีเ่ กย่ี วข้องกับทรัพยส์ นิ ทางปัญญา
o ความร้เู บ้อื งตน้ เกีย่ วกับทรพั ย์สินทางปัญญา
o การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศที่เกี่ยวกับงานที่ได้รับ
การคุ้มครองทรัพยส์ ินทางปญั ญา
o การใชง้ านอนั มีลิขสิทธิข์ องผอู้ ื่นโดยไมล่ ะเมิดลิขสทิ ธ์ิ
o ครีเอทฟี คอมมอนส์ (Creative Commons)
o แนวทางป้องกันและโทษที่เกี่ยวกับการละเมิด
ทรัพย์สินทางปญั ญา
• หน่วยการเรียนรู้ 2: กฎหมายท่เี กยี่ วข้องกบั กฎหมายดจิ ทิ ัล
o รายการกฎหมายทเ่ี กยี่ วข้องกบั กฎหมายดิจิทลั
o ความหมายกฎหมายดจิ ทิ ัล
o การกระทำความผิดต่อกฎหมายดจิ ิทลั
o แนวทางป้องกันและโทษที่เกี่ยวกับการกระทำ
ความผดิ ตอ่ กฎหมายดจิ ทิ ัล

สรปุ เน้ือหาการเรียนรู้

ประเมนิ ผลความรูก้ ารเข้าใจดิจิทลั (หลังเรียน)
รวมจำนวนช่ัวโมงตลอดหลกั สตู ร (นาที)

สำนกั งานคณะกรรมการดิจิทัลเพ่อื เศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพือ่ เศรษฐกจิ และสังคม หนา้ 129

หลกั สูตรการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

7. การประเมินและปรับปรุงการดำเนินการของหลกั สตู ร

7.1 กลยุทธ์การประเมนิ ประสิทธิผลของหลกั สตู รโดยผเู้ รียนรู้
การประเมินประสิทธิผลในหลักสูตรนี้ที่จัดทำโดยผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้ ได้จัดกิจกรรมในการนําแนวคิด

และความเห็นจากผ้เู รียนรู้ได้ดังนี้
(1) การสนทนากลุม่ ระหวา่ งผถู้ ่ายทอดองคค์ วามรู้และผเู้ รยี นรู้
(2) การสังเกตการณ์จากพฤตกิ รรมของผู้เรยี นรู้
(3) แบบประเมนิ ผถู้ า่ ยทอดองค์ความรู้ และแบบประเมนิ หลกั สตู รรายวชิ า

7.2 กลยุทธก์ ารประเมนิ กระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้
ในการเกบ็ ข้อมูลเพ่อื ประเมินกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ ได้มกี ลยทุ ธ์ ดังนี้
(1) การสงั เกตการณ์ถา่ ยทอดองคค์ วามรู้ของผ้รู ว่ มทมี กระบวนการถา่ ยทอดองค์ความรู้
(2) ผลการสอบ
(3) การทวนสอบผลประเมินการเรียนรู้

7.3 การปรับปรุงการถ่ายทอดองคค์ วามรู้
หลังจากผลการประเมินกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ในข้อ 2 จึงมีการปรับปรุงกระบวนการถ่ายทอด

องค์ความรู้ โดยการจัดกิจกรรมในการระดมสมอง และหาข้อมูลเพิ่มเติมในการปรบั ปรุงกระบวนการถา่ ยทอดองค์
ความรู้ ดังน้ี

(1) สัมมนาการจดั การเรยี นการถ่ายทอดองค์ความรู้
(2) การวจิ ยั

หนา้ | 130 มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

7.4 การทวนสอบมาตรฐานผลสัมฤทธขิ์ องผ้เู รียนรู้ในหลักสูตร
ในระหว่างกระบวนการถา่ ยทอดองค์ความรรู้ ายวิชา มีการทวนสอบผลสัมฤทธิ์ ในรายหัวข้อตามท่คี าดหวัง

จากการเรียนรู้ในหลักสตู ร ได้จากการสอบถามผู้เรียนรู้ หรือการสุ่มตรวจผลงานของผู้เรียนรู้ รวมถึงพิจารณาจาก
ผลการทดสอบย่อย และหลังการออกผลการเรียนรายวชิ า มีการทวนสอบผลสัมฤทธิโ์ ดยรวมในวชิ าได้ดงั นี้

(1) การทวนสอบการให้คะแนนจากการสุ่มตรวจผลงานของผู้เรียนรู้โดยผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้อื่น
หรือผ้ทู รงคณุ วุฒิ ท่ไี ม่ใช่ผถู้ ่ายทอดองค์ความร้ทู ่ีเกย่ี วข้องกับหลักสูตร

(2) มกี ารตั้งคณะกรรมการท่ีเก่ียวข้องกับหลักสตู ร ตรวจสอบผลการประเมินการเรียนรูผ้ ู้เรียนรู้ โดยการ
สมั ภาษณผ์ ู้เรียนรู้ หรือบุคคลทเี่ ก่ียวข้องกับผเู้ รียนรู้ เช่น ครอบครวั ผู้ร่วมงาน หัวหนา้ งาน เปน็ ตน้

(3) ตรวจสอบขอ้ สอบ รายงาน วิธีการใหค้ ะแนนสอบ และการใหค้ ะแนนดา้ นปฏบิ ตั ิ
7.5 การดำเนนิ การทบทวนและการวางแผนปรบั ปรงุ ประสิทธผิ ลของหลักสตู ร

จากผลการประเมิน และทวนสอบผลสัมฤทธิ์ประสิทธิผลรายวิชา ได้มีการวางแผนการปรับปรุงการ
ถา่ ยทอดองคค์ วามรู้และรายละเอยี ดวชิ า เพื่อใหเ้ กิดคุณภาพมากขนึ้ ดงั น้ี

(1) ปรับปรุงรายวิชาทุก 2 ปี หรือตามข้อเสนอแนะและผลการทวนสอบมาตรฐานผลสัมฤทธิ์
ตามขอ้ 7.4

(2) เปลี่ยนหรือสลับผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้ เพื่อให้ผู้เรียนรู้มีมุมมองในเรื่องการประยุกต์ความรู้
การเข้าใจดจิ ทิ ลั ที่หลากหลาย

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพอ่ื เศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ทิ ัลเพอื่ เศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 131

หลักสูตรการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

8. สัดส่วนเนื้อหาหลกั สูตรท่สี ง่ เสรมิ ดา้ นความรู้ (Knowledge) ด้านทักษะ (Skill) และด้าน
คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (Attitude)

เนื้อหาหลักสูตรของแต่ละรายวิชามีสัดส่วนการส่งเสริมความสามารถด้านความรู้ ด้านทักษะ และด้าน
คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ ท้ังหลักสูตรมที ่ีสดั สว่ นร้อยละ 44.2 41.7 และ 14.0 ตามลำดบั โดยมี

รายวชิ าทีเ่ น้นสง่ เสรมิ ดา้ นความรู้ จำนวน 4 รายวชิ า ได้แก่
1) สิทธิและความรบั ผิดชอบยุคดจิ ทิ ลั (Digital Right)
2) ความปลอดภยั ยุคดิจทิ ัล (Digital Safety)
3) แนวปฏบิ ตั ใิ นสังคมดจิ ิทลั (Digital Etiquette)
4) กฎหมายดจิ ทิ ลั (Digital Law)

รายวชิ าทเี่ นน้ ส่งเสรมิ ดา้ นทกั ษะ จำนวน 3 หลักสตู ร ไดแ้ ก่
1) การรู้เทา่ ทันสื่อและสารสนเทศ (Media and Information Literacy)
2) สุขภาพดียุคดจิ ิทัล (Digital Health)
3) ดจิ ิทลั คอมเมิรซ์ (Digital Commerce)

รายวชิ าทเ่ี นน้ ส่งเสรมิ ดา้ นความร้แู ละทกั ษะเทา่ กนั จำนวน 2 หลักสตู ร ได้แก่
1) การเขา้ ถงึ ดิจทิ ัล (Digital Access)
2) การสื่อสารยคุ ดจิ ิทลั (Digital Communication)

ได้แสดงรายละเอยี ดตามตารางด้านล่าง

หน้า | 132 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลกั สูตรการเขา้ ใจดิจิทัล (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

ตารางสดั สว่ นเน้ือหาหลักสตู รทสี่ ง่ เสรมิ ด้านความรู้ ด้านทักษะ และดา้ นคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์

สดั สว่ นท่สี ่งเสรมิ (รอ้ ยละ)

รายวชิ า/หน่วยการเรียนรู้ ความรู้ ด้านทักษะ คุณลักษณะ รวม
อันพงึ ประสงค์
สทิ ธิและความรับผิดชอบยคุ ดิจทิ ัล (Digital Right) 100
หน่วยการเรยี นรู้ 1: เข้าใจสิทธขิ องพลเมืองดจิ ิทัล 60.0 20.0 20.0 100
หน่วยการเรียนรู้ 2: เข้าใจความรับผดิ ชอบในโลกออนไลน์ 100
60 20 20 100
การเขา้ ถึงดจิ ิทัล (Digital Access) 100
หนว่ ยการเรียนรู้ 1: รพู้ ืน้ ฐานของขอ้ มลู และสารสนเทศ 60 20 20 100
หนว่ ยการเรียนรู้ 2: รู้ระบบเครือข่ายอินเทอรเ์ น็ต 100
หน่วยการเรียนรู้ 3: การค้นหาข้อมูลในอินเทอร์เน็ต 48.3 48.3 3.3 100
หน่วยการเรยี นรู้ 4: รู้จักคำอธิบายชดุ ขอ้ มลู (Metadata) 100
หน่วยการเรียนรู้ 5: การนำขอ้ มลู และสารสนเทศไปใช้ 100 0 0 100
หน่วยการเรยี นรู้ 6: การจดั การข้อมูล และสารสนเทศ 70 30 0 100
20 80 0 100
การส่ือสารยุคดจิ ิทลั (Digital Communication)
หนว่ ยการเรียนรู้ 1: เข้าใจพื้นฐานการสื่อสาร 50 50 0
หนว่ ยการเรยี นรู้ 2: การสือ่ สารยุคดิจิทัล/การสื่อสารผา่ น 30 50 20
สงั คมออนไลน์ 20 80 0
หน่วยการเรียนรู้ 3: การจัดการปัญหาการสื่อสารยุคดิจิทัล
หนว่ ยการเรยี นรู้ 4: เครื่องมือสอ่ื สารยคุ ดจิ ทิ ลั 47.5 47.5 5.0
100 0 0
ความปลอดภัยยุคดจิ ิทลั (Digital Safety)
หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เข้าใจถึงความม่ันคง (Security) 50 50 0 100
และความเป็นสว่ นตัว (Privacy) ในยุคดิจทิ ัล
หน่วยการเรยี นรู้ 2: เข้าใจภยั คุกคามในระบบสารสนเทศ 20 60 20 100
และวธิ ีการป้องกนั 20 80 0 100
45.0 30.0 25.0 100

70 0 30 100

20 60 20 100

สำนักงานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพอื่ เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจทิ ัลเพอื่ เศรษฐกจิ และสังคม หนา้ 133

หลักสตู รการเข้าใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมอื งไทย

สัดสว่ นทสี่ ่งเสริม (ร้อยละ)

รายวิชา/หนว่ ยการเรยี นรู้ ความรู้ ดา้ นทักษะ คุณลักษณะ รวม
อันพึงประสงค์
การรูเ้ ท่าทันสื่อและสารสนเทศ
(Media and Information Literacy) 41.4 51.4 7.1 100

หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจหลักการพื้นฐานของสื่อและ 90 0 10 100
ผเู้ ผยแพร่ส่ือ
หน่วยการเรยี นรู้ 2: เขา้ ใจแนวคิดการรูเ้ ท่าทนั สื่อและ 100 0 0 100
สารสนเทศ
หนว่ ยการเรยี นรู้ 3: วิเคราะห์ วิพากษ์ ส่ือและสารสนเทศ 20 70 10 100
หนว่ ยการเรียนรู้ 4: ประเมินคุณคา่ ส่อื และสารสนเทศ 20 70 10 100
หนว่ ยการเรียนรู้ 5: รู้เท่าทนั ข่าวปลอม (Fake News) 20 70 10 100
หน่วยการเรยี นรู้ 6: รเู้ ท่าทนั โฆษณาชวนเชอ่ื
(Propaganda) 20 70 10 100
หนว่ ยการเรยี นรู้ 7:จดั การสือ่ และสารสนเทศดจิ ิทลั เบ้ืองต้น
แนวปฏิบตั ิในสงั คมดจิ ิทลั (Digital Etiquette) 20 80 0 100
หน่วยการเรียนรู้ 1: แนวปฏบิ ัติในสงั คมดิจทิ ลั 43.3 23.3 33.3 100
หน่วยการเรยี นรู้ 2: การลอ้ เลยี นและการเหยียด 40 20 40 100
(Microaggression)
หน่วยการเรยี นรู้ 3:กรอบแนวคดิ สากล (GlobalMindset) 50 20 30 100

สขุ ภาพดียุคดิจิทัล (Digital Health) 40 30 30 100
หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 1: ปัจจัยและพฤติกรรมเส่ียงต่อสุขภาพ
หน่วยการเรียนร้ทู ่ี 2 : ความผิดปกติทางกายที่เป็นผลจาก 40.0 50.0 10.0 100
เทคโนโลยดี จิ ทิ ลั 50 40 10 100
หน่วยการเรยี นรู้ที่ 3 : ความผดิ ปกติทางจิตใจทเ่ี ป็นผล
จากเทคโนโลยดี ิจิทลั 50 50 0 100
หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 4 : ความสัมพันธ์ภายในครอบครัว
หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 5 : แนวทางปฏิบัติในการแก้ไขปัญหา 50 50 0 100
สขุ ภาพในยุคดิจิทัล 30 60 10 100
20 50 30 100

หน้า | 134 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลักสูตรการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

สัดสว่ นทส่ี ่งเสรมิ (ร้อยละ)

รายวิชา/หน่วยการเรียนรู้ ความรู้ ดา้ นทักษะ คณุ ลักษณะ รวม
อันพงึ ประสงค์ 100
ดจิ ทิ ลั คอมเมริ ์ซ (Digital Commerce)
หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจหลักการท่ัวไปของดิจิทัล 38.3 53.3 8.3
คอมเมริ ์ซ
80 0 20 100
หน่วยการเรยี นรู้ 2: เข้าใจกระบวนการและรูปแบบการ
ซอ้ื -ขายสินค้าในดจิ ิทลั คอมเมิร์ซ 80 20 0 100

หน่วยการเรียนรู้ 3: ขัน้ ตอนการซือ้ สนิ ค้าในดิจิทัล 10 90 0 100
คอมเมิร์ซ
หน่วยการเรยี นรู้ 4: การซ้ือขายสินค้าในดิจิทลั คอมเมิร์ซ 20 70 10 100
ใหป้ ลอดภยั และการแกป้ ญั หาในการซ้ือขายสนิ คา้ ใน
ดิจิทลั คอมเมิร์ซ 10 90 0 100
หน่วยการเรียนรู้ 5: สร้างร้านคา้ ในดิจทิ ลั คอมเมริ ์ซ
เบือ้ งตน้ 30 50 20 100
หนว่ ยการเรียนรู้ 6: เข้าใจกฎหมายทเี่ กย่ี วกบั ดิจิทัล 50 30.0 20.0 100
คอมเมิร์ซเบ้ืองตน้ 50 30 20 100
กฎหมายดิจิทัล (Digital Law)
หน่วยการเรียนรู้ 1: กฎหมายทเี่ ก่ียวข้องกับทรพั ย์สนิ 50 30 20 100
ทางปัญญา 44.2 41.7 14.0 100
หน่วยการเรียนรู้ 2: กฎหมายทเ่ี ก่ียวข้องกบั กฎหมาย
ดจิ ิทลั

รวมทั้งหลักสูตร

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพือ่ เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจทิ ลั เพ่ือเศรษฐกิจและสังคม หน้า 135

หลกั สตู รการเข้าใจดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) สำหรับพลเมืองไทย

9. ความเหมาะสมของหน่วยการเรียนรูต้ ่อระยะการพฒั นา

หลกั สตู รและหนว่ ยการเรยี นรู้ไดถ้ ูกออกแบบและพฒั นาให้สอดคล้องกับกรอบสมรรถนะดา้ นดจิ ทิ ัลสำหรับ
พลเรือนของประเทศไทย โดยแต่ละหน่วยการเรียนรู้มีความสอดคล้องตามระยะการพัฒนาสมรรถนะตามตาราง
ด้านล่าง

ตารางความเหมาะสมของหน่วยการเรยี นรู้ตอ่ ระยะการพัฒนา

สมรรถนะ/หน่วยการเรียนรู้ ระยะ ระยะ ระยะ
เรม่ิ ต้น พฒั นา สมั บูรณ์

สทิ ธิและความรับผดิ ชอบยคุ ดจิ ทิ ลั (Digital Right) ✓
✓
หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจสิทธขิ องพลเมอื งดิจิทัล ✓✓
✓
หน่วยการเรียนรู้ 2: เขา้ ใจความรบั ผิดชอบในโลกออนไลน์ ✓✓ ✓
✓
การเข้าถึงดจิ ิทลั (Digital Access)
✓
หน่วยการเรยี นรู้ 1: รูพ้ ื้นฐานของข้อมลู และสารสนเทศ ✓ ✓

หน่วยการเรียนรู้ 2: รรู้ ะบบเครอื ข่ายอินเทอรเ์ นต็ ✓ ✓

หน่วยการเรียนรู้ 3: การคน้ หาขอ้ มูลในอนิ เทอร์เน็ต ✓✓

หน่วยการเรยี นรู้ 4: รู้จกั คำอธบิ ายชุดข้อมูล (Metadata) ✓

หนว่ ยการเรียนรู้ 5: การนำข้อมลู และสารสนเทศไปใช้ ✓✓

หนว่ ยการเรยี นรู้ 6: การจดั การขอ้ มลู และสารสนเทศ ✓

การส่อื สารยคุ ดิจทิ ัล (Digital Communication)

หนว่ ยการเรยี นรู้ 1: เข้าใจพืน้ ฐานการสอื่ สาร ✓

หน่วยการเรยี นรู้ 2: การส่ือสารยคุ ดิจิทัล/การสื่อสารผ่านสังคมออนไลน์ ✓

หน่วยการเรียนรู้ 3: การจัดการปัญหาการสอื่ สารยุคดิจิทลั ✓✓

หน่วยการเรยี นรู้ 4: เครอ่ื งมือสือ่ สารยคุ ดิจทิ ลั ✓✓

ความปลอดภยั ยุคดิจิทลั (Digital Safety)

หน่วยการเรยี นรู้ 1: เขา้ ใจถึงความม่นั คง (Security) และความเปน็ ✓
ส่วนตวั (Privacy) ในยคุ ดจิ ิทัล

หนว่ ยการเรยี นรู้ 2: เข้าใจภยั คกุ คามในระบบสารสนเทศและวธิ กี ารปอ้ งกนั ✓ ✓

การรู้เท่าทันส่ือและสารสนเทศ (Media and Information Literacy)

หน้า | 136 มหาวิทยาลยั มหดิ ล

หลกั สตู รการเข้าใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

ตารางความเหมาะสมของหนว่ ยการเรยี นรู้ตอ่ ระยะการพัฒนา

สมรรถนะ/หนว่ ยการเรยี นรู้ ระยะ ระยะ ระยะ
เรม่ิ ตน้ พฒั นา สัมบูรณ์

หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจหลักการพน้ื ฐานของส่ือและผู้เผยแพร่สอ่ื ✓ ✓
✓
หน่วยการเรยี นรู้ 2: เขา้ ใจแนวคิดการรู้เทา่ ทันสอ่ื และสารสนเทศ ✓ ✓

หนว่ ยการเรียนรู้ 3: วเิ คราะห์ วิพากษ์ สอ่ื และสารสนเทศ ✓✓ ✓

หนว่ ยการเรียนรู้ 4: ประเมนิ คุณคา่ สื่อและสารสนเทศ ✓ ✓

หนว่ ยการเรยี นรู้ 5: รเู้ ท่าทันขา่ วปลอม (Fake News) ✓✓

หนว่ ยการเรยี นรู้ 6: รเู้ ทา่ ทันโฆษณาชวนเชื่อ (Propaganda) ✓

หน่วยการเรยี นรู้ 7: จัดการส่อื และสารสนเทศดิจทิ ัลเบ้ืองต้น ✓

แนวปฏิบตั ิในสงั คมดิจิทลั (Digital Etiquette)

หน่วยการเรียนรู้ 1: แนวปฏบิ ตั ใิ นสังคมดิจิทลั ✓
หนว่ ยการเรยี นรู้ 2: การล้อเลยี นและการเหยียด (Microaggression)
หน่วยการเรยี นรู้ 3: กรอบแนวคดิ สากล (Global Mindset) ✓

สขุ ภาพดียคุ ดิจทิ ัล (Digital Health)

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 : ปจั จยั และพฤตกิ รรมเส่ยี งต่อสุขภาพ ✓ ✓
✓
หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 2 : ความผดิ ปกติทางกายท่ีเป็นผลจากเทคโนโลยี ✓
ดิจิทลั ✓ ✓
หน่วยการเรยี นรูท้ ่ี 3 : ความผิดปกตทิ างจิตใจทเี่ ป็นผลจากเทคโนโลยี ✓ ✓
ดิจทิ ลั ✓
หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 4 : ความสมั พนั ธภ์ ายในครอบครวั

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 5 : แนวทางปฏบิ ตั ใิ นการแก้ไขปญั หาสุขภาพในยคุ
ดจิ ทิ ลั
ดิจิทลั คอมเมริ ซ์ (Digital Commerce)

หน่วยการเรียนรู้ 1: เข้าใจหลักการทั่วไปของดิจทิ ลั คอมเมริ ์ซ ✓

หน่วยการเรยี นรู้ 2: เขา้ ใจกระบวนการและรปู แบบการซอ้ื -ขายสนิ คา้ ✓
ในดิจทิ ลั คอมเมิรซ์

หน่วยการเรียนรู้ 3: ขน้ั ตอนการซือ้ สนิ ค้าในดิจทิ ัลคอมเมริ ์ซ ✓

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ิทลั เพอ่ื เศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดิจทิ ัลเพ่อื เศรษฐกิจและสงั คม หน้า 137

หลักสูตรการเข้าใจดิจิทลั (Digital Literacy) สำหรบั พลเมอื งไทย

ตารางความเหมาะสมของหน่วยการเรียนรูต้ อ่ ระยะการพัฒนา

สมรรถนะ/หน่วยการเรียนรู้ ระยะ ระยะ ระยะ
เริ่มต้น พฒั นา สัมบรู ณ์

หน่วยการเรียนรู้ 4: การซ้อื ขายสนิ คา้ ในดิจิทัลคอมเมิร์ซให้ปลอดภัย ✓✓ ✓
✓
และการแก้ปญั หาในการซื้อขายสนิ คา้ ในดิจทิ ลั คอมเมิร์ซ
✓
หนว่ ยการเรียนรู้ 5: สรา้ งร้านคา้ ในดจิ ิทลั คอมเมิร์ซเบ้ืองตน้ ✓ ✓ ✓
หนว่ ยการเรยี นรู้ 6: เข้าใจกฎหมายที่เกย่ี วกับดิจิทัลคอมเมิร์ซเบื้องตน้ ✓ ✓
กฎหมายดิจทิ ัล (Digital Law)

หน่วยการเรยี นรู้ 1: กฎหมายที่เกีย่ วข้องกบั ทรพั ย์สินทางปัญญา ✓✓
หน่วยการเรยี นรู้ 2: กฎหมายท่เี ก่ียวข้องกับกฎหมายดจิ ทิ ลั ✓✓

หนา้ | 138 มหาวิทยาลยั มหิดล

หลักสตู รการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562

สำนกั งานคณะกรรมการดจิ ทิ ลั เพ่อื เศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสงั คม หนา้ 139