19_CI21503_การระเบียนประวัติ

๑๔๙

à¤ÃèÍ× §Á×Íà¤ÃÍ×è §ãªŒã¹¡ÒþÁÔ ¾ÅÒ¹ÔÇé ÁÍ×
การทจ่ี ะพมิ พล ายนิว้ มอื ของบุคคล หรือผตู อ งหาใหไดผลดนี ั้น มีความจาํ เปน ที่จะตองมี
เครอ่ื งมอื เครอ่ื งใชใ นการพมิ พล ายนวิ้ มอื ทกุ อยา งใหค รบถว น และเหมาะสมกบั งาน ตวั อยา งงา ยๆ เชน
โตะทีจ่ ะใชในการพิมพล ายน้วิ มอื ถาจะใหผ ูปฏบิ ัตงิ านไดรับความสะดวกและไดรบั ผลดี โตะน้ันควรจะ
ตอ งมคี วามสงู ใหเ หมาะสมกบั การพมิ พ คอื ไมต า่ํ หรอื สงู เกนิ ไป ถา ตา่ํ หรอื สงู เกนิ ไป จะทาํ ใหเ กดิ ความ
ไมถ นัดทัง้ ผูทําการพมิ พแ ละผูพิมพ การพมิ พก จ็ ะไมไ ดรับผลดี ฉะน้ัน โตะ ที่เหมาะกับการพิมพจงึ ควร
มคี วามสงู ประมาณ ๓ ฟุตครงึ่ หรือมคี วามสูงใหตา่ํ กวาขอศอกเลก็ นอ ยของบคุ คลในขณะยนื (สาํ หรับ
คนขนาดธรรมดาไมสงู หรอื ตํ่าเกินไป) นอกจากนน้ั จะตองมเี คร่อื งอปุ กรณตางๆ ประกอบอีกดังนี้ คอื
๑. แทนสําหรับคลงึ หมกึ ใชกระจกผวิ เรยี บท่ีมีขนาดกวา งยาวประมาณ ๔ x ๑๐ น้วิ ฟตุ
หนาประมาณ ๑/๒ เซนตเิ มตร หรือ ๒ หุน
๒. ลกู กลงิ้ ยาง ขนาดพอสมควรกบั ความกวางของหนา แทน ใชส ําหรับคลงึ หมึก
๓. หมกึ ตอ งใชห มกึ สดี าํ อยา งเดยี ว หมกึ สอี นื่ ไมใ ช (ควรใชห มกึ สาํ หรบั พมิ พล ายนว้ิ มอื
อยา งเปนหลอดเพราะรักษาคณุ ภาพของหมึกไวไดด ีกวา อยา งเปน กระปอง นอกจากนย้ี งั บบี ออกใชให
เหมาะกับปรมิ าณความตองการได ใชแ ลวปด ไดส นิท)
๔. แทน ประกับสาํ หรับบังคับแผนพิมพลายน้ิวมือ
¡ÒÃทํา¤ÇÒÁÊÐÍÒ´¹éÇÔ ÁÍ× ¡Í‹ ¹Å§ÁÍ× ¾ÁÔ ¾
เปนท่ที ราบกันดอี ยูแ ลววา สวนตางๆ ของรางกายมนษุ ยเราน้ี ไมม สี ว นใดท่ีสกปรกที่สุด
เทา กบั มอื เพราะมนษุ ยต อ งใชม อื สมั ผสั จบั ตอ งสงิ่ ตา งๆ อยทู กุ ขณะ ฉะนน้ั กอ นทจ่ี ะลงมอื พมิ พล ายนวิ้ มอื
ของผใู ดจงึ ตอ งชาํ ระลา งนวิ้ มอื ของผนู นั้ ใหส ะอาดเสยี กอ น ถา มผี งหรอื สง่ิ เปรอะเปอ นตดิ อยู ลายนว้ิ มอื
ท่ีพิมพลงไปน้ันจะติดลายเสนไมสมบูรณ ซึ่งอาจทําใหลายพิมพนิ้วมือนั้นใชในการตรวจสอบไมได
ถา นว้ิ มอื สกปรกมากกต็ อ งลา งดว ยสบู ถา หนงั มอื ดา นหรอื แขง็ กต็ อ งลา งมอื แลว เชด็ เบา ๆ พอใหน วิ้ มอื
หมาด ๆ อยาใหทันแหงสนิท แลวลงมอื พมิ พทนั ที จะชว ยใหลายน้วิ มอื น้ันชดั เจนขน้ึ ได
¡Ò÷ÒËÁÖ¡º¹á·¹‹ ¾ÔÁ¾
บบี หมกึ ออกจากหลอดประมาณ ๒- ๓ หยด เวน ระยะตามลาํ ดบั ลงบนแทน สาํ หรบั คลงึ หมกึ
แลวใชลูกกล้ิงยางไถกลับไปกลับมาจนหมึกน้ันแผขยายออกไปเรียบสมํ่าเสมอท่ัวทุกสวนของหนา
แทนพิมพเม่ือหมึกเรียบดีแลวกอนท่ีจะลงมือพิมพ ใหทดลองพิมพดูบนกระดาษอ่ืนๆ สักนิ้วหน่ึง
กอนเพราะจะไดท ราบวา หมึกบนแทนน้ันหนาหรือบาง ถาลายเสนจางก็หมายถึงหมกึ บนแทน บางไป
ตอ งเพมิ่ หมกึ เขาไปอีก ถา ลายเสน มืดดาํ มากจนเลอะเทอะ หมายถงึ หมกึ บนแทนหนาหรอื มากเกนิ ไป
จะตองเอาหมึกออกเสียบาง วิธีเอาหมึกออกจากแทนจะใชวิธีเอาออกโดยใชของแข็งขูดออก หรือ
ใชผาเช็ดออกไมไดเปนวิธีท่ีไมถูกตอง เพราะจะทําใหหมึกหนาๆ บางๆ และหนาแทนจะเปนรอย

๑๕๐

ขาดความสมํ่าเสมอ วิธีเอาหมึกออกโดยถูกตองตามหลักวิชา ใหใชลูกกลิ้งที่ติดหมึกมากน้ัน มากล้ิง
ถา ยหมกึ ลงบนกระดาษอน่ื แลว กลบั ไปกลง้ิ บนแทน ทาํ เชน นจ้ี นเหน็ วา หมกึ พอเหมาะกบั ความตอ งการ
แลว ลงมอื พมิ พไ ด ถา หมกึ จางลงใหเ ตมิ หมกึ ลงบนแทน คลงึ หมกึ ทาํ การพมิ พใ หมต อ ไป อยา ปลอ ยทง้ิ ไว
ใหแ ทน และลกู กลง้ิ สกปรกเปน อนั ขาด นอกจากนถี้ า ใชห มกึ ชนดิ เปน หลอดเมอ่ื บบี หมกึ ลงบนแทน แลว
ใหปดจุกทุกครั้งอยาเปดจุกทิ้งไวเพราะหมึกจะแหงบีบไมออกตามท่ีตองการ เม่ือจะเลิกใชแทนพิมพ
ใหใ ชน ้ําสะอาดลางแทน พมิ พและเช็ดใหแ หง กอนเก็บ

¡ÒþÔÁ¾ÅÒ¹éÔÇÁÍ× Å§ãºáºº¾ÁÔ ¾
แบบพิมพท่ีใชใ นการพมิ พล ายนว้ิ มอื ใชข นาด ๘X๘ นว้ิ มี ๒ แบบ คอื
๑. แบบพิมพลายน้วิ มอื ผูตอ งหา ฯลฯ (พลม.๒๕-ต.๕๓๙ หรอื ส ๕๖-๗๐)
๒. แบบพิมพล ายนว้ิ มอื ผขู ออนุญาต, สมคั รงาน (พลม.๒๔-ต.๕๓๘)
¡ÒþÔÁ¾Å Ò¹ÇéÔ ÁÍ× Å§ã¹áºº¾ÁÔ ¾ã Ë»Œ ¯ºÔ Ñμ´Ô ѧμ‹Í仹Õé
๑. ใหผ ถู กู พมิ พล ายนว้ิ มอื ลงลายมอื ชอ่ื ในแบบพมิ พต ามชอ งทก่ี าํ หนด ถา ลงลายมอื ชอ่ื
ไมไดใ หพ ิมพน้วิ หัวแมมือขวาแทนการลงลายมือชอ่ื
๒. ใหพ มิ พกล้งิ นว้ิ มอื ขวาตามลาํ ดับน้ิวที่มชี องปรากฏอยูในแบบพิมพ เม่ือพิมพก ล้ิง
น้ิวมือขวาเสร็จแลว จึงพิมพกลิ้งน้ิวมือซายตามลําดับน้ิวที่มีชองปรากฏอยูในแบบพิมพเชนเดียวกัน
การพมิ พด งั กลา วขา งตน ทง้ั ๒ มอื น้ี ตอ งพมิ พใ หต ดิ หมกึ ตา่ํ กวา ขอ นว้ิ ขอ ทห่ี นงึ่ ลงมาเลก็ นอ ยโดยใชว ธิ ี
พิมพกลิ้งน้วิ หัวแมม ือขวา-ซา ยใหก ล้ิงนิ้วเขา หาตวั ผูถูกพิมพ สวนน้ิวอ่นื ๆ ทเี่ หลอื ใหกลิง้ นว้ิ ออกจาก
ตัวผถู กู พิมพ
๓. ใหพ มิ พก ด ๔ นว้ิ เรยี งพรอ มกนั คอื นว้ิ ช้ี นว้ิ กลาง นวิ้ นาง และนว้ิ กอ ย ของแตล ะมอื
ลงไปในชองตอนลางของแบบพิมพท ี่กําหนดไวทงั้ มือขวาและมือซาย โดยวธิ ีพิมพราบหรือพิมพแ ตะ
ไมตองกลิ้งนิ้ว วางนว้ิ มอื ขวาและมอื ซายเอยี งประมาณ ๔๕ องศา ใหน ้ิวท้งั ๔ ของแตล ะมือปรากฏ
อยใู นชอ งตอนลา งของแบบพมิ พท ี่กาํ หนดไวใ หค รบชองละ ๔ นิ้ว วางตาํ แหนงน้ิวอยา ใหเกนิ เขา ไปใน
เขตของการพมิ พกลง้ิ นิ้วในแบบพิมพ
๔. ใหพ มิ พน วิ้ หวั แมม อื ขวา-ซา ย ของผถู กู พมิ พเ รยี งคพู รอ มกนั ลงในแบบพมิ พต ามชอ ง
ทกี่ าํ หนดไวด า นลา ง การพมิ พม อื ขวา-ซา ย นใ้ี ชว ธิ พี มิ พร าบหรอื พมิ พแ ตะเชน เดยี วกนั กบั การพมิ พก ด
๔ นิ้ว พรอ มๆ กัน
¢ÍŒ ¤ÇÃจาํ ตอ งใหผ ถู กู พมิ พล ายนวิ้ มอื ลงลายมอื ชอื่ กอ นทจี่ ะพมิ พม อื ทกุ ครง้ั ถา มบี คุ คล
ท่ีจะตองพิมพลายน้ิวหลายๆ คน ณ ท่ีน้ัน ใหระมัดระวังจะสลับตัวคน ตองเรียกมาพิมพทีละคน
และจะพิมพลายน้ิวมือบุคคลไหน ก็ตองใหเสร็จเรียบรอยเปนรายตัวบุคคลไป อยาใหมาปะปนกันได
มเิ ชน นนั้ ลายพมิ พน ว้ิ มอื จะสลบั กนั ไมถ กู ตอ งตามความเปน จรงิ การพมิ พล ายนว้ิ มอื ไมค วรกระทาํ ดว ย

๑๕๑

ความรบี รอ นเพราะจะทาํ ใหเ กดิ ผลเสยี ตามมาเมอื่ เจา หนา ทผี่ ชู าํ นาญไมส ามารถทาํ การตรวจสอบใหไ ด
จําเปน ตองสง คนื จงึ ตองใชค วามระมดั ระวงั และความประณีตในการพมิ พใ หมาก

ÇÔ¸¾Õ ÁÔ ¾¡Å§éÔ ¹éÔÇãËŒ¼ÙŒ¾ÁÔ ¾» ¯ºÔ Ñμ´Ô §Ñ ¹éÕ
๑. ใหผ ูพิมพยนื อยรู ิมโตะขางหน่งึ และใหผ ถู ูกพิมพย ืนอยรู มิ โตะ ขา งเดียวกนั หันหนา
มาทางผพู ิมพและอยดู า นขวามอื ของผูพ ิมพ
๒. ใหผูพิมพจับน้ิวท่ีจะพิมพดวยนิ้วหัวแมมือกับน้ิวช้ี สวนที่จะจับดวยมือขวา
หรือมือซา ยขึ้นอยูกับผูพมิ พวา จะถนัดมอื ใด
๓. การจับนิ้วใหจับที่ ๒ ขางของนิ้ว (ไมใชบนหรือลางของน้ิว) ตรงใตขอน้ิวขอแรก
นบั แตป ลายนว้ิ ลงมา สว นอกี มอื หนงึ่ ของผพู มิ พใ หแ ตะประคองนวิ้ ของผถู กู พมิ พไ วเ ทา นน้ั อยา กดนว้ิ แรง
๔. ตองจับนิ้วใหแนนและบอกผูถูกพิมพใหอยูในทาปกติ ทําน้ิวออนๆ อยาเกร็ง
หรืออยา ฝน
๕. เวลาพิมพ ใหผูพิมพจับน้ิวผูถูกพิมพวางตะแคงลงบนแทนหมึกพิมพ ตั้งตนจาก
ขอบเล็บขางหน่ึงกลิ้งมือเบาๆ ไปจนจดขอบเล็บอีกขางหนึ่ง ใหหมึกติดทั่วท้ังหนาน้ิวโดยถือหลักวา
น้ิวหัวแมมือทั้งขวาและซายใหกล้ิงเขาหาตัวผูถูกพิมพ สวนนิ้วอื่นๆ ใหกล้ิงออกจากตัวผูถูกพิมพ
อยาจับนิ้วหรอื บบี นว้ิ แรงเกนิ ไป
๖. ถา นวิ้ มอื กวา งมาก ใหพ ยายามกลิง้ น้ิวใหส ดุ ขอบเล็บเทาที่จะทาํ ได
๗. การพิมพลงบนกระดาษแบบพิมพใหทําเชนเดียวกันกับการกลิ้งน้ิวบนแทนหมึก
ตามขอ ๕
โดยถือหลักวานิ้วหัวแมมือทั้งขวาและซายใหกล้ิงเขาหาตัวผูถูกพิมพ สวนนิ้วอื่น ๆ
ใหก ลงิ้ ออกจากตวั ผถู กู พมิ พ เวลาพมิ พล งบนกระดาษพมิ พ ใหพ มิ พต าํ่ ลงมาจากขอ นวิ้ ขอ แรกเลก็ นอ ย
และใหพิมพอยูในกรอบชองนิ้วของแบบพิมพ อยาพิมพออกนอกกรอบฯ อยาลืมวาลายพิมพน้ิวมือ
ที่พรามัวหรือเลอะเลือนไมชัดเจน เจาหนาท่ีผูตรวจจะไมสามารถตรวจสอบใหไดตองสงกลับคืนไป
ใหพิมพใหมซึ่งเปน การเสยี เวลาและทําใหการตรวจสอบลา ชา
¢ŒÍá¹Ðนาํ ÇÔ¸¾Õ ÔÁ¾ÅÒ¹éÔÇÁ×Í·è¶Õ Ù¡μŒÍ§μÒÁËÅÑ¡ÇÔªÒ
๑. เครอ่ื งมอื เคร่ืองใชในการพมิ พลายนิ้วมอื ตอ งรกั ษาใหสะอาดอยูเสมอ โดยเฉพาะ
อยางย่งิ แทน สาํ หรับคลึงหมกึ เม่อื พมิ พไ ปแลว ประมาณ ๑๐-๑๕ คน ตอ งทําความสะอาดอกี ครัง้ หน่งึ
แลวจงึ ใชพ มิ พใ หมตอ ไป
๒. หมึกพิมพต อ งใชห มกึ “สดี าํ ” สาํ หรบั พิมพล ายน้วิ มือ
๓. คลงึ หมึกบนแทนพิมพใหหมกึ ติดเสมอกันโดยทวั่ ไป

๑๕๒

๔. เม่ือคลึงหมกึ บนแทน เรียบรอ ยแลว กอนลงพิมพใ นแบบพมิ พต องทดลองดูกอนวา
หมึกบนแทนหนาหรือบาง ถาลายเสนจางแสดงวาหมึกบางตองเติมหมึกเพ่ิมอีก ถาหมึกหนาไป
ลายเสน จะมืดเลอะเลอื นตองเอาหมึกออก

๕. กอนลงมือพิมพลายน้ิวมือผูใด ตองลางมือหรือทําความสะอาดนิ้วของบุคคลน้ัน
เสียกอ นแลว เชด็ ใหแ หงสนิท

๖. ในการพมิ พก ลงิ้ นว้ิ ใหก ลงิ้ นว้ิ จากขอบเลบ็ อกี ขา งหนง่ึ ไปจนจดขอบเลบ็ อกี ขา งหนงึ่
และพิมพใ หต ดิ ลายเสน ต้งั แตข อนิ้วแรกถงึ ปลายนวิ้

๗. เวลาพิมพอยา กดน้วิ หรอื บีบนิ้วใหแ รงเกินไป และอยาใหน้วิ เลือ่ นไถลหรือบิดนว้ิ
๘. พมิ พใ หน ้วิ เรยี งกนั ไปตามลาํ ดับท่กี ําหนดไวใ นแบบพิมพอ ยา พมิ พซา้ํ มอื หรือซ้ํานิ้ว
๙. ระมัดระวงั อยาใหน ว้ิ สลบั กันหรืออยา ใหส ลับมอื กัน
๑๐. รายการตางๆ ในแบบพิมพตองกรอกใหครบถวนทุกชอง และเขียนดวยตัวบรรจง
หรอื พิมพใหช ัดเจนอา นงาย
๑๑. นวิ้ ใดไมส ามารถพมิ พไ ด ตอ งหมายเหตบุ อกไวใ นชอ งของนว้ิ ทพ่ี มิ พไ มไ ดน น้ั ดว ยวา
นิว้ ดวน หรือพมิ พไมไดเพราะเหตุใด และใหห มายเหตใุ นชอ งตําหน/ิ พกิ าร/ลายสัก หลงั พลม.ดว ย
๑๒. นิว้ ทเ่ี ปนแผลสดพมิ พไมไ ด กข็ อใหห มายเหตบุ อกไปดวยในชอ งของน้ิวนัน้ ๆ และ
ควรจะรอใหแผลหายเสียกอนแลวจงึ พมิ พ
๑๓. อยาลืมใหผูถูกพิมพลงลายมือชื่อดวยตนเอง หากลงลายมือชื่อไมไดใหพิมพ
นว้ิ หัวแมมอื ขวาเอาไว และอยาลมื ลงลายมือชือ่ ผทู ําการพมิ พลายนิว้ มือดวย
๑๔. ถามีผูถูกพิมพในคราวเดียวกันหลายๆ คนใหเรียกตัวมาพิมพหรือจดจําตําหนิ
รูปพรรณ ทีละคนๆ อยาใหป ะปนกนั ได และตอ งปฏบิ ัติดวยความระมัดระวงั เพือ่ มิใหส ลับตวั คนกัน
๑๕. การพมิ พนว้ิ หวั แมมอื ขวา - ซาย ตองจบั นิ้วหัวมือทง้ั ๒ ใหเ รยี งคูก ันแลวจึงกดลง
พรอมกนั ในชอ งของแบบพมิ พตอนลา งที่กําหนดไว
๑๖. การพมิ พก ด ๔ นวิ้ พรอ มกนั อยาเอานิว้ ไปกดลงทลี ะนว้ิ ๆ ตองกดลงไปพรอ มกัน
ท้ัง ๔ นิ้ว

๑๕๓

ÀÒ¾·èÕ ñ การพิมพลายนิ้วมือลงในแบบพิมพ
¢ŒÍº¡¾Ã‹Í§ã¹¡ÒþÔÁ¾Å Ò¹éÇÔ Á×Í·ÕèãªäŒ Áä‹ ´μŒ ÍŒ §Ê‹§¤×¹

ขอบกพรองในการพิมพลายน้ิวมือท่ีใชการไมไดตองสงคืนน้ัน แยกการสงคืนเปน
๒ ประเภท คอื

๑. สง คนื เพราะคณุ ภาพการพมิ พล ายนว้ิ มอื ไมด ี กรณเี ชน นี้ หนว ยงานนน้ั ๆ ตอ งพมิ พ
ลายน้วิ มือใหม สงให ทว. ตรวจสอบ แบง เปน

๑๕๔

๑.๑ พิมพหมึกหนาหรือบางเกินไป กดน้ิวแรงเกินไป ทําใหลายเสนติดกัน
ลายนิ้วมือพรามัวเลอะเลือน หรือลายเสนเลือนรางพิมพสีเขมแตกตางกันในแตละนิ้ว และหมึก
ไมส มํ่าเสมอกนั ทกุ นว้ิ

๑.๒ พมิ พส ลบั มอื หรอื สลบั นวิ้ ซา้ํ มอื หรอื ซาํ้ นว้ิ พมิ พน ว้ิ ไมต รงตามชอ งทกี่ าํ หนด
ไวใ นแบบพิมพ

๑.๓ พิมพกลงิ้ นวิ้ ไมส ุดขอบเลบ็ ทั้งสองขางหรือพิมพไมเ ตม็ หนาน้ิว
๑.๔ พิมพสงู กวา ขอ น้ิว หรอื ต่ํากวาขอ น้วิ มากเกินไป
๑.๕ พิมพลายนิ้วมือไมตั้งตรง พิมพเอียง พิมพเกินขอบของชองที่กําหนดไว
ในแบบพมิ พ
๑.๖ พมิ พล ายน้ิวมอื ไมครบตามชองทก่ี าํ หนด โดยไมไดหมายเหตุ
๑.๗ ไมใ ชห มกึ สีดาํ ในการพิมพล ายน้วิ มือ
๒. สง คนื เพราะกรอกขอ ความในแบบพมิ พไ มค รบถว น กรณเี ชน น้ี ทว.จะสง คนื แผน พมิ พ
ลายนิ้วมือฉบับเดิมกลับคืนใหหนวยงานกรอกขอความเพ่ิมเติมหรือแกไขแลวแตกรณีใหครบถวนกอน
แลวใหส ง แผน พมิ พล ายนวิ้ มือดงั กลา วท่แี กไ ขแลว ให ทว. ทําการตรวจสอบตอ ไป แบงเปน
๒.๑ กรอกรายละเอียดไมครบถวนในสาระสําคัญ เชน ไมมีเลขประจําตัว
บตั รประชาชน ๑๓ หลกั หากเปน ชาวตา งชาติ ไมม เี ลขทห่ี นงั สอื เดนิ ทาง (PASSPORT), ไมม ลี ายมอื ชอ่ื
เจา หนา ทผี่ ูพิมพมอื , ไมม ลี ายมือช่ือพนกั งานสอบสวนลงนามรบั รอง, ไมมีเลขคดี ขอ หา วันเดอื นป
ท่ีเกดิ เหตุ วนั เดือนปจ บั กุม
๒.๒ กรอกวนั เดือนปเ กดิ เหตุ กับ วันเดือนปจับกมุ ไมสัมพนั ธก ับเลขคดี
๒.๓ กรอกวนั เดอื นปจับกมุ กอนวนั เดือนปเ กดิ เหตุ
๒.๔ ช่อื -นามสกลุ ผูต อ งหา ดา นหนา /ดานหลัง แผนพมิ พล ายนิว้ มือไมต รงกัน
(กรณนี ้ีใหพิมพม ือสง มาตรวจสอบใหม)
๒.๕ ชอ่ื -นามสกลุ ผูตองหา และขอหา ในแผนพิมพล ายนวิ้ มือไมตรงกับหนังสือ
นําสง
๒.๖ ช่อื -นามสกุล ผูต อ งหา ตวั บรรจงกับลายมือช่อื (กรณีอา นออก) ไมตรงกัน
¡ÒþÔÁ¾ÅÒ¹ÇéÔ Á×Í·èÕ¾Ô¡ÒÃËÃÍ× ¹ÇÔé ·èÕÁÕ»˜ÞËÒ
การพมิ พล ายนว้ิ มอื ของคนพกิ าร ในบางกรณอี าจดาํ เนนิ การไมไ ด เพราะความพกิ ารนนั้
เปน มาแตก าํ เนดิ เปน ความพิการตลอดชวี ิต (Permanent Disabilities) เชน เกดิ มามอื ดวน นิ้วดวน
หรือหงิกงอเปนงอย น้ิวเสียพิการติดกัน น้ิวงอกหรือเน่ืองจากอายุมากเกินไป นิ้วมือท่ีเห่ียวยน
พมิ พแ ลว ไมม ีลายเสน ก็ใหระบุไปใหช ัด แบง ออกไดด ังนี้
๑. กรณีน้ิวดวนทง้ั หมด ใหพ ิมพฝ า มอื ลงในชอ งแบบพมิ พแ ลว หมายเหตุไวดว ย

๑๕๕

๒. กรณนี วิ้ ดว นหรอื มอื ดว น ไมส ามารถพมิ พล ายนว้ิ มอื ไดใ หห มายเหตใุ นชอ งแบบพมิ พ
น้ันวา “ดว น”

๓. กรณีน้ิวดวนเพียงขอนิ้วแรก ใหพิมพน้ิวสวนที่เหลือลงไป แลวหมายเหตุไววา
“นิ้วกุด”

๔. กรณมี นี วิ้ มากกวา ๑๐ นว้ิ ใหพ มิ พน วิ้ ทอ่ี ยดู า นในของนวิ้ นน้ั ๆ ลงในชอ งแบบพมิ พ
สว นน้วิ ท่ีงอกเกินใหพมิ พไ วท ่วี า งดา นหนาแบบพิมพ แลว หมายเหตวุ า “เปนน้ิวงอกของนวิ้ ใด” เพราะ
ตอไปบุคคลน้ีอาจตัดนิว้ ทงี่ อกออกเสีย

๕. กรณีนิ้วติดกัน ใหพยายามพิมพกลิ้งน้ิวเทาท่ีจะสามารถทําได แลวหมายเหตุวา
“นว้ิ ตดิ กัน”

๖. กรณนี ว้ิ แหง นว้ิ ของผสู งู อายุ นวิ้ ดา นแขง็ ใหแ ชม อื ในนาํ้ โดยไมต อ งฟอกสบจู นผวิ นมุ
ขนึ้ แลว เชด็ พอใหช ื้นหมาด ๆ และลงมอื พิมพทนั ที ทีละน้ิวโดยเตรียมผาชบุ นา้ํ หมาด ๆ ไวค อยเช็ดน้ิว
อยา ใหแหง

๗. กรณนี ว้ิ มอื มเี หงอื่ ออกมาก กอ นลงมอื พมิ พใ หเ ชด็ นวิ้ ใหแ หง เมอื่ พมิ พน วิ้ บนแทน หมกึ
แลว ใหพิมพล งในแบบพมิ พท นั ที ทลี ะน้วิ

๘. กรณีน้ิวมีลายเสนบางละเอียด ใหทําเชนเดียวกับขอ ๖ แตใชหมึกคอนขางบาง
และอยา กดนิว้ แรง เพยี งประคองนิ้วพิมพล งในแบบพมิ พเ ทานั้น

๙. กรณีน้ิวลอกหรือนิ้วเปนแผล ลายเสนจะขาดหายเปนบางชวง ไมสามารถ
ตรวจสอบได ใหพักน้ิว ๑๕ วัน แลวพิมพสงใหตรวจสอบใหม ลายน้ิวมือจะข้ึนมาใหมเปนลายเสน
ทีส่ มบูรณ สามารถตรวจสอบได

ÇÔ¸¾Õ ÁÔ ¾½Ò† Á×Í

ตามความเขาใจทั่วๆ ไป เมื่อพิมพฝามือก็ใหกดฝามือท้ังสองขางลงบนแทนคลึงหมึก
แลวพิมพฝามือลงบนกระดาษแบบพิมพ ซึ่งการพิมพฝามือเชนน้ี จะพิมพไมติดลายเสนท่ีอุงมือ
ถาจะแกไขดวยการกดที่หลังมือเพ่ือใหหมึกติดทั่วอุงมือ ลายเสนท่ีบริเวณฝามือจะมืด เลอะเลือน
เพราะแรงกดนั้นไปดวย ไมส ามารถมองเหน็ ลายเสน ไดชดั เจน

วธิ พี มิ พฝ า มอื ทถ่ี กู ตอ งตามหลกั วชิ า จงึ ตอ งมอี ปุ กรณใ นการพมิ พเ พมิ่ คอื วสั ดทุ รงกระบอก
ตรงผิวเรียบ เสน ผาศนู ยกลางประมาณ ๒ นว้ิ ยาวประมาณ ๖ นิ้ว ซ่งึ อาจใชทอพลาสตกิ PVC กไ็ ด
โดยมีวิธีการพิมพฝามอื ดงั น้ี

๑. ใชล กู กลงิ้ ยาง กลง้ิ เกลยี่ หมกึ บนแทน คลงึ หมกึ จนหมกึ เรยี บพอดแี ลว นาํ ลกู กลงิ้ ยาง
นั้นมากล้ิงหมึกบนฝามือท้ังสองขางของผูถูกพิมพมือ ใหนิ้วทั้ง ๕ เรียงชิดกันไมตองกางนิ้วออก
และไมต อ งเกรง็ ฝามอื จนนว้ิ เกยทับกนั โดยท้งั ผูพมิ พและผูถ กู พมิ พห นั หนา เขาหากัน

๑๕๖

๒. ผูพิมพเ ตรยี มกระดาษแบบพมิ พ โดยมว นกระดาษดา นที่จะพิมพฝามือขวา เขา กบั
วัสดุทรงกระบอก วางมว นกระดาษบนโตะผิวเรียบซึง่ มีพื้นทีเ่ พียงพอและไมม วี สั ดุอื่นใดขัดขวาง

๓. ผพู มิ พจ บั หลงั มอื ขวาของผถู กู พมิ พว างลงบนกระดาษทมี่ ว นอยกู บั วสั ดทุ รงกระบอก
โดยวางปลายน้ิวตาํ่ จากขอบกระดาษประมาณ ๑ ซม. กล้งิ วัสดทุ รงกระบอกไปดา นหนา เม่อื สดุ ฝามอื
ใหจ ับมอื ผูถกู พมิ พยกข้ึน

๔. ผพู มิ พเ ตรยี มกระดาษแบบพมิ พด า นทจี่ ะพมิ พฝ า มอื ซา ย ทาํ เชน เดยี วกบั ขอ ๒ และ
ขอ ๓

๕. จะไดภ าพพิมพฝา มอื ท่ปี รากฏลายเสนชดั เจน ตามรปู

ÀÒ¾·Õè ò ลายพมิ พฝ า มอื ขวา-ซาย

๑๕๗

¡ÒþÁÔ ¾Å Ò¹éÇÔ ÁÍ× È¾

วธิ พี มิ พล ายนว้ิ มอื ตามทไี่ ดก ลา วมาแลว นน้ั เปน วธิ พี มิ พล ายนวิ้ มอื จากบคุ คลทยี่ งั มชี วี ติ อยู
และทม่ี นี ว้ิ ปกตธิ รรมดาหรอื เพยี งพกิ ารหงกิ งอ หรอื ดว นเทา นน้ั แตก ารพมิ พล ายนวิ้ มอื ศพเปน การพมิ พ
จากผูที่ไรความรูสึก ไมสามารถจะบอกใหกระทําอยางหน่ึงอยางใดไดตามความประสงคของ
ผูพิมพ จึงเปนหนาท่ีของผูพิมพแตเพียงฝายเดียวที่จะตองพยายามหาวิธีพิมพใหไดลายน้ิวมือศพ
น้ันๆ มาโดยสมบูรณถูกตองตามหลักวิชา และใหใชในการตรวจสอบได ทั้งนี้ก็เพราะผูพิมพไมมี
โอกาสทจ่ี ะจดั พมิ พใ หมไ ดอ กี เพราะศพนน้ั อาจถกู เผาไปเสยี หรอื ศพเนา จนหนงั นว้ิ มอื หลดุ ลอ นชาํ รดุ
เสียหายไปหมด ศพท่ีผูพิมพจัดการพิมพลายนิ้วมือนั้น อาจเปนศพท่ีอยูในลักษณะและเวลาท่ีตาย
แตกตางกัน เชน อาจเปนศพของผูท่ีตายใหมๆ หรืออาจเปนศพที่ตายมาแลวหลายๆ วันจนถึงกับ
ข้ึนอืด หรือเนาเปอยผิวหนังหลุดลอนแตยังมีลายนิ้วมืออยู หรืออาจเปนศพท่ีตองไปขุดมาจากหลุม
ฝง ศพ อยา งไรกต็ ามลกั ษณะของศพทจ่ี ะทาํ การพมิ พน นั้ สามารถจาํ แนกตามวธิ กี ารพมิ พล ายนว้ิ มอื ศพ
ได ๖ ประเภท ดังตอ ไปนี้ คือ

๑. ศพท่ียังไมข ้นึ อืดหรือท่ตี ายใหม ๆ
๒. ศพทหี่ นังนิ้วมือเห่ยี วยน
๓. ศพทหี่ นงั นวิ้ มอื เหี่ยวแหง หนังติดกับกระดูก
๔. ศพท่ขี ึน้ อืดจนเนาผิวหนงั น้วิ มือหลดุ ลอ นแตย งั ตดิ อยกู ับมอื ศพ
๕. ศพท่ขี ้นึ อืดจนเนา ผวิ หนังนว้ิ มือหลุดลอ นหายไป
๖. ศพท่ีถกู ไฟไหม
การจะพิมพลายนิ้วมือศพดวยวิธีการใดใหเจาหนาท่ีผูพิมพพิจารณาใชวิธีที่เหมาะสม
กับสภาพศพแตละประเภทและกอนจะพิมพลายน้ิวมือศพทุกคร้ังใหนํามือศพท้ังมือขวาและมือซาย
แชใ นนา้ํ ผสมนา้ํ ยาฆา เชอื้ และลา งขจดั คราบสง่ิ สกปรกออกใหห มด พรอ มกบั ตรวจดสู ภาพนว้ิ วา นว้ิ มอื
ยังอยูครบถวนหรือไม หากมนี วิ้ ขาดหายไปใหห มายเหตุในชองน้ิวน้ัน ๆ วา “ ดว น” หรือ “ขาด” และ
กอนพิมพล ายนว้ิ มือศพทกุ ครงั้ ใหน วดนิ้วมือศพใหนิ่มพรอมที่จะพมิ พมือได
à¤ÃÍè× §ÁÍ× à¤ÃÍè× §ãªŒã¹¡ÒþÔÁ¾Å Ò¹ÇÔé ÁÍ× È¾
จากการเกิดภัยพิบัติสึนามิใน ๖ จังหวัดภาคใตของประเทศไทย เมื่อป พ.ศ. ๒๕๔๗
ศพสวนใหญจมนํ้าและมีสภาพท่ีเนาเปอยมาก บางศพผิวหนังน้ิวมือหลุดลอนทําใหการพิมพ
ลายนว้ิ มือศพ พิมพไ ดยาก จาํ เปนตอ งใชเ ทคนิคพิเศษตางๆ เพ่มิ เตมิ มากข้นึ เชน วิธีการนาํ ผวิ หนังที่
หลุดลอนมาสวมเขากับนิ้วมือของผูพิมพ หรือนํามือศพมาจุมหรือแชในนํ้ารอน เปนตน ดังน้ัน
การพมิ พล ายนว้ิ มอื ศพ จงึ จาํ เปน ตอ งมเี ครอื่ งมอื เครอื่ งใชส าํ หรบั การพมิ พเ ปน พเิ ศษนอกเหนอื ไปจาก
เคร่อื งมอื ท่ใี ชอยตู ามปกติ คอื
๑. ชอนสําหรบั พมิ พล ายนิ้วมอื ศพ (โลหะโคง )
๒. เหลก็ สําหรับยดึ นิว้ มอื
๓. กรรไกร

๑๕๘

๔. ใบมดี ผาตัด
๕. ผงฝนุ สดี าํ
๖. แปรงปด ฝุน
๗. สติ๊กเกอร
๘. แผน ใสซง่ึ ถายเอกสารจากแบบพิมพลายนิว้ มือผูตอ งหา ฯลฯ (พลม.๒๕- ต.๕๓๙
หรอื ส ๕๖-๗๐) เฉพาะดา นหนา
๙. ดา ยเยบ็ ผา
๑๐. ปากคบี
๑๑. กระบอกฉีดยาพรอมเข็ม
๑๒. แอลกอฮอลห รือนาํ้ ยาฆา เชอ้ื
๑๓. กลีเซอรนี หรือนาํ้
๑๔. แวนขยาย
๑๕. กระทะไฟฟา
๑๖. ถงั น้ํา
๑๗. ฟองนาํ้
๑๘. ผา ขาวดิบและผากอ ซ
๑๙. นํ้ายาลา งมอื ศพ
๒๐. วาสลนี
๒๑. แปรงสฟี น
๒๒. อปุ กรณส าํ หรบั เจา หนา ทพ่ี มิ พล ายนว้ิ มอื ศพเพอื่ ปอ งกนั การตดิ เชอ้ื เชน ถงุ มอื ยาง
หนา กากอนามยั ฯลฯ
¢Ñé¹μ͹¡ÒþÔÁ¾ÅÒ¹ÇéÔ Á×ÍȾ
การพมิ พลายนิว้ มือศพแตละครงั้ ผพู มิ พล ายนิว้ มือจะตอ งปฏิบัติตามขั้นตอน ดงั น้ี
ñ. μÃǨÊÀҾȾ โดยผูพิมพลายนิ้วมือและผูชวยตองชวยกันตรวจสภาพศพทุกครั้ง
วาศพมีสภาพอยางไร โดยเฉพาะในสวนของลายน้ิวมือจะพิมพไดหรือไม หากพิมพไดจะใชวิธีการใด
อปุ กรณใ ดบา ง ซงึ่ การตรวจสภาพศพตอ งคาํ นงึ ถงึ ความปลอดภยั โดยกอ นทจ่ี ะตรวจสภาพศพตอ งสวมใส
อปุ กรณปองกันการตดิ เชื้อทกุ คร้งั เชน หนา กากอนามยั ถงุ มือยาง หมวกคลมุ เสื้อกนั เปอ น ฯลฯ
ò. ¡Òè´Ñ àμÃÂÕ Áà¤ÃÍ×è §ÁÍ× à¤ÃÍ×è §ãªŒ ในการพมิ พล ายนวิ้ มอื ศพแตล ะครง้ั เพอื่ ความสะดวก
และรวดเร็ว รวมทั้งไดลายพิมพน้ิวมือท่ีสมบูรณและลายเสนชัดเจนท่ีสุดเทาที่จะทําได ตองเตรียม
เคร่ืองมือเคร่ืองใชใหพรอ มสาํ หรับศพแตล ะประเภท
ó. ทํา¤ÇÒÁÊÐÍÒ´ เมื่อตรวจสภาพศพแลว หากสามารถพิมพลายนิ้วมือศพได
ใหด ําเนินการทาํ ความสะอาดมอื ศพและเทา ศพ เพ่ือขจดั คราบสกปรกออกไป เชน เศษดนิ เปนตน
ô. ดําà¹Ô¹¡ÒþÔÁ¾ÅÒ¹éÔÇÁ×ÍȾ เม่ือทําความสะอาดมือศพแลวใหดําเนินการพิมพ
ลายน้วิ มอื ศพตามลักษณะของศพแตล ะประเภทตามวธิ กี าร

๑๕๙

Ç¸Ô ¡Õ ÒþÁÔ ¾Å Ò¹ÇÔé ÁÍ× È¾
ñ. ÇÔ¸Õ¡ÒþÔÁ¾Å Ò¹éÇÔ ÁÍ× È¾·èÂÕ Ñ§äÁ¢‹ ¹Öé Í´× ËÃ×Í·èÕμÒÂãËÁ‹ æ มี ๒ วธิ ี คือ

๑.๑ กรณสี ภาพนวิ้ มอื ศพเหมอื นคนปกติ ไมเ กรง็ ใหพ มิ พโ ดยใชแ ผน พมิ พล ายนว้ิ มอื
ตามแบบ พลม.๒๕-ต.๕๓๙ หรอื ส ๕๖-๗๐ โดยพบั แบบพมิ พต ามแนวเสน ซง่ึ แบง มอื ขวาและมอื ซา ย
(เสน บาง) เตรยี มไว แลว เรมิ่ พมิ พล ายนว้ิ มอื ศพโดยการคลงึ หมกึ บนแทน สาํ หรบั คลงึ หมกึ (กระจก) เมอ่ื เหน็ วา
สมาํ่ เสมอแลว ใหน าํ กระจกวางบนมอื ซา ยของผพู มิ พ สว นมอื ขวาของผพู มิ พใ หจ บั นว้ิ มอื ศพนวิ้ ทจ่ี ะพมิ พ
ตรงใตข อ นว้ิ ขอ แรกยกขน้ึ แลว ใชม อื ซา ยยกกระจกขนึ้ มากลง้ิ ทน่ี ว้ิ มอื ศพใหห มกึ ตดิ เตม็ หนา นวิ้ แลว พมิ พ
นว้ิ มอื ศพนวิ้ นน้ั ลงบนแผน พลม. โดยใชว ธิ กี ารพมิ พเ ชน เดยี วกนั กบั การพมิ พบ นกระจก ทาํ เชน นจ้ี นครบ
ทุกนิ้วทั้งมือขวา-มือซาย สวนวิธีการพิมพแบบราบหรือแตะ ใหจับนิ้วมือศพเรียงชิดติดกันต้ังแตน้ิวชี้
นว้ิ กลาง นิ้วนาง และนิ้วกอย แลวกดพรอมกนั ๔ น้วิ โดยทาํ ทลี ะมือท้งั มอื ขวาและมือซา ย สว นนิว้
หัวแมมือขวา-ซา ย ใหก ดทลี ะน้วิ ในชองท่ีกาํ หนด

๑.๒ กรณสี ภาพนวิ้ มอื ศพเกรง็ หงกิ งอ เมอ่ื นวดนว้ิ มอื ศพแลว ไมส ามารถแยกแตล ะนว้ิ
ใหอ อกจากกนั ได ใหพ มิ พโ ดยใชช อ นสาํ หรบั พมิ พล ายนว้ิ มอื ศพ (โลหะโคง ) ในขน้ั ตอนแรกใหใ ชก รรไกรตดั
แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ตามแบบ พลม.๒๕-ต.๕๓๙ หรอื ส ๕๖-๗๐ เฉพาะชอ งทพ่ี มิ พแ บบกลงิ้ นวิ้ ตามแนวเสน ยาว
ตลอดแนว แลวเริ่มพิมพมือศพโดยการคลึงหมึกบนแทนคลึงหมึก (กระจก) เม่ือเห็นวาสมํ่าเสมอ
แลวใหนํากระจกวางบนมือซายของผูพิมพ สวนมือขวาของผูพิมพใหจับน้ิวมือศพน้ิวที่จะพิมพตรงใต
ขอนิ้วมือขอแรกยกข้ึนแลวใชมือซายยกกระจกขึ้นมากล้ิงที่น้ิวมือศพตามถนัดเพื่อใหไดลายนิ้วมือ
ท่ีสมบูรณ ขั้นตอนตอไปใหนําแผนพิมพลายน้ิวมือที่ตัดมาทาบลงบนสวนโคงของโลหะโดยการสอด
ปลายแผนพิมพลายน้ิวมือไวในชองโลหะโดยใชมือซายของผูพิมพจับปลายของโลหะท่ีสอดแผนพิมพ
ลายนิ้วมือไว แลวเริ่มพิมพลายนิ้วมือศพจนครบทุกนิ้วท้ังมือขวาและมือซาย และเห็นวาลายนิ้วมือ
ชดั เจนสามารถตรวจสอบไดใ หท ากาวหรอื แปง เปย กลงในแผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ใหต รงกบั ชอ งในแผน พมิ พ
ลายน้ิวมือท่ีเตรียมไว แลวเจาหนาท่ีผูพิมพตองเซ็นช่ือกํากับไวบนกระดาษท่ีติดกาวนั้นดวย
สวนวิธีการพิมพแบบราบหรือแตะ ใหจับน้ิวมือศพเรียงชิดติดกันต้ังแตนิ้วชี้ นิ้วกลาง นิ้วนาง และ
นิ้วกอย แลวกดพรอมกัน ๔ นิ้วทั้งมือขวาและมือซาย สวนน้ิวหัวแมมือขวา-มือซาย ใหกดทีละนิ้ว
ในชองทีก่ ําหนด

ò. ÇÔ¸Õ¡ÒþÔÁ¾ÅÒ¹éÇÔ Á×ÍȾ·ËèÕ ¹Ñ§¹ÇÔé ÁÍ× àËÕÂè ǹ‹
กรณนี ส้ี ภาพศพอาจเนา หรอื ไมเ นา กไ็ ด แตป ระเดน็ สาํ คญั คอื หนงั นวิ้ มอื ศพเหยี่ วยน

แกไ ขโดยใชเ ขม็ ฉดี กลเี ซอรนี หรอื นาํ้ เขา ไปใตผ วิ หนงั ตาํ่ กวา ขอ นว้ิ แรกของนว้ิ นนั้ ๆ แลว ปลอ ยกลเี ซอรนี
หรือนํา้ เขาไปจนกระทง่ั น้ิวมอื ศพพองขึ้นมาจงึ ดงึ เขม็ ออก แลวใชด า ยผูกเหนือรูเขม็ ที่แทงลงไปใหแ นน
เพ่ือปองกันมิใหกลีเซอรีนหรือนํ้าซึมออกมาได วิธีการพิมพลายน้ิวมือศพใหใชวิธีที่ ๑ เนื่องจาก
ลายน้วิ มอื ศพยงั สมบูรณเ พยี งแตเ ห่ยี วยนเทาน้ัน

๑๖๐

ó. ÇÔ¸¡Õ ÒþÁÔ ¾Å Ò¹ÔÇé ÁÍ× È¾·Õè˹ѧ¹ÔéÇÁÍ× àËÂÕè Çá˧Œ ˹§Ñ μÔ´¡ºÑ ¡Ãд¡Ù
กรณีหนังนิ้วมือศพเห่ียวแหงหนังติดกับกระดูกเม่ือคลึงหมึกไปที่นิ้วมือศพจะไมติด

หมกึ แกไ ขโดยใชว าสลนี พอกหรอื ทาบรเิ วณนว้ิ มอื ใหท วั่ จนถงึ ขอ นวิ้ ทสี่ องแลว พกั ไว ซง่ึ ระยะเวลาการพกั
ขึ้นอยูกับน้ิวมือศพท่ีเหี่ยวแหงหนังติดกับกระดูกนั้นไดเสียชีวิตมาเปนเวลานานเทาใด หลังจากน้ัน
นวดบรเิ วณปลายนวิ้ มอื สลบั กบั การแชน า้ํ รอ นทก่ี าํ ลงั ตม เดอื ดประมาณสบิ วนิ าที จนกวา นว้ิ มอื ศพจะนมิ่ ขน้ึ
และสามารถฉดี กลเี ซอรนี หรอื นา้ํ เขา ไปใตผ วิ หนงั นว้ิ มอื ศพทบี่ รเิ วณเหย่ี วยน จนผวิ ตงึ ขนึ้ มา เมอื่ ดงึ เขม็
ออกใหใชดายผูกเหนือรูเข็มท่ีแทงลงไปใหแนนเพื่อปองกันมิใหกลีเซอรีนหรือน้ําซึมออกมาได
หลงั จากนนั้ ใชผ า ขาวดบิ เชด็ ใหแ หง พรอ มทง้ั ใชแ อลกอฮอลเ ชด็ ทาํ ความสะอาดใหท วั่ ทงั้ ฝา มอื และนว้ิ มอื
ทุกน้ิว การพิมพลายน้ิวมือศพประเภทน้ีตองใชผงฝุนสีดําและสติ๊กเกอรลอกลายนิ้วมือศพแทนการใช
หมึกหลอด วิธีการใชสติ๊กเกอรลอกลายนิ้วมือศพ แตกตางกับการพิมพลายนิ้วมือศพโดยใชหมึก
สีดํา (หมึกหลอด) ซ่ึงการพมิ พโดยใชห มึกหลอดตองคลงึ หมกึ กบั แทนคลงึ หมึกแลวจงึ พิมพโ ดยตองจบั
มือศพใหคว่ําลงเพื่อความสะดวกในการพิมพ แตการพิมพโดยใชสต๊ิกเกอรลอกลายนิ้วมือศพตองจับ
มือศพหงายขึ้นและตองมีผูชวยจับมือศพไว ผูพิมพลายนิ้วมือศพใชแปรงปดฝุนจุมผงฝุนสีดําใหติด
พอประมาณมาปด ทนี่ ว้ิ มอื ศพตามทตี่ อ งการ เมอื่ เหน็ วา ผงฝนุ ตดิ ดแี ลว ใหใ ชส ตกิ๊ เกอรด า นทม่ี กี าวตดิ อยู
ทาบกบั นว้ิ ทจี่ ะพมิ พแ ลว ใชน วิ้ ทถ่ี นดั ของผพู มิ พก ลง้ิ ทาบไปทส่ี ตก๊ิ เกอรจ ากขอบเลบ็ ขา งหนงึ่ ไปขอบเลบ็
อกี ขา งหนง่ึ เพอื่ ใหด า นทมี่ กี าวตดิ ลายนว้ิ มอื ศพ ถา หากนวิ้ ใดไดล ายเสน ทไี่ มส มบรู ณ ผพู มิ พส ามารถพมิ พ
ไดใ หมจ นกวา ลายพมิ พน วิ้ มอื จะสมบรู ณแ ลว นาํ ไปตดิ กบั แผน ใสซง่ึ ถา ยเอกสารจากแบบพมิ พล ายนวิ้ มอื
ผตู อ งหา ฯลฯ (พลม.๒๕- ต.๕๓๙ หรอื ส ๕๖-๗๐) เฉพาะดา นหนา โดยวางแผน ใสแลว นาํ สตกิ๊ เกอรท พ่ี มิ พ
แลว ตดิ ใหต รงชอ งนว้ิ นนั้ จนครบทกุ นว้ิ ทง้ั มอื ขวาและมอื ซา ย พรอ มทง้ั นวิ้ กดหรอื นว้ิ แตะดว ย ถา สตก๊ิ เกอร
มีขนาดใหญเ กนิ กวาชอ งของแบบพมิ พใหต ดั ใหพ อดี

ô. Ç¸Ô ¡Õ ÒþÁÔ ¾Å Ò¹ÇÔé ÁÍ× È¾·¢Õè ¹Öé Í´× ¨¹à¹Ò‹ ¼ÇÔ Ë¹§Ñ ¹ÇÔé ÁÍ× ËÅ´Ø ÅÍ‹ ¹áμ‹ §Ñ μ´Ô Í¡‹Ù ºÑ ÁÍ× È¾
กรณีน้ีผิวหนังน้ิวมือศพจะหลุดลอนจนพะเยิบพะยาบพับไปพับมา หากกล้ิงหมึก

ท่ีนิ้วมือศพหมึกจะติดไมท่ัว ฉะน้ันผูพิมพจึงจําเปนตองพิจารณาวา สามารถเลาะผิวหนังท้ังมือขวา
และมือซา ยออกจากมอื ศพไดหรือไม

๔.๑ ถาสามารถเลาะไดใหใชใบมีดผาตัดคอยๆ ตัดหนังท่ีติดอยูออกมาพรอมทั้ง
ฝามือ แลวนําไปแชนํ้าที่ผสมน้ํายาฆาเชื้อ ทําความสะอาดดวยแอลกอฮอล นําผาดิบมาเช็ดให
แหง สนทิ วธิ กี ารพมิ พใ หส วมหนงั มอื ศพเขา กบั มอื ผพู มิ พโ ดยมอื ขวาศพใสใ นมอื ขวาผพู มิ พ มอื ซา ยศพ
ใสใ นมอื ซายผูพ ิมพ ใหผ ชู วยเตรยี มแทนคลึงหมกึ (กระจก) ที่คลงึ หมกึ ไวเรียบรอ ยแลว จึงใหผ พู ิมพ
อีกคนหนึ่งจับมือผูพิมพที่สวมหนังมือศพพิมพตามวิธีพิมพลายน้ิวมือบุคคลเร่ิมจากน้ิวหัวแมมือขวา
ไปจนถึงนว้ิ กอ ยซา ยตามลําดับแลว พมิ พลงบนแบบพิมพ พลม.๒๕-ต.๕๓๙ หรอื ส ๕๖-๗๐ จนครบ
ทงั้ มอื ขวาและมือซาย

๑๖๑

๔.๒ ถาไมสามารถเลาะผิวหนังท้ังมือได ใชใบมีดผาตัดคอยๆ ตัดหนังน้ิวมือศพ
ใตข อ นว้ิ ขอ แรกใหร อบแลว ดงึ หนงั นวิ้ มอื นนั้ ออกมาอยา ใหข าด นาํ ไปแชน าํ้ ทผ่ี สมนา้ํ ยาฆา เชอื้ จากนน้ั
ทาํ ความสะอาดดว ยแอลกอฮอลอ กี ครงั้ นาํ ผา ดบิ มาเชด็ ใหแ หง สนทิ นาํ มาสวมทน่ี วิ้ ชห้ี รอื นว้ิ ทถ่ี นดั ของ
ผพู มิ พใ หผ พู มิ พก ลงิ้ นว้ิ ของตนเองทสี่ วมหนงั นวิ้ มอื ศพลงบนแทน คลงึ หมกึ (กระจก) ตามวธิ พี มิ พล ายนว้ิ มอื
บคุ คลเรม่ิ จากนว้ิ หวั แมม อื ขวาไปจนถงึ นว้ิ กอ ยซา ยตามลาํ ดบั แลว พมิ พบ นแบบพมิ พ พลม.๒๕-ต.๕๓๙
หรอื ส ๕๖-๗๐ จนครบท้งั มือขวาและมือซา ย

¢ÍŒ ¤ÇÃจาํ การตดั หนงั นวิ้ มอื ศพตลอดจนการพมิ พล ายนว้ิ มอื ศพ ใหก ระทาํ อยา งรอบคอบ
เพอ่ื มิใหเกดิ การสลบั นวิ้ มอื กันโดยการทําใหเสรจ็ ทีละนิ้วทกุ ขั้นตอนการพมิ พล ายน้ิวมอื ศพ

õ. ÇÔ¸¡Õ ÒþÔÁ¾Å Ò¹ÇéÔ Á×ÍȾ·è¢Õ é¹Ö Í´× ¨¹à¹Ò‹ ¼ÔÇ˹ѧ¹ÇÔé ÁÍ× ËÅشŋ͹ËÒÂä»
สภาพศพทเ่ี นา จนผวิ หนงั นว้ิ มอื หลดุ ลอ นหายไปไมม หี นงั นว้ิ มอื ชนั้ นอกตดิ อยกู บั ศพ

มีเพียงหนังชั้นในหลังจากทําความสะอาดมือศพท้ังมือขวาและมือซายแลว ใหนํามือศพทั้งมือขวา
และมือซายไปจุมแชในน้ํารอนท่ีกําลังตมเดือดทั้งฝามือต้ังแตปลายน้ิวมือถึงขอมือประมาณสิบวินาที
ทาํ ความสะอาดดว ยแอลกอฮอลอ กี ครงั้ จากนนั้ เอาผา ดบิ เชด็ มอื ใหแ หง สนทิ ใหพ มิ พล ายนว้ิ มอื ศพตามขน้ั ตอน
การพมิ พล ายนวิ้ มอื ศพทหี่ นงั นวิ้ มอื เหย่ี วแหง ตดิ กบั กระดกู โดยใชผ งฝนุ สดี าํ และสตก๊ิ เกอรล อกลายนวิ้ มอื ศพ
ตามวิธที ่ี ๓ เพยี งวิธเี ดียว

ö. ÇÔ¸¡Õ ÒþÁÔ ¾ÅÒ¹ÇéÔ ÁÍ× È¾·Õ¶è ¡Ù ä¿äËÁŒ
สภาพศพทถี่ กู ไฟไหมส ว นมากจะดาํ ไหมเ กรยี ม มอื ศพจะอยใู นลกั ษณะกาํ มอื กอ นอน่ื

จะตองตรวจดูลายน้ิวมือศพวายังมีลายเสนสมบูรณหรือไม ถาลายเสนสมบูรณจะตองพยายามแกะ
น้ิวมือ หรือนวดมือศพท่ีอยูในลักษณะกํามือใหยืดตรงหรือใหเหยียดจนสามารถจับแยกนิ้วมือศพได
แตถ า ไมส ามารถยดื ตรงหรอื เหยยี ดมอื ไดใ หใ ชเ หลก็ สาํ หรบั ยดึ นวิ้ มอื เขา ชว ย พรอ มทง้ั ทาํ ความสะอาด
มือศพเพอ่ื ทจ่ี ะทาํ การพมิ พล ายน้วิ มือตอ ไป แยกไดเปน ๒ กรณี

๖.๑ หากมอื ไหมเ กรยี มแตล ายนว้ิ มอื ชน้ั นอกยงั สมบรู ณ ใหใ ชใ บมดี ผา ตดั คอ ย ๆ กรดี เลาะ
ออกทงั้ ฝา มอื ทงั้ มอื ขวาและมอื ซา ยหากสามารถทาํ ได แตถ า ไมส ามารถเลาะไดท ง้ั ฝา มอื ใหเ ลาะเฉพาะ
สวนที่เปนลายน้ิวมือ ซ่ึงกรณีนี้ตองทําทีละน้ิวเพ่ือมิใหเกิดการสับสน แลวนําไปแชในนํ้ายาฆาเช้ือ
อกี ครง้ั และใชแ อลกอฮอลเ ชด็ ทาํ ความสะอาด จากนนั้ นาํ ผา ขาวดบิ มาเชด็ ฝา มอื หรอื นว้ิ ทลี่ อกออกมา
ใหแ หงสนิท แลวใชว ิธกี ารพมิ พม อื ศพดว ยสติ๊กเกอรลอกลายนิว้ มือศพตามวิธที ่ี ๓

๖.๒ หากมอื ไหมเ กรยี มจนลายนวิ้ มอื หนงั ชนั้ นอกไมส มบรู ณแ ตห นงั ชนั้ ในสมบรู ณ
จะพมิ พม ือศพเหมอื นกบั สภาพศพทขี่ นึ้ อดื จนเนาผิวหนังนวิ้ มอื หลุดลอ นหายไปตามวธิ ีท่ี ๕

๑๖๒

Ç¸Ô Õ¡ÒþÔÁ¾½ †ÒÁ×ÍËÃÍ× ½†Òà·ÒŒ Ⱦ

บางคร้ังการตรวจพิสูจนเอกลักษณบุคคล อาจตองใชการตรวจเปรียบเทียบลายฝามือ
หรือฝาเทานอกเหนือจากการตรวจเปรียบเทียบลายน้ิวมือ จึงจําเปนตองมีการพิมพฝามือ
หรือฝาเทา ศพประกอบเพม่ิ เตมิ หลักการโดยรวมคือ ใหพิจารณาสภาพศพกอนวา อยใู นสภาพใด เชน

- กรณีลายฝามือหรือฝาเทา มีลายเสนชัดเจน หลังจากทําการฆาเชื้อและขจัด
ส่ิงสกปรกออกไปหมดและเช็ดใหแหงสนิทแลว ใหพิมพโดยใชผงฝุนสีดําและสต๊ิกเกอรลอกลายฝามือ
หรือฝา เทา ศพ ตามวิธีที่ ๓

- กรณีผิวหนังช้ันนอกของฝามือหรือฝาเทาหลุดลอนหายไปหรือเหี่ยวแหงหนังติดกับ
กระดูก หลังจากฆาเชื้อและขจัดสิ่งสกปรกออกไปหมดแลว ใหนําฝามือหรือฝาเทาศพจุมในน้ํารอน
ที่กําลังตมเดือดประมาณสิบวินาที ฝามือหรือฝาเทาศพก็จะพองขึ้นมา จากนั้นใชแอลกอฮอลเช็ด
ทําความสะอาดใหทั่ว และใชผาดิบเช็ดฝามือหรือฝาเทาศพใหแหงสนิท แลวพิมพโดยใชผงฝุนสีดํา
และสตก๊ิ เกอรลอกลายฝามอื หรือฝาเทาศพ ตามวิธีที่ ๓

การทาบสติ๊กเกอรและลอกสติ๊กเกอร ใหเร่ิมจากดานขอมือไปทางปลายนิ้วและใช
ผา ขาวดบิ ปาดบนสติ๊กเกอรใ หผ งหมึกตดิ ใหทั่วสติ๊กเกอรนน้ั

¡Òú¹Ñ ·Ö¡ËÃÍ× ¡ÃÍ¡¢ÍŒ ¤ÇÒÁã¹áºº¾ÔÁ¾

ขอความในแบบพิมพแตละชองเปนประโยชนแกผูเกี่ยวของทุกฝาย ฉะน้ันจึงจําเปน
ตองบันทกึ หรือกรอกใหครบทุกชอง อยา ใหข าดตกบกพรองได โดยตองเขยี นดวยตัวบรรจง หรอื พิมพ
ใหชัดเจน อานงาย รวมท้ังตองระบุประวัติและตําหนิรูปพรรณโดยละเอียดตามชองที่กําหนดสําหรับ
ชอง “ตาํ หนิ/พกิ าร/ลายสัก” กับ “ลักษณะและนิสยั อันเปน ทนี่ าสงั เกต” นัน้ มคี วามสําคัญในการจดจาํ
ตัวบุคคล ถาบันทึกหรือกรอกขอมูลโดยชัดเจน เชน ลายสักมีรูปรางเปนอยางไร เรียกชื่อวาอยางไร
มขี อ ความวา อยา งไร อยบู รเิ วณไหนของรา งกายหรอื ผถู กู พมิ พพ ดู จาแสดงอากปั กริ ยิ าใดๆ เชน เปน ใบ
ตาบอด พูดตดิ อาง กะพรบิ ตาขางใดขา งหนง่ึ เปน ประจาํ สาํ เนียงการพูด ฯลฯ ลักษณะนสิ ยั ประจาํ ตวั
เชน นี้ เปน ลกั ษณะและนสิ ยั ของบคุ คลทเ่ี กดิ จากความเคยชนิ ซงึ่ ปกตจิ ะเปลย่ี นแปลงไมไ ด ซงึ่ เปน ผลดี
แกก ารจดจําตวั บุคคลไดอยา งหนงึ่

กรณนี ว้ิ ใดดว นหรอื พกิ ารหรอื ไมส ามารถพมิ พไ ด ตอ งหมายเหตไุ วใ นชอ งนวิ้ นน้ั ใหช ดั เจน
อยา ปลอ ยทง้ิ ใหว า งไว

นอกจากนตี้ อ งระบชุ อื่ ผถู กู พมิ พล ายนว้ิ มอื เจา หนา ทผี่ พู มิ พล ายนว้ิ มอื ผบู นั ทกึ ขอ ความ
และพนักงานสอบสวนพรอมทั้งลงลายมือชื่อใหครบตามชองท่ีกําหนด หากผูถูกพิมพลายนิ้วมือ
ไมสามารถลงลายมือช่ือไดใหพิมพน้ิวหัวแมมือขวาแทนการลงลายมือชื่อ พรอมท้ังหมายเหตุวา
พิมพจากนวิ้ ใด

๑๖๓

º··èÕ ô

¡ÒÃนําÇÔ·ÂÒ¡ÒÃตาํ ÃǨáÅÐà·¤â¹âÅÂ¡Õ ÒÃÊº× ÊǹÊͺÊǹ¤´ÍÕ ÒÞÒ
ÁÒ㪌㹧ҹ´ŒÒ¹¡Ò÷ÐàºÕ¹»ÃÐÇÑμÔÍÒªÞÒ¡Ã

ÇÑμ¶Ø»ÃÐʧ¤
๑. เพ่อื ใหท ราบภาพรวมระบบฐานขอ มูลสารสนเทศของสาํ นักงานตาํ รวจแหง ชาติ
๒. เพ่ือใหท ราบระบบคอมพิวเตอรท น่ี ํามาใชใ นงานดานการทะเบยี นประวตั ิอาชญากร

ÊÇ‹ ¹นาํ
ปจจุบันมีการนําเทคโนโลยีมาใชในงานดานการทะเบียนประวัติอาชญากร ทั้งงานฐาน

ขอ มลู ประวตั อิ าชญากรรม งานระบบตรวจสอบลายพมิ พน วิ้ มอื อตั โนมตั ิ งานสเกต็ ชแ ละประกอบภาพ
ใบหนาคนราย จึงควรทราบวา มกี ารนาํ เทคโนโลยีใดบา งมาใชในงานดงั กลา ว

¡¨Ô ¡ÃÃÁá¹Ðนาํ
ดูการใชงานระบบฐานขอมูลสารสนเทศของสํานักงานตํารวจท่ีสถานีตํารวจตางๆ

ทส่ี ามารถประสานขอดูได

๑๖๔

ปจ จบุ นั ไดม กี ารพฒั นาระบบสารสนเทศตามโครงการพฒั นาระบบสารสนเทศ สาํ นกั งาน
ตาํ รวจแหงชาติ Police Information System (POLIS) ซึ่งทําการเช่อื มโยงเครือขา ยขอ มลู ขาวสาร
ของสํานกั งานตํารวจแหงชาตผิ านคอมพวิ เตอร เพ่ือสงไปยังหนว ยงานตา งๆ จนถงึ ระดบั สถานตี ํารวจ
อันเปนนโยบายการกระจายระบบฐานขอมูลสูผูปฏิบัติงาน อีกท้ังยังทําใหระบบขอมูลขาวสารเปนไป
ในรูปแบบเดียวกัน ตลอดจนยังเปนการเสริมสรางใหการปฏิบัติงานมีประสิทธิภาพ การปฏิบัติงาน
ในสวนงานปอ งกนั ปราบปราม งานสืบสวนสอบสวน งานจราจร งานอาํ นวยการและลดความซํ้าซอ น
ในการทํางานระหวางหนวยงาน และเพื่อเปนการพัฒนาบุคลากรของสํานักงานตํารวจแหงชาติ
ในดา นเทคโนโลยสี ารสนเทศ (คอมพวิ เตอร) ซงึ่ ระบบฐานขอ มลู และความสมั พนั ธเ ชอ่ื มโยงในโครงการ
ประกอบดวยงานหลัก ๑๒ ระบบ คอื

๑. ระบบฐานขอ มลู กาํ ลงั พล จดั เกบ็ ขอ มลู ขา ราชการตาํ รวจ เชน ขอ มลู บรรจุ การแตง ตงั้
การโอนยา ย เลือ่ นขัน้ เงนิ เดือน เล่อื นยศ เปน ตน เจา หนาทบี่ ันทึก/แกไขขอ มูล ไดแก เจาหนาที่ สกพ.,
เจา หนา ท่ี กพ. ระดบั บก. และ ภ.จว. และระดับ กก./สภ., สน.

๒. ระบบงานติดตามผลคดี จัดเก็บขอมูลคดีอาญา คดีอุกฉกรรจสะเทือนขวัญต้ังแต
รบั แจง จนถึงข้ันศาล เจาหนาทบี่ นั ทกึ /แกไ ขขอ มลู ไดแ ก พนักงานสอบสวน และเสมียนคดี

๓. ระบบฐานขอมูลสถิติคดีอาญา รายงานสถิติของขอมูลติดตามผลคดี เจาหนาท่ี
ใชข อ มูล ไดแก สยศ.ตร. (กลุมงานปองกันและปราบปรามอาชญากรรม)

๔. ระบบฐานขอมูลอุบัติเหตุจราจร จัดเก็บขอมูลอุบัติเหตุจราจรทางบก เจาหนาท่ี
บันทึก/แกไขขอมูล ไดแก พนักงานสอบสวน และเสมียนคดี เจาหนาที่ใชขอมูล ไดแก สยศ.ตร.
(กลุมงานจราจร)

๕. ระบบฐานขอมูลจราจร จัดเก็บขอมูลการเบิกจายและออกเลขคุมใบส่ัง เจาหนาที่
บันทกึ /แกไ ขขอ มูล ไดแ ก บก.จร.ในสว น กทม., เจา หนาท่ี กบ.ภ.จว. ในสวนภูธร และ สว.บก.ทล.
เจา หนา ท่ใี ชข อมลู ไดแ ก สยศ.ตร. (กลมุ งานจราจร)

๖. ระบบงานขอ มลู จราจร เกยี่ วขอ งกบั การเบกิ จา ยใบสง่ั ใหเ จา พนกั งานจราจร จดั เกบ็
ขอ มูลใบส่งั ขอ มูลระบบคะแนน ขอ มูลผูกระทาํ ผิดกฎหมายจราจร เชน พ.ร.บ.จราจร, พ.ร.บ.รถยนตฯ ,
พ.ร.บ.ขนสง ฯ, พ.ร.บ.คมุ ครองผูประสบภัยจากรถฯ, ๒๐ ฐานความผดิ ๒๗ ขอ หาท่ีตองบนั ทึกคะแนน
เจา หนาที่บนั ทึก/แกไขขอ มูล ไดแก เจาหนาท่ฝี าย จร. เจาหนา ท่ีใชข อ มูล สยศ.ตร. (กลุมงานจราจร)

๗. ระบบฐานขอ มลู บคุ คลผมู พี ฤติการณในทางมิชอบ เก็บขอ มูลบคุ คลทม่ี ี Blacklist
เจา หนา ทบี่ นั ทึก/แกไ ขขอมูล ไดแ ก เจา หนาท่ฝี า ยสบื สวน

๘. ระบบฐานขอ มลู ปองกันปราบปรามอาชญากรรม เก็บขอมูลสถานท่ี บุคคลสําคัญ
บุคคลท่ีตองเฝาระวัง เจาหนาท่ีบันทึก/แกไขขอมูล ไดแ ก เจาหนาที่ฝายสืบสวน และฝายปองกัน
ปราบปราม

๑๖๕

๙. ระบบฐานขอมูลทะเบียนยานพาหนะ ใหบริการสอบถาม/ตรวจสอบ ขอมูล
ยานพาหนะ โดยขอ มูลทั้งหมดนาํ มาจากกรมการขนสงทางบก

๑๐. ระบบฐานขอมลู ใบอนญุ าตขับรถ ใหบรกิ ารสอบถาม/ตรวจสอบ ขอ มูลใบอนญุ าต
ขบั รถประเภทตางๆ

๑๑. ระบบฐานขอ มลู โครงขา ยสบื สวนสอบสวนคดี ใหบ รกิ ารสอบถาม/ตรวจสอบขอ มลู
ทะเบียนราษฎร โดยทําการเชือ่ มโยง On-line กบั กรมการปกครอง

๑๒. ระบบฐานขอมูลพัสดุ ตร. จัดเก็บขอมูลยานพาหนะ ปน ที่ดิน เครื่องมือส่ือสาร
ยทุ ธภัณฑอาคารและส่ิงปลกู สรา ง ครภุ ัณฑ ทะเบยี นเรือ และเครอ่ื งบนิ เจาหนาท่ีบันทกึ /แกไขขอมูล
ไดแก เจาหนา ทีฝ่ า ย กบ., สกบ.

Ãкº¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍᏠѺ¡Ò÷ÐàºÂÕ ¹»ÃÐÇÑμÔÍÒªÞÒ¡Ã

ในการปองกันและปราบปรามอาชญากรรมอันเปนภารกิจหลักของตํารวจนั้น ตํารวจ
จาํ เปน ตอ งมขี อ มลู เกย่ี วกบั อาชญากรทสี่ ามารถสนบั สนนุ การปฏบิ ตั หิ นา ทที่ งั้ ในลกั ษณะของการสบื สวน
เพอ่ื ทราบตวั คนรา ย และการตดิ ตามคนรา ยทยี่ งั จบั กมุ ไมไ ด ตลอดจนเพอื่ การยนื ยนั ประวตั ขิ องคนรา ย
ท่ีถูกจับกุมไดแลวในการดําเนินคดีตามข้ันตอนของกฎหมาย ขอมูลตางๆ เหลาน้ีจะตองสามารถ
ตรวจสอบและรายงานไดอยางถูกตองแมนยําและรวดเร็วทันตอเวลา เนื่องจากความยุติธรรม
และความปลอดภยั ในชีวติ และทรพั ยสนิ ของประชาชน เปน เร่อื งท่ีผดิ พลาดและลาชาไมได

กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรเปน หนว ยงานกลางของสํานกั งานตาํ รวจแหง ชาตทิ ม่ี หี นา ท่ี
จดั ระบบฐานขอ มูลทะเบยี นประวัตอิ าชญากร ปจ จุบันไดม ีการนาํ เทคโนโลยสี ารสนเทศมาประยกุ ตใช
เพือ่ เพิ่มขดี ความสามารถในการปฏบิ ตั งิ าน โดยมรี ะบบคอมพิวเตอรที่ใชงานแตกตางกัน ตามลกั ษณะ
ของระบบขอมูลและวธิ ีการใชงาน ๓ ระบบคือ

๑. ระบบฐานขอมูลประวัติอาชญากรรม CRIMINAL DATABASE SYSTEM
(CDS)

๒. ระบบตรวจสอบลายพิมพนิ้วมืออัตโนมัติ AUTOMATED FINGERPRINT
IDENTIFICATION SYSTEM (AFIS)

๓. การใชคอมพวิ เตอรสเกต็ ชแ ละประกอบภาพใบหนา คนรา ย

Ãкº°Ò¹¢ÍŒ ÁÅÙ »ÃÐÇμÑ ÍÔ ÒªÞÒ¡ÃÃÁ CRIMINAL DATABASE SYSTEM (CDS)

ระบบขอ มลู นแ้ี บง ตามภาระหนา ทข่ี องงานแตล ะประเภทออกไดเ ปน ระบบยอ ย ๕ ระบบ
ซงึ่ จะมกี ารทํางานเช่อื มโยงกนั โดยอัตโนมตั ริ ะหวา งฐานขอ มูลทีเ่ กยี่ วขอ ง ดงั น้ี

๑. ระบบขอมูลหมายจบั
๒. ระบบขอ มลู บคุ คลพนโทษ

๑๖๖

๓. ระบบขอ มลู แผนประทุษกรรม
๔. ระบบขอ มูลคนหายพลดั หลง ศพไมทราบช่ือ
๕. ระบบขอ มลู ทรพั ยหาย รถหาย
การพัฒนาระบบขอมูลตางๆ เพ่ือตอบสนองความตองการของงานและผูใชนั้น
การออกแบบระบบขอ มลู จะจาํ แนกตามระบบยอ ย โดยในแตล ะระบบยอ ยจะมรี ายละเอยี ดครอบคลมุ
ประเภทของงานทัง้ หมด ฐานขอมูลทง้ั ๕ ระบบ จะทําการบันทกึ และจดั เกบ็ ไวที่กองทะเบียนประวัติ
อาชญากรเฉพาะในสว นทกี่ องทะเบยี นประวตั อิ าชญากรมอี าํ นาจหนา ทใ่ี นการบนั ทกึ และจดั เกบ็ ขอ มลู
และทําการโอนขอมูลไปยังระบบ POLIS เพ่ือเชื่อมโยงไปยังสถานีตํารวจตางๆ ท่ัวประเทศ
โดยเจาหนาที่ตํารวจทุกคนที่เขาระบบ POLIS ได จะสามารถเขาสืบคนขอมูลเหลาน้ี ท่ีระบบฐาน
ขอมลู โครงขายสบื สวนคดี
การปฏบิ ตั งิ านในขน้ั ตอนตา งๆ ของงานทเี่ หมอื นกนั จะถกู จดั หมวดหมตู ามความสมั พนั ธ
ของงานในระบบดังน้ี
ñ. Ãкº¢ŒÍÁÙÅËÁÒ¨Ѻ ขอมูลน้ีไดมาจากหมายจับและตาํ หนิรูปพรรณผูตองหา
ท่ีพนักงานสอบสวนสงมาออกประกาศสืบจับที่กองทะเบียนประวัติอาชญากร อยูในความรับผิดชอบ
ของฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๑ กองทะเบียนประวัติอาชญากร และหนวยพิสูจนหลักฐาน
สวนภูมิภาค มีวัตถุประสงคในการบันทึกจัดเก็บขอมูลหมายจับและแบบงดสืบจับเพ่ือออกประกาศ
ใหสถานีตํารวจและหนวยงานท่ีเก่ียวของท่ัวราชอาณาจักร ในการติดตามตัวผูกระทําผิด นอกจากนี้
ระบบขอมูลหมายจับมีความสามารถในการบริการสืบคนขอมูลหมายจับใหกับเจาหนาที่หรือ
พนกั งานสอบสวนสบื สวนดว ย
ตอมา ตร. มีหนังสือสั่งการ ที่ ๐๐๓๓.๔๓/๐๓๖๕๓ ลง ๓๐ ก.ย. ๒๕๕๓ โดย
พล.ต.ท.จิโรจน ไชยชติ ผชู วย ผบ.ตร.ปรท.ผบ.ตร. เรอื่ ง การบนั ทกึ ขอมลู หมายจบั และถอนหมายจบั
ต้ังแต ๑ ม.ค. ๒๕๕๔ ถึง ผบช.ภ.๑-๙, ผบช.ศชต., ผบช.น., ผบช.ก., ผบช.ปส., ผบช.สตม., ผบช.
สพฐ.ตร., ผบช.ตชด. มีขอ ความสั่งการ ดงั ตอ ไปนี้
ดว ย ผบ.ตร. มนี โยบายปรบั ปรงุ พฒั นาการปฏบิ ตั งิ านสถานตี าํ รวจ และเสรมิ สรา งพฒั นา
ประสิทธิภาพการแกไขปญหาอาชญากรรม โดยสนับสนุนการใชเทคโนโลยีมาชวยในการปฏิบัติงาน
ซึ่งระบบฐานขอ มูลกลาง ตร. (POLIS) เปนระบบจัดเก็บขอมูลจากหนว ยงานปฏบิ ตั ิการและสามารถ
สืบคนขอ มลู ไดทัว่ ประเทศ ณ หนว ยงานที่มเี ครอ่ื ง POLIS ทําใหท ุก สน./สภ. สามารถบันทกึ ขอมลู
หมายจับและถอนหมายจับไดภ ายในระยะเวลาอันรวดเรว็
เพอื่ ความสะดวก รวดเร็ว และเกิดประโยชนในการจบั กุมตัวผมู หี มายจับ ตง้ั แต ๑ ม.ค.
๒๕๕๔ เปน ตนไป ใหห นวยดาํ เนนิ การดงั น้ี
๑) สถานตี าํ รวจ และหนว ยงานอน่ื ทม่ี อี าํ นาจการสอบสวน มหี นา ทใี่ นการบนั ทกึ /ถอน
ขอ มลู หมายจบั ในระบบตดิ ตามผลคดี และระบบฐานขอ มลู อบุ ตั เิ หตจุ ราจรโครงการ POLIS เสรจ็ เดด็ ขาด

๑๖๗

ที่สถานีตํารวจ โดยใหถือวาขอมูลหมายจับท่ีสถานีตํารวจบันทึก เปนการออกประกาศสืบจับ/ถอน
ประกาศสืบจับ โดยไมตองจัดสงเอกสารมาให ทว. และ สพฐ. ออกประกาศสืบจับ/ถอนประกาศ
สบื จบั อกี ยกเวน การออกและถอนหมายจบั ทศ่ี าลไดอ นมุ ตั ไิ วก อ นวนั ที่ ๑ ม.ค. ๒๕๕๔ ใหส ถานตี าํ รวจ
และหนว ยงานอ่ืนทม่ี ีอํานาจการสอบสวน จัดสง แบบงดการสบื จับ (แบบ ค.๑๔๒-ต.๓๒๑) มายัง ทว.
เพ่ือถอนประกาศสืบจบั อีกทางหนงึ่ ดว ย

๒) ทว. มหี นา ทีใ่ นการบันทกึ /ถอนขอ มูลหมายจบั ทสี่ ง มาจากหนว ยงานภายนอก ตร.
ท่ีมีอํานาจการสอบสวนตามกฎหมาย หรือหมายจับในกรณีท่ีศาลเปนผูออก/ถอนหมายจับเอง หรือ
หมายจับที่ออกตาม พ.ร.ก.การบริหารราชการในสถานการณฉุกเฉิน พ.ศ.๒๕๔๓ การสืบคนขอมูล
หมายจับทั่วประเทศสามารถสืบคนไดจากระบบโครงขายสอบสวนคดีโครงการ POLIS โดยสามารถ
ระบใุ หร ะบบสืบคน ไดจากแหลงขอ มูล “คดอี าญา”, “อุบตั ิเหตุจราจร” และ “ผูม หี มายจับ”

ò. Ãкº¢ÍŒ ÁÅÙ º¤Ø ¤Å¾¹Œ â·É ขอ มลู นไ้ี ดม าจากประวตั ผิ ตู อ งขงั ทจ่ี ะไดร บั การปลอ ยตวั
จากเรอื นจาํ ตางๆ ทั่วประเทศ โดยฝา ยทะเบยี นประวัตอิ าชญากร ๑ กองทะเบียนประวัตอิ าชญากร
และหนว ยพสิ จู นห ลกั ฐานสว นภมู ภิ าค ประสานความรว มมอื ไปยงั เรอื นจาํ ใหจ ดั สง ขอ มลู ใหเ พอ่ื บนั ทกึ
ขอมูลเขาจัดเก็บไวในระบบคอมพิวเตอร และแจงขอมูลของบุคคลพนโทษสงใหสถานีตํารวจพ้ืนท่ี
ซ่ึงผูตองขังน้ันแจงวาจะไปพักอาศัยอยูใหทําการสอดสองพฤติการณและความเคล่ือนไหว
หลงั พน โทษ อยใู นความรบั ผดิ ชอบมวี ตั ถปุ ระสงคใ นการบนั ทกึ ขอ มลู บคุ คลพน โทษโดยมรี ายละเอยี ดเกยี่ วกบั
ประวัติฯ ภูมิลําเนาของบุคคลพนโทษจะกลับไปอยู และพฤติกรรมการเคลื่อนไหวของบุคคล
พนโทษ นอกจากนี้ระบบขอมูลบุคคลพนโทษมีความสามารถในการสืบคนประวัติบุคคลพนโทษ
สาํ หรับเจา หนา ที่หรอื พนกั งานสบื สวน

ó. Ãкº¢ÍŒ ÁÅÙ á¼¹»ÃзÉØ ¡ÃÃÁáÅÐตาํ ˹ÃÔ »Ù ¾Ãó¼μŒÙ ÍŒ §ËÒ ไดม าจากแบบรายงาน
แผนประทษุ กรรม (ผ.๑-๒๕๓๔) และแบบรายงานประวตั แิ ละตาํ หนริ ปู พรรณผกู ระทาํ ผดิ (ผ.๒-๒๕๓๔)
ซ่ึงพนักงานสอบสวนสงมาตรวจสอบและจัดเก็บเปนคดีท่ีจัดวาเปนอาชญากรรมอยางแทจริงอยูใน
ความรบั ผดิ ชอบของฝา ยทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ๑ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร และหนว ยพสิ จู น
หลกั ฐานสว นภมู ภิ าค มวี ตั ถปุ ระสงคใ นการบนั ทกึ จดั เกบ็ ของขอ มลู แผนประทษุ กรรม และประวตั ติ าํ หนิ
รูปพรรณของผูกระทําความผิด เพ่ือประโยชนในการใหขอมูลสนับสนุนการทํางานของเจาหนาที่
หรอื พนกั งานสบื สวนสอบสวนในการหาตวั คนรา ยทยี่ งั จบั ตวั ไมไ ด การสบื คน แผนประทษุ กรรมโดยการ
คนหาวิธีการกระทําความผิดเหมือนกันหรือคลายๆ กัน หรือสืบคนหาผูกระทําความผิดที่มีลักษณะ
และความชาํ นาญในการกระทําความผิดและตาํ หนิรปู พรรณเหมือนกัน

ô. Ãкº¢ŒÍÁÙŤ¹ËÒÂ¾Å´Ñ Ëŧ ȾäÁ‹·ÃÒºªè×Í ขอ มูลนีไ้ ดมาจากพนกั งานสอบสวน
สงมาออกประกาศสืบหาคนหายพลัดหลง และสืบหาญาติของศพไมทราบชื่อ ที่กองทะเบียนประวัติ
อาชญากรอยูใ นความรบั ผิดชอบของฝายทะเบยี นประวตั ิอาชญากร ๑ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร
และหนว ยพิสจู นหลกั ฐานสว นภมู ิภาค มีหนา ที่บันทกึ จัดเกบ็ ขอ มูล/ออกประกาศสืบหา/ถอนประกาศ
ในระบบ POLIS แจงไปยังหนว ยงานในสังกัด ตร. เพอื่ สามารถเขา สบื คนในระบบ POLIS ได

๑๖๘

õ. Ãкº¢ŒÍÁÙÅ·ÃѾËÒ öËÒ ขอมูลนี้ไดมาจากพนักงานสอบสวนสงมาออก
ประกาศสืบหาทรัพยหาย รถหาย ท่ีกองทะเบียนประวัติอาชญากร อยูในความรับผิดชอบของ
ฝา ยทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ๑ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร และหนว ยพสิ จู นห ลกั ฐานสว นภมู ภิ าค
มีหนาที่บนั ทึกจัดเกบ็ ขอมูล/ออกประกาศสบื หา/ถอนประกาศ ในระบบ POLIS แจง ไปยงั หนวยงาน
ในสังกดั ตร. เพอ่ื สามารถเขาสบื คนในระบบ POLIS ได

ÃкºμÃǨÊͺÅÒ¾ÁÔ ¾¹ éÇÔ Á×ÍÍÑμâ¹ÁμÑ Ô

AUTOMATED FINGERPRINT IDENTIFICATION SYSTEM (AFIS)

ระบบ AFIS เปน การนาํ เทคโนโลยคี อมพวิ เตอรม าใชง านรว มกบั หลกั วชิ าลายพมิ พน วิ้ มอื
โดยในขั้นตอนของการใชงานน้ัน ลายพิมพน้ิวมือของอาชญากรทั่วราชอาณาจักรถูกสงมาตรวจสอบ
และเก็บในฐานขอ มูลระบบ AFIS ของกองทะเบยี นประวัติอาชญากร Software ของระบบ AFIS
จะอา นและแยกประเภทของลายนว้ิ มอื แตล ะนวิ้ วา เปน ประเภทใด เชน ประเภทโคง ประเภทมดั หวาย
ประเภทกน หอย และแสดงจดุ ใจกลางของลายเสน ในลายนวิ้ มอื และจดุ ลกั ษณะสาํ คญั พเิ ศษของลายเสน
แลวคาํ นวณคา ความสมั พนั ธของจดุ ตางๆ ดังกลา วเปน คาทางคณิตศาสตรโ ดยอัตโนมัติ ประเภทของ
ลายนิ้วมือและคาทางคณิตศาสตรของลายพิมพนิ้วมือแตละนิ้วจะเปนขอมูลเขาไปคนหาเปรียบเทียบ
กับฐานขอมูลในระบบ AFIS หากพบขอมูลท่ีตรงกันแสดงวาผูนั้นเคยมีประวัติ การกระทําความผิด
มากอน ระบบ AFIS จะเช่ือมโยงไปยังระบบฐานขอมูลประวัติอาชญากร เพื่อท่ีจะใหรายละเอียด
และยนื ยนั ประวตั ทิ วั่ ไปของผตู อ งหา ประวตั อิ าชญากร ตาํ หนริ ปู พรรณ แผนประทษุ กรรมและภาพถา ย
เปน ขอ มลู และหลกั ฐานในการดาํ เนนิ คดกี บั ผตู องหาไดอ ยา งแมน ยาํ

ระบบตรวจสอบลายพิมพนิ้วมืออัตโนมัติ (AFIS) เปนระบบคอมพิวเตอรขนาดใหญ
สําหรับจัดเก็บภาพลายน้ิวมือผูตองหาไวใชตรวจสอบ ซึ่งอยูในความรับผิดชอบของศูนยตรวจสอบ
ลายพิมพนิ้วมืออัตโนมัติ (ฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๗ ทว.) โดยเริ่มพัฒนาใชระบบ AFIS
ต้ังแตป ๒๕๓๗ ระบบ AFIS มีขดี ความสามารถดังนี้

๑. การตรวจสอบประวัติฯ เพ่ือการฟองคดีผูตองหา ดวยการนําภาพลายพิมพน้ิวมือ
ทส่ี ง มาขอตรวจสอบเขา ไปคน หาในฐานขอ มลู ลายพมิ พน วิ้ มอื สบิ นวิ้ ของระบบ AFIS และแจง ผลสง ให
พนกั งานสอบสวนนาํ ไปใชป ระกอบสํานวนการสอบสวนและฟอ งคดผี ูต องหาตอ ไป

นอกจากนี้ยังมีการตรวจสอบเพ่ือขยายผลกับฐานขอมูลหมายจับ พรอมแจงกลับไปยัง
สถานีตํารวจที่ออกหมายจับ และสถานีตํารวจที่จับกุมผูตองหาเพ่ือทําการอายัดตัวผูตองหาและเปน
การจับผตู องหาตามหมายจับคดคี างเกาอีกดวย

๒. การตรวจสอบประวตั ฯิ เพอื่ การขยายผลและจาํ หนา ยคดคี า งเกา ในการตรวจสอบฯ
ตามขอ ๑. หากมีขอ มลู เพมิ่ เตมิ วา ผตู อ งหานัน้ มีพฤตกิ ารณท่ีนา จะเคยกอ คดีอน่ื ๆ ไวอีก ระบบ AFIS
ก็สามารถส่ังเขาไปคนหาในฐานขอมูลลายนิ้วมือแฝงซึ่งเก็บไดจากที่เกิดเหตุในคดีตางๆ ที่เคยเกิดขึ้น

๑๖๙

มากอนไดอีกดวย หากพบตรงกับลายน้ิวมือแฝงในคดีใด ก็สามารถนําไปใชตรวจสอบขยายผลเพ่ิม
เพือ่ อายดั ตวั ผตู องหาดําเนนิ คดีคา งเกา นน้ั ดวย

๓. การตรวจสอบลายนวิ้ มอื แฝงเพอ่ื ชว ยหาตวั ผกู ระทาํ ผดิ ดว ยการนาํ ภาพลายนวิ้ มอื แฝง
ท่ีเจาหนาที่ตรวจสถานที่เกิดเหตุเก็บไดจากที่เกิดเหตุในคดีตางๆ เขาไปตรวจคนหาในฐานขอมูล
ลายน้วิ มือสิบน้วิ ของระบบ AFIS หากพบขอ มลู ตรงกับของผใู ดทางคดกี ็สามารถนาํ ไปออกหมายจับ
และติดตามจับกุมตัวมาดาํ เนินคดีตอไป ขีดความสามารถนี้จึงมีประโยชนตอการสืบสวนสอบสวน
เปน อยา งย่งิ

๔. การตรวจสอบลายนว้ิ มอื แฝงเพอ่ื ตดิ ตามความเคลอื่ นไหวของคนรา ย ในการตรวจสอบ
ลายนว้ิ แฝงตามขอ ๓ ระบบ AFIS จะสง ภาพลายนวิ้ มอื แฝงนนั้ เขา ไปคน หากบั ฐานขอ มลู ลายนวิ้ มอื แฝง
ดวยทุกๆ คร้ังกอนจะจัดเก็บไวเปนฐานขอมูล และหากพบตรงกับลายน้ิวมือแฝง และหากพบ
ตรงกบั ลายนวิ้ มอื แฝงในคดใี ดจะรวบรวมจดั เปน หมวดหมไู ว เพอื่ ใหท ราบวา ผกู ระทาํ ความผดิ ในคดนี น้ั
ยงั กอ คดอี นื่ ใดบา ง และนาํ ผลมาวเิ คราะหแ นวโนม ของพฤตกิ ารณท น่ี า จะไปกระทาํ ผดิ ในบรเิ วณใดขน้ึ อกี
จึงเปน ประโยชนในการวิเคราะหขอ มลู เพอื่ การปองกันปราบปรามอาชญากรรมอีกทางหนง่ึ ดวย

๑๗๐

¡ÒÃ㪌¤ÍÁ¾ÔÇàμÍÏÊà¡μç ªá ÅлÃСͺÀÒ¾ãºË¹ÒŒ ¤¹ÃŒÒÂ

เม่ือมีอาชญากรรมเกิดข้ึน เจาหนาที่ตํารวจจะตองตรวจหารองรอยและรวบรวมพยาน
หลักฐานตางๆ ท้ังที่เปนพยานวัตถุและบุคคล เพื่อที่จะระบุทราบตัวคนราย และติดตามจับกุมมา
ดาํ เนนิ คดตี ามขน้ั ตอนของกฎหมาย วธิ กี ารขนั้ ตน ในการสบื สวนคน หาตวั คนรา ยนนั้ พนกั งานสอบสวน
จะนําผูเสียหายหรือพยานที่พบเห็นและสามารถจดจําลักษณะตําหนิรูปพรรณใบหนาคนรายไดไปยัง
กองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด เพื่อดูสารบบ
ภาพถา ยคนรา ย หากไมพ บภาพถา ยของคนรา ย กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร จะจดั เจา หนา ทปี่ ระกอบ
ภาพใบหนาคนรายตามคําบอกเลาจากการจดจําของผูเสียหายหรือพยาน เพื่อใหหนวยงานเจาของ
คดีนําไปเปนแนวทางในการติดตามจับกุมคนรายรายน้ันตอไป การสรางภาพใบหนาคนรายจําเปน
อยางยิ่งที่จะตองดําเนินการในทันทีหลังคดีเกิดข้ึน หากปลอยระยะเวลาใหเนิ่นนานความทรงจําของ
ผเู สยี หายหรอื พยานอาจลมื เลอื นไปได รวมทง้ั จะตอ งมคี วามแมน ยาํ และรวดเรว็ เพอื่ ประสทิ ธภิ าพของ
การตดิ ตามจบั กมุ คนรา ยในคดที เ่ี กิดข้นึ

เดิมนั้นเจาหนาท่ีวาดภาพของ กองทะเบียนประวัติอาชญากร ตองใชความสามารถ
และประสบการณท ั้งดา นจติ รกรรมและจติ วทิ ยา แตกต็ องประสบปญ หาซง่ึ ขึน้ อยกู ับปจจยั หลายอยาง
ตั้งแตค วามสามารถในการจดจาํ ของผูเสียหายหรอื พยาน ปญหาการส่อื ความเขา ใจระหวางผบู อกเลา
กบั เจา หนา ทตี่ าํ รวจ ผนู าํ ขอ มลู จากความทรงจาํ ผา นการบอกเลา นาํ ไปตคี วามแลว ถา ยทอดลงบนแผน
กระดาษวาดภาพและปรับแตงจนกวาผูบอกเลาจะยืนยันวาคลายกับคนรายที่ตนพบเห็นมากท่ีสุด
บางครง้ั ภาพที่วาดไปแลวใชไ มไ ดต องวาดใหมบางสวนหรือท้งั ภาพซึง่ ตองใชเวลานานมาก จนในท่สี ุด
ผเู สยี หายหรอื พยานเกดิ ความเบอ่ื หนา ย ทาํ ใหไ ดภ าพทไี่ มใกลเคียงกบั ความเปนจริง

จากปญ หาในการปฏบิ ตั งิ านประกอบกบั การขาดแคลนบคุ ลากรทม่ี คี วามสามารถทางการ
วาดภาพ จึงไดม ีความพยายามนาํ อุปกรณตางๆ มาชวยในการปฏบิ ัติงาน เชน การใชแผน ใสประกอบ
ภาพใบหนาคนราย แตยังมีขอบเขตที่จํากัดอยูมาก จนกระท่ังไดมีการนําเทคโนโลยีทันสมัยมาใช
อยา งไดผ ล คอื การประกอบภาพใบหนา คนรา ยดว ยเครอื่ งคอมพวิ เตอรต ามคาํ บอกเลา จากการจดจาํ ของ
ผเู สียหายหรอื พยาน

ระบบคอมพิวเตอรประกอบภาพใบหนาคนราย ซ่ึงกําหนดเปนรหัสวา PICASSO
(POLICE INDENTIKIT COMPUTER ASSISTED SUSPECT SKETCHING OUTFIT)
ไดเ รม่ิ โครงการขน้ึ เมอ่ื เดอื นตลุ าคม ๒๕๓๓ โดยชน้ิ สว นจาํ นวนมากของภาพใบหนา คนรา ยไดถ กู สรา งขน้ึ
และบันทกึ เปนฐานขอ มูลในระบบคอมพวิ เตอร

ผลจากการนาํ ระบบคอมพวิ เตอรป ระกอบภาพใบหนา คนรา ยมาใชใ น กองทะเบยี นประวตั ิ
อาชญากร ปรากฏวา ไดช ว ยอาํ นวยความสะดวกใหก บั ผเู สยี หายหรอื พยานในการใหข อ มลู กบั เจา หนา ที่
ตาํ รวจไดอ ยา งแมน ยาํ และทาํ ใหส ามารถสนบั สนนุ เจา หนา ทตี่ าํ รวจในการตดิ ตามจบั กมุ คนรา ยไดอ ยา ง
รวดเร็ว อันเปนปจ จัยสาํ คัญยิง่ ในการปราบปรามอาชญากรรม

ปจ จบุ นั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ไดน าํ โปรแกรม Photoshop มาใชใ นการประกอบ
ภาพใบหนาคนราย ซึ่งเปนโปรแกรมในตระกูล Adobe ที่ใชสําหรับตกแตงภาพถาย ภาพกราฟก

๑๗๑

รวมทั้งยงั สามารถ Retouching ตกแตง ภาพและการสรางภาพ และนําภาพมารวมกนั ซง่ึ คุณสมบตั ิ
ดังกลาวสามารถนํามาใชในการประกอบภาพใบหนาคนรายไดอยางมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้แลว
ในปจ จบุ นั ไดม กี ารสเกต็ ชภ าพเพม่ิ อายเุ ดก็ หายใหม อี ายเุ ทยี บเทา ปจ จบุ นั (Age Progression) ซงึ่ หลกั การ
ในการสเก็ตชภ าพดังกลาวน้นั เจาหนาทีผ่ ปู ฏบิ ัตจิ ะนาํ ขอมลู ภาพถา ยลา สุดของเดก็ หาย ในครอบครัว
ของเดก็ หายมาวเิ คราะหล กั ษณะโครงหนา และชน้ิ สว นตา ง ๆ บนใบหนา ตามหลกั กายวภิ าค เจา หนา ท่ี
จะใชพ น้ื ฐานทางศลิ ปะสรา งภาพ โดยใชโ ปรแกรม Photoshop เพอ่ื ใหไ ดล กั ษณะใบหนา ทคี่ ลา ยปจ จบุ นั
มากทส่ี ดุ ซง่ึ ใชป ระโยชนใ นการประชาสมั พนั ธแ ละตดิ ตามตวั เดก็ หายกลบั คนื สคู รอบครวั ไดง า ยมากยงิ่ ขน้ึ

¡ÒÃÊà¡ç쪏ÀÒ¾ãºË¹ÒŒ ¤¹ÃÒŒ ¼‹Ò¹Ãкºà¤ÃÍ× ¢Ò‹ ÂÊ×èÍÊÒà (Web Conference)

กรณหี นว ยงานทม่ี คี วามพรอ มในการดาํ เนนิ การสเกต็ ชภ าพใบหนา คนรา ยผา นระบบเครอื ขา ย
สื่อสาร (Web Conference) เพื่อเปนการเพิ่มชองทางใหพนักงานสอบสวนเจาของคดีไมตองสง
ผูเสียหายหรือพยานน้ัน ๆ ไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือ ศูนยพิสูจนหลักฐาน ๑-๑๐
โดยสามารถดาํ เนนิ การสเกต็ ชภ าพใบหนา คนรา ยผา นระบบเครอื ขา ยสอ่ื สาร หรอื ระบบสารสนเทศอน่ื ได

๑๗๓

ÀÒ¤¼¹Ç¡

๑๗๕

ÃÐàºÕºสํา¹¡Ñ §Ò¹ตําÃǨá˧‹ ªÒμÔ

ÇÒ‹ ´ŒÇ»ÃÐÁÇÅÃÐàºÕº¡ÒÃตาํ ÃǨäÁ‹à¡ÕèÂÇ¡ºÑ ¤´Õ
Å¡Ñ É³Ð·èÕ óò

¡ÒþÁÔ ¾Å Ò¹ÇéÔ Á×Í
¾.È. òõõô

โดยทเ่ี ปน การสมควรแกไ ขปรบั ปรงุ ประมวลระเบยี บการตาํ รวจไมเ กย่ี วกบั คดี ลกั ษณะท่ี ๓๒
การพิมพลายน้ิวมือ เพ่ือเปนการรักษาสิทธิประโยชนของบุคคล และประโยชนในการปฏิบัติราชการ
ของสํานกั งานตาํ รวจแหง ชาติ

อาศยั อาํ นาจตามความในมาตรา ๑๑ แหงพระราชบญั ญตั ิตาํ รวจแหงชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗
ผบู ญั ชาการสาํ นักงานตํารวจแหงชาติจงึ วางระเบียบไว ดังตอ ไปนี้

ขอ ๑ ใหย กเลกิ ความใน ลกั ษณะท่ี ๓๒ แหง ประมวลระเบยี บการตาํ รวจไมเ กย่ี วกบั คดี
เสยี ทงั้ หมด และใหใ ชความท่ีแนบทา ยระเบียบน้ีแทน

ขอ ๒ ใหใชร ะเบียบนี้ ตงั้ แตบดั นีเ้ ปน ตนไป

ประกาศ ณ วันที่ ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔

สําเนาถกู ตอง พลตาํ รวจเอก
( วิเชยี ร พจนโ พธิ์ศรี )

ผูบ ัญชาการตาํ รวจแหงชาติ

พนั ตํารวจเอก
( บัณฑิต ทิศาภาค )

รองผบู ังคับการฯ ปฏบิ ตั ิราชการแทน
ผูบังคบั การกองกฎหมาย
๒ สิงหาคม ๒๕๕๔

๑๗๖

ÅѡɳРóò
¡ÒþÁÔ ¾Å Ò¹éÔÇÁÍ×

º··èÕ ñ
¡Òû¯ÔºμÑ àÔ ¡ÕÂè Ç¡ºÑ ¡ÒþÔÁ¾Å Ò¹ÔéÇÁÍ× ¼ÙŒμÍŒ §ËÒ จาํ àÅÂ
¼ŒμÙ ÍŒ §¢Ñ§ ¼ÙμŒ ÍŒ §¡¡Ñ ¢Ñ§ ¼ÙŒ¶¡Ù ¡Ñ¡¡Ñ¹ ¼ÙŒÃºÑ ¡ÒÃͺÃÁ áÅÐȾ
ขอ ๑ พนกั งานสอบสวนมหี นาที่
๑.๑ จดั ใหม ีการพมิ พลายนิว้ มอื ดงั นี้

๑.๑.๑ ผตู อ งหาคดอี าญาทกุ ประเภท เวน แตค ดลี หโุ ทษ คดที มี่ อี ตั ราโทษ
ไมสูงกวา ลหุโทษ หรอื ความผดิ ตามกฎหมายวาดว ยจราจรทางบก รวมทง้ั ความผดิ ตามกฎหมายอื่น ๆ
ซ่งึ ไดเปรยี บเทียบปรบั แลว

๑.๑.๒ ศพซ่ึงตายผิดธรรมชาติ หรือตายในระหวางอยูในความควบคุม
ของเจา พนกั งาน

๑.๒ การพิมพลายนิ้วมอื ตาม ๑.๑ ใหพิมพใ นโอกาสแรกทที่ าํ ไดแ ละใหใ ชแ บบ
พิมพลายนว้ิ มือ (พลม.๒๕ - ต.๕๓๙) ตามแบบทายระเบยี บนี้

๑.๓ การกรอกขอ ความลงบนแผน พิมพลายนวิ้ มือใหป ฏิบัติ ดังน้ี
๑.๓.๑ กรอกขอความตาง ๆ ลงในชองวางที่กําหนดไวใหครบถวน

และถูกตอ ง โดยใชพมิ พดีดหรือเขยี นดว ยหมึกทั้งดา นหนา และดา นหลังแผน พิมพลายนว้ิ มือใหชัดเจน
อานงา ยแลวลงช่อื ผูพ มิ พ ผูถกู พมิ พ และพนกั งานสอบสวน ไวเ ปน หลักฐาน

๑.๓.๒ กรณีผูตองหาเปนบุคคลสัญชาติไทยใหกรอกช่ือตัว ช่ือสกุล
และเลขประจําตัวประชาชน ใหตรงกับที่ปรากฏในบัตรประจําตัวประชาชน หรือสําเนาทะเบียนบาน
หรือเอกสารอืน่ ใดทท่ี างราชการออกให

๑.๓.๓ กรณีผูตองหาเปนคนตางดาว ใหระบุชื่อตัวและช่ือสกุล พรอม
บันทกึ เลขทอ่ี อกใบสําคญั ของผนู ้นั ตามใบสําคญั ประจําตวั คนตา งดาว

กรณผี ตู อ งหาเปน ชาวตา งประเทศ ใหร ะบชุ อ่ื ตวั และชอ่ื สกลุ ภาษา
องั กฤษ พรอมระบุประเทศ และเลขทีห่ นังสอื เดินทาง บัตรประจาํ ตวั หรือเอกสารสําคัญท่ีทางราชการ
ออกให

๑.๓.๔ สําหรับคดีท่ีอยูในอํานาจศาลแขวงใหบันทึกคําวา “ศาลแขวง”
แตถ า ผตู อ งหารบั สารภาพใหบ นั ทกึ คาํ วา “รบั สารภาพศาลแขวง” ดว ยหมกึ สแี ดงไวท ดี่ า นหนา มมุ บนซา ย
ของแผนพิมพล ายนวิ้ มอื

๑.๔ การพมิ พลายนิ้วมือใหป ฏิบัติ ดงั นี้
๑.๔.๑ ใชห มกึ สดี าํ ซงึ่ เปนหมึกสาํ หรบั พิมพล ายนิ้วมือโดยเฉพาะ
๑.๔.๒ พิมพลายน้ิวมือใหปรากฏลายเสนชัดเจนสมบูรณ โดยใหเห็น

๑๗๗

ลายเสนของขอปลายแตละนิ้วจากขอบเล็บดานหน่ึงถึงขอบเล็บอีกดานหน่ึง หากในกรณีที่น้ิวพิการ
หงกิ งอ หรือน้วิ ดว น ใหบ ันทึกไวใ นชองของแบบพิมพตามตาํ แหนง ของนิ้วนั้น ๆ ดวย

๑.๕ การพมิ พล ายน้ิวมือ ใหพิมพต ามจํานวน ตอ ไปน้ี
๑.๕.๑ ในเขตกรงุ เทพมหานคร ใหพ มิ พจ าํ นวน ๒ ฉบบั แลว สง ไปตรวจสอบ

ยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ๑ ฉบบั ตดิ สาํ นวนการสอบสวนไว ๑ ฉบบั
๑.๕.๒ นอกเขตกรงุ เทพมหานคร ใหพ มิ พจ าํ นวน ๓ ฉบบั แลว สง ไปตรวจสอบ

ยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ๑ ฉบบั ศนู ยพ สิ จู นห ลกั ฐาน หรอื พสิ จู นห ลกั ฐานจงั หวดั แลว แตก รณี
๑ ฉบบั ตดิ สาํ นวนการสอบสวนไว ๑ ฉบับ

๑.๖ การสง แผน พิมพลายนว้ิ มือไปใหต รวจสอบใหปฏิบตั ดิ ังน้ี
๑.๖.๑ กอ นจะสง แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ไปตรวจสอบใหพ นกั งานสอบสวน

เจาของคดตี รวจสอบความถกู ตอ งของแผน พมิ พล ายนว้ิ มือ ตาม ๑.๒ - ๑.๕ เสยี กอ น หากเห็นวา ยงั มี
ขอ บกพรอ งใหแกไ ขใหเรียบรอ ยกอ นลงชื่อกาํ กบั ทายชื่อผบู ันทึกไวเ ปนหลักฐานทกุ แหง

๑.๖.๒ ใหส ง แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ไปตรวจสอบในวนั ทพ่ี มิ พม อื หรอื วนั รงุ ขนึ้
โดยใชหนังสือนําสงตามแบบหมายเลข ๑ ทายระเบียบน้ีทุกคร้ัง โดยใหแยกรายคดี หามสงรวมกับ
แผน พิมพล ายนิว้ มอื ของผูขออนุญาต ผูสมคั รเขารบั ราชการหรือทาํ งาน

นอกเขตกรงุ เทพมหานครใหร ะบไุ วใ นหนงั สอื นาํ สง ดว ยวา ไดแ ยก
สงแผนพิมพลายน้ิวมือไปตรวจสอบยังกองทะเบียนประวัติอาชญากร และศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือ
พิสจู นหลักฐานจงั หวดั แตล ะแหง ตามหนังสือท่เี ทาใด ลงวัน เดือน ปใ ด

๑.๖.๓ ใหส ง แผน พมิ พล ายนว้ิ มอื ไปตรวจสอบโดยทางไปรษณยี ล งทะเบยี น
เวนแตถ า เหน็ วา จะใหเ จา หนาท่ีถอื ไปสงจะเปนการสะดวกและรวดเรว็ กวากใ็ หทาํ ได

๑.๗ เมอื่ ไดร บั ผลการตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื แลว ใหพ นกั งานสอบสวนปฏบิ ตั ิ
ดังนี้

๑.๗.๑ กอนที่จะนําแผนพิมพลายน้ิวมือแตละรายที่ผานการตรวจสอบ
แลว เขา ตดิ สาํ นวนการสอบสวน ใหต รวจดวู า มหี มายเลขสารบบลายพมิ พน ว้ิ มอื และขอ ความรบั รองผล
การตรวจสอบหรอื ไม ในกรณที พี่ บประวตั มิ ีหมายเลขบญั ชีประวัติ (บ.ช.ป.) และรายการประวตั ิ หรือ
สําเนาแผนพิมพลายนิ้วมือเดิมแนบประกอบมาดวยหรือไม หากไมมีใหทักทวงไปยังหนวยงานท่ีแจง
ผลการตรวจสอบนนั้ จดั การใหเรยี บรอย

๑.๗.๒ นอกเขตกรุงเทพมหานคร กรณีคดี “รับสารภาพศาลแขวง”
ใหพนักงานสอบสวนใชผลการตรวจสอบจากศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด
แลว แตก รณี ประกอบสาํ นวนการสอบสวน กรณคี ดอี าญาอน่ื ใหพ นกั งานสอบสวนใชผ ลการตรวจสอบ
จากกองทะเบยี นประวตั ิอาชญากร ประกอบสาํ นวนการสอบสวน

๑.๘ เม่ือคดีถึงท่ีสุด ใหหัวหนาสถานีตํารวจหรือหัวหนาหนวยงานแจงผลคดี
ถึงทีส่ ดุ โดยใหปรากฏเลขคดี ชอ่ื ผูตองหา หมายเลขสารบบลายพมิ พน้ิวมือ ขอ หา วันเดือนปท ่จี ับกุม
ตามแบบรายงานผลการดําเนินคดีถึงที่สุดทายระเบียบน้ี สงไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากร

๑๗๘

และศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด ท่ีไดสงไปตรวจสอบประวัติตาม ๑.๕ แลวแต
กรณี โดยใหส งแบบรายงานดังกลาวออกจากสถานีตํารวจหรือหนวยงานภายในวันที่ ๕ ของทกุ เดือน

๑.๙ การสอบถามหรอื การรายงานความเคลอ่ื นไหวของบคุ คลทเ่ี คยสง แผน พมิ พ
ลายนิ้วมอื ตรวจสอบแลว ใหแจงหมายเลขสารบบลายพมิ พน้ิวมือ และหมายเลขบญั ชปี ระวัติ (หากม)ี
ไปดว ยทุกครั้ง

๑.๑๐ ใหท กุ สถานตี าํ รวจ และหนว ยงานอน่ื ทมี่ อี าํ นาจการสอบสวน จดั ทาํ ทะเบยี น
คุมแผนพิมพลายนิ้วมือผูตองหา และศพ โดยแยกเปนรายบุคคลในแตละคดี ใหปรากฏชื่อตัว
และชอ่ื สกลุ ผตู อ งหาเลขคดอี าญา วนั เดอื น ปท พ่ี มิ พล ายนว้ิ มอื และ วนั เดอื น ปท สี่ ง ตรวจสอบแผน พมิ พ
ลายน้ิวมือ ตามแบบทา ยระเบยี บนี้

สําหรับแผนพิมพลายนิ้วมือผูตองหาที่กองทะเบียนประวัติอาชญากร
หรือศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด สงคืนเพ่ือแกไข และใหพิมพลายน้ิวมือสงมา
ตรวจสอบใหม ใหร ะบหุ มายเลขทะเบียนคุมแผน พมิ พลายนวิ้ มอื ใหมด วย

กอนสงแผนพิมพลายน้ิวมือไปตรวจสอบประวัติท่ีกองทะเบียนประวัติ
อาชญากร ศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัดแลวแตกรณี ใหประทับตรายางสีแดง
หรอื เขยี นขอ ความดว ยหมกึ สแี ดงวา “เลขทะเบยี นคมุ ................./๒๕.......” กาํ กบั ทมี่ มุ บนดา นขวาของ
แผนพิมพลายนิ้วมือ แลวเขียนเลขทะเบียนคุม ตามดวย ป พ.ศ. ใหตรงกับหมายเลขที่ปรากฏใน
ทะเบียนคุมแผนพิมพลายนว้ิ มือ

ขอ ๒ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร มีหนา ท่ี
๒.๑ เม่ือไดรับแผนพิมพลายน้ิวมือผูตองหา หรือศพ จากพนักงานสอบสวน

ใหปฏิบตั ดิ ังนี้
๒.๑.๑ คดั เลอื กเแผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ผตู อ งหาทพ่ี นกั งานสอบสวนบนั ทกึ

คําวา “ศาลแขวง” ออกจากแผน พมิ พลายนว้ิ มือประเภทอ่ืน ๆ แลวรีบตรวจสอบแจงผลภายในเวลา
๑๕ วันนับแตวนั ท่รี ับแผนพมิ พล ายน้วิ มอื

สาํ หรบั แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ทบี่ นั ทกึ คาํ วา “รบั สารภาพศาลแขวง”
ซ่งึ ลวงเลยการฟอ งคดีตามกฎหมาย ใหจ ัดเก็บไวเปนประวตั ิโดยไมตองแจง ผลการตรวจสอบ

๒.๑.๒ สําหรับแผนพิมพลายน้ิวมือผูตองหาประเภทอื่น ๆ และศพ
ใหร บี ตรวจสอบและแจง ผลไป

๒.๑.๓ การแจง ผลการตรวจสอบลายพิมพน ิ้วมอื ผตู องหาหรือศพ ใหใ ช
รายงานตามแบบหมายเลข ๔ ทายระเบียบนี้ สงไปยังผูรับตามที่ระบุไว การสงใหสงทางไปรษณีย
เวนแตพ นักงานสอบสวนหรอื ผูทไ่ี ดรบั มอบหมายจากพนักงานสอบสวนมาขอรับเอง

๒.๒ เม่อื ไดรับแผน พมิ พล ายนิ้วมอื ของผตู องขัง ผูตองกกั ขงั ผูถกู กกั กนั หรอื
ผรู บั การอบรมหลบหนพี รอ มหมายจับ ใหรีบตรวจสอบและออกประกาศสบื จบั โดยดว น

๒.๓ เมอ่ื ไดร บั แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ของผตู อ งหาหรอื จาํ เลยจากเรอื นจาํ ทณั ฑสถาน
สถานกักขัง สถานกักกัน สถานอบรมและฝกอาชีพหรือสํานักงานคุมประพฤติ ใหตรวจสอบกับ

๑๗๙

แผนพิมพลายน้ิวมือของผูน้ัน เมื่อคร้ังตองหาคดีอาญาตามขอ ๑ เม่ือเห็นวาตรงกันใหเก็บไวเปน
หลกั ฐานโดยไมต อ งแจง ผลการตรวจสอบ เวน แตก รณตี ายในระหวา งอยใู นความควบคมุ ของเจา พนกั งาน
หรือตอ งการผลการตรวจสอบประวัติ ใหแ จงผลการตรวจสอบเปน หนงั สือเชนเดียวกับ ๒.๑.๓

๒.๔ เม่ือไดรับแจงจากกรมราชทัณฑวาจะประหารชีวิตนักโทษ หากเรือนจํา
หรือทัณฑสถานท่ีทําการประหารชีวิตต้ังอยูในเขตกรุงเทพมหานคร หรือจังหวัดปริมณฑล
ใหกองทะเบียนประวัติอาชญากรจัดเจาหนาที่ไปทําการพิมพลายนิ้วมือของนักโทษ กอนและหลัง
การประหารชวี ติ โดยพมิ พล ายนว้ิ มอื ๓ ชดุ เพอ่ื ตรวจสอบกบั ลายพมิ พน ว้ิ มอื นกั โทษประหารชวี ติ ของ
กองทะเบียนประวัติอาชญากร ตอหนาคณะกรรมการผูดําเนินการประหารชีวิต เม่ือตรวจสอบ
ถกู ตองแลว ใหล งชื่อกํากับในแผนพิมพล ายนิ้วมอื ดังกลาว

ขอ ๓ ศูนยพสิ จู นหลกั ฐาน และพสิ ูจนหลกั ฐานจังหวดั มีหนาที่
๓.๑ เม่ือไดรับแผนพิมพลายน้ิวมือผูตองหา หรือศพ จากพนักงานสอบสวน

แลว ใหคัดเลือกแผนพิมพลายน้ิวมือผูตองหาท่ีพนักงานสอบสวนบันทึกคําวา “ศาลแขวง” และ
แผนพิมพลายนิ้วมือประเภทอ่ืน ๆ แลวตรวจสอบและจัดเก็บไวในสารบบขอมูลของศูนยพิสูจน
หลักฐาน หรือพิสจู นห ลักฐานจงั หวดั แลว แตก รณี โดยไมต อ งแจง ผลการตรวจสอบ

สําหรับแผนพิมพลายน้ิวมือที่บันทึกคําวา “รับสารภาพศาลแขวง”
ใหรบี ตรวจสอบแจงผลโดยเร็วทส่ี ุด แลวจดั เก็บไวใ นสารบบขอ มลู ของศูนยพ สิ จู นหลกั ฐาน หรอื พสิ จู น
หลักฐานจังหวัดแลวแตก รณี

๓.๒ การแจงผลการตรวจสอบลายพิมพน้ิวมือผูตองหาหรือศพ ใหใชหนังสือ
นําสงตามแบบหมายเลข ๒ หรือ ๓ ทายระเบียบน้ีโดยไมตองสงแผนพิมพลายน้ิวมือไป ถาผลการ
ตรวจสอบพบประวัติใหแ นบรายการประวัติไปดว ย การสง ใหส งทางไปรษณยี ลงทะเบียน เวนแตกรณี
พนักงานสอบสวนหรือผูทไี่ ดร บั มอบหมายจากพนกั งานสอบสวนมาขอรับเอง

๓.๓ กรณตี รวจสอบแผน พมิ พล ายนวิ้ มอื พบประวตั ใิ หส าํ เนาแผน พมิ พล ายนว้ิ มอื
ฉบบั ทตี่ รวจสอบพบ พรอ มรายการประวตั สิ ง ไปยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรทนั ทเี พอ่ื ปรบั ฐานขอ มลู

๓.๔ เมอ่ื ไดแผน พมิ พลายนิว้ มอื ผูตอ งขงั ผตู องกกั ขัง ผูถูกกักขงั หรือผูร บั การ
อบรมหลบหนี พรอมหมายจับ ใหรีบตรวจสอบและออกประกาศสืบจับ แลวสําเนาแจงกองทะเบียน
ประวัตอิ าชญากรทราบ

๓.๕ เม่ือไดรับแผนพิมพลายน้ิวมือจากเรือนจํา ทัณฑสถาน สถานกักขัง
สถานกักกัน สถานอบรมและฝกอาชีพแลว ใหสงไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากรเพ่ือปฏิบัติตาม
ความใน ๒.๓

๓.๖ กรณีเรือนจําหรือทัณฑสถาน ท่ีทําการประหารชีวิตนักโทษ ต้ังอยูนอก
เขตกรุงเทพมหานคร หรือจังหวัดปริมณฑล ใหศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด
จดั เจา หนา ที่ผูเ ชีย่ วชาญการตรวจสอบลายพิมพน้ิวมือไปดาํ เนินการเชน เดยี วกันกับ ๒.๔

๑๘๐

º··èÕ ò
¡ÒþÁÔ ¾Å Ò¹ÔÇé Á×ͼٌ¢Í͹ÞØ ÒμμÒ‹ § æ

ขอ ๑ การขออนุญาตทําการอยางใด หากมีกฎหมายหรือระเบียบของทางราชการ
กําหนดคุณสมบตั ใิ หตรวจสอบพิมพลายนิว้ มือผขู ออนญุ าต เพ่อื ท่ีจะไดท ราบประวตั ติ องหาคดอี าญา
สําหรับประกอบการพจิ ารณา เมื่อหนวยงานหรอื ตาํ รวจทองท่ที ผ่ี นู ้ันมีภมู ลิ าํ เนาอยู จดั ใหมกี ารพิมพ
ลายน้ิวมือแลวใหพิมพลายน้ิวมือผูขออนุญาตดวยแบบพิมพลายนิ้วมือ (พลม.๒๔ - ต.๕๓๘) ตาม
แบบทา ยระเบยี บน้ี คนละ ๑ ฉบับ การกรอกขอ ความและการพมิ พลายนิ้วมอื ใหถ อื ปฏิบัติตาม ๑.๓
และ ๑.๔ ของบทท่ี ๑ โดยอนโุ ลม แลว สง ไปตรวจสอบยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร โดยใชห นงั สอื
นําสง ตามแบบหมายเลข ๑ ทา ยระเบียบนี้

ขอ ๒ เมอ่ื กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรตรวจสอบไดผ ลประการใด ใหแ จง ผลการตรวจสอบ
ไปยังหนวยงานหรือตํารวจทองที่ที่สงแผนพิมพลายนิ้วมือมาใหตรวจสอบทราบ และใหถือปฏิบัติ
ตาม ๒.๑.๓ บทที่ ๑ โดยอนุโลม

ขอ ๓ เม่ือหนวยงานที่ไดรับเรื่องขออนุญาตตาง ๆ ไดรับแจงผลการตรวจสอบ
ลายพมิ พน วิ้ มอื หรอื หลกั ฐานอน่ื จากกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรแลว ใหเ กบ็ รวมไวก บั เรอ่ื งเดมิ ของ
ผูข ออนญุ าตนน้ั ๆ เพอื่ ใชเปน หลักฐานตอ ไป

º··Õè ó
¡ÒþÔÁ¾ÅÒ¹ÔÇé Á×ͼŒÙ¢ÍÊÁѤÃࢌÒÃºÑ ÃÒª¡ÒÃ

ËÃÍ× à¢ŒÒทํา§Ò¹ã¹Ë¹Ç‹ §ҹμ‹Ò§ æ

ขอ ๑ เมื่อสถานีตํารวจทองที่ไดรับหนังสือขอตรวจสอบประวัติการตองหาคดีอาญา
ของผูมีภูมิลําเนาอยูในทองที่ ใหพิมพลายน้ิวมือผูสมัครเขารับราชการหรือทํางานดวยแบบพิมพ
ลายน้ิวมือ (พลม.๒๔ - ต.๕๓๘) ตามแบบทายระเบียบน้ี คนละ ๑ ฉบับ การกรอกขอความและ
การพมิ พล ายนิ้วมอื ใหถ ือปฏบิ ัติตาม ๑.๓ และ ๑.๔ ของบทที่ ๑ โดยอนโุ ลม แลวสง ไปตรวจสอบยัง
กองทะเบียนประวตั ิอาชญากร โดยใชห นังสอื นําสงตามแบบหมายเลข ๑ ทา ยระเบียบน้ี

ขอ ๒ เมอื่ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรตรวจสอบไดผ ลประการใด ใหแ จง สถานตี าํ รวจ
ทองที่ตามขอ ๑ เพ่ือรวบรวมผลการตรวจสอบพิมพลายน้ิวมือสงไปยังหนวยงานที่รับสมัครบุคคล
เขาทํางานตอไป

ขอ ๓ เม่ือหนวยงานเจาของเร่ืองไดรับแจงผลการตรวจสอบลายพิมพนิ้วมือจาก
กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรแลว ใหเ กบ็ รวมไวกบั เร่อื งเดิมเพือ่ ใชเ ปน หลักฐานตอ ไป

๑๘๑

ขอ ๔ หนวยงานเอกชนหรือบุคคลใดขอใหมีการตรวจสอบประวัติพนักงานลูกจาง
ของตน ใหผ บู งั คบั การกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรพจิ ารณาวา สมควรจะตรวจสอบประวตั ใิ หห รอื ไม
โดยพจิ ารณาประโยชนท ที่ างราชการจะไดร บั และความยนิ ยอมของผทู จี่ ะถกู ตรวจสอบ หากเหน็ สมควร
จะตรวจสอบประวัติกอ็ นมุ ตั ิใหดาํ เนินการได ท้งั นี้ จะตอ งไมส ง ผลกระทบกับงานประจาํ ของเจา หนา ท่ี
ผูปฏิบัติดวย โดยนํารายชื่อและเลขประจําตัวประชาชนไปทําการตรวจสอบประวัติและหมายจับ
ถาพบหมายจับเปนบุคคลคนเดียวกัน ใหกองทะเบียนประวัติอาชญากร แจงสถานีตํารวจที่ออก
หมายจบั เพ่ือดําเนนิ การใหไ ดต ัวผูต องหาตอ ไป

ในกรณีที่ผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากรเห็นวาควรพิมพลายนิ้วมือ
ตรวจสอบประวัติดวยก็ใหดําเนินการได ท้ังน้ีการพิมพลายน้ิวมือข้ึนอยูกับความสมัครใจของผูจะถูก
พิมพลายนิ้วมอื

เมอื่ พบประวตั ผิ ทู ขี่ อตรวจสอบประวตั ิ ใหก องทะเบยี นประวตั อิ าชญากรแจง ไป
ใหห นวยงานเอกชนหรือบุคคลผูขอตรวจสอบประวตั ทิ ราบ

º··Õè ô
¡ÒäѴá¡áÅÐทําÅÒÂá¼¹‹ ¾ÁÔ ¾Å Ò¹éÔÇÁÍ× áÅÐÃÒ¡ÒûÃÐÇÑμÔ

ËÃÍ× ºÑÞªÕ»ÃÐÇÑμÔ

ขอ ๑ ใหผ บู งั คบั การกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร แตง ตงั้ คณะกรรมการจาํ นวนอยา งนอ ย
๓ คน ประธานกรรมการตองมีตําแหนงไมตํ่ากวารองผูบังคับการ เพ่ือทําหนาท่ีพิจารณาคัดเลือก
แผนพิมพลายน้ิวมือและเอกสารท่ีเกี่ยวของทุกประเภทแยกออกจากสารบบหรือฐานขอมูลประวัติ
อาชญากร ตามหลกั เกณฑ ดังตอไปน้ี

๑.๑ มีหลักฐานแนชัดวาตายแลว เชน ใบมรณบัตร ใบชันสูตรพลิกศพ หรือ
แบบรับรองรายการทะเบียนคนตายจากฐานขอ มูลทะเบียนราษฎร กรมการปกครอง เปนตน

๑.๒ ผูเสียหายไดถอนคํารองทุกข ถอนฟอง หรือยอมความกันโดยถูกตอง
ตามกฎหมาย

๑.๓ คดีที่พนักงานอัยการส่ังเด็ดขาดไมฟอง หรือส่ังยุติการดําเนินคดีอาญา
ตามระเบยี บวาดวยการดาํ เนนิ คดีอาญาของพนกั งานอัยการ

๑.๔ ศาลสัง่ ยกฟองหรอื ไมป ระทับรับฟอ ง
๑.๕ ศาลมคี าํ พพิ ากษาถึงที่สดุ ใหยกฟอง
๑.๖ พนักงานอัยการถอนฟองในชั้นศาล
๑.๗ เม่อื มกี ฎหมายออกใชภายหลังการกระทาํ ความผดิ ยกเลิกความผิดน้ัน
๑.๘ เม่อื มกี ฎหมายยกเวนโทษ

๑๘๒

๑.๙ เมอ่ื มคี าํ พพิ ากษาของศาลรอ้ื ฟน คดขี น้ึ พจิ ารณาใหมว า บคุ คลนนั้ มไิ ดเ ปน
ผูกระทาํ ความผิด

๑.๑๐ คดลี หโุ ทษ หรอื คดที ม่ี อี ตั ราโทษไมส งู กวา ลหโุ ทษ หรอื ความผดิ ตามกฎหมาย
วาดวยจราจรทางบก หรอื ความผดิ ตามกฎหมายอื่น ๆ ท่กี ําหนดใหม ีโทษปรบั สถานเดียว ซงึ่ พนกั งาน
สอบสวนไดท ําการเปรียบเทยี บปรับ หรอื ศาลมคี ําพพิ ากษาถงึ ทสี่ ุดใหล งโทษปรบั สถานเดียว

๑.๑๑ คดีอาญาที่มีขอหาวาเด็กหรือเยาวชนกระทําความผิด โดยศาลมิไดมี
คําพิพากษาลงโทษถึงจําคุก หรือมีการเปลี่ยนโทษเปนวิธีการสําหรับเด็กและเยาวชน เชน เด็กหรือ
เยาวชนท่ีศาลมีคําพิพากษาลงโทษปรับหรือคําสั่งใหวากลาวตักเตือนแลวปลอยตัวไปโดยไมกําหนด
เง่ือนไขการคุมความประพฤติ เด็กหรือเยาวชนพนระยะเวลาตามท่ีศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งใหรอ
การลงโทษ หรอื รอการกาํ หนดโทษ โดยไมก ําหนดเง่ือนไขการคุมความประพฤติ เดก็ หรอื เยาวชนพน
ระยะเวลาการฝกและอบรมตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาลดวยดีและศูนยฝกและอบรมเด็ก
และเยาวชนไดอ อกใบบรสิ ทุ ธใิ์ หเ ดก็ หรอื เยาวชนทศี่ าลมคี าํ พพิ ากษาหรอื คาํ สง่ั ใหร อการลงโทษ หรอื รอ
การกาํ หนดโทษโดยกําหนดเง่ือนไขการคมุ ความประพฤติ หรือภายหลังปลอ ยตวั แตศ าลมีคาํ พพิ ากษา
หรือคําสั่งใหกําหนดเงื่อนไขการคุมความประพฤติตอและสามารถพนการคุมความประพฤติดวยดี
ตามระยะเวลาที่ศาลกําหนด เปนตน

๑.๑๒ คดีตามกฎหมายวาดวยการฟนฟูสมรรถภาพผูติดยาเสพติด เม่ือคณะ
อนกุ รรมการฟน ฟสู มรรถภาพผตู ดิ ยาเสพตดิ ใหป ลอ ยตวั ผผู า นการฟน ฟสู มรรถภาพผตู ดิ ยาเสพตดิ แลว

ขอ ๒ เมื่อคณะกรรมการ ไดคัดเลือกแผนพิมพลายนิ้วมือและเอกสารท่ีเกี่ยวของ
ตามขอ ๑ แลว ใหทําบัญชีรายชื่อ อายุ วันที่มีประวัติคร้ังสุดทายของบุคคลที่ถูกพิมพลายนิ้วมือ
และมีช่ืออยูในรายการประวัติหรือบัญชีประวัติ เสนอผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากร
เพ่ือพจิ ารณาเสนอผบู ัญชาการตํารวจแหงชาติ เพอื่ อนุมตั ิ ดงั น้ี

๒.๑ ใหทําลายแผนพิมพลายนิ้วมือและเอกสารที่เกี่ยวของท่ีคัดแยกออกจาก
สารบบหรือฐานขอ มลู ประวัตอิ าชญากร ตามหลกั เกณฑ ๑.๑

๒.๒ ใหคัดแยกแผนพิมพลายน้ิวมือและเอกสารที่เกี่ยวของ ตามหลักเกณฑ
๑.๒ - ๑.๑๒ ออกจากสารบบหรอื ฐานขอ มลู ประวตั อิ าชญากร เพอ่ื จดั เกบ็ ไวใ ชป ระโยชนใ นทางราชการ

ขอ ๓ เมื่อผูบัญชาการตํารวจแหงชาติมีคําสั่งอนุมัติตามขอ ๒ แลว ใหผูบังคับการ
กองทะเบียนประวัติอาชญากร แตงต้ังคณะกรรมการอีกชุดหนึ่ง จํานวนอยางนอย ๓ คน ประธาน
กรรมการตอ งมตี าํ แหนง ไมต าํ่ กวา ผกู าํ กบั การ เพอื่ ตรวจสอบแผน พมิ พล ายนว้ิ มอื และเอกสารทเี่ กย่ี วขอ ง
ตาม ๒.๑ และ ๒.๒ วาถูกตอ งตรงกันกบั บัญชีทค่ี ณะกรรมการ ตามขอ ๑ เสนอหรือไม เม่ือเห็นวา
ถกู ตอ งตรงกนั แลว ใหดําเนินการ ดังน้ี

๓.๑ รายงานเสนอผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากร เพ่ือส่ังการให
หนว ยงานในสังกัดท่เี กี่ยวขอ ง ปรับฐานขอมลู แผนพมิ พล ายนวิ้ มอื ใหถกู ตอง

๑๘๓

๓.๒ สําเนาบัญชีรายชื่อท่ีไดรับอนุมัติ พรอมแนบสําเนาแผนพิมพลายน้ิวมือ
สงใหหนวยงานอื่นท่ีเกี่ยวของกับการจัดเก็บขอมูลแผนพิมพลายนิ้วมือ ดําเนินการปรับฐานขอมูล
แผน พิมพลายนิว้ มอื ใหถูกตองตรงกัน

๓.๓ ดําเนนิ การทาํ ลายแผน พมิ พลายน้ิวมือและเอกสารท่เี ก่ียวของ ตาม ๒.๑
โดยการเผาหรือยอ ยสลาย

กรณีผลการตรวจสอบของคณะกรรมการตามวรรคหน่ึงพบวาขอมูล
ไมถูกตองตรงกันใหผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากร เสนอขอมูลที่ถูกตองใหผูบัญชาการ
ตาํ รวจแหงชาติหรือผูรบั มอบอาํ นาจ เพือ่ พจิ ารณาอนุมตั ติ ามขอ ๒ อกี ครัง้ หนง่ึ

(ระเบียบสํานักงานตํารวจแหงชาติ วาดวยประมวลระเบียบการตํารวจไมเกี่ยวกับคดี
ลักษณะที่ ๓๒ การพิมพลายนวิ้ มอื พ.ศ. ๒๕๕๔ ลงวนั ท่ี ๑ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๕๔)

๑๘๔

๑๘๕

๑๘๖

แบบหนงั สอื นําสงหมายเลข ๑

º¹Ñ ·Ö¡¢ŒÍ¤ÇÒÁ

ÊÇ‹ ¹ÃÒª¡ÒÃ.....................................................................................................................................
·Õ.è ......................................................................Çѹ·èÕ....................................................................
àÃè×ͧ ขอใหต รวจสอบประวตั ิ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
àÃÂÕ ¹ ...............................................

ขอสง แผนพิมพลายนิ้วมอื ของ...........................................กบั พวกรวม..................คน
ตามบัญชีรายชอ่ื บญั ชขี างทา ยน้ี มาเพ่อื ตรวจสอบประวตั ิ

จึงเรียนมาเพอ่ื โปรดพจิ ารณาดําเนนิ การตอไป

ลําดบั ช่ือ และ ช่ือสกุล ลงชื่อ..................................................... หมายเหตุ
(.................................................)

ตาํ แหนง ...............................................

เรอ่ื งทตี่ องหา หรอื ขออนญุ าต เลขคดี วันจบั กมุ

แยกพมิ พม ือสง ทว. แลว ตามหนงั สือท.่ี ...................................ลงวนั ท่ี.................................
แยกพมิ พมอื สง ศพฐ. .....แลว ตามหนังสือท่.ี ...........................ลงวันที่.................................
แยกพมิ พม อื สง พฐ.จว. แลว ตามหนงั สอื ท่ี..............................ลงวันท่.ี ................................

ẺÃÒ§ҹ¼Å¡ÒôíÒà¹¹Ô ¤´Õ¶Ö§·ÊèÕ Ø´
สถานตี ํารวจ.......................................................................
ประจาํ ป.................................................พ.ศ. ....................

ลาํ ดับ ช่อื ผตู องหา หมายเลขสารบบ ขอ หา วนั /เดือน/ป เลขคดี ผลคดถี งึ ท่ีสดุ
(เลข ๙ หลกั ใน พลม.) ทจ่ี บั กุม อาญาท่ี ระบุเลขคดดี ํา - คดแี ดง, ชื่อศาล, วนั /เดอื น/ป

ทพ่ี พิ ากษา

ตรวจแลวถกู ตอง
( ลงชอ่ื ) ...................................................

( พมิ พช ่ือเต็ม )
( ตําแหนง ) (..............................................)

๑๘๗

·ÐàºÂÕ ¹¤ÁØ á¼‹¹¾ÁÔ ¾Å Ò¹ÔéÇÁÍ× ¼μÙŒ ÍŒ §ËÒ áÅÐȾ ๑๘๘
สถานตี าํ รวจ.......................................................................

ประจําป.....................................

เลข ชื่อตัว ชื่อสกลุ ผูตอ งหา และศพ เลขคดี วนั เดือน ป วนั เดอื น ป วนั เดือน ป วัน เดอื น ป หมายเหตุ
ทะเบยี นคุม อาญาที่ ท่พี ิมพล ายนิว้ มือ ที่สงตรวจท่ี ทว. ท่สี ง ตรวจท่ี ศพฐ. ทีส่ งตรวจท่ี พฐ.จว.

คาํ ͸ºÔ Ò¡ÒáÃÍ¡¢ŒÍ¤ÇÒÁ
๑. เลขทะเบียนคุม หมายถึง เลขลําดับทะเบียนคุมแผนพิมพลายนิ้วมือผูตองหา และศพ โดยใหเขียนเลขลําดับเรียงลําดับติดตอกันไป

โดยเร่มิ ลําดบั ต้ังแตหมายเลข ๑/ป. .... เปน ตน ไปจนถึงสน้ิ ปปฏิทิน เมือ่ เรมิ่ ตน ปใ หมกใ็ หเ รม่ิ ตน ดว ยหมายเลข ๑/ป. .... ใหม
๒. ช่อื ตัว ชื่อสกุลผูต องหา และศพ หากผูตองหาและศพเปนชาวตา งประเทศ ใหร ะบชุ อื่ ตัว ช่ือสกุลภาษาองั กฤษตามหนงั สือเดินทาง กรณี

ศพไมท ราบชื่อ ใหระบวุ า ศพเพศชาย/หญงิ ไมทราบชอื่
๓. เลขคดอี าญาที่ ใหห มายรวมถงึ เลขคดอี บุ ตั เิ หตจุ ราจร และเลขคดชี นั สตู รพลกิ ศพ โดยใหก รอกเลขลาํ ดบั คดตี ามทปี่ รากฏในสมดุ รบั คาํ รอ งทกุ ข
๔. วัน เดือน ป ที่พิมพล ายนวิ้ มอื ใหก รอกวนั เดอื น ป ทพ่ี มิ พล ายนิ้วมอื
๕. วนั เดอื น ป ทส่ี ง ตรวจ หมายถงึ วัน เดือน ป ทีส่ ง แผน พิมพล ายนว้ิ มือไปตรวจสอบประวตั ทิ ี่ ทว. หรือ ศพฐ. หรอื พฐ.จว.

๑๘๙

แบบหนงั สือนําสงหมายเลข ๒

º¹Ñ ·¡Ö ¢ŒÍ¤ÇÒÁ

ÊÇ‹ ¹ÃÒª¡ÒÃ.....................................................................................................................................
·.èÕ ......................................................................Çѹ·.èÕ ...................................................................
àÃ×èͧ แจงผลการตรวจสอบประวัติ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
àÃÂÕ ¹ ...............................................

ตามหนงั สอื ...........................................................................ลงวนั ท.่ี ..........................
ไดส ง แผน พมิ พล ายน้ิวมอื ไปเพ่อื ตรวจสอบประวัติ และขอทราบผลดังความแจงแลว นั้น

บดั นี้ เจา หนา ทที่ เ่ี กย่ี วขอ งไดด าํ เนนิ การตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื ของ...........................
กับพวกรวม....................คน เสร็จสิ้นเรียบรอยแลว ผลการตรวจสอบประวัติปรากฏตามแผนพิมพ
ลายนว้ิ มือจํานวน...............ฉบับ และรายการประวัติ จํานวน...............แผน ที่สงมาดวยนี้

อนง่ึ ถา มแี ผน พมิ พล ายนว้ิ มอื ทสี่ ง ไปตรวจสอบและยงั ไมไ ดร บั แจง ผล เนอ่ื งจากอยรู ะหวา ง
การดําเนนิ การตรวจสอบประวตั ิ จะไดจัดสงผลการตรวจสอบมาใหใ นภายหลัง

จึงเรียนมาเพ่อื โปรดดําเนนิ การตอไป

ลงชือ่ .....................................................
(.................................................)

ตาํ แหนง...............................................

หมายเหตุ สาํ หรบั ตาํ รวจภธู ร ใหใ ชผ ลการตรวจสอบประวตั ขิ องกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรประกอบดว ย
จึงจะเปนขอยตุ ิวา บุคคลผขู อตรวจสอบมีประวัติหรือไม

๑๙๐

แบบหนงั สอื นาํ สงหมายเลข ๓

·.èÕ ......................................... ...................................................
....................................................

·Õè........................................................................
àÃè×ͧ แจงผลการตรวจสอบประวัติ
àÃÂÕ ¹ ........................................................
ÍÒŒ §¶Ö§ ........................................................
Êè§Ô ·ÕÊè §‹ ÁÒ´ŒÇ แผนพิมพล ายน้วิ มอื .................ฉบับ และรายการประวตั ิจาํ นวน..................แผน

ตามหนงั สอื ทอี่ างถงึ ไดส งแผนพิมพล ายนว้ิ มือไป เพอื่ ทําการตรวจสอบประวัติ และขอ
ทราบผลการตรวจสอบประวัติดังความแจงแลว นน้ั

บดั นี้ เจา หนา ทท่ี เ่ี กย่ี วขอ งไดด าํ เนนิ การตรวจสอบลายพมิ พน วิ้ มอื ของ............................
กบั พวกรวม..............คน เสรจ็ สน้ิ เรยี บรอ ยแลว ผลการตรวจสอบประวตั ปิ รากฏตามแผน พมิ พล ายนว้ิ มอื
ทีส่ ง มาดวยนี้

อน่ึง ถามีแผนพิมพลายน้ิวมือท่ีสงไปตรวจสอบ และยังไมไดรับแจงผล เน่ืองจาก
อยูระหวา งการดําเนนิ การตรวจสอบประวตั ิ จะไดจ ดั สงผลการตรวจสอบมาใหใ นภายหลัง

จึงเรยี นมาเพื่อโปรดพจิ ารณาดําเนินการตอ ไป

ขอแสดงความนบั ถือ

ลงชือ่ ........................................................
(....................................................)

ตาํ แหนง..................................................

..............................................
โทร. ......................................

๑๙๑

๑๙๒

๑๙๓

๑๙๔

ÃÐàºÂÕ ºสํา¹Ñ¡§Ò¹ตาํ ÃǨá˧‹ ªÒμÔ

Ç‹Ò´ŒÇ»ÃÐÁÇÅÃÐàºÕº¡ÒÃตาํ ÃǨäÁ‹à¡ÂÕè ǡѺ¤´Õ
Å¡Ñ É³Ð·èÕ óò

¡ÒþÁÔ ¾ÅÒ¹ÇéÔ Á×Í
(©ºÑº·èÕ ô)
¾.È. òõöñ

โดยทีเ่ ปนการสมควรปรับปรงุ ประมวลระเบยี บการตํารวจไมเกยี่ วกับคดี ลกั ษณะท่ี ๓๒
การพิมพลายน้ิวมือ บทที่ ๔ การคัดแยกและทําลายแผนพิมพลายนิ้วมือ และรายการประวัติหรือ
บญั ชปี ระวตั ิ เพอ่ื ใหส อดคลอ งกบั กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ งกบั การเปด เผยประวตั กิ ารกระทาํ ความผดิ อาญา
และสถานการณป จจุบนั

อาศยั อํานาจตามความในมาตรา ๑๑ แหงพระราชบัญญตั ติ ํารวจแหงชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗
ซงึ่ แกไ ขเพมิ่ เตมิ โดยคาํ สง่ั หวั หนา คณะรกั ษาความสงบแหง ชาตทิ ่ี ๗/๒๕๕๙ เรอื่ ง การกาํ หนดตาํ แหนง
ของขา ราชการตาํ รวจซึง่ มีอํานาจหนาท่ใี นการสอบสวน ลงวันที่ ๕ กมุ ภาพันธ ๒๕๕๙ ผูบัญชาการ
ตํารวจแหง ชาติ จึงวางระเบยี บไว ดังตอ ไปนี้

ขอ ๑ ใหยกเลิกความในบทท่ี ๔ การคัดแยกและทําลายแผนพิมพลายนิ้วมือ และ
รายการประวัติหรือบัญชีประวัติ ของลักษณะท่ี ๓๒ การพิมพลายนิ้วมือ แหงประมวลระเบียบการ
ตาํ รวจไมเ กยี่ วกบั คดี ซงึ่ แกไ ขเพมิ่ เตมิ โดยระเบยี บ ตร. วา ดว ยประมวลระเบยี บการตาํ รวจไมเ กยี่ วกบั คดี
ลกั ษณะท่ี ๓๒ การพิมพล ายนว้ิ มือ (ฉบบั ท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๕๖ และ (ฉบบั ท่ี ๓) พ.ศ. ๒๕๕๗ และใหใ ช
ความท่ีแนบทา ยระเบียบน้ีแทน

ขอ ๒ ใหใ ชร ะเบียบนี้ ต้งั แตบ ดั นี้เปนตนไป
ประกาศ ณ วนั ท่ี ๑๗ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๖๑
พลตํารวจเอก
( จักรทพิ ย ชัยจินดา )
ผบู ัญชาการตาํ รวจแหงชาติ

๑๙๕

ÅѡɳзÕè óò
¡ÒþÔÁ¾Å Ò¹éÇÔ ÁÍ×

º··Õè ô
¡Òä´Ñ á¡áÅÐทําÅÒÂá¼¹‹ ¾ÁÔ ¾ÅÒ¹éÇÔ Á×Í áÅÐÃÒ¡ÒûÃÐÇÑμËÔ ÃÍ× ºÑÞª»Õ ÃÐÇμÑ Ô

ขอ ๑ ใหผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากร แตงต้ังคณะกรรมการจํานวน
อยางนอย ๓ คน ประธานกรรมการตองมีตาํ แหนง ไมตา่ํ กวารองผูบังคบั การ เพื่อทําหนา ทพ่ี ิจารณา
คัดเลือกแผนพิมพลายน้ิวมือและเอกสารที่เก่ียวของทุกประเภทแยกออกจากสารบบหรือฐานขอมูล
ประวตั ิอาชญากรตามหลักเกณฑ ดงั ตอไปน้ี

๑.๑ มีหลักฐานแนช ดั วาตายแลว เชน ใบมรณบตั ร ใบชนั สตู รพลิกศพ หรอื
แบบรบั รองรายการทะเบยี นคนตายจากฐานขอมูลทะเบียนราษฎร กรมการปกครอง เปนตน

๑.๒ ผูเสียหายไดถอนคํารองทุกข ถอนฟอง หรือยอมความกันโดยถูกตอง
ตามกฎหมาย

๑.๓ คดีที่พนักงานอัยการสั่งเด็ดขาดไมฟอง หรือสั่งยุติการดําเนินคดีอาญา
ตามระเบียบวา ดว ยการดําเนินคดีอาญาของพนักงานอัยการ

๑.๔ ศาลส่งั แยกฟอ งหรอื ไมประทับรบั ฟอง
๑.๕ ศาลมีคําพิพากษาถงึ ท่สี ดุ ใหยกฟอง
๑.๖ พนักงานอยั การถอนฟอ งในชนั้ ศาล
๑.๗ เม่ือมกี ฎหมายออกใชภ ายหลงั การกระทําความผดิ ยกเลิกความผดิ นนั้
๑.๘ เมือ่ มกี ฎหมายยกเวนโทษ
๑.๙ เมอ่ื มคี าํ พพิ ากษาของศาลรอ้ื ฟน คดขี นึ้ พจิ ารณาใหมว า บคุ คลนนั้ มไิ ดเ ปน
ผกู ระทาํ ความผิด
๑.๑๐ คดอี าญาเลกิ กนั ตามประมวลกฎหมายวธิ พี จิ ารณาความอาญา มาตรา ๓๗
๑.๑๑ คดีอาญาท่ีมีขอหาวาเด็กหรือเยาวชนกระทําความผิด โดยศาลมิไดมี
คําพิพากษาลงโทษถึงจําคุก หรือมีการเปลี่ยนโทษเปนวิธีการสําหรับเด็กและเยาวชน เชน เด็ก
หรอื เยาวชนทศ่ี าลมคี าํ พพิ ากษาลงโทษปรบั หรอื มคี าํ สงั่ ใหว า กลา วตกั เตอื นแลว ปลอ ยตวั ไปโดยไมก าํ หนด
เงื่อนไขการคุมความประพฤติ เด็กหรือเยาวชนพนระยะเวลาตามที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําส่ังใหรอ
การลงโทษ หรือรอการกําหนดโทษโดยไมกําหนดเง่ือนไขการคุมความประพฤติ เด็กหรือเยาวชน
พนระยะเวลาการฝกและอบรมตามคําพิพากษาหรือคําส่ังของศาลดวยดีและศูนยฝกและอบรม
เด็กและเยาวชนไดออกใบบริสุทธ์ิใหเด็กหรือเยาวชนท่ีศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งใหรอการลงโทษ

๑๙๖

หรือรอการกําหนดโทษโดยกําหนดเงื่อนไขการคุมความประพฤติ หรือภายหลังปลอยตัว แตศาล
มคี าํ พพิ ากษาหรอื คาํ สงั่ ใหก าํ หนดเงอ่ื นไขการคมุ ความประพฤติ ตอ และสามารถพน การคมุ ความประพฤติ
ดวยดตี ามระยะเวลาทีก่ าํ หนด เปนตน

๑.๑๒ คดีตามกฎหมายวาดวยการฟนฟูสมรรถภาพผูติดยาเสพติด เม่ือ
คณะอนุกรรมการฟนฟูสมรรถภาพผูติดยาเสพติดใหปลอยตัวผูผานการฟนฟูสมรรถภาพ
ผูตดิ ยาเสพติดแลว

๑.๑๓ คดีความผิดทุกประเภท ซ่ึงศาลมีคําพิพากษาถึงท่ีสุดใหลงโทษปรับ
สถานเดยี ว

๑.๑๔ คดีท่ีเปนไปตามมาตรา ๑๒ แหงพระราชบัญญัติคุมครองผูถูกกระทํา
ดว ยความรนุ แรงในครอบครวั พ.ศ. ๒๕๕๐ หรือทีแ่ กไ ขเพมิ่ เตมิ

๑.๑๕ คดเี กยี่ วกบั มาตรการพเิ ศษแทนการดาํ เนนิ คดอี าญา ตามมาตรา ๘๖ และ
มาตรา ๙๐ แหง พระราชบญั ญตั ิศาลเยาวชนและครอบครัวและวธิ ีพจิ ารณาคดเี ยาวชนและครอบครวั
พ.ศ. ๒๕๕๓ หรอื ท่แี กไ ขเพิ่มเตมิ

๑.๑๖ คดีทคี่ ณะกรรมการ ป.ป.ช. ไตสวนขอ เท็จจรงิ แลวมมี ตวิ าขอ กลาวหาใด
ไมม มี ลู ใหข อ กลา วหานน้ั เปน อนั ตกไป ซง่ึ เปน ไปตามหมวด ๘ มาตรา ๙๑ แหง พระราชบญั ญตั ปิ ระกอบ
รฐั ธรรมนูญวา ดว ยการปองกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๔๒ หรอื ที่แกไขเพ่มิ เติม

๑.๑๗ คดีความผิดทุกประเภทท่ีศาลมีคําพิพากษาถึงที่สุดใหริบทรัพยสิน
สถานเดียว หรือใหบําเพ็ญประโยชน หรือภาคทัณฑ หรือศาลส่ังใชวิธีการเพ่ือความปลอดภัยตาม
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๙ หรอื ใหร อการกําหนดโทษ หรอื กาํ หนดเงือ่ นไขการคุมประพฤติ
และพน เงอื่ นไขตามระยะเวลาทศ่ี าลกาํ หนด หรอื ศาลมคี าํ พพิ ากษาอนื่ ใดทไ่ี มส งู ไปกวา คาํ พพิ ากษาขา งตน

๑.๑๘ แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ผตู อ งหาทจ่ี ดั เกบ็ ไวใ นสารบบ ซงึ่ ภายหลงั มเี อกสาร
หลกั ฐานจากหนวยงานราชการที่เกยี่ วขอ งยืนยันวาไมไดเ ปนผตู องหา

๑.๑๙ แผนพิมพลายน้ิวมือผูขออนุญาตและผูขอสมัครเขารับราชการหรือเขา
ทํางานในหนวยงานตา ง ๆ ซงึ่ ไดจ ัดเก็บขอมูลแผนพิมพลายนวิ้ มอื ในรูปแบบอเิ ลก็ ทรอนกิ สแลว

ขอ ๒ เมื่อคณะกรรมการไดคัดเลือกแผนพิมพลายนิ้วมือและเอกสารที่เก่ียวของตาม
ขอ ๑ แลว ใหท าํ บัญชีรายช่อื อายุ วนั ที่มปี ระวตั คิ รงั้ สุดทายของบุคคลท่ถี กู พิมพลายน้วิ มอื และมชี ่ือ
อยใู นรายการประวัตหิ รอื บญั ชปี ระวตั ิ เสนอผูบงั คับการกองทะเบยี นประวัติอาชญากร เพอ่ื พจิ ารณา
เสนอผบู ญั ชาการตํารวจแหง ชาตเิ พือ่ อนุมตั ิ ดังนี้

๒.๑ ใหท าํ ลายแผน พมิ พล ายนว้ิ มอื และเอกสารทเี่ กยี่ วขอ งทค่ี ดั แยกออกจาก
สารบบหรือฐานขอมลู ประวตั ิอาชญากร ตามหลักเกณฑ ๑.๑ และ ๑.๑๘

๑๙๗

๒.๒ ใหคัดแยกแผนพิมพลายน้ิวมือและเอกสารที่เก่ียวของตามหลักเกณฑ
๑.๒ - ๑.๑๗ ออกจากสารบบหรอื ฐานขอ มลู ประวตั อิ าชญากร เพอื่ จดั เกบ็ ไวใ ชป ระโยชนใ นทางราชการ

๒.๓ ใหท าํ ลายแผน พมิ พล ายนว้ิ มอื ผขู ออนญุ าตและผขู อสมคั รเขา รบั ราชการ
หรอื เขา ทาํ งานในหนว ยงานตา ง ๆ ซง่ึ ไดจ ดั เกบ็ ขอ มลู แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ในรปู แบบอเิ ลก็ ทรอนกิ สแ ลว
ตามหลกั เกณฑ ๑.๑๙

ขอ ๓ เมื่อผูบัญชาการตํารวจแหงชาติมีคําส่ังอนุมัติตามขอ ๒ แลว ใหผูบังคับการ
กองทะเบียนประวัติอาชญากรแตงตั้งคณะกรรมการอีกชุดหนึ่ง จํานวนอยางนอย ๓ คน ประธาน
กรรมการตองมีตําแหนงไมต่ํากวาผูกํากับการ เพ่ือตรวจสอบแผนพิมพลายน้ิวมือและเอกสาร
ท่ีเก่ียวของตาม ๒ วาถูกตองตรงกันกับบัญชีท่ีคณะกรรมการตามขอ ๑ เสนอหรือไม เมื่อเห็นวา
ถูกตองตรงกันแลว ใหดาํ เนนิ การ ดังนี้

๓.๑ รายงานเสนอผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากร เพ่ือสั่งการให
หนว ยงานในสงั กดั ทเี่ กี่ยวขอ งปรบั ฐานขอมูลแผน พิมพลายนวิ้ มือใหถ กู ตอง

๓.๒ สําเนาบญั ชรี ายชอ่ื ที่ไดร ับอนมุ ัติ พรอ มแนบสําเนาแผน พิมพล ายนวิ้ มอื
สงใหหนวยงานอื่นที่เก่ียวของกับการจัดเก็บขอมูลแผนพิมพลายนิ้วมือ ดําเนินการปรับฐานขอมูล
แผนพมิ พล ายน้ิวมอื ใหถูกตองตรงกัน

๓.๓ ดาํ เนนิ การทาํ ลายแผน พมิ พล ายนิว้ มือตาม ๒.๑ และ ๒.๓ และเอกสาร
ทเ่ี กยี่ วของ โดยวิธกี ารเผาหรอื ยอ ยสลาย

กรณีผลการตรวจสอบของคณะกรรมการตามวรรคหน่ึงพบวาขอมูลไมถูกตองตรงกัน
ใหผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากรเสนอขอมูลท่ีถูกตองใหผูบัญชาการตํารวจแหงชาติ
หรือผรู ับมอบอํานาจ เพอ่ื พิจารณาอนมุ ตั ติ ามขอ ๒ อกี ครง้ั หน่งึ

ขอ ๔ เพอ่ื ประโยชนใ นทางราชการใหก องทะเบยี นประวตั อิ าชญากรนาํ ขอ มลู ทค่ี ดั แยก
ออกจากสารบบหรือฐานขอมูลประวัติอาชญากรไปแลวตาม ๒.๒ มาตรวจสอบรายการประวัติ
หรือบญั ชปี ระวตั ิของบุคคลได ในกรณดี ังตอไปน้ี

๔.๑ เพอ่ื ประโยชนใ นการปอ งกนั ปราบปรามอาชญากรรม สบื สวน สอบสวน
การรกั ษาความปลอดภยั ของทางราชการ และการพิจารณาในกระบวนการยุตธิ รรม

๔.๒ มีกฎหมายหรือระเบียบของทางราชการกําหนดใหดําเนินการตรวจสอบ
ประวัติการกระทําความผิด เพ่ือประกอบการพิจารณากรณีเปนผูประพฤติเส่ือมเสียหรือบกพรอง
ในศีลธรรมอันดีของบุคคลท่ีจะบรรจุเขารับราชการหรือแตงตั้งใหดํารงตําแหนงสําคัญในองคกร
หรือหนวยงานของรัฐ แตท้ังนี้หามมิใหมีการเปดเผยเมื่อมีกฎหมายกําหนดไวเปนการเฉพาะ เชน
กฎหมายวาดวยศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว กฎหมาย
วา ดว ยการฟน ฟูสมรรถภาพผูติดยาเสพติด เปนตน

๑๙๘

๔.๓ กรณีอื่น ๆ ตามท่ีผูบัญชาการตํารวจแหงชาติอนุญาตใหตรวจสอบได
เชน เพอ่ื ประโยชนใ นการศกึ ษา คน ควา วจิ ยั ทางวชิ าการ ทางอาชญาวทิ ยา ทางการแพทย โดยไมร ะบุ
ชอ่ื หรอื สว นทท่ี าํ ใหร วู า เปน ขอ มลู ทเ่ี กย่ี วกบั บคุ คลใด รวมถงึ กรณที ม่ี ผี รู อ งขอใหต รวจสอบโดยมเี หตผุ ล
ความจําเปนอยา งยิง่ และผมู ปี ระวตั ยิ นิ ยอมเปนหนังสอื

(ระเบียบสํานักงานตํารวจแหงชาติ วาดวยประมวลระเบียบการตํารวจไมเกี่ยวกับคดี
ลักษณะท่ี ๓๒ การพิมพลายนิ้วมอื (ฉบับท่ี ๔) พ.ศ. ๒๕๕๖ ลงวันท่ี ๑๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๑)

๑๙๙

ʋǹÃÒª¡Òà ตร. ºÑ¹·¡Ö ¢ŒÍ¤ÇÒÁ
â·Ã. ๐-๒๒๐๕-๑๐๕๖
·Õè ๐๐๓๒.๓๙/๕๗ Ç¹Ñ ·èÕ ๘ มกราคม ๒๕๕๙
àÃ×èͧ กําชบั การสง แผน พิมพลายนว้ิ มือ
ผบช.น., ภ.๑ - ๙, ศชต., ก., ปส. และ สตม.

ตามระเบียบ ตร. วาดวยประมวลระเบียบการตํารวจไมเกี่ยวกับคดีลักษณะที่ ๓๒
การพิมพล ายนิ้วมอื พ.ศ. ๒๕๕๔ บทท่ี ๑ การปฏบิ ัตเิ กย่ี วกับการพมิ พล ายนว้ิ มือ ผูตองหา จําเลย
ผูตองขัง ผูตองกักขัง ผูถูกกักขัง ผูรับการอบรมและศพ กําหนดหนาท่ีพนักงานสอบสวนในเรื่อง
การตรวจสอบประวตั แิ ผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ผตู องหาไวแ ลว นัน้

เนื่องจาก มีบางหนวยงานไมปฏิบัติตามระเบียบ ตร.ดังกลาว โดยไมสงแผนพิมพ
ลายนว้ิ มอื ภายในระยะเวลาทก่ี าํ หนดไว และบนั ทกึ ขอ หา, คาํ พพิ ากษา และรายละเอยี ดอนื่ ๆ ไมถ กู ตอ ง
ครบถวน ดังนั้น เพ่ือใหการสงแผนพิมพลายน้ิวมือแลวเสร็จภายในระยะเวลาที่กําหนดและบันทึก
รายละเอียดอื่นๆ ท่ีเกี่ยวของเปนไปอยางถูกตอง ครบถวน สมบูรณ และทําใหเกิดประสิทธิภาพ
ในกระบวนการยุตธิ รรม จงึ ใหท า นกาํ ชบั เจา หนา ที่ผรู บั ผดิ ชอบของแตล ะหนว ยงานดําเนนิ การ ดงั น้ี

๑. ใหเจาหนาท่ีสงแผนพิมพลายนิ้วมือใหแลวเสร็จภายในระยะเวลาท่ีกําหนด
ตามระเบียบ ตร. วาดว ยประมวลระเบียบการตํารวจไมเกีย่ วกับคดีลักษณะที่ ๓๒ การพมิ พลายนิ้วมือ
พ.ศ. ๒๕๕๔ บทที่ ๑ ขอ ๑.๖ การสง แผนพิมพลายนิว้ มอื ไปใหตรวจสอบฯ

๒. ใหเจาหนาทบี่ ันทกึ ขอหา, คําพิพากษา และรายละเอียดอ่นื ๆ ใหถ ูกตอ ง ครบถว น
ตามระเบยี บ ตร. วา ดวยประมวลระเบียบการตาํ รวจไมเ ก่ียวกบั คดีลกั ษณะที่ ๓๒ การพมิ พล ายนว้ิ มือ
พ.ศ. ๒๕๕๔ บทท่ี ๑ ขอ ๑.๓ การกรอกขอ ความลงบนแผน พมิ พลายนิว้ มือฯ

๓. การปฏบิ ัตติ ามขอ ๑ - ๒ ผูบ งั คบั บญั ชาตอ งควบคมุ ดูแลดวยตนเอง
๔. กรณีไมปฏิบตั ติ ามขอ ๑ - ๓ ใหถ อื วามคี วามบกพรองและใหพ ิจารณาดาํ เนินการ
ทางวนิ ัยทุกกรณี

จงึ แจง มาเพอื่ ทราบและแจงใหผูใตบ งั คบั บัญชาผเู กย่ี วของทราบและถือปฏบิ ัตติ อไป

พล.ต.อ.
( ปญญา มาเมน )

ทีป่ รกึ ษา (ปป ๑๑) ปรท.ผบ.ตร.

๒๐๐

ʋǹÃÒª¡Òà สพฐ.ตร. º¹Ñ ·¡Ö ¢ÍŒ ¤ÇÒÁ
â·Ã. ๐ ๒๒๐๕ ๒๑๓๘
·èÕ ๐๐๓๒.๓/๖๒๘ Çѹ·Õè ๑๑ มนี าคม ๒๕๕๘
àÃ×Íè § แบบแจง ผลการตรวจสอบลายพมิ พน วิ้ มือ
àÃÕ¹ ผบ.ตร.
ดว ยไดร บั แจง จาก ทว. ขออนมุ ตั หิ ลกั การใหใ ชแ บบแจง ผลการตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื
แบบใหม เนอ่ื งจาก ทว. กาํ ลงั ดาํ เนินการปรบั ปรุงประสิทธภิ าพและขยายฐานขอ มลู ระบบตรวจสอบ
ลายพิมพนิ้วมืออตั โนมัติ (AFIS) ซงึ่ ระบบดงั กลาวสามารถพิมพแบบแจงผลการตรวจสอบลายพมิ พ
นวิ้ มอื ออกจากระบบคอมพวิ เตอรไ ดโ ดยตรง โดยแบบแจง ผลการตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื แบบใหมน ้ี
จะแตกตา งจากเดิม คือ มี QR Code (Quick Response Code) ซ่งึ เปนบารโคด ๒ มติ ิ บรรจขุ อมูล
ชอ่ื ชื่อสกุล ของผถู ูกพิมพลายนว้ิ มอื ผลการตรวจสอบและรหัสความปลอดภยั เฉพาะราย สว นแบบ
แจงผลของเดิมมีเฉพาะบารโคด ๑ มิติ เปนสัญลักษณแบบแทง บรรจุขอมูลรหัสความปลอดภัย
เฉพาะรายเทา นน้ั ทาํ ใหแบบแจง ผลมีการเปลีย่ นแปลงเปน ไปตามตัวอยางที่แนบมาดวยนี้
แตเนื่องจากระเบียบสํานักงานตํารวจแหงชาติ วาดวยประมวลระเบียบการตํารวจ
ไมเก่ียวกับคดี ลักษณะท่ี ๓๒ การพิมพลายน้ิวมือ พ.ศ. ๒๕๕๔ บทท่ี ๑ ขอ ๒.๑.๓, ๒.๓ และ
บทท่ี ๒ ขอ ๒ กาํ หนดให ทว. แจง ผลการตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื โดยใชร ายงานตามแบบหมายเลข ๔
ทา ยระเบียบ สงไปยังผูร ับตามทร่ี ะบไุ ว
การปรับเปลี่ยนแบบแจงผลการตรวจสอบลายพิมพนิ้วมือแบบใหม เปนไปเพ่ือให
เอ้ืออํานวยกับการพัฒนาระบบงาน เปนการรักษาความปลอดภัยขอมูลซึ่งถือเปนเอกสารขอมูล
ขาวสารของราชการในการตรวจสอบประวัติอาชญากรรมใหมีความนาเช่ือถือย่ิงขึ้น เห็นควรอนุมัติ
ในหลกั การให ทว.ใชแ บบแจง ผลการตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื แบบใหมน เี้ พม่ิ เตมิ จากแบบเดมิ ทก่ี าํ หนด
ไวในระเบียบฯ ท้ังการแจงผลการตรวจสอบลายพิมพนิ้วมือผูตองหา ฯลฯ รวมท้ังผูขออนุญาต และ
ผูขอสมัครเขารับราชการหรือเขาทํางานในหนวยงานตาง ๆ โดยอนุโลม ท้ังน้ี เมื่อ ตร. อนุมัติให
หลักการแลว สพฐ.ตร. จะไดแจงใหหนวยปฏิบัติทราบถึงกําหนดวัน เวลาในการใชแบบแจงผลใหม
และขอแกไ ขระเบยี บฯ ท่เี กยี่ วขอ งตอไป
จงึ เรยี นมาเพือ่ โปรดพจิ ารณา

พล.ต.ท.
( มนู เมฆหมอก )
ผบช.สพฐ.ตร.