โรงเรียนผดุงนารี จังหวัดมหาสารคาม ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามหาสารคาม ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ นายนรินทร์ ระดาพัฒน์ นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความ จากบทร้อยกรอง 5
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ ก ค าน า ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความบทร้อยกรอง จัดท าขึ้นเพื ่อให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที ่ 5 ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาภาษาไทย รหัสวิชา ท32102 เพื ่อฝึกทักษะการอ่าน จับใจความจากบทร้อยกรอง และเพื่อปรับปรุง พัฒนาทักษะการอ่านจับใจความภาษาไทยให้ดียิ่งขึ้น สามารถน าไปปรับใช้ ในชีวิตประจ าวันได้อย่างมีคุณภาพ ภายในชุดแบบฝึกประกอบด้วย แบบฝึกทักษะจ านวน 6 แบบฝึกทักษะ โดยใช้เนื้อหาการอ่าน จับใจความบทร้อยกรอง เรื ่อง บทละครพูดค าฉันท์ เรื ่องมัทนะพาธา และบทร้อยกรองที ่มีความ เหมาะสมกับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยจัดเรียงการพัฒนาทักษะจากง่ายไปหายาก ผู้จัดท าหวังเป็นอย ่างยิ ่งว ่า ชุดแบบฝึกทักษะการอ ่านจับใจความบทร้อยกรองเล ่มนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียน และช่วยพัฒนาทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรองของนักเรีย น ได้เป็นอย่างดี นรินทร์ ระดาพัฒน์ นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพ
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ ข สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า....................................................................................................................... ก สารบัญ.................................................................................................................... ข ค าแนะน าส าหรับครู................................................................................................ 1 ค าแนะน าส าหรับนักเรียน....................................................................................... 3 แผนผังขั้นตอนการเรียน.......................................................................................... 4 แบบบันทึกคะแนน.................................................................................................. 5 สาระส าคัญ/มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้....................... 6 แผนภาพความคิดชุดแบบฝึกทักษะ......................................................................... 7 แบบทดสอบก่อนเรียน............................................................................................ 8 กิจกรรมน าเข้าสู่บทเรียน......................................................................................... 12 เนื้อหาที่ 1............................................................................................................... 14 แบบฝึกทักษะที่ 1................................................................................................... 16 เนื้อหาที่ 2............................................................................................................... 19 แบบฝึกทักษะที่ 2................................................................................................... 20 เนื้อหาที่ 3............................................................................................................... 23 แบบฝึกทักษะที่ 3................................................................................................... 24 เนื้อหาที่ 4............................................................................................................... 29 แบบฝึกทักษะที่ 4................................................................................................... 31 เนื้อหาที่ 5.............................................................................................................. 35 แบบฝึกทักษะที่ 5................................................................................................... 37 เนื้อหาที่ 6.............................................................................................................. 41 แบบฝึกทักษะที่ 6................................................................................................... 42 แบบทดสอบหลังเรียน............................................................................................. 46 บันทึกหลังการเรียนรู้.............................................................................................. 50 เฉลยแบบทดสอบและแบบฝึกทักษะ....................................................................... 51 บรรณานุกรม........................................................................................................... 78 ผู้จัดท า.................................................................................................................... 79
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 1 ค าแนะน าส าหรับครู ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความบทร้อยกรอง จัดท าขึ้นเพื ่อให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 5 ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาภาษาไทย รหัสวิชา ท32102ที่นักเรียนสามารถศึกษาได้ ด้วยตนเอง โดยศึกษาค าแนะน าและปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนการเรียน นักเรียนจะได้รับความรู้ เกี ่ยวกับการอ ่านจับใจความอย ่างครบถ้วน ได้ฝึกทักษะ การอ ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง และพัฒนาทักษะการอ่านภาษาไทยให้ดียิ่งขึ้น สามารถน าไปใช้ในการสื่อสารในชีวิตประจ าวันได้ ขั้นตอนการใช้ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง 1. ศึกษาเนื้อหาล่วงหน้าอย่างละเอียดก่อนจัดกิจรรมการเรียนรู้ 2. ครูจัดเตรียมสื่ออุปกรณ์ เครื่องมือที่จะใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ชุดแบบฝึกทักษะ การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง 3. ครูควรจัดชั้นเรียนให้เหมาะสมกับการจัดการเรียนรู้และจัดเตรียมชุดแบบฝึกทักษะการอ่าน จับใจความจากบทร้อยกรอง ให้ครบตามจ านวนนักเรียน 4. ก่อนจัดการเรียนรู้ ครูจะต้องชี้แจงบทบาทของนักเรียนในการใช้ชุดแบบฝึกทักษะการอ่าน จับใจความจากบทร้อยกรองให้นักเรียนเข้าใจ 5. ด าเนินกิจกรรม (ตามแผนจัดการเรียนรู้) โดยใช้เวลา 10 ชั่วโมง ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ดังนี้ 5.1 ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน : เป็นขั้นตอนกระตุ้นความสนใจ เพื่อช่วยเชื่อมโยงเข้าสู่เนื้อหา บทเรียนใหม่ โดยการท าแบบทดสอบก่อนเรียน จ านวน 20 ข้อ 5.2 ขั้นสอน : เป็นขั้นตอนการจักการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ บูรณาการใช้กิจกรรม การเรียนรู้ในชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง เพื่อให้นักเรียนได้ สังเกตเห็นปัญหา วิธีการศึกษาคว้าข้อมูลความรู้ไปสู ่ความเข้าใจปัญหา โดยการท า แบบฝึกทักษะน าเข้าสู่บทเรียน นักเรียนต้องค้นคว้าความรู้ด้วยตนเอง ใช้การศึกษา ข้อมูลความรู้ มาวิเคราะห์ สังเคราะห์สร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง จากการศึกษา เนื้อหารวมทั้งการสรุปความรู้ และน าความรู้ที ่เกิดขั้นไปใช้ในการพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ และการท างาน โดยนักเรียนต้องท าแบบฝึกทักษะฃ
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 2 5.3 ขั้นสรุป : เป็นขั้นตอนที่นักเรียนทบความรู้ ความคิด ความเข้าใจ โดยการสรุปความคิด รวบยอดที่เกิดขึ้นโดยการตรวจสอบทักษะ กระบวนการปฏิบัติการแก้ปัญหา โดยการ ท าแบบทดสอบหลังเรียนจ านวน 20 ข้อ 6. ครูสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ โดยใช้ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง ของนักเรียนอย่างใกล้ชิด เมื่อพบปัญหาควรแก้ไข 7. หลังจากเสร็จสิ้นการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ชุดแบบฝึกทักษะการอ ่านจับใจความจาก บทร้อยกรอง ครูควรช่วยสรุปบทเรียนให้นักเรียนอีกครั้ง และให้นักเรียนได้ทบทวนความรู้ โดยสรุปสิ่งที่เรียนรู้ลงสมุดบันทึกประจ ารายวิชาเมื่อจบการเรียนการสอนเรื่องนั้น ๆ ส่วนประกอบของชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง ค าแนะน าส าหรับครู ค าแนะน าส าหรับนักเรียน แผนผังขั้นตอนการเรียน แบบบันทึกคะแนน สาระส าคัญ/มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ แผนภาพความคิดชุดแบบฝึกทักษะ แบบทดสอบก่อนเรียน กิจกรรมน าเข้าสู่บทเรียน เนื้อหา แบบฝึกทักษะ แบบทดสอบหลังเรียน บันทึกหลังการเรียนรู้ เฉลยแบบทดสอบและแบบฝึกทักษะ สิ่งที่ครูผู้สอนต้องเตรียม ความพร้อมของครูผู้สอนในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ตรวจความพร้อมของชุดแบบฝึกทักษะ เตรียมสถานที่ และสื่อการเรียนรู้ ค าแนะน าส าหรับครู เตรียมแหล่งเรียนรู้
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 3 ค าแนะน าส าหรับนักเรียน เอกสารที ่นักเรียนก าลังศึกษานี้ คือ ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ใช้ประกอบกสารเรียนรู้ในรายวิชาภาษาไทย รหัสวิชา ท32102 ที่นักเรียนสามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง โดยการอ่านค าแนะน า และปฏิบัติตามขั้นตอนการเรียนต่าง ๆ ด้วยความซื่อสัตย์ และความมุ่งมั่นตั้งใจ ดังนี้ 1. ศึกษาค าแนะน าส าหรับนักเรียน ศึกษาแผนผังขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดแบบฝึกทักษะ การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง 2. ศึกษาสาระส าคัญ/มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ และแผนภาพ ความคิดชุดแบบฝึกทักษะ 3. นักเรียนท าแบบทดสอบก่อนเรียนจ านวน 20 ข้อ เพื่อเป็นการวัดความรู้พื้นฐานของนักเรียน 4. ลงมือปฏิบัติกิจกรรม โดยใช้ชุดแบบฝึกทักษะการอ ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง เมื่อปฏิบัติเสร็จเรียบร้อยให้ตรวจค าตอบจากเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 5. นักเรียนท าแบบทดสอบหลังเรียนจ านวน 20 ข้อ เพื ่อเป็นการวัดและการประเมินผล การเรียนรู้ นักเรียนต้องตั้งใจท าแบบทดสอบหลังเรียน เพราะการทดสอบครั้งนี้ท าให้ ทราบว่านักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจบทเรียนมากน้อยเพียงใด 6. ตรวจค าตอบจากเฉลยแบบทดสอบหลังเรียน นักเรียนต้องท าคะแนนให้ได้ร้อยละ 80 ขึ้นไป จึงจะผ่านเกณฑ์ ถ้าคะแนนไม่ผ่านเกณฑ์ให้ทบทวนเนื้อหา แล้วท าแบบทดสอบหลังเรียน อีกครั้ง 7. หลังจากนักเรียนทดสอบหลังเรียนผ่านแล้ว นักเรียนทบทวนความรู้ โดยการสรุปลงบันทึก การเรียนรู้ ท้ายชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง ข้อควรปฏิบัติ หากมีข้อสงสัย ให้ขอค าอธิบายหรือถามครูผู้สอน เพื่อร่วมกันสรุปข้อสงสัยนั้น ๆ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดนักเรียนต้องมีความซื่อสัตย์ต่อตนเอง ไม่เปิดดูเฉลย จนกว่าจะท ากิจกรรมเสร็จ เข้าใจแล้วเรามาเริ่มท ากันเลย
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 4 แผนผังขั้นตอนการเรียน โดยใช้ชุดแบบฝึก ทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่5 ศึกษาค าแนะน าการใช้ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง ปฏิบัติกิจกรรมในแบบฝึกทักษะ ดังนี้ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน 2. กิจกรรมน าเข้าสู่บทเรียน 3. เนื้อหาที่ 1 -6 4. แบบฝึกทักษะที่ 1 - 6 5. แบบทดสอบหลังเรียน ผลการท าแบบทดสอบหลังเรียน ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 80 ไม่ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 80
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 5 แบบบันทึกคะแนน ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ชื่อ – สกุล ........................................................... ชั้น/ห้อง........... เลขที่ ......... แบบทดสอบ คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้ หมายเหตุ แบบทดสอบก่อนเรียน 20 แบบทดสอบหลังเรียน 20 กิจกรรม คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้ หมายเหตุ กิจกรรมน าเข้าสู่บทเรียน แบบฝึกทักษะที่ 1 แบบฝึกทักษะที่ 2 แบบฝึกทักษะที่ 3 แบบฝึกทักษะที่ 4 แบบฝึกทักษะที่ 5 แบบฝึกทักษะที่ 6 รวม
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 6 การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง เวลาเรียน 10 ชั่วโมง สาระส าคัญ การอ่านจับใจความ หมายถึง การอ่านที่มุ่งค้นหาสาระของข้อความหรือเรื่องราวต่าง ๆ ว่ามี เนื้อหาเกี ่ยวกับสิ ่งใด มีเหตุการณ์ที ่ส าคัญอะไรบ้าง เพื ่อพิจารณาหาข้อเท็จจริงที ่น าเสนอ รวมถึง ทรรศนะ ข้อคิดเห็น อารมณ์ น ้าเสียงของผู้เขียนที่มีต่อเรื่องที่น าเสนอ บทร้อยกรอง หมายถึง งานเขียนแต ่งขึ้นโดยมีข้อบังคับหรือฉันทลักษณ์ จ ากัดค า และมี วรรคตอนให้สัมผัสกันไพเราะตามเกณฑ์ที่ได้วางไว้ในฉันทลักษณ์ มักมีการใช้โวหารภาพพจน์ชั้นเชิง การใช้ภาษาในการสื่อความในลักษณะความหมายโดยตรง และความหมายโดยนัย การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง หมายถึง การอ่านที ่มุ่งค้นหาสาระของข้อความหรือ เรื่องราวที่แต่งขึ้นโดยมีข้อบังคับหรือฉันทลักษณ์ ว่ามีเนื้อหาเกี่ยวกับสิ่งใด มีเหตุการณ์ที่ส าคัญอะไรบ้าง เพื่อพิจารณาหาข้อเท็จจริงที่น าเสนอ รวมถึงทรรศนะ ข้อคิดเห็น อารมณ์ น ้าเสียงของผู้เขียนที่มีต่อ เรื่องที่น าเสนอ มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ท 1.1 ม. 4 - 6/6 ตอบค าถามจากการอ่านงานเขียนประเภทต่าง ๆ ภายในเวลาที่ก าหนด ท 5.1 ม. 4 - 6/4 สังเคราะห์ข้อคิดจากวรรณคดี และวรรณกรรมเพื่อน าไปประยุกต์ใช้ ในชีวิตจริง จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 อธิบายความหมาย และความสัมพันธ์ของการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรองได้ 1.2 บอกขั้นตอนการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรองได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) 2.1 ปฏิบัติตามขั้นตอนการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรองได้ 2.2 ตอบค าถามจากเรื่องที่อ่านได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 3.1 ร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ด้วยความกระตือรือร้น 3.2 มีความซี่สัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 7 แผนภาพความคิดชุดแบบฝึกทักษะ การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง การอ่าน จับใจความจาก บทร้อยกรอง ขั้นตอนการอ่าน จับใจความจาก บทร้อยกรอง การพิจารณ คุณค่าด้านสังคม การพิจารณา เจตนา/น ้าเสียง กลวิธีการอ่านจับ ใจความจากบท ร้อยกรอง การพิจารณา คุณค่าด้านเนื้อหา และคุณค่าด้าน วรรณศิลป์ ความหมายการอ่าน จับใจความจากบทร้อยกรอง และจุดประสงค์การอ่าน จับใจความ จากบทร้อยกรอง
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 8 แบบทดสอบก่อนเรียน ค าชี้แจง 1. ข้อสอบแบบปรนัย ชนิดแบบเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จ านวน 20 ข้อ 20 คะแนน 2. เวลาท าแบบทดสอบ 45 นาที 3. ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วท าเครื่องหมายกากบาท ลงในช่องกระดาษค าตอบ อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้ แล้วตอบค าถาม ข้อที่ 1 – 2 ความรักเหมือนโรคา บันดาลตาให้มืดมน ไม่ยินและไม่ยล อุปะสัคคะใดใด ความรักเหมือนโคถึก ก าลังคึกผิขังไว้ ก็โลดจากคอกไป บ ยอมอยู่ ณ ที่ขัง 1. “ความรักเหมือนโรคา บันดาลตาให้มืดมน” ตรงกับส านวนในข้อใด ก. เลือกที่รักมักที่ชัง ข. หลงรักหัวปักหัวป า ค. ความรักท าให้คนตาบอด ง. คนรักเท่าผืนหนังคนชังเท่าผืนเสื่อ 2. จากบทร้อยกรองค าที่ขีดเส้นใต้มีพฤติกรรม เหมือนบุคคลในข้อใด ก. ต้อมพูดท้าทายโต้งด้วยค าไม่สุภาพ ข. เต้ไม่อ่านหนังสือทบทวนหลังเรียน ค. ฟ้าค่อย ๆ อุ้มแมวตัวโปรดอย่างเบามือ ง. หนาวไม่เชื่อฟังพ่อเตือนเรื่องขับรถเร็ว อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้ แล้วตอบค าถาม ข้อที่ 3 - 4 จงดูแยบแบบโบราณท่านสอนไว้ ให้กอบกิจโดยไม่นึกประสงค์ ยิ่งบ าเพ็ญเจตนาและพะวง ตรงอยู่ที่จะกอปกรณีย์ 3. ค าที่ขีดเส้นใต้ในบทร้อยกรองหมายถึงข้อใด ก. สิ่งที่กระท า ข. สถานที่ท างาน ค. คู่กรณี ง. ขอบเขตงาน 4. บุคคลในข้อใดมีพฤติกรรมสอดคล้องกับ ใจความของบทร้อยกรองข้างต้น ก. พิมพ์พรชอบขับรถเล่น ข. จตุพรมุ่งมั่นตั้งใจท าการบ้าน ค. เบญจพรคิดว่าพรุ่งนี้จะท าขนมอบ ง. ทศพรไปเที่ยวตามค าชวนของเพื่อน อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้ แล้วตอบค าถาม ข้อที่ 5 เดินตามรอยผู้ใหญ่หมาไม่กัด ไปพูดขัดเขาท าไมขัดใจเขา ใครท าตึงเราต้องหย่อนผ่อนลงเอา นักเลงเก่าเขาไม่หาญราญนักเลง 5. จากบทร้อยกรองบุคคลใดปฏิบัติได้สอดคล้อง กับส่วนที่ขีดเส้นใต้ ก. ชมภูขอโทษส้มที่ท าตุ๊กตาพัง ข. ชาดบอกให้ชื่นคนขับรถว่าขับช้า ๆ ค. ฟ้ากับฟางช่วยกันขึงเชือกกันที่ไว้ขายของ ง. นิลไม่ชอบเสียงดังเลยเดินห่างจากกลุ่มเพื่อน อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถาม ข้อที่ 6 – 7 งามเอวอนงค์ราว สุระศิลปชาญฉลาด เกลากลึงประหนึ่งวาด วรรูปพิไลยพะวง งามกรประหนึ่งงวง สุระคชสุเรนทะทรง นวยนาฏวิลาศวง ดุจะร าระบ าระเบง
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 9 6. บทร้อยกรองข้างต้นปรากฏรสในวรรคดีใด ก. เสาวรจนี ข. นารีปราโมทย์ ค. พิโรธวาทัง ง. สัลลาปังคพิสัย 7. บทร้อยกรองข้างต้นปรากฏวรรณศิลป์ด้านใด เด่นชัดที่สุด ก. การใช้บุคลวัต ข. การใช้อุปมา ค. การใช้สัมผัสอักษร ง. การใช้เล่นค า อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อ 8 แต่หากฤดีบอะภิรมย์ จะเฉลยฉะนั้นจัก เป็นปดและลวงบุรุษะรัก ก็จะหลงละเลิงไป ตูข้าพระบาทสิสุจริต บมิคิดจะปดใคร จึ่งหวังและมุ่งมะนะสะใน วรเมตตะธรรมา 8. จากบทร้อยกรองปรากฏคุณค่าใดที่ควรยึดถือ เป็นแบบอย่าง ก. ไม่มุสา ข. ความกล้า ค. เที่ยงธรรม ง. ความอ่อนโยน อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อ 9 ว่าพลางยุพาชัก วนขัคคะแพรวพราย แทงตรงพระทรวงตาย เฉพาะพักตร์พระภูมี. ตายแล้วก าเนิดใน สุรภพพิศิษ์์นี้ ฝ่ายองค์พระภูมี ก็บ าเพ็ญพะลีกรรม์ 9. บทร้อยกรองข้างต้นสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อ เรื่องใด ก. เสียชีพมิเสียสัตย์ ข. ชาติภพ ค. เคราะห์กรรม ง. เครื่องราง อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อ 10 พี่นี้นะรักเจ้า และจะเฝ้าประคับประคอง คู่ชิดสนิทน้อง บ่มิให้ระคางระคายฃ พี่รักวธูนวล บ่มิควรระอาระอาย อันนาริกับชาย ฤ ก็ควรจะร่วมรัก 10. จากบทร้อยกรองสะท้อนให้เห็นว่าผู้พูดมีนิสัย อย่างไร ก. ขู่เข็ญผู้ที่ด้อยกว่า ข. เห็นแก้ประโยชน์ตน ค. หมกมุ่นในราคะ ง. ปากคอเราะราย อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถาม ข้อที่ 11 – 12 อันพระเมตตาเนืองนอง ประดุจละออง วรุณระรื่นรวยเย็น พระกรุณาแน่เห็น ดิประดุจเป็น วายุร าเพยชื่นใจ 11. ค าที่ขีดเส้นใต้ผู้แต่งเปรียบเทียบกับสิ่งใด ก. สายลม ข. น ้าฝน ค. น ้านม ง. สายฟ้า 12. จากบทร้อยกรองใช้โวหารการเล่าเรื่องแบบใด ก. บรรยายโวหาร ข. พรรณนาโวหาร ค. อุปมาโวหาร ง. เทศนาโวหาร อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อ 13 ทรงธรรมล ้ามะนุษ ฤทธิรุจมหาศาล บ าเพ็ญพลีการ ทุกอย่างงามตามวิสัย ครั้นถึงเวลาควร ภูมิศวรจากไผท เสด็จสุราลัย เสวยสุขในแดนนสรวง 13. จากบทร้อยกรองกล่าวถึงความเชื่อในเรื่องใด ก. การลาจากแผ่นดิน ข. ผู้มีธรรมจะมีอิทธิฤทธิ์ ค. กษัตริย์วิเศษกว่าคนทั่วไป ง. ท าบุญใหญ่จะได้ไปสวรรค์ อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อที่ 14 เทียบดูดวงชะตาพระทรงยศ กับโอรสถึงฆาตชันษา ทั้งชั้นโชคโยคยามยาตรา พระเคราะห์ขัดฤกษ์พาสารพัน 14. จากบทร้อยกรองข้างต้นไม่ได้กล่าวถึงความ เชื่อในเรื่องใด ก. เคราะห์กรรม ข. ความตาย ค. โชคชะตา ง. ท าดีได้ดี
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 10 อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อที่ 15 หม่อมฉัน บ มีบุรุษผู้ ประดิพัทธะใดใด เป็นโสด บ มีมะนะสะใฝ่ อภิรมย์ ฤ สมรส 15. ใจความของบทร้อยกรองข้างต้นคือข้อใด ก. ฉันไม่มีความรัก ข. ฉันไม่รักบุรุษและไม่ฝักใฝ่ ค. ฉันเป็นโสดและไม่ผูกพันกับใคร ง. ฉันไม่มีชายที่พึงใจและเป็นคู่ชีวิต อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถาม ข้อที่ 16 - 17 เช่นนั้นก็ควรฟัง ดนุกล่าวสิเนหะพจน์ เจ้างามประเสริฐหมด ก็มิควรฤดีจะด า 16. จากบทร้อยกรองผู้พูดมีเจตนาใด ก. แจ้งให้ทราบ ข. บอกให้ท า ค. ปฏิเสธ ง. ตั้งค าถาม 17. ข้อใดเป็นใจความของบทร้อยกรองข้างต้น ก. เสน่ห์ของเจ้างามกายงามใจ ข. เสน่ห์ของเจ้ากายทรามด าใจ ค. เสน่ห์ของเจ้าใจทรามต ่าใจ ง. เสน่ห์ของเจ้ากายงามทรามใจ อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อ 18 อันความรู้รู้กระจ่างแต่อย่างเดียว แต่ให้เชี่ยวชาญเถิดจะเกิดผล อาจจะชักเชิดชูฟูสกนธ์ ถึงคนจนพงศ์ไพร่คงได้ดี 18. จากบทร้อยกรองข้อใดกล่าวไม่ถูกต้อง ก. ความรู้สามารถยกระดับครอบครัวได้ ข. การช านาญในด้านเดียวก็สามารเลี้ยงชีพได้ ค. ความรู้ที่กระจ่างสร้างคุณค่าได้มากหลาย ง. ช านาญด้านเดียวไม่สามารถก่อประโยชน์ได้ อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อ 19 พฤษภกาสร อีกกุญชรอันปลดปลง โททนต์เสน่งคง ส าคัญหมายในกายมี นรชาติวางวาย มลายสิ้นทั้งอินทรีย์ สถิตทั่วแต่ชั่วดี ประดับไว้ในโลกา 19. ตอนใดเป็นใจความของบทร้อยกรองข้างต้น ก. พฤษภกาสร อีกกุญชรอันปลดปลง ข. โททนต์เสน่งคง ส าคัญหมายในกายมี ค. นรชาติวางวาย มลายสิ้นทั้งอินทรีย์ ง. สถิตทั่วแต่ชั่วดี ประดับไว้ในโลกา อ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้แล้วตอบค าถามข้อ 20 อันผู้ใดทรงธรรมเที่ยงสถิตย์ ชนย่อมอยากเป็นมิตรเป็นนักหนา ความใจดีมีจิตมากเมตตา ย่อมแนะน าสัตว์นานาไว้วางใจ 20. ใจความของบทร้อยกรองข้างต้นคือข้อใด ก. ผู้ที่มีอคติไม่มีทางเป็นที่รักของผู้อื่น ข. ผู้มีความเที่ยงธรรมย่อมเป็นที่ปรารถนา ค. ผู้ที่มีเมตตาธรรมย่อมเป็นผู้ที่น่าคบหา ง. ผู้มีความใจดีมีเมตตาเป็นผู้ที่ถูกไว้วางใจ *******************************
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 11 กระดาษค าตอบ 20 ข้อ ก ข ค ง ข้อ ก ข ค ง 1 11 2 12 3 13 4 14 5 15 6 16 7 17 8 18 9 19 10 20 ท าแบบทดสอบเสร็จแล้ว เรามาเริ่มเรียนรู้กันอย่างจริงจังกันเลย
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 12 กิจกรรมน าเข้าสู่บทเรียน ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้ แล้วตอบค าถามให้ถูกต้อง วารีดุริยางค์ จงหยุดชมชื่นใจในใจเถิด ทุกสิ่งเกิดก่อไว้ในใจก่อน สมมุติจากหัวใจไปทุกตอน ใจจึงซ่อนทุกสิ่งจริงลวงไว้ สงสารใจใจเจ้าเอ๋ยไม่เคยนิ่ง วนและวิ่งคืนและวันหวั่นและไหว เหมือนถูกกายก าบังกักขังใจ ใจจึงได้ดิ้นรนทุกหนทาง กลางคืนคอยเป็นควันอั้นอัดไว้ ครั้นกลางวันก็เป็นไฟไปทุกอย่าง ร่างกายถูกผูกพันสรรพางค์ เป็นสื่อกลางแก่ใจรับใช้การ เมื่อใจทุกข์กายก็ต้องทนครองทุกข์ ครั้นใจสุขกายก็สุขสนุกสนาน วนเวียนหว่างทุกข์สุขทุกวันวาร แล้วสะสมสันดานการเป็นคน ทุกวิถีที่ใจได้เที่ยวท่อง ล้วนขึ้นล่องอยู่ระหว่างกลางปลายต้น ที่โคจรของใจไม่เคยจน ไม่เคยพ้นไม่เคยพรากจากวงจร ใจจึงหน่ายจึงเหนื่อยจึงเมื่อยล้า วุ่นผวาว่อนไหวถูกไล่ต้อน เกิดแล้วก่อล่อแล้วเร้นเย็นแล้วร้อน ไม่พักผ่อนเพียงสักคราวเฝ้าแฟบฟู รู้และเห็นเป็นไปตามใจอยาก จึงเหมือนฉากขวากขวางก าบังอยู่ หยุดเสียทีหยุดเถิดเปิดประตู เพื่อได้รู้และได้เห็นตามเป็นจริง ขอกายเจ้าจงเป็นเช่นต้นไม้ ยืนอยู่ได้โดยภพสงบนิ่ง เพื่อแผ่ร่มและเป็นหลักให้พักพิง แต่งดอกพริ้งผลัดฤดูอยู่ชั่วกาล และใจเจ้าจักเป็นเช่นสายน ้า ใสเย็นฉ ่าชื่นแล้วไหลแผ่วผ่าน เพื่อเลี้ยงชีพชโลมไล้ให้เบิกบาน เพียงพ้องพานผิวแผ่วแล้วผ่านเลย อิสระเสรีที่จะไหล ด้วยเพลงไพเราะล ้าร ่าเฉลย ชมดอกไม้สายลมพรมร าเพย และชื่นเชยกับชีวิตทุกทิศทาง เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 13 1. ผู้เขียนกล่าวถึงสาเหตุของความไม่สงบไว้ว่าอย่างไร ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... 2. ผู้เขียนเปรียบเทียบ “ใจ” ว่ามีประโยชน์อย่างไร ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. ผู้เขียนกล่าวถึงการหยุดในเรือง คือการหยุดสิ่งใด ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ....................................................................................................................... 4. ผู้เขียนกล่าวถึงวิธีการแก้ไขปัญหาความไม่สงบไว้ว่าอย่างไร ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... 5. ให้นักเรียนบอกใจความส าคัญของบทร้อยกรองเรื่อง วารีดุริยางค์ ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... .........................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 14 เรื่อง ความหมายการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง และจุดประสงค์การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง เนื้อหาที่ 1 ความหมาย การอ่านจับใจความ หมายถึง การอ่านที่มุ่งค้นหาสาระของข้อความหรือเรื่องราวต่าง ๆ ว่ามีเนื้อหาเกี่ยวกับสิ ่งใด มีเหตุการณ์ที ่ส าคัญอะไรบ้าง เพื ่อพิจารณาหาข้อเท็จจริงที ่น าเสนอ รวมถึงทรรศนะ ข้อคิดเห็น อารมณ์ น ้าเสียงของผู้เขียนที่มีต่อเรื่องที่น าเสนอ บทร้อยกรอง หมายถึง งานเขียนแต่งขึ้นโดยมีข้อบังคับหรือฉันทลักษณ์ จ ากัดค า และ วรรคตอนให้สัมผัสกันไพเราะตามเกณฑ์ที ่ได้วางไว้ในฉันทลักษณ์ มักมีการใช้โวหารภาพพจน์ ชั้นเชิงการใช้ภาษาในการสื่อความในลักษณะความหมายโดยตรง และความหมายโดยนัย การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง หมายถึง การอ่านที่มุ่งค้นหาสาระของข้อความหรือ เรื่องราวที่แต่งขึ้นโดยมีข้อบังคับหรือฉันทลักษณ์ ว่ามีเนื้อหาเกี่ยวกับสิ่งใด มีเหตุการณ์ที่ส าคัญ อะไรบ้าง เพื ่อพิจารณาหาข้อเท็จจริงที ่น าเสนอ รวมถึงทรรศนะ ข้อคิดเห็น อารมณ์ น ้าเสียง ของผู้เขียนที่มีต่อเรื่องที่น าเสนอ การอ ่านจับใจความเป็นทักษะพื้นฐานที ่ส าคัญ ที ่จะท าให้ผู้อ ่านประสบความส าเร็จ จาก การอ่าน และเป็นทักษะพื้นฐานของการแสวงหาความรู้ เพราะการอ่านจับใจความ เป็นการอ่านที่ฝึกให้ผู้อ่านได้จับประเด็นส าคัญ สาระส าคัญจากเรื่องที่อ่านท าความเข้าใจเรื่องที่อ่าน ท าความเข้าใจเกี่ยวกับเนื้อเรื ่องที่อ่าน ทั้งมีส่วนช่วยให้ผู้อ่านมีทักษะการอ่านหนังสือที่รวดเร็ว เข้าใจเรื่องที่อ่าน และน าความความรู้ ข้อคิดที่ได้มาประยุกต์ใช้ และพัฒนาตนให้เกิดประโยชน์ ความส าคัญ
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 15 จุดประสงค์ 1. อ่านเพื่อจับใจความส าคัญจากเรื่องที่อ่านได้ 2. อ่านเพื่อบอกรายละเอียดของเรื่องที่อ่านได้ 3. อ่านเพื่อล าดับเหตุการณ์ของเรื่องที่อ่านได้ 4. อ่านเพื่อวิเคราะห์แนวคิด เจตนา น ้าเสียง อารมณ์ จากเรื่องที่อ่าน 5. อ่านเพื่อสรุปและย่อเรื่องที่อ่านได้ เป็นการอ่านเพื่อให้ทราบสาระส าคัญของเรื่องว่า ต้องการกล่าวถึงเรื่องอะไร มีความต้องการให้ผู้อ่านทราบ หรือปฏิบัติอย่างไร จากเนื้อหาของเรื่องที่อ่าน เป็นการอ่านเพื่อให้ทราบข้อมูลของเรื่องที่อ่านและสามารถบอกเล่าได้ว่า ใคร ท าอะไร ท าที่ไหน เมื่อใด ท าอย่างไร และผลเป็นอย่างไร เป็นการอ่านเพื่อให้ทราบสาระส าคัญและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นของเรื่อง และสามารถ ล าดับเหตุการณ์ตั้งแต่ต้นเรื่องจนจบเรื่องได้อย่างครบถ้วน เป็นการอ่านเพื่อให้ทราบจุดประสงค์ของเรื่อง ว่าต้องการสื่อสารเกี่ยวกับเรื่องใด มีเจตนาเขียนขึ้นเพื่อสิ่งใด การวิเคราะห์การใช้อารมณ์น ้าเสียงในเรื่องที่เขียนขึ้น เช่น น ้าเสียง/อารมณ์ เศร้า ดีใจ ตัดพ้อ โกรธ เกี้ยวพา เป็นต้น เป็นขั้นตอนการอ่านขั้นสุดท้าย น าใจความของเรื่องที่ได้มาเขียนเรียบเรียงขึ้นใหม่ ให้มีใจความครบถ้วนสมบูรณ์ ด้วยส านวนภาษาที่เป็นของตนเอง
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 16 ค าชี้แจง ตอนที่ 1 ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ชุดแบบฝึกทักษะที่ 1 ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ 1. การอ่านจับใจความ หมายถึง 2. บทร้อยกรอง หมายถึง 3. การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง หมายถึง
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 17 ค าชี้แจง ตอนที่ 2 ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองต่อไปนี้ แล้วตอบค าถามว่ามีใจความ กล่าวถึงเรื่องใด 1. ผลเดื่อเมื่อสุกไซร้ มีพรรณ ภายนอกแดงดูฉัน ชาดบ้าย ภายในย่อมแมลงวัน หนอนบ่อน ดุจดังคนใจร้าย นอกนั้นดูงาม (โคลงโลกนิติ : กรมพระยาเดชาดิศร) มีใจความว่า ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... 2. ก้านบัวบอกลึกตื้น ชลธาร มารยาทส่อสันดาน ชาติเชื้อ โฉดฉลาดเพราะค าขาน ควรทราบ หย่อมหญ้าเหี่ยวแห้งเรื้อ บอกร้ายแสลงดิน (โคลงโลกนิติ : กรมพระยาเดชาดิศร) มีใจความว่า ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... 3. เบื้องนั้นนฤนาทผู้ สยามินทร์ เบี่ยงพระมาลาผิน ห่อนพ้อง ศาสตราวุธอรินทร์ ฤๅถูก องค์เอย เพราะพระหัตถ์หากป้อง ปัดด้วยขอทรง (ลิลิตตะเลงพ่าย : สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส) มีใจความว่า ................................................................................................................................... ...................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 18 5. เว้นวิจารณ์ว่างเว้น สดับฟัง เว้นที่ถามอันยัง ไป่รู้ เว้นเล่าลิขิตสัง- เกตว่าง เว้นนา เว้นดั่งกล่าวว่าผู้ ปราชญ์ได้ฤๅมี (โคลงโลกนิติ : กรมพระยาเดชาดิศร) มีใจความว่า ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... 6. เปรียบหนักชนกคุณ ชนนีคือภูผา ใหญ่พื้นพสุธรา ก็ บ เทียบ บ เทียมทัน เหลือที่จะแทนทด จะสนองคุณานันต์ แท้บูชไนยอัน อุดม เลิศประเสริฐคุณ (นมัสการมาตาปิตุคุณ : พระยาศรีสุนทรโวหาร) มีใจความว่า .................................................................................................................................. ................................................................................................................................... 7. อนึ่งข้าค านับน้อม ต่อพระครูผู้การุณ โอบเอื้อและเจือจุน อนุสาสน์ทุกสิ่งสรรพ์ ยัง บ ทราบก็ได้ทราบ ทั้งบุญบาปทุก สิ่งอัน ชี้แจงและแบ่งปัน ขยายอัตถ์ให้ชัดเจน (นมัสการอาจริยคุณ : พระยาศรีสุนทรโวหาร) มีใจความว่า ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... 4. ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์ มีคนรักรสถ้อยอร่อยจิต แม้นพูดชั่วตัวตายท าลายมิตร จะชอบผิดในมนุษย์เพราะพูดจา (นิราศภูเขาทอง : สุนทรภู่) มีใจความว่า ................................................................................................................................... ...................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 19 เรื่อง ขั้นตอนการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง เนื้อหาที่ 2 ขั้นตอนการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง ขั้นตอนการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง เป็นขั้นตอนการสรุปใจความจากการถอด ค าประพันธ์ที ่มีลักษณะงานเขียนมีข้อก าหนดบังคับ ตามรูปแบบของบทร้อยกรองนั้น ๆ ในการ จับใจความจากบทร้อยกรอง ผู้อ่านต้องท าความเข้าใจการถอดความให้ได้เสียก่อน ดังนี้ การถอดความจากบทร้อยกรอง คือ การแปลความหมายค าศัพท์ หรือ ตีความ ส านวน โวหารจากบทร้อยกรองที่อ่านให้เป็นใจความร้อยแก้วที่เรียบเรียงสละสลวย มีความหมาย ได้ตรง ตามความมุ่งหมายของผู้แต่ง สามารถปฏิบัติได้ดังนี้ 1. หาความหมายของค าในบทร้อยกรอง โดยเฉพาะศัพท์ยากที่ผู้อ่านไม่เข้าใจความหมาย 2. ท าความเข้าใจความหมายของค าศัพท์ประกอบบริบทแวดล้อมทั้งความหมายโดยตรง และความหมายโดยนัย 3. ค าหรือข้อความตอนใดเมื่อถอดความตามตัวอักษรแล้วใจความสลับกัน หรือสับสน ไม่ได้ความหมายชัดเจน ให้เรียงล าดับใหม่ หรือเพิ่มเติมขยายความได้ตามความเหมาะสม 4. ดูใจความส าคัญแวดล้อม จะท าให้รู้เรื่องราวคร่าว ๆ ว่าจะถอดความเกี่ยวกับเรื่องอะไร ล าดับต่อไปจะกล่าวถึงเรื่องอะไร 5. เมื่อทราบใจความก่อนหน้า รู้ค าศัพท์ยาก ให้เริ่มท าการถอดความ 6. ถอดความตามตัวอักษรทีละวรรค โดยไม่ควรขยายความที่ถอดเกินความในบทร้อยกรอง ที่ปรากฏโดยไม่จ าเป็น 7. เมื่อถอดความแล้ว ต้องน าข้อความมาเรียงกันให้ได้ใจความถูกต้องสมบูรณ์เป็นร้อยแก้ว ที่สละสลวย เป็นภาษาของตนเอง ไม่ใช่ถอดเป็นข้อความทีละวรรค หรือทีละบรรทัด 8. หากมีเรื่องย่อ ให้น าใจความที่ได้เทียบเคียงว่ามีแนวทางเดียวกันหรือไม่ ถ้าไม่เป็นแนว เดียวกันให้พิจารณาการถอดความอีกครั้ง
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 20 ค าชี้แจง ตอนที่ 1 ให้นักเรียนอ่านร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาค าจากความ ความหมาย แล้ววงค าศัพท์ในตารางอักษรให้ถูกต้องครบถ้วน เหล่าข้าคณาอับสร ก้มเกศยอกร บังคมพระเทพรังสรรค์ พ านักเนาสุขทุกวัน พระคุณอนันต์ อเนกประดุจโพธิ์ทอง อันพระเมตตาเนืองนอง ประดุจละออง วรุณระรื่นรวยเย็น พระกรุณาแน่เห็น ดิประดุจเป็น วายุร าเพยชื่นใจ ชุดแบบฝึกทักษะที่ 2 พ ง ร เ ค จ ง อั บ พ ำ ป น จ อ ม ว บ ม ร นั า โ ม ดุ นั ท ส ค ะ ก ด ค ณ า ะ น ร ง ก ร ห ส โ ภ ย ร ต์ บั รุ ล อ อ ง เ ก ศ ป พ ณ ถ น ว ะ รุ ณ ไ บ ก า ฝ ต ร รั ง ส ร ร ค ์ ผ ส ก อ เ น ก ใ ว า ยุ โ ง ล ร ำ เ พ ย ด ฟ ทะเบียนความหมาย ๑. ลม ๒. พัดอ่อน ๆ เรื่อย ๆ ๓. หมู่, พวก ๔. เช่น, คล้าย, เหมือน ๕. เทวดาแห่งสายฝน, สายฝน ๖. มากหลาย ๗. มีลักษณะเป็นผงละเอีย ๘. นางฟ้า ๙. อาศัยอยู่ ๑๐. อยู่ ๑๑. ศีรษะ ๑๒. แขน ๑๓. ความสงสารคิดจะช่วย ๑๔. ไม่มีสิ้นสุด ๑๕. สร้าง, แต่งตั้ง ๑๖. แสดงความเคารพ พระมหากษัตริย์
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 21 ค าชี้แจง ตอนที่ 2 ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนด แล้วถอดความบทร้อยกรอง ทีละวรรค จากนั้นเรียบเรียงในเนื้อความที่ได้เป็นย่อหน้าเดียวกัน เหล่าข้าคณาอับสร ......................................................... ก้มเกศยอกร ......................................................... บังคมพระเทพรังสรรค์ ......................................................... พ านักเนาสุขทุกวัน ......................................................... พระคุณอนันต์ ......................................................... อเนกประดุจโพธิ์ทอง ......................................................... อันพระเมตตาเนืองนอง ......................................................... ประดุจละออง ......................................................... วรุณระรื่นรวยเย็น ......................................................... **************************************** เนื้อความที่ได้จากการถอดบทประพันธ์. ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 22 ค าชี้แจง ตอนที่ 3 ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้ แล้วจับใจความของเรื่อง เหล่าข้าคณาอับสร ก้มเกศยอกร บังคมพระเทพรังสรรค์ พ านักเนาสุขทุกวัน พระคุณอนันต์ อเนกประดุจโพธิ์ทอง อันพระเมตตาเนืองนอง ประดุจละออง วรุณระรื่นรวยเย็น พระกรุณาแน่เห็น ดิประดุจเป็น วายุร าเพยชื่นใจ (บทละครพูดค าฉันท์มัทนพาธา : พระบาทสมเด็จพระมงกุ์เกล้าเจ้าอยู่หัว) ใจความของเรื่อง ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 23 เรื่อง กลวิธีการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง เนื้อหาที่ 3 กลวิธีการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง การอ ่านจับใจความที ่มีประสิทธิภาพนั้น นักเรียนจะต้องสามารถจับใจความ ได้อย ่างรวดเร็วและถูกต้องซึ่งจะต้องมีกลวิธีในการอ่านเพื ่อจับใจความส าคัญของเรื ่อง ที่อ่านได้ คือ 1. ครั้งแรกให้อ ่านผ ่าน ๆ ไปก ่อน เพื ่อให้รู้ว ่าเป็นเรืองเกี ่ยวกับอะไร จุดใด เป็นจุดส าคัญของเรื ่อง ต ่อไปจึงอ ่านให้ละเอียด และเพื ่อค้นหาค าศัพท์ยากเพื ่อแปล ความหมาย 2. การแปลความหมายของค าศัพท์จากบทร้อยกรอง ค าศัพท์ที ่กรากฏจะมี ความหลากหลายด้วยการประดิษฐ์ค าของกวี ผู้เขียน ผู้แต่งเรื่อง อาจจมีการแผลงค าตาม หลักบารีและสันสกฤต เช่น ค าว่า “วรุณ” “วะรุณ” “วิรุณ” “พิรุณ” ซึ่งมึความหมายว่า สายฝน, เทพแห ่งสายฝน เช่นเดียวกัน ในการแปลความหมายศัพท์ยากให้เปรียบเทียบ รากศัพท์ หรือความหมายข้างเคียง และสังเกตดูบริบทของเรื่องว่ากล่าวถึงเรื่องใดประกอบ ทุกครั้ง 3. ควรแปลความทีละวรรคก่อน ค่อยรวบรวมเนื้อความเป็นบท ตามลักษณะของ บทร้อยกรอง บทร้อยกรองหนึ่งบทจะต้อวมีหนึ่งใจความส าคัญ 4. เมื่อรวมเนื้อความจากแต่ละบท มาเรียบเรียงต่อกันเป็นตอน ให้ท าความเข้าใจ เนื้อเรื่องให้ชัดเจน ว่าในเนื้อความนั้นกล่าวถึงเรื่องอะไรบ้าง ส่วนใดบ้างที่ส าคัญ 5 จากนั้นให้ท าการสรุปใจความด้วยข้อความที่สั้น การะชับ ให้ได้ใจความครบถ้วน สมบูรณ์ด้วยภาษาของตนเอง 6. เมื่อสรุปใจความของเรื่องแล้วให้อ่านทบทวนใจความอีกครั้ง ถ้าตรวจสอบแล้ว มีใจความไม ่ครบถ้วน หรือใจความบางส ่วนขาดหาย ให้ทบทวนเนื้อความอีกครั้งแล้ว เพิ่มเติม ตัดทอนให้มความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 24 ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของค าศัพท์ยาก ที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรมช่วย จากนั้นให้ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค และสรุปใจความที่ได้จาการอ่านบทร้อยกรอง ชุดแบบฝึกทักษะที่ 3 บทละครพูดค าฉันท์ เรื่อง มัทนพาธา สุเทษณ์ เว้นเดียวก็แต่โฉม มะทะนาวิสุทธิศรี ผู้เลิศสุรางค์มี วรรูปวิเลขวิไลย แต่เห็นอนงค์รา- มะประเสริฐวิเศษวิสัย ไม่มีอนงค์ใด นะจะเทียบจะเทียมจะทัน งามผิวประไพผ่อง กลทาบสุภาสุพรรณ งามแก้มแฉล้มฉัน พระอรุณแอร่มละลาน งามเกศะด าข า กลน ้าณท้องละหาน งามเนตรพินิจปาน สุมณีมะโนหะรา งามทรวงสล้างสอง วรถันสุมนสุมาลีเลิดประเสริฐกว่า วรุบลสะโรชะมาศ งามเอวอนงค์ราว สุรศิลปิชาญฉลาด เกลากลึงประหนึ่งวาด วรรูปพิไลยพะวง งามกรประหนึ่งงวง สุระคชสุเรนทะทรง นวยนาฏวิลาศวง ดุจะร าระบ าระเบง ซ ้าไพเราะน ้าเสียง อรเพียงพิรมประเลง ได้ฟังก็วังเวง บ่มิว่างมิวายถวิล. (บทละครพูดค าฉันท์มัทนพาธา : พระบาทสมเด็จพระมงกุ์เกล้าเจ้าอยู่หัว)
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 25 ค าชี้แจง ตอนที่ 1 ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของ ค าศัพท์ยากที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรม ค าศัพท์ยากที่ปรากฏในบทร้อยกรอง ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง ......................... ......................... หมายถึง .........................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 26 ค าชี้แจง ตอนที่ 2 ให้นักเรียนถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค ถอดความบทร้อยกรอง เว้นเดียวก็แต่โฉม ....................................................................... มะทะนาวิสุทธิศรี ........................................................................ ผู้เลิศสุรางค์มี ........................................................................ วรรูปวิเลขวิไลย ........................................................................ แต่เห็นอนงค์รา- ........................................................................ มะประเสริฐวิเศษวิสัย ........................................................................ ไม่มีอนงค์ใด ........................................................................ นะจะเทียบจะเทียมจะทัน ........................................................................ งามผิวประไพผ่อง ........................................................................ กลทาบสุภาสุพรรณ ........................................................................ งามแก้มแฉล้มฉัน ........................................................................ พระอรุณแอร่มละลาน ........................................................................ งามเกศะด าข า ........................................................................ กลน ้าณท้องละหาน ........................................................................ งามเนตรพินิจปาน ........................................................................ สุมณีมะโนหะรา ........................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 27 ค าชี้แจง ตอนที่ 2 ให้นักเรียนถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค ถอดความบทร้อยกรอง งามทรวงสล้างสอง ........................................................................ วรถันสุมนสุมา- ........................................................................ ลีเลิดประเสริฐกว่า ........................................................................ วรุบลสะโรชะมาศ ........................................................................ งามเอวอนงค์ราว ........................................................................ สุรศิลปิชาญฉลาด ........................................................................ เกลากลึงประหนึ่งวาด ........................................................................ วรรูปพิไลยพะวง ........................................................................ งามกรประหนึ่งงวง ........................................................................ สุระคชสุเรนทะทรง ........................................................................ นวยนาฏวิลาศวง ........................................................................ ดุจะร าระบ าระเบง ........................................................................ ซ ้าไพเราะน ้าเสียง ........................................................................ อรเพียงพิรมประเลง ........................................................................ ได้ฟังก็วังเวง ........................................................................ บ่มิว่างมิวายถวิล. ........................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 28 ค าชี้แจง ตอนที่ 3 ให้นักเรียนน าข้อความที่ได้จากการถอดความมาเรียบเรียง ให้เป็นตอนเดียว และสรุปใจความที่ได้ด้วยส านวนภาษาของตนเอง ถอดความจากบทร้อยกรอง ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................. สรุปใจความจากบทร้อยกรอง ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 29 เรื่อง การพิจารณาเจตนา/น ้าเสียง เนื้อหาที่ 4 ความหมาย เจตนา หมายถึง ความตั้งใจ ความจงใจ ความมุ่งหมาย น ้าเสียง หมายถึง ข้อความ ค าพูดที่ส่อให้รู้อารมณ์ที่มีอยู่ในใจ หรือข้อความ การอ่านจับใจความเจตนาและน ้าเสียงจากบทร้อยกรอง หมายถึง การอ่านที่มุ่งค้นหา เจตนา และอารมณ์ของข้อความหรือเรื่องราวที่แต่งขึ้นโดยมีข้อบังคับหรือฉันทลักษณ์ ว่าความมุ่ง หมาย หรือการใช้ค าสื่อน ้าเสียงอารมณ์ใด เจตนาในงานเขียน ในการส่งสารตามปกติผู้ส่งสารมักเลือกใช้ประโยคชนิดต่าง ๆ ให้ ตรงกับเจตนาในการส่งสาร เช่น ใช้ประโยคบอกเล่าในการบอกหรือแจ้งเรื่องต่าง ๆ ใช้ประโยค ค าถามเมื ่อต้องการถาม ใช้ประโยคปฏิเสธเมื ่อตอบปฏิเสธ แต ่ในบางครั้งจะสังเกตเห็นว ่า ผู้ส่งสารใช้ประโยคไม่ตรงกับเจตนาในการส่งสาร ผู้อ่านจะต้องพิจารณาข้อความที่อ่านให้ดี ซึ่งสามารถจ าแนกได้ 3 กลุ่มใหญ่ คือ แจ้งให้ทราบ บอกให้ท า ตั้งค าถาม แจ้งให้ทราบ คือ ประโยคที่ผู้พูดต้องการส่งสารถึงผู้รับสารหรือผู้ฟังเพื่อให้ได้รับรู้ บอกให้ท า คือ ประโยคที่ผู้พูดใช้ถ้อยค าเชิงค าสั่ง ขอร้อง ตักเตือน โน้มน้าวให้ผู้ฟัง ปฏิบัติตามหรือเลิกปฏิบัติ ตั้งค าถาม คือ ประโยคที่ผู้พูดใช้ประโยคค าถามเพื่อต้องการค าตอบจากผู้ฟัง (เป็นการถามเพื่อต้องการค าตอบ) เจตนา
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 30 น ้าเสียง น ้าเสียงในงานเขียน การวิเคราะห์น ้าเสียงท าให้ทราบความคิด อารมณ์ ความรู้สึกของ ผู้ส่งสาร ซึ่งช่วยให้ผู้รับสาร หรือผู้อ่านทราบเจตนาแท้จริงได้ การวิเคราะห์น ้าเสียงสามารถ พิจารณาได้จากลักษณะการใช้ภาษาที่สื่ออารมณ์ ดังนี้ 1. น ้าเสียงชื ่นชม เป็นน ้าเสียงที ่แสดงถึงความพึงพอใจ ความชื ่นชม ชื ่นชอบ ความรัก ความศรัทธา ของผู้ส่งสารต่อบุคคลใดบุคคลหนึ่งหรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง รวมทั้งการแสดง ความพึงพอใจต่อตัวละครที่ปรากฏในเรื่อง 2. น ้าเสียงประณาม/โกรธ เป็นน ้าเสียงที่แสดงถึงการว่าหรือด่าว่าการกระท าความผิด ที่ร้ายแรง สร้างความเสียหาย 3. น ้าเสียงประชดประชัน เป็นน ้าเสียงที่ผู้ส่งสารพูดหรือเขียนตรงข้ามกับความคิด ความรู้สึกของตนเอง ในกรณีที่ไม่สามารถเสนอความคิดเห็นโดยตรงได้ 4. น ้าเสียงปลุกเร้าใจ เป็นน ้าเสียงที่เชิญชวน โน้มน้าวใจให้ผู้รับสารมุ่งมั่น มีก าลังใจ ท าสิ่งต่าง ๆ ให้ส าเร็จ หรือมุ่งเปลี่ยนความคิดและการกระท าให้เป็นไปในทางสร้างสรรค์ 5. น ้าเสียงตัดพ้อ เป็นน ้าเสียงที่แสดงถึงการต่อว่าด้วยความน้อยใจ แนวทางการพิจารณาเจตนา และน ้าเสียง แนวทางการพิจารณาเจตนา และน ้าเสียงในการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง สามารถปฏิบัติตามขั้นตอนได้ดังนี้ 1. แปลความหมายค าศัพท์ยากที่ปรากฏในบทร้อยกรอง 2. ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค 3. เรียบเรียงเนื้อความเป็นตอนเดียว 4. พิจารณาเนื้อความที่ได้จากการถอดความจากบทร้อยกรองว่าสอดคล้องกับลักษณะ ของเจตนาและน ้าเสียงใด 5. สรุปใจความให้สั้น กระชับ มีใจความครบถ้วนสมบูรณ์ ด้วยส านวนการใช้ภาษา ของตนเอง
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 31 ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของค าศัพท์ยาก ที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรม ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค และสรุป ใจความที่ได้ พร้อมบอกเจตนาและน ้าเสียงที่ปรากฏ ชุดแบบฝึกทักษะที่ 4 บทละครพูดค าฉันท์ เรื่อง มัทนพาธา จิตระรถ เทวะ, นี่มายาวิน ........................................ มาเฝ้าบดิน- ........................................ ทะด้วยมโนภักดี ........................................ ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ.................................................................................................................... สุเทษณ์ ขอบใจที่มาครานี้ ....................................... เขาว่าท่านมี ....................................... ซึ่งโยคะวิทยาชาญ ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ.................................................................................................................... หากเราจะขอให้ท่าน ....................................... ช่วยเปลื้องร าคาญ ....................................... จะได้ละหรือว่ามา ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ...................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 32 ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของค าศัพท์ยาก ที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรม ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค และสรุป ใจความที่ได้ พร้อมบอกเจตนาและน ้าเสียงที่ปรากฏ บทละครพูดค าฉันท์ เรื่อง มัทนพาธา มายาวิน เทวะ, อันเวทวิทยา ....................................... ข้ารู้เรียนมา ....................................... เต็มใจจะใช้ฉลอง ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ.................................................................................................................... พระเดชพระคุณละออง ....................................... ธุลีบาทลอง ....................................... จนเต็มสติปัญญา ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ.................................................................................................................... สุเทษณ์ ท่านมีเวทย์มนตร์คาถา ....................................... อาจดลหัทยา ....................................... ใครใครได้หมดฤๅไฉน? ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ.................................................................................................................... (บทละครพูดค าฉันท์มัทนพาธา : พระบาทสมเด็จพระมงกุ์เกล้าเจ้าอยู่หัว)
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 33 ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของค าศัพท์ยาก ที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรม ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค และสรุป ใจความที่ได้ พร้อมบอกเจตนาและน ้าเสียงที่ปรากฏ บทละครพูดค าฉันท์ เรื่อง มัทนพาธา มายาวิน ที่หล่อนมิยินยอม ....................................... มะนะรักสมัครสมาน ....................................... มีคู่สะมรมาน ........................................ อภินรมย์ ฤ สมรส ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ.................................................................................................................... มัทนา หม่อมฉัน บ มีบุรุษผู้ ....................................... ประดิพัทธะใดใด ....................................... เป็นโสด บ มีมะนะสะใฝ่ ....................................... อภิรมย์ ฤ สมรส ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ.................................................................................................................... สุเทษณ์ เช่นนั้นก็ควรฟัง ....................................... ดนุกล่าวสิเนหะพจน์ ....................................... เจ้างามประเสริฐหมด ....................................... ก็มิควรฤดีจะด า ...................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ....................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 34 ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของค าศัพท์ยาก ที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรม ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค และสรุป ใจความที่ได้ พร้อมบอกเจตนาและน ้าเสียงที่ปรากฏ บทละครพูดค าฉันท์ เรื่อง มัทนพาธา มัทนา หม่อมฉันสดับมะธุระถ้อย ....................................... ก็ส านึกเสนาะค า ....................................... แต่ต้องท านูลวะจะนะซ ้า ....................................... ดุจะได้ท านูลมา ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เจตนา/น ้าเสียง ....................................................................................................... ใจความ....................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 35 เรื่อง การพิจารณาคุณค่าด้านเนื้อหา และคุณค่าวรรณศิลป์ เนื้อหาที่ 5 ความหมาย คุณค่าด้านเนื้อหา หมายถึง ใจความของเรื่อง รายละเอียดที ่ปรากฏในเรื่อง อันได้แก่ ฉาก ตัวละคร เหตุการณ์ต่าง ๆ บทสนทนาของตัวละคร งานเขียนที่มีคุณค่าด้านเนื้อหาเมื่ออ่าน แล้วจะก่อให้เกิดความประทับใจในแง่มุมใด แง่มุมหนึ่งที่ท าให้วรรณคดีเรื่องนั้นเป็นอมตะ คือ ได้รับ ความนิยมและมีผู้ชื่นชอบมาตลอดจนถึงปัจจุบัน คุณค ่าด้านวรรณศิลป์ หมายถึง ศิลปะในการเขียนที ่ก ่อให้เกิดอารมณ์สะเทือนใจ โดยมากมักพิจารณาเรื่อง การใช้ถ้อยค าที่ไพเราะ การใช้โวหารภาพพจน์ ชั้นเชิงการเล ่นเสียง เล ่นค า เล ่นอักษร งานเขียนที ่มีคุณค ่าทางวรรณศิลป์จะท าให้คนอ่านได้รับรู้อารมณ์ความรู้สึก คล้อยตามไปกับเจตนาของผู้เขียน ผู้อ่านต้องท าความเข้าใจบทประพันธ์ทั้งเรื่องโดยการถอดความเสียก่อน เพื่อจะได้เข้าใจ สารที่ผู้เขียนต้องการสื่อสาร โดยมีแนวทางการพิจารณดังนี้ 1. วิเคราะห์สาระของบทประพันธ์ เมื่ออ่านแล้วต้องจับใจความให้ได้ว่าสาระที่ปรากฏนั้น น่าสนใจหรือไม่ มีความสร้างสรรค์ จรรโลงจิตใจ ปลูกฝังหรือช่วยยกระดับจิตใจผู้อ่าน ได้หรือไม่ มีประโยชน์ต่อใครบ้าง เพราะเหตุใด 2. วิเคราะห์การวางโครงเรื่องและการล าดับความในเรื่อง คือ การวิเคราะห์ว่ามีการวาง โครงเรื่องแบบใด มองหาปมของเรื่อง จนกระทั่งถึงการคลี่คลายปัญหา 3. วิเคราะห์กลวิธีการประพันธ์ คือ การพิจารณาเรื ่องกลวิธีต ่าง ๆ ที ่ใช้ในการเขียน เพื ่อช ่วยให้งานเขียนนั้นมีคุณค่า น่าสนใจ ชวนติดตามหรือเกิดความประทับใจในการวิเคราะห์ คุณค่าด้านเนื้อหานี้ เช ่น ตรงไปตรงมาท าให้จับใจความง ่าย ให้ตีความ ใช้ภาพพจน์เหนือจริง สร้างความแปลกใหม่ให้ดึงดูความสนใจ รวมทั้งการแสดงให้เห็นอาการเคลื ่อนไหวทั้งกาย และ อารมณ์ตามธรรมชาติ และบริบทอวดล้อมในเรื่อง การพิจารณาคุณค่าด้านเนื้อหา
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 36 เรื่อง การพิจารณาคุณค่าด้านเนื้อหา และคุณค่าวรรณศิลป์ เนื้อหาที่ 5 คือการพิจารณาว ่าบร้อยกรองนั้น ๆ มีความงามอย ่างไร พิจารณาได้ 2 ประการ คือ ความงามอันเกิดจากใช้ค า และความงามอันเกิดจากใช้ความหมาย ดังนี้ 1. การใช้ค า พิจารณาได้จากการเลือกสรรค า และการเลือกค าที่มีเสียงไพเราะ ซึ่งเกิดจาก วิธีการใช้ค าที่มีเสียงสัมผัสคล้องจอง สัมผัสอักษร การเล่นค า การซ ้าค า และลีลาจังหวะของค า 2. การใช้ความหมาย พิจารณาได้จากการใช้ค าเพื่อสื่อภาพ อารมณ์ ความรู้สึก ได้อย่าง แบ่งเป็นโวหารการเล่าเรื่อง รสในวรรณคดี และโวหารภาพพจน์ ดังนี้ โวหารการเล่าเรื่อง ได้แก่ บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร อุปมาโวหาร เทศนาโวหาร และสาธกโวหาร รสในวรรณคดี ได้แก่ บทเสาวรจนี (ชมโฉม ชมความงาม) บทนารีปราโมทย์ (เกี้ยว พาราสี โอ้โลม รักใคร ่) บทพิโรธวาทัง (โกรธ ตัดพ้อ กระทบกระเทือน ประชดประชัน) และศัลลาปังคพิสัย (โศกเศร้า คร ่าครวญ เสียใจ) โวหารภาพพจน์ เป็นการใช้ถ้อยค าเพื่อให้เกิดภาพพจน์ เกิดความรู้สึกคล้อยตามมีดังนี้ 1) อุปมา หมายถึง โวหารที่เปรียบเทียบว่าเหมือนกัน กลุ่มค าที่สังเกตได้ คือค าว่า เหมือน ดุจ คล้าย ดูราว ปาน กล ประหนึ่ง เพียงดั่ง ราวกับ เฉก ฯลฯ 2) อุปลักษณ์ หมายถึง เป็นโวหารที่เปรียบเทียบของหนึ่งสิ่งให้เป็นอีกสิ่งโดยใช้ค า เป็น เท่า คือ ฯลฯ 3) บุคลวัต หมายถึง การใช้ภาษาในลักษณะที่ท าให้ดูเหมือนว่าสรรพสิ่งทั้งหลายที่ ไม่ใช่คนเป็นคน เช่น พูดได้ ร้องไห้ได้ รู้สึกได้ เสมือนเป็นคน 4) ปฏิปุจฉา หมายถึง ศิลปะของการใช้ค าถาม คือเป็นค าถามที่ไม่ได้หวังค าตอบ หากจะมีค าตอบค าตอบนั้นมักจะเป็นค าตอบปฏิเสธ 5) อติพจน์ หมายถึง การพูดเกินความจริง เพื่อเน้นความรู้สึกมิใช่เพื่อหลอกลวง 6) สัทพจน์ หมายถึง การใช้ถ้อยค าที่เลียนเสียงธรรมชาติ 7) อวพจน์ หมายถึง การแสดงความไม่จริง แนวทางการพิจารณุณค่าด้านวรรณศิลป์
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 37 ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของค าศัพท์ยาก ที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรม ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค และสรุป ใจความที่ได้ พร้อมบอกคุณค่าด้านเนื้อหาที่ปรากฏ ชุดแบบฝึกทักษะที่ 5 บทละครพูดค าฉันท์ เรื่อง มัทนพาธา ความรักเหมือนโรคา ........................................ บันดาลตาให้มืดมน ........................................ ไม่ยินและไม่ยล ........................................ อุปสัคคะใดใด ........................................ ความรักเหมือนโคถึก ........................................ ก าลังคึกผิขังไว้ ........................................ ก็โลดจากคอกไป ........................................ บ่ยอมอยู่ ณ ที่ขัง ........................................ ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เนื้อความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ใจความ ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... คุณค่าด้านเนื้อหาที่พบ ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 38 บทนมัสการพระธรรมคุณ ธรรมคือคุณากร ........................................ ส่วนชอบสาธร ........................................ ดุจดวงประทีปชัชวาล ........................................ แห่งองค์พระศาสดาจารย์ ........................................ ส่องสัตว์สันดาน ........................................ สว่างกระจ่างใจมล ........................................ ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เนื้อความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ใจความ ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... คุณค่าด้านเนื้อหาที่พบ ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 39 ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของค าศัพท์ยาก ที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรม ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค และสรุป ใจความที่ได้ พร้อมบอกคุณค่าด้านวรรณศิลป์ที่ปรากฏ ชุดแบบฝึกทักษะที่ 5 คัมภีร์ฉันทศาสตร์ แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ บางหมอก็เกียจกัน ........................................ ที่พวกอันแพทย์รักษา ........................................ บ้างกล่าวเป็นมารยา ........................................ เขาเจ็บน้อยว่ามากครัน ........................................ บ้างกล่าวอุบายให้ ........................................ แก่คนไข้นั้นหลายพัน ........................................ หวังลาภจะเกิดพลัน ........................................ ด้วยเชื่อถ้อยอาตมา ........................................ ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เนื้อความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ใจความ ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... คุณค่าด้านวรรณศิลป์ที่พบ ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 40 อิเหนา ตอน ศึกกะหมังกุหนิง ว่าพลางทางชมคณานก ........................................ โผนผกจับไม้อึงมี่ ........................................ เบญจวรรณจับวัลย์ชาลี ........................................ เหมือนวันพี่ไกลสามสุดามา ........................................ นางนวลจับนางนวลนอน ........................................ เหมือนพี่แนบนวลสมรจินตะหรา ........................................ จากพรากจับจากจ านรรจา ........................................ เหมือนจากนางสการะวาตี ........................................ ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เนื้อความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ใจความ ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... คุณค่าด้านวรรณศิลป์ที่พบ ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 41 เรื่อง การพิจารณคุณค่าด้านสังคม เนื้อหาที่ 6 ความหมาย คุณค ่าด้านสังคม หมายถึง ภาพสะท้อนชีวิตความเป็นอยู ่ของคนที ่สะท้อนมาจาก วรรณคดีและวรรณกรรมโดยกวีนิยมแทรกไว้ในเนื้อเรื ่อง เช ่น ประเพณี ความเชื ่อ ค ่านิยม ความเป็นอยู่การประกอบอาชีพ การพิจารณาคุณค่าด้านสังคม เป็นการพิจารณาคุณค่าบทร้อยกรองว่า ผู้แต่งมีจุดประสงค์ อย่างไรในการจรรโลงสังคม ซึ่งพิจารณาจากแนวคิด ความคิดเห็น การให้คติเตือนใจ การแสดงให้ เห็นถึงชีวิตความเชื่อ ค่านิยม วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี การจับใจความคุณค่าด้านสังคมสามารถปฏิบัติได้ดังนี้ 1. แปลความหมายค าศัพท์ยากที่ปรากฏในบทร้อยกรอง 2. ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค 3. เรียบเรียงเนื้อความเป็นตอนเดียว 4. พิจารณาเนื้อความที ่ได้จากการถอดความจากบทร้อยกรองว ่าปรากฏ ภาพสะท้อนสังคมในด้านใดหรือไม่ เช่น ประเพณี ความเชื่อ ค่านิยม ความเป็นอยู่การประกอบ อาชีพ ตลอดจนข้อคิดค าสอนที่ปรากฏ 5. สร ุปใจความให้สั้น กระชับ มีใจความครบถ้วนสมบูรณ์ ด้วยส านวน การใช้ภาษาของตนเอง การพิจารณาคุณค่าด้านสังคม
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 42 ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านบทร้อยกรองที่ก าหนดให้แล้วหาความหมายของค าศัพท์ยาก ที่ปรากฏโดยใช้พจนานุกรม ถอดความบทร้อยกรองทีละวรรค และสรุป ใจความที่ได้ พร้อมบอกคุณค่าด้านสังคมที่ปรากฏ ชุดแบบฝึกทักษะที่ 6 บทละครพูดค าฉันท์ เรื่อง มัทนพาธา มายาวิน ว่าพลางยุพาชัก ........................................ วรขัคคะแพรวพราย ........................................ แทงตรงพระทรวงตาย ........................................ เฉพาะพักตร์พระภูมี ........................................ ตายแล้วก าเนิดใน ........................................ สุรภพพิศิษฏ์นี้ ........................................ ฝ่ายองค์พระภูมี ........................................ ก็บ าเพ็ญพลีกรรม ........................................ ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เนื้อความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ใจความ ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... คุณค่าด้านสังคมที่พบ ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 43 อิเหนา ตอน ศึกกะหมังกุหนิง บัดนั้น ........................................ พระโหราราชครูผู้ใหญ่ ........................................ รับรสพจนาถภูวไนย ........................................ คลี่ต ารับขับไล่ไปมา ........................................ เทียบดูดวงชะตาพระทรงยศ ........................................ กับโอรสถึงฆาตชันษา ........................................ ทั้งชั้นโชคโยคยามยาตรา ........................................ พระเคราะห์ขัดฤกษ์พาสารพัน ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เนื้อความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ใจความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... คุณค่าด้านสังคมที่พบ ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 44 บทละครพูดค าฉันท์ เรื่อง มัทนพาธา มายาวิน ทรงธรรมล ้ามนุษย ........................................ ฤทธิรุจมหาศาล ........................................ บ าเพ็ญพลีการ ........................................ ทุกอย่างงามตามวิสัย ........................................ ครั้นถึงเวลาควร ........................................ ภูมิศวรจากไผท ........................................ เสด็จสุราลัย ........................................ เสวยสุขในแดนนสรวง ........................................ ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เนื้อความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ใจความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... คุณค่าด้านสังคมที่พบ ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................
ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง นรินทร์ ระดาพัฒน์ 45 อิเหนา ตอน ศึกกะหมังกุหนิง ขึ้นเกยกิริณีที่ประทับ ........................................ ผันพักตร์สู่พายัพทิศา ........................................ พร้อมหมู่อ ามาตย์มาตยา ........................................ โหราธิบดีชีพราหมณ์ ........................................ พอได้ศุภฤกษ์ก็ลั่นฆ้อง ........................................ ประโคมคึกกึกก้องท้องสนาน ........................................ ประโรหิตฟันไม้ข่มนาม ........................................ ท าตามต าราพิชัยยุทธ์ ....................................... ค าศัพท์ยาก ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... ............. หมายถึง .................... เนื้อความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ใจความ ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... คุณค่าด้านสังคมที่พบ ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................