“Cegah Bantut dan Obesiti Melalui Pemakanan Sihat” #anakmalaysiatinggi Penceramah: Pegawai Sains (Pemakanan), Pejabat Kesihatan Kawasan Kota Kinabalu 1) Viviana Robert Lojonon
Isi Kandungan Apa itu bantut? Kesan kurang zat makanan Risiko obesiti 5 kumpulan makanan yang perlu ada Pemakanan bayi dan kanak 6-8 bulan, 9-11 bulan, 1 – 3 tahun dan 4 – 6 tahun Makanan yang perlu dielakkan Tips elak anak anda menjadi ‘picky eater’ Contoh resipi
Apa Itu BANTUT? Masalah ketinggian yang tidak seiring dengan usia disebabkan masalah kekurangan nutrien. ( Pendek/ rendah berbanding rakan yang sebaya) Ditentukan berdasarkan ukuran panjang atau tinggi dengan umur kanak-kanak. #anakmalaysiatinggi
CARTA PERTUMBUHAN WHO 2016 #anakmalaysiatinggi Bahagian Pemakanan, KKM 4
Kanak-kanak diklasifikasikan sebagai bantut apabila panjang/tinggi kurang dari -2SD, dan bantut teruk apabila kurang -3SD berdasarkan carta pertumbuhan Panjang/Tinggi-untuk-Umur (WHO, 2006) #anakmalaysiatinggi BANTUT BANTUT TERUK
Contoh: Aisyah berusia 1 tahun 8 bulan Ukuran tinggi: 70cm BANTUT TERUK
#anakmalaysiatinggi *Sumber: World Bank, Tinjauan Kesihatan & Morbiditi Kebangsaan 2019
JANGAN ABAIKAN BANTUT Adakah anda perasaan anak anda lebih KECIL berbanding rakan sebaya?
Kesan BANTUT Hadapi masalah pembelajaran di sekolah • Menganggu perkembangan otak • Mempunyai kemampuan kognitif yang lemah • IQ yang lebih rendah
Kesan BANTUT Sistem imuniti lebih rendah • Lebih mudah dapat jangkitan Bantut sepanjang hayat
Kesan BANTUT Berisiko menjadi obes • Cenderung untuk mendapat penyakit darah tinggi, kencing manis, kolestrol. Kematian lebih awal
BANTUT TIDAK BOLEH DIUBAH “Stunted girls grow up to become stunted adult women, who then give birth to stunted children” #anakmalaysiatinggi
#anakmalaysiatinggi Apakah PENYEBAB UTAMA kanak-kanak bantut?
1000 HARI PERTAMA KEHIDUPAN Bahagian Pemakanan, KKM 16 hari pertama kehamilan ( Perkembangan otak dan tubuh badan amat sensitif terhadap gangguan nutrisi ketika tempoh ini. Jika masalah bantut tidak dikesan dan dibetulkan dalam tempoh 1,000 hari pertama kehidupan impaknya kekal seumur hidup.
ANAK KURANG ZAT MAKANAN Kesan
RISIKO OBESITI DI KALANGAN KANAK-KANAK Kolestrol tinggi Penyakit jantung awal Tekanan darah tinggi Kencing manis Masalah pernafasan
Pemakanan sihat dan seimbang perlu dimulakan sejak bayi berumur 6 bulan (MAKANAN PELENGKAP)
• PEMAKANAN BAYI DAN KANAK-KANAK
Pemakanan 6-8 bulan Pemakanan 9-11 bulan Pemakanan 1-3 tahun Bahagian Pemakanan, KKM Pemakanan 4-6 tahun PEMAKANAN BAYI & KANAKKANAK Tekstur dan kuantiti makanan berubah mengikut kumpulan umur
Tekstur Makanan Bayi berumur 6-8 bulan Makanan puri, kisar, lecek atau separa pejal Bayi berumur 9-11 bulan Makanan cincang, potong kecil, makanan lembut dan jejari (finger food) Makanan keluarga dan makanan lembut Kanak-kanak berumur 1-3 tahun Kanak-kanak berumur 4-6 tahun Makanan keluarga • Berubah secara beransuransur mengikut umur • Disesuaikan dengan perkembangan serta keupayaan mereka untuk makan. • mengelakkan bayi dan kanakkanak daripada risiko tercekik.
5 KUMPULAN MAKANAN yang perlu ada dalam pemakanan bayi dan kanak-kanak
Testing KUMPULAN MAKANAN BERDASARKAN PIRAMID MAKANAN MALAYSIA 2020
KUMPULAN NASI, BIJIRIN LAIN, PRODUK MAKANAN BERASASKAN BIJIRIN PENUH DAN UBI-UBIAN KEBAIKAN Membekalkan karbohidrat sebagai sumber tenaga utama.
KUMPULAN IKAN, AYAM, DAGING, TELUR, LEGUM KEBAIKAN • Membekalkan protein yang menggalakkan pertumbuhan dan membaiki tisu badan. • Membekalkan zat besi yang membantu untuk mencegah anemia (kekurangan sel darah merah). • Membekalkan zink dan Vitamin B Kompleks.
KUMPULAN SAYUR-SAYURAN DAN BUAH-BUAHAN KEBAIKAN • Membekalkan pelbagai vitamin dan mineral. • Membekalkan serat untuk mencegah sembelit. • Menguatkan sistem imuniti badan.
KUMPULAN SUSU DAN PRODUK TENUSU KEBAIKAN • Membekalkan protein, vitamin A, D dan B2. • Membekalkan kalsium bagi menguatkan tulang dan gigi
• PEMAKANAN BAYI DAN KANAK-KANAK 6-8 Bulan
Penting bagi pertumbuhan dan perkembangan bayi. Makanan Pelengkap mula diberi mulai umur 6 bulan (180 hari). Pada umur ini, usus bayi telah matang dan keperluan nutrien dan kalori anak juga meningkat.
Anggaran sukatan makanan bayi berumur 6 hingga 8 bulan dalam Sehari (~ 640 kkal) • Makanan pelengkap mula diberikan kepada bayi pada usia 6 bulan (180 hari) di samping meneruskan penyusuan susu ibu atau susu formula untuk mendapatkan bekalan nutrien untuk pertumbuhannya. • Mulakan makanan pelengkap dalam jumlah yang kecil (1/4 hingga 1/2 sudu teh setiap kali makan). • Tanpa garam, gula, secukup rasa UNIT 1: PERANCANGAN MENU BAGI BAYI DAN KANAK-KANAK Cara Penyediaan Menu 6-8 bulan
Cara Penyediaan Menu 6-8 bulan
Cara Penyediaan Makanan Bayi: PURI HALUS Labu dibersihkan dan dibuang kulit Labu dipotong kecil Labu dikukus Labu dikisar halus Puri labu sedia dihidangkan
Cara Penyediaan Makanan Bayi: MAKANAN DILECEK Pisang dibuang kulit Pisang dipotong kecil Pisang dilecek Pisang lecek sedia untuk dihidang
1 senduk bubur nasi + 1/2 sudu teh minyak sayuran 1 sudu teh isi ikan 1 sudu makan lobak merah Bubur nasi bersama isi ikan dan lobak merah Bubur nasi bersama isi ayam dan labu 1 sudu teh isi ayam 1 sudu makan labu 1 senduk bubur nasi + 1/2 sudu teh minyak sayuran 43 UNIT 1: PERANCANGAN MENU BAGI BAYI DAN KANAK-KANAK Cadangan Pilihan Menu sarapan/ makan tengah hari/ makan malam bayi berumur 6 hingga 8 bulan
Pisang lecek dan susu 1 - 2 sudu makan pisang dilecek 1 gelas susu (150 ml) 46 UNIT 1: PERANCANGAN MENU BAGI BAYI DAN KANAK-KANAK Cadangan Menu Pilihan minum pagi/ minum petang bayi berumur 6 hingga 8 bulan
• PEMAKANAN BAYI DAN KANAK-KANAK 9-11 Bulan
Cara Penyediaan Menu 9-11 bulan Anggaran sukatan makanan bayi berumur 9 hingga 11 bulan dalam sehari (~ 690 kkal) • Bayi perlu diberi makanan yang dicincang atau dipotong kecil dan dimasak sehingga lembut. • Makanan jejari juga boleh diberikan kepada bayi seperti biskut bayi, lobak merah rebus dan potongan buah-buahan yang lembut.