คู่มือ การประชุมสภาท้องถิ่น

สภาท้องถ่ิน

คานา
คู่มือสภาท้องถ่ินเล่มน้ีนับเป็นความตั้งใจอันมุ่งมั่นของมหาวิทยาลัย
มหาสารคาม ซ่ึงเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ มีหน้าที่ในการบริการการศึกษาแก่นักศึกษาและ
บคุ คลทัว่ ไป
กลจักรสาคัญในการขับเคล่ือนการปกครองท้องถิ่นเพื่อให้เกิดการพัฒนา
ตลอดจนมีการบริหารงานที่มีประสิทธิภาพ คือ ผู้บริหาร ข้าราชการประจา สมาชิกสภา
ท้องถิ่น และประชาชน กระบวนการเกี่ยวกับสภาท้องถ่ินไม่ว่าจะเป็นการประชุมสภา
ท้องถ่นิ การคัดเลอื กประธานสภาทอ้ งถน่ิ รองประธานสภาท้องถิ่น เลขานุการสภาท้องถิ่น
การเสนอญตั ติกระบวนการพจิ ารณาร่างงบประมาณรายจ่าย ก า ร ล ง ม ติ ก ร ะ ทู้ ถ า ม
คณะกรรมการสภาท้องถิ่นการรักษาระเบียบและความสงบเรียบร้อย ล้วนแต่เป็นประเด็น
สาคัญที่ผู้ท่ีมีส่วนเกี่ยวข้องต้องทราบและปฏิบัติให้ถูกต้อง เนื่องจากหากกระบวนการใด
กระบวนการหนึ่งผิดพลาด ไม่เป็นไปตามระเบียบ อาจจะส่งผลให้การทาหน้าที่ของสภา
ทอ้ งถ่นิ ผิดพลาดหรอื กระทบตอ่ มติหรือขอ้ บญั ญตั ิ/เทศบญั ญตั ิผดิ พลาดไปดว้ ย
ดังนั้นเพื่อเป็นการส่งเสริมประสิทธิภาพการดาเนินงานเกี่ยวกับสภาท้องถ่ิน
มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม จงึ ไดป้ ระมวลความร้ทู ่จี าเปน็ ต่อการดาเนินงานของผู้ที่เกี่ยวข้อง
มาบรรจุไว้ในคู่มือเล่มนี้ และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าคู่มือน้ีจะเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อยต่อทุก
ภาคส่วนที่เก่ียวข้อง อนึ่งหากมีข้อผิดพลาดประการใดในคู่มือนี้ ต้องขออภัยและน้อมรับ
ขอ้ เสนอแนะเพื่อการแก้ไขปรบั ปรงุ ในภายหนา้

1 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สารบัญ สภาท้องถิ่น
การประชุมสภาคร้งั แรก
ประธานสภาทอ้ งถ่นิ 1
รองประธานสภาทอ้ งถนิ่ 3
เลขานกุ ารท้องถิ่น 6
การประชมุ สภาทอ้ งถ่ิน 8
การเสนอญัตติ 13
ร่างข้อบัญญตั ิ 26
กระบวนการพิจารณารา่ งงบประมาณรายจา่ ย 32
การอภปิ ราย 35
การลงมติ 52
กระทู้ถาม 55
คณะกรรมการสภาท้องถน่ิ 57
การรกั ษาระเบยี บและความสงบเรยี บรอ้ ย 62
รวมประเดน็ ถามตอบเกย่ี วกบั สภาทอ้ งถนิ่ 64
67
2
ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ผดู้ ารงตาแหน่งชว่ั คราว

ในการประชุมสภาท้องถ่ินครั้งแรกตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับ
การประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 7 กาหนดให้มีผู้ดารงตาแหน่งช่ัวคราวดังน้ี
1) ประธานสภาทอ้ งถิ่นชว่ั คราว

ให้สมาชิกสภาท่ีมีอายุสูงสุดซึ่งอยู่ในที่ประชุมสภาเป็นประธานสภาท้องถ่ิน
ชั่วคราว แต่หากผู้มีคุณสมบัติตาม (1) ไม่ยอมทาหน้าที่ให้ผู้ มีอายุสูงสุดรองลงมาทาหน้าที่
แทน และในกรณีที่มสี มาชกิ สภามอี ายสุ งู สดุ เท่ากนั มากกวา่ 1 คน ใหใ้ ชว้ ิธจี ับสลาก

หนา้ ท่ีประธานสภาชว่ั คราว
(1) นาสมาชิกกลา่ วคาปฏญิ าณตน(ยกเว้นองค์การบรหิ ารส่วนตาบลไม่

ตอ้ งปฏญิ าณตน)
(2) ดาเนนิ การเลอื กประธานสภาท้องถ่นิ

การพ้นจากตาแหน่งประธานสภาช่วั คราว
การพ้นจากตาแหน่งประธานสภาชั่วคราวน้ันให้เป็นไปตามระเบียบ

กระทรวงมหาดไทยวา่ ดว้ ยขอ้ บงั คบั การประชุมสภาท้องถนิ่ พ.ศ. 2547 ข้อ 10 คือ

ประเภทองค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น ประธานสภาพน้ จากตาแหน่งเมอ่ื

องค์การบริหารส่วนตาบล นายอาเภอมคี าสั่งแตง่ ต้ังประธานสภา
เทศบาล ผวู้ า่ ราชการจังหวัดมีคาส่งั แตง่ ต้งั ประธานสภา
องค์การบริหารสว่ นจังหวดั เม่อื มีมติเลือกประธานสภาทอ้ งถิ่น

2) เลขานกุ ารสภาท้องถิ่นช่ัวคราว
ใหป้ ลดั ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นเลขานุการสภาท้องถิ่นใน

การประชุมสภาทอ้ งถน่ิ ครัง้ แรก

2 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การเลอื กประธานสภาท้องถนิ่

1 การเสนอชือ่ 2 การลงคะแนน 3 การนับคะแนน 4 กรณมี ผี ูไ้ ดค้ ะแนน 5 การแตง่ ตงั้ ขอ้ 9
เท่ากัน
3.1 ประธานที่ประชมุ
1.1 สมาชกิ สภาทอ้ งถนิ่ 2.1 สมาชกิ สภาทอ้ งถน่ิ เชญิ สมาชิกไม่น้อยกว่า 4.1 เลือกใหม่เฉพาะผู้ทไ่ี ด้ 5.1 ผวจ. หรอื นอภ.
เสนอชื่อ(ด้วยวาจาตาม ลงคะแนนเลือกจาก 2 คนมาตรวจนับคะแนน คะแนนสงู สดุ เทา่ กัน โดยวธิ ี ดาเนนิ การแต่งต้ังทนั ที
ข้อ39วรรค1) สมาชิกคน บุคคลทถี่ ูกเสนอชื่อ ลงคะแนนและนับคะแนน
หนง่ึ ท่ีเหน็ ว่าสมควรไดร้ บั 3.2 ตรวจนับแล้วให้ เมื่อการเลือกตงั้
2.2 ลงคะแนนโดยวิธี ประธานท่ีประชมุ แบบเดมิ ประธานสภาท้องถิน่
เลอื กให้ดารง เขียนชื่อตวั และชอื่ สกลุ ประกาศคะแนนตอ่ ท่ี
ตาแหน่งประธานสภา ประชมุ สภาท้องถิ่น (ขอ้ 4.2 ถ้าผลการเลือกใหม่ยงั มี แลว้ เสร็จ
ของผ้ทู ีถ่ ูกเสนอช่อื 8 วรรคหน่ึง ประกอบ ผูไ้ ดค้ ะแนนสงู สดุ เทา่ กนั อีก
ท้องถ่นิ ใหว้ ิธีจับฉลากเฉพาะผู้ท่ีได้ 5.2 ประธานสภา
2.3 ประกอบกับขอ้ 75 ข้อ 81) ทอ้ งถนิ่ ทไี่ ด้รับการ
1.2 ไม่จากดั จานวนท่เี สนอ วรรคสาม การลงคะแนน คะแนนสงู สดุ เท่ากนั แต่งตั้งปฏิบัติหนา้ ที่
เลือกประธานสภาตอ้ งใช้ 3.3 ผูท้ ี่ได้รับคะแนน ประธานทป่ี ระชุมสภา
1.3 แต่ละชือ่ ท่เี สนอต้อง วิธเี ขียนช่อื ตวั -ช่อื สกุล สงู สุดเป็นผ้ทู ่ีได้รบั เลอื ก 4.2.1 ประธานในที่ประชุม ท้องถน่ิ ในครั้งนนั้ ต่อไป
มสี มาชกิ รบั รองไม่น้อย ให้ผไู้ ด้คะแนนสูงสุดเท่ากัน
กวา่ 2 คน สมาชกิ แตล่ ะ ของบคุ คลทีเ่ ลือก ตกลงกันว่าจะใหใ้ ครเป็นผู้ 5.3 กรณี อบจ.
คนให้รับรองไดค้ รงั้ เดียว ประธานท่ีประชุม ประธานสภา อบจ.
(การรับรองให้ยกมอื พ้น เรียกชอ่ื สมาชิก จบั ฉลากกอ่ นหลงั เกดิ ขึ้นโดยมติสภาตาม
ศีรษะ ตาม 39 วรรค 2 ตามลาดับตวั อักษร นา ม.17 แห่ง พรบ.อบจ.
กระดาษใส่ซอยงยน่ื ลง 4.2.2 หากตกลงกนั ไม่ได้ให้ พ.ศ.2540 โดยไม่ต้องมี
หบี ท่ีจดั ไวต้ ่อหนา้ ประธานที่ประชุมเป็นผจู้ บั การแต่งต้ังจาก ผวจ
ประธานที่ประชมุ ฉลากว่าผู้ใดจะเป็นผู้จบั
กรณเี ทศบาล/องคก์ าร
1.4 ถ้ามกี ารเสนอชอื่ ผู้ 2.4ข้อ 82วรรคสอง ถ้ามี ฉลากกอ่ นหลงั บรหิ ารส่วนตาบล พรบ.
สมควรไดร้ บั การแต่งตั้ง สมาชิกเขา้ มาในที่
เพียงหนง่ึ คน ให้ถือว่าผู้ ประชมุ ขณะทเ่ี รม่ิ 4.2.3 จัดทาบัตรฉลาก จดั ตัง้ กาหนดใหม้ ี
นัน้ ไดร้ บั เลือก (ข้อ 14 ) ลงคะแนนแล้ว ผูน้ น้ั มี ชนิด สแี ละขนาดอย่าง ประธานสภาท้องถิ่นคน
เดียวกนั ตามจานวนเทา่ กับ หน่ึงโดย ผวจ./นอภ.
สทิ ธอิ อกเสียงลงคะแนน ผ้ทู ่ีได้คะแนนสูงสุด เขียน แต่งตั้งตามมติของสภา
ไดก้ อ่ นทปี่ ระธานจะสงั่ ขอ้ ความวา่ “ได้รบั เลือก
เปน็ ประธานสภาทอ้ งถน่ิ ”
นบั คะแนน สว่ นบตั รอ่ืนเขียนข้อความ
ว่า “ไมไ่ ด้รบั เลือกเปน็
ประธานสภาทอ้ งถ่นิ

3 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

การเลือกประธานสภาทอ้ งถ่ิน รองประธานสภาท้องถนิ่ และเลขานุการทอ้ งถ่นิ

1) การเลือกประธานสภาทอ้ งถ่ิน
การเลือกประธานสภาท้องถิ่น ประกอบไปด้วยวิธีการ การเสนอชื่อ การ

ลงคะแนน การตรวจนับคะแนน การรายงานผล โดยมีรายละเอยี ด ดังตอ่ ไปนี้

1.1) การเสนอช่ือ
ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยขอ้ บงั คบั การประชมุ สภาทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2547
ข้อ 8 วรรคหนึ่ง กาหนดให้สมาชิกสภาสามารถเสนอช่ือผู้สมควรได้รับการแต่งต้ังให้เป็น
ประธานสภา ดังนี้

(1) สมาชิกสภา 1 คน สามารถเสนอชื่อผู้สมควรได้รับ การแต่งต้ัง ให้
เปน็ ประธานสภาได้ เพียง 1 ชื่อ

(2) ผู้ที่ถูกเสนอช่ือจะต้องมีสมาชิกสภาออกเสียงรับรองอย่างน้อย 2
คนและรบั รองได้เพยี งครั้งเดยี ว

(3) หากมีการเสนอชื่อผู้สมควรได้รับการแต่งตั้งให้เป็นประธานสภา
เพียง 1 คนให้ถือว่าผู้น้ันได้รับเลือก ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการ
ประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ.2547 ข้อ 14

1.2) การลงคะแนน
ให้สมาชิกสภาเขียนช่ือตัว และชื่อสกุลของผู้ถูกเสนอ จานวน 1 ชื่อและให้สมาชิก
สภาหย่อนบัตรที่เขยี นช่ือเหมือนการลงคะแนนลับ ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 75 วรรคสาม โดยประธานสภาเป็น
ผู้เรียกสมาชิกสภาท้องถิ่นตามลาดับอักษรนาซองมาใส่ในหีบที่จัดไว้ต่อหน้าประธานที่
ประชุม

4 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

1.3) การตรวจนับคะแนน
ประธานช่ัวคราวเชิญสมาชิกสภาไม่น้อยกว่า 2 คน มาช่วยนับโดยที่ผู้ได้รับ
เลอื กมีคุณสมบัติ ดังน้ี

(1) เปน็ ผ้ทู ไ่ี ด้รบั คะแนนสูงสดุ
(2) หากมีผู้ท่ีได้รับคะแนนเท่ากัน ให้ลงคะแนนใหม่โดยวิธีเดิมอีกครั้ง
(ตาม 1.2) เลอื กใหม่เฉพาะบคุ คลทม่ี ีคะแนนเทา่ กัน
(3) หากคะแนนยังเท่ากันอีกให้ใช้วิธีจับสลาก โดยวิธีการจับสลากนี้
ให้เป็นไปตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ.
2547 ขอ้ 8 วรรคสามดงั นี้

(3.1) ประธานชั่วคราวจัดให้ตกลงกันว่าใครจะจับสลาก
กอ่ น

(3.2) ถ้าตกลงกันไม่ได้ ให้ประธานช่ัวคราวจับสลากว่า
ใครจะจบั สลากกอ่ น

(3.3) บัตรสลาก ต้องมีชนิด สี ขนาด เหมือนกัน มี
จานวนเทา่ คนท่มี คี ะแนนสูงสดุ เทา่ กนั และเขียนว่า “ได้รับเลือกเป็นประธานสภาท้องถิ่น ”
1 บัตร นอกน้นั เปน็ “ไมไ่ ด้รบั เลอื กเป็นประธานสภาทอ้ งถิน่ ”

1.4) การแตง่ ต้ังประธานสภาตัวจรงิ
ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภา

ท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 9 กรณีการเลือกประธานตัวจริงเสร็จส้ินให้ นายอาเภอ/ผู้ว่า
ราชการจังหวัดดาเนนิ การแตง่ ตงั้ ทนั ทีและใหป้ ระธานตวั จรงิ ปฏบิ ตั ิหน้าทีใ่ นครัง้ น้ันต่อไป

5 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

2) การเลือกรองประธานสภาทอ้ งถ่นิ
เมื่อมีการเลือกประธานสภาได้แล้ว ให้สภาท้องถ่ินดาเนินการเลือกรอง

ประธานสภาและเลขานกุ ารสภา ซึ่งการเลือกรองประธานสภาและเลขานุการสภานี้จะต้อง
เลือกในการประชมุ สภาครง้ั แรกจานวนรองประธานสภาท้องถ่ินสามารถมีรองประธานสภา
ท้องถิ่นได้ ตามท่ีกฎหมายจดั ตัง้ กาหนดดงั น้ี

ประเภทองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น จานวนรองประธานสภาท้องถิน่ (คน)
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล (มาตรา 48) 1
เทศบาล(มาตรา 20) 1
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั (มาตรา 17) 2

การเลือกประธานสภาท้องถ่ินเป็นไปตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 12 โดยให้นาความตามระเบียบ
กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 8 มาบังคับใช้
ประกอบไปด้วยวิธีการ การเสนอชื่อ การลงคะแนน การตรวจนับคะแนน การรายงานผล
โดยมรี ายละเอียด ดงั ตอ่ ไปน้ี

2.1) การเสนอช่อื
ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยขอ้ บังคับการประชมุ สภาท้องถน่ิ พ.ศ. 2547
ขอ้ 8 วรรคหนึ่ง กาหนดให้สมาชกิ สภาสามารถเสนอช่อื ผสู้ มควรไดร้ ับการแต่งตัง้ ให้เป็นรอง
ประธานสภา ดงั นี้

(1) สมาชิกสภา 1 คน สามารถเสนอชื่อผู้สมควรได้รับการแต่งตั้ง ให้เป็น
ประธานสภาไดเ้ พยี ง 1 ชอ่ื

(2) ผทู้ ่ีถูกเสนอชือ่ จะต้องมสี มาชกิ สภาออกเสียงรับรองอย่างน้อย 2 คนและ
รบั รองไดเ้ พยี งคร้ังเดยี ว

6 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

(3) หากมีการเสนอชื่อผู้สมควรได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรองประธานสภาเพียง
1 คนให้ถือว่าผู้น้ันได้รับเลือกตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุม
สภาทอ้ งถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 14

2.2) การลงคะแนน
ให้สมาชิกสภาเขียนชื่อตัว และช่ือสกุลของผู้ถูกเสนอ จานวน 1 ช่ือและให้สมาชิก
สภาหยอ่ นบตั รทเ่ี ขยี นช่ือเหมือนการลงคะแนนลับ ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ขอ้ บงั คบั การประชมุ สภาท้องถิน่ พ.ศ. 2547 ขอ้ 75 วรรคสาม โดยประธานสภาเป็นผู้เรียก
สมาชกิ สภาตามลาดับอักษรนาซองมาใส่ในหีบทีจ่ ดั ไวต้ ่อหน้าประธานท่ปี ระชุม

2.3) การตรวจนับคะแนน
ประธานสภาเชิญสมาชิกสภาไม่น้อยกว่า 2 คน มาช่วยนับโดยที่ผู้ได้รับเลือกมี
คณุ สมบตั ิ ดังนี้

(1) เป็นผทู้ ่ไี ด้รบั คะแนนสงู สุด
(2) หากมีผู้ท่ีได้รับคะแนนเท่ากัน ให้ลงคะแนนใหม่โดยวิธีเดิมอีกครั้ง (ตาม
1.2) เลือกใหม่เฉพาะบุคคลที่มีคะแนนเทา่ กนั
(3) หากคะแนนยังเท่ากันอีกให้ใช้วิธีจับสลาก โดยวิธีการจับสลากน้ีให้เป็นไป
ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยขอ้ บังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 8
วรรคสามดงั น้ี

(3.1) ประธานสภาจัดใหต้ กลงกันว่าใครจะจับสลากก่อน
(3.2) ถ้าตกลงกันไม่ได้ ให้ประธานสภาจับสลากว่าใครจะจับสลาก
ก่อน
(3.3) บัตรฉลากต้องมี ชนิด สี ขนาดเหมือนกัน มีจานวนเท่ากับคนที่
คะแนนสงู สดุ และเขียนวา่ “ ไดร้ บั เลอื กเป็นรองประธานสภาท้องถน่ิ ” จานวน 1 บัตร
นอกน้ันเป็น “ไมไ่ ด้รบั เลอื กเปน็ รองประธานสภาทอ้ งถิน่ ”

7 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

2.4) การรายงานผล
ประธานสภามีหน้าท่ีรายงานผลต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ภายใน 7 วัน นับ แต่

วันเลือก ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ.
2547 ขอ้ 11 วรรคทา้ ย

หมายเหตุ กรณีองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งมีรองประธานสภาได้สองคนให้เลือก
รองประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดคนท่ี 1 ก่อน แล้วค่อยเลือกรองประธานสภา
องคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวดั คนท่ี 2 ต่อไป

3) การเลือกเลขานุการสภาทอ้ งถ่นิ
วิธีการเลือกเลขานุการสภาตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับ

การประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 13 ให้ประธานสภาใช้วิธีเดียวกับการเลือกรอง
ประธานสภาตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ.
2547 ข้อ 12 วรรคหนึ่ง มาใช้บังคับโดยอนุโลม และนาความตามระเบียบ
กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 8 มาบังคับใช้
โดยอนโุ ลม สรปุ ว่า วธิ กี ารเลือกเลขานุการสภาใชว้ ิธีเดยี วกบั การเลือกประธานสภา

การเลือกเลขานุการสภาขององค์การบริหารส่วนจังหวัดและเทศบาล ให้เลือกจาก
สมาชกิ สภาหรือพนักงานหรือข้าราชการส่วนท้องถิ่น ส่วนขององค์การบริหารส่วนตาบลให้
เลือกจากปลัดองค์การบริหารส่วนตาบลหรือสมาชิกองค์การบริหารส่วนตาบลเท่าน้ัน
พนักงานส่วนท้องถ่ินตาแหน่งไม่สามารถเป็นเลขานุการสภาขององค์การบริหารส่วนตาบล
ได้ และเม่ือได้เลขานกุ ารสภาแลว้ ใหเ้ ลขานุการสภาชว่ั คราวพ้นจากตาแหน่ง

8 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

4) กรณีตาแหนง่ วา่ งลง
ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยข้อบังคบั การประชมุ สภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547

ข้อ 15 ได้กาหนดว่าเมื่อประธานสภาท้องถิ่นหรือรองประธานสภาท้องถ่ินพ้นจากตาแหน่ง
ก่อนครบอายุสภา ให้สภาดาเนินการเลือกประธานสภาและรองประธานสภาแทนใน
ตาแหน่งทวี่ าง ภายใน 15 วัน นับแตว่ นั ที่พ้นจากตาแหน่ง

9 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

อานาจหนา้ ที่

ประธานสภาท้องถน่ิ
อานาจหน้าท่ีของประธานสภาท้องิ่นจะเป็นไปตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่า

ด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 16 ประธานสภาท้องถิ่น มีอานาจ
หนา้ ทีด่ งั ต่อไปน้ี

1) ดาเนินกจิ การของสภาท้องถนิ่ ตามทีก่ ฎหมายกาหนด
2) เป็นประธานของที่ประชุมสภาท้องถ่ิน เว้นแต่ในขณะที่เข้ากล่าวอภิปราย
สนบั สนุนหรอื คัดคา้ นญัตติ ในท่ีประชมุ สภาท้องถิน่
3) บงั คับบัญชาการงานในสภาทอ้ งถิน่
4) รักษาความสงบเรียบร้อยในสภาท้องถิ่น
5) เปน็ ผู้แทนสภาท้องถิน่ ในกิจการภายนอก
6) อานาจและหน้าทอี่ ื่นตามที่มกี ฎหมายกาหนดไวห้ รอื ตามทีก่ าหนดไวใ้ นระเบยี บนี้

รองประธานสภาท้องถนิ่
อานาจหน้าทีข่ องประธานสภาทอ้ งถ่ินเปน็ ไปตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทย

ว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 17 รองประธานสภาท้องถิ่น มี
อานาจหน้าท่ีในการช่วยประธานสภาท้องถิ่นตามอานาจหน้าที่ของประธานสภาท้องถ่ินท่ี
กาหนดไว้ หรอื ปฏบิ ัตหิ นา้ ท่ตี ามท่ีประธานสภาท้องถ่ินมอบหมาย

10 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

เลขานุการสภา
เลขานกุ ารสภาท้องถนิ่ มีอานาจหนา้ ที่ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย

ขอ้ บงั คบั การประชมุ สภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 18 เลขานุการสภา มีหนา้ ทดี่ งั นี้
1) แจ้งนดั ประชมุ สภาท้องถิน่ ตามคาสงั่ ของประธานสภาท้องถน่ิ
2) ช้ีแจงกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ คาสั่ง หนังสือสั่งการ หรือ

แนวทางปฏิบัติซ่ึงเก่ียวข้องกับกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่อที่ประชุมสภา
ท้องถิ่น

3) ช่วยเหลือประธานสภาท้องถิ่นจัดทาระเบียบวาระการประชุมสภาท้องถิ่น
4) เชญิ ประธานสภาทอ้ งถ่ินช่วั คราวปฏบิ ัติหน้าที่
5) จัดทารายงานการประชุมสภาท้องถน่ิ
6) เก็บรักษาข้อมูล ข่าวสาร หรือเอกสารของสภาท้องถ่ิน แต่จะเปิดเผยได้
ตอ่ เมอื่ ไดร้ ับอนุญาตจากประธานสภาท้องถ่ิน
7) ชว่ ยเหลือประธานสภาท้องถ่นิ ในการควบคุมการนับคะแนนเสยี ง
8) ช่วยเหลือประธานสภาท้องถ่ินในการรักษาความสงบเรียบร้อยในสภา
ทอ้ งถ่ิน
9) หน้าที่อ่ืนตามที่กาหนดไว้ในระเบียบนี่หรือกระทากิจการอื่นตามที่
ประธานสภาทอ้ งถน่ิ มอบหมาย

ในการประชุมสภา ถ้าไม่ มีเลขานุการสภา หรือมีแต่ไม่อยู่หรือไม่อาจ
ปฏิบัติหน้าท่ีได้ให้สภาเลือกสมาชิก สภาคนหน่ึงเป็นผู้ปฏิบัติหน้าท่ีเลขานุการสภา
ช่ัวคราว โดยใชว้ ธิ ีการเลือกตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุม
สภาท้องถน่ิ พ.ศ. 2547 ขอ้ 13

11 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

การประชมุ สภาทอ้ งถิ่นครั้งแรก การประชุมสภาทอ้ งถน่ิ สภาท้องถ่ิน

การประชุมสภาสามญั การประชมุ สภาวิสามญั

ผวจ/นอภ กาหนดให้มีการประชุมครั้งแรกภายใน กาหนดในวันประชุมสภาครั้งแรก / สมัยประชุม กรณที ีม่ ีความจาเปน็ เพ่ือประโยชน์ของ อปท
15 วัน นับแต่วันประกาศผลเลือกตั้งครบตาม สภาสมยั แรกของแตล่ ะปี
จานวนท่ีกาหนดแล้ว

ส่ิ ง ที่ ต้ อ ง ท า ใ น ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า ค รั้ ง แ ร ก ประธานนาปรึกษาในทีป่ ระชุม อบจ. ประธานสภาเรียกเอง/นายกหรอื สมาชกิ ไม่
1 ป ฏิ ญ า น ต น ( ย ก เ ว้ น อ บ ต ) - สภา อบจ. ปีละ 2 สมยั สมยั ละ 45 วัน น้อยกว่า 1 ใน 3 ย่ืนต่อประธาน (ประธานสภา
2 เลือกประธาน/รองประเธาน/เลขานุการ - สภาเทศบาล ปีละ 4 สมยั สมยั ละ 30 วนั เปดิ +ปิดการประชมุ )
3 กาหนดสมัยประชุมสามัญประจาปี/สมัยแรก -สภา อบต 2 – 4 สมัย สมยั ละไมเ่ กิน 15 วนั (อาจ
ของปีถดั ไป ขอขยายเวลาไดต้ ามทกี่ ฏหมายกาหนด) เทศบาล ประธาน/นายก/สมาชกิ ไม่ตา่ กว่ากึง่ หนึ่ง
ยนื่ คาร้องต่อ ผวจ ( ผวจ เรียกประชุม)
-ปลดั อปท ทาหน้าทเี่ ลขานุการสภาชั่วคราว ทาเป็นประกาศของสภาท้องถน่ิ และปดิ ประกาศ
-สมาชิกท่ีอายุมากที่สุดทาหน้าท่ีประธานสภา ในท่เี ปิดเผย ณ สานักงาน อปท -อบต. ประธานสภา / นายก / สมาชกิ ไม่ต่ากวา่
ชว่ั คราวเพ่อื เชิญสมาชกิ กล่าวคาปฏิญาณและและ กง่ึ หน่งึ ยืน่ คารอ้ งต่อนายอาเภอ
นาปรึกษาเพื่อเลือกประธานสภา

-เ ม่ื อ เ ลื อ ก ป ร ะ ธ า น ส ภ า ไ ด้ แ ล้ ว ป ร ะ ธ า น ส ภ า กรณีไม่ได้กาหนด/จาเป็นต้องเปล่ียนแปลงให้ -สภา อบจ. กาหนด 7 วัน (ขยายได้เมื่อได้รับ
ชั่วคราวต้องรายงาน นอภ/ผวจ ทัน และ นอภ./ ประธานสภานาปรกึ ษาในสมยั ประชุมสามัญอ่ืน ๆ ความเห็นชอบจากสภาไม่น้อยกว่า 1 ใน 3
ผวจ. แต่งตั้งประธานสภาทนั ทไี่ ดร้ บั รายงาน หรือในสมัยประชมุ วสิ ามญั ก็ได้ -สภาเทศบาล กาหนดไม่เกิน 15 วัน (อานาจ
ผวจ)
-ประธานสภานาปรึกษาเพือให้ที่ประชุมเลือกรอง 12 - อบต. กาหนดไม่เกิน 15 วัน (อานาจ
ประธานสภา/เลขานุการสภาตอ่ ไป นายอาเภอ)

ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การประชมุ สภาทอ้ งถ่ิน

การประชุมสภาท้องถ่นิ มี 4 ประเภท คอื
1) การประชมุ สภาสมยั แรก
2) การประชมุ สามัญ
3) การประชุมวิสามัญ
4) การเรียกประชุมกรณีไม่มีประธานสภาหรือประธานสภาไม่เรียก

ประชุม โดยจะไดก้ ลา่ วในรายละเอยี ดตอ่ ไป
ในส่วนของการกาหนดจานวนสมยั ประชุมสามัญประจาปี ให้สภาเทศบาลกาหนดว่า

การประชุมสมัย สามัญประจาปีแต่ละสมัย ในปีน้ันจะเร่ิมเม่ือใด แต่ละสมัย ในปีนั้นมี
กาหนดกี่วัน และให้กาหนดวันเริ่มประชุมสมัยประชุมสามัญประจาปีสมัยแรกของปีถัดไป
และมีกาหนดก่ีวันตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น
พ.ศ. 2547 ขอ้ 11

เม่ือสภาท้องถิ่นมีมติ แล้วให้ประธานสภาท้องถ่ินทาเป็นประกาศของสภาท้องถ่ิน
และปดิ ประกาศไว้ในท่เี ปดิ เผย ณ สานักงานขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ

กรณีที่ไม่ได้กาหนดสมัยประชุมสามัญประจาปีไว้หรือไม่ได้กาหนดวันเริ่มประชุม
สามัญประจา ปีสมัยแรกในปีถัดไปหรือมีความจาเป็นต้องเปล่ียนแปลงสมัยประชุมสามัญ
ประจาปีหรือวันเร่ิมประชุมสามัญประจาปีที่กาหนดไว้แล้ว ให้ประธานสภาท้องถิ่นปรึกษา
ในสมัยประชุมสามัญประจาปีก่อนหรือในสมัยประชุมวิสามัญก็ได้ ตามระเบียบ
กระทรวงมหาดไทยวา่ ดว้ ยข้อบังคบั การประชมุ สภาทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2547 ขอ้ 21

การประชุมสภาท้องถิ่นตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุม
สภาทอ้ งถน่ิ พ.ศ. 2547 ข้อ 20 ประกอบไปด้วยการประชมุ สภาทอ้ งถิ่น 3 ประเภท ดังนี้

13 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

การประชุมสภาครง้ั แรก

ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทยวา่ ดว้ ยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547
ขอ้ 6 ใหน้ ายอาเภอหรือผู้ว่าราชการจงั หวดั กาหนดให้สมาชิกสภามกี ารประชุมสภาคร้ังแรก
ภายใน 15 วันนับแตป่ ระกาศผลการเลือกตัง้ สมาชิกครบตามจานวนแลว้ ส่งิ ที่ต้องทาในการ
ประชุมสภาคร้ังแรก คอื

1. ปฏิญาณตนในที่ประชุม (ยกเว้นองค์การบริหารส่วนตาบลไม่ต้องปฏิญาณตน)
2. เลอื กประธานสภาท้องถ่นิ
3. เลอื กรองประธานสภาทอ้ งถ่ิน
4. เลือกเลขานุการสภาท้องถ่ิน
5. กาหนดสมยั ประชุมสามัญของปนี นั้ และกาหนดสมัยประชุมสามัญสมัยแรกของปี
ถดั ไป

การประชมุ สามญั

การกาหนดสมัยประชุมสภาสมัยสามัญจะเป็นไปตามกฎหมายจั ดต้ังขององค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ แตล่ ะประเภทดังนี้

ประเภท จ า น ว น จานวนวัน/ อานาจในการขยายเวลา กฎหมายทีเ่ กย่ี วข้อง

สมัย สมัย

อบต 2 15 นายอาเภอ มาตรา 53

เทศบาล 4 30 ผูว้ า่ ราชการจังหวัด มาตรา 24 วรรค 4

อบจ 2 45 ประธานสภาฯ ไม่เกิน 15 มาตรา 22

วัน/ครงั้

14 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การประชมุ วสิ ามัญ

เป็นการประชุมนอกสมัยการประชุมสามัญ โดยมีความจาเป็นของการประชุมเพ่ือ
ประโยชนข์ ององค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ เท่านนั้

ประเภท ผมู้ ีสทิ ธิขอเปดิ ประชมุ ผเู้ รยี กประชุม ส มั ย อานาจในการ กฎหมาย

ประชุม ขยายเวลา ที่

เกยี่ วข้อง

อบต -ประธานสภา นายอาเภอ 15 วัน นายอาเภอ มาตรา 55

-นายก อบต.

-สมาชิกสภาไม่นอ้ ยกวา่ กง่ึ หนึง่

เทศบาล -ประธานสภา ผู้ ว่ า ร า ช ก า ร 15 วัน ผู้ ว่ า ร า ช ก า ร มาตรา 26

-นายกเทศมนตรี จงั หวัด จงั หวดั

-สมาชกิ สภาไม่น้อยกวา่ กง่ึ หนง่ึ

-ประธานสภา ประธานสภา 7 วนั มติสภาอบจ ไม่ มาตรา 25

อบจ -นายก อบจ. น้อยกว่าหน่ึงใน

-สมาชิกไม่น้อยกวา่ หนง่ึ ในสาม สาม

องค์การบริหารส่วนตาบล ตามมาตรา 26 แห่งพระราชบัญญัติสภาตาบลและ
องค์การบริหารส่วนตาบล พ.ศ. 2537 และที่แก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับปัจจุบัน ได้บัญญัติให้

(1) ประธานสภา นายกองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล หรอื สมาชิก สภาจานวนไม่
ต่ากว่าคร่ึงหนึ่งสามารถยน่ื คาร้องขอเปดิ ประชุมจากนายอาเภอ

(2) นายอาเภอเป็นผูเ้ รยี กประชมุ วสิ ามัญ
(3) สมยั ประชุมมีกาหนดไม่เกิน 15 วัน
(4) หากต้องการขยายวันประชุมจะต้องได้รับความเห็นชอบจากนายอาเภอ
กอ่ น

16 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

การเรยี กประชมุ กรณีไมม่ ีประธานสภาหรือประธานสภาไม่เรียกประชุม

กรณีไม่มีประธานสภาหรือประธานสภาไม่เรียกประชุมตามกฎหมาย ให้บุคคล
ดงั ตอ่ ไปนี้เปน็ ผู้เรยี กประชมุ และเปน็ ผ้เู ปดิ และปิดประชมุ

ประเภท ผู้เรียกประชุม/เปิดประชุม/ปิด กฎหมายที่เกี่ยวขอ้ ง

องค์การบรหิ ารสว่ นตาบล ประชุม
เทศบาล
องค์การบริหารสว่ นจังหวดั นายอาเภอ มาตรา 57 วรรคสอง

ผวู้ ่าราชการจังหวดั มาตรา 25 วรรคสอง

ผวู้ ่าราชการ มาตรา 24 วรรคสอง

องค์การบรหิ ารส่วนตาบล มาตรา 57 วรรค 2 แห่งพระราชบัญญัติสภาตาบลและ
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล พ.ศ. 2537 และท่ีแก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับปัจจุบันได้บัญญัติว่ากรณี
ไม่มีประธานสภาหรือประธานสภาไม่เรียกประชุมตามกฎหมาย ให้นายอาเภอเป็นผู้เรียก
ประชุม และเป็นผูเ้ ปดิ และปิดประชุม

เทศบาล ตามมาตรา 25 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ.2496 (แก้ไข
เพ่ิมเติมถึง ฉบับปัจจุบัน) ได้บัญญัติว่ากรณีไม่มีประธานสภาหรือประธานสภาไม่เรียก
ประชุมตามกฎหมาย ให้ผู้ว่าราชการจงั หวัดเป็นผเู้ รยี กประชมุ และเป็นผเู้ ปิดและปิดประชมุ

องค์การบริหารส่วนจังหวัด ตามมาตรา 24 วรรคสองแห่ง แห่งพระราชบัญญัติ
องค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540 และแก้ไขเพ่ิมเติม ได้บัญญัติว่ากรณีไม่มี
ประธานสภาหรือประธานสภาไม่เรียกประชุมตามกฎหมาย ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็น
ผู้เรียกประชุม และเป็นผู้เปดิ และปดิ ประชุม

18 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การเรยี กประชุมสภาท้องถ่ิน

1)ให้ประธานสภาทาหนังสือแจ้งสมาชิกสภาท้องถ่ินทราบล่วงหน้า และปิด
ประกาศไว้ในที่เปิดเผย ณ สานักงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก่อนกาหนดวันเปิดสมัย
ประชุม ไม่น้อยกว่า 3 วัน เช่น หนังสือเชิญประชุมออกวันท่ี 1 สิงหาคม จะต้องประชุม
อย่างเร็วสุดคือวันที่ 5 สิงหาคม จึงจะชอบด้วยกฎหมาย เน่ืองจากวันที่ออกหนังสือเชิญ
ประชุมกับวันประชุมไม่รวมเวลาด้วยกัน ศาลปกครองเคยเพิกถอนข้อบัญญัติกรณีท่ีส่ง
หนังสือเชญิ ประชุมล่วงหน้าไม่ถึง 3 วันแล้ว ยกเว้นการประชุมเร่งด่วนจะแจ้งกาหนดให้ปิด
ประกาศได้น้อยกว่า 3 วัน แต่ต้องไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมงก่อนกาหนดเวลาเปิดสมัยประชุม
ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยวา่ ด้วยขอ้ บงั คบั การประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 22

2)บอกนัดในที่ประชุมและให้ส่งหนังสือนัดประชุมไปยังผู้ไม่ได้ม าประชุมให้
ทราบลว่ งหนา้ ดว้ ยใชใ้ นกรณีที่มกี ารประชมุ ต่อเน่อื ง ประธานสภาสามารถบอกนัดด้วยวาจา
ได้ แตต่ ้องส่งหนังสือนัดประชุมไปยังสมาชิกที่มิได้เข้าร่วมประชุมให้ทราบด้วยตามระเบียบ
กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยขอ้ บงั คับการประชุมสภาท้องถิน่ พ.ศ. 2547 ขอ้ 23

3)กรณีประชุมเร่งด่วน ประธานสภาสามารถนัดประชุมล่วงหน้าน้อยกว่า 3
วันได้ แต่ต้องไม่น้อยกว่า 24 ช่ัวโมงก่อนกาหนดเวลาเปิดสมัยประชุม และต้องระบุเหตุอัน
รีบด่วนในหนังสือด้วยตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภา
ท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 23

19 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

สงิ่ ท่ตี ้องปฏิบัตใิ นการเรยี กหรือนดั ประชุม
1) ส่งระเบียบวาระไปพร้อมกัน เว้นแต่ มีเหตุรีบด่วนให้แจ้งในขณะ

เปดิ ประชุม
2) ประชาสัมพันธ์กาหนดวัน เวลา และเร่ือง ให้ประชาชนทราบ

หมายเหตุ การจัดระเบียบวาระเป็นไปตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ขอ้ บังคับการประชุมสภาทอ้ งถ่นิ พ.ศ. 2547 ข้อ 27

สทิ ธิของประชาชนในการเขา้ ฟังการประชุม
ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547

ขอ้ 24 วรรคสองกาหนดให้ประชาชนมสี ทิ ธิเข้าฟังการประชุมสภาท้องถิ่นได้ตามหลักเกณฑ์
และวธิ กี ารท่ีสภาทอ้ งถิน่ กาหนด (สภาทอ้ งถ่ินต้องออกระเบียบกาหนดเปน็ ของตวั เอง)

20 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

สง่ิ ทีต่ ้องดาเนนิ การในการประชมุ สภา
ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทยวา่ ด้วยข้อบังคับการประชุมสภาทอ้ งถ่ิน พ.ศ.

2547 ข้อ 25 กาหนดให้
1) เมอ่ื ถงึ กาหนดเวลานัด เลขานุการสภาให้สัญญาณเรียกสมาชิกสภา

เขา้ หอ้ งประชมุ
2) ใหป้ ระธานตรวจดูวา่ สมาชกิ สภาเข้าประชุมครบองค์ประชุมหรือไม่
3) การนบั องคป์ ระชมุ
(1) หากสมาชิกสภาไม่ได้ลงชื่อแต่เข้าร่วมประชุมให้ถือว่ามา

ประชุม
(2) หากสมาชิกสภาลงชื่อไว้ แต่ไม่ได้เข้าร่วมประชุมไม่ให้นับ

และถือว่าขาดประชมุ
4) ถ้าไม่ครบองค์ประชุมและพ้นกาหนดเวลานัด 1 ช่ัวโมง ให้

ดาเนนิ การ ดงั น้ี
(1) ให้ประธานสภาส่งั เล่ือนการประชมุ
(2) ให้ถือว่าสมาชกิ สภาไมอ่ ยู่ขาดประชมุ

5) การแจง้ เลอื่ นการประชุมใหใ้ ชว้ ิธีเก่ียวกับการนัดประชมุ

21 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

รายงานการประชุม
รายงานการประชุมตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการ

ประชุมสภาทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2547ขอ้ 33 มีดังน้ี
1) ตอ้ งให้คณะกรรมการตรวจรายงานไดต้ รวจสอบ
2) ทาสาเนารายงานทไี่ ด้ตรวจสอบแล้ว (อยา่ งน้อย 2 ฉบับ) ให้สมาชิกตรวจดู

กอ่ นเวลาประชมุ ไม่น้อยกวา่ 1 วัน เพ่ือให้สภาทอ้ งถน่ิ รบั รองรายงานการประชุมน้นั
3) การแก้ไขถอ้ ยคาในรายงานการประชมุ ให้กระทาโดยมติของท่ีประชุมสภา

ท้องถนิ่ รายงานการประชุมสภาทอ้ งถิ่นทกุ ครงั้ อย่างน้อยจะต้องมีรายช่ือสมาชิกสภาท้องถ่ิน
มาประชมุ ลาประชมุ และขาดประชมุ

4) ให้ประธานสภาลงช่ือเป็นหลักฐานว่าสภารับรองแล้วเมื่อสภาท้องถิ่น
รับรองรายงานการประชุม ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทยวา่ ดว้ ยขอ้ บังคบั การประชมุ สภา
ท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 34

5) การเปิด เผยรายงานการประชุมลับ เป็นไปตามมติของสภา โดยให้
เลขานุการสภาท้องถิ่นปิดประกาศรายงานการประชุมที่สภาท้องถิ่นมีมติรับรองแล้วในที่
เปดิ เผย ณ สานกั งานองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ เพื่อให้ประชาชนทวั่ ไปทราบ

6) ขอ้ ความใด ๆ อันเกี่ยวกบั ความปลอดภัย หรือประโยชน์สาคัญขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่ิน ผู้บริหารท้องถ่ินหรือสมาชิกสภาท้องถิ่นไม่น้อยกว่าหน่ึงในสามของ
สมาชิกสภาท้องถิ่นทั้งหมดเท่าที่มีอยู่อาจเสนอญัตติด้วยวาจาขอมิให้โฆษณา ถ้าท่ีประชุม
สภาทอ้ งถน่ิ มีมตเิ ห็นชอบก็ใหเ้ ป็นไปตามทร่ี ้องขอ

7) รายงานการประชุมสภาท้องถิ่นท่ีคณะกรรมการตรวจรายงานการประชุม
ยังไม่ไดต้ รวจสอบ หรือสภายังไม่ไดร้ ับรอง หรือที่สภาท้องถ่ินได้รับรองแล้วแต่ประธานสภา
ท้องถ่ินยังไม่ได้ลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน เพราะเหตุครบอายุของสภาท้องถ่ินหรือมีการ

25 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การเสนอญตั ติ

ญัตติเป็นหนงั สือ ญตั ตเิ สนอดว้ ย
วาจา
จดั ทาญตั ตเิ ปน็ หนังสอื
ญั ต ติ ที่ เ ส น อ ด้ ว ย ว า จ า
-การเสนอ ย่นื ตอ่ ประธานสภา (ขอ้ 38 วรรคห้า)
ล่วงหน้าก่อนวนั ประชุมไม่น้อยกวา่ 5 วนั
-การเสนอ ยกมือข้ึนพ้นศีรษะ เมื่อประธาน
-การรับรอง ญัตตทิ ี่เสนอโดยผู้บรหิ ารท้องถ่นิ อนญุ าต จงึ กล่าวได้
ไม่ต้องมีผู้รับรอง ญตั ตทิ เ่ี สนอโดยสมาชิกต้องมี
ผู้รับรอง 2 คน หากมีสมาชกิ เหลอื ตา่ กวา่ 8 คน -การรับรอง ยกมือขึ้นพ้นศรี ษะ
ให้มีผรู้ ับอง 1คน (เว้นแต่กฎหมายกาหนดอยา่ ง
อนื่ ) -การบรรจุญัตติ ประธานสภาต้องบรรจุเข้า
ระเบยี บวาระในการประชุมคราวน้ัน
-การบรรจญุ ัตติ ประธานสภาบรรจุญตั ตทิ ่เี สนอ
มาเขา้ ระเบยี บวาระภายในเวลาอนั สมควรใน
สมยั ประชุมนนั้

ญตั ติตก การถอน ถอื ว่าถอน
ไปเมอ่ื ญัตติ ญัตติแล้ว
-ยงั ไมบ่ รรจุญตั ตลิ งระเบยี บวาระการ
-ญตั ตทิ ่บี รรจุเข้าระเบยี บวาระแลว้ ไม่ ประชมุ (ขอถอนตอ่ ประธานสภา) -ถึงวาระการประชมุ แลว้ ผเู้ สนอ/ผ้แู ปรไม่
พิจารณา/พิจารณาไม่แลว้ เสรจ็ เวน้ ญัตติ -บรรจุญัตตลิ งระเบียบวาระแลว้ (ขอถอน อยู่ ไมข่ ออภปิ รายถือว่าถอนญตั ต/ิ คา
รา่ งงบประมาณรายจ่าย ใหบ้ รรจใุ นสมยั ต่อท่ีประชมุ +ท่ีประชมุ ยนิ ยอม) แปรญัตติ
ถดั ไป -กรณผี ู้บริหารเสนอนญัตติ/แปรญัตติ
27 อาจมอบหมายให้ รองนายก/เลขา/ที่
-ญัตติทีที่ประชุมสภายงั ไมไ่ ด้พจิ าณา/ ปรึกษา เป็นผู้อภปิ ราย ชแ้ี จง แถลงแทน
พิจารณายงั ไม่เสร็จ เมือ่ สภาครบวาระ ได้โดยทาเปน็ หนงั สอื
หรือยบุ สภา
ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การเสนอญตั ติ

ญัตตติ ามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ.
2547 ข้อ 37 มี 2 ประเภท คอื

1) ญตั ตเิ ก่ียวกับกจิ การสภาทอ้ งถนิ่
2) ญตั ติรา่ งข้อบญั ญตั ิ

ข้อแตกต่าง คือญัตติร่างเทศบัญญัติ/ข้อบัญญัติ ที่ประชุมต้องพิจารณาเป็น
สามวาระ ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ.
2547 ข้อ 45 หากเป็นญัตติเก่ียวกับกิจการสภาท้องถ่ิน จะมีลักษณะเป็นญัตติที่ขอมติท่ี
ประชมุ ว่าเหน็ ชอบหรอื ไมเ่ ห็นชอบ ไม่ตอ้ งพจิ ารณาสามวาระ

ตัวอย่างญตั ตเิ ก่ยี วกับสภาท้องถิ่น ตัวอยา่ งญตั ตเิ กี่ยวกับรา่ งข้อบญั ญัติ

-ญัตติขอเปลย่ี นแปลงคาชี้แจงงบประมาณ -ญัตติร่างงบประมาณรายจ่าย(ไม่สามารถ

พิจารณาสามวาระรวดได้ตามระเบียบข้อ 45 วรรค

สาม)

-ญตั ตขิ อจ่ายขาดเงินสะสม -ญัตติร่างข้อบญั ญัติทั่วไป(สามารถพจิ ารณา

สามวาระรวดไดต้ ามระเบียบขอ้ 45 )

-ญัตตขิ อโอนเงนิ งบประมาณ

-ญัตติการพิจารณาแผนพฒั นา(อบต)

-ญัตตเิ ก่ียวกบั การพจิ ารณาดาเนนิ การนอก
เขต อปท

28 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การเสนอญัตตมิ ีระเบยี บ ดงั นี้
1) การเสนอญัตติต้องเสนอล่วงหน้าเป็นหนังสือยื่นต่อประธานสภาท้องถิ่น

และมสี มาชิกสภาทอ้ งถนิ่ รับรองอยา่ งนอ้ ย 2 คน เว้นแต่มีสมาชิกน้อยกว่า 8 คน ให้สมาชิก
รับรอง 1 คน

2) กรณีสมาชิกเสนอญัตติร่างข้อบัญญัติเก่ียวกับการเงิน ต้องให้ผู้บริหาร
รับรองด้วย (ร่างข้อบัญญัติเกี่ยวด้วยการเงิน ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับ
การประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 44)

3) การเสนอญัตติร่างข้อบัญญัตใิ ด ถา้ ผู้บรหิ ารท้องถิ่นเปน็ ผูเ้ สนอ หรอื ราษฎร
ผู้มีสิทธิเลือกต้ังในองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเป็นผู้เสนอตามกฎหมายว่าด้วยการเข้าชื่อ
เสนอข้อบญั ญัตทิ ้องถน่ิ ไมต่ อ้ งมีผูร้ ับรอง

4) ญัตติท่ีอาจเสนอด้วยวาจาตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 38 แต่ต้องมีสมาชิกสภาท้องถ่ินรับรอง
ดังน้ี

(1) ขอให้รบั รองรายงานการประชุม
(2) ขอให้รบั รองรายงานอื่นๆ ของคณะกรรมการ
(3) ขอให้ปรึกษาเป็นการด่วน หรือ ญัตติ ขอให้ พิจารณาร่าง
ข้อบัญญัติ สามวาระรวดเดียว ตามระเบยี บขอ้ 45
(4) ญัตติท่ีได้กาหนดไวใ้ นระเบยี บข้อ 40 วรรคหนึ่ง
(5) ญตั ตทิ ่ีประธานสภาทอ้ งถิ่นเห็นควรอนุญาต

การบรรจญุ ัตติท่เี สนอดว้ ยวาจาตามวรรคห้า ให้ประธานสภาทอ้ งถิน่ บรรจเุ ข้า
ระเบยี บวาระการประชุมคราวนัน้

29 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

วิธีการเสนอญัตติ
(1) ยกมือขึ้นพ้นศีรษะเมื่อประธานอนุญาตจึงกล่าวได้ ณ ท่ีของตน หรือท่ีจัดไว้
(2) การรบั รอง : วิธียกมือข้ึนพ้นศีรษะ

การบรรจญุ ตั ติ
(1) ประธานสภาต้องบรรจญุ ตั ตทิ ่เี สนอมาเข้าระเบียบวาระภายในเวลาอันสมควรใน

สมยั ประชุมนนั้
(2) ญัตติที่เสนอด้วยวาจา ประธานสภาต้องบรรจุเข้าระเบียบวาระในการประชุม

คราวนั้น
(3) กรณีท่ีมีเหตุจาเป็นให้ไม่สามารถบรรจุญัตติเข้าระเบียบวาระการประชุมสภาได้

ใหบ้ รรจุเขา้ ระเบยี บวาระการประชุมในสมยั ประชมุ ถดั ไป และใหแ้ จ้งเหตจุ าเปน็ น้ันต่อสภา
ท้องถิ่นในสมัยประชุมนั้นตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภา
ท้องถิ่น พ.ศ. 2547ขอ้ 40 วรรคสอง

30 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ห้ามมีการเสนอญัตติอื่น ในขณะที่สภาท้องถิ่นกาลังประชุมเพื่อปรึกษาญัตติใดอยู่
ยกเวน้

ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547
ข้อ 41 ห้ามมิใหม้ กี ารเสนอญตั ตอิ ืน่ ๆ ในขณะทส่ี ภาท้องถน่ิ กาลงั ประชมุ เพ่ือปรึกษาญัตติ
ใดอยู่ ยกเว้นเปน็ ญตั ตดิ ังนี้

(1) ขอแปรญตั ตริ า่ งขอ้ บญั ญตั ทิ ่ีไม่ใช่รา่ งข้อบญั ญัติงบประมาณ
(2) ขอให้ส่งปัญหาไปยังคณะกรรมการสภาท้องถ่ิน ตามหมวด 8 แห่ง
ระเบยี บนี้
(3) ขอให้ลงมติ
(4) ขอให้แยกประเด็นพจิ ารณา หรือแยกประเดน็ ลงมติ
(5) ขอใหป้ ดิ อภปิ ราย
(6) ขอใหเ้ ปดิ อภิปรายต่อไป
(7) ขอให้เลือ่ นการปรึกษา
(8) ขอให้ประธานสภาท้องถ่ินพิจารณาใช้อา นาจตาม ระเบีย บ
กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 118 ระเบียบ
กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 120 หรือ
ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 121
ตามระเบียบน้ี
(9) ขอให้บุคคลใดมาแถลงข้อเท็จจริงหรือแสดงความคิดเห็นตามที่กฎหมาย
ใหอ้ านาจไว้
(10) ขอให้ยกเรื่องอื่นขึ้นปรึกษา ถ้าที่ประชุมมีมติหรือเห็นชอบในญัตติให้ยก
เร่อื งอื่นขึ้นปรึกษาญตั ติเดมิ เปน็ อนั ตกไป เว้นแตญ่ ัตตินนั้ เป็นญตั ตเิ ก่ยี วด้วยกับขอ้ บญั ญตั ิ

31 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

รา่ งข้อบญั ญัติ

ร่างข้อบัญญัติตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภา
ท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ขอ้ 43 ตอ้ งแบ่งเป็นขอ้ และมีบนั ทึกประกอบด้วย

1) หลักการของรา่ งขอ้ บญั ญัติ
2) เหตผุ ลท่เี สนอร่างข้อบญั ญัติ

หมายเหตุ

1. ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยวิธีการงบประมาณขององค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน พ.ศ. 2541 แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ 2 และ 3 พ.ศ. 2543 ข้อ 23 ให้เจ้าหน้าท่ี
งบประมาณทาการพิจารณาตรวจสอบ วิเคราะห์ และแก้ไขงบประมาณในช้ันต้น แล้วเสนอ
ต่อคณะผ้บู ริหารทอ้ งถน่ิ เมื่อผบู้ รหิ ารท้องถ่ินได้พจิ ารณาอนมุ ตั ใิ หต้ ้ังงบประมาณยอดใดเปน็
งบประมาณประจาปีแล้วให้เจ้าหน้าท่ีงบประมาณรวบรวมและจัดทาเป็นร่างงบประมาณ
รายจ่ายเสนอต่อคณะผู้บริหารท้องถิ่นอีกคร้ัง เพื่อคณะผู้บริหารท้องถ่ินได้นาเสนอต่อสภา
ท้องถิ่น ภายในวันที่ 15 สงิ หาคม

คาว่าเสนอต่อสภาท้องถิ่นพิจารณาอย่างไร นั้นกระทรวงมหาดไทยได้มีมาตรการ
เกย่ี วกับการจดั ทางบประมาณรายจา่ ยประจาปี โดยเร่งรดั ใหม้ กี ารประชุมสภาเพื่อพิจารณา
งบประมาณรายจา่ ยภายในวนั ท่ี 15 สงิ หาคม โดยให้ผูว้ า่ ราชการจงั หวดั และนายอาเภอ ใน
ฐานะผู้กากับดูแล กากับดูแลให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จัดทางบประมาณรายจ่าย
ประจาปขี ององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ให้ถูกต้องตามกฎหมาย ระเบียบของทางราชการ
และใหม้ ผี ลบังคบั ใชท้ นั ภายในวันเริม่ ต้นปีงบประมาณ

2 ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยวิธีการงบประมาณขององค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน พ.ศ. 2541 แก้ไขเพ่ิมเติม ฉบับท่ี 2 และ 3 พ.ศ. 2543 ข้อ 24 กาหนดว่า

32 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ปฏิบัติหน้าที่หรือไม่น้ันต้องดูที่เจตนาของผู้บริหารเป็นสาคัญ แต่นักกฎหมายของกรม
สง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถ่ินเห็นว่าเรือ่ งนี้เป็นมาตรการเร่งรดั จึงไมถ่ ือว่าเป็นการละเว้นการ
ปฏิบตั ิหน้าท่ีแต่อยา่ งใด

การเสนอร่างข้อบญั ญัติ
เมอ่ื ประธานสภาท้องถน่ิ ไดร้ ับญตั ติรา่ งขอ้ บัญญัตทิ ีเ่ สนอมาและตรวจเหน็ ถูกตอ้ งตาม

ระเบียบการประชุมน้ีแล้วต้องส่งสาเนาให้กับสมาชิกสภาท้องถิ่นล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 3 วัน
ก่อนการประชุม ยกเว้นกรณีประชุมรีบด่วน ต้องแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง ก่อน
เวลาประชมุ

สาหรบั องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ ซึ่งได้ออกข้อบญั ญตั ิทอ้ งถิ่นชวั่ คราว ต้องนาเสนอ
ข้อบญั ญตั ิท้องถน่ิ ชั่วคราวนั้นเขา้ ระเบียบวาระกอ่ นรา่ งข้อบัญญัติ

34 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

กระบวนการพิจารณาร่างเทศบญั ญัต/ิ ขอ้ บญั ญัตงิ บประมาณของเทศบาลและองค์การบรหิ ารสว่ นจงั หวดั

สภาไม่ยืนยันรา่ งเดมิ ด้วยมติ 2 ใน 3 สภาพิจารณา สภายนื ยนั ด้วยมติ 2 ใน 3 ภายใน 30 ผู้บริหารทอ้ งถน่ิ ลงนามประกาศใช้
หรอื พิจารณาไม่เสรจ็ ภายใน 30 วัน วนั ประธานสภาสง่ ร่างฯ ให้ผูบ้ ริหาร
เห็นชอบ
ถือวา่ ร่างฯ ตกไป ทอ้ งถ่นิ ลงนาม

ไม่เหน็ ชอบ ผวจ/พิจารณา
ภายใน 15 วนั
สง่ รา่ งคนื สภาทอ้ งถิ่น

ผู้บริหารท้องถนิ่ เสนอร่าง สภาพิจารณา รับหลกั การ สภาพิจารณา เห็นชอบ ทต.ประธานสภาส่งร่างใหน้ ายอาเภอ
งบประมาณ วาระที่ 1 วาระท่ี 2 และ 3 ทม/ทน /อบจ.ประธานสภาส่งร่างให้

ผวจ

เห็นชอบ

ไม่รับหลกั การ ผวจ.สง่ รา่ งฯ ให้ เสนอสภาภายใน 7 วนั สภาพจิ ารณาให้
ผูบ้ ริหารทอ้ งถนิ่ ความเหน็
ผวจ.แต่งตง้ั คณะกรรมการ 15 คน โดย ผบู้ ริหารท้องถิ่น
(1) สภาเลอื ก 7 คน 35 ภายใน 30 วนั
(2) นายกเลือก 7 คน
(3) บุคคลตาม (1)+(2) หาบคุ คลนอกเปน็ ปราน 1 คน เพื่อพจิ าณาหาขอ้
ยุตคิ วามขัดแยง้ ปรบั ปรุง แก้ไข หรอื ยนื ยันรา่ งเดิม แล้วสง่ ร่ายคนื ผวจ.
ภายใน 15 วนั

ไมเ่ สนอสภาภายใน 7 วนั ไมเ่ ห็นชอบ/พิจารณา
ไมเ่ สรจ็ ภายใน 30 วนั
ผวจ.เสนอรัฐมนตรสี ่ังใหผ้ ูบ้ รหิ าร
ท้องถน่ิ พน้ จากตาแหนง่ ผวจ เสนอรัฐมนตรีสง่ั ยบุ
สภา

ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

กระบวนการพจิ ารณา/ข้อบญั ญัตงิ บประมาณขององค์การบริหารส่วนตาบล

สภาไมย่ นื ยันร่างเดมิ ด้วยมติ 2 ใน 3 สภาพิจารณา สภายนื ยนั ดว้ ยมติ 2 ใน 3 ภายใน 30 ผูบ้ ริหารทอ้ งถน่ิ ลงนามประกาศใช้
หรอื พจิ ารณาไม่เสร็จภายใน 30 วนั วัน ประธานสภาสง่ รา่ งฯ ให้ผู้บริหาร
เห็นชอบ
ถือว่ารา่ งฯ ตกไป ท้องถ่นิ ลงนาม

ไมเ่ ห็นชอบ นอภ.พิจารณา
ภายใน 15 วัน
ส่งร่างคืนสภาท้องถ่ิน

ผู้บริหารท้องถิน่ เสนอร่าง สภาพิจารณา รบั หลกั การ สภาพจิ ารณา เหน็ ชอบ ประธานสภาส่งรา่ งให้นายอาเภอ
งบประมาณ วาระท่ี 1 วาระที่ 2 และ 3

เหน็ ชอบ

ไมร่ ับหลกั การ นอภ..สง่ รา่ งฯ ให้ เสนอสภาภายใน 7 วัน สภาพิจารณาให้
ผู้บริหารทอ้ งถ่ิน ความเห็น
นอภ .แต่งต้ังคณะกรรมการ 7 คน โดย ผูบ้ ริหารทอ้ งถิ่น
(1) สภาเลอื ก 3 คน
(2) นายกเลือก 3 คน
(3) บุคคลตาม (1)+(2) หาบคุ คลนอกเปน็ ปราน 1 คน เพื่อพิจาณาหาข้อ
ยุติความขัดแยง้ ปรบั ปรุง แก้ไข หรือยนื ยนั รา่ งเดิม แลว้ ส่งรา่ ยคืน นอภ..
ภายใน 15 วัน

ไมเ่ สนอสภาภายใน 7 วนั ไม่เห็นชอบ/พจิ ารณา
ไม่เสรจ็ ภายใน 30 วนั
นอภ..เสนอ ผวจ. ส่ังใหผ้ ู้บริหาร
ทอ้ งถน่ิ พน้ จากตาแหนง่ นอภ. เสนอ ผวจ สง่ั ยุบ
สภา

36 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การพจิ ารณาร่างขอ้ บัญญตั ิ
1) การพิจารณาร่างข้อบัญญัติ ต้องพิจารณาเป็น 3 วาระ แต่ที่ประชุมสภา

จะอนุมัติให้พิจารณา 3 วาระรวดเดียวได้หากเป็นร่างข้อบัญญัติทั่วไป โดยผู้บริหารท้องถ่ิน
หรือ สมาชิกสภาท้องถ่ินจานวนไม่น้อยกว่า 1 ใน 3 ของจานวนผู้ท่ีอยู่ในท่ีประชุมจะเป็นผู้
เสนอก็ได้ เม่ือที่ประชุมสภาท้องถ่ินอนุมัติให้พิจารณา 3 วาระรวดเดียวแล้ว การพิจารณา
วาระท่ี 2 ให้ท่ปี ระชมุ สภาท้องถ่ินเป็นกรรมการแปรญัตติเต็มสภา โดยให้ประธานท่ีประชุม
เปน็ ประธานคณะกรรมการแปรญัตติ ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการ
ประชุมสภาทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 45 วรรคแรก

2) การพจิ ารณาร่างข้อบัญญัติ งบประมาณ จะพิจารณา 3 วาระ โดยจะพิจารณา
รวดเดยี วไม่ได้ และในวาระ 2 ต้องกาหนดเวลาเสนอคาแปรญตั ตไิ ม่น้อยกวา่ 24 ช่ัวโมง นับ
แตส่ ภามมี ติรบั หลกั การ ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุม
สภาทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2547 ขอ้ 45 วรรคสาม

3) วาระการพจิ ารณา
(1) วาระที่ 1 เร่ือง รับหรือไม่รับหลักการ และห้ามให้มีการลงมติ

ก่อนที่สมาชิกสภาได้อภิปรายเรื่องนั้นพอสมควรแล้ว หรือสภาจะให้คณะกรรมการสภา
พิจารณาก่อนรับหลักการก็ได้ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุม
สภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ขอ้ 47

(2) ก่อนพิจารณาวาระที่ 2 ต้องตั้งคณะกรรมการแปรญัตติไว้
โดยเฉพาะอย่างย่างร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจา่ ยฯ ไม่น้อยกว่า 3 คน แต่ไม่เกิน 7 คน
เป็นคณะกรรมการสามัญตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภา
ท้องถิ่น พ.ศ. 2547ข้อ 103 ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภา

37 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ตวั อยา่ งการแปรญัตติ

1) การแปรญัตติร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย จะกระทาได้เฉพาะการ
ขอลดร่ายจ่ายเช่น การแปรญัตติลดรายจ่ายโครงการแห่เทียนพรรษา จาก 500,000 บาท
เป็น 0 บาท(ตดั โครงการ) หรือลดจานวนเงินท่ขี ออนุญาตจ่าย เช่น โครงการจดั งานวันเด็ก
จาก 800,000 บาท เหลือ 500,000 บาท โดยต้องมีสมาชิกสภาท้องถ่ินรับรองจานวน 2
คนเชน่ เดยี วกับการเสนอญัตติ ตามระเบียบระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยข้อบังคบั การ
ประชุมสภาทอ้ งถนิ่ พ.ศ. 2547 ข้อ 59

คาแปรญตั ติให้เสนอล่วงหน้าเป็นหนังสือต่อประธานคณะกรรมการแปรญัตติ
ภายในระยะเวลาที่สภาท้องถ่ินกาหนด ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับ
การประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 45 วรรคสามและระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่า
ด้วยขอ้ บงั คบั การประชมุ สภาท้องถนิ่ พ.ศ. 2547ข้อ 49 วรรคหน่งึ

2) หลัก ห้ามมิให้แปรญัตติรายจ่ายขึ้นใหม่ ( เพ่ิมโครงการ) หรือเพ่ิมเติม
รายจ่าย(เพ่ิมจานวนเงิน) หรือเปล่ียนความประสงค์ของจานวนเงินที่ขออนุมัติจ่าย (
เปลีย่ นคาชแี้ จงงบประมาณ) ข้อยกเว้น เวน้ แตจ่ ะได้รับคารับรองจากนายกเทศมนตรีหรือ
นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือ นายกเทศมนตรี หรือนายกองค์การบริหารส่วน
จังหวัดเป็นผแู้ ปรญัตติ ตามระเบยี บขอ้ 60

สาหรับองคก์ ารบริหารสว่ นตาบล สมาชิกองค์การบริหารสว่ นตาบล จะแปรญตั ติเพอื่
เพ่ิมรายการ ( เพ่ิมโครงการหรือเพิ่มจานวนในรายการ( เพ่ิมเงิน)ที่ขออนุมัติจ่ายไม่ได้
กระทาเฉพาะแปรญัตติในทางลดหรือตัดทอนรายการ ตามมาตรา 87 วรรคท้ายแห่ง
พระราชบญั ญัตสิ ภาตาบลและองค์การบริหารส่วนตาบล พ.ศ. 2537 และท่แี ก้ไขเพมิ่ เติม

42 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

3) ห้ามมิให้แปรญัตติในรายการและจานวนเงินซึ่งมีข้อผูกพันอย่างใดอย่าง
หน่ึง ได้แก่ ดอกเบ้ีย และเงินส่งใช้ต้นเงินกู้และรายจ่ายซึ่งเป็นจานวนเงินที่ต้องจ่ายตาม
กฎหมาย กรณีเงนิ โบนัสถอื ว่าไมใ่ ชร่ ายจ่ายตามกฎหมายจึงสามารถตัดทง้ิ ได้

กรณีมีปัญหาว่ารายจ่ายใดมีข้อผูกพันตามวรรคหนึ่งหรือไม่ ให้
ประธานสภาท้องถนิ่ เปน็ ผ้วู นิ ิจฉยั ชีข้ าดตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยวา่ ด้วยข้อบงั คับการ
ประชุมสภาท้องถน่ิ พ.ศ. 2547 ขอ้ 61

(5) ข้ันเห็นชอบร่างงบประมาณรายจ่ายประจาปี สามารถกระทาต่อในวัน
น้ันได้เลย ประธานสภาไม่ต้องให้สมาชิกสภาท้องถิ่นอภิปราย เว้นท่ีมติที่ประชุมลงมติ
เห็นชอบให้อภิปรายได้ แต่ต้องมีเหตุอันควร ในการประชุมวาระท่ี 3 ให้ขอมติว่า
“เห็นชอบ” หรือ “ ไม่เห็นชอบ” ให้ตราเป็นข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย แล้วให้
ประธานสภาเสนอข้อเทศบัญญัติหรือข้อบัญญัติท่ีผ่านการเห็นชอบ พร้อมรายงานการ
ประชุมให้ผ้กู ากับดูแลภายใน 7 วนั นบั แตว่ นั ที่สภามีมติเหน็ ชอบดว้ ยกับรา่ งข้อบัญญัติ

43 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

กรณสี ภาท้องถิน่ ไมร่ บั หลักการในวาระท่ี 1

ในการประชุมสภาท้องถิ่นวาระที่ 1 ข้ันรับหลักการของร่างข้อบัญญัติงบประมาณ
รายจ่ายประจาปีหากสภาท้องถ่ินมีมติรับหลักการก็จะดาเนินการต่อไปส่วนของการแต่งต้ัง
คณะกรรมการแปรญัตติ จนถึงกระบวนการขั้นลงมติ หากสภาท้องถ่ินมีมติไม่รับหลักการ
แห่งร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจาปีแล้ว จะต้องมีการแต่งต้ังคณะกรรมการ
พิจารณาหาข้อยุติความขัดแย้ง ตามกฎหมายจัดตั้งขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดย
อาศยั อานาจตามกฎหมายจดั ตัง้ ดงั น้ี

1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด ตามมาตรา 45 แห่งพระราชบัญญัติองค์การบริหาร
ส่วนจังหวดั พ.ศ. 2540

2 เทศบาล ตามมาตรา 62 ตรี แห่งพระราชบัญญัตเิ ทศบาล พ.ศ. 2496
3 องค์การบริหารส่วนตาบล ตามมาตรา 87/1 แห่งพระราชบัญญัติสภาตาบลและ
องคก์ ารบริหารส่วนตาบล พ.ศ. 2537

ทม่ี าของคณะกรรมการพิจารณาหาขอ้ ยุตคิ วามขัดแย้ง
องค์การบริหารส่วนจังหวัด/เทศบาล มีจานวน 15 คน ประกอบด้วย
1. ตวั แทนฝา่ ยสภา เรียกว่า “กรรมการพิจารณาหาข้อยุติความขัดแย้งฝ่าย

สภา” ประกอบด้วย สมาชิกสภาฯ จานวน 7 คน โดยคัดเลือกจากสมาชิกสภาฯ ที่ละคน
จนกว่าจะครบจานวน โดยนาวิธีการคัดเลือกตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ขอ้ บังคบั การประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547ขอ้ 12 และระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ข้อบังคบั การประชุมสภาท้องถิน่ พ.ศ. 2547 ข้อ 8 ของระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ข้อบงั คับการประชุมสภาฯ มาบังคับใช้โดยอนโุ ลม

44 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ข้อ 48 วรรคสอง เพื่อเข้าสู่กระบวนการคัดเลือกคณะกรรมการแปรญัตติ การประชุม
พิจารณาของคณะกรรมการแปรญัตติ และพิจารณาตามวาระที่ 2 และ 3 ต่อไป

กรณีวาระทส่ี าม
1.สภาท้องถิ่นมีมติไม่เห็นชอบกับร่างข้อบัญญัติทีผ่านการพิจารณาจาก

คณะกรรมการพิจารณาหาข้อยุติความขัดแย้ง สภาท้องถ่ินต้องพิจารณาร่างข้อบัญญัติ
งบประมาณที่ผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการฯ ใหแ้ ล้วเสร็จภายใน 30 วันนับแต่วันที่
รับร่างจากผู้บริหารท้องถิ่น หากสภาพท้องถ่ินพิจาณาไม่แล้วเสร็จภายใน 30 วัน หรือมี
มตไิ มเ่ หน็ ชอบใหต้ ราเปน็ ขอ้ บญั ญัติ ถือวา่ ข้อบญั ญัติงบประมาณรายจ่ายประจาปีน้ันตกไป
และต้องมกี ารยุบสภาท้องถนิ่ แหง่ น้ัน

2 สภาท้องถ่ินมีมติเห็นชอบกับร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย ที่ผ่านการ
พจิ ารณาของคณะกรรมการพิจารณาหาข้อยตุ คิ วามขัดแยง้ ใหป้ ระธานสภาทอ้ งถน่ิ สง่ ร่างให้
ผ้วู า่ ราชการจังหวัดหรอื นายอาเภอแลว้ แต่กรณีพจิ ารณาให้ความเหน็ ชอบ เม่ือเห็นชอบแล้ว
ใหส้ ง่ ใหผ้ ู้บรหิ ารทอ้ งถ่นิ ลงนามและประกาศใชต้ ่อไป

48 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

การอภิปราย สภาท้องถิ่น

การกล่าวถ้อยคาในท่ปี ระชุม ลาดบั การอภิปราย

ยกมอื ข้ันพ้นศีรษะเม่ือประสงค์จะกล่าวและจะกลา่ ว ผ้เู สนอญตั ตเิ ปน็ ผู้แถลงญัตติ
ได้เม่ือประธานสภาอนุญาต
ผคู้ ัดค้านญตั ติ
ย่ืนกลา่ ว ณ ทขี่ องตนเองหรอื ท่ที ่ีจดั ไวแ้ ละตอ้ งกล่าว
ตอ่ ประประธาน ผ้สู นบั สนนุ ญัตติ

ใช้เวลาตามสมควร หากเวลาเกินควรและมีผู้อื่นจะ ผู้สนับสนุนผู้คัดค้านญัตติ
อภปิ รายต่อไป ประธานอาจสัง่ ให้หยุดไดเ้ ม่อื อภิปราย
เม่อื ไมม่ ีผู้ประสงค์จะอภปิ รายในทางตรงข้ามแต่อีก
มา 10 นาทแี ลว้ ฝ่ายหน่งึ มีผูป้ ระสงคจ์ ะอภปิ รายอยู่ให้อีกฝ่ายหนงึ่

อภปิ รายรายเฉพาะเร่ืองท่ีกาลังปรึกษา อภิปรายตอ่ ไป
หา้ ม
-คาซา้ นอกประเดน็ ประธานเหน็ ว่าได้อภิปรายกันพอสมควรแลว้ ประธาน
-คาหยาบคายใสร่ ้าย เสนอใหว้ นิ ิจฉัยวา่ ควรปิดอภิปรายหรือไม่
-กล่าวชอ่ื บุคคลใด เว้นแต่จาเป็น
- นาวัตถมุ าแสดง เวน้ แตป่ ระธานอนุญาต ขณะอภปิ รายหากประธานยกยรยรยนืมยกขยร้ึนยสใPกีหpา้สกpมี าชิกระงับการ
อภิปรายแล้วน่ังลง /สมาชิกต้องฟังประธาน
51

สภาท้องถ่ิน

การอภิปราย

การอภิปรายตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ.
2547 ข้อ 63 – 72

การกลา่ วถอ้ ยคาในที่ประชมุ สภา
1) สมาชกิ สภาท้องถิ่น ผใู้ ดประสงคจ์ ะกล่าวถ้อยคาใดต่อทีป่ ระชุมสภาทอ้ งถ่นิ ให้ยก

มือข้ึนพ้นศีรษะ เม่ือประธานสภาท้องถ่ินอนุญาตแล้วจึงกล่าวได้ โดยให้ยืนกล่าว ณ ท่ีของ
ตนหรือ ณ ที่ซึ่งจัดไวก้ ไ็ ด้ และตอ้ งกล่าวกบั ประธานสภาทอ้ งถิน่ ใหใ้ ช้เวลาตามสมควร ตาม
ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 67
หากใชเ้ วลาเกนิ สมควรและมผี ู้อน่ื จะอภปิ รายต่อไป ประธานอาจสั่งให้หยุดได้ เม่ืออภิปราย
มา 10 นาทีแล้ว ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน
พ.ศ. 2547 ข้อ 67

2) การอภิปรายเฉพาะเร่ืองท่ีกาลังปรึกษาห้ามกล่าวข้อความซ้าหรือนอกประเด็น
3) หา้ มใชค้ าหยาบคายใส่ร้ายปา้ ยสีผู้ใด
4) หา้ มกล่าวถงึ ชอ่ื บุคคลใดๆ เว้นแตห่ ากจาเป็น
5) หา้ มนาเอกสารมาอ่านในท่ปี ระชุมฟงั เวน้ แต่จาเป็น
6) ห้ามนาวัตถใุ ดๆ เข้ามาแสดง เว้นแต่ประธานอนุญาต

52 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การรักษาระเบยี บการประชุม

1) เมอ่ื ประธานเตือน สมาชิกต้องปฏิบัติตามทันที (ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย
วา่ ดว้ ยขอ้ บังคบั การประชุมสภาท้องถ่นิ พ.ศ. 2547ข้อ 66)

2) เม่ือเห็นว่ามีผู้กระทาผิดระเบียบการประชุม สมาชิกสภาอาจยืนหรือยกเมือร้อง
ขอต่อประธานให้วินจิ ฉัย

3) คาวินิจฉัยเป็นเด็ดขาดและห้ามอภิปรายในเร่ืองน้ี อีก (ตามระเบียบ
กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยขอ้ บงั คบั การประชุมสภาทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2547 ขอ้ 70)

4) ขณะอภิปราย ถ้าประธานยืน ให้สมาชิกระงับการอภิปรายแล้วนั่งลงทันทีและ
สมาชิกต้องฟังประธาน

การลงมตสิ ภา

วธิ กี ารออกเสยี งลงคะแนน
1) เปิดเผย ใหใ้ ช้วิธียกมือพ้นศีรษะ เว้นผู้บริหาร / สมาชิกไม่น้อยกว่า 3 คน

เสนอให้ใช้วิธียืนข้ึน หรือ เรียกชื่อตามลาดับอักษร และที่ประชุมเห็นชอบตามระเบียบ
กระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยข้อบังคบั การประชุมสภาทอ้ งถิน่ พ.ศ. 2547 ข้อ 74

2) ลบั
(1) ในกรณีที่กฏหมายกาหนดให้ออกเสียงลงคะแนนลับ ตามระเบียบ

กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบงั คับการประชุมสภาทอ้ งถน่ิ พ.ศ. 2547 ขอ้ 75
(2) ในกรณี ผู้บริหาร / สมาชิกไม่น้อยกว่า 1 ใน 3 ท่ีอยู่ในที่ประชุม

เสนอให้ออกเสียงลบั และสภาเห็นชอบ
(3) วธิ กี าร เขียนเครื่องหมายบนกระดาษใสก่ ล่องทจ่ี ัดให้ แล้วประธาน

เรียกช่ือตามลาดบั อักษรนาซองมาใส่หีบดว้ ยตนเองต่อหนา้ ประธาน

54 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การลงมติ

เปิด ลับ
เผย เร่ืองที่มี กฏหมายกาหนดไว้

เร่อื งท่วั ไป

-ยกมอื ทว่ มศรี ษะ -เขียนเครอ่ื งหมายในบตั รลงคะแนน
-ยนื
-เรียกชื่อตามลาดบั ตัวอักษรและออกเสยี งรายคน เห็นด้วย = /
x
*ปกติ ใชว้ ธิ ีการยกมอื เว้น นายก/สมาชกิ ไมน่ อ้ ย ไม่เหน็ ดว้ ย = 0
กว่า 3 คน ขอให้ใช้วธิ ียืน/เรยี กชือ่ และที่ประชมุ
เหน็ ชอบ งดออกเสียง =

-ประธานเรยี กสมาชิกตามลาดับตวั อักษร
-สมาชิกนาบตั รลงคะแนนใสซ่ อง+หีบหน้า
ประธาน
-ประธานเลือกสมาชกิ ไม่น้อยกว่า 2 คน มาช่วย
นบั คะแนน

ตรวจสอบองค์ประชมุ สมาชกิ ออกเสียงแลว้ ได้ ประธานประกาศวา่ มติ
ก่อนลงมติ คะแนนเทา่ กนั ให้ เปน็ ไปตามท่ีกฏหมาย
ประธานชข้ี าด
กาหนดหรือไม่

สมาชกิ 1 คนออกเสยี ง 1 มตสิ ภาใชเ้ กณฑเ์ สยี งข้าง
เสยี ง ประธานออกเสียง มาก เว้นแต่กฏหมาย
ในฐานะสมาชกิ ได้ 1 กาหนดไว้เป็นอย่างอื่น

เสยี ง

55 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การลงมติ

การลงมติตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น
พ.ศ. 2547 ขอ้ 76 ให้ดาเนนิ การดังนี้

1) กอ่ นลงมติ ประธานต้องตรวจสอบว่าครบองค์ประชุมหรือไม่ถ้าไม่ครบลงมติไม่ได้
2) หลัก “หนงึ่ คนหนึง่ เสียง”
3) ประธานที่ประชุมออกเสียงในฐานะสมาชิก โดยไม่ต้องลงจากท่ีน่ังประธานก็ได้
4) ให้ลงมตใิ นญัตติสดุ ทา้ ยกอ่ น และใหถ้ ือเอาคะแนนเสยี งมากที่สุดเปน็ เกณฑ์
5) กรณี ประธานถามและไมม่ ีผ้ใู ดเห็นเป็นอยา่ งอน่ื ถือวา่ เห็นชอบ
6) กรณีสมาชิกเขา้ มาเมอ่ื เรม่ิ ลงคะแนนแล้ว

(1) กรณีเปิดเผย – มีสิทธิออกเสียงร่วมกับฝ่ายที่ยังนับคะแนนไม่เสร็จได้
(2) กรณลี ับ – มีสิทธิออกเสยี งไดก้ อ่ นประธานสั่งใหน้ บั คะแนน

การนบั คะแนนและประกาศลงคะแนน
1) เม่ือนับเสร็จแล้วประธานต้องประกาศคะแนนทันที ให้ประกาศด้วยว่าได้คะแนน

ขา้ งมากครบตามจานวนท่ีกฎหมายกาหนดไวห้ รือไม่
2) ให้ถือเสียงข้างมากเปน็ เกณฑ์ เว้นแต่ กฎหมายกาหนดเป็นอย่างอื่น กรณีคะแนน

เทา่ กันให้ประธานออกเสียงเพม่ิ อกี หนง่ึ เสยี งชี้ขาด และอาจบอกเหตุผลด้วยหรอื ไมก่ ็ได้

56 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

การต้งั กระทถู้ าม

9) ประธานมอี านาจวนิ จิ ฉยั คาถามซ่ึงสมาชกิ สภาทอ้ งถิ่นต้ังข้นึ เพอ่ื สอบถาม 1) ในการประชุมครงั้ หนึ่ง 1
ใหก้ ระทู้ต้องห้ามตกไป ผูบ้ ริหารเกี่ยวกบั ขอ้ เท็จจริงหรือนโยบายเกยี่ วกับงาน คนได้ 1 กระท้เู วน้ แต่
(คาวนิ ิจฉยั เปน็ ที่สดุ ) ประธานอนญุ าต
ในหน้าทข่ี องผบู้ ริหารทอ้ งถิ่น

8) ไมฟ่ ่มุ เฟือย วกวน กระทู้ถาม 2) ทาเปน็ หนงั สอื ตามแบบ
ซา้ ซาก หรอื มีลักษณะเปน็ -กระทู้ตามทว่ั ไป เสนอล่วงหนา้ ตอ่
-กระทู้ถามดว่ น ประธานสภา
การอภปิ ราย
3) ประธานสภาสง่ ให้
7) กระทถู้ ามต้องไมม่ ี ผู้บรหิ ารเตรียมตอบและ
ลกั ษณะตอ้ งหา้ มตามขอ้ 90( บรรจุเขา้ วาระภายใน 7 วัน

8 ประการ) นบั แต่วนั ส่ง

6) ผู้ตงั้ กระทูถ้ ามมสี ิทธถิ อน 5) ผตู้ ัง้ กระท้ถู ามไมถ่ าม/ไม่อย่เู มือ่ ถงึ ระเบยี บวาระให้ 4) ประธานตอ้ งอนญุ าตให้
เมอื่ ใดก็ไดแ้ ละห้ามผนู้ ั้นยื่น ถือวา่ ถอนกระทถู้ ามนัน้ ถามกระท้ถู ามดว่ นกอ่ นเม่ือ
กระทถู้ ามในเรื่องนัน้ อกี ผู้บริหารตอบแลว้ ผ้ตู ัง้ กระทู้

ซกั ถามได้3 คร้งั

57 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

กระทูถ้ าม

ความหมายและประเภทกระทู้
กระทู้ถาม คือ คาถามซึ่งสมาชิก สภาท้องถ่ินต้ังข้ึนเพื่อสอบถามผู้บริหารท้องถิ่น

เก่ียวกับข้อเท็จจริงหรือนโยบายอันเก่ียวกับงานในหน้าท่ีของผู้บริหารท้องถ่ิน กระทู้ถาม
ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยข้อบงั คับการประชมุ สภาท้องถน่ิ พ.ศ. 2547 ข้อ 87
– 88 มี 2 ประเภท คอื

1) กระทถู้ ามทั่วไป
2) กระทถู้ ามดว่ น

หลกั เกณฑ์การตง้ั กระท้ถู าม
1) แต่ละกระทู้ ท่ีผู้ต้ั งและซักถา มได้เพียงคนเดียว ตามระเบีย บ

กระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยข้อบังคบั การประชุมสภาท้องถิน่ พ.ศ. 2547 ขอ้ 87
2) ในการประชุมครง้ั หนงึ่ คนหน่ึงต้ังได้ 1 กระทู้ ยกเว้นประธานสภาอนุญาต

ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ
100

3) ต้องไม่มีลักษณะต้องห้าม 8 ประการตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่า
ด้วยขอ้ บงั คับการประชมุ สภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 90 ดังนี้

(1) มคี วามเชิงประชด เสยี ดสี หรอื แกลง้ กล่าวใสร่ ้าย
(2) เคลือบคลุม หรอื เข้าใจยาก
(3) ในเรื่องที่ได้ตอบแล้ว หรือได้ช้ีแจงแล้วว่าไม่ตอบ หรือที่ตกไป
(4) เป็นเร่ืองที่มีประเด็นคาถามซ้ากับกระทู้ถามซึ่งมีผู้เสนอมาก่อน
(5) เพอื่ ให้ออกความเหน็

58 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

คณะกรรมการสภาทอ้ งถ่ิน

คณะกรรมการสภาท้องถิ่นตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการ
ประชุมสภาทอ้ งถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ 103 มี 2 ประเภท คือ

1) คณะกรรมการสามัญ ประกอบด้วยสมาชกิ สภาทอ้ งถน่ิ มจี านวน 3 - 7 คน
2) คณะกรรมการวิสามัญ ประกอบด้วยสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือบุคคลท่ีไม่ได้เป็น
สมาชิกสภาทอ้ งถ่นิ มีจานวน 3 - 7 คน
การตั้งคณะกรรมการวิสามัญของสภาเทศบาล นายกเทศมนตรีมีสิทธิเสนอช่ือผู้เป็น
หรือมไิ ด้เปน็ สมาชิกสภาเทศบาล เพอ่ื ให้สภาเทศบาลแต่งตั้งเป็นกรรมการวิสามัญได้ไม่เกิน
1 ใน 4 ของจานวนกรรมการวิสามัญทัง้ หมด

หนา้ ท่ขี องคณะกรรมการสภาท้องถิ่น
คณะกรรมการสภาท้องถ่ิน มีหน้าที่กระทากิจการหรือพิจารณาสอบสวนเรื่องใดๆ

อันอยู่ในกิจการของสภาท้องถิ่น แล้วรายงานต่อสภาท้องถ่ิน สภาท้องถ่ินอาจแต่งตั้ง
คณะกรรมการวิสามัญเพ่ือพิจารณากิจการของสภาท้องถิ่นเป็นกรณีเศษ ตามระเบียบ
กระทรวงมหาดไทยวา่ ด้วยข้อบงั คบั การประชุมสภาทอ้ งถนิ่ พ.ศ. 2547ขอ้ 104

คณะกรรมการสภาท้องถ่ินสามารถตั้งคณะอนุกรรมการสภาท้องถิ่นได้ตามสมควร
ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547 ข้อ
105 วรรคท้าย

62 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

การเลอื กคณะกรรมการสภาท้องถน่ิ

การเลือกคณะกรรมการสภาท้องถนิ่ ให้ดาเนนิ การตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทยว่า
ด้วยข้อบงั คบั การประชุมสภาท้องถน่ิ พ.ศ. 2547 ข้อ 107 ดังน้ี

1) การเลือกคณะกรรมการสภาท้องถ่ิน ให้สมาชิกสภาท้องถ่ิน หรือผู้บริหารท้องถ่ิน
เสนอชือ่ สมาชกิ สภาท้องถ่นิ หรอื บุคคลท่ีไมไ่ ดเ้ ป็นสมาชิกสภาท้องถน่ิ ก็ได้

2) ในกรณีที่สมาชิกสภาท้องถ่ินเป็นผู้เสนอต้องมีสมาชิกสภาท้องถ่ินรับรองไม่น้อย
กวา่ 2 คน สว่ นกรณที ผ่ี ้บู รหิ ารทอ้ งถ่ินเป็นผูเ้ สนอไม่ตอ้ งมผี ู้รบั รอง

3) การเสนอชื่อให้เสนอได้โดยไม่จากัดจานวน เว้นแต่ที่ประชุมมีมติเป็นอย่างอ่ืน
4) สภาท้องถ่ินมีอานาจเลือกสมาชิกสภาท้องถ่ินหรือบุคคลที่ไม่ได้เป็นสมาชิกสภา
ท้องถ่ินเป็นคณะกรรมการสภาท้องถ่ินชุดต่างๆ ตามความจาเป็นแก่กิจการในหน้าท่ีของ
สภาทอ้ งถิน่ ดงั นี้

(1) คณะกรรมการตรวจรายงานการประชุม (คณะกรรมการสามัญเท่าน้ัน)
(2) คณะกรรมการแปรญัตติร่างข้อบัญญัติ(คณะกรรมการสามัญเท่านั้น)
(3) คณะกรรมการอ่ืนๆ ตามท่ีสภาท้องถ่ินเห็นสมควร แต่ต้องเป็นไปตาม
อานาจหน้าที่จะแต่งต้ังคณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินและหน้ีสินของนายกไม่ได้
เนอ่ื งจากมใิ ชอ่ านาจหน้าที่ของสภาทอ้ งถนิ่

5) กรณมี ีการเสนอช่ือหลายคน ใหน้ าวิธกี ารเลอื กตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่า
ดว้ ยข้อบงั คบั การประชุมสภาทอ้ งถน่ิ พ.ศ. 2547 ขอ้ 12 มาบังคบั ใชโ้ ดยอนุโลม คอื เป็นการ
เลือกทีละคนตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ.
2547 ข้อ 8 และระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ.
2547 ข้อ 75 วรรคสาม เหมอื นกับการคัดเลือกประธานสภา

63 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

การพ้นจากตาแหนง่ ของคณะกรรมการสภาท้องถนิ่
คณะกรรมการสภาท้องถิ่นจะพ้นจากตาแหน่งตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่า

ด้วยขอ้ บังคับการประชุมสภาทอ้ งถนิ่ พ.ศ. 2547 ข้อ 106 เมื่อ
1) ลาออกโดยย่นื หนงั สือลาออกตอ่ ประธานสภาท้องถิ่น
2) ตาย
3) สมาชกิ สภาพของสมาชกิ สภาท้องถ่นิ ของผู้นน้ั สนิ้ สุดลง
4) เลือกคณะกรรมการสภาท้องถ่ินขึ้นใหม่ หรืองานที่ได้รับมอบหมายเสร็จ

สิ้นลง

5) สภาทอ้ งถิน่ มีมติใหพ้ น้ จากหน้าท่ี

การรักษาระเบยี บและความสงบเรยี บร้อย

การแต่งกายเข้าร่วมประชุมสภาท้องถิ่น ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย
ขอ้ บงั คับการประชมุ สภาทอ้ งถนิ่ พ.ศ. 2547 ขอ้ 117 ทีป่ ระชุมสภาท้องถิ่นเป็นสถานท่ีควร
แกค่ วามเคารพ ผู้เข้าไปจะต้องแต่งกายสุภาพ ประพฤติตนให้เรียบร้อย และอยู่ในท่ีท่ีจัดไว้
การแต่งกายของสมาชิกสภาท้องถ่ิน ผู้บริหารท้องถ่ิน น้ัน ให้แต่งเคร่ืองแบบชุดสากลนิยม
ชุดพระราชทาน หรือตามท่ีประธานสภาท้องถิ่นกาหนด ดังนั้น การแต่งกายอาจจะแต่ง
เคร่ืองแบบหรือชดุ สภุ าพตามที่ประธานสภาท้องถิ่นกาหนด

สถานท่ีประชุมจะต้องกาหนดที่น่ังของผู้บริหารท้องถิ่น คณะผู้บริหารท้องถ่ิน
เจ้าหน้าท่ีขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สมาชิกท้องถิ่นให้เป็นสัดส่วน และในขณะท่ี
กาลังประชุม ห้ามบุคคลภายนอกเขา้ ไปในทที่ ่ีจัดไว้

64 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ประเด็นถาม-ตอบเกยี่ วกับการปฏบิ ตั ิงานสภา

ลำดบั คำถำม เน้อื หำ ข้อกฎหมำย

1 ก า ร ใ ช้ อ า น า จ ตี ค ว า ม ตอ้ งเป็นกรณีมีปัญหาโต้แย้ง ข้อ 5 ระเบียบของ

วินิจฉัยปัญหาและกาหนดวิธี เก่ียวกับการปฏิบัติตามระเบียบ มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

ป ฏิ บั ติ เ พื่ อ ด า เ นิ น ก า ร ต า ม เน่ืองจากระเบียบไม่ได้กาหนดไว้ ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ระเบียบ มท. ว่าด้วยข้อบังคับ ชัดเจน หรือเป็นกรณีระเบียบไม่ได้ ทอ้ งถ่ิน พ.ศ. 2547

การประชุมสภาทอ้ งถิ่น กาหนดไว้เช่นนี้ ประธานสภา

ท้องถิ่นสามารถตีความ วินิจฉัย

ปัญหา และกาหนดวิธีปฏิบัติและใช้

บังคับในการประชุมครั้งในไปพลาง

ก่อนได้

2 ประ ธานสภาท้องถ่ิ น - สมาชกิ สภาท้องถ่ินผู้มีอายุ ข้อ 7 ของระเบียบ

ช่ัวคราว ในการประชุมสภา สู ง สุ ด ที่ อ ยู่ ใ น ท่ี ป ร ะ ชุ ม เ ป็ น มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

ท้องถิน่ ครงั้ แรก ประธานสภาท้องถ่ินช่ัวคราว (โดย ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ขอ้ กาหนดของระเบยี บ) ท้องถ่นิ พ.ศ. 2547

-การพิจารณาว่าใครอายุ
เท่าใด ควรพิจารณาจากหลักฐานที่
ปรากฏอยู่ในใบสมัคเลือกต้ังเป็น
สมาชิกสภาทอ้ งถ่ินเปน็ หลกั ฐาน

3 การเสนอชื่อผู้สมัครเป็น สมาชิกสภาท้องถิ่นคนหน่ึง ข้อ 8 และข้อ 12

ป ร ะ ธ า น ส ภ า แ ล ะ ร อ ง เ ส น อ ชื่ อ ไ ด้ เ พี ย ง 1 ช่ื อ โ ด ย ของระเบียบ มท. ว่า

ประธานสภา ประธานสภาท้องถิ่นช่ัวคราวต้อง ด้วยข้อบังคับการ

สอบถามหาผู้รับรองไม่น้อยกว่า 2 ประชุมสภาท้องถิ่น

คน ผู้เสนอและผู้รับรองเป็นคน พ.ศ. 2547

เดียวกนั ไม่ได้

67 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดบั คำถำม เนอื้ หำ ข้อกฎหมำย

4 วิ ธี ก า ร อ อ ก เ สี ย ง แ ล ะ - กระทาได้โดยวิธีเขียนช่ือ นส. ด่วนมาก ท่ี มท.

คะแนนเลือกประธาน และรอง ตวั และช่อื สกลุ เพียงวิธีเดียวระเบียบ 0413/13810 ลง

ประธาน ไม่เปิดโอกาสให้ออกเสียงลงคะแนน วั น ที่ 1 9 ต . ค .

โดยวิธีอื่นแต่อย่างใด ถ้าใช้วิธีการ 2531

ลงคะแนนไม่ถูกต้องถามระเบียบ

การลงมตินนั้ ไม่มีผลตามกฎหมาย

- คะแนนออกมาเท่ากันให้

ลงคะแนนใหม่โดยวิธีเดิมอีกคร้ัง

หากคะแนนเทา่ กนั อกี ใหจ้ ับฉลาก

- เคยมีปัญหาประธานสภา

ท้องถ่ินช่ัวคราวไม่ยอมจับสลากว่า

จะให้ผู้ใดจับสลากหรือจับลากก่อน

หรือหลังเช่นน้ีถือว่า ประธานสภา

ท้องถ่ินช่ัวคราวนั้นไม่ยอมหัวหน้าท่ี

ประธานในท่ปี ระชมุ ที่ใหส้ มาชิกสภา

ท้องถิ่นที่มีอายุมากท่ีสุดถัดลงมาขึ้น

ทาหน้าที่ดังกล่าวแทน

5 การเลือกประธานสภา ต้องดาเนินการภายใน 15 ข้อ 15 ของระเบียบ

ท้องถ่ิน รองประธานสภาท้องถ่ิน วัน นับแตว่ นั ท่พี ้นจากตาแหน่ง มท.ว่าด้วยข้อบังคับ

และเลขานุการสภาท้องถิ่นแทน - ระยะเวลาในเร่ืองนี้เป็น การประชุมสภา พ.ศ.

ตาแหน่งที่ว่างจะต้องดาเนินการ มาตรการเร่งรัดไม่ใช้มาตรการ 2547
เมื่อใด มาตรการบังคับ ดังน้ัน แม้เลย

ระยะเวลาท่ีกาหนดไว้ก็สามารถ

ดาเนินการได้

- ใ น ก ร ณี ก ร ณี เ ลื อ ก

เลขานุการสภาท้องถิน่ แทนตาแหน่ง

ท่ีว่างต้องนาข้อ 18 ของระเบียบ

มท. ว่าด้วยข้อบังคับการประชุม

สภาท้องถ่ินฯ มาถือเป็นแนวทาง

ปฏิบัติประกอบด้วย

68 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดับ คำถำม เนอื้ หำ ขอ้ กฎหมำย

6 เลขานกุ ารสภาทอ้ งถ่ินลง ไ ม่ ส า ม า ร ถ จั ด ท า ไ ด้ ข้ อ 1 9 ( 1 ) ข อ ง

นามในหนังสือนัดประชุมสภา เลขานุการสภาท้องถิ่นมีหน้าที่แจ้ง ระเบียบ มท.ว่าด้วย

ท้องถ่ินได้หรอื ไม่ นัด ก า ร ปร ะ ชุม ต า ม คา สั่ งข อ ง ข้อบังคับการประชุม

ประธานสภาท้องถ่ินเท่านั้น ไม่มี สภา พ.ศ. 2547

อานาจบอกนัด

7 ประธานสภาท้องถิ่นและ ผู้ว่าราชการจังหวัดในกรณี อบจ./ - มาตรา 24 แห่ง

รองประธานสภาท้องถิ่นลาออก เทศบาล นอภ.ในกรณี อบต. เป็น พ ร บ . อ ง ค์ ก า ร

นอกสมัยประชุม เมื่อถึงสมัย ผู้เรียกประชุมและนัดประชุม คร้ังนี้ บริหารส่วนจังหวัด

ประชุมใครเป็นผู้เรียกประชุม จะต้องทาระเบียบวาระการประชุม พ.ศ. 2540

และใครเปน็ ผูน้ ดั ประชุม แนบไปกบั หนงั สอื การประชมุ ด้วย

-มาต ร า 25 แ ห่ง

พรบ. เทศบาล พ.ศ.

2496

- มาตรา 54 แห่ง

พรบ. สภาตาบลและ

องค์การบริหารส่วน

ตาบล พ.ศ.2537

- ข้ อ 2 4 แ ห่ ง

ระเบียบ มท. ว่าด้วย

ข้ อ ง บั ง คั บ ก า ร

ประชุมสภาท้องถ่ิน

พ.ศ.2547

- เ ที ย บ เ คี ย ง

ความเห็นของ คกก.

เ รื่ อ ง เ ส ร็ จ ที่

397/2549 กรณี

ก า ร เ ลื อ ก ค ณ ะ

เทศมนตรีตาบลวังสะ

พงุ

69 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดับ คำถำม เน้ือหำ ข้อกฎหมำย

8 ใ น ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า เน่อื งจากการดาเนินการของ - ข้อ 19 วรรคสอง

ท้องถิ่นถ้าไม่มีเลขานุการท้องถ่ิน เลขานุการสภาท้องถิ่นเป็นเรื่อง ของระเบียบ มท. ว่า

หรอื มอี ยู่หรอื ไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ ธุรการเป็นการดาเนินการประชุม ด้วยข้อบังคับการ

ได้ และสภาท้องถ่ินได้เลือก กรณีจึงไม่มีผลกระ ทบต่ อการ ประชุมสภาท้องถิ่น

บุคคลท่ีไม่ใช้สมาชิกสภาท้องถิ่น ประชุมคร้ังดังกล่าวจึงชอบด้วย พ.ศ. 2547

ให้เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่เลขานุการ กฎหมาย คงรับฟังได้เพียงว่าเป็น - ค ว า ม เ ห็ น ข อ ง

ส ภ า ท้ อ ง ถิ่ น ช่ั ว ค ร า ว จ ะ มี ข้อบกพร่องข องประ ธานสภ า ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร

ผลกระทบต่อการประชุมสภา ทอ้ งถิน่ ทไ่ี มป่ ฏิบัติตามขอ้ 19 วรรค พิ จ า ร ณ า ร่ า ง

ทอ้ งถนิ่ หรอื ไม่ สองของระเบียบ กฎหมายของ มท.

ครั้งที่ 15/2549

ลว. 17 พ.ค. 2549

9 การประชุมสภาท้องถ่ินมี มี 3 ประเภท คือ ข้อ 20 ของระเบียบ

กป่ี ระเภท 1. การประชุมครั้งแรก มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

2. การประชมุ สามัญ ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

3. การประชมุ วสิ ามัญ ท้องถ่ิน พ.ศ. 2547

10 อบต. ขอเปิดประชุม นายอาเภอควรเปิดประชุม ข้อ 22 ของระเบียบ

วิสามัญเพื่อพิจารณาเพื่อสาคัญ วิสามัญให้โดยกาหนดจานวนวันให้ มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

เป็นเวลา 5 วัน โดยให้เริ่ม ตามท่ีตนเห็นสมควรแต่ไม่น้อยกว่า ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

นับตั้งแต่วันท่ี 10 มี.ค. 2550 จานวนท่ี อบต. เสนอขอและวัน ทอ้ งถ่ิน พ.ศ. 2547

เป็นต้นไป เร่ืองได้เสนอให้ นาย เริ่มต้นประชุมให้ทอดยาวออกไป

อาเภอ.พิจารณาในวันท่ี 9 มี.ค โดยพิจารณาเงื่อนไขของข้อ 22

2550 นายอาเภอ. พิจารณา เป็นสาคัญ เพราะต้องมีการปิด

เห็นควรจะส่ังการในเรื่องน้ี ประกาศเรียกประชุมวิสามัญโดย

อยา่ งไร เปิดเผย ณ ท่ีทาการอบต ไม่น้อย

กว่า 3 วัน เว้นแต่เป็นการประชุม

อันรีบด่วนและปิดประกาศน้อยกว่า

นักก็ได้ แต่ต้องไม่น้อยกว่า 24

ช่ัวโมง ก่อนกาหนดเวลาเปิดสมัย

ประชุม เช่น กาหนดวันเร่ิมต้นใน

วันท่ี 13 มีนาคม 2550 ในกรณี

ด่วนก็กาหนดวันเร่ิมต้นในวันที่ 11

มนี าคม 2550

70 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี