คู่มือ การประชุมสภาท้องถิ่น

สภาท้องถ่ิน

ลำดับ คำถำม เนอื้ หำ ขอ้ กฎหมำย

11 เม่ือถึงวันเริ่มสมัยสามัญ ประธานสภาท้องถิ่นชอบที่ ข้อ 22 ของระเบียบ

ประธานสภาท้องถิ่นจาเป็นต้อง นัดประชุมสภาท้องถ่ินเพื่อให้มีการ มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

นัดประชุมเพื่อให้มีการประชุม ประชุมในวันเริ่มสมัยประชุมสามัญ ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

สภาทอ้ งถิน่ ในวันดงั กล่าวหรอื ไม่ เพราะเป็นกาหนดที่ทราบล่วงหน้า ท้องถ่นิ พ.ศ. 2547

และเป็นไปตามที่ประกาศไว้ ท้ังน้ี

หากเกรงว่าจะไม่มีญัตติหรือกระทู้

เพ่ือปรึกษาหารือในวันดังกล่าว ก็

ควรที่จะได้มีหนังสือแจ้งเร่ืองการ

ประชุมให้สมาชิกสภาท้องถ่ินและ

ผบู้ รหิ ารทอ้ งถ่ินทราบลว่ งหน้า

อย่างไรก็ตามหนังสือที่ มท

0311/2398 ลงวันท่ี 14 ก.พ.

2526 แจ้งกว่า การนัดประชุม

ประธานสภาจะนัดประชุมวันใดก็ได้

ไม่จาเป็นต้องเป็นวันแรกของการ

ประชุมท้ังน้ีภายใต้เงื่อนไขแจ้งก่อน

ลว่ งหน้าไม่นอ้ ยกว่า 3 วัน

12 ก า ร เ ลื่ อ น ป ร ะ ชุ ม จ ะ มีได้เฉพาะ กรณีมีการนัด ข้อ 25 ของระเบียบ

เกดิ ขึน้ ในเมื่อกรณีใด ประชุมสภาท้องถิ่นแล้ว เมื่อถึงเวลา มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

นดั ประชมุ สมาชกิ สภาท้องถ่ินมาไม่ ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ครบองค์ประชุมจนพ้นเวลานัด ท้องถิ่น พ.ศ. 2547

ป ร ะ ชุ ม แ ล้ ว ห น่ึ ง ช่ั ว โ ม ง

ประธานสภาจงึ สัง่ เล่อื นการประชุม

ส่ ว น ม า ก มั ก เ ข้ า ใ จ ผิ ด ว่ า

สภาท้องถ่ินกาลังพิจารณาเรื่องใด

เรื่องหน่ึงอยู่ แล้วสภาท้องถิ่นมี

ความประสงค์จะไม่พิจารณาในการ

ประชุมครั้งน้ัน จึงลงมติให้เลื่อน

การปรึกษาหารือไปเป็นคร้ังหน้า ว่า

เป็นการเล่ือนการประชุม ซ่ึงไม่

ถูกต้อง ที่ถูกต้องคือการเล่ือนการ

ปรึกษาหารือ ตามขอ้ 14(7)

71 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดบั คำถำม เน้ือหำ ขอ้ กฎหมำย

ซ่ึงการเล่ือนการปรึกษาหารือน้ี

จะต้องมีสมาชิกสภาท้องถิ่นเสนอ

ญัตติน้ีขึ้น และสภาท้องถิ่นลงมติให้

เลื่ อ น ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ าอ อ ก ไ ป

ประธานสภาท้องถ่ินจะส่ังเลื่อนโดย

พละการไมไ่ ด้

13 ประ ธานสภาท้องถ่ิ น สามารถกระทาไดเ้ พราะรอง -พ. ร . บ . อ ง ค์ ก า ร

ลาออกเหลือแต่รองประธานสภา ประธานสภาท้องถน่ิ มหี นา้ ที่กระทา บริหารส่วนจังหวัด

ท้ อ ง ถ่ิ น ใ น ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า กิจกรรมแทนประธานสภาท้องถิ่น ม. 24 วรรคสอง

ท้องถิ่น รองประธานสภาท้องถิ่น เมื่อประธานสภาท้องถิ่นไม่อยู่ -พ.ร.บ.เทศบาล ม.

สามารถทาหน้าท่ีประธานในท่ี หรอื ไม่สามารถปฏบิ ัติหนา้ ทไี่ ด้ 25 วรรคสอง

ประชุมไดห้ รอื ไม่ รองประธานสภาท้องถิ่นไม่ -พ.ร.บ. สภาตาบล

สามารถเรียกประชุมสภาท้องถิ่นได้ และองค์การบริหาร

เน่ืองจาก พรบ.จัดตั้งได้กาหนดให้ ส่วนตาบล ม.54

เป็นอานาจของผู้กากับดูแลเป็น วรรคสอง

ผเู้ รียกประชุมแทน

14 การขาดประชุมสามคร้ัง ไม่จาเป็นต้องเป็นการขาด หนังสือคาวินิจฉัย

ติดตอ่ กันจาเป็นต้องเป็นการขาด การประชุมในสมัยเดียวกัน เป็นการ กรมอัยการ ข้อหารือ

การประชุมในสมัยเดียว กัน ขาดการประชุมในสมัยประชุมท่ีต่าง ปัญหากฎหมายและ

หรอื ไม่ สมัยและติดตอ่ กนั ได้ สั ญ ญ า ข อ ง ส่ ว น

ราชการและ

รัฐวิสาหกิจ เล่มที่ 2

พ.ศ. 2516 -2525

หนา้ 303

15 ขาดประชุมติดต่อกัน 6 ไม่สิ้นสุด เพราะเป็นเหตุ ห นั ง สื อ

ครั้ง เพราะถูกตารวจจับกุมและ สุดวสิ ยั ที่ไม่สามารถเข้าประชุมสภา กระทรวงมหาดไทย

คุมขังในระหว่างการพิจารณาคดี ท้องถิ่นได้ จึงไม่อาจถือว่าเป็นการ ป ก ปิ ด ท่ี ม ท

ถือว่า สมาชิกภาพของสภา ขาดประชุมสภาเทศบาลโดยไม่มี 0413/106 ลว 8

ท้องถ่ินสิ้นสดุ หรือไม่ เหตุอนั ควร มีนาคม 2527

72 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ลำดบั คำถำม เน้อื หำ ขอ้ กฎหมำย

16 ค า ว่ า ปี ใ น ก ฎ ห ม า ย หมายถึงปี ปฏิทิน ซึ่งเร่ิม ปพพ. ม 193/5
17
เกี่ยวกับการกาหนดสมัยประชุม นับตั้งแต่วันท่ี 1 มกราคม ถึงวันที่
18
ห ม า ย ถึ ง ปี ป ฏิ ทิ น ห รื อ 31 ธนั วาคม ของปีเดียวกัน
19
ปีงบประมาณ

นัดประชุมสภาท้องถ่ิน ศาลปกครองให้ถือว่า การ ค า พิ พ า ก ษ า ศ า ล

โดยไม่ถือปฏิบัติตามข้อ 23 ของ ประชุมคร้ังน้ันไม่ชอบ เป็นผลให้มติ ปกครองคดีแดง ท่ี

ระเบียบ มีผลต่อการประชุมครั้ง ท่ีเกิดจากการประชุมครั้งนั้นไม่มีผล 1903/2545 ลง

น้ันอยา่ งไร ตามกฎหมาย วันท่ี 16 ตุ ลาคม

2545 (กรณี อบต.

กกโก อ.เมอื งลพบรุ ี

ในการประชุมสภาครั้ง -ต้องมีระเบียบวาระเลือก ข้อ11 ข้อ 12 ของ

แรก ในระเบียบวาระการประชุม ประธานสภาท้องถิ่นและเลือกรอง ระเบียบ มท. ว่าด้วย

ต้องมีวาระในเรอ่ื งใดบา้ ง ประธานสภาท้องถิ่นเป็นหลกั ข้อบังคับการประชุม

สภาท้องถิ่น พ.ศ.

2547

-ข้อควรระวัง ผู้ที่ทาหน้าท่ีเลือกรอง

ประ ธา นสภ าท้ องถ่ิ นต้ องเป็ น

ประธานสภาทอ้ งถนิ่ ตัวจรงิ

การประชุมทุกคร้ังต้องมี -ระเบียบวาระเสริมคือ ข้อ 24 และข้อ 28

ระเบียบวาระการประชมุ หรอื ไม่ (1) การเลือกเลขานุการสภา ของระเบียบ มท. ว่า
ท้องถิ่น
(2) การกาหนดสมัยประชุม ด้ ว ย ข้ อ บั ง คั บ ก า ร
ประชุมสภาท้องถ่ิน
สมัยสามัญประจาปีน้ีท้ังปี รวมถึง พ.ศ. 2547
กาหนดจานวนสมัย วันเริ่มสมัยประชุม

และระยะเวลาของสมัยประชมุ

(3) การกาหนดสมัยประชุม

สมัยสามัญ สมัยที่ 1 ของปีถัดไป

รวมถึงวันเร่ิมสมัยประชุมและระยะเวลา

ของสมัยประชมุ สมัยท่ี 1

(4)คณะกรรมการตรวจรายงาน

การประชุมและคณะกรรมการสามัญ

ประจาสภา(อบจ.)

73 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดับ คำถำม เนื้อหำ ข้อกฎหมำย

21 แค่ไหน เพียงใดจึงจะถือ ต้องดูพฤติกรรมเป็นกรณี ๆ ข้อ 29 ของระเบียบ

ว่าเป็นเหตุอลเวงให้ประธานสภา ไป เชน่ มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

ท้องถ่ินส่ังปิดประชุมก่อนหมด -สมาชิกสภาท้องถ่ิน 2 -3 ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ระเบียบวาระได้ คน ล้มโต๊ะ ขว้างแก้วน้า ยังฟังไม่ได้ ท้องถ่นิ พ.ศ. 2547

วา่ อลเวง

-ประชาชนจานวนมากมา
ลอ้ มท่ปี ระชุมและสง่ เสียงรบกวนถือ
เปน็ อลเวง

22 ประธานสภาท้องถิ่นส่ัง ไม่ได้ การสั่งพักการประชุม ข้อ 30 ของระเบียบ

พักการประชุมเป็นเวลา 7 วัน ต้องเป็นการพัก ช่ัวคราว เป็น มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

ไดห้ รอื ไม่ ระยะเวลาสน้ั ๆ ในวันน้ัน เทา่ นั้น ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ท้องถิ่น พ.ศ. 2547

23 คณะกรรมการตรวจ คณะกรรมการตรวจสอบ ข้อ 33 ของระเบียบ

ร า ย ง า น ก า ร ป ร ะ ชุ ม สั่ ง ใ ห้ ร า ย ง า น ก า ร ป ร ะ ชุ ม มี ห น้ า ที่ มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

เลขานุการสภาท้องถิ่นแก้ไข ตรวจสอบรายงานการประชุมใน ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ข้อความในรายงานกาประชุมได้ เบ้ืองต้นเท่านั้นว่าเป็นไปตามแบบ ท้องถิ่น พ.ศ. 2547

หรอื ไม่ ของสานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงาน

สารบรรณหรือไม่ ขาดหายหรือไม่

ครบถ้วนหรือไม่ ส่วนในกรณีแก้ไข

ข้อความต้องกระทาโดยมติของสภา

ท้ อ ง ถิ่ น ห า ก ผิ ด พ ล า ด ม า ก

คณะกรรมการตรวจรายงานการ

ประชุมควรท่ีจะทารายงานเสนอให้

ประธานสภาท้องถ่ินทราบ เพื่อว่า

ก ล่ า ว ตั ก เ ตื อ น ห รื อ เ ส น อ

ป รั บ เ ป ล่ี ย น ตั ว เ ล ข า นุ ก า ร ส ภ า

ทอ้ งถิน่ ต่อไป

74 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ลำดบั คำถำม เนอื้ หำ ข้อกฎหมำย

24 ข้ อ สั ง เ ก ต ใ น ก ร ณี นี้ ถ้ า
25
26 เล ข า นุ ก าร ส ภ า ท้ อง ถิ่ น จั ด ท า

รายงานการประชุมสภาท้องถิ่น

บกพร่องมากจะเป็นอย่างไร เช่นนี้ก็

ให้ท่ีประชุมสภาท้องถิ่นมีมติแก้ไข

รายงานการประชุมและมีมติให้

เ ล ข า นุ ก า ร ส ภ า ท้ อ ง ถ่ิ น พ้ น จ า ก

ตาแหน่ง

การปิดประกาศรายงาน ถมดาปิดข้อความที่บันทึก ข้อ 35 ของระเบียบ

การประชุมเพ่ือให้ประชาชน การประชุมลับนั้น เว้นแต่สภา มท. ว่าด้วยข้อบังคับ

ทราบ กรณีมีการประชุมลับใน ทอ้ งถิน่ จะมมี ติเปน็ อยา่ งอืน่ ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ระเบียบวาระใด ต้องกระทา ทอ้ งถน่ิ พ.ศ. 2547

อย่างไร

ก า ร ข ย า ย เ ว ล า ส มั ย เป็นหน้าท่ีของประธานสภาท้องถ่ิน ข้ อ 1 6 ( 1 ) ข อ ง

ประชุมสามัญและวิสามัญเป็น เพราะเป็นเรื่องในกิจการของสภา ระเบียบ มท. ว่าด้วย

หนา้ ทใี่ คร ท้องถ่ิน ข้อบังคับการประชุม

สภาท้องถิ่น พ.ศ.

2547

สภาเทศบาลประชุมกัน ระเบียบกระทรวงมหาดไทย -หนังสือด่วนท่ีสุดที่

เพื่อพิจารณาญัตติที่ขอให้ลงมติ ว่าด้วยข้อบังคับการประชุมฯ ไม่ได้ มท 0413/416

ให้ สท ซึ่งถูกกล่าวหาว่ามีความ กาหนดไว้โดยตรงว่า การประชุมท่ี ลงวันท่ี 18 ก.พ. 31

ประพฤติในทางที่จะนามาซ่ึง ฝ่าฝืนระเบียบกฎหมายแล้วจะมีผล -ข้ อ 3 1 ข อ ง

ความเส่ือมเสียแต่เทศบาลส้ินสุด อ ย่ า ง ไ ร ก็ ต้ อ ง น า ก ฎ ห ม า ย ท่ี ระเบียบ มท. ว่าด้วย

สมาชิกภาพ ประธานสภาสั่งให้ ใกล้เคียงมาปรับใช้ อันได้แก่มาตรา ข้อบังคับการประชุม

ประชุมลับ ทั้ง ๆ ที่ สมาชิกสภา 15 0 แ ล ะ ม าต รา 1 51 แ ห่ ง สภาท้องถิ่น พ.ศ.

ท่ีถูกกล่าวหาร้องขอให้ประชุม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 2547

โดยเปิดเผย ต่อมาสภาเทศบาลมี มาเปรียบเทียบ กระทรวงมหาดไทย

มติให้ สท ผู้น้ันสิ้นสุดสมาชิก มีความเห็นว่าข้อกาหนดเกี่ยวกับ

ภาพ เช่นนี้ มีผลบังคับตาม การประชุมลับเกี่ยวข้องกับความ

กฎหมายหรือไม่ สงบเรียบร้อย ดั งนั้นเมื่อสภ า

เทศบาลฝ่าฝืนระเบียบท่ีกาหนดไว้

จึงถือว่ามติของเทศบาลไม่มีผล

75 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดับ คำถำม เน้ือหำ ขอ้ กฎหมำย

27 การจัดทารายงานการ ควรคานงึ ถึงข้อ 118(1) ซ่ึง ข้อ 118(1) ของ

ประชุมเลขานุการสภาท้องถิ่น มี มใิ หผ้ ู้ใดใช้ถ้อยคาไม่สุภาพ กล่าวคา ระเบียบ มท. ว่าด้วย

หลักการในการบันทึกถ้อยคา หยาบคาย เสียด สีหรือใส่ร้าย ข้อบังคับการประชุม

อย่างไร เลขานุการสภาท้องถ่ินจึงควรใช้ สภาท้องถิ่น พ.ศ.

ดุลพินิจว่า ควรจะบันทึกคากล่าว 2547

น้ันไว้ในรายงานการประชุมหรือไม่

มิฉะน้ัน เลขานุการสภาท้องถิ่นอาจ

ถู ก ก ล่ า ว ห า ก ร ะ ท า ผิ ด ฐ า น ห มิ่ น

ประมาท ตามประมวลกฎหมาย

อาญาได้ เพราะเลขานุการสภา

ท้องถ่ินไม่มีเอกสิทธ์ิคุ้มครองดังเช่น

ท่รี ฐั ธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทย

บญั ญตั ไิ ว้

28 ในการลงมติเพื่อรับรอง ใหส้ อบถามประเด็นว่าเหตุที่

รายงานการประชุมปรากฏว่า มี ไม่รับรองรายงานการประชุมนั้น

สมาชิกสภาท้องถ่ินลงมติว่าไม่ เกิดข้ึนเพราะรายงานการประชุมได้

รับรองรายงานก ารประ ชุม บันทึกไม่ตรงกับความจริงท่ีเกิดข้ึน

ประธานสภามีแนวทางการ หรือไม่ หากเป็นเช่นนี้ก็แนะนาให้

ปฏิบัติอยา่ งไร สมาชิกสภาทอ้ งถน่ิ ทล่ี งมติไม่รบั รอง

รายงานก ารประ ชุมน้ัน ไ ด้ ใช้

กระบวนการขอมติสภาท้องถ่ินเพ่ือ

ขอแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามข้อ

33 วรรคสอง แต่หากไม่ใช่กรณี

ดังกล่าวข้างต้น ให้บันทึกไว้ใน

รายงานการประชุมสภาท้องถิ่นตาม

ข้อเท็จจรงิ ทป่ี รากฏ

29 ญตั ตหิ มายถึงอะไร หมายถึงข้อเสนอต่อสภา

ท้ อ ง ถิ่ น เ พ่ื อ ใ ห้ ส ภ า ท้ อ ง ถ่ิ น

ปรึกษาหารือกันและมีการลงมติ

เกีย่ วกับขอ้ เสนอนั้น

76 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดบั คำถำม เนื้อหำ ขอ้ กฎหมำย

30 ญัตติเกี่ยวกับกิจการสภา มลี กั ษณะดังน้ี เ ที ย บ เ คี ย ง จ า ก

ทอ้ งถิ่นมลี ักษณะอย่างไร 1 ญัตติท่ีเก่ียวกับวิธีและ เ อ ก ส า ร แ ผ ย แ พ ร่

ข้ันตอนการประชุมสภาท้องถิ่น ซึ่ง เรื่องปัญหาและคา

ก า ห น ด ไ ว้ ใ น ร ะ เ บี ย บ วิ นิ จ ฉั ย เ ก่ี ย ว กั บ

กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับ กิจการสภาเทศบาล

ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า ท้ อ ง ถิ่ น พ . ศ ข อ ง น า ย ศุ ภ กิ จ

.2547 เช่น บัญญฤทธิพงษ์ หน้า

47 -48

-ญัตติขอให้เปิดเผยรายงาน

การประชมุ ลบั ตามขอ้ 35

-ญัตติตามท่ีกาหนดไว้ในข้อ
38 วรรคห้า เช่น ญัตติขอให้รับรอง
รายการงานการประชุม ญัตติขอให้
รั บ ร อ ง ร า ย ง า น อื่ น ๆ ข อ ง
คณะกรรมการ ญัตติขอให้ปรึกษา
เป็นการดว่ น เปน็ ตน้

-ญัตติตามที่กาหนดไว้ในข้อ
41 เช่น ญัตติขอให้ลงมติ ญัตติ
ขอให้เปดิ อภิปราย เป็นต้น

-ญั ต ติ ข อ ใ ห้ อ อ ก เ สี ย ง
ลงคะแนนลบั ตามข้อ 75

2 ญัตติขอให้พิจารณาโทษ
สมาชิกสภาท้องถ่ินท่ีทาผิดระเบียบ
การประชุมตามขอ้ 70

77 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดบั คำถำม เน้ือหำ ขอ้ กฎหมำย

3 ญัตติขอให้สภาท้องถิ่น

วินิจฉัยให้สมาชิกสภาท้องถิ่นพ้น

จากตาแหนง่ ตามขอ้ 83

4 ญั ต ติ เ ส น อ ตั้ ง
คณะกรรมการสภาท้องถ่ิน ตามข้อ
107

5 ญัตติขอความเห็นชอบ
เก่ียวกับการบริหารหรือกิจการที่
สาคัญ ซึ่งมีกฎหมายหรือระเบียบ
หลายฉบบั กาหนดไวเ้ ชน่

-ญัตติขอความเห็นชอบใน
การทากิจการนอกเขตตาม ม.57
ทว(ิ พรบ.เทศบาล)

-ญัตติขอความเห็นชอบให้กู้
เงินจากกระทรวง ทบวงฯ ตาม ม
66 วรรคท้าย(พรบ.เทศบาล)

-ญัตติขอความเห็นชอบใน
การโอนงบประมาณรายจ่าย ( ข้อ
27 รบ.งบประมาณ ) การแก้ไข
หรือเปลี่ยนแปลงคาชี้แจงประกอบ
งบประมาณรายจ่าย(ข้อ 29 รบ.
งบประมาณ) และการก่อหน้ีผูกพัน
งบประมาณรายจ่ายประจาปีถัดไป
(ขอ้ 38 รบ.งบประมาณ)

78 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดับ คำถำม เน้อื หำ ข้อกฎหมำย

-ญัตติขอความเห็นชอบใน

การยืมหรือขอจ่ายขาดเงินสะสม

(ขอ้ 89 รบ.เบิกจา่ ย)

-ญัตติขอความเห็นชอบใน
การรับพัสดุหรือสิทธิเก่ียวกับพัสดุท่ี
มี ผู้ อุ ทิ ศ ใ ห้ (ก ค ( ก ว จ )
0405.2/020147 18 พ.ค. 61)

-ญตั ติขอความเหน็ ชอบใน

การใช้แผนพัฒนาท้องถิ่น (เฉพาะ

อบต.)

31 การเสนอญัตติ ควรเสนอ -สมาชิกสภาท้องถ่ิ น / ข้อ 38 ของระเบียบ

และดาเนินการได้โดยวธิ ใี ด ผู้บริหารท้องถิ่น/ราษฎรผู้มีสิทธิ มท ว่าด้วยข้อบังคับ

เลือกต้ังใน อปท ดาเนินการตาม ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

กฎหมายว่าด้วยการเข้าช่ือเสนอ ท้องถ่นิ พ.ศ. 2547

ญัตติร่างข้อบัญญัติ เป็นผู้มีอานาจ

เสนอ

-ถา้ เป็นญัตติเกี่ยวกับกิจการ
ข องสภ าท้ องถ่ิ น ส ภ าท้องถ่ิ น
สามารถเสนอด้วยวาจา หรือทาเป็น
หนั ง สื อก็ ไ ด้ สา ห รั บ ญั ต ติ ร่ า ง
ข้อบัญญัติสามารถเสนอได้โดยทา
เป็นหนังสืออย่างเดียวเท่าน้ัน ท้ังนี้
เ พื่ อ ใ ห้ ป ร ะ ธ า น ส ภ า ท้ อ ง ถิ่ น ถื อ
ปฏิบตั ติ ามขอ้ 43 วรรคสองในเรื่อง
ส่งสาเนาร่างข้อบัญญัติให้สมาชิก
สภาท้องถิ่นพจิ ารณาล่วงหนา้

79 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดับ คำถำม เนือ้ หำ ขอ้ กฎหมำย

32 การรับรองญตั ติ -ผู้เสนอญัตติและรับรอง ข้อ 38 ของระเบียบ

จะต้องเป็นคนละคนกนั มท ว่าด้วยข้อบังคับ

-ถ้ากฎหมายหรือระเบียบ ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ไม่ไดก้ าหนดวธิ ีการเสนอญัตติไวเ้ ป็น ท้องถ่ิน พ.ศ. 2547

อย่างอื่น ญัต ติ ทั้งหลายต้ องมี

สมาชิกสภาท้องถ่นิ รบั รองอย่างน้อย

สองคน แต่หากสภาท้องถิ่นน้ันมี

สมาชิกสภาท้องถิ่นน้อยกว่าแปดคน

ให้สมาชิกสภาท้องถ่ินรับรองหน่ึง

คน

-กรณีกฎหมายหรือระเบียบ

กาหนดวิธีเสนอญตั ติและการรับรอง

ไวเ้ ป็นอยา่ งอน่ื เชน่

(1) ญัตติขอให้ออกเสียง

ลงคะแนนลับ ข้อ 75กาหนดให้

สมาชิกสภาท้องถ่ินไม่น้อยกว่า 1

ใน 3 ของจานวนสมาชิกที่อยู่ใน

ห้องประชุมเป็นผู้เสนอ อย่างน้ีไม่

ตอ้ งรับรอง

(2) การเสนอร่างข้อบัญญัติ

โดยผู้บริหารท้องถิ่นตามข้อ 38

วรรคสี่ไม่ต้องมผี รู้ บั รอง

(3) ก่อนลงมติรับหลักการ
แห่งร่างข้อบัญญัติมีการเสนอญัตติ
ใ ห้ ส่ ง ร่ า ง ข้ อ บั ญ ญั ติ ใ ห้
คณะกรรมการสภาท้องถ่ินพิจารณา
ก่ อ น รั บ ห ลั ก ก า ร ข้ อ 6 2 ข อ
ระเบียบฯ กาหนดว่าต้องมีผู้รับรอง
ไม่น้อยกว่าหน่ึงในสามของสมาชิก
สภาทอ้ งถนิ่ ที่อยู่ในห้องประชุม เป็น
ต้น

80 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ลำดับ คำถำม เน้อื หำ ข้อกฎหมำย

33 ก า ร พิ จ า ร ณ า ญั ต ติ -การพิจารณาญัตติเก่ียวกับ ข้อ 45 วรรคหน่ึง

เก่ียวกับกิจการของสภาท้องถิ่น กิจการของสภาท้องถ่ิน สภาท้องถ่ิน ของระเบียบ มท ว่า

กั บ ก า ร พิ จ า ร ณ า ญั ต ติ ร่ า ง ต้องพิจารณาเพียงวาระเดียวว่า ด้วยข้อบังคับการ

ข้อบัญญัติของสภาท้องถ่ินมี เห็นชอบ หรือไม่เห็นชอบ อนุมัติ ประชุมสภาท้องถ่ิน

กระบวนการอย่างไร หรือไม่อนุมัติ พ.ศ. 2547

-ส่วนการพิจารณาญัตติร่าง
ข้อบัญ ญั ติ สภ าท้องถ่ิ นจะ ต้ อง
พจิ ารณาเป็น 3 วาระ วาระท่ี 1 ข้ัน
รับหลักการ วาระที่สอง ขั้นแปร
ญัตติ และวาระท่ีสาม ข้ันเห็นชอบ
ใหต้ ราเป็นข้อบญั ญตั ิ

34 ใ น ข้ั น รั บ ห ลั ก ก า ร ร่ า ง ต้ อ ง มี ก า ร อ ภิ ป ร า ย

ข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย พอสมควร เพราะอยู่ในเงื่อนไขของ

จะตอ้ งมีการอธิปรายก่อนแล้วจึง ข้อ 62 ของระเบียบไม่ได้อยู่ใน

จะลงมติได้ใชห่ รือไม่ ข้อบังคับข้อ 47 ของระเบียบฯแต่

อย่างใด

35 ใ น ข้ั น แ ป ร ญั ต ติ ร่ า ง -หลักการในเรื่องกาหนดให้ ข้อ 45 วรรคสอง

ข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย ท่ีประชุมสภาท้องถิ่นเป็นกรรมการ ของระเบียบ มท ว่า

สภาท้องถิ่นสามารถกาหนดให้ที่ แปรญัตติเต็มสภาน้ัน จะต้องเป็น ด้วยข้อบังคับการ

ประชุมสภาทอ้ งถน่ิ เปน็ กรรมการ การพิจารณาต่างข้อบัญญัติในกรณี ประชุมสภาท้องถิ่น

แปรญัตติเตม็ สภาไดห้ รือไม่ ท่ีพิจารณาสามวาระรวดเดียว พ.ศ. 2547

เท่านนั้

-ข้อ 45 วรรคสาม กาหนด

ว่าร่างข้อบัญญัติงบประมาณจะ

พิจารณาสามวาระรวดเดียวไม่ได้

น้ัน กรณีการพิจารณาร่างข้อบัญญัติ

งบประมาณฯ สภาท้องถ่ินจึงไม่

สามารถกาหนดให้ท่ีประชุมสภา

เป็นกรรมการแปรญัตติเต็มสภาได้

81 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ลำดบั คำถำม เนอื้ หำ ข้อกฎหมำย

36 เมื่อสภาท้องถ่ินลงมติรับ ก็จะเข้าสู่ระเบียบวาระที่ 2 ข้อ 49 ประกอบข้อ

หลักการแห่งร่างข้อบัญญัติ ขั้นแปรญัตติโดยจะมีญัตติท่ีสภา 116 ของระเบียบ

งบประมาณแล้ว กระบวนการ ท้องถ่ินจะต้องปรึกษาหารือเพื่อลง มท ว่าด้วยข้อบังคับ

พิจารณาร่างข้อบัญญัติท่ีสภา มตคิ ือ ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ทอ้ งถน่ิ จะต้องดาเนินการอย่างไร ท้องถ่ิน พ.ศ. 2547

ตอ่ ไป 1 จะตั้งคณะกรรมการแปร

ญัตติจานวนเท่าใด ระหว่าง 3 – 7

คน

2 สมาชิกสภาท้องถ่ินคนใด
ไดเ้ ป็นกรรมการแปรญตั ติ

3 กาหนดระยะเวลาเสนอ
คาแปรญัตติต่อคณะกรรมการแปร
ญัตติ ท้ังนี้ต้องกาหนดเวลาเสนอไว้
ไม่น้อยกว่า 24 ช่ัวโมงนับแต่สภา
ท้องถ่ินมีมติรับหลักการแห่งร่าง
ข้อบญั ญตั ิงบประมาณน้นั

4 กาหนดระยะเวลา
พิ จ า ร ณ า ค า แ ป ร ญั ต ติ ท่ี
คณะกรรมการแปรญัตติได้รับไว้ใน
ข้อ 3

82 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ลำดบั คำถำม เน้ือหำ ขอ้ กฎหมำย

37 การเสนอคาแปรญัตติ กระทาไม่ได้เพราะข้อ 49 ข้อ 49 ประกอบข้อ

ร่ า ง ข้ อ บั ญ ญั ติ ง บ ป ร ะ ม า ณ วรรคสี่กาหนดว่า “ในการพิจารณา 45 วรรคสามของ

รายจ่ายจะเสนอด้วยวาจาได้ ร่างข้อบัญญัติวาระท่ีสอง กรณีการ ระเบียบ มท ว่าด้วย

หรอื ไม่ พิจารณาสามวาระรวดเดียว ผู้เสนอ ข้อบังคับการประชุม

คาแปรอาจเสนอคาแปรญัตติด้วย สภาท้องถิ่น พ.ศ.

วาจาได้” ดังน้ัน ในทางกลับกัน เมื่อ 2547

ก า ร พิ จ า ร ณ า ร่ า ง ข้ อ บั ญ ญั ติ

งบประมาณไม่สามารถพิจารณาได้

สามวาระรวดเดียวได้ตามข้อ 45

วรรคสาม การเสนอคาแปรญัตติ

ด้ ว ย ว า จ า ใ น ก า ร พิ จ า ร ณ า ร่ า ง

ข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายจึงไม่

อาจกระทาได้

38 การสงวนคาแปร หมายถึงการที่สมาชิกสภา

หมายถงึ อะไร ท้องถิ่น / ผู้บริหารท้องถ่ินขอสงวน

คาแปรญัตติของตนในการแก้ไข

เพ่ิมเติมหรือเปล่ียนแปลงข้อความ

รายละเอียดในร่างข้อบัญญัติซึ่ง

คณะกรรมการแปรญัตติท่ีพิจารณา

ร่างข้อบัญญัติไม่เห็นด้วยกับคาแปร

นั้น เพ่ือให้สมาชิกสภาท้องถิ่นเป็นผู้

วินิจฉัยอีกครั้งหนึ่งในวาระที่สองว่า

จะเห็นด้วยตามคาแปรญัตติหรือ

เ ห็ น ด้ ว ย กั บ ค ว า ม เ ห็ น ข อ ง

คณะกรรมการแปรญัตติ

83 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ลำดบั คำถำม เนื้อหำ ข้อกฎหมำย

39 การสงวนความเห็นของ หมายถึงการทก่ี รรมการแปร

ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร แ ป ร ญั ต ติ ญั ต ติ ข อ แ ก้ ไ ข เ พ่ิ ม เ ติ ม ห รื อ

หมายถึงอะไร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ข้ อ ค ว า ม ข อ ง ร่ า ง

ข้ อ บั ญ ญั ติ ต่ อ ที่ ป ร ะ ชุ ม

คณะกรรมการแปรญัตติ แต่เสียง

ส่วนใหญ่ของคณะกรรมการแปร

ญัตติไม่เห็นด้วย กรรมการแปร

ญัตติท่ีขอแก้ไขสามารถขอสงวน

ความเห็นนัน้ แลว้ ไปอภปิ รายต่อ

สภาท้องถิ่น เพ่ือให้สภาท้องถิ่นลง

มติตัดสินอีกคร้ังหน่ึง (บอกให้รู้ว่า

กรรมการแปรญตั ตกิ ็มีอานาจเฉพาะ

ของตนเองทีจ่ ะขอแกไ้ ขเพิม่ เติมหรือ

เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ข้ อ ค ว า ม ข อ ง ร่ า ง

ข้อบัญญัติได้

40 ก า ร ถ อ น ญั ต ติ ห รื อ ค า สามารถกระทาได้โดยไม่ ข้อ 55 ของระเบียบ

แปรญัตติ ขอถอนช่ือจากการ ต้องขออนุมัติหรือขอความเห็นชอบ มท ว่าด้วยข้อบังคับ

เป็นผู้รับรองหรือการเป็นผู้เสนอ จากใครหรือจากสภาท้องถิ่น หาก ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ญัตติร่วม กระทาได้หรือไม่ ยังไม่ได้จัดเข้าในระเบียบวาระแต่ ทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2547

อย่างไร หากได้จัดญัตตินั้นเข้าในระเบียบ

วาระหรือคาแปรญัตติที่ได้ยื่นต่อ

คณะกรรมการแปรญัตติแล้ว ก็ต้อง

ได้รับความยินยอมจากสภาท้องถิ่น

หรือจากมติที่ประชุมคณะกรรมการ

แปรญตั ตแิ ล้วแตก่ รณี

84 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ลำดบั คำถำม เน้ือหำ ข้อกฎหมำย

41 ก า ร เ ส น อ ญั ต ติ ร่ า ง -หลักเบื้องต้น ผู้เสนอคือ ข้อ 58 ของระเบียบ

ข้อบัญญัติงบประมาณใครเป็นผู้ ผู้ บ ริ ห า ร ท้ อ ง ถ่ิ น เ ท่ า นั้ น ร อ ง มท ว่าด้วยข้อบังคับ

เสนอ ผู้บริหารท้องถ่ินไม่สามารถเสนอได้ ก า ร ป ร ะ ชุ ม ส ภ า

ยกเว้นจะได้รับการมอบอานาจเป็น ท้องถิน่ พ.ศ. 2547

หนังสือให้กระทา

-ก า ร เ ส น อ ญั ต ติ ร่ า ง
ข้อบัญญัติงบประมาณมีลักษณะ
เป็นอานาจเฉพาะ ดังนั้น การใช้
อา น า จรั ก ษ า รา ช ก า รแ ท น จ ะ
น า ม า ใ ช้ กั บ ก ร ณี ก า ร เ ส น อ ญั ต ติ
ประเภทนไ้ี ม่ได้

-สาหรับ อบต. ท่ีบริหารงาน พระราชบัญญัติสภา

ในรูปแบบคณะผู้บริหาร นายก ตาบลและองค์การ

อบต ไม่สามารถเสนอญัตติร่าง บริหารส่วนตาบล

ข้อบัญญัติงบประมาณด้วยลาพัง พ.ศ. 2537 แก้ไข

ตนเองได้ ต้องเสนอในรูปคณะ เพิ่มเติมถึง ฉบับที่ 4

ผบู้ รหิ าร พ.ศ. 2546 บังคับ

ไว้

42 ใ น ข้ั น แ ป ร ญั ต ติ ร่ า ง ส า ม า ร ถ แ ป ร ตั ด ล ด ทั้ ง ค ว า ม เ ห็ น ข อ ง

ข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย โครงการและไม่ได้เสนอโครงการ ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร

สามารถตดั ลดโครงการไดห้ รอื ไม่ ใหม่ทดแทนได้ แม้จะมีผลให้ยอด พิ จ า ร ณ า ร่ า ง

จานวนเงนิ ที่อนญุ าตจ่ายขาดหายไป กฎหมายของ มท

ก็ ไ ม่ ถื อ เ ป็ น ก า ร เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง คร้ังที่ 7/ 2549 ลง

หลักการทส่ี ภาทอ้ งถิน่ ได้ลงมตไิ ว้ วันที่ 17 กรกฎาคม

2549

85 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดบั คำถำม เน้ือหำ ข้อกฎหมำย

43 สมาชิกสภาท้องถ่ินและ สามารถแปรญัตติในลักณะ ข้อ 59 , 60 ของ

ผู้บริหารท้องถ่ินสามรถแปรญัตติ ดังน้ี ระเบียบ มท ว่าด้วย

ร่ า ง ข้ อ บั ญ ญั ติ ง บ ป ร ะ ม า ณ (1) ล ด ร า ย จ่ า ย ( ตั ด ทั้ ง ข้อบังคับการประชุม

รายจ่ายในลกั ษณะใดไดบ้ ้าง โครงการ) สภาท้องถ่ิน พ.ศ.

(2) ข อ ล ด จ า น ว น เ งิ น ท่ี ข อ 2547

อนุญาตจ่าย (ตัดทอนเงิน

ลดลงแตย่ งั คงมเี หลืออยู่)

(3) ขอตั้งจ่ายรายการใหม่ การ

ขอเพ่ิมเติมรายจ่าย เพิ่ม

จานวนเงินท่ีขออนุญาตจ่าย

ใ ห้ สู ง ขึ้ น ก ว่ า ที่ ข อ ไ ว้ เ ดิ ม

หรือการเปลี่ยนแปลงความ

ประสงค์ของจานวนเงินที่ขอ

อนุญาตจ่าย โดยต้องมีคา

รับรองจากผู้บริหารท้องถิ่น

สาหรับ อบต สมาชิกไม่

สามารถแปรญัตติลักษณะนี้

ได้

44 การลงมติ โดยถือเสียง หมายถึง เสียงส่วนใหญ่ที่ -ข้ อ 8 6 ข อ ง

ขา้ งมากเป็นเกณฑ์หมายความว่า ออกเสียงสาหรับเสียงลงคะแนน ท่ี ระเบียบ มท ว่าด้วย

อย่างไร งดออกเสียงน้ันไม่สามารถนามา ข้อบังคับการประชุม

นับเป็นเสียงคัดค้านหรือเสียง สภาท้องถิ่น พ.ศ.

เห็นชอบได้ 2547

-มท0311/15723

ลว 20 พ.ย. 2511

86 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถ่ิน

ลำดบั คำถำม เน้อื หำ ขอ้ กฎหมำย

45 ประ ธานสภาท้องถ่ิ น พิ จ า ร ณ า ต า ม ขั้ น ต อ น ข้อ 87 , 90 ของ

ได้รับกระทู้จากสมาชิกสภา ดงั ตอ่ ไปน้ี ระเบียบ มท ว่าด้วย

ท้ อ ง ถิ่ น แ ล้ ว ต้ อ ง ด า เ นิ น ก า ร ข้อบังคับการประชุม

อย่างไร ขั้นตอนที่ 1 พิจารณาว่ามีลักษณะ สภาท้องถ่ิน พ.ศ.

ตามข้อ 90 หรือไม่ หรือไม่ใช่เรื่อง 2547

เก่ียวกับข้อเท็จจริงหรือนโยบาย

เ ก่ี ย ว กั บ ก า ร ง า น ใ น ห น้ า ที่ ข อ ง

ผู้บริหารท้องถ่ิน ถ้ามีลักษณะ

ดั ง ก ล่ า ว ก็ ท า ห นั ง สื อ แ จ้ ง เ ห ตุ

ดังกล่าวและคืนกลับให้สมาชิกสภา

ทอ้ งถนิ่

ข้ันตอนที่ 2 แยกประเภทว่าเป็น ข้อ 94 , 95 ของ
กระทู้ถามท่ัวไป หรือเป็นกระทู้ถาม ระเบียบ มท ว่าด้วย
ด่วน (การเป็นกระทู้ถามทั่วไปหรือ ข้อบังคับการประชุม
กระทู้ถามด่วน ไม่ได้อยู่ท่ีผู้เสนอ สภาท้องถ่ิน พ.ศ.
กาหนด แต่อยู่ที่เนื้อหาสาระของ 2547
กระทู้) เพ่ือจะได้แยกการปฏิบัติ
สาหรับกระทปู้ ระเภทนน้ั ๆ

ข้ันตอนท่ี 3 ส่งกระทู้น้ันไปให้
ผู้บริหารและบรรจุเข้าในระเบียบ
วาระการประชุม ถ้าเป็นกระทู้ถาม
ท่ัวไปให้บรรจุภายใน 7 วัน นับแต่
วนั ท่สี ง่ กระทู้ถามให้ผู้บริหารและถ้า
เป็นกระทู้ถามด่วน ให้รีบส่งกระทู้
และรีบบรรจุโดยเร่งด่วนกว่ากระทู้
ถามทั่วไป

87 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี

สภาท้องถิ่น

ลำดบั คำถำม เน้ือหำ ข้อกฎหมำย

46 กรณีเทศบาล เม่ือสภา สภาเทศบาลต้องแต่งต้ัง ม า ต ร า 3 2 แ ห่ ง

เทศบาลมมี ติใหต้ ้ังคณะกรรมการ บคุ คลนัน้ เป็นกรรมการวิสามัญทันที พรบ.เทศบาล พ.ศ.

วิสามัญที่จานวนต้ังแต่ 4 คน แล้วดาเนินการคัดเลือกบุคคลอ่ืน 2496

เม่ือนายกเทศมนตรีเสนอชื่อ เป็นคณะกรรมการวิสามัญในส่วนที่ ข้ อ 1 0 3 ข อ ง

บุคคลหนึ่งเพื่อให้สภาเทศบาล เหลือต่อไป การเสนอช่ือของ ระเบียบ มท ว่าด้วย

แต่งตั้งเป็นกรรมการวิสามัญ นายกเทศมนตรีกรณีนี้ไม่ต้องมีผู้รับ ข้อบังคับการประชุม

ประธานสภาจะดาเนินการ รอง เพราะได้รับรองโดย พรบ. สภาท้องถ่ิน พ.ศ.

อย่างไร เทศบาล พ.ศ. 2496 2547

47 วิ ธี ก า ร เ ลื อ ก ให้สมาชิก/ผู้บริหารเสนอชื่อ ข้ อ 1 0 7 ข อ ง

คณะกรรมการสภาท้องถิ่นมี สมาชิกสภาท้องถ่ินหรือบุคคลที่ไม่ ระเบียบ มท ว่าด้วย

วธิ ีการดาเนนิ การอยา่ งไร ใช้สมาชิกสภาท้องถิ่นแล้วแต่กรณี ข้อบังคับการประชุม

โดยเสนอชื่อได้ไม่จากัดจานวน และ สภาท้องถ่ิน พ.ศ.

นาวิธกี ารคดั เลอื กตามขอ้ 12 มาใช้ 2547

48 เหตุใดในกระบวนการ เพื่อเป็นการคุ้มครองสิทธิ ข้ อ 1 1 4 ข อ ง

พิจารณาการแปรร่างข้อบัญญัติ ของผู้บริหารท้องถิ่นในการช้ีแจง ระเบียบ มท ว่าด้วย

ทุกประเภทของคณะกรรมการ แสดงความคิดเห็นในช้ันแปรญัตติ ข้อบังคับการประชุม

แปรญัตติจึงต้องแจ้งให้ผู้บริหาร ต่ อ คณ ะ ก รร ม ก า รแ ปร ญั ต ติ ที่ สภาท้องถิ่น พ.ศ.

ทอ้ ง กาหนดไว้ในข้อ 114 ของของ 2547

ถิ่นทราบ ระเบียบ มท ว่าด้วยข้อบังคับการ

ประชุมสภาท้องถ่ิน พ.ศ. 2547

และเม่ือมีการประกาศใช้ข้อบัญญัติ

แล้ว ผู้บริหารท้องถิ่นจะต้องนา

ปฏิบัติให้บังเกิดผล ดังน้ันผู้บริหาร

ท้ อ ง ถ่ิ น จึ ง จ า เ ป็ น ต้ อ ง เ ข้ า ม า

เกี่ยวข้องในขั้นแปรดว้ ย

88 ยกยรรยมยกยรยสPกี pากpี