คู่มือการปฏิบัติงาน

ภาคผนวก 2

- ตัวอย่าง -
แบบประเมินเทคโนโลยีตามหลัก Balance Score Card

1. เคร่ืองเร่งอนุภาคท่ีผลิตเฉพาะโฟตอนพลังงานมากกว่า 6 MV หรือผลิตลำรังสีอิเล็กตรอนร่วมด้วย
พร้อมชุดอุปกรณ์ ฉายรังสีแบบเชิงปริมาตร (High Energy Medical Linear Accelerator with
Volumetric Arc Treatment set)

1.1 การประเมนิ ความปลอดภยั
บริษัทนำเข้าเคร่ืองฉายรังสีแบบเชิงปริมาตร (High Energy Medical Linear Accelerator with

Volumetric Arc Treatment set) เป็นเครื่องฉายรังสีรักษามะเร็ง โดยใช้รังสีพลังงานสูงไปทำลายก้อนมะเร็งได้
แม่นยำท่ีระดับความลึกต่างๆ โดยมีชุดบังคับลำรังสีแบบ MLC (Multileaf collimator) ร่วมกับระบบภาพนำวิถี
(IGRT)จากอเมริกา และ ยุโรป ได้รับการรับรองจาก FDA ของอเมริกาแล้ว (มีหนังสือรับรอง) และบริษัทฯ
ตัวแทนจำหน่ายในประเทศไทยจะทำหนังสือ พร้อมเอกสารยื่นขออนญุ าตนำเขา้ จาก สำนกั งานคณะกรรมการ
อาหารและยา (อย.) ซึ่งเป็นไปตามขอ้ กำหนดของ อย. จงึ สามารถนำเครื่องเขา้ มาจำหนา่ ยได้

จั ด ห า เค รื่อ งฉ า ย รังสี แ บ บ เชิ งป ริม า ต ร (High Energy Medical Linear Accelerator with
Volumetric Arc Treatment set)สำหรับทดแทนเครอื่ งเร่งอนุภาคเดมิ ท่ีมีอายุการใช้งานมากกว่า 15 ปี และ
ไมร่ องรบั เทคนิคการฉายรังสีใหม่ ๆ ทม่ี ีความปลอดภัยต่อผู้ป่วยสูงในปัจจุบัน ประกอบดว้ ยชุดอุปกรณ์หลัก 2
สว่ น

ส่วนแรก คือ เครื่องเร่งอนุภาคพลังงานสูงที่สามารถผลิตได้ทั้งลำรังสีโฟตอนและลำรังสีอิเล็กตรอน
พร้อมชุดกำบังลำรังสีแบบหลายซ่ี (Multileaf Collimator) ขนาดไม่มากกว่า 0.5 เซนติเมตร และมีความเร็ว
ในการเคลื่อนที่สูง สามารถปรับปรุงคุณสมบัติให้รองรับการฉายรังสีด้วยระบบภาพนำวิถี (Image Guidance
Radiation Therapy: IGRT) และซึ่งในปจั จุบันมเี ครอ่ื งเร่งอนุภาคใช้ทั่วประเทศไทย ประมาณ 30 เครือ่ ง

ส่วนท่ีสอง คือ ระบบบันทึกและทวนสอบปริมาณรังสีแบบประสิทธิภาพสูง เป็นระบบสารสนเทศ
ทางด้านรังสีรักษา ท่ีรองรับระบบเวชระเบียนอเิ ล็กทรอนิกส์ ระบบการเรียกเก็บที่เป็นปจั จุบนั โดยคำนวณจาก
การฉายรังสีจริงในแต่ละคร้ัง ระบบการนัดหมายผู้ป่วยในคลินิกรังสีรักษา และคลินิกมะเร็งวิทยา สำหรับ
ผู้ป่วยท่ีได้รับการรักษาด้วยรังสีรักษาและเคมีบำบัด เป็นต้น อีกทั้งยังสามารถรองรับระบบบริหารจัดการ
ข้อมลู ภาพในด้านรังสีรกั ษาซึ่งใชใ้ นการตรวจสอบความถูกตอ้ งของพ้ืนทแี่ ละตำแหน่งของการฉายรังสี

1. เครือ่ งเร่งอนภุ าคทผี่ ลติ เฉพาะโฟตอนพลงั งานมากกว่า 6 MV หรอื ผลติ ลำรังสีอเิ ลก็ ตรอนรว่ มด้วย
พร้อมชุดอุปกรณ์ฉายรังสีแบบเชิงปริมาตร (High Energy Medical Linear Accelerator with Volumetric
Arc Treatment set) หรอื ในช่อื อืน่ ๆ ที่มลี ักษณะหรอื ประสทิ ธภิ าพเหมอื นกนั ทใ่ี ชง้ านอยู่ปจั จุบนั

➢ ศิริราชพยาบาล เป็นเครื่องของย่หี ้อ Varian ราคา ....................................... บาท
➢ จฬุ าลงกรณ์ เปน็ เครอ่ื งของย่ีหอ้ Varian ราคา ....................................... บาท
➢ รามาธบิ ดี เปน็ เคร่อื งของยห่ี อ้ Varian ราคา ....................................... บาท
➢ ศนู ย์จุฬาภรณ์ เปน็ เครือ่ งของยห่ี อ้ Varian ราคา ....................................... บาท
➢ ราชวิถี เปน็ เครอ่ื งของยหี่ ้อ Elekta ราคา ....................................... บาท
เป็นเคร่ืองของย่ีหอ้ Siemens ราคา ....................................... บาท
➢ พระมงกฎุ เกลา้

➢ กรงุ เทพ (วฒั โนสถ) เป็นเครอื่ งของยีห่ อ้ Elekta ราคา ....................................... บาท
➢ บำรุงราษฎร์ เปน็ เครอื่ งของย่หี อ้ Elekta ราคา ....................................... บาท
➢ ม.เชียงใหม่ เปน็ เครอ่ื งของย่ีหอ้ Tomotherapy ราคา ....................................... บาท
เป็นเครอ่ื งของยหี่ อ้ Varian ราคา ....................................... บาท
➢ ม.ขอนแก่น เป็นเครือ่ งของยี่ห้อ Varian ราคา ....................................... บาท
➢ ม.สงขลา

1.2 การประเมนิ ประสทิ ธิผล
เครื่องเร่งอนุภาคพร้อมชุดอุปกรณ์ฉายรังสีแบบเชิงปริมาตร และระบบบันทึกและทวนสอบแผนการ

ฉายรังสีแบบประสิทธิภาพสูง น้ีเป็นเครื่องฉายรังสีรักษามะเร็ง โดยใช้รังสีพลังงานสูงไปทำลายก้อนมะเร็งได้
แม่นยำท่ีระดับความลึกต่างๆ โดยมีชุดบังคับลำรังสีแบบ MLC (Multileaf collimator) ซ่ึงสามารถจำกัดลำ
รงั สีแบบมาตรฐานหรือตามรูปทรงของก้อนมะเร็ง พร้อมมีระบบถา่ ยภาพนำวถิ ี ระบบทึกและทวนสอบการ
ฉายรังสที ่ีมีประสิทธิภาพสูง ทำให้มีความแม่นยำสูง ซ่ึงสามารถใช้รักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งในทุกระบบ และทุก
ส่วนของร่างกาย ด้วยลำรังสีโฟตอน และลำรังสีอิเล็กตรอน โดยสามารถเลือกปรับระดับพลังงานได้ไม่น้อย
กว่า 8 ระดบั พลังงาน (ลำรังสีโฟตอน 2 ระดับพลังงาน และลำรังสีอิเลคตรอน 6 ระดับพลังงาน) สามารถให้
ปริมาณรังสีสูงในบริเวณก้อนมะเร็งและลดปริมาณรังสีท่ีจะเป็นอันตรายต่ออวัยวะข้างเคียง อย่างถูกต้องด้วย
ระบบการถา่ ยภาพนำวิถี เพ่ือตรวจสอบตำแหน่งเป้าหมายของการรักษา ก่อนการฉายรังสีจริง ทำให้เพิ่มอัตรา
การมีชีวิตของผปู้ ่วย ในขณะเดียวกันยังลดผลแทรกซ้อนของการฉายรังสี เนื่องจากมีการหมุนรอบตัวผปู้ ่วย ทำ
ให้มีการกระจายรังสีท่ีน้อยลงสำหรับอวัยวะปกติรอบก้อนมะเร็ง ส่งผลให้คุณภาพชีวิตผู้ป่วยดีข้ึน สามารถ
ใหบ้ ริการฉายรงั สผี ปู้ ่วยเพิ่มขน้ึ 50-60 รายตอ่ วัน เปน็ การลดระยะเวลารอคอยในการรกั ษาของผปู้ ว่ ยลง

นอกจากนี้ยังเป็นที่รองรับการส่งต่อผู้ป่วยจากโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาลท่ัวไป ในพื้นท่ี12 จังหวัด
ภาคเหนือตอนบน เพ่ือให้ประชากรได้มีโอกาสในการเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูงในการรักษาผปู้ ่วยด้วยรังสี ส่งผล
ตอ่ การพัฒนาเศรษฐกิจทย่ี ่งั ยืนของประเทศจากทม่ี ปี ระชากรสขุ ภาพดี

1.3 การประเมินความคมุ้ ค่าอยา่ งเป็นระบบ (โดยใชห้ ลักการ Balanced Scorecard)

ป ร ะ เมิ น ค ว า ม คุ้ ม ค่ า ใน - ต้นทุนตรง (direct cost) ราคา 140 ล้าน เทียบกับราคาท่ีหน่วยงานอื่น
มุ ม ม อ ง ด้ า น ก า ร เ งิ น ซื้อในราคา 200 ล้านขึ้นไป (เช่น คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล
(Financial Perspective) 280 ล้าน, โรงพยาบาลภูมพิ ล 200 ล้าน) ซึ่งราคาถูกกวา่

- ต้นทุนทางอ้อม (indirect cost) ผู้ป่วยรอคิวส้ันกว่า สามารถได้รับการ
รกั ษาทเี่ ร็วกวา่ และมีประสิทธิภาพสงู เป็นการลดค่าใช้จ่ายของผ้ปู ่วย
-
ต้นทุนที่มองไม่เห็น (intangible cost) ผู้ป่วยได้รับการรักษาท่ีมีผลแทรก
ซ้อนน้อย มีคุณภาพชีวิตที่ดีกว่า มีอัตราอยู่รอดสูง เป็นการประหยัด
ต้นทนุ ท่มี องไมเ่ หน็ จากการรกั ษาภาวะแทรกซอ้ นของการฉายรังสี ผู้ป่วยมี
ทางเลือกสำหรับการรักษาโรคมะเรง็ มากข้ึนและเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูงได้
ถึงแม้จะมีรายได้ต่ำ ผู้ป่วยในพ้ืนท่ีรับผิดชองไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการ
เดินทางเพ่อื ไปรับบริการรักษาเทคโนโลยีการรกั ษาทางรังสีข้ันสูง ในสถาบัน
หรือโรงพยาลในกรงุ เทพ ซึง่ มีระยะเวลารอคอยรบั การรกั ษายาว

ป ร ะ เมิ น ค ว า ม คุ้ ม ค่ า ใน - ลกู คา้ ภายนอก (ผ้ปู ว่ ย)
มุ ม ม อ ง ด้ า น ลู ก ค้ า
ผู้ป่วย (โดยเฉพาะผู้ป่วยหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ) สามารถ
(Customer Perspective) ได้รับการรักษาด้วยเคร่ืองมือท่ีทันสมัย และมีประสิทธิผลในการรักษาสูง

เทียบเท่าต่างประเทศ สามารถได้รับการฉายแสงในมะเร็งได้ทุกระบบ และ

มะเร็งที่มีความสลับซับซ้อนมาก มะเร็งที่ติดกับอวัยวะสำคัญ มะเร็งท่ีเกิดขึ้น

ในอวัยวะที่มีการเคล่ือนไหว และผู้ป่วยมะเร็งที่เป็นมะเร็งกลับเป็นซ้ำหลังการ

รกั ษา โดยสามารถลดภาวะแทรกซอ้ นทเ่ี กิดจากการฉายแสงแบบเดิมได้อยา่ งมี

นยั สำคัญ

- ลูกค้าภายใน (แพทย์และบุคลากรทางการแพทย)์

แพทย์สามารถใช้เทคโนโลยีช้ันสูงมารักษาผู้ป่วยซึ่งในอดีตไม่

สามารถรักษาได้โดยเคร่ืองมือเทคโนโลยีมาตรฐานเดิม มีศักยภาพทัดเทียม

โรงเรียนแพทย์และโรงพยาบาลเอกชน เป็นการป้องกันสมองไหลของบุคลากร

(Brain Drain)

ป ร ะ เมิ น ค ว า ม คุ้ ม ค่ า ใน - เป็นกระบวนการหลัก ในการยกระดับองค์กรสู่ศูนย์ความเป็นเลิศเฉพาะ
มุ ม ม อ ง ด้ า น ก ร ะ บ ว น ก า ร ทางด้านโรคมะเร็ง ตามยุทธศาสตร์กรมการแพทย์ และกระทรวง
สาธารณสขุ
ภายใน
เป็นเครื่องมือ เพ่ือรองรับผู้ป่วยในระบบส่งต่อซ่ึงเป็นผู้ป่วยหลักประกัน
(Internal process - สขุ ภาพถงึ 70%

Perspective) เป็นการทดแทนเครื่องเร่งอนุภาค 6 MV ซ่ึงใช้งานมาเป็นเวลา 15 ปี และ
ไมร่ องรับการรกั ษาดว้ ยเทคโนโลยขี นั้ สงู ด้านรังสรี กั ษา
-
เป็นกระบวนการสนับสนุนท่ีทำให้เกิดการวิจัย และถ่ายทอดเทคโนโลยี
- ดา้ นการรักษาโรคมะเร็ง (เกดิ Value Chain)

ป ร ะ เมิ น ค ว า ม คุ้ ม ค่ า ใน - เป็นการเพ่ิมทักษะและขีดความสามารถของการฉายแสงให้แก่แพทย์และ
มุมมองด้านการเรียนรู้และ บุคลากรทางการแพทย์ด้านรังสีรักษา เพื่อเป็นศูนย์แห่งความเป็นเลิศ
การเติบโต (Learning and ทางดา้ นโรคมะเร็ง
Growth Perspective) -
เป็นการพัฒนาองค์ความรู้การฉายรังสีภายในองค์กร และถ่ายทอดให้กับ
บุคลากรทางการแพทยท์ ี่อยใู่ นเครือข่าย 12 จังหวัดภาคเหนอื ตอนบน