คู่มือการดำเนินการขับเคลื่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2 เอกสารงานวิชาการที่ 6/2567
คำนำ คู่มือ การดำเนินการขับเคลื่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2 เล่มนี้ จัดทำขึ้นแก่โรงเรียนในสังกัด ที่สมัครเข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจในกระบวนการดำเนินการขับเคลื่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ในสถานศึกษาให้สำเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์ โดยมุ่งเน้นส่งเสริมให้ผู้เรียน ในระดับชั้นประถมศึกษา ได้เรียนรู้และมีประสบการณ์ในการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลตรงตามเป้าหมายของหลักสูตร ส่งเสริมกระบวนการด้านวิทยาศาสตร์ ให้ ผู้เรียนได้ฝึกสังเกต รู้จักคิด ตั้งคำถาม และค้นหาคำตอบด้วยตนเอง โดยมีครูเป็นผู้อำนวยการการจัดการเรียนรู้ และจัดบรรยากาศการเรียนรู้ที่เหมาะสม รวมทั้งพัฒนาครูระดับประถมศึกษาให้สามารถจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เชิงปฏิบัติการ (Hand – on) ตามปรัชญาการเรียนรู้ของโครงการซึ่งได้แก่การเรียนรู้ร่วมกัน (Co-Construction) และการรู้คิด (Meta – Cognition) โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้แบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry-based learning) เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ Active Learning ทำให้การเรียนรู้เป็นไปอย่างมีความหมายและนำไปใช้ ในสถานการณ์อื่น ๆได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป ขอขอบคุณผู้บริหารการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา คณะครู คณะทำงานแลผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่านที่มี ส่วนร่วมในการจัดทำคู่มือนี้จนสำเร็จด้วยดี และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าคู่มือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้เกี่ยวข้องทุก ท่าน และหน่วยงานต่าง ๆ ที่สนใจนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ให้มีคุณภาพเกิดประสิทธิภาพ แก่ผู้เรียน ตอไป กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2
สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา 1 ที่มาและความสำคัญ 1 วัตถุประสงค์ 2 เป้าหมาย 2 ประโยชน์ที่ได้รับ 2 กระบวนการดำเนินการขับเคลื่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา 3 ขั้นตอนที่ 1 การสมัครเข้าร่วมโครงการฯ 3 ขั้นตอนที่ 2 การแจ้งประกาศรายชื่อโรงเรียนที่ผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการฯ 3 ขั้นตอนที่ 3 การเข้ารับการอบรมจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย 4 ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ขั้นตอนที่ 4 การขยายผลการอบรมของครูแกนนำสู่การจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน 4 ขั้นตอนที่ 5 การจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย 4 ระดับประถมศึกษา ขั้นตอนที่ 6 การสรุปรายงานโครงงานสืบเสาะของนักเรียน 4 ขั้นตอนที่ 7 การตอบแบบสอบถามของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินโครงการ 5 ขั้นตอนที่ 8 การนิเทศ ติดตามผลการดำเนินโครงการกิจกรรม 5 ขั้นตอนที่ 9 การเตรียมข้อมูลความพร้อม เพื่อเข้ารับการประเมินรับตราพระราชทาน 5 ขั้นตอนที่ 10 การร่วมกิจกรรมรับตราพระราชทาน 6 หลักเกณฑ์การประเมิน 8 - แบบบันทึกผลการประเมินรายงานการจัดกิจกรรม 8 กิจกรรม 9 - แบบบันทึกผลการประเมินรายงานโครงงานโดยใช้กระบวนการสืบเสาะของผู้เรียน 12 แบบฟอร์มการรายงาน 18 - แบบฟอร์มรายงานกิจกรรมสืบเสาะ 19 - แบบฟอร์มรายงานโครงงานวัฏจักรการสืบเสาะ 30 ภาคผนวก 40 ภาคผนวก ก แบบนิเทศติดตามตัวอย่างกิจกรรมสืบเสาะ 41 ภาคผนวก ข ตัวอย่างกิจกรรมสืบเสาะ 44 ภาคผนวก ค ตัวอย่างโครงงานวัฏจักรการสืบเสาะ 47
1 โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ที่มาโครงการ โครงการ “บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย” เป็นโครงการที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาพระราชทานพระราชดำริให้คณะกรรมการ นำไปพิจารณาริเริ่มดำเนินการนำร่องในประเทศไทย โดยได้ทอดพระเนตรตัวอย่างโครงการนี้ คราวเสด็จพระราช ดำเนินเยือนประเทศเยอรมนี เมื่อปีพ.ศ. 2552 คณะกรรมการโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย จึงได้ติดต่อกับมูลนิธิ Haus der kleinen Forscher โดยการประสานงานของ Mr. Thomas Tillmann เพื่อขอ อนุญาตนำกิจกรรมนี้มาทดลองทำในประเทศไทย โดยที่มาของโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย มาจากการประเมินผลนานาของโครงการ PISA พบว่า ความรู้และทักษะทางวิทยาศาสตร์ของเด็กไทย ยังอยู่ในระดับต่ำกว่าค่าเฉลี่ย อีกทั้งยังขาดแคลนนักวิทยาศาสตร์ และวิศวกรที่จะร่วมมือขับเคลื่อนและพัฒนาประเทศ งานวิจัยยืนยันว่า เราควรสร้างทัศนคติที่ดีด้านการเรียนรู้ ทักษะและกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ให้กับเด็กตั้งแต่ระดับปฐมวัย (อายุ 3-6 ปี) เพราะเป็นช่วงอายุที่มี ความสามารถในการเรียนรู้และจดจำมากที่สุด ซึ่งโครงการได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจากหน่วยงานทั้งภาครัฐ และเอกชน เพื่อส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และเป็นแนวทางการพัฒนาการเรียนการสอน วิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัยอย่างมีคุณภาพและยั่งยืน โดยโครงการได้ผนึกกำลังหน่วยงาน 8 พันธมิตรในการ ร่วมดำเนินโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ได้แก่ - มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา - สถาบันส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) - สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) - องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) - สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) - บริษัท บี.กริม - บริษัทนานมีบุ๊คส์ จำกัด - มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) โดยเริ่มนำใบงานชุดกิจกรรมการทดลองเรื่อง “น้ำ” มาให้เด็ก ๆ ได้สนุกกับการทดลองวิทยาศาสตร์ ที่เชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน จนถึง ณ ปัจจุบัน โครงการได้พัฒนาหลักสูตรและกิจกรรมสร้างความตระหนัก และความรู้ ทักษะเชื่อมโยงกับสังคม สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามแนวทางการศึกษา เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (ESD : (Education for Sustainable Development) เพื่อตอบสนองแนวทาง 17 ข้อของ UN sustainable development goals (SDGs) และขยายแนวคิดของโครงการไปทั่วประเทศ รวมถึงขยาแนวคิด สู่ระดับประถมศึกษาในปัจจุบัน และต่อยอดมาในระดับประถมศึกษา ในปี พ.ศ. 2562 เป็นต้นมา จากที่มาความสำคัญดังกล่าว สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2 ในฐานะ ผู้รับผิดชอบงานการศึกษาในเขตพื้นที่ มีหน้าที่และภารกิจหลักในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาและขับเคลื่อน
2 นโยบายการศึกษาในเขตพื้นที่ลงสู่โรงเรียนในสังกัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งการส่งเสริมความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ซึ่งถือ เป็นกระบวนการในการหาข้อเท็จจริงอย่างมีเหตุผล ส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิด เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เป็น ประชากรของประเทศที่มีคุณภาพในอนาคตต่อไป วัตถุประสงค์ 1) ส่งเสริมให้ผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษา ได้เรียนรู้และมีประสบการณ์ในการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลตรงตามเป้าหมายของหลักสูตร 2) พัฒนาทักษะผู้เรียนในระดับประถมศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์ ให้ได้ฝึกสังเกต รู้จักคิด ตั้งคำถาม และค้นหาคำตอบด้วยตนเอง โดยมีครูเป็นผู้อำนวยการการจัดการเรียนรู้ และจัดบรรยากาศการเรียนรู้ที่เหมาะสม 3) พัฒนาครูระดับประถมศึกษาให้สามารถจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เชิงปฏิบัติการ (Hand – on) ตามปรัชญา การเรียนรู้ของโครงการซึ่งได้แก่การเรียนรู้ร่วมกัน (Co-Construction) และ การรู้คิด (Meta –Cognition) เป้าหมาย 1) โรงเรียน ที่เข้าร่วมโครงการฯ สามารถดำเนินการขับเคลื่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2) ครูแกนนำโรงเรียนในสังกัดที่เข้าร่วมโครงการฯ สามารถจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เชิงปฏิบัติการ (Hand – on) ตามปรัชญาการเรียนรู้ของโครงการซึ่งได้แก่การเรียนรู้ร่วมกัน (Co-Construction) และการรู้คิด (Meta – Cognition) โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้แบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry-based learning) และเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ Active Learning อย่างมีประสิทธิภาพ 3) นักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 โรงเรียนในสังกัดที่เข้าร่วมโครงการฯ สามารถเรียนรู้ รูปแบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry-based learning) อย่างมีประสิทธิภาพ ประโยชน์ที่ได้รับ 1. ผู้เรียนในระดับประถมศึกษา ได้พัฒนาตนเองตามศักยภาพและความสนใจ ได้เรียนรู้และ มีประสบการณ์ในการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ตรงตามเป้าหมายของหลักสูตร 2. ผู้เรียนในระดับประถมศึกษา ได้รับการพัฒนาให้มีทักษะทางด้านวิทยาศาสตร์ ได้ฝึกสังเกต รู้จักคิด ตั้งคำถาม และค้นหาคำตอบด้วยตนเอง มีเหตุมีผล และเป็นการเตรียมความพร้อมในการพัฒนาทักษะในระดับชั้น ที่สูงขึ้นต่อไป 3. ครูผู้สอนได้รับการพัฒนา ให้สามารถจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เชิงปฏิบัติการ (Hand – on) ตามปรัชญาการเรียนรู้ของโครงการซึ่งได้แก่การเรียนรู้ร่วมกัน (Co-Construction) และ การรู้คิด (Meta – Cognition) และสามารถจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลแก่ผู้เรียน 4. โรงเรียนได้รับการพัฒนายกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญอย่างมี ประสิทธิภาพและประสิทธิผลแก่ผู้เรียน
3 กระบวนการดำเนินการขับเคลื่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ขั้นตอนที่ 1 การสมัครเข้าร่วมโครงการฯ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประกาศแจ้งโรงเรียนในสังกัดที่สนใจสมัครเข้าร่วมโครงการฯ ช่วงระยะเวลาการเปิดรับสมัคร อยู่ระหว่างช่วงเดือน ตุลาคม - ธันวาคม โดยโรงเรียนพิจารณาคุณสมบัติให้เป็นไป ตามเงื่อนไข กรอกใบสมัครให้เรียบร้อย และส่งใบสมัครมายังสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาภายในเวลาที่กำหนด ตามหนังสือจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา คุณสมบัติของโรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมโครงการฯ 1. เป็นโรงเรียนที่มีการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับปฐมวัย และผ่านการประเมินเพื่อรับตราพระราชทานโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับปฐมวัย มาแล้ว 1 ครั้ง 2. ผู้บริหารสถานศึกษา ครู ผู้ปกครอง และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง มีความสนใจในการจัดการเรียนรู้ตาม แนวทางโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา 3. ครูผู้รับผิดชอบโครงการต้องเป็นข้าราชการครูหรือพนักงานราชการที่มีอายุไม่เกิน 55 ปี 4. เป็นโรงเรียนที่มีความพร้อมในการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ดังนี้ 4.1 โรงเรียนสามารถจัดทำแผนการบูรณาการกิจกรรมบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษาในโรงเรียน โดยผู้เรียนทุกคนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ได้ทำกิจกรรม Hands-on ตามแนวโครงการฯ ไม่ต่ำกว่า 8 กิจกรรม ต่อระดับชั้น ในแต่ละปีการศึกษา 4.2 โรงเรียนสามารถบริหารจัดการให้นักเรียนทำกิจกรรมสืบเสาะอิสระ ตามแนวทางโครงการ บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ขั้นตอนที่ 2 การแจ้งประกาศรายชื่อโรงเรียนที่ผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการฯ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเมื่อรับใบสมัครเข้าร่วมโครงการจากโรงเรียนในสังกัดเสร็จสิ้นแล้ว ให้ดำเนินการแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกโรงเรียนที่มีคุณสมบัติครบถ้วน และส่งใบสรุปรายชื่อโรงเรียนที่ผ่าน การพิจารณาไปยังผู้ประสานงานโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา สำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เมื่อสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานพิจารณาเห็นชอบและ ได้จัดทำประกาศรายชื่อโรงเรียนที่ผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการฯ แจ้งมายังสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทำหนังสือแจ้งโรงเรียนเพื่อรับทราบและเตรียมความพร้อมในการเข้าร่วมโครงการ ต่อไป
4 ขั้นตอนที่ 3 การเข้ารับการอบรมจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา โรงเรียนที่ผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการฯ แต่งตั้งข้าราชการครูหรือพนักงานราชการ เป็นผู้ประสานงานและรับผิดชอบโครงการฯ ในโรงเรียน โดยควรพิจารณาเป็นครูผู้สอนในระดับชั้นประถมศึกษา ปีที่ 1-3 ที่มีความรู้ความสามารถ มีความถนัด ความสนใจทางด้านวิทยาศาสตร์ และส่งรายชื่อเข้ารับการอบรม การจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ขั้นตอนที่ 4 การขยายผลการอบรมของครูแกนนำสู่การจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน ครูแกนนำหลังการเข้ารับการอบรมการจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ให้แจ้งข้อมูลแนวทางการดำเนินการแก่ผู้อำนวยการสถานศึกษารับทราบ เพื่อแต่งตั้งคณะทำงานในโรงเรียน และขยายผลการอบรมแก่คณะครูในโรงเรียนสู่การจัดการเรียนรู้ภายในโรงเรียน ขั้นตอนที่ 5 การจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา โรงเรียนจัดการจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับ ประถมศึกษา ทั้งกิจกรรมสืบเสาะอย่างน้อย 8 กิจกรรม และโครงงานที่นักเรียนสนใจ โดยโรงเรียนดำเนินการ สรุปผลและสะท้อนผลการจัดกิจกรรมในรูปแบบของเอกสารหรือวิดีทัศน์ โดยมีองค์ประกอบ ดังนี้ - ระบุชื่อกิจกรรม - ระบุจุดประสงค์ของกิจกรรม - ระบุขั้นตอนในการจัดกิจกรรม (ควรมีภาพผู้เรียนขณะดำเนินกิจกรรมในแต่ละขั้นตอน พร้อมคำ บรรยายใต้ภาพขณะทำกิจกรรม เช่น ขั้นตอนการเตรียมวัสดุอุปกรณ์ ขั้นตอนการทำกิจกรรม ขั้นตอนการนำเสนอ ผลงาน และภาพชิ้นงาน) - สรุปผลการจัดกิจกรรม ทั้งผลที่เกิดขึ้นตามวัตถุประสงค์ และผลที่เกิดกับพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ของผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษา ทั้ง 5 ทักษะ คือ ทักษะด้านการเรียนรู้ ทักษะด้านการสื่อสาร ทักษะ ด้านสังคม ทักษะด้านการคิด ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี ขั้นตอนที่ 6 การสรุปรายงานโครงงานสืบเสาะของนักเรียน - คำถามที่นักเรียนสนใจ - ขั้นตอนในการทำโครงงาน - ผลที่เกิดกับทักษะการเรียนรู้ ของผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษา ทั้ง 5 ทักษะ คือ ทักษะด้าน การเรียนรู้ ทักษะด้านการสื่อสาร ทักษะด้านสังคม ทักษะด้านการคิด ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี และผลการ พัฒนาการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ทั้ง 8 ทักษะ คือ ทักษะการสังเกต ทักษะการวัด ทักษะ การจำแนกประเภท ทักษะการคำนวณ ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ ทักษะการหาความสัมพันธ์ ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล และทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล
5 ขั้นตอนที่ 7 การตอบแบบสอบถามของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินโครงการ แบบสอบถามแนวทางการดำเนินโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา สำหรับผู้บริหารโรงเรียน แบบประเมินประกอบไปด้วย 4 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 รายละเอียดโรงเรียน ส่วนที่ 2 การสนับสนุนการดำเนินโครงการในโรงเรียน ส่วนที่ 3 การจัดการเรียนการสอนในชั้นเรียน ส่วนที่ 4 ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม ผู้บริหารสถานศึกษาต้องกรอกข้อมูลให้ครบทุกตอน ด้วยข้อมูลที่ตรงกับความเป็นจริงในการ ดำเนินงานโครงการของโรงเรียน พร้อมทั้งลงนามให้เรียบร้อยส่งมายังสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาต้นสังกัด ขั้นตอนที่ 8 การนิเทศ ติดตามผลการดำเนินโครงการกิจกรรม การนิเทศ ติดตามผลการดำเนินโครงการกิจกรรม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาดำเนินการร่วมกับ โรงเรียนโดยการแต่งตั้งคณะกรรมการนิเทศ ติดตาม ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา เป็นประธานกรรมการ ศึกษานิเทศก์ ครูวิชาการ หรือผู้ทรงคุณวุฒิตามความเหมาะสม จำนวน 3-5 คน ในการเป็นคณะกรรมการประเมิน และให้ข้อเสนอแนะในการพัฒนางานต่อไป ขั้นตอนที่ 9 การเตรียมข้อมูลความพร้อม เพื่อเข้ารับการประเมินรับตราพระราชทาน โรงเรียนเตรียมแนวทางประเมิน ดังนี้ 1) รายงานการจัดการเรียนรู้กิจกรรม บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา กิจกรรมบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ระดับประถมศึกษา ไม่ต่ำกว่า 8 กิจกรรมต่อระดับชั้นปีโรงเรียนดำเนินการ สรุปผลและสะท้อนผลการจัดกิจกรรมในรูปแบบของเอกสารหรือวิดีทัศน์ โดยมีองค์ประกอบ ดังนี้ - ระบุชื่อกิจกรรม - ระบุจุดประสงค์ของกิจกรรม - ระบุขั้นตอนในการจัดกิจกรรม (ควรมีภาพผู้เรียนขณะดำเนินกิจกรรมในแต่ละขั้นตอน พร้อมคำ บรรยายใต้ภาพขณะทำกิจกรรม เช่น ขั้นตอนการเตรียมวัสดุอุปกรณ์ ขั้นตอนการทำกิจกรรม ขั้นตอนการนำเสนอ ผลงาน และภาพชิ้นงาน) - สรุปผลการจัดกิจกรรม ทั้งผลที่เกิดขึ้นตามวัตถุประสงค์ และผลที่เกิดกับพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ของผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษา ทั้ง 5 ทักษะ คือ ทักษะด้านการเรียนรู้ ทักษะด้านการสื่อสาร ทักษะด้าน สังคม ทักษะด้านการคิด ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี 2) รายงานสรุปหัวข้อกิจกรรมโครงงานสืบเสาะอิสระตามหัวข้อสนใจ - คำถามที่นักเรียนสนใจ - ขั้นตอนในการทำโครงงาน - ผลที่เกิดกับทักษะการเรียนรู้ ของผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษา ทั้ง 5 ทักษะ คือ ทักษะ ด้านการเรียนรู้ ทักษะด้านการสื่อสาร ทักษะด้านสังคม ทักษะด้านการคิด ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี และ ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ทั้ง 8 ทักษะ คือ ทักษะการสังเกต ทักษะการวัด ทักษะการ จำแนกประเภท ทักษะการคำนวณ ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ ทักษะการหาความสัมพันธ์
6 ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล และทักษะการลงความเห็นจากข้อมูลหรือสมมติฐานที่ได้กำหนดไว้ ด้วยตนเองเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นการทดลอง การสืบค้น การสังเกต แหล่งเรียนรู้อื่น ๆทั้งสถานที่บุคคลต่าง ๆ ครู ผู้ปกครอง ผู้เชี่ยวชาญ - ร่องรอยการบันทึกข้อมูล และการจัดกระทำข้อมูล เพื่อนำเสนอทั้งกระบวนการและผลลัพธ์ที่ได้ อย่างเป็นระบบ - นักเรียนได้สื่อสาร/นำเสนอข้อค้นพบให้กับผู้อื่น 3) แบบสอบถาม ผู้บริหารสถานศึกษาตอบแบบสอบถามแนวทางการดำเนินโครงการ บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแต่งตั้งคณะกรรมการประเมิน โดยประกอบไปด้วย ผู้นำเครือข่าย ท้องถิ่น (Local Network ; LN) ผู้นำเครือข่ายท้องถิ่น (Local Network ; LN) ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิทยาศาสตร์ หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ขั้นตอนที่ 10 การร่วมกิจกรรมรับตราพระราชทาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา แจ้งรายชื่อโรงเรียนที่ผ่านการประเมินแก่โรงเรียน เพื่อเตรียม ความพร้อมเข้ารับตราพระราชทาน ตามวัน เวลา สถานที่ที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด
กิจกรรมที่ดำเนินการ กิจกรรม ปี 2565 ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ม.ค. ก.พ. มี.ค. 1) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประกาศรับสมัครโรงเรียนในสังกัด เข้าร่วมโครงการฯ โรงเรียนสมัครเข้าร่วมโครงการโดยพิจารณาตาม หลักเกณฑ์คุณสมบัติ ความพร้อม และความสมัครใจ ในการเข้าร่วม โครงการฯ 2) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา แจ้งประกาศรายชื่อโรงเรียนที่ผ่าน การคัดเลือกเข้าร่วมโครงการฯ 3) โรงเรียนสำรวจข้อมูลครูแกนนำผู้รับผิดชอบโครงการฯ และส่งรายชื่อ ครูแกนนำที่ยังไม่ได้รับการอบรมเข้ารับการอบรมฯ 4) ครูแกนนำผู้รับผิดชอบโครงการขยายผลแก่เพื่อนครูในโรงเรียน ในการร่วมกันจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการฯ 5) โรงเรียนจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการฯ ทั้งกิจกรรมสืบเสาะ อย่างน้อย 8 กิจกรรม และโครงงานที่นักเรียนสนใจ 6) โรงเรียนสรุปรายงานการทำโครงงานสืบเสาะอิสระตามหัวข้อที่ผู้เรียน สนใจ 7) ผู้บริหารสถานศึกษาตอบแบบสอบถามแนวทางการดำเนินโครงการฯ 8) โรงเรียนนำเสนอการดำเนินการและเข้ารับการนิเทศติดตามผล การดำเนินกิจกรรม 9) โรงเรียนเตรียมข้อมูลความพร้อม เพื่อเข้ารับการประเมินรับ ตราพระราชทานโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา 10) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา แจ้งประกาศรายชื่อโรงเรียนที่ผ่าน การประเมินผลงาน เข้าร่วมกิจกรรมรับตราพระราชทานโครงการ บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา
7 ปี 2566 ปี 2567 เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย.
8 หลักเกณฑ์การประเมิน การประเมินโดยการตรวจสอบเอกสาร รายงานและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ระดับเขตพื้นที่ 1. โรงเรียนที่เข้ารับการประเมินจะต้องนำเสนอรายงานและผลงาน ดังนี้ 1.1. รายงานการจัดกิจกรรมสืบเสาะ 8 กิจกรรม 1.2. รายงานโครงงานโดยใช้กระบวนการสืบเสาะของผู้เรียน โรงเรียนที่เข้ารับการประเมิน จะต้องได้คะแนน ตั้งแต่ระดับ 70% ขึ้นไป จึงถือว่าผ่านการประเมิน ทั้งนี้รายงานโครงงานวัฏจักรสืบเสาะต้องเป็นโครงงานที่เกิดจากการคิดของผู้เรียน โดยไม่คัดลอกผลงานของผู้อื่น 2. ครูผู้รับผิดชอบโครงการต้องผ่านการอบรมการจัดการเรียนรู้ตามแนวโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา และมีการขยายผลสู่โรงเรียน 3. ผู้บริหารสถานศึกษาต้องตอบแบบสอบถามแนวทางการดำเนินโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ครบถ้วนสมบูรณ์และลงนามเรียบร้อย ทั้งนี้โรงเรียนที่เข้ารับการประเมินจะต้องผ่านหลักเกณฑ์การประเมินทั้ง 3 ข้อ หากไม่ผ่านข้อใดข้อหนึ่ง ถือว่าไม่ผ่านหลักเกณฑ์การประเมินจะไม่ได้รับเสนอชื่อเข้ารับตราพระราชทาน
แบบบันทึกผลการประเมินรายงสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปรคำชี้แจง สำนักงานพื้นที่การศึกษา ใช้สำหรับประเมินผลและกรอกคะแนน การจัดกิจกชื่อโรงเรียน ..............................................................................................................…รายการประเมิน กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมที่ 2 3 2 1 3 2 1 1. ครูกำหนดจุดประสงค์สอดคล้องและครอบคลุม กับกิจกรรมที่ทำ 2.ครูกำหนดขั้นตอนการปฏิบัติกิจกรรมสอดคล้อง กับเรื่องและจุดประสงค์ 3. ครูผู้สอนจัดบรรยากาศ สภาพแวดล้อมในการเรียนรู้ ที่กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ 4. ครูผู้สอนมีบทบาทเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการ จัดการเรียนรู้แก่ผู้เรียน และให้คำแนะนำนำพาผู้เรียน ไปสู่ข้อค้นพบ 5. ครูจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมให้เห็นว่าผู้เรียน เป็นผู้ปฏิบัติจริง
9 งานการจัดกิจกรรม 8 กิจกรรม ระถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2 กรรมการทดลอง จำนวน 8 กิจกรรม และสรุปผลคะแนน …………………………..ขอรับการประเมิน ครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 ครั้งที่ 3 กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมที่ 4 กิจกรรมที่ 5 กิจกรรมที่ 6 กิจกรรมที่ 7 กิจกรรมที่ 8 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1
รายการประเมิน กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมที่ 2 3 2 1 3 2 1 6. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ ด้านการเรียนรู้ 7. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะด้านการคิด 8. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ ด้านการตั้งคำถาม 9. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะด้านการใช้ เทคโนโลยี 10. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ ด้านสื่อสาร 11. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะด้านสังคม 12. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ วิทยาศาสตร์ในการสังเกต 13. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ วิทยาศาสตร์ทักษะการวัด 14. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ วิทยาศาสตร์ทักษะการจำแนกประเภท
10 กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมที่ 4 กิจกรรมที่ 5 กิจกรรมที่ 6 กิจกรรมที่ 7 กิจกรรมที่ 8 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1
รายการประเมิน กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมที่ 2 3 2 1 3 2 1 15. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ วิทยาศาสตร์ทักษะการคำนวณ 16. กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ วิทยาศาสตร์การพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ 17.กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ วิทยาศาสตร์ทักษะการหาความสัมพันธ์ 18.กิจกรรมแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนเกิดทักษะ วิทยาศาสตร์ทักษะการจัดกระทำสื่อความหมายข้อมูล และทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล 19.กิจกรรมมีการบันทึกผลข้อมูล หรือหลักฐาน ร่องรอยอื่น ๆ ที่แสดงให้เห็นถึงสิ่งที่ผู้เรียนค้นพบ 20. ผู้เรียนสามารถใช้อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ได้ ถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น ผลการตรวจสอบ ...................... ใช้เกณฑ์ ดังนี้ 3 = มีการปฏิบัติของผู้เรียนที่แสดงร่องรอยหลักฐานชัดเจนสามารถเป็นแบบอย่างได้ 2 = มีการปฏิบัติข
11 กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมที่ 4 กิจกรรมที่ 5 กิจกรรมที่ 6 กิจกรรมที่ 7 กิจกรรมที่ 8 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ของผู้เรียนที่แสดงร่องรอยหลักฐานชัดเจน 1 = มีการปฏิบัติของผู้เรียนที่แสดงร่องรอยหลักฐานแต่ยังไม่ชัดเจน
12 แบบบันทึกผลการประเมินรายงานโครงงานโดยใช้กระบวนการสืบเสาะของผู้เรียน ตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2 คำชี้แจง สำนักงานพื้นที่การศึกษา ใช้สำหรับประเมินผลและกรอกคะแนน โครงงานวัฏจักรสืบเสาะของผู้เรียน และสรุปผลคะแนน โดยแบ่งออกเป็น 2 ตอน คือ ตอนที่ 1 เพื่อพิจารณาประเมินลักษณะของโครงงานเป็นโครงงานที่ใช้กระบวนการสืบเสาะหรือไม่ รายงานการทำโครงงานของผู้เรียนในแต่ละโรงเรียนที่ส่งมาเพื่อขอรับการประเมินเป็นโครงงานที่ใช้ กระบวนการสืบเสาะหรือไม่ ถ้าตรวจสอบแล้วไม่เป็นโครงงานตามเกณฑ์ที่กำหนดในหัวข้อใดหัวข้อหนึ่ง ให้พิจารณา หยุดตรวจ/ไม่ผ่านการประเมิน ถ้าพิจารณาแล้วเป็นโครงงาน ให้ดำเนินการในตอนที่ 2 ลักษณะเกณฑ์การพิจารณา “ที่ไม่เป็นโครงงานที่ใช้กระบวนการสืบเสาะ” ให้พิจารณา และใส่ / หน้าข้อความ ตามสภาพความเป็นจริงที่ตรวจสอบ เป็นกิจกรรมที่ครูเป็นผู้กำหนดเป้าหมาย วิธีทำกิจกรรม สื่อวัสดุอุปกรณ์ รวมถึงคำตอบไว้ล่วงหน้า เป็นกิจกรรมสั้น ๆ ทำการทดลองครั้งเดียวจบ หรือทำวิธีการเดียวจบ หรือเป็นการเปลี่ยนตัวแปร วัสดุ หรืออุปกรณ์ จากใบกิจกรรมในกล่องฯ และที่ส่งให้เพิ่มเติม โดยใช้วิธีการทดลองเหมือนเดิม ไม่มี การศึกษาหาข้อมูลอื่นเพิ่มเติม หรือเป็นเพียงการทำกิจกรรมที่แนะน าไว้ตามใบกิจกรรม คัดลอกหรือปรับเปลี่ยนโครงงานจากผู้อื่น หรือแหล่งอื่น สรุปผลการตรวจสอบ ให้นำผลการพิจารณาใส่ในแบบบันทึกผลการตรวจสอบคุณภาพโครงงาน ตอนที่ 2 คุณภาพการจัดทำโครงงานที่ใช้กระบวนการสืบเสาะ คำชี้แจง ให้พิจารณาตรวจสอบโครงงานแล้วทำเครื่องหมาย / ลงในช่องระดับคุณภาพในแต่ละข้อของโครงงาน ตามความเป็นจริง โดย ข้อ 1 ใช้เกณฑ์ ดังนี้ 4 = ผู้เรียนมีความคิดริเริ่ม และมีความแปลกใหม่และสามารถประยุกต์ใช้ได้ ในชีวิตประจำวัน 3 = ผู้เรียนมีความคิดริเริ่ม และมีความแปลกใหม่ 2 = ผู้เรียนมีความคิดริเริ่ม แต่ไม่มีความแปลกใหม่ 1 = ครูริเริ่มให้ ข้อ 2-8 ใช้เกณฑ์ ดังนี้ 4 = ผู้เรียนออกแบบขั้นตอนดำเนินงานและลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง 3 = ผู้เรียนปฏิบัติด้วยตนเอง 2 = ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการปฏิบัติ 1 = ผู้เรียนไม่ได้ปฏิบัติหรือปฏิบัติตามครูหรือผู้อื่น ข้อ 9 ใช้เกณฑ์ ดังนี้ 4 = ผู้เรียนได้พัฒนาครบทั้ง 5 ทักษะ 3 = ผู้เรียนได้พัฒนาครบทั้ง 4 ทักษะ 2 = ผู้เรียนได้พัฒนา 3 ทักษะ 1 = ผู้เรียนได้พัฒนา 1-2 ทักษะ
13 ข้อ 10 ใช้เกณฑ์ ดังนี้ 4 = ผู้เรียนได้พัฒนาครบทั้ง 8 ด้าน 3 = ผู้เรียนได้พัฒนา 6-7 ด้าน 2 = ผู้เรียนได้พัฒนา 4-5 ด้าน 1 = ผู้เรียนได้พัฒนาน้อยกว่า 4 ทักษะ ตอนที่ 2 แบบบันทึกผลการตรวจสอบคุณภาพของโครงงาน ที่ รายการตรวจสอบ ระดับคุณภาพ บันทึก/สะท้อนผล การตรวจสอบ 4 3 2 1 1 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ของโครงงาน 2 ที่มาของคำถามในการทำโครงงาน 3 การคาดคะเนคำตอบหรือสมมติฐานที่สอดคล้อง กับคำถาม 4 การออกแบบการสืบเสาะหาความรู้ที่สอดคล้อง กับคำถาม 5 กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ที่สอดคล้อง กับคำถาม 6 การสังเกตและบรรยายสิ่งที่พบที่สอดคล้องกับคำถาม 7 การบันทึกและนำเสนอผลการสืบเสาะ ที่สอดคล้องกับคำถาม 8 การสรุปและอภิปรายผลการสืบเสาะที่สอดคล้อง กับคำถาม 9 ผู้เรียนได้พัฒนาความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน 10 ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์8 ทักษะ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น ผลการตรวจสอบ ...................... หมายเหตุ ทั้งนี้ในทุกรายการประเมินต้องมีหลักฐานที่แสดงว่าผู้เรียนได้ปฏิบัติกิจกรรมจริง เช่น รูปภาพขณะผู้เรียนปฏิบัติกิจกรรม ผลการบันทึกของผู้เรียน ฯลฯ และสิ่งที่ปฏิบัติสอดคล้อง กับคำถามที่ผู้เรียนอยากรู้ โดยให้บันทึกร่องรอย หลักฐานที่พบลงในช่องบันทึก/สะท้อนผลการประเมิน เกณฑ์การพิจารณา การตรวจสอบระดับคุณภาพ ดังนี้ ดีเยี่ยม ได้ 36-40 คะแนน ดีมาก ได้ 31-35 คะแนน ดี ได้ 26-30 คะแนน พอใช้ ได้ 21-25 คะแนน ปรับปรุง ได้คะแนนตั้งแต่ 20 คะแนนลงมา ไม่ผ่านการประเมิน
14 แบบบันทึกผลการประเมินรายงานโครงงานโดยใช้กระบวนการสืบเสาะของผู้เรียน ตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2 ชื่อโรงเรียน............................................................................................................................................................ ชื่อโครงงาน............................................................................................................................................................ คำถามที่ผู้เรียนอยากรู้ (เลือกคำถามที่มีการจัดกิจกรรม/รายงานผลดีที่สุด)......................................................... สรุปผลการประเมินตอนที่ 1 ไม่เป็นโครงงาน หยุดตรวจ เป็นโครงงาน ทำต่อตอนที่ 2 ตอนที่ 2 แบบประเมินผลรายงานโครงงานตอนที่ 2 ที่ รายการตรวจสอบ ระดับคุณภาพ บันทึก/สะท้อนผล การตรวจสอบ 4 3 2 1 1 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ของโครงงาน 2 ที่มาของคำถามในการทำโครงงาน 3 การคาดคะเนคำตอบหรือสมมติฐาน ที่สอดคล้องกับคำถาม 4 การออกแบบการสืบเสาะหาความรู้ ที่สอดคล้องกับคำถาม 5 กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ที่สอดคล้อง กับคำถาม 6 การสังเกตและบรรยายสิ่งที่พบที่สอดคล้อง กับคำถาม 7 การบันทึกและนำเสนอผลการสืบเสาะ ที่สอดคล้องกับคำถาม 8 การสรุปและอภิปรายผลการสืบเสาะ ที่สอดคล้องกับคำถาม 9 ผู้เรียนได้พัฒนาความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน 10 ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ 8 ทักษะ
15 ที่ รายการตรวจสอบ ระดับคุณภาพ บันทึก/สะท้อนผล การตรวจสอบ 4 3 2 1 รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น ผลการตรวจสอบ ...................... หมายเหตุ ทั้งนี้ในทุกรายการประเมินต้องมีหลักฐานที่แสดงว่าผู้เรียนได้ปฏิบัติกิจกรรมจริง เช่น รูปภาพขณะผู้เรียนปฏิบัติกิจกรรม ผลการบันทึกของผู้เรียน ฯลฯ และสิ่งที่ปฏิบัติสอดคล้องกับคำถามที่ผู้เรียนอยากรู้ โดยให้บันทึกร่องรอย หลักฐานที่พบลงในช่องบันทึก/สะท้อนผลการประเมิน เกณฑ์การพิจารณา การตรวจสอบระดับคุณภาพ ดังนี้ ดีเยี่ยม ได้ 36-40 คะแนน ดีมาก ได้ 31-35 คะแนน ดี ได้ 26-30 คะแนน พอใช้ ได้ 21-25 คะแนน ปรับปรุง ได้คะแนนตั้งแต่ 20 คะแนนลงมา ไม่ผ่านการประเมิน ลงชื่อ ..............................................ผู้รายงานผล (.......................................................................) ศึกษานิเทศก์/ ผู้นำเครือข่ายท้องถิ่น (LN) เบอร์โทรศัพท์.....................................................
16 แบบสรุปผลการประเมิน โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2 ลำดับที่ รายชื่อโรงเรียน คะแนนการประเมินรายงาน การจัดกิจกรรม ทั้ง 8 กิจกรรม (60 คะแนน) คะแนนผลการประเมิน โครงงานโดยใช้ กระบวนการสืบเสาะ ของผู้เรียน (40 คะแนน) รวม 100 คะแนน ผลการ ประเมิน (ผ่าน/ไม่ผ่าน) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 ลงชื่อ ..............................................ผู้รายงานผล (.......................................................................) ศึกษานิเทศก์/ ผู้นำเครือข่ายท้องถิ่น (LN)
17 การรายงานกิจกรรมสืบเสาะ คำชี้แจง การรายงานกิจกรรมสืบเสาะ ให้โรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการดำเนินการ สรุปผลการจัดกิจกรรม 8 กิจกรรม ดังนี้ 1. กิจกรรมที่สามารถมาใช้ในการรายงานผล 8 กิจกรรม ประกอบด้วย กิจกรรมที่ทำตามใบกิจกรรมโครงการ บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา และที่ได้รับเพิ่มเติม 2. ให้สรุปผลการทำกิจกรรม ลงในกระดาษ A 4 อย่างน้อย 2-3 หน้า ต่อ 1 กิจกรรม มีเนื้อหา ประกอบด้วย 2.1 ชื่อกิจกรรม 2.2 จุดประสงค์ 2.3 ขั้นตอนการจัดกิจกรรม 2.4 ภาพถ่ายการจัดกิจกรรม - ภาพวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำกิจกรรม จำนวน 1 ภาพ - ภาพผู้เรียนเรียนปฏิบัติกิจกรรม จำนวน 2-3 ภาพ - ภาพผู้เรียนนำเสนอผลงาน จำนวน 1-2 ภาพ - ภาพผลงานที่สำเร็จของนักเรียน จำนวน 1-2 ภาพ 2.5 ผลที่เกิดกับนักเรียน (ตามจุดประสงค์ของกิจกรรม และ พัฒนาการความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน คือ ผลที่เกิดกับทักษะการเรียนรู้ ของผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษา ทั้ง 5 ทักษะ คือ ทักษะด้านการเรียนรู้ ทักษะด้าน การสื่อสาร ทักษะด้านสังคม ทักษะด้านการคิด ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี และผลการพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ทั้ง 8 ทักษะ คือ ทักษะการสังเกต ทักษะการวัด ทักษะการจำแนกประเภท ทักษะการคำนวณ ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ ทักษะการหาความสัมพันธ์ ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมาย ข้อมูล และทักษะการลงความเห็นจากข้อมูลหรือสมมติฐานที่ได้กำหนดไว้ด้วยตนเองเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นการทดลอง การสืบค้น การสังเกต แหล่งเรียนรู้อื่น ๆ ทั้งสถานที่บุคคลต่าง ๆ ครู ผู้ปกครอง ผู้เชี่ยวชาญ)
18 แบบฟอร์มรายงานกิจกรรมสืบเสาะ
19 ปก รายงานผลการจัดกิจกรรม ตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ชื่อโรงเรียน ........................................... สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2
20 คำนำ …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
21 สารบัญ เรื่อง หน้า ข้อมูลพื้นฐานโรงเรียน กิจกรรมที่1 กิจกรรมที่2 กิจกรรมที่3 กิจกรรมที่4 กิจกรรมที่5 กิจกรรมที่6 กิจกรรมที่7 กิจกรรมที่8 ภาคผนวก - แบบบันทึกประเมินพัฒนาการความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน กิจกรรมที่ 1- 8 - แบบบันทึกประเมินพัฒนาการทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์กิจกรรมที่ 1- 8
22 กิจกรรมที่ ............. ชื่อกิจกรรม ................................................................... จุดประสงค์ …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… ขั้นตอนการจัดกิจกรรม …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… ภาพถ่ายการจัดกิจกรรม - ภาพวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำกิจกรรม จำนวน 1-2 ภาพ
23 - ภาพผู้เรียนเรียนปฏิบัติกิจกรรม จำนวน 2-3 ภาพ
24 - ภาพผู้เรียนนำเสนอผลงาน จำนวน 1-2 ภาพ (สามารถวางลิงค์ คลิปวิดีโอได้)
25 - ภาพผลงานที่สำเร็จของนักเรียน จำนวน 1-2 ภาพ
26 ผลที่เกิดกับผู้เรียน (ทั้งตามจุดประสงค์ของกิจกรรม พัฒนาการความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน) 1. ผลที่เกิดขึ้นตามจุดประสงค์ 1.1 ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.2 ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ผลที่เกิดพัฒนาการความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน (ทักษะด้านการเรียนรู้ ทักษะด้านการสื่อสาร ทักษะด้านสังคม ทักษะด้านการคิด ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี) 2.1 ทักษะด้านการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.2 ทักษะด้านการสื่อสาร ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.3 ทักษะด้านสังคม ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.4 ทักษะด้านการคิด ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.5 ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี ………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………
27 ภาคผนวก - แบบบันทึกประเมินพัฒนาการความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน - แบบบันทึกประเมินพัฒนาการทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
แบบบันทึกประเมินพัฒนาการโรงเรียน………………………………………………………………………………………………………ระดักิจกรรมที่ 1………………………………………………………………………………………………………ลำดับ ที่ ชื่อ -นามสกุล พัฒนาการความสทักษะด้านการเรียนรู้ ทักษะด้านการสื่อสาร 3 2 1 3 2 1 3 1 2 3 4 5 6 7 8 10 ใช้เกณฑ์ ดังนี้ 3 = มีความ กระตือรือร้น และการแสดงออกของผู้เรียนอย่างสม่ำเสมอขณะปฏิบัติกิจกรรม ผล 2 = มีการแสดงออกของผู้เรียนบ่อยครั้งขณะปฏิบัติกิจกรรม ผล 1 = มีการปฏิบัติของผู้เรียนเป็นบางครั้งขณะปฏิบัติกิจกรรม ผลก
28 รความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน ดับชั้น…………………. … สามารถพื้นฐาน 5 ด้าน รวมคะแนน ผลการประเมินทักษะด้านสังคม ทักษะด้านการคิด ทักษะด้านการใช้ เทคโนโลยี 2 1 3 2 1 3 2 1 การประเมิน คะแนน 13 – 15 ผลการประเมิน ดีเยี่ยม การประเมิน คะแนน 10 – 12 ผลการประเมิน ดี การประเมิน คะแนน 8 – 9 ผลการประเมิน ผ่านการประเมิน ต่ำกว่า 8 ไม่ผ่านการประเม
แบบบันทึกประเมินพัฒนาการทักโรงเรียน……………………………………………………………………………………………………………กิจกรรมที่ 1………………………………………………………………………………………………………ลำดับ ที่ ชื่อ -นามสกุล ทักษะการสังเกต ทักษะการวัด ทักษะการจำแนก ประเภท 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 1 2 3 4 5 6 7 8 10 ใช้เกณฑ์ ดังนี้ 3 = มีความ กระตือรือร้น และการแสดงออกของผู้เรียนอย่างสม่ำเสมอขณะปฏิบัติกิจกรรม ผล 2 = มีการแสดงออกของผู้เรียนบ่อยครั้งขณะปฏิบัติกิจกรรม ผล 1 = มีการปฏิบัติของผู้เรียนเป็นบางครั้งขณะปฏิบัติกิจกรรม ผลก
29 กษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ …………………………..……………………………………………………ระดับชั้น…………………. … ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ทักษะการคำนวณ ทักษะการพยากรณ์หรือ การคาดคะเนคำตอบ ทักษะการหา ความสัมพันธ์ ทักษะการจัดกระทำและ สื่อความหมายข้อมูล ทักษะการลงความเห็น จากข้อมูลหรือ สมมติฐานท รวมคะแนน ผลการประเมิน 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 การประเมิน คะแนน 20 – 24 ผลการประเมิน ดีเยี่ยม การประเมิน คะแนน 15 – 19 ผลการประเมิน ดี การประเมิน คะแนน 10 – 15 ผลการประเมิน ผ่านการประเมิน ต่ำกว่า 10 ไม่ผ่านการประเมิน
30 แบบฟอร์มรายงานโครงงานวัฏจักรการสืบเสาะ
31 ปก รายงานโครงงาน ………………………………………………………………………………….. โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ชื่อโรงเรียน ........................................... สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2
32 คำนำ
33 สารบัญ เรื่อง หน้า ข้อมูลพื้นฐานโรงเรียน ชื่อโครงงาน รายงานโครงงาน -- ภาคผนวก - ภาพกิจกรรมโครงงาน
34 แนวทางการเขียนรายงานการทำโครงงานโดยใช้กระบวนการสืบเสาะ ตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ชื่อโครงงาน .......................................................................................................................................... ผู้จัดทำโครงงาน นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่................... โรงเรียน.................................................................................................................................................................. สพป....................................................................................................................................................................... ครูที่ปรึกษา ........................................................................................................................................................... ระยะเวลาในการจัดทำ ......................................................................................................................................... ที่มาของโครงงาน ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. สรุปคำถามที่นักเรียน สงสัยอยากรู้เกี่ยวกับเรื่อง.........................................................................................นี้ ได้แก่ 1. ............................................................................ 3. ............................................................................ 2. ............................................................................ 4. ............................................................................ (ได้ที่มาของคำถามจากเหตุการณ์สิ่งต่าง ๆ รอบตัว หรือจากการจัดกิจกรรมในหน่วยปกติในห้องเรียน ฯลฯ ที่จะนำมาจัดทำโครงงานที่ซึ่งจะมีหลายคำถามที่นักเรียนอยากรู้แล้วเลือกคำถามที่ดี เพื่อให้นักเรียนหาคำตอบ ด้วยตนเองโดยใช้กระบวนการสืบเสาะ) คำถามที่ 1 ........................................................................................................... .......... ขั้นที่ 1 ตั้งคำถามเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... (เป็นขั้นที่สรุปจากที่มาของโครงงาน เพื่อให้เห็นที่มาและการเลือกคำถาม 1 คำถามของนักเรียนที่นำไปสู่การ สืบเสาะ) จุดประสงค์ ............................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................ ....................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ..................................................................................................................................................... ..........................
35 ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ขั้นที่ 3 ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ ............................................................................................................................ ................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ......................................................................................................................................................... ...................... ............................................................................................................................. .................................................. ขั้นที่ 4 สังเกตและบรรยาย ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. ขั้นที่ 5 บันทึกข้อมูล ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปรายผล ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. ผลการพัฒนาความสามารถของประถมศึกษา 1. ผลการพัฒนาความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน ตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับ ประถมศึกษา 1.1 ทักษะด้านการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.2 ทักษะด้านการสื่อสาร ………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………
36 1.3 ทักษะด้านสังคม ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.4 ทักษะด้านการคิด ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.5 ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 2.1 ทักษะการสังเกต ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.2 ทักษะการวัด ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.3 ทักษะการจำแนกประเภท ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.4 ทักษะการคำนวณ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.5 ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.6 ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปส และสเปสกับเวลา ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.7 ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.8 ทักษะการลงความคิดเห็นจากข้อมูล ………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………
37 ทั้งนี้ ในการทำโครงงาน ผู้เรียนต้องหาคำตอบในสิ่งที่ตนเองอยากรู้ โดยใช้กระบวนการสืบเสาะ จำนวน 2 วงรอบ ขึ้นไป (2 คำถามขึ้นไป) โดยมีประเด็นที่เป็นคำถามที่นักเรียนอยากรู้ เริ่มต้นจากเรื่องเดียวกัน และใช้รูปแบบ การ รายงานตามรูปแบบข้างต้น โดย 1 วงรอบ มีจำนวนหน้า 20-30 หน้า หมายเหตุการณ์รายงานอาจใช้รูปแบบ ที่แตกต่างไปจากแนวทางนี้ แต่ให้มีประเด็นการรายงานครบถ้วนตาม แนวทางและรายการการตรวจ ประเมินรายงาน การทำโครงงาน คำถามที่ 2 ........................................................................................................... .......... ขั้นที่ 1 ตั้งคำถามเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. (เป็นขั้นที่สรุปจากที่มาของโครงงาน เพื่อให้เห็นที่มาและการเลือกคำถาม 1 คำถามของนักเรียนที่นำไปสู่การสืบเสาะ) จุดประสงค์ ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน ...................................................................................................................................................... ......................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ขั้นที่ 3 ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ขั้นที่ 4 สังเกตและบรรยาย ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................................
38 ขั้นที่ 5 บันทึกข้อมูล ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................. .................................................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปรายผล ............................................................................................................................. .................................................. ..................................................................................................................................................... .......................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................. ผลการพัฒนาความสามารถของประถมศึกษา 1. ผลการพัฒนาความสามารถพื้นฐาน 5 ด้าน ตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับ ประถมศึกษา 1.1 ทักษะด้านการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.2 ทักษะด้านการสื่อสาร ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.3 ทักษะด้านสังคม ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.4 ทักษะด้านการคิด ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.5 ทักษะด้านการใช้เทคโนโลยี ………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………
39 2. ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 2.1 ทักษะการสังเกต ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.2 ทักษะการวัด ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.3 ทักษะการจำแนกประเภท ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.4 ทักษะการคำนวณ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.5 ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.6 ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปส และสเปสกับเวลา ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.7 ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.8 ทักษะการลงความคิดเห็นจากข้อมูล ………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………
40 ภาคผนวก - ภาพกิจกรรมโครงงาน
41 ภาคผนวก ก แบบนิเทศติดตามตัวอย่างกิจกรรมสืบเสาะ