สื่อประกอบการเรียนการสอนรายวิชาการบัญชีภาษีบุคคลธรรมดา

สื่อประกอบการเรียนการสอน

การบัญชีภาษีเงินได้
บุคคลธรรมดา

By ครูหนึ่ง

หนวยท่ี
ความรูทวั่ ไปเกี่ยวกับภาษอี ากร

สมรรถนะรายวชิ า

ความหมายของภาษีอากร
วตั ถปุ ระสงคใ นการเกบ็ ภาษอี ากร

ลักษณะของภาษีอากรทด่ี ี
ประเภทของภาษอี ากร

ฐานภาษีและอตั ราภาษีอากร

การประเมินจดั เก็บภาษีอากร
หนวยงานท่ีจดั เก็บภาษีอากร

เลขประจําตัวผูเ สียภาษีอากร

ความหมายของภาษีอากร

ภาษอี ากร คอื สงิ่ ทรี่ ฐั บาลบงั คับเก็บจากราษฎรและนาํ ไปใชเ พือ่ ประโยชนสว น
รวม โดยมิไดม ีสิง่ ตอบแทนโดยตรงแกผ ูเ สยี ภาษีอากร แลันอกจากนยี้ ังหมาย
ถงึ เงนิ ไดห รือทรพั ยากรท่ีเคลื่อนยา ยจากภาคเอกชนไปสูภ าครัฐบาล แตไม
รวมถงึ การกยู มื หรอื ขายสนิ คา หรอื ใหบริการในราคาทุนโดยรฐั บาล

วตั ถปุ ระสงคใ นการเก็บภาษอี ากร

1.เปน การหารายได เพ่ือนาํ ไปเปน คาใชจายของรัฐบาล
2.เปน เครือ่ งมือท่ีสําคญั ของรัฐบาลในการสงเสรมิ ความเจรญิ เติบโตของ

ธรุ กิจ การกระจายรายได รักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกจิ ชว ยควบคมุ
การบริโภคของประชาชน และสนองนโยบายบางประการของรฐั บาล

ลักษณะของภาษีอากรท่ีดี

1.มคี วามเปน ธรรม
2.มีความแนน อนและชดั เจน
3. มีความสะดวก
4.มคี วามเปน กลางทางเศรษฐกิจ
5. อํานวยรายได
6.มีประสทิ ธิภาพ
7. มีความยืดหยนุ

1

ประเภทภาษอี ากร

จาํ แนกตามลักษณะการรับภาระภาษีอากร สามารถจาํ แนกได 2 ประเภท คือ

ภาษที างตรง ภาษที างออม

ภาษที างตรง หมายถึง ภาษอี ากรทไ่ี ม ภาษที างออม หมายถึง ภาษีอากรท่ี
สามารถผลกั ภาระภาษใี หแกผ ูอ่ืน เปน ภาษี สามารถผลักภาระภาษีใหแ กผูอ น่ื ไดงา ย ผู
ทภี่ าระภาษีตกแกบคุ คลที่กฎหมายกําหนด ท่ไี ดรับการผลกั ภาระใหเ สยี ภาษีอากรนนั้
ใหเ ปน ผเู สยี ภาษี ไดแ ก ตองเปนผทู ่ีกฎหทายกําหนดเทานั้น ไดแ ก

1.ภาษีเงินไดบคุ คลธรรมดา 1.ภาษมี ูลคาเพิ่ม
2.ภาษีเงินไดนติ ิบุคคล 2. ภาษีธุรกิจเฉพาะ
3.ภาษศี ุลกากร
4.ภาษสี รรพสามติ
5. อากรแสตมป

ฐานภาษีและอัตราภาษอี ากร

ฐานภาษีอากร คอื สิง่ ท่ใี ชเปนเกณฑืในการจดั เกบ็ ภาษี โดยนําอัตรภาษไี ปคณู
กบั ฐานภาษี จะไดจ ํานวนภาษีท่ีตองชาํ ระ ซง่ึ ฐานภาษีท่ีจะนํามาจดั เก็บภาษี
มีดังน้ี

1. ฐานรายได คอื บุคคลหรือนติ บิ ุคคลทม่ี รี ายไดถงึ เกณฑทกี่ ฎหมาย
กาํ หนดจะตอ งเสยี ภาษี

2. ฐานภาษีเกีย่ วกบั การบรโิ ภค คือ การเกบ็ ภาษีจากการบรโิ ภคสินคา
และบรกิ ารของประชาชน

2

3. ฐานภาษที รพั ยส นิ คือ ภาษีที่เกบ็ จากบคุ คลที่มีทรพั ยสินอนั อยูใน
เกณฑท ีก่ ฎหมายกําหนดใหเ สียภาษี

4. ฐานสทิ ธพิ เิ ศษในการประกอบการ คอื ภาษที เี่ กบ็ จากบคุ คลท่ีมี
ทรพั ยสินอนั อยูในเกณฑท ี่กฎหมายกาํ หนดใหเ สียภาษี

อตั ราภาษีอากร คือ อตั ราทเี่ รยี กเก็บจากฐานภาษตี าง ๆ เพื่อนาํ ไปคํานวณ
จํานวนภาษที ต่ี องจายใหก บั รัฐ แบงเปน 3 ประเภท ไดแ ก
1.อัตราภาษีแบบคงที่ เปนอตั ราภาษีอากรไมเ ปล่ียนแปลง แมว า จาํ นวน

ของฐานภาษอี ากรจะเปลย่ี นไป

2. อตั ราภาษแี บบกาวหนา เปนอัตราภาษอี ากรท่เี ปลี่ยนแปลงไปตาม
ขนาดของฐานภาษี

3. อตั ราภาษีแบบถดถอย เปน อัตรภาษีอากรทเ่ี ปล่ียนแปลงตรงขา มกับ
ฐานภาษีอตั ราภาษอี ากรลดลง แมวา จํานวนของฐานภาษีอากรจะเพ่ิมขน้ึ

3

การประเมินการจัดเกบ็ ภาษีอากร

การประเมนิ การจัดเก็บภาษีอากร มี 4 วิธี ดงั นี้

1. การประเมนิ ภาษโี ดยการประเมินตนเอง
ภาษีอากรสวนใหญ ผมู ีหนาทเี่ สียภาษอี ากรเปน ผูดําเนนิ

การประมเินตนเองแลว ยน่ื แบบแสดงรายการชําระภาษีอากรตาม
จาํ นวนที่พงึ ตองชําระภายในเวลากําหนดและสถานที่ทก่ี ฎหมาย
กาํ หนดไว หากประเมินแลวไมถกู ตอ ง ครบถวน เจา พนักงาน
อาจประเมนิ ภาษีเพ่ิมเติมใหถ ูกตอ งได

2. การประเมินภาษโี ดยเจา พนกั งาน
เปนวิธที ีก่ าํ หนดใหผเู สียภาษีมหี นาท่ีย่นื แบบแสดงรายการเพือ่ แสดง
รายละเอียดตา ง ๆ ทจี่ ําเปน สําหรบั การคาํ นวณภาษีอากรตอ เจาพนักงาน
แตย งั ไมต อ งชาํ ระภาษี ณ เวลานนั้ เมอ่ื เจา พนักงานตรวจสอบรายละเอียด
เสร็จแลวจะทาํ การประเมนิ ภาษีและแจง ใหผเู สยี ภาษีทราบเพื่อมาชําระภาษี
ภายในวันและสถานทีท่ กี่ ําหนดไว
นอกจากน้ีหากวาผมู หี นา ที่เสยี ภาษีประเมินตนเองไมถ กู ตอ งหรอื ไม
สมบูรณ เจา พนกั งานมอี าํ นาจประเมนิ ใหผ มู ีหนา ทเ่ี สยี ภาษอี ากรตอ งรับผดิ
ชําระเงนิ เพ่ิมและหรือเบยี้ ปรับเพิ่มขึน้ นอกเหนอื จากภาษีทต่ี อ งเสีย

4

3. การประเมินภาษโี ดยการหักภาษี ณ ทีจ่ าย
หลายกรณีกฎหมายกําหนดใหผ จู ายเงินไดเปนผดู าํ เนนิ การ

หกั ภาษจี ากจํานวนเงินทจี่ าย แลว นําสงตอ เจา พนักงานภายในเวลา
กาํ หนด ภาษที ่ถี ูกหกั ไวนี้ มักถแื เปนเครดิตของผูมีหนา ท่ีเสยี ภาษี
เมื่อถึงกาํ หนดเวลา ผูม ีหนา ทเี่ สียภาษอี าจไดรับเงนิ คืนถา ภาษที ี่ถกู
หกั ไวเกินกวาจาํ นวนภาษที พ่ี งึ ตอ งเสยี

4. การชาํ ระภาษีลว งหนา
การชาํ ระภาษีกอ นถึงกาํ หนดยนื่ รายการ โดยภาษีที่ชําระถือเปน
เครดิตภาษีในการชาํ ระภาษี เม่ือถึงกําหนดยน่ื รายการ เชน กรณีผูทีม่ เี งนิ
ไดจ ะเดนิ ทางออกนอกประเทศ ตอ งเสยี ภาษีไดกอ นถึงหาํ หนดยืน่ รายการ
หรือกรณไี ดร ับคาตอบแทนสญั ญาระยะยาว เชน เชาทม่ี กี าํ หนดเวลาเชา
เปน ระยะเวลานาน ผเู สยี ภาษสี ามารถยื่นแบบ ภ.ง.ด.93 ชําระภาษีลวง
หนา เปนรายปเ ฉล่ียตามอายแุ หงสัญญาเชา

5

หนวยงานทีจ่ ัดเก็บภาษอี ากร

แบงเปน 2 สว นใหญ ๆ คือการจัดเก็บโดยรัฐบาลกลางและการจดั เกบ็ โดย
ราชการสว นทองถ่ิน ตวั อยา งเชน

1. กรมสรรพากร
ทาํ หนาทจ่ี ดั เกบ็ ภาษตี ามประมวลรัษฎากร ไดแก ภาษเี งินไดบ คุ คลธรรมดา
ภาษเี งินไดนิตบิ ุคคล ภาษีมลู คาเพม่ิ ภาษีธรุ กจิ เฉพาะ และอากรแสตมป

2. กรมสรรพสามติ
มหี นา ทรี่ บั ผดิ ชอบในการจดั เกบ็ ภาษจี ากสนิ คา บางประเภทท่ผี ลิตขึ้น
ในราชอาณาจักรและสนิ คา บางชนดิ ทีน่ าํ เขา จากตางประเทศ

3. กรมศุลกากร

มหี นาทร่ี บั ผดิ ชอบในการจดั เกบ็ ภาษศี ลุ กากรขาเขา-ขาออก

4. สาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาติ
มหี นา ทจี่ ดั เกบ็ ภาษีอากรคา ธรรมเนียมการจราจร

5. องคก ารบรหิ ารราชการสวนทองถิน่

ไดแก กรุงเทพมหานคร เทศบาล จดั เก็บภาษี โรงเรียน ที่ดิน ภาษีปา ย ภาษี
บาํ รงุ ทอ งท่ี และอากรฆา สัตว

6

6. กรมทรัพยากรธรณี
ทําหนาที่จัดเกบ็ ภาษีอากรทําเหมอื งแร

7. กรมประมง
ทําหนา ที่จัดเก็บภาษกี ารทาํ ประมง

8. กรมปาไม
ทาํ หนาทจ่ี ัดเก็บภาษผี ูทาํ สมั ปทานปา ไม

9. กรมการขนสงทางบก
ทําหนา ท่จี ัดเกบ็ ภาษเี ก่ยี วกบั รถยนต การออกใบอนญุ าตขบั รถ
คา ธรรมเนียมการโอนรถ และภาษีทะเบยี นรถทุกชนดิ

10. กองหนังสอื เดนิ ทาง
ทําหนา ที่จดั เก็บภาษอี ากร ไดแ ก คาธรรมเนียมในการขออนญุ าตทําหนังสอื เดนิ ทาง

11. กรมทด่ี ิน
ทาํ หนา ทจ่ี ดั เกบ็ ภาษีอากร การเรยี กเก็บคาธรรมเนยี มการจดทะเบียนสทิ ธแิ ละ
นติ กิ รรมเกยี่ วกบั อสังหาริมทรัพยต ามประมวลกฎหมายทด่ี นิ

7

เลขประจําตัวผเู สยี ภาษีอากร

กรมสรรพากรมหี นา ทจ่ี ัดเกบ็ ภาษอี ากรจากผูเสียภาษอี ากรท้งั ทีเ่ ปน
บุคคลธรรมดาและนิตบิ ุคคลและเพอ่ื ประสทิ ธิภาพในการบริหารการจัดเกบ็
จงึ ไดใชร ะบบคอมพวิ เตอรใ นการจัดเกบ็ ฐานขอมูลของผูเ สยี ภาษีอากร โดย
กาํ หนดใหผ ูมีหนาทเ่ี สยี ภาษีอากรแตล ะรายมแี ละใชเ ลขประจําตัวของผูเสยี
ภาษอี ากรเพียง 1 หมายเลข ประกอบดว ยตัวเลข 10 หลัก ทัง้ นี้ ตามท่ี
กาํ หนดไวในประมวลรษั ฎากร คือ จะตองขอมีเลขและบตั รประจาํ ตัวผเู สยี
ภาษี ภายใน 60 วัน นบั ตั้งแตว นั ทมี่ ีเงนิ ไดเกดิ ขนึ้

1. กรณีเปนผูมเี งินได ท่ีไมม ีเลขประจาํ ตวั ประชาชน

ไดแ ก เปนคนตางดา ว กองมรดกทย่ี ังไมไ ดแบง คณะบุคคล นิตบิ ุคคล
รวมถงึ ผูจา ยเงนิ ได

2. กรณีผมู เี งินได ท่มี ีเลขประจาํ ตวั ประชาชน

สามารถใชเ ลขประจาํ ตวั ประชาชนแทนเลขประจําตวั ผูเสียภาษอี ากรไดโดยไมต อง

ขอมีเลขประจาํ ตัวผูเ สียภาษอี ากรอกี โดยผมู ีเงนิ ไดที่มภี มู ิลาํ เนาอยูในกรุงเทพมหานคร

อาจยน่ื คํารอ ง ณ สํานักงานสรรพากรพ้นื ทีก่ รงุ เทพมหานคร ทั้ง 30 แหง หรอื สํานัก

สรรพากรพน้ื ทสี่ าขา (อําเภอ) ทุกแหง สําหรบั ในตางจังหวัด ย่ืนคาํ ขอไดท ่สี าํ นัก

สรรพากรพน้ื ที่ (จงั หวัด) และสาํ นักงานสรรพากรพื้นท่สี าขา (อําเภอ) ทกุ แหง แลวแต

กรณี

การยนื่ แบบแสดงรายการ ปกตปิ ละ 1 ครง้ั ตามปป ฏทิ ิน เงินไดข องปใ ดกย็ ื่นแบบฯ

ภายในวันที่ 31 มีนาคมของงปถ ดั ไป เวน แตเงนิ ไดบ างลกั ษณะ เชน การใหเชาทรัพยส นิ

เงินไดจ ากวชิ าชีพอสิ ระ เปนตน จะตอ งยน่ื แบบฯ ตอนกลางป สําหรบั เงินไดท่ีเกดิ ขึ้นใน

6 เดือนแรก ภายในเดือนกนั ยายนของทุกป 8

หนว ยท่ี
ผูมหี นา ท่ีเสยี ภาษเี งินไดบุคคลธรรมดา

สมรรถนะรายวชิ า

ผมู ีหนา ที่เสยี ภาษี
เงินไดบคุ คลธรรมดาและหนาท่ี

แหลง ทีม่ าของเงินไดบุคคลธรรมดา

บคุ คลที่ไดรับการยกเวนภาษเี งินไดบ คคลธรรมดา

ผู มี ห น า ท่ี เ สี ย ภ า ษี เ งิ น ไ ด บุ ค ค ล ธ ร ร ม ด า

ผทู ี่มีหนาทเี่ สียภาษเี งนิ ไดบ ุคคลธรรมดา คือ ผทู มี่ ีเงินไดพงึ ประเมนิ เกดิ ขนึ้
ระหวางปท ่ีผานมามากกวา 60,000 บาท โดยมสี ถานะอยา งใดอยา งหนึ่ง ดงั นี้

1. บุคคลธรรมดา

(1) หากผมู เี งินไดเ ปนโสด จากเดิมตอ งมเี งนิ ไดเกนิ 30,000 บาท เปน ตองมี
เงินไดเกนิ 60,000 บาท
(2) หากผูม ีเงินไดมีคสู มรส จากเดมิ ตอ งยืน่ แบบฯ เม่อื มีเงนิ ไดรวมกนั เกิน
60,000 บาท เปน ตองมีเงนิ ไดรวมกนั เกนิ 120,000 บาท

บคุ คลตามประมวลกฎหมายแพงและพาณชิ ย โดยแบงเปนบคุ คลธรรมดา
เปน 4 ประเภท ดังน้ี

ผเู ยาว

ผูทยี่ งั ไมบรรลนุ ิติภาวะ เปนผทู ยี่ งั ออ นในดา นสตปิ ญ ญา ความคดิ
และรางกาย ผูเยาวไ มส ามรถทํานติ กิ รรมไดต ามลาํ พัง เพราะขาด
ความรู ความชํานาญ ถา ปลอยใหผ เู ยาวท าํ นิติกรรมไดตามลําพัง
ตนเองแลว อาจจะทําใหผ ูอ่นื ซ่งึ มคี วามรู ความสามารถดีกวา ทําการ
เอาเปรยี บได ทําใหเกดิ ความสเยี หายแกผ ูเยาว ดังน้นั ผเู ยาวจ ะทํา
นิตกิ รรมใด ๆ ตอ งไดรบั ความยินยอมของผแู ทนโดยชอบธรรมกอ น

1

ผบู รรลุนติ ิภาวะ

ผทู ่ีมอี ายถุ งึ กาํ หนดตามกฎหมาย เชน บรรลนุ ติ ิภาวะเมอ่ื มอี ายคุ รบ 20 ป
บรบิ รู ณ หรือโดยการสมรส เม่อื ชายและหญิงมีอายุครบ 17 ปบริบรู ณ

คนไรความสามารถ

บคุ คลวิกลจริตชนดิ ท่ีพูดไมรูเรื่อง ไมมีความรสู ึกผิดชอบใด ๆ ทั้งส้ิน
โดยผปู กครองหรอื ผูอนบุ าลจะตองรองขอตอ ศาลใหสัง่ ใหบุคคลวิกลจริต
ผูน ั้นเปน คนไรค วามสามารถ ดังนน้ั คนไรค วามสามารถจะทาํ นิติกรรม
ใด ๆ จะตองไดร ับความยินยอมจากผูป กครองหรือผอู นบุ าลกอน

คนเสมือนไรค วามสามารถ

บุคคลทม่ี ีกายพิการ หรือมีจติ ฟนเฟอน ไมส มประกอบ หรอื พฤตกิ รรม
สรุ ุย สุรายเสเพลเปนอาจณิ หรอื ติดสรุ ายาเมา หรอื มเี หตอุ ่ืนใดทาํ นอง
เดยี วกันนั้น จนไมสามารถจะจัดทําการงานโดยตนเองได หรือจดั กิจการ
ไปในทางท่ีอาจจะเส่ือมเสียทรพั ยสินของตนเองหรือครอบครวั ผปู กครอง
หรือผูพ ทิ ักษรอ งขอตอ ศาล ศาลจะสัง่ ใหบคุ คลน้ันเปนคนเสมอื นไรความ
สามารถกไ็ ด ดังนนั้ คนเสมอื นไรความสามารถจะทํานติ กิ รรมใด ๆ จะ
ตอ งไดร ับความยนิ ยอมจากผูปกครองหรือผูพทิ ักษกอ น

2

2. หา งหนุ สว นสามัญหรอื คณะบคุ คลที่มิใชน ิตบิ ุคคล

จะตองมีเงนิ ไดพ งึ ประเมนิ ในปภ าษที ีล่ ว งมาแลวเกิน 60,000 บาท ใหผ อู าํ นวย
การหรอื ผจู ดั การยน่ื แบบแสดงรายการเก่ียวกบั เงนิ ไดในชือ่ หา งหนุ สว นสามัญหรอื
คณะบคุ คลทีม่ ใิ ชน ิตบิ ุคคล เสมือนเปนบคุ คลเดยี วไมม กี ารแบง แยก ทัง้ น้ี ผูเปน
หุนสวนหรือบุคคลในคณะบุคคลแตล ะคน ไมต องยน่ื รายการเงินไดส ําหรบั จาํ นวน
เงนิ ไดพงึ ประเมนิ ดงั กลาวเพอื่ มาเสยี ภาษีอกี (มาตรา 56 วรรคสอง)

หางหุนสว นสามัญ

หมายความวา บุคคลตั้งแตสองคนข้นึ ไปตกลงเขากันเพือ่ กระทํากิจการ
รว มกันดว ยประสงคจะแบง กาํ ไรอันจะพึงไดจากกจิ การที่ทาํ น้นั

คณะบคุ คลท่ีมิใชนิติบุคคล

หมายความวา บุคคลต้งั แตส องคนขึ้นไปตกลงเขา กนั เพ่ือกระทาํ กิจการ
รว มกนั แตไ มมวี ัตถุงประสงคจ ะแบงกําไรอนั จะพงึ ไดจากกจิ การท่ีทาํ นั้น
ตัวอยางเชน

คณะกรรมการนกั ศกึ ษาจัดหาทนุ เพือ่ กระทาํ กิจกรรมในกลมุ ของ
ตนเอง
คณะกรรมการจัดหาทุนเพือ่ สรา งและปรบั ปรงุ โบราณสถาน

3

3. ผถู ึงแกค วามตายระหวางปภ าษี

กรณีผมู ีเงนิ ไดเ ปนผูถ งึ แกค วามตายระหวางปภาษี ใหจ ัดผูจ ดั การมรดก หรอื
ทายาท หรือผคู รอครอบครองทรพั ยมรดก แลวแตกรณีเปน ผมู หี นา ทยี่ นื่ รายการ
และเสยี ภาษีเงินไดแ ทน และโดยเฉพาะในการยื่นรายการเงินไดพ ึงประเมินของผู
ตายนนั้ ใหรวมเงินไดพ ึงประเมินของผตู ายและของกองมรดกที่ไดร ับตลอดปภ าษี
ท่ีผนู ้ันถึงแกความตาย เปนยอดเงินไดพึงประเมนิ ที่จะตองยื่นทง้ั สิ้น (มาตรา 57
ทวิ)

4. กองมรดกทีย่ ังไมไ ดแ บง

กรณผี ูมเี งนิ ไดเปนกองมรดกทีย่ งั มไิ ดแบง ซึ่งกําหนดใหเริ่มเสยี ภาษเี งิน
ไดต ง้ั แตปถ ัดจากปทเ่ี จา มรดกถึงแกความตายเปนตน ไป ใหผ ูจัดการกอง
มรดก หรือทายาทหรือผูครอบครองทรัพยม รดก แลวแตก รณีเปนผูมีหนา
ท่ีย่ืนรายการและเสยี เงินไดในนามของกองมรดกน้ัน (มาตรา 57 ทว)ิ

5. วสิ าหกจิ ชุมชน

ตามกฎหมายวาดวยการสงเสริมวิสาหกจิ ชมุ ชน เฉพาะที่เปนหางหนุ สวนสามญั หรอื คณะ

บุคคลท่ีมใิ ชนติ ิบคุ คล จะตองมีเงนิ ไดพ งึ ประเมินในปภ าษที ีล่ วงมาแลว เกนิ 60,000 บาท

ตอป จะตอ งยนื่ แบบเสียภาษีเงินไดบ คุ คลธรรมดาภายในเวลาที่กฎหมายกาํ หนด ยกเวน

วสิ าหกจิ ชมุ ชนตามกฎหมายวาดวยการสงเสริมวิสาหกิจชมุ ชน เฉพาะทปี่ ระกอบการในรูป

ของหา งหุน สวนสามัญหรอื คณะบคุ คลท่ีมิใชนติ ิบคุ คลทม่ี เี งนิ ไดไมเ กนิ 1,800,000 บาท

สําหรบั ปภาษนี ้นั และจดั ทาํ จัดบญั ชสี ําหรบั เงนิ ไดเงนิ พึงประเมินตามมาตรา 40(5)-(8)

แหงประมวลรัษฎากรจะไดร ับการยกเวน ภาษีเงินไดบุคคลธรรมดาและไมต อ งยื่นแบบแสดง

รายการภาษีเงินไดบ คุ คลธรรมดา แตห ากวสิ าหกิจชมุ ชนมีเงินไดเ กิน 1,800,000 บาทตอป

จะตอ งย่นื แบบและชาํ ระภาษเี งินไดบุคคลธรรมดา 4

หนา ท่ีของผมู ีหนาท่เี สียภาษีเงินไดบุคคลธรรมดา

1.ขอมเี ลขประจําตวั ผเู สียภาษี 2. ยืน่ แบบฯ และเสียภาษอี ากร
อากร ภายใน 60 วันนบั ต้ังแตว นั ทไี่ มเ ก่ยี วขอ งใหถ ูกตองและครบ
ท่มี เี งินได ถว น

3.ใหค วามรว มมอื กบั เจาพนักงาน 4. การไมป ฏบิ ตั ติ ามกฎหมาย
เม่อื ไดร ับหนังสือเชิญพบ หรือ ภาษอี ากร นอกจากตอ งรับผิด
หนังสือขอใหย ืน่ เอกสารหรอื หลัก ทางแพง แลว ยังตองรบั ผิดทาง
ฐานใด ๆ เพ่อื ประกอบในการเสีย อาญาอกี ดว้ ย
ภาษีเงินได ตลอดจนปฏิบตั ิตาม
หมายเรยี กของเจาพนักงาน

5

แ ห ล ง ท่ี ม า ข อ ง เ งิ น ไ ด บุ ค ค ล ธ ร ร ม ด า

แหลงท่ีมาของเงนิ ไดบ ุคคลธรรมดา ซ่งึ แบงเปนเงินไดจากแหลงในประเทศ
และนอกประเทศ ดังน้ี

1.เงนิ ไดเ กิดจากแหลงในประเทศ

หมายถึง เงินไดท่ีเกิดจากแหลงเงนิ ไดในประเทศไทย ไมวาเงนิ ไดน น้ั จะจา ยใน
หรือนอกประเทศก็ตาม ผมู ีเงินไดมหี นา ท่ีตองเสยี ภาษีเงนิ ไดใ นประเทศไทย
ไมว าผมู เี งนิ ไดน นั้ จะเปนอยใู นประเทศหรอื ไมกต็ าม

หนาทีง่ านทที่ าํ ในประเทศไทย

คอื ผูมเี งินไดปฏิบตั ิหนา ทีง่ านท่ีทาํ อันกอ ใหเ กิดเงนิ ไดนั้นในประเทศไทย

กิจการท่ที ําในประเทศไทย

คือ ผมู ีเงนิ ไดป ระกอบกิจการหรอื มกี จิ กรรมทก่ี อใหเกดิ เงินไดในประเทศไทย

6

กิจการของนายจางในประเทศไทย

คือ ผมู ีเงินซึง่ เปน ลกู จางของนายจา งที่ประกอบกิจการในประเทศไทย ทง้ั น้ี
ไมวาลูกจา งนนั้ จะทํางานในประเทศหรอื นอกประเทศ

ทรัพยสินทอี่ ยูในประเทศไทย

คือ ผมู ีเงินได (ไมวา จะเปนผอู ยใู นประเทศไทยหรือไมก ็ตาม) มีทรัพยสนิ
อยูใ นประเทศไทย และทรพั ยสนิ นั้นกอ ใหเ กดิ เงนิ ได

2. เงินไดเกดิ จากแหลงนอกประเทศ

หมายถงึ เงนิ ไดทเ่ี กิดข้ึนหรือเปน ผลสืบเนือ่ งจากมี
1.หนา ท่งี านทีท่ าํ ในตางประเทศ หรอื
2.กิจการท่ที าํ ในตางประเทศ หรือ
3.ทรพั ยสนิ ที่อยใู นตา งประเทศ

7

เงอ่ื นไข ผมู เี งนิ ไดเ กดิ จากแหลง 1.ผมู เี งินไดเปน ผอู ยใู นประเทศไทยในปภ าษี
นอกประเทศในปภ าษีท่ลี วงมา น้ันช่ัวระยะเวลาหน่งึ หรือหลายระยะเวลา รวม
แลว จะตอ งเสยี ภาษีเงินไดใน ทั้งหมดถงึ 180 วนั
ประเทศไทยกต็ อเมอ่ื เขา องค
ประกอบทงั้ 2 ประการ ดังน้ี 2.ผมู เี งินไดนาํ เงินไดนน้ั เขา มาในประเทศไทย
ในปภ าษนี น้ั ดว ยคาํ วา "ปภ าษ"ี ตามความ
หมายของประมวลรัษฎากร คือ ปป ระดทิ นิ *1
(ปป ฏทิ ิน) เปน รอบระยะเวลาทีใ่ ชสาํ หรับ
คาํ นวณภาษีเงนิ ไดบคุ คลธรรมดา โดยปภาษี
จะเรม่ิ นับตั้งแตว นั ท่ี 1 มกราคม ถึง 31
ธนั วาคมของปนัน้ ๆ

8

บุ ค ค ล ที่ ไ ด รั บ ก า ร ย ก เ ว น ภ า ษี เ งิ น ไ ด บุ ค ค ล

บุคคลธรรมดาที่ไดรบั สทิ ธิยกเวนภาษเี งินไดบคุ คลธรรมดามดี ว ยเหตผุ ล
หลายประการ เชน ทางสังคม ทางเศรษฐกจิ การเมอื ง และการบริหาร
จัดเก็บ ถูกกาํ หนดไวในประมวลรษั ฎากร กฎกระทรวงและพระราช
กฤษฎกี า และกฎหมายอืน่ บางฉบบั ทีม่ ีบทบญั ญัติไว

บุคคลที่ไดรับการยกเวนภาษเี งนิ ไดบ คุ คลธรรมดาตามกฎหมาย

บุคคลตามขอผูกพันท่ปี ระเทศมีอยูตามสญั ญาวาดว ยความรวมมือทางเศรษฐกจิ
หรอื ทางเทคนิคระหวา งรฐั บาลไทยกับรัฐบาลตางประเทศ (พระราชกฤษฎีกาฯ
(ฉบับท่ี 9) พ.ศ.2499)

เจาหนาที่หรอื ผเู ช่ียวชาญขององคการประชาชาตหิ รอื ทบวงการชํานัญพเิ ศษของ
สหประชาชาติ ซ่งึ ปฏิบัตหิ นาทีอ่ ยใู นประเทศไทยในเม่อื ประเทศไทยมีขอผูกพัน
ใหย กเวนตามอนสุ ัญญาหรอื ความตกลง (มาตรา 4(1) แหง พระราชกฤษฎีกา
(ฉบบั ที่ 10) พ.ศ.2500)

บุคคลในคณะทูต บคุ คลในคณะกงศลุ และบคุ คลทีถ่ อื วาอยูในคณะทูตตาม
ความตกลง ท้ังนี้ ใหเ ปน ไปตามหลกั ถอยทีถอ ยปฏบิ ัติตอกนั (มาตรา 4(2) แหง
พระราชกฤษฎีกา (ฉบบั ที่ 10) พ.ศ.2500)

9

บคุ คลตามสัญญาวา ดว ยการยกเวน การเกบ็ ภาษซี อนทีร่ ฐั บาลไดท ําไวหรือไดทาํ
กับรฐั บาลตา งประเทศ (พระราชกฤษฎกี าฯ (ฉบบั ท่ี 18) พ.ศ.2505) ปจ จบุ นั มี
61 ประเทศ (พ.ศ.2557)

บคุ คลที่มีสญั ชาตอิ เมรกิ นั ซึ่งเปน ลูกจาง หรือพนักงานของบริษัทหรือหา งหุน สวนนติ บิ ุคคล
ท่ีตัง้ ขนึ้ ตามกฎหมายของสหรฐั อเมริกา ซึ่งเปน คูสญั ญากับรัฐบาลสหรฐั อเมริกาในการเขา
มาประกอบกิจการเกยี่ วกบั การบาํ รงุ รักษายทุ ธปจจัยและงานทเ่ี กย่ี วของในราชอาณาจักร
โดยเขามาในราชอาณาจกั รเพอ่ื ปฏิบัตงิ านบาํ รงุ รักษายทุ ธปจจัยและงานท่เี กีย่ วขอ งในราช
อาณาจกั รของบริษทั หรอื หา งหุนสว นนิตบิ ุคคลที่ตัง้ ขึ้นจากกฎหมายของสหรฐั อเมริกานัน้
(คาํ ส่งั หวั หนาคณะปฏวิตทิ ่ี 79/2515 ลงวนั ท่ี 8 ธันวาคม 2515)

บคุ คลตามท่ีกาํ หนดไว ในความตกลงระหวางรัฐบาลกบั องคการรฐั มนตรศี ึกษา
แหงเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต (องคการซีเมส) เกี่ยวกับสาํ นักงานใหญขององคก าร
รฐั มนตรศี กึ ษาแหงเอเชียตะวนั ออกเฉยี งใตใ นประเทศไทย ไดแก

ผอู าํ นวยการซเี มสหรือพนกั งานใด ๆ ซ่งึ ไดร บั แตง ต้งั ใหทาํ การแทนผอู าํ นวยการซเี มส

พนักงานระหวางประเทศซึง่ มีชอื่ สง ไปและไดรับความเห็นชอบจากเจา หนาท่ขี องไทยที่
เหมาะสมแลวโดยไดรบั ยกเวนภาษีจากทางตรงทั้งปวงสําหรับเงินเดอื นและรายได ซ่ึง
องคก รซเี มสไดจายให

ผเู ชี่ยวชาญและทป่ี รึกษา นอกจากพนกั งานของซีเมสผปู ฏิบัติหนา ทีเ่ พื่อซเี มส
(ประกาศของคณะปฏวิ ัติ ฉบับท่ี 17 ลงวนั ท่ี 12 มกราคม 2515)

10

หนว ยท่ี
เงินไดพงึ ประเมิน

สมรรถนะการเรียนรู

ความหมายของ
เงนิ ไดพ ึงประเมนิ

ประเภทของเงินไดพงึ ประเมิน

เงินไดพ งึ ประเมนิ ที่ไดร บั การยกเวนภาษีเงนิ ได

ความหมายของเงินไดพงึ ประเมิน

มาตรา 39 "เงินไดพ งึ ประเมนิ " หมายถงึ เงินไดอ นั เขา ลกั ษณะพงึ เสยี ภาษใี น
หมวดน้ี เงินไดทีก่ ลาวนใ้ี หหมายความรวมตลอดถึงทรพั ยส นิ หรอื ประโยชน
อยางอน่ื ทไ่ี ดรบั ซึ่งอาจคิดคาํ นวณไดเปน เงิน เงินคาภาษีอากรทีผ่ จู ายเงนิ หรือ
ผูอื่นออกแทนใหสาํ หรบั เงนิ ไดป ระเภทตาง ๆ ตามมาตร 40 และเครดิตภาษี
ตามมาตรา 47 ทวิ ดวย ซง่ึ เกดิ ขนึ้ ระหวางวันท่ี 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม
ของปใด ๆ หรือเงินไดท ่เี กดิ ขึน้ ในปภ าษี ไดแ ก

1.เงินสดหรือตราสารท่มี คี า เสมอื นเงนิ สด คือ คา จางคาตอบแทน เงินท่ี
ไดจากการเชาหรอื ขายสนิ คา หรืออาจรบั มาเปน เงินสด

2.ทรัพยส นิ ซง่ึ อาจคดิ คํานวณไดเ ปน เงนิ คอื ทรพั ยส นิ ท่มี รี ปู รางและไมม ี
รูปราง ทีไ่ ดร ับมาแลวในปภาษีนน้ั และสมารถคิดคาํ นวณไดเปน เงิน

3.สทิ ธปิ ระโยชนท ่ีตีราคาได คือ ประโยชนทีไ่ ดรบั มาท่ไี มใชตวั เงนิ ไมใช
ทรัพยส ิน ในปภาษนี ้ัน แตส ามารถคิดคาํ นวณเปน เงนิ ได

4.เงนิ คาภาษอี ากรทีผ่ จู ายเงนิ หรอื ผูอน่ื ออกแทนใหสําหรบั เงนิ ไดประเภท
ตา ง ๆ คือ เงนิ คาภาษีที่ออกใหเงินไดป ระเภทใดถอื เปน เงินไดป ระเภท
นั้น เงนิ คา ภาษีทอ่ี อกใหส ําหรับเงินไดข องปใ ดถือเปน เงนิ ไดข องปภ าษีนั้น

5.เครดิตภาษีเงินปน ผลตามท่ีกฎหมายกําหนด คอื สิทธปิ ระโยชนข องผู

ถือหนุ ที่สามารถขอคนื ภาษีจากกรมสรรพากรตามมาตรา 47 ทวิ แหง

ประมวลรษั ฎากร ทัง้ นเ้ี พ่อื ขจัดความซ้ําซอนในการจัดเกบ็ ภาษเี งนิ ไดแ ละ

ใหเ กิดความเปน ธรรม การใชเครดิตภาษเี งนิ ปน ผลไดจะตอ งเขาเงือ่ นไข

ครบทุกขอตอ ไปนี้ 1

ผมู ภี มู ลิ าํ เนาในไทย (มชี อื่ ในทะเบยี นราษฎร) หรอื อยูในไทยปน ัน้ ครบ
180 วนั
บรษิ ทั ทจ่ี า ยเงินปน ผลตอ งเปน บริษทั ไทย (ในกรณีหา งหนุ สวนท่จี ายเงนิ
สว นแบง กําไรกต็ อ งเปน หา งหนุ สว นไทย)
ถาเลอื กใชเ ครดติ ภาษเี งนิ ปน ผล จะตอ งคํานวณกับเงนิ ปนผลทุกกอ น จะ
เลอื กใชเครดติ ภาษเี งนิ ปนผลเฉพาะเงินปน ผลเพียงบางกอ นไมได

2

ประเภทของเงินไดพงึ ประเมนิ

เงินไดพึงประเมินประเภทที่ 1 เงนิ ไดเนื่องจากการจางแรงงาน
เงินไดตามมาตรา 40(1) เปน เงินไดเ นื่องจากการจางแรงงาน ไดแ ก

เงนิ เดือน คาจา ง เงินคาเชาบา นทีไ่ ดรบั จากนายจา ง
โบนสั บําเหน็จบํานาญ

เงินท่ีนายจา งชําระหนใ้ี ห เงนิ ทรพั ยส นิ หรอื ประโยชนใด ๆ ท่ี
ไดเนือ่ งจากการจา งแรงงาน เชน คา

อาหารกลางวัน

3

ขอสงั เกตเงนิ ไดพงึ ประเมนิ ประเภทที่ 1

เงนิ ไดจ ากการจางแรงงาน ท้งั พนกั งานในธุรกจิ เอกชนและภาครฐั บาล
เงนิ ไดจ ากการจางแรงงานที่มีคูสัญญาระหวางนายจางและลกู จา ง โดยมีกาํ หนดระยะ
เวลาจาง โดยลูกจางตกลงทํางานใหแ กน ายจา งตลอดระยะเวลาที่จาง และปฏิบัตติ าม
ระเบียบบังคบั ของนายจาง
เงนิ ไดจ ากการไดอ ยูบ านท่นี ายจางจัดใหโดยไมคิดคาเชา จะตอ งคิดเงินไดพึงประเมิน
ในอตั รารอ ยละ 20 ของเงินเดือน หรือเงนิ เพมิ่ อื่นโดยไมรวมโบนัส โดยอตั ราน้ถี ึง
แมวา ลกู จา งจะอยหู ลายคนในบา นนายจา งทจ่ี ดั ไวใหท่เี ดียวกัน กต็ อ งคดิ เงนิ ไดพ ึง
ประเมนิ ในอตั รารอยละ 20 ของลกู จางแตล ะคน ในกรณีมีขอ โตแยงจากลูกจาง
สําหรับเงินไดพ ึงประเมินจากการอยูบานทน่ี ายจางจดั ใหโ ดยไมค ดิ คาเชา ใหเจา
พนกั งานประเมนิ อตั ราคาเชาของบา นนั้น ๆ วาสมควรใหเ ชาตามปกติปล ะเทา ไรและ
ทําการบนั ทึกการะประเมินไวเ ปนหลักฐานและใหน ําคาเชา ที่ไดป ระเมินรวมเปน เงิน
ไดของลูกจาง
เงนิ ไดเ กิดจากคา นายหนา ทีน่ ายจา งจา ยใหลกู คา นอกเหนอื จากเงนิ เดอื นท่ีไดรับอยู
แลว
รายไดทไี่ ดจากเงนิ คา ลวงเวลาจากการเขาเวรหรอื คา ตอบแทนพเิ ศษในการรกั ษา
คนไขใ นโรงพยาบาลท่ีลกู จา งสงั กัดอยู

4

เงินไดพ ึงประเมินประเภทที่ 2 เงนิ ไดเนื่องจากหนา ท่ีหรือตําแหนงงาน
เงนิ ไดตามมาตรา 40(2) เปนเงนิ ไดเนื่องจากหนาที่ หรือตําแหนง
งานที่ทํา หรือจากการรบั ทํางานใหไ มว า จะงานทท่ี าํ หรอื จากการรับทํา
งานใหนนั้ จะเปน ประจาํ หรือชั่วคราว ไดแ ก

คาธรรมเนียม คานายหนา เบ้ยี ประชมุ บาํ เหน็จ โบนัส

คาเชาบานทไ่ี ดร บั เน่ืองจากหนา ท่ี เงินทผ่ี ูจ ายเงินไดจ ายชาํ ระหนี้ใด ๆ

เงิน ทรัพยสิน หรือประโยชนใ ด ๆ ท่ี
ไดเ นือ่ งจากหนา ทีห่ รือตาํ แหนงงานที่
ทาํ ไมวา ช่วั คราวหรือเปนการประจํา

5

ขอสังเกตเงินไดพ งึ ประเมนิ ประเภทที่ 2

เงินไดจากการจา งทาํ งานใหแ ลวเสร็จตามสัญญา
ผูรับทํางานใหโดยอาศยั แรงงานเปนสําคญั มิไดม กี ารจดั หาสัมภาระ และมนการรบั
ทาํ งานดงั กลา วมีคา ใชจายในการรับทํางานดังกลาวนอ ยหรือแทบไมมเี ลย เชน เงนิ คา
ตอบแทนใหกับวทิ ยากรบริษทั ในการฝกอบรมพนกั งาน
ผูร บั จางไมไ ดเ กย่ี วขอ งกับบริษัทหรอื หนว ยงานท่ีจา ง
เงนิ ไดค านายหนา คา คอมมชิ ชนั่ หรือคา ตอบแทนของเซลลแ มน ตวั แทนประกนั ชวี ติ
นกั ธรุ กจิ ขายตรง นักธรุ กจิ เครอื ขา ย และอาชพี อ่ืนทีค่ ุณไมไ ดเ ปนลกู จางหรือลูกนอง

ขอ แตกตางของเงนิ ไดพงึ ประเมินประเภทที่ 1 และเงนิ ไดพ ึงประเมินประเภทที่ 2

เงนิ ไดพึงประเมนิ ประเภทที่ 1 เงนิ ไดพ งึ ประเมินประเภทที่ 2

ตองเปน การจา งแรงงาน เงนิ เดือน รายวนั เปนการรับทาํ งานให เชน วทิ ยากร
ตอ งมสี ัญญาวาจา งเปนลกู จา ง นายจา งกนั ไมใชล กู จา งกบั นายจาง
ตองปฏิบตั ิตามระเบยี บขอ บงั คับของนายจา ง ไมต อ งปฏิบัติตามระเบียบของนายจา ง
ไมคาํ นึงถึงผลสําเรจ็ ของงาน คาํ นึงถงึ ผลสําเร็จของงาน
ไมม อี สิ ระในการทาํ งาน มอี ิสระในการทํางาน

6

เงนิ ไดพ งึ ประเมนิ ประเภทที่ 3 เงินไดสินทรัพยไมมีตัวตน
เงนิ ไดตามมาตรา 40(3) ไดแก

คา แหงลขิ สทิ ธ์ิ เปนทรัพยสินทางปญญาอยางหน่ึงท่กี ฎหมายใหความ
คมุ ครอง โดยใหเ จา ของลิขสิทธถิ์ ือสิทธแิ ตเ พยี งผเู ดียวทีจ่ ะกระทําการ
ใด ๆ เกย่ี วกบั งานสรางสรรคท ตี่ นไดกระทาํ ข้ึน

คา แหงกูดวลิ ล คือ ความนยิ มของประชาชนท่มี ีตอ
สนิ คา เครื่องหมายการคา แบรนดสินคา

เงินทีม่ ีลักษณะเปน รายปอ นั มาจากพนิ ัยกรรม นติ กิ รรมอ่ืน หรือคาํ
พิพากษาของศาล

เงินไดพ งึ ประเมินประเภทที่ 4 เงินไดจากดอกผลแหง เงินลงทนุ
เงินไดตามมาตรา 40(4) เปน เงนิ ไดจากดอกผลแหงเงนิ ลงทนุ ไดแก

ดอกเบ้ยี พนั ธบตั ร ดอกเบย้ี เงนิ ฝาก ดอกเบี้ยหนุ กู ดอกเบีย้ ต๋วั เงนิ ดอกเบ้ีย
เงินกูยืมไมว า จะมีหลักประกนั หรือไม ดอกเบี้ยเงินกูย ืมทอ่ี ยใู นบังคบั ตอ งถูก
หักภาษีไว ณ ท่จี า ยตามกฎหมายวาดว ยภาษีเงนิ ไดป โตรเลยี มเฉพาะสว นท่ี
เหลือจากถูกหกั ภาษีไว ณ ทจี่ ายตามกฎหมายดงั กลาว หรือผลตางราคา
ไถถ อนกับราคาจาํ หนายต๋วั เงินหรอื ตราสารแสดงสิทธใิ นหนที้ บ่ี รษิ ทั หรือหา ง
หนุ สว นนติ ิบคุ คลหรือนิตบิ คุ คลเปน ผอู อกและจําหนายคร้ังแรกในราคาตํา่
กวาราคาไถถ อน รวมทัง้ เงินไดที่มลี กั ษณะทํานองเดยี วกันกับดอกเบย้ี ผล
ประโยชนหรือคาตอบแทนอื่น ๆ ท่ีไดจ ากการกยู มื หรอื จากสิทธเิ รียกรอ งใน
หนท้ี กุ ชนิด ไมว าจะมีหลกั ประกนั หรือไมก ็ตาม

7

เงินปน ผล เงินสว นแบง ของกาํ ไร หรือประโยชนอ นื่ ใดทีไ่ ดจากบรษิ ัทหรอื หาง
หุนสว นสวนนิตบิ คุ คล กองทุนรวม หรอื สถาบันการเงินทมี่ กี ฎหมายโดย
เฉพาะของประเทศไทย จดั ต้ังขึ้นสําหรับใหก ูยมื เงนิ ฯลฯ ตามมาตรา 47 ทวิ
แหงประมวลกฎหมายรัษฎากร กําหนดใหผ ูถ อื หนุ (ผมู เี งินได) ทไ่ี ดร บั
เงนิ ปน ผลจากบริษัทหรือหางหุนสวนนิติบคุ คลท่ีตง้ั ขึ้นตามกฎหมายไทยไดรับ
เครดติ ในการคํานวณภาษีโดยกําหนดมูลคา เครดิตภาษเี งินปนผล ไวดังน้ี

เครดิตภาษเี งนิ ปน ผล = มูลคา ปน ผล x อตั รภาษเี งินไดน ติ บิ ุคคลของบริษัทจดทะเบยี นท่ีจา ยปน ผล
(100-อัตราภาษเี งนิ ไดนติ ิบคุ คล)

เงินโบนัสท่ีจา ยแกผูถอื หุนหรือผูเ ปนหนุ สว นในบรษิ ัทหรือหางหุนสวนนิตบิ คุ คล

เงินลดทุนของบริษทั หรือหา งหุนสวนนิตบิ ุคคลเฉพาะสว นที่จายไมเ กนิ กวา
กําไรและเงินทกี่ นั ไวร วมกนั

เงินเพ่มิ ทุนของบริษทั หรือหางหุน สวนนิตบิ ุคคลซึ่งต้งั จากกาํ ไรที่ไดม าหรอื เงินที่
กันไวรวมกัน
ผลประโยชนท ่ีไดจ ากการทบี่ ริษัทหรือหา งหุนสว นนติ บิ คุ คลควบเขากัน หรอื รบั
ชว งกันหรือเลิกกัน ซงึ่ ตีราคาเปนเงินไดเกนิ กวา เงินทุน

ผลประโยชนท ไ่ี ดจากการโอนการเปน หุน สว น หรือโอนหนุ หนุ กู พนั ธบัตร
หรอื ต๋วั เงิน หรือตราสารแสดงสทิ ธใิ นหน้ีทบี่ รษิ ทั หรือหางหุนสว นนิตบิ ุคคลหรอื
นติ ิบุคคลอืน่ เปน ผูออก ท้ังน้เี ฉพาะซงึ่ ตีราคาเปน เงนิ ไดเกนิ กวาท่ลี งทุน

8

เงินไดพึงประเมนิ ประเภทท่ี 6 เงนิ ไดจ ากวิชาชีพอิสระ
เงินไดต ามมาตรา 40(6) เปนเงนิ ไดจากวชิ าชพี อสิ ระ คือ

วชิ ากฎหมาย การประกอบโรคศลิ ปะ

วิศวกรรม สถาปต ยกรรม

การบัญชี ประณีตศิลปกรรม

9

เงินไดพ ึงประเมินประเภทที่ 5 เงนิ หรือประโยชนอยา งอน่ื ทีไ่ ดเนือ่ งจาก
เงนิ ไดตามมาตรา 40(5) เปน เงินหรือประโยชนอยางอืน่ ที่ไดเ นื่องจาก

เงินไดจ ากคาเชาทรัพยส นิ
บาน โรงเรอื น สง่ิ ปลูกสรางอนื่ แพ และยานพาหนะ
ท่ดี นิ ท่ใี ชใ นการเกษตรกรรและไมไ ดใชใ นการเกษตรกรรม
อนื่ ๆ

การผิดสัญญาเชาซอ้ื ทรัพยส ิน
การผดิ สัญญาซื้อขายเงนิ ผอนซึง่ ผขู ายไดร ับคืนทรพั ยสนิ ท่ีซ้ือขายนน้ั
โดยไมต อ งคนื เงนิ หรอื ประโยชนท ี่ไดรบั ไวแลว

เพิม่ เติม !!!
กรณเี งินไดต ามมาตรา 40(5) ขอ 2 และ 3 ใหถ ือวา เงินหรือประโยชน
อยา งอ่นื ท่ไี ดเ นอื่ งจากการผดิ สญั ญาเชา ซ้ือทรพั ยส ิน การผดิ สญั ญาซือ้ ขาย
เงินผอน โดยใหถ อื วา เงินหรอื ประโยชนทไ่ี ดร ับไวแลวแตว ันทําสัญญาจนถงึ
วนั ผดิ สัญญาท้ังส้นิ เปนไดพ ึงประเมินของปท่มี กี ารผิดสญั ญาน้ัน หากใน
ระหวางปไ มม กี ารผดิ สัญญาฯ เงนิ หรอื ประโยชนท ไ่ี ดร บั ไวจ ะถอื วาเปนเงิน
ไดพงึ ประเมินประเภทที่ 8 คอื เงินไดจ ากการพาณิชย

10

เงนิ ไดพ งึ ประเมินประเภทที่ 7 เงินไดจากการรับเหมา
เงินไดต ามมาตรา 40(7) เปน เงินไดจากการรับเหมาทผ่ี รู บั เหมาตอง
ลงทนุ ดว ยการจัดหาสมั ภาระในสว นสําคญั นอกจากเคร่ืองมือ

เงินไดพ ึงประเมินประเภทท่ี 8 เงนิ ไดจ ากการธรุ กจิ การพาณชิ ย
การเกษตร การอุตสาหกรรม การขนสง หรอื การอ่ืนนอกจากทร่ี ะบุไว
เงินไดตามมาตรา 40(8) เปนเงินไดจ ากการประกอบกิจการ ดังตอ ไปน้ี

เงนิ ไดจ ากการธรุ กจิ หมายถงึ เงนิ ไดจ ากการใหบ รกิ ารในทางธุรกิจ

เงินไดจากการพาณชิ ย หมายถึง เงินไดจ ากการประกอบกจิ การจําหนา ย
สินคา
เงนิ ไดจ ากการเกษตร หมายถึง เงินไดจากการจําหนา ยพชื ผลทางการ
เกษตรท่ตี นและครอบครัวไดท ําขนึ้

เงนิ ไดจ ากการอตุ สาหกรรม หมายถงึ เงนิ ไดจ ากการจาํ หนายสินคาท่ไี ด
ประกอบกจิ การอุตสาหกรรม

เงนิ ไดจ ากการขนสง หมายถึง เงินไดจากการประกอบกจิ การขนสง

เงินไดจ ากการอนื่ นอกจากท่รี ะบไุ วในประเภทท่ี 1-7 แลว ไดแ ก เงินได
จากการประกอบอาชีพหรอื เน่อื งจากการประกอบอาชีพใด ๆ

11

เงินไดพ ึงประเมนิ ทไี่ ดร ับยกเวนภาษเี งินไดบ ุคคลธรรมดา

เงนิ ไดท ีส่ าํ คญั ๆ ท่ไี ดร บั การยกเวนเงนิ ไดพึงประเมนิ ตามทีก่ ําหนดตาม
มาตรา 42 และกฎกระทรวงทอี่ อกมา มดี ังนี้

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28