EBOOK GEOGRAFI SPM

4 Hutan Konifer o Musim Sejuk : Biji benih tertimbus dalam salji dan akan
bercambah pada musim bunga.

o Tumbuh meluas di kawasan sederhana sejuk jenis Siberia..
o Di Amerika Syarikat ia disebut ‘ Boreal ‘.
o Di Eropah pula ia digelar ‘ Taiga ‘.
o Di kawasan Taiga banyak terdapat paya-paya yang luas.
o Daun kecil berbentuk jarum, tebal, liat dabn berlilin untuk

mengurangkan transpirasi (perpeluhan) pada musim panas.
o Batang lurus untuk menghalang salji berkumpul dan menahan

tiupan angin kencang.
o Akar pendek untuk memudahkan pokok mendapatkan air sebaik

permukaan bumi yang diliputi salji mencair.
o Kulit pokok tebal dan berdamar untuk melindungi pokok adri

kesejukan pada musim sejuk.
o Memiliki buah yang di sebut ‘ Kon ‘.

31. EKOSISTEM

 Ekosistem : Sistem fizikal yang terdiri daripada komponen hidup ( Biotik ) dengan

komponen bukan hidup ( Abiotik )
 Siratan Makanan : Urutan pemakanan yang melibatkan pemindahan tenaga dalam sesuatu

ekosistem.
 Rantaian Makanan : Terdiri dari pelbagai siratan makan.

EKOSISTEM

BIOTIK ABIOTIK

Pengeluar Pengurai

Herbivor Pengguna Cahaya Udara
Matahari
Pengurai Tanih
Hujan ( Nutrien )
( Air )

Karnivor

32. EKOSISTEM HUTAN HUJAN TROPIKA

EKOSISTEM HUTAN
HUJAN TROPIKA

Ekosistem Hutan Ekosistem Hutan
Tanah Pamah. Paya Bakau

( Hutan Dipterokarp )

33. KEPENTINGAN TUMBUHAN SEMULAJADI DI DALAM EKOSISTEM HUTAN HUJAN TROPIKA.

Sumber Nutrien Hasilkan
( Pereputan pokok jadi Oksigen dan
serap Karbon
baja ) Dioksida

Sebagai pengeluar
(makanan)

Menguatkan Kitaran Air
Struktur Tanih

Tadahan Air Habitat Flora &
Fauna

Menghasilkan
bahan organik
dari Tenaga

Matahari

Rajah : Kepentingan tumbuhan semulajadi di dalam ekosistem hutan hujan tropika.

34. KEPENTINGAN TUMBUHAN SEMULAJADI DI DALAM EKOSISTEM HUTAN PAYA BAKAU

Menstabilkan muara sungai Membekalkan Sumber.
& Pesisir Pantai ( Sumber makanan, ubat-ubatan

dan bahan binaan )

Penapis Bahan Pencemar. Kepentingan Menghasilkan Oksigen dan
( Berupaya menyerap sebatian Tumbuhan Semulajdi menyerap Karbon Dioksida

nitrogen & fosforus ) Dalam Ekosistem
Hutan Paya Bakau

Zon Penampan. Habitan Akuatik
( Buffer Zone )

Rajah : Kepentingan tumbuhan semulajadi di dalam ekosistem hutan paya bakau

35. KESAN KEGIATAN MANUSIA TERHADAP KESEIMBANGAN EKOSISTEN HUTAN

BIL KEGIATAN MANUSIA KESAN

1 Pembalakan o Oksigen berkurang dan Karbon Dioksida bertambah.
o Hakisan tanih berlaku.
o Habitat flora & fauna musnah.

o Flora & fauna diancam kepupusan.
o Kesan rumah hijau dan seterusnya suhu juga meningkat.

2 Pertanian o Kehilangan pelbagai spesis balak bila hutan dibuka.
o Hakisan tanih berlaku.
o Pencemaran air dari baja & racun kimia.
o Hutan yang pelbagai tumbuhan boleh tumbuh diganti

dengan jenis tanaman yang terhad bilangannya.

3 Pengangkutan o Larian air permukaan meningkat
4 Pembinaan Empangan o Hakisan tanih & tanah runtuh berlaku.
o Oksigen berkurang dan Karbon Dioksida bertambah.
o Habitat flora & fauna musnah.
o Flora & fauna diancam kepupusan.
o Kesan rumah hijau dan seterusnya suhu juga meningkat.

o Meneggalamkan kawasan hutan yang luas.
o Oksigen berkurang dan Karbon Dioksida bertambah.
o Habitat flora & fauna musnah.
o Haiwan liar terpaksa berpindah atau dipindahkan ke tempat

yang baru.
o Banyak spesis flora & fauna pupus.

5 Perlombongan o Menghasilkan kawasan tandus yang luas.
o Pengelodakan air ( air keroh ) akan berlaku.
o Tanih hilang kesuburan.
o Oksigen berkurang dan Karbon Dioksida bertambah.
o Habitat flora & fauna musnah.

36. KESAN KEGIATAN MANUSIA TERHADAP TUMBUHAN SEMULAJADI

Kemusnahan KESAN KEGIATAN Ancaman Kepupusan
Hutan MANUSIA TERHADAP Spesis Tertentu

Kepupusan TUMBUHAN Kehilangan
Gen-Gen Tertentu SEMULAJADI Kepelbagaian Biologi

Rajah : Kesan kegiatan manusia terhadap tumbuhan semulajadi

37. KESAN KEGIATAN MANUSIA TERHADAP HIDUPAN LIAR

KESAN KEGIATAN MANUSIA
TERHADAP HIDUPAN LIAR

Kemusnahan Pengurangan Kepupusan
Habitat Spesis Tertentu

38. PEMELIHARAAN DAN PEMULIHARAAN TUMBUHAN SEMULAJADI
a) Pemeliharaan

BIL PROGRAM TINDAKAN / CONTOH LOKASI
PEMELIHARAAN
 Taman Negara telah diwartakan sejak 1939 lagi.
1 Mewartakan Contoh:
Taman Negara  Taman Negara ( Pahang, Terengganu dan Kelantan)
 Taman Negara Endau-Rompin ( Pahang & Johor )
2 Mengubal Dasar  Taman Negara Sg. Relau ( Pahang )
Perhutanan Negara  Taman Negara Kuala Koh ( Kelantan )
 Taman Negara Kinabalu , Taman Negara Crocker, Taman Negara Tunku

Abdul Rahman, Taman Negara Pulau Tiga, Taman Negara Pulau Penyu,
Taman Negara Bukit Tawau. ( Sabah )
 Taman Negara Bako, Taman Negara Gunung Mulu, Taman Negara Niah,
Taman Negara Similajau, Taman Negara Gunung Gading, Taman Negara
Bukit Lambir. ( Sarawak )

 Pada 1978 kerajaan telah mengubal Dasar Perhutanan Negara yang
mewartakan Taman Negara dan Hutan Simpan

3 Mewartakan  Kawasan warisan semulajadi.
Hutan Simpan  Pembalakan, Pemburuan dan Pembangunan tidak dibenarkan.

4 Mengawal Contoh:
Pembalakan Haram  Hutan Simpan Lembah Belum. ( Perak )
 Hutan Simpan Lembah Danum, Hutan Simpan Maliau Basin dan Hutan
5 Pendidikan
Alam Sekitar Simpan Kabili - Sepilok (Sabah )

 Pengawasan mengunakan helikopter, Gambar foto udara dan penderiaan

jarak jauh ( Remote Sensing ).
 Mereka yang melanggar undang-undang akan dikenakan tindakan.

 Untuk Memberi Kesedaran Kepada Masyarakat Atau Kepada Pelajar;

 Jabatan Perhutanan memberi ceramah di sekolah atau di syarikat swasta.

 NGO - Persatuan Pencinta Alam Malaysia ( MNS )

- Tabung Alam Malaysia ( WWF Malaysia )
 Di Sekolah - Program Pendidikan Alam Sekitar Di Sekolah ( PPAS ) -

1980-an

- Kelab Alam Sekitar

- Persatuan Pencinta Alam

b) Pemuliharaan TINDAKAN / CONTOH LOKASI
BIL PROGRAM
 Menanam semula hutan dengan pokok-pokok yang cepat matang dalam
PEMULIHARAAN tempoh 10 - 15 tahun.
1 Penghutanan Semula
 Misalnya pokok jati dan pain ditanam di kawasan yang telah dibalak.
2 Mewujudkan Contoh :
Ladang Hutan  Hutan Grik ( Perak )
 Hutan Jeli dan Gua Musang ( Kelantan )
 Hutan Sandakan dan Ranau ( Sabah )
 Hutan Miri dan Baram ( Sarawak )

 Pihak kerajaan dan swasta mengusahakan lading-ladang hutan untuk
perdagangan yang luas.

 Ia ditanam dengan pokok yang cepat matang seperti pain, jati, sentang, batai,
akasia dan yemane.

Contoh :
 Jeli dan Gua Musang ( Kelantan )
 Kuala Lipis, Bentong dan Jerantut ( Pahang )
 Sandakan dan Tambunan ( Sabah )
 Miri ( Sarawak )

3 Pengurusan Hutan Secara  Bermaksud pengurusan hutan yang seimbang dari segi keperluan ekologi
Lestari
dengan keperluan sosio ekonomi.
4 Penyelidikan Hutan  Malaysia telah mengadakan pengurusan hutan yang sistematik sejak 1901.

Ciri - Cirinya :
 Mengurangkan kadar pembalakan setahun.
 Penebangan Terpilih.
 Rawatan Silvikultur.
 Penanaman Semula.

 Mencari kaedah pengurusan dan pemuliharaan hutan yang terbaik.
 Dijalankan oleh Institut Penyelidikan Hutan Malaysia ( FRIM ) dan

Universiti Putra Malaysia.
 Contoh : FRIM bersama pakar-pakar dari Jerman, Britian dan Jepun telah

menghasilkan Pelan Tindakan Hutan Tropika untuk tujuan perlindungan

hutan.

39. PEMELIHARAAN DAN PEMULIHARAAN HIDUPAN LIAR
a) Pemeliharaan

BIL PROGRAM TINDAKAN / CONTOH LOKASI
PEMELIHARAAN
 Untuk melindungi hidupan liar dan mengekalkan habitat semulajadi haiwan
1 Mewartakan
Taman Negara seperti gajah, harimau, seladang, kijang dan badak sumbu.
Contoh :
2 Mewartakan  Taman Negara ( Pahang, Terengganu dan Kelantan)
Kawasan Perlindungan  Taman Negara Endau-Rompin ( Pahang & Johor )
Hidupan Liar  Taman Negara Sg. Relau ( Pahang )
 Taman Negara Kuala Koh ( Kelantan )
3 Mewartakan Kawasan  Taman Negara Kinabalu , Taman Negara Crocker, Taman Negara Bukit
Taman Laut
Tawau. ( Sabah )
4 Mengawal  Taman Negara Bako, Taman Negara Gunung Mulu, Taman Negara Niah,
Pemburu Haram
Taman Negara Similajau, Taman Negara Gunung Gading, Taman Negara
5 Mengharamkan individu Bukit Lambir. ( Sarawak )
memelihara binatang liar.  Untuk melindungi hidupan tertentu yang diancam kepupusan.
Contoh :
6 Penguatkuasaan  Kawasan Perlindungan Hidupan Liar Tabin, Sabah.
Undang-Undang  Kawasan Perlindungan Hidupan Liar Kulamba, Sabah.
 Kawasan Perlindungan Hidupan Liar Samunsam, Sarawak.
 Kawasan Perlindungan Hidupan Liar Lanjak Entima, Sarawak
 Kawasan Perlindungan Burung Kuala Selangor.
 Kawasan Perlindungan Burung Kuala Gula, Perak.
 Kawasan Perlindungan Burung di Dataran Tempasuk, Sabah.
 Kawasan Perlindungan Burung di Mantanani, Sabah.
 Kawasan Perlindungan Burung di Kota Belud, Sabah.
 Kawasan Perlindungan Burung, Sibuti, Sarawak.
 Taman Alam Kuala Selangor. ( Rama-Rama)
 Kawasan Perlindungan Seladang, Krau, Pahang.
 Projek Pembiakan Rusa Gua Musang, Kelantan.
 Projek Pemeliharaan Tuntung Pasir Temir, Terengganu.
 Projek Pemeliharaan Tuntung Bukit Pinang, Kedah.
 Kawasan Perlindungan Hidupan Liar Lanjak Entima, Sarawak.
 Kawasan Perlindungan Tuntung Sg. Sungkai, Perak
 Kawasan Perlindungan Rusa Sg. Dusun, Selangor.

 Untuk melindungi hidupan laut seperti penyu, ikan, kuda laut dan karang.
Contoh :
 Kawasan Perlindungan Hidupan Liar Pulau Tioman, Pahang.
 Taman Negara Tunku Abdul Rahman, Sabah.
 Taman Negara Pulau Tiga, Sabah.

 Binatang yang diancam kepupusan tidak dibenarkan diburu kecuali setelah

mendapatkan lessen dari Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman
Negara ( PERHILITAN ).
 Ada juga sesetengah haiwan hanya dibenarkan diburu hanya pada bulan-
bulan tertentu seperti rusa.

 Orang perseorangan tidak dibenarkan memelihara binatang liar kecuali
setelah mendapatkan lessen dari Jabatan Mergastua atau PERHILITAN.

 Siapa yang melanggar undang-undang boleh didakwa di bawah akta berikut:
- Akta Perlindungan Hidupan Liar ( 1972 )

7 Kempen - Akta Perhutanan Negara ( 1984 )
 Pegawai PERHILITAN akan menjalankan pemeriksaan dan mendakwa
8 Pendidikan
Alam sekitar mereka yang telah melanggar peraturan.

 AKTIVITI:

- Ceramah, Pemeran, Simposium Antarabangsa, Forum, Deklarasi.
 SALURAN KEMPEN:

- Media Cetak - ( Majalah, Surat Khabar, Buletin, Poster dll. )

- Media Elektronik - ( TV, Radio, Internet, SMS dll. )

-
 Untuk Memberi Kesedaran Kepada Masyarakat Atau Kepada Pelajar;
 Oleh NGO, Guru, Jabatan Hutan dan sebagainya.

b) Pemuliharaan TINDAKAN / CONTOH LOKASI
BIL PROGRAM
 Untuk memulihara haiwan supaya dapat menyesuaikan diri dengan
PEMULIHARAAN kehidupan di hutan.
1 Mewujudkan
Contoh :
Pusat Pemuliharaan  Pusat Pemuliharaan Orang Utan, Sepilok, Sabah.
Hidupan Liar  Pusat Pemuliharaan Orang Utan Semonggok, Sarawak.
 Pusat Pemuliharaan Gajah, Lanchang, Pahang.
2 Memindahkan Hidupan  Pusat Penetasan Penyu, Rantau Abang, Terengganu.
Liar Ke Habitat baru
 Ketika Sungai Terengganu diempang untuk membina Empangan Kenyir di
3 Membaik Pulih Terengganu dan Empangan Banding di Perak, banyak binatang liar seperti
Habitat Semulajadi gajah dan harimau terperangkap.

 Binatang-binatang tersebut dipindahkan oleh pegawai PERHILITAN ke
penempatan baru.

 Misalnya dijalankan di Taman Alam Kuala Selangor untuk mengekalkan
habitat kelip-kelip.

 Kini ia telah dibuka untuk kegiatan pelancongan.

‘” Manusia dijadikan Tuhan dengan keupayaan untuk Terbang ......
Tetapi mengapa masih ada yang memilih untuk Merangkak sepanjang hayat.... “

SELAMAT MAJU JAYA

GEOGRAFI TINGKATAN EMPAT (GEOGRAFI FIZIKAL)

DISEDIAKAN OLEH: MOHD SUHAIMI BIN MOHD ZAIN

FORMAT SPM GEOGRAFI 2010

KERTAS 1 - 2280/1 1 ¼ Jam

Masa : Aneka Pilihan
Bentuk / Jenis :
Jumlah : 40 Soalan
Soalan 1 – 18 (geografi fizikal tingkatan 4)
Markah : Soalan 19 – 20 (geografi manusia tingkatan 5)
Tajuk : 40 %
Konstruk :
Tingkatan 4 dan 5
KERTAS 2 - 2280/2
Pengetahuan dan Kefahaman ( 60 %)
Masa :
Bentuk / Jenis : dan Kemahiran (40 %)

Jumlah : 2 Jam

Jumlah Soalan : Subjektif / Esei
Jumlah Perlu dijawab :
Markah : Respons Terhad
Tajuk :
Konstruk : Bahagian A - 7 Soalan sturktur ( Jawab semua )

Aras kesukarean : Bahagian B - 4 Soalan essei ( Jawab 3 sahaja )

11 Soalan

10 Soalan

100 %

Tingkatan 4 dan 5

Pengetahuan dan Kefahaman ( 60 %)

dan Kemahiran (40 %)

Rendah :5

Sederhana :3

Tinggi :2

MENGAPA TAK CEMERLANG ? Banyak Alasan

Kurang Pembacaan BAGAIMANA NAK CEMERLANG ?
Tekanan
Kurang Perbincangan Banyakkan membaca
Motivasi Diri Kurang Lapangkan fikiran
Tidak Ambil Kisah Banyakkan perbincangan ilmiah
Tidak Pandai Bahagi Masa Ambil serius hal pelajaran
Baca Biasa Saja Bijak bahagikan masa
Kurang Bersedia Baca, catat, hafal dan faham
Kurang Kerjasama Bekerjasama dgn rakan-rakan
Takut Mencuba Berani mencuba
Rendah Diri Tingkatkan keyakinan diri
Terlalu Bergantung kepada Orang Berdikari
Malas Rajin
Kurang Latih Diri Belajar cara belajar
Tidak Tahu Belajar Banyakkan komunikasi akademik
Kurang Komunikasi Pelbagaikan teknik menghafal
Susah Mengingat

1 Downloaded from www.studentsmarket.org

Buang alasan - litosfera ( zon daratan )
- biosfera ( zon hidupan )
BAB 1: SISTEM BUMI
i. Sistem bumi terdiri:-

- atmosfera ( zon udara )
- hidrosfera ( zon air )

ii. Atmosfera terdiri daripada lapisan
- eksosfera : lapisan paling tinggi, mengandungi helium dan hidogen
- termosfera (ionosfera) : membalikkan gelombang radio dikenali sebagai lapisan ionosfera suhu mencecah 1200°C
- mesosfera : lapisan paling sejuk (-90°C), tempat terbakar dan hancurnya meteorit
- stratosfera : melindungi hidupan daripada sinaran ultraungu juga dikenali sebagai lapisan ozonsfera
- troposfera : lapisan paling rendah , terbentuknya awan, ribut petir & tiupan angin

iii. Kepentingan atmosfera
- mengandungi lapisan ozon – yang menyerap sinaran ultraungu matahari
- mengandungi gas oksigen – untuk pernafasan

- membekalkan CO2 untuk proses fotosintesis
- lapisan termosfera mengandungi zarah-zarah bercas (ion) – untuk memantulkan gelombong radio
- kebanyakan meteor terbakar dan hancur di atmosfera – dapat mengurangkan bencana alam

iii. Kepentingan batuan enapan (kepentingan batuan kpd manusia) batuan asal Batuan metamorfosis
batuan enapan terbentuk akibat proses pereputan hidupan syal syis
- sumber petroleum, gas asli dan arang batu granit gneis
- sumber tenaga -petroleum, gas asli dan arang batu grafit berlian
- sumber pendapatan negara batu kapur marmar
- bahan mentah industri besi dan keluli - arang batu batu pasir kuarzit
- bahan mentah industri simen da konkrit - batu kapur
- menghasilkan baja, ubat-ubatan dan pelbagai jenis bahan kimia
seperti garam batuan, gipsum, nitrat dan fosfat
- bahan mentah industri pembinaan dan membuat kaca - pasir
- pelancongan – pandang darat kars di gua batu kapur

iv. jenis-jenis batuan
- batuan igneus : berasal dari perkataan “igni bermaksud api” terbentuk hasil penyejukan dan pemejalan magma dan

lava, berbentu hablur

- batuan enapan : terbentuk daripada pemendapan sedimen (serpihan batuan, sisa tumbuhan dan haiwan)

- batuan metamorfosis : terbentuk akibat tekanan tinggi dan suhu tinggi atau kedua-duanya.

-

v. Ciri-ciri utama batuan

Batuan igneus(api) Batuan Enapan Batuan Metamorfosis

- tidak berlapis - berlapis-lapis - licin

- tidak mempunyai fosil - mengandungi fosil - tidak telapair

- keras

- berbentuk hablur

- terbentuk daripada magma dan lava

Struktur Bumi Sima (Silika dan Magnesium)
- tebal 5 – 10 km
vi. Sial (Silika dan Aluminium)
- tebal 30 – 40 km - batuan basalt (silika, besi, magnesium)
- ketumpatan 3.0 g/cm3
- batuan granit (silika dan aluminium)
- ketumpatan 2.7 g/cm3 - terletak di bawah sial.

- terapung di atas sima

Mantel Teras
- lapisan paling dalam
- terletak dibawah ketakselanjaran Mohorovicic - terletak di bawah mantel
- ketumpatan 3.3 g/cm3 – 5.5 g/cm3 - dipisahkan dari mantel oleh
- suhu 800oC – 1600oC merupakan 85% isi padu bumi
ketakselanjaran Gutenberg
- batuan lampau bes yang kaya olivin - mengandungi nikel dan besi

2 Downloaded from www.studentsmarket.org

Teras Luar tebalnya 2 250 km Teras Dalam
-
- berkeadaan cecair - tebalnya 1 230 km
- ketumpatan 10.7 g/cm3
- suhu 3 000 oC - berkeadaan peperjal
- ketumpatan 13.5 g/cm3
- suhu 5 000oC

BAB 2: BENTUK MUKA BUMI

Pembekuan magma menghasilkan bentuk muka bumi

i. Bentuk muka bumi rejahan ( jalar dalam ) ii. Bentuk muka bumi terebosan ( jalar luar )

- daik - gunung berapi

- sil - penara basalt

- pakolit - kawah

- lopolit - tasik kawah

- lakolit - kaldera

- batolit

iii. Pergerakan Plat Tektonik

a. Pertembungan

- plat benua dengan plat lautan : jurang lautan

- plat benua dengan plat benua : gunung lipat muda

- plat lautan dengan plat lautan : gunung berapi dalam laut

b. Pencapahan / pemisahan

- plat lautan dengan plat lautan : permatang tengah laut

- plat benua dengan plat benua

iv. Gekinciran atau sesaran
- menyebabkan pembentukan graben dan horst

v. Perbezaan antara magma dan lava b. lava
a. magma - magma yg telah mengalir ke atas permukaan bumi

- batuan lebur di bawah permukaan bumi

iv. Kon Gunung Berapi b. Lava Asid (Gred A)
a. Lava Bes (Gred B) - sangat likat
- mengalir perlahan-lahan
- sangat cair - kon bercerun curam
- mengalir deras - letusan sangat kuat
- kon bercerun landai - kandungan silika tinggi
- letusan tidak kuat - tanih tidak subur
- kandungan silika rendah
- tanihnya subur

BAB 3: PERUBAHAN PANDANG DARAT FIZIKAL

LULUHAWA

i. Jenis-jenis luluhawa
- luluhawa fizikal / mekanika - tindakan ibun @ fros / penghabluran garam / perubahan suhu ekstrim / pelepasan

tekanan
- luluhawa kimia - pengkarbonan / pengoksidaan / hidrolisis / larutan / penghidratan
- luluhawa organik / biologi – tindak balas kimia oleh hidupan @ bakteria / tindakan akar tumbuhan

Ciri Luluhawa Mekanika Luluhawa Kimia Luluhawa Organik
o suhu o tumbuhan
Agen o air hujan o air hujan o haiwan
o air laut o air sungai atau laut o manusia
Bentuk Muka o ibun o gas-gas terrlarut o bakteria
bumi yang o Rekahan batuan akibat
o Talus atau skri o Pandang darat kars
o Lapisan tanah laterit tindakan akar

3 Downloaded from www.studentsmarket.org

terhasil o Pembentukan serpihan o Gerbang laut o Tindakan akan akan
Kesannya o Gua laut memescahkan batuan
batuan pelbagai siaz ban o Sebabkan bangunan berkarat
bentuk o Tindkan manusia
o Pandang darat talus atau dan luntur warnanya memetong cerun bukit
skri o Hasilkan mineral baru spt kaolin mendedahkan batuan
o Hasilkan pandang darat kars spt dan memeprcepatkan
proses luluhawa
gua batu kapur
o Hasilkan tanih yang subur o Tindakan haiwan atau
o Pembentukan pandang darat spt mikroorganisma
menguraikan batuan
gerbang laut dan gua laut di dengan bahan kimia

pinggir pantai
o Rosakkan tembok bangunan

lama spt A Famosa

ii. Jenis-jenis pergerakan jisim
pergerakan bahan terluluhawa menuruni cerun disebabkan daya tarikan graviti

- kesotan tanih : tanah bergerak turun secara perlahan-lahan
- gelansgar : di kawasan tundra, pergerakannya perlahan-lahan
- aliran lumpur : jisim berbentuk cecair pekat, menuruni cerun secara cepat
- gelongsoran tanah / tanah runtuh : pergerakan jisim secara cepat

Gerakan Jisim Kawasan Kadar Pergerkan Kesan
Kesotan Tanih Sangat perlahan Objek spt tiang elektrik dan
Cerun yang kurang litupan pagar menjadi condong.
tumbuhan Tebing runtuh
Lapisan jisim tanih bergerak
Gelangsar Kawasan bersalji Perlahan menuruni cerun
Lumpur yang terkumpul
Aliran Lumpur Hulu sungai yang bercerun curam Sangat cepat membentuk kipas alivium di
serta kurang litupan tumbuhan cepat kaki cerun
Tanah atau batuan runtuntuh ke
Gelonsoran tanah Kawasan lereng bukit yang kaki cerun
/ Tanah Runtuh cerunnya dipotong

iii. Bentuk muka bumi kawasan batu kapur
- talaktit (menirus ke bawah)
- stalagmit (dilantai gua batu kapur)
- tiang kalsit / tiang batu kapur
- sungai bawah tanah

iv. Tindakan ombak
hakisan ombak berlaku melalui tindakan hidraul, geseran/kikisan, larutan dan lagaan

a. Kesan Hakisan ombak b. Kesan Pemendapan ombak
- teluk - pantai
- cenuram - tetanjung
- geo - tombolo
- gua laut - beting pasir
- gerbang laut - lagun
- batu tunggul
- tunggul sisa
- tanjung
- teres hakisan ombak
- gloup

v. Pemendapan ombak
berlaku apabila damparan lebih kuat daripada basuhan balik

Faktor yang mempengaruhi pemendapan ombak

4 Downloaded from www.studentsmarket.org

- jenis ombak
- tenaga ombak
- bekalan sedimen
- keadaan atau sifat garis persisir

vi. Hakisan sungai vii. Pengangkutan sungai berlaku melalui :
- tindakan hidraul, - seretan / golekan
- geseran / lelasan - haaju sungai tinggi,beban yg berat - ampaian
- larutan dan - loncatan / lompatan
- lagaan - larutan

viii.Pemendapan sungai berlaku apabila : ix. Faktor pembentukan delta:
- kecerunan sungai berkurang - hakisan giat di hulu sungai
- halaju sungai berkurang - pantai yang terlindung dan tidak
- terdapat halangan spt batuan besar di dasar sungai
- dasar alur semakin melebar mengalami pasang surut yang ketara
- beban yang dibawa berlebihan - laut yang cetek di muara
- sungai mengalir ke dalam kawasan yang tenang spt tasik
- berlaku pembekuan.

x. Hasil Hakisan oleh air mengalir xi. Hasil Pemendapan sungai
- lurah berbentuk V - dataran banjir
- gaung - tasik ladam
- air terjun - delta
- liku sungai - tetambak
- susuh bukit
- lubuk tunjam (lubuk sungai)
- jeram

Proses Kegiatan Kesan Cara mengatasi
 Bina benteng batuan di cerun
Gerakan  Pembalakan  Pendedahan muka bumi
jisim  Pembinaan bangunan dan yang terdedah
mengakibatkan:  Cerun ditanami tanaman tutup
jalanraya  Kesotan tanih
 Pembersihan hutan utk pertanian  Aliran lumpur bumi
 Gelongsoran tanah  Elak aktiviti pertanian di
dan perindustrian
cerun
Tindakan  Pembalakan  Hakisan tanih  Bina benteng untuk elak tanah
air  Perlombongan  Hakian cerun
mengalir  Penebangan hutan utk pertanian  Pengelodakan (pemendapan runtuh

Tindakan dan perindustrian bahan terhakis)  Tanam tanaman tutup bumi
ombak  Sungai menjadi cetek, banjir  Cerun diteres untuk
 Penebangan hutan bakau  Menjejaskan hidupan akuatik
 Pembinaan kawasan rekreasi,  Hakisan pinggir pantai mengurangkan kesan air
 Kehilangan bahan-bahan mengalir
hotel, chalet dll
 Pembinaan struktur penghalang pantai  Kawal pembangunan di
 Laut menjadi dlam akibat pantai
dan tembok bagi mengurangkan
hakisan bahan-bahan dikaut dari dasar  Bina tembok konkrit untuk
halang hakisan
laut
 Bina sesiaran di tepi laut

BAB 4: LAUT DAN LAUTAN
Pentas benua ialah bahagian dasar laut yang cetek dan terletak berhampiran pinggir pantai

Jurang lautan ialah bahagian dasar laut berbentuk V yang dalam dan sempit

i. Jenis-jenis terumbu karang

5 Downloaded from www.studentsmarket.org

- terumbu pinggir : terbentuk di pinggir benua dan mengelilingi pulau-pulau – Pulau Redang, Pulau Kapas, Pulau
Perhentian

- terumnbu penghalang / sawar : terbentuk selari dengan pinggir laut dan terpisah jauh dari daratan
- Atol / Pulau Cincin : terumbu yang mengeliligi lagun – Pulau Layang-layang, Kepulauan Maldives

ii. Proses pembentukan terumbu karang
 Terbentuk daripada polip dan alga kalkerea.
 Polip yang sudah mati akan dimendapkan di dasar lautan dan disimen oleh alga kalkerea
 Bahan ini menjadi keras lalu membentuk terumbu karang

iii. Faktor menggalakkan pertumbuhan terumbu karang
- suhu air laut antara 20oC – 30oC
- air laut yang jernih
- tindakan ombak, arus dan pasang surut air laut
- air yang cetek membolehkan cahaya matahari menembusi ke dasar laut
- kemasinan air antara 30% - 40%

iv. Kepentingan Laut dan Lautan
- kaya sumber mineral - petroleum di Laut China Selatan (luar pantai Sabah, Sarawak dan Terengganu) , 20% arang
batu Jepun dilombong di dasar laut.
- sumber protin : makanan - ikan, udang, dll
- sumber pendapatan nelayan : hasil perikanan
- pentas benua kaya plankton spt Pentas Sunda dan Pentas Sahul : kawasan perikanan
- penternakan ikan, udang pinggir pantai, penternakan tiram di Teluk Ise, Teluk Mannar,
- kawasan rekreasi dan pelancongan : terumbu karang yang cantik / Taman Laut spt di perairan Pulau Redang
- Sumber air di Arab Saudi - air laut disuling untuk kegunaan domestik, pertanian dan perindustrian
- Jalan pengangkutan dan perhubungan - Selat Melaka menjadi laluan perdagangan antarabangsa antara timur dan
barat
- Sumber tenaga elektrik ombak : diperolehi daripada pasang surut air laut spt di Norway.
- Pulau-pulau terumbu karang spt Pulau Layang-Layang adalah taman laut menarik untuk penyelam
- Penyederhanaan suhu

v. Penerokaan Laut menjejaskan alam sekitar (ekosistem laut terjejas)
- pencemaran laut - tumpahan minyak
- tumpahan minyak dari bot nelayan dan penggerudian petroleum - lapisan minyak menghalang pancaran matahari ke
dalam laut, membunuh hidupan laut
- menangkap ikan berlebihan - kepupusan ikan, penggunaan pukat harimau musnahkan ikan kecil
- sauh bot pukat tunda memusnahkan terumbu karang
- penyedutan pasir laut – menjejaskan kehidupan rumpai laut
- kumbahan hotel di tepi pantai
- sampah / beg plastik membunuh penyu
- perlanggaran kapal tangki - tumpahan minyak

vi. Memelihara dan memulihara sumber laut
- mewartakan kawasan taman laut untuk memelihara terumbu karang – Pulau Redang, Pulau Tioman, Pulau Tinggi,
Taman Tunku Abdul Rahman
- Akta Perikanan 1985 melarang penangkapan ikan di Taman laut
- kuatkuasa pengharaman penggunaan pukat tunda selain laut dalam
- membina tukun tiruan daripada tayar buruk
- mengharamkan aktiviti pengumpulan telur penyu di kawasan Taman Penyu rantau Abang
- kawasan tumpahan minyak dibersihkan
- penyelidikan tentang hidupan laut untuk memelihara khazanah laut
- pendidikan alam sekitar kepada masyarakat

6 Downloaded from www.studentsmarket.org

BAB 5 : SISTEM SURIA Peredaran bumi

i. Pergerakan bumi:- fenomena pergerakan bumi – bumi mengelilingi matahari
selama 365 ¼ hari di atas orbitnya
putaran bumi
fenomena putaran bumi – bumi berputar di atas i. gerhana matahari
paksinya dari barat ke timur - apabila bumi, bulan dan matahari

i. kejadian siang dan malam berada tepat, sebaris dengan kedudukan
bulan di antara matahari dengan bumi
ii. kejadian air pasang dan surut
a. Air Pasang Perbani ii. gerhana bulan
- apabila bumi, bulan dan matahari
bulan, bumi dan matahari dalam satu
garisan berada tepat, sebaris dengan kedudukan
b. Air Pasang Anak: bumi di antara matahari dengan bulan
bulan, bumi dan matahari dalam
kedudukan yang bersudut tepat iii. Kejadian 4 musim :
iii. Kejadian Pasang surut
berlaku disebabkan tarikan graviti antara Budak Pandai Lulus Selalu
bulan dengan matahari Luruh Sejuk
matahari dengan bumi Bunga Panas 23 Sept 22 Dis
Serang Denggi
21 Mac 21 Jun

Mak Jun

BAB 6 : UNSUR-UNSUR CUACA DAN IKLIM
i. Suhu Tiga unsur utama : Suhu, Hujan & angin

- menunjukkan darjah kepanasan udara
- disukat menggunakan termometer dalam unit darjah Celsius
- termometer mengandungi raksa dan alkohol
- termometer minimum mencatat suhu terendah, termometer maksimum mencatat suhu tertinggi
- termometer minimum dan maksimum (termometer Six) disimpan dalam Alat Pelindung

Stevenson untuk mengelak daripada pancaran matahari secara terus / dirosakkan oleh binatang
- termometer six berbentuk U mencatat suhu tertinggi dan terendah dalam sehari
- min suhu harian, julat suhu harian, min suhu bulanan, min suhu tahunan diperolehi

dari bacaan pada termometer
Alat Pelindung Stevenson
- kotak putih, didirikan 1 - 2 meter dari tanah
- untuk mengurangkan bahangan matahari di bahagian dalam alat itu
- untuk mengurangkan bahangan haba bumi
- dinding berbentuk ram supaya udara bergerak keluar masuk
- dicat putih supaya haba dibalikkan
- digunakan untuk menyimpan termometer Six

ii. Kelembapan Udara

7 Downloaded from www.studentsmarket.org

- ialah kandungan wap air dalam udara
- kelembapan dinyatakan sebagai :

 Kelembapan Mutlak iaitu jumlah wap air sebenar yang terdapat dalam udara pada suhu tertentu - dinyatakan
dalam Gram Per Meter Padu

 Kelembapan Bandingan iaitu nisbah jumlah wap air yang sebenar dengan jumlah wap air yang boleh
ditampung oleh udara pada suhu tertentu - dinyatakan dalam peratus atau Nisbah. Jika Kelembapan
bandingan 70%, udara itu boleh menampung 30% wap air

 Udara Tepu berada pada takat suhu mengembun, hujan akan turun.,
- alat menyukat kelembapan Bandingan ialah Higrometer – mengandungi bebuli basah dan bebuli kering. Selisih

bacaan suhu antara bebuli basah dan bebuli kering ialah Kelembapan Bandingan.

iii. Kerpasan
- titisan air menjadi terlalu berat - gugur menjadi kerpasan
- kerpasan turun dalam bentuk hujan, salji, hujan batu (ketulan ais)
- disukat menggunakan tolok hujan,
- diukur dalam unit milimeter
- bacaan daripada tolok hujan digunakan untuk memperoleh :
 jumlah hujan bulanan
 jumlah huan tahunan
 purata hujan tahunan

iv. Takanan Udara
- ialah berat udara yang menekan permukaan bumi
- disukat dengan menggunakan Barometer Raksa dan Barometer Aneroid
- menggunakan unit milibar (mb)
- udara berat / basah menghasilkan tekanan tinggi
- udara ringan / kering menghasilkan tekanan rendah
- tekanan udara biasa pada aras laut ialah 1013mb bersamaan 1.03 kg/cm persegi
- Barograf digunakan untuk mencatat bacaan tekanan udara di stesen kajicuaca
- Isobar ialah garisan setekanan yang dilukis pada peta.

v. Awan
- ialah kumpulan titisan air / hablur ais yang halus , terapung di udara
- Jumlah litupan awan di langit dinyatakan dalam okta / bahagian lapan
- Jenis-jenis awan :
 Awan Tinggi : 6001 - 12000 meter – awan sirus (putih seperti kapas, cuaca baik, langit cerah)
 Awan Pertengahan : 2100 - 6000 meter – awan Alto ( bercalar-calar, berlapis-lapis warna kebiruan kelabu seperti
air, cuaca baik)
 Awan Rendah : kurang 2100 meter – awan stratus (kasar,beringkat-tingkat, kelabu hitam, tebal, cuaca buruk)
 Awan Komulus: peringkat bawah langit, putih, berbentuk seperti gelombang, cuaca baik / cerah.
 Awan Komulusnimbus :kelompok-kelompok bulat, putih-hitam pada waktu petang, hujan perolakan disertai kilat
dan petir.

vi. Angin
- ialah udara yang bergerak, mempunyai arah dan kelajuan
- penunjuk arah angin menetukan arah tiupan angin
- mawar angin menggambarkan jumlah hari tiupan nagin mengikut arah lapan mata angin bagi setiap bulan
- Anemometer mencatat kelajuan angin dalam unit km/jam
- Simbol halaju angin dicatat berpandukan Skala Angin Beauford
- Angin bertiup dari kawasan tekanan tinggi ke kawasan tekanan rendah

vii. Sinaran matahari
- lamanya pancaran matahari tanpa lindungan awan di sesuatu tempat
- disukat menggunakan Piranometer

viii. Hujan
- sebahagian kerpasan yang turun dalam bentuk cecair
Preoses Kejadian hujan
Hujan terjadi melalui proses penyejatan dan pemeluwapan.
Penyejatan berlaku apabila air laut tersejat, lalu naik ke atas dan membentuk awan.

8 Downloaded from www.studentsmarket.org

Apabila udara menjadi sejuk, terbentuklah titisan air yang halus akibat pemeluwapan
Titisan air didalam awan akan bercantum sesama sendiri dan menjadi terlalu berat, lau jatuh sebagai hujan.

ix.. Fungsi alatan
- tolok hujan - menyukat jumlah hujan
- anemometer - menyukat halaju angin
- termometer - mengukur suhu
- penunjuk arah angin - menunjuk arah tiupan angin
- mawar angin – untuk menggambarkan tiupan angin lazim di sesuatu kawasan dalam tempoh tertentu

x. Alat pelindung Stevenson diletakkan 1 meter dari permukaan bumi
- udara dapat bergerak dengan bebas
- mengurangkan bahang daripada permukaan bumi

xi. Halaju angin
halaju angin dicatat dengan menggunakan simbol angin berpandukan Skala Angin Beaufort

Tenang bayu kencang ribut taufan
Kurang daripada 1 km/j 39 – 49 km/j lebih daripada 117 km/j

xii. Fenomena Cuaca dan iklim

- banjir : limpahan air dari tebing sungai, lambat surut

- banjir kilat : limpahan iar yang berlaku serta merta, sekejap sahaja

- kemarau : keadaan kering yang lama tempohnya

- taufan : angin kencang yang disertai ribut dan hujan lebat

-

fenomena Sebab berlaku kesan

Banjir  Hujan lebat dalam tempoh yang lama.  Harta benda musnah
 Tanaman rosak
Sungai tidak dapat menampung isipadu  Pengagkutan jalanraya tergendala
 Kegiatan ekonomi dan sosial terganggu
air yang banyak.  Penyakit merebak – taun
 Air melimpahi tebing, berlaku banjir  Haiwan peliharaan terkorban

Banjir kilat  Kawasan binaan yang luas dan tidak  Harta benda musnah
 Penyakit merebak
telap air  Kegiatan harian terganggu
 Permukaan berturap tidak dapat  Pengangkutan jalanraya tergendala
 Penduduk dipindahkan ke kawasan selamat
menyerap air
 Longkang tersumbat.  Kekurangan bekalan air
 Pokok mati
Kemarau  Hujan tidak turun atau sangart sedikit  Haiwan berpindah ke tempat lain
 Kebakaran hutan
jumlahnya.  Kerugian ekonomi
 Kadar sejatan melebih kadar kerpasan
 Kemusnahan harta benda
taufan  Tekanan udara yag sangat rendah  Nyawa manusia dan haiwan terancam
berpunca daripada kepanasan di laut  Kerugian ekonomi

PULAU HABA
- keadaan suhu dibandar lebih tinggi daripada kawasan sekitarnya

i. Faktor-faktor kejadian pulau haba
- Perindustrian yg pesat : meningkatkan kandungan karbon dioksida, CFC, gas nitrogen
- Kepadatan bangunan di bandar : udara / angin sukar bergerak
- Bangunan tinggi : tiupan angin terhalang, udara terkepung, suhu tinggi
- bangunan bercermin / memantul cahaya / haba
- bangunan konkrit dan kaca menyerap dan menyimpan haba : simpan haba pada waktu siang
dan balikkan haba pada waktu malam

9 Downloaded from www.studentsmarket.org

- permukaan bertar/berturap atau konkrit menyerap haba
- kurang tumbuhan hijau dibandar, bekalan Oksigen kurang / karbon dioksida bertambah
- bilangan kenderaan yang banyak - pelepasan gas ke udara

ii. Kesan Pulau Haba Bandar
- kelembapan bandingan rendah kira-kira 6% berbanding kawasan sekitar
- suhu meningkat - udara kering
- air kurang diserap ke dalam tanah : permukaan dilitupi jalan raya / tar, banguan
- pembentukan jerebu
- bangunan tinggi dan padat menghalang pergerakan udara, hujan kurang untuk membersihkan jerebu
- pembentukan hujan asid
- kelajuan angin kurang : bangunan banyak, padat dan tinggi

iii. Langkah-langkah Mengatasi Kejadian Pulau haba
- Tanam tumbuhan hutan dan pokok bunga : “Bandar dalam tanam” –
mengindahkan Bandar, menurunkan suhu (menghijaukan Bandar)
- Berkongsi kereta : mengurangkan pengeluaran asap kenderaan
- Kuatkuasa undang-undang / denda : pembakaran terbuka
- Tanam pokok dan rumput di kawasan perumahan
- Membina kilang baru jauh dari bandar
- Menggunakan keretapi elektrik untuk mengurangkan penggunaan kereta

HUJAN ASID
- apabila bahan tercemar (sulfur dioksida, nitrogen dioksida) bertindak
- dengan wap air di atmosfera
- hujan turun mengandungi asid ( air hujan dicemari bahan terampai di udara)

i. Faktor kejadian hujan asid
- industri mengeluarkan asap dan gas karbon monoksida
- bahan terampai banyak dilepaskan di udara – pembakaran sampah dll
- pengeluaran karbon monoksida dari pembakaran bahan api kenderaan
- kurangnya kawasan hijau yang boleh mneyerap karbon dioksida
- pembakaran arang batu, petroleum di stesen janakuasa

ii. Kesan Kejadian Hujan asid
- hidupan akuatik (air) terjejas
- menghakis bangunan - tiang besi mudah berkarat, cat bangunan luntur
- tanah berasid - tidak sesuai untuk pertanian
- hasil pertanian berkurang - memusnahkan tanaman kerana hujan asid bertindak secara kimia dengan nutrien dalam
tanah
- menjejaskan rantaian makanan akibat kemusnahan flora dan fauna
- penyakit kulit - katarak mata, barah, paru-paru.

PERNIPISAN OZON
i. Faktor Pernipisan Lapisan Ozon

- Penggunaan baja organik - baja nitrogen mengeluarkan nitrus oksida yang menipiskan lapisan ozon sebanyak 15%
- CFC yang dibebaskan oleh penyembur aerosol
- Letupan nuklear / ujian nuklear menipiskn lapisan ozon sebanyak 20 - 70%
- Pembakaran gas, arang batu, kayu dan sisa bintang
- Kapal terbang supersonik di lapisan stratosfera mengeluarkan asap yg. mengandungi nitogen oksida

ii. Kesan Pernipisan Ozon
- Perubahan iklim dunia, suhu meningkat
- Peningkatan suhu bumi - ais dan glasier mancair - kawasan rendah tenggelam
- Hasil tanaman berkurang/terjejas
- Perubahan genetik dalam tumbuhan
- Kerosakan sel dan mikroorganisma dalam haiwan dan tumbuhan
- Penyakit kanser kulit, katarak mata - rabun

10 Downloaded from www.studentsmarket.org

- Memusnahkan DNA yang menyebabkan mutasi dan kecacatan kelahiran
- Mengurangkan proses fotosintesis
- Pertumbuhan plankton terjejas

iii. Langkah mengurangkan pernipisan ozon
- Penggunaan CFC dalam semburan aerosol, peeti sejuk , industri membuat komputer diganti dengan bahan
berasaskan air
- Menggunakan helium dalam industri membuat alat penyaman udara
- Mengadakan kerjasama antarabangsa dalam menghadkan ujian nuklear
- Usaha PBB melindungi lapisan ozon melalui
 Persidangan Montreal, Kanada - bincang langkah-langkah melindungi lapisan ozon
 Mengurangkan aktiviti penyelidikan di Antartika
 Kempen - mengurangkan kegiatan pembalakan melalui badan sukarela spt Green Peace & WWF

RUMAH HIJAU (Peningkatan suhu permukaan bumi – disebabkan haba tidak dapat dilepaskan ke atmosfera dengan
sempurna disebabkan oleh gas rumah hijau seperi CFC, metana, karbon monoksida, nitrogen oksida dan karbon dioksida)

i. Proses Kejadian Rumah Hijau
- sinaran ultra ungu daripada matahari menembusi atmosfera dan memanaskan permukaan bumi (dalam bentuk
gelombang pendek)
- haba dipantulkan semula oleh permukaan bumi ke atmosfera sebagai sinaran infra-merah
- sinaran infra-merah akan diserap oleh gas rumah hijau dan dipantulkan semula ke permukaan bumi
- haba yang terperangkap meningkatkan suhu bumi

ii. Kesan Rumah Hijau
- perubahan iklim - bencana alam : ribut / taufan, banjir, kemarau
- peningkata suhu dunia sebanyak 2.5oC sebab haba terperangkap
- haba terperangkap dalam udara
- karbon dioksida, debu menyerap sinaran infra merah.
- Pemanasan dunia tidak sekata (cuaca tidak menentu)
- Hasil pertanian berkurangan akibat suhu panas, tanaman mudah rosak
- Kelembapan bandingan udara semakin berkurang
- Berlaku ribut dan siklon

iii. Faktor Kesan Rumah Hijau
- pembakaran bahan api fosil
- pembakaran terbuka
- pengeluaran gas daripada bvaja kimia, racun serangga dll
- penggunaan alat yang mengeluarkan CFC spt peti sejuk, pendingin hawa, aerosol,dll

iv. Kesan daripada peningkatan suhu :
- purata suhu dunia naik 0.5 oC sejak 1900
- mencairkan litupan ais di kutub
- kenaikan aras air laut
- kawasan rendah di pinggir laut tenggelam - Bangladesh, Kepulauan Maldive, Belanda

v. langkah-langkah mengatasi kesan rumah hijau:
- menghijaukan bandar
- penghutanan semula dan memelihara serta memulihara hutan
- mengurangkan penggunaan bahan api fosil petroleum dan arang batu
- mengggalakkan penggunaan gas asli - mengeluarkan CO2 sedikit benrbanding arang batu
- membanyakkan penggunaan tenaga solar, KHE, geotermal dan biomass
- mengelakkan kebakaramn hutan dan pembakaran terbuka
- menggunakan penapis asap di kilang untuk mengurangkan pencemaran CO2
- mengurangkan penggunaan bahan yang mengandungi CFC
- penggunaan petrol tanpa plumbum
- undang-undang kawalan mutu alam sekitar 1974 (Malaysia) mendenda pembakaran secara terbuka
- R & D - kitar semula / penggunaan semula bahan terbuang spt tayar, plastik, kertas

11 Downloaded from www.studentsmarket.org

- Kerjasama antarabangsa untuk mengatasi masalah alam sekitar spt persidangan Bumi di Rio de Janerio, Brazil dan
Pengisytiharan Langkawi

JEREBU
- kabut yang disertai debu, terapung di atmosfera
- keadaan keliling kelihatan kabur
- berlaku di kawasan perindustrian / kawasan bandar

i. Faktor Jerebu
- pembakaran bahan api fosil
- pembakaran hutan meluas
- pembebasan nukleus pemeluwapan (debu, habuk, asap)dari cerobong kilang dan ekzos kenderaan.
- pembakaran sampah secara terbuka
- habuk daripada kerja pembinaan yang berterusan
- aktiviti perlombongan batu / kuari

ii. Kesan kejadian Jerebu
- jarak penglihatan berkurang
- penyakit paru-paru, mata, asma
- kegiatan harian terganggu
- pembentukan hujan asid bertambah
- menghalang proses fotosintesis pokok - hasil pertanian berkurang

iii. Punca-punca pencemaran udara
- pertambahan kenderaan bermotor
- pertambahan jumlah bahan terampai di udara
- pertambahan kilang - gas, asap
- perlupusan sampah - pencemaran bau
- penggunaan alat pendingin hawa/ aerosol dll
- pembakaran terbuka

BAB 7 : PENGARUH CUACA DAN IKLIM
xi. Ciri-ciri iklim :-

a. Khartulistiwa
- panas dan lembap sepanjang tahun
- suhu tinggi dan sekata sepanjang tahun : purata 27oC
- hujan sepanjang tahun : hujan tahunan melebihi 2000 mm
- julat suhu tahunan rendah : 3oC
b. Mediterranean
- suhu musim panas tinggi : 28oC
- hujan tahunan 878 mm
- julat suhu tahunan 15oC
- suhu musim sejuk 7oC – 14oC
-

BAB 8 : JENIS DAN TABURAN TUMBUHAN SEMULAJADI

i. Ciri-ciri Hutan Khatulistiwa (Hutan Hujan Tropika) ii. Ciri-ciri Hutan Konifer / Taiga / Boreal
- malar hijau - malar hijau
- kanopi tebal - berbatang lembut
- akar banir - dirian tulen
- tumbuh berlapis-lapis, sangat padat - pokok yang tinggi
- pokok tinggi dan besar - daun yang kecil berbentuk jarum
- lantai hutan jarang - kulit pokok tebal dan berdamar
- banyak pokok memanjat, parasit,saprofit - berbatang lurus
- banyak spesis tumbuhan dalam satu kawasan - pokok berbentuk kon
- kayu keras - cengal, merbau dll - tumbuhan lantai tidak padat
- mempunyai ketinggian hampir sama

12 Downloaded from www.studentsmarket.org

iii. Ciri Hutan Monsun Tropika iv. Padang Rumput Sederhana (Steppe)
- tumbuh lebih jarang - rumput tumbuh berumpun-rumpun
- lantai hutan padat - ditumbuhi semak samun - rumput pendek
- menggugurkan daun pada musim kering - rumput yang berjambak dan padat
- hutan kayu jati - dirian tulen - rumput berubah mengikut warna
- rumpuh bulu lebih tinggi

BAB 9 : KEPENTINGAN TUMBUHAN SEMULAJADI

i. Ekosistem
- merupakan satu kategori sistem fizikal yang terdiri daripada komponen biotik dan abiotik
- komponen ini saling berinteraksi bagi menghasilkan satu sistem yang stabil

ii. Jenis-jenis ekosistem
- Ekosistem hutan paya bakau
- Ekosistem hutan hujan tropika
- Ekosistem kalam air tawar

iii. Komponen biotik iv. Komponen abiotik

- Pengeluar (tumbuhan) - cahaya matahari

- Pengguna (manusia dan haiwan) - hujan (air)

- Pengurai (bakteria, kulat) - tanih (nutrien)

- udara

v. Jenis-jenis Pengguna

- Pengguna Primer - haiwan herbivor yang makan tumbuhan sahaja contoh lembu, arnab, kambing, belalang

- Pengguna Sekunder - haiwan karnivor yang makan pengguna primer contohnya harimau, singa, buaya

- Pengguna Tertier - haiwan karnivor yang makan pengguna sekunder contohnya manusia

Rantaian makanan
Ialah satu urutan pemakanan yang melibatkan pemindahan tenaga dalam sesuatu ekosistem

iv. Ciri-ciri Hutan Paya Bakau v. Sumbangan tumbuhan semulajadi kepada
- tumbuh di kawasan pantai berlumpur komponen abiotik :-
- pokok bakau dan api-api - bekalkan oksigen dan menyerap CO2
- pokok kayu keras, kulit keras, tebal
- akar ceracak - mendapatkan udara melalui proses fotosintesis
- malar hijau - membebaskan wap air ke udara melalui
- daun lebar
- tumbuh sejenis dalam satu kawasan proses transpirasi
- pembiakan melalui biji benih - menurunkan suhu
- mengawal hakisan tanah
vi. Ciri-ciri hutan pantai - menghalang kejadian ribut
- pokok mengkuang laut, pokok tapak kuda, - membentuk awan dan hujan
- pokok-pokok menjalar, pokok kelapa, pokok ru - membekal nutrein kepada tanah melalui
- tumbuh di kawasan pantai berpasir
- malar hijau pereputan daun
- pokok ru – berdaun halus - sebagai kawasan tadahan hujan
- mengelak tiupan angin kencang
- akar serabut

13 Downloaded from www.studentsmarket.org

vi. Kepentingan hutan paya bakau
- menstabilkan muara sungai dan persisir pantai
- penapis bahan pencemar spt sebatian nitrogen dan sebatian fosforus

- zon penampan : melindungi pantai daripada hakisan dan tiupan angin ribut
- habitat hidupan akuatik
- bekalkan oksigen dan menyerap CO2

- membekalkan sumber makan (ikan, ketam,dll),bahan binaan (kayu bakau) dan ubat-ubatan

v. Kepentingan Hutan Hujan Tropika
- menyerap CO2 dan menghasilkan Oksigen

- sumber nutrien dalam tanah

- mencegah hakisan tanah dan tanah runtuh

- kawasan tadahan air

- menghasilkan bahan organik

- habitat hidupan liar
- kitaran air – melalui proses transpirasi
- komponen rantaian makanan dan siratan makanan – sebagai pengeluar makanan

BAB 10 : KESAN KEGIATAN MANUSIA ii. Terhadap hidupan liar
i. Terhadap tumbuhan semulajadi - kemusnahan habitat hidupan liar
- pengurangan spesis hidupan liar
- kemusnahan kawasan hutan - kepupusan spesis hidupan liar
- pengurangan spesis tumbuh-tumbuhan
- kehilangan kepelbagaian biologi
- kehilangan gen-gen tertentu

BAB 11 : PEMELIHARAAN DAN PEMULIHARAAN ii. Pemuliharaan Tumbuhan Semulajadi
i. Pemeliharaan Tumbuhan Semulajadi - penghutanan semula
- mewujudkan ladang hutan
- mewartakan taman negara - pengurusan lestari hutan
- menggubal Dasar Perhutanan Semula - mengadakan penyelidikan hutan
- mewartakan hutan simpan - rawatan silvikultur
- mewartakan hutan lipur
- mengawal pembalakan haram iv. Pemuliharaan haiwan Liar
- mengadakan pendidikan alam sekitar - mewujudkan pusat pemuliharaan hidupan liar
- menghadkan pengeluaran lesen pembalakan - memindahkan hidupan liar yang terperangkat
- kitar semula kertas
- menggunakan kayu getah dalam pembuatan perabot ke habitat baru
- membaik pulih habitat burung spt di Kuala
iii. Pemeliharaan Haiwan Liar
- mewartakan taman negara sebagai kawasan Gula, Perak dan Kuala Selangor
- perlindungan hidupan liar dan taman laut
- mengawal pemburuan haram
- mengawal pemeliharaan oleh orang persorangan
- mengadakan dan menguatkuasa undang-undang
- mengadakan pendidikan alam sekitar

14 Downloaded from www.studentsmarket.org

GEOGRAFI TINGKATAN LIMA (GEOGRAFI MANUSIA)

DISEDIAKAN OLEH: MOHD SUHAIMI BIN MOHD ZAIN

FORMAT SPM GEOGRAFI 2010

KERTAS 1 - 2280/1 1 ¼ Jam

Masa : Aneka Pilihan
Bentuk / Jenis :
Jumlah : 40 Soalan
Soalan 1 – 18 (geografi fizikal tingkatan 4)
Markah : Soalan 19 – 20 (geografi manusia tingkatan 5)
Tajuk : 40 %
Konstruk :
Tingkatan 4 dan 5

Pengetahuan dan Kefahaman ( 60 %)

dan Kemahiran (40 %)

KERTAS 2 - 2280/2 2 Jam

Masa : Subjektif / Esei
Bentuk / Jenis :

Respons Terhad

Jumlah : Bahagian A - 7 Soalan sturktur ( Jawab semua )

Bahagian B - 4 Soalan essei ( Jawab 3 sahaja )

Jumlah Soalan : 11 Soalan
Jumlah Perlu dijawab :
Markah : 10 Soalan
Tajuk :
Konstruk : 100 %

Tingkatan 4 dan 5

Pengetahuan dan Kefahaman ( 60 %)

dan Kemahiran (40 %)

Aras kesukaran : Rendah :5

Sederhana :3

Tinggi :2

MENGAPA TAK CEMERLANG ? BAGAIMANA NAK CEMERLANG ?

Kurang Pembacaan Banyakkan membaca
Tekanan Lapangkan fikiran
Kurang Perbincangan Banyakkan perbincangan ilmiah
Motivasi Diri Kurang Ambil serius hal pelajaran
Tidak Ambil Kisah Bijak bahagikan masa
Tidak Pandai Bahagi Masa Baca, catat, hafal dan faham
Baca Biasa Saja Bekerjasama dgn rakan-rakan
Kurang Bersedia Berani mencuba
Kurang Kerjasama Tingkatkan keyakinan diri
Takut Mencuba Berdikari
Rendah Diri Rajin
Terlalu Bergantung kepada Orang Belajar cara belajar
Malas Banyakkan komunikasi akademik
Kurang Latih Diri Pelbagaikan teknik menghafal
Tidak Tahu Belajar Buang alasan
Kurang Komunikasi
Susah Mengingat
Banyak Alasan

1 Downloaded from www.studentsmarket.org

DINAMIK PENDUDUK
i. Faktor-faktor yang mempengaruhi pertumbuhan penduduk Malaysia

- kadar kelahiran semakin menurun
- Dasar Pendidikan Negara - peluang pendidikan tinggi kpd wanita
- wanita mengutamakan kerjaya -kahwin lewat - kadar kesuburan rendah
- Amalan Perancang keluarga
- kesibukan bekerja -tiada masa untuk keluarga
- kos sara hidup tinggi - kos sara anak tinggi
- kadar kematiam menurun - kemudahan perubatan semakin baik
- bilangan anak kurang - saiz keluarga kecil
- bantuan daripada Pertubuhan Kesihatan Sedua (WHO) - membasmi penyakit cacar, memberi pelalian polio, demam campak

serta Hepatitis B

ii. Faktor yang mendorong migrasi antarabangsa di Malaysia
a) Golongan Imigran - kemasukan warga asing ke Malaysia : Bangldesh, Indonesia,
- Pelbagai peluang pekerjaan - sektor pembinaan, perladangan, pembantu rumah : buruh mahir dan separuh mahir
- Kehidupan yang lebih selesa - pendapatan lebih lumayan
- Keadaan politik dan ekonomi Malaysia yang stabil
- Golongan profesional yang diperlukan di Malaysia spt Doktor, Jurutera, dll
- Kawalan di sempadan perairan longgar - mudah masuk secara haram
- Perkahwinan - mengikut keluarga
- Persamaan budaya, bahasa dan agama - Indonesia, Bangladesh
- Melanjutkan pelajaran
b) Golongan Emigran - warga negara Malaysia yang keluar negara seperti ke Australia, Amerika
Syarikat, Kanada dan Jepun
- Golongan profesional yang ingin mendapat pendapatan yang lebih lumayan
- Melanjutkan pelajaran
- Perkahwinan dengan warga asing
- Mengikut suami / isteri

iii. Kesan migrasi di negara yang dituju
a) Positif
- Pertambahan penduduk - bekalan buruh ramai dan murah
- Menambah pasaran - pasaran barangan dan perkhidmatan lebih luas
- Sektor perniagaan berkembang - kedai makan, kedai runcit, pusat beli-belah
- Kemudahan asas penduduk dipertingkat - perumahan, pendidikan, kesihatan
- Pemindahan teknologi berlaku
- Wujudnya masyarakat majmuk
b) Negatif
- Pertambahan penduduk - masalah setinggan
- Masalah sosial meningkat - jenayah, pelacuran, lepak, penyakit
- Pengangguran - persaingan mendapatkan pekerjaan
- Kesesakan lalulintas - bilangan kenderaan bertambah
- Pengaliran keluar wang ke negara asal
- Tanah terhad untuk menampung penduduk yang bertambah - kos tanah tinggi,
sewa rumah tinggi, harga rumah tinggi
- Kos menyediakan kemudahan awam meningkat - sekolah, klinik, dll
- Masyarakat majmuk - masalah perkauman
- Perbezaan ideologi - perselisihan faham

iv. Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk
- bentuk muka bumi bertanah pamah yang rata, subur dan beralun
- iklim yang sesuai : panas dan lembap, panas sederhana
- jaringan pengangkutan dan perhubungan yang padat
- kawasan pertanian (Prairie, Lem.Huang He,Lem.Sg Nil,Pulau Jawa) dan perindustrian
(Boston, Glasgow, Frankfurt, Keihin)
- kawasan perniagaan dan perkhidmatan (London, Tokyo, Beijing)
- tumpuan bandar-bandar
- polisi kerajaan : pembinaan Bandar-bandar baru (Washington D.C,Canberra)

2 Downloaded from www.studentsmarket.org

v. Pedalaman Sabah dan Sarawak kepadatan penduduk kurang
- kawasan pergunungan dan tanah-tinggi
- kawasan hutan tebal
- darjah ketersampaian rendah
- tiada sistem pengangkutan yang baik

vi. Kesan akibat kekurangan penduduk vii. Negara kekurangan penduduk
- Sumber tidak diterokai sepenuhnya - Australia
- Kekurangan tenaga kerja - Kanada
- Pasaran tempatan terhadap barangan kilang terhad - New Zealand
- Menganggu pembangunan negara. - Brazil
- Terpaksa import buruh asing
- Terpaksa menggunakan teknologi tinggi menggantikan
tenaga buruh
- Masalah sosial warga asing
- Pengaliran wang keluar bertambah - buruh asing.

viii.Ciri-ciri negara kurang penduduk taburan ix. Ciri demografi piramid progresif
penduduk tidak seimbang - mempunyai dasar lebar dan pucak yang tirus
- taburan penduduk tidak seimbang - dasar lebar menunjukkan kadar kelahiran
- peratus penduduk bandar tinggi
- kepadatan penduduk desa rendah tinggi
- taraf hidup tinggi - penduduk muda yang ramai menunjukkan
- pendapatan perkapita tinggi
- kadar kelahiran rendah kadar pertumbuhan penduduk tinggi
- kadar kamatian rendah - puncak piramid tirus menunjukkan kadar
- pertumbuhan penduduk sangat perlahan
- peratus golongan kanak-kanak tinggi kematian tinggi
- peratus golongan tua tinggi - jangka hayat penduduk masih rendah
- jumlah penduduk kurang daripada sumber yang ada

x. Langkah mengatasi masalah kekurangan penduduk xi. Negara yg megalami lebihan
- dasar kerajaan menambah bilangan anak setiap keluarga penduduk
- memberi insentif bagi setiap anak - kemudahan pendidikan
- kempen menambah bilangan anak - Bangladesh
- mengimport tenaga buruh asing - Indonesia
- menggalakkan perkahwinan pada usia muda - Singapura
- memajukan teknologi perindustrian - penggunaan robot industri - India
- China

xii. Ciri-ciri Negara lebihan penduduk xiii. Faktor migrasi ke bandar di Malaysia
- Taburan penduduk tidak seimbang - peluang pekerjaan yang banyak
- pendapatan perkapita rendah - kemudahan pengangkutan ke bandar
- taraf hidup rendah - menceburi bidang baru
- peratus penduduk desa tinggi - mendapatkan pendapatan yang lebih
- kepadatan penduduk desa tinggi
- jumlah penduduk melebihi sumber yang ada lumayan
- golongan kanak-kanak dan tua lebih ramai - melanjutkan pelajaran ke IPT
- golongan tidak produktif lebih ramai - mendapatkan pelbagai kemudahan
- kadar kelahiran tinggi
- kadar kematian tinggi sosial dan perkhidmatan
- kadar pertumbuhan penduduk tinggi - ikut arahan majikan
- kadar celik huruf rendah (kurang mendapat pendidikan)
- jangka hayat rendah

xiv. Kesan akibat lebihan penduduk
- taraf hidup penduduk rendah : sumber tidak cukup
- masalah kemiskinan yang serius (Bangladesh)
- pengangguran - peluang pekerjaan terhad

3 Downloaded from www.studentsmarket.org

- peningkatan kadar jenayah : taraf ekonomi rendah
- masalah setinggan : kekurangan rumah, penduduk tidak mampu memiliki rumah sendiri
- pekerja menerima upah yang rendah
- tidak mampu menyediakan kemudahan sosial yang lengkap: kos yang tinggi, sumber kewangan terhad

xv. Langkah mengatasi masalah Lebihan Penduduk
- pengurangan kadar kelahiran : perancangan keluarga
- beri pelbagai insentif spt pendidikan percuma dan keutamaan memiliki rumah kepada keluarga yang kurang anak
- peningkatan taraf hidup : tingkatkan taraf pendidikan
- emudahkan emigrasi
- program transmigrasi : Indonesia, Filipina
- memajukan sektor perindustrian , banyak peluang pekerjaan – taraf hidup tinggi
- dasar kerajaan : polisi satu anak di China
- wanita berpendidikan tinggi lewat kahwin – kadar kesuburan rendah

xvi. Kesan pertumbuhan penduduk terhadap sumber xvii. Kesan migrasi ke kawsan yang
- tekanan terhadap sumber tanah pertanian/ petempatan di tuju :-
- saingan guna tanah untuk pertanian dan petempatan - kadar jenayah meningkat
- saiz tanah semakin sempit - kesesakan lalul lintas
- kepupusan sumber hutan / mineral / bahan api fosil - pengangguran bertambah
- pencemaran udara - berlaku pencemaran udara dan air
- pencemaran air - kekurangan kawasan perumahan
- suhu tempatan meningkat - kekurangan kemudahan asas
- pembuangan sisa domestik - penduduk semakin bertambah
- kawasan hijau semakin berkurang
xviii. Kesan Kemasukan pendatang asing - bandar semakin berkembang dan
- rumah setinggan bertambah
- sistem perparitan tidak sempurna mewujudkan bandar satelit
- sistem pembuangan sampah tidak teratur - wujud petempatan setinggan
- penyakit menular
- pembakaran terbuka
- pembuangan sisa-sisa domestic ke sungai-sungai
- masalah sosial / jenayah
- menjaja secara haram

xix. Faktor migrasi ke luar Bandar
- dasar kerajaan melaksanakan projek pertanian besar-besaran : FELDA, FELCRA
- pencen/ bersara - mencari ketenangan
- arahan berpindah -naik pangkat
- pusat pendidikan tinggi di luar bandar - ITM (Beseri, Perlis), USM (TransKerian, Nibong Tebal)
- rancangan penempatan semula setinggan
- rancangan tanah pinggir - meningkatkan taraf hidup
- projek pembangunan rakyat termiskin (PPRT)
- tujuan keselamatan - kampung baru - Sikamat, Jinjang

xx. Perubahan landskap (kawasan destinasi) akibat migrasi ke luar bandar
- kepadatan penduduk di luar bandar kerana pertambahan peluang pekerjaan ,
- pertambahan buruh di luar bandar : rebakan kilang
- wujudkan petempatan baru, perluasan kawasan petempatan sedia ada - Bandar Baru Muadzam Shah
- peningkatan kemudahan asas dan infrastruktur - telefon, klinik, sekolah
- peningkatan prasarana
- nilai hartanah meningkat
- perubahan lanbdskap - hutan kepada estet/ kawasan pertanian

xxi. kesan migrasi antarabangsa
- penduduk bertambah - tenaga kerja bertambah - upah murah
- memenuhi pasaran kerja - peluang kerja di kilang
- pasaran bertambah

4 Downloaded from www.studentsmarket.org

- pengaliran wang ke luar negara
- pengangguran - masalah sosial dan jenayah
- wujud kawasan setinggan

xxii. Kesan migrasi luar bandar ke bandar xxiii.Langkah kurangkan aliran migrasi dari desa
- pertambahan penduduk ke bandar
- tenaga buruh bertambah - sediakan lebih banyak kemudahan infrastruktur
- infrastruktur bertambah - meningkatkan taraf jaringan jalanraya di desa
- pengangguran luar bandar berkurangan - meningkatkan kemudahan sistem tekomunikasi
- setinggan - kesesakan petempatan seperti telefon
- kesesakan lalu lintas - memajukan industri bersaiz kecil dan sederhana
- bandar berkembang -rebakan bandar seperti industri desa
- masalah sosial / jenayah - meningkatkan kemudahan sosial spt klinik dll
- pasaran barangan pengguna meningkat - memajukan aktiviti pertanian sepertt projek
- menggalakkan perniagaan di bandar pengairan, dll
- penyakit - sistem kumbahan tidak teratur - membuka lebih banyak bandar baru di luar bandar

PETEMPATAN DAN PEMBANDARAN
i. Ciri-ciri petempatan Bandar
- jumlah penduduk tinggi
- kepadatan penduduk tinggi
- penduduk bekerja dalam sektor industri sekunder dan tertier
- guna tanah maksimum
- bangunan tinggi dan bertingkat-tingkat
- bagunan dibina rapat-rapat
- bahan binaan daripada batu konkrit dan kaca
- dibina mengikut pelan dan perancangan
- jaringan pengangkutan padat

ii. Fungsi petempatan Bandar

- pusat industri kilang - Senawang, Nilai, Taiping, Petaling Jaya

- pusat perlombongan petroleum dan gas asli - Kertih, Miri,

Bintulu (Petroleum), Ipoh dan Kuala Lumpur (Bijih timah)

- bandar pelabuhan - Kota Kinabalu, Klang, Kuantan, Kuching - tumpuan jalan

- pusat pelancongan - T.T Cameron,T.T Genting, Kuah, Melaka, dll pengangkutan : jln raya

- bandar bersejarah - Melaka jln keretapi, lapangan

- bandar teknologi maklumat - Cyberjaya terbang.

- bandar satelit - Petaling Jaya, Senawang, Ayer Keroh - pusat industri

- pusat pendidikan - Bangi, Tanjung Malim, Sintok - pasaran hasil pertania

- Bandar Diraja - Pekan, Kuala Kangsar, Klang - menyediakan barangan

- pusat ketenteraan - Lumut, Port Dikcson keperluan pengguna

- pusat kewangan - Kuala Lumpur - tumpuan IPT

- pusat pengangkutan - Shah Alam - pusat pentadbiran

- pusat pentadbiran - Putrajaya

- bandar sempadan - Bukit kayu Hitam, Padang Besar

- ibu negeri / negara - Seremban, Ipoh, Alor Setar, Georgetown, Kangar, Kuching, dll.

iii. Fungsi petempatan luar Bandar
- terlibat dalam pelbagai kegiatn ekonomi spt pertanian, perlombongan, perkanan , industri desa.
- membekalkan hasil pertanian secara meluas - penanaman getah, kelapa sawit dll
- pusat perlombongan - kaya mineral cth: Sg.Lembing (Pahang),Kaki Bukit (Perlis)
- pusat perikanan - nelayan spt Batu Maung (Pulau Pinang), Pulau Ketam (Selangor)
- pusat industri desa yang menghasilkan barangan spt tembikar dan batik
- menyediakan peluang pekerjaan spt petempatan FELDA

5 Downloaded from www.studentsmarket.org

iv. Faktor yang mempengaruhi petempatan luar bandar (pemilihan tapak petempatan di Malaysia)
- Tanah pamah yang rata dan bentuk muka bumi landai mewujudkan petampatan : Dt. Terengganu,
Delta Rajang.
- Kawasan persisir pantai : Persisiran pantai di Tumpat (Kelantan) – perkampungan nelayan
- Kawasan tanah tinggi : T.T. Cameron dan Bukit Fraser (Pahang)
- Kawasan tanih yang subur - kegiatan pertanian menggalakkan kewujudan petempatan luar bandar :
Dt Kedah, Delta Kelantan - kawasan penanaman padi
- Kawasan perikanan : Tanjung Dawai (Kedah), Besut(Terengganu)
- Pusat Pelancongan : Pantai Cahaya Bulan (Kelantan), Pantai Cherating (Pahang)
- Berhampiran sungai untuk memudahkan kegiatan pertanian dan pengangkutan : Sg. Kinabatangan dan Sg. Rajang
- Pembukaan tanah rancangan di kawasan pedalaman : FELDA
- Kawasan tapak perlombongan - Taiping (Perak) & Rawang (Selangor): perlombongan bijih timah
- Rancangan pembangunan luar bandar menyediakan kemudahan asas spt jalan raya , bekalan air.

v. Masalah akibat pembangunan bandar yang pesat
- pertambahan penduduk , kesesakan penduduk
- kawasan setinggan
- kesesakan lalu lintas
- masalah perumahan
- masalah sosial / jenayah
- pencemaran udara meningkat
- suhu mikro meningkat (peningkatan suhu) / pulau haba
- harga tanah meningkat
- sewa ruang pejabat / sewa rumah mahal
- banjir kilat
- tanah runtuh di lereng bukit

Faktor yang mempengaruhi proses pembandaran
- pertambahan penduduk melalui pertumbuhan semulajadi
- migrasi penduduk ke banda
- perluasan kawasan bandar
- perubahan cara hidup penduduk

vi. Langkah mengatasi masalah pembandaran
- banjir kilat disebabkan pembinaan jalan berturap dan bangunan konkrit - pembinaan sistem perparitan yang lebih teratur
- tanah runtuh di lereng bukit akibat pembinaan rumah dan jalan raya - kerajaan mengetatkan peraturan dan menghadkan projek
pembinaan di lereng bukit
- peningkatan suhu - penanaman pokok dapat mewujudkan kawasan hijau dan menurunkan suhu
- kesesakan lalulintas - pembinaan jaringan pengangkutan yang lebih cekap, LRT, KTM Komuter

vii. Sebab kewujudan bandar satelit di Malaysia
- dapat mengatasi masalah bandar utama seperti tekanan tehadap tanah atu raung perniagaan
- dapat menyediakan kawasan kediaman - bagi penduduk yang berulang alik dan bekerja
di bandar utama
- dapat menyediakan kawasan perindustrian - memproses bahan mentah dan barangan siap
- menyediakan tapak gedung perniagaan
- untuk mengelak kesesakan lalulintas di bandar utama
- dapat mengurangkan pencemaran udara di bandar utama
- untuk mengurangan pembinaan bangunan baru di bandar utama.
- vii. Punca-punca pencemaran udara
- pertambahan kenderaan bermotor
- pertambahan jumlah bahan terampai di udara
- pertambahan kilang - gas, asap

6 Downloaded from www.studentsmarket.org

- pelupusan sampah - pencemaran bau
- penggunaan alat pendingin hawa, aerosol, dll
- kelemahan pengurusan / penguatkuasaan pihak berkuasa
- pembakaran terbuka

viii. Langkah mengatasi pencemaran udara
- gunakan petrol tanpa plumbum
- menggunakan sistem penapisan serombong asap
- menggunakan sistem percikan air di atmosfera di kawasan kilang
- sumber tenaga elektrik dan solar menggantikan tenaga fosil (bahan api - petroleum, arang batu)
- menghijaukan bandar / galakkan menanam pokok
- kempen bumi hijau
- larangan pembakaran terbuka
- kempen kesedaran tentang kesan negatif pencemaran udara

ix.Kegiatan manusia boleh mencemarkan alam sekitar
- pembinaan kilang - hakisan, banjir lupur, tanah runtuh, pembebasan asap, pembuangan sisa toksid
- penggunaan pengangkutan membebaskan asap, jerebu, hakisan, tanah runtuh
- pembalakan menyebabkan penggondolan kawasan hutan : banjir lumpur, tanah runtuh
- pembuangan sampah, sisa kotoran dan kumbahan ke kawasan sungai
- pembakaran terbuka, pembebasn asap dan jerebu
- penggunaan racun serangga dan baja kimia menyebabkan pencemaran udara dan air

x.Interaksi bandar desa
a)sumbangan bandar kepada desa
- Perkhidmatan : sediakan pelbagai kemudahan perkhidmatan kepada penduduk desa
- Barangan siap : sediakan barang siap kepada pengguna di desa, kemudahan jalan dan pengangkutan mudahkan barangan di
pasarkan
- Pusat pengumpulan : hasil pertanian dikumpulkan dan dipasarkan
b) sumbangan desa kepada bandar
- Bekalan bahan mentah : untuk industri di bandar dan hasil pertanian untuk kegunaan penduduk
- Tenaga buruh : bekalkan tenaga buruh untuk industri di bandar
- Kawasan rekreasi : sebagai kawasan rekreasi bagi penduduk bandar - perkelahan dll

PENGANGKUTAN DAN PERHUBUNGAN ii. Bandar perlu pengangkutan awam yang cekap:
i. Kepentingan Pengangkutan contoh : LRT, Monorel, Komuter
- meningkatkan darjah ketersampaian
- darjah ketersampaian tinggi
- menjimatkan kos - mengurangkan jumlah kenderaan di bandar
- meluaskan pasaran barangan kilang, dll - mengurangkan pencemaran udara.
- mengangkut bahan mentah ke kilang, dll
- mewujudkan petempatan baru. - mengurangkan kesesakan lalu lintas
- mobiliti / pergerakan buruh - menjimatkan masa dan kos perjalanan
- mewujudkan peluang pekerjaan
- menggalakkan industri pelancongan - memudahkan pergerakan harian / mobiliti
- membangunkan kwasan luar Bandar penduduk
- menghubungkan kwasan terpencil
- memberikan perkhidmatan kepada pengguna
yang ramai

iii. Kesan Kemajuan pengangkutan di Bandar : Kesan Perkembangan Pengangkutan dan
- darjah ketersampaian lebih tinggi. Perhubungan :
- meluaskan lingkungan pengaruh Bandar
- meluaskan pergerakan penduduk - memajukan sektor pertanian
- meluaskan saiz pasaran - memajukan sektor pelancongan
- pertumbuhan petempatan baru - perkembangan sektor pembuiatan
- menarik kedatangan pelancong - memajukan sektor perniagaan
- memajukan sektor pelancongan - meningkatkan darjah ketersampaian
- peluang pekerjaan bertambah. - meningkatkan mobiliti penduduk
- meningkatkan integrasi penduduk
- menyediakan peluang pekerjaan
- memajukan telekomunikasi

7 Downloaded from www.studentsmarket.org

iv. Langkah mengatasi pencemaran udara di Bandar - penduduk padat di kawasan yang mempunyai
kemudahan pengangkutan
- kenderaan : guna petrol tanpa plumbum mempercantikan landskap
mengurangkan keluasan hutan
- kilang : pasang alat penapis asap - pencemaran udara
memusnahkan kawasan hijau
- menggunakan keretapi elektrik : LRT, Monorel - persaingan guna tanah

- lokasi kilang jauh dari Bandar -

- sediakan tempat perlupusan sampah yang khas -

- kuatkuasa undang-undang -

- penghijauan Bandar : tanah pokok

- kurangkan penggunaan alat yang mengeluarkan CFC : air cond, aerosol

- banyakkan kilang yang mesra alam di bandar

v. Masalah alam sekitar akibat sistem pengangkutan
- pencemaran udara - asap kenderaan
- penggunaan bahan api fosil / petrol akibatkan pencemaran udara
- pembakaran bahan api fosil - meningkatkan suhu mikro
- pembinaan jalan baru - hutan di tebang - hakisan tanah - tanah runtuh
- hakisan tanah mencemar sungai / air
- tanah runtuh - banjir lumpur
- kerja menambak di kawasan pelabuhan - pencemarann laut.

vi. Kepentingan Lebuhraya terhadap pembangunan negara
- meningkatkan darjah ketersampaian
- mudah mengangkut dan memasarkan hasil pertanian dan hasil kilang
- meningkatkan mobiliti penduduk
- mewujudkan kawasan baru di sepanjang lebuhraya
- mempercepatkan proses urbanisasi bandar / pekan yang dilalui
- mempercepatkan masa perjalanan - tiada kesesakan
- menggalakkan aktiviti pelancongan
- menyediakan peluang pekerjaan - syarikat PLUS, perniagaan, pembersihan, kaunter tol.

v. Kepentingan Sistem telekomunikasi
- membolehkan pertukaran dan penyampaian maklumat dengan cepat
- meningkatkan pasaran saham
- mempercepatkan urusan perniagan dan perdagangan dalam dan luar negara
- menerima siaran langsung peristiwa dunia melalui satelit
- mengawal dan mengurus sistem pengangkutan udara, laut dan satelit
- meramal keadaan cuaca - membantu petani dan nelayan
- sumber ilmu pengetahuan seluruh dunia melalui internet (dunia tanpa sempadan)
- menggalakkan penyelidikan dan pembangunan (R&D)
- komputer, internet, teleks dll menjimatkan kos dan masa , memudahkan urusan perniagaan,
merapatkan hubungan antara negara
- mengadakan perbincangan jarak jauh secara bersemuka melalui TV (telesidang)
- pesanan bergambar melalui faks/teleks dengan serta merta
- penggunaan komputer dalam sistem pengeluaran wang automatik (ATM)

vi. langkah mengurangkan kesesakan lalu lintas
- jalan sehala untuk melancarkan pergerakan
- menambah jejambat, terowong, persimpangan bertingkat
- penggunaan LRT, komuter untuk mengurangkan kemasukan kenderaan di bandar
- membaiki perkhidmatan pengangkutan awam, jaldual perjalanan bersistematik
- melarang kenderaan berat memasuki bandar pada waktu puncak
- mengurangkan tempat letak kereta
- meningkatkan kadar bayaran letak kereta
- amalan berkongsi kenderaan
-

vii. Sumbangan pembinaan KLIA kepada kemajuan ekonomi Malaysia
- meningkatkan kemasukan pelaconng asing
- dapat menampung keperluan perkhidmatan antarabangsa dan domestik
- membangunkan kegiatan ekonomi kawasan sekitarnya : Sepang, Nilai

8 Downloaded from www.studentsmarket.org

- nilai harga tanah meningkat - memberi keuntungan kepada penduduk setempat
- pembinaan lebuhraya yang baru menghubungkan lapangan terbang dengan bandar-bandar utama seperti Kuala Lumpur
- kawasan perumahan semakin bertambah

Faktor yang mempengaruhi perkembangan :- b) perhubungan di Amerika Syarikat
a) pengangkutan di Jepun - negara yang luas
- bergunung-ganang
- banyak pulau - perkembangan internet
- bergunung-ganang - kemajuan e-dagang & telesidang
- kemajuan perindustrian - e-komuniti : interaksi dan komunikasi
- kamajuan sektor pembalakan - e-gavernan : untuk mendapatkan maklumat
- perkembangan sektor perikanan
- kestabilan politik tentang dasar dan aktiviti agensi kerajaan
- dasar penswastaan - sistem mesyuarat multimedia
- kemajuan teknologi : terowong dasar laut, - persaingan dalam perniagaan : teknologi baru

jambatan, dll dalam bidang telekomunikasi

SUMBER
a. HUTAN
i. Kepentingan hutan terhadap alam sekitar ( sumber hutan perlu dikawal)

- menjadi kawasan tadahan air
- habitat semulajadi hidupan liar dan pelbagai jenis flora
- mengawal suhu sekitarnya
- proses fotosintesis : menyumbang oksigen dan menyerap karbon dioksida
- kitaran air : proses transpirasi oleh tumbuhan dapat mengawal kelembapan udara
- mencegah hakisan / tanah runtuh
- mengekalkan rantaian makanan dan siratan makanan ekosistem
- menghasilkan bahan organik
- sumber nutrien dalam tanah melalui pereputan sisa tumbuhan (daun kering dll)
- menjadi tempat rekreasi : taman negara dll
- mengurangkan kejadian banjir
- sumber pekerjaan - renjer hutan
- menjadi tempat kajian para penyelidik hutan dalam dan luar negara
- menyegarkan udara sekitarnya.

ii. Kegiatan manusia / kegiatan ekonomi memusnahkan hutan
- pembangunan kawasan perumahan baru spt di kawasan bukit
- pembinaan empangan untuk kuasa hidroelektrik spt di Bakun
- pembangunan kawasan pelancongan spt membina hotel baru di Genting Highlands
- pembalakan tanpa kawalan
- pembukaan tanah pertanian yang baru spt Felda
- kegiatan pertanian pindah
- perlombongan di kawasan baru spt perlombongan kuprum di Ranau (Sabah)
- mendirikan kilang di kawasan baru spt di Tangkak (Johor)

iii. Langkah memelihara dan memulihara hutan
- penghutanan semula di kawasan yang telah ditebang
- mewartakan taman negara dan hutan simpan spt Taman Negara Endau-Rompin,TN Kinabalu,
- menanam spesis pokok yang cepat tumbuh spt akasia
- mengawasi pembalakan haram
- menggunakan kayu getah dalam pembuatan perabot

9 Downloaded from www.studentsmarket.org

- mengitar semula kertas

- menghadkan pengeluaran lesen membalak

- membanyakkan ladang hutan spt ladang hutan jati di Kedah, Perlis.
- silvikutur – rawatan pokok oleh Jabatan Hutan (Tebang akar, kayu kecil, ubat)
- mengadakan hutan lipur – spt di Teluk Bahang

- mengadakan pembalakan pusingan iaitu sekali penebangan setiap 30 tahun
- Dasar Perhutanan Negara – mewujudkan sistem pengurusan , pengekalan dan

penggunaan sumber hutan yang teratur

- tugaskan renjer hutan mengawal kebakaran hutan
- Pusat Latihan Perhutanan – melatih kepakaran pengurusan hutan
- Majlis Perhutanan Negara – menghadkan kawsan pembalakan.

- nasihat dan tunjuk ajar kepada petani pindah agar menjalankan pertanian kekal

- menubuhkan agensi / badan yang menguruskan hutan seperti FRIM

iv. Kesan pembalakan tanpa kawalan
- kepupusan flora dan fauna
- hakisan tanah di lereng bukit
- larian air permukaan bertambah, banjir mudah berlaku, kejadian banjir kilat
- kejadian banjir lumpur spt di Pos Dipang(Perak)
- pencemaran air sungai / keruh akibat kelodak yg dibawa dari hilir / perubahan kualiti air
- kawasan tadahan / punca sumber air musnah
- kekurangan oksigen dan penambahan karbon dioksida
- suhu persekitaran meningkat
- gangguan ekologi berlaku kerana kemusnahan hutan - haiwan bergantung kepada hutan
- perubahan kitaran hidrologi
- kekurangan hujan
- rantaian makanan terputus
- kehilangan tanih bahagian atas - kurang humus

b. MINERAL - mewujudkan peluang
i. Kepentingannya pekerjaan

a)Petroleum : - bahan api bagi kenderaan, - bahan eksport /
- bahan api untuk menjana tenaga elektrik, pendapatan negara
- hasil sampingan spt gris, bitumin dan tar
- bahan mentah industri plastik, getah tiruan, - membekalkan bahan api
racun serangga - membangunkan kawasan
- membangunkan industri-
b)Gas asli : - bahan api bagi kegunaan domestik dan kenderaan
- menjana tenaga elektrik pembuatan
- menjana tenaga elektrik
bahan mentah industri farmaseutikal

c)Bijih timah : - bahan penyadur
- sebagai peteri dalam industri automotif dan elektronik

d)Batu granit : - membina jalan raya
e)Marmar : - membuat barang perhiasan dan lantai
f)Pasir : - bahan mentah industri pembinaan

- Silika digunakan dalam industri membuat kaca
g)Kaolin : - bahan mentah dalam industri tembikar

c. AIR
i. Kepentingan sumber air

- keperluan domestik / harian - minuman, dsb - Arab saudi dan Kuwait : penyahgaraman
- bekalan air - emp. Semenyih, emp.Sg.Terip
- mengairi kawasan pertanian - emp. Sg.Muda
- menjana kuasa hidroelektrik - emp. Chenderoh, emp.Kenyir, emp. Bakun, dll
- bahan penyejuk di kilang peleburan besi dan keluli
- kegunaan pelbagai industri
- kawasan rekreasi / pelancongan - tasik (putrajaya), air terjun dan jeram (lata Sekinchang)
- pengangkutan - sungai, laut
- sumber sumber protin - ikan, dll

10 Downloaded from www.studentsmarket.org

- menyederhanakan suhu kawasan sekitar
- menyuburkan tanih / aluvium

ii. Langkah mengatasi pencemaran Sumber Air
- mengawal pembalakan
- mengekalkan kawasan tadahan
- membanyakkan kawasan hutan simpan
- menanam tumbuhan di tebing sungai
- merawat sisa kumbahan kilang
- mengawal perairan daripada pembuangan sisa kapal
- menguatkuasa undang-undang / denda
- kempen kesedaran penjagaan alam sekitar

iii. Kegiatan manusia mencemarkan sumber air
- kegiatan ekonomi : pertanian, pembalakan, perlombongan, perindustrian
- pertanian : penggunaan racun serangga
- di pusat memproses getah - air buangan mengandungi asid dialirkan ke sungai, parit, dll
- pembukaan ladang baru, hakisan tanih - air mengalir masuk ke sungai, air menjadi keruh
- sisa buangan kilang : menjejaskan hidupan akuatik
- pembalakan di cerun ukit : hakisan cerun - menambah kelodak sungai
- perikanan menggunakan tuba / bahan letupan beracun :menjejaskan hidupan akuatik
- hotel tepi pantai : air kumbahan di salurkan ke laut

iv. Langkah-langkah pengurusan sumber air
- penguatkuasaan Akta Kualiti Alam Sekeliling (1974)
- menentukan kualiti air - Jabatan Alam Sekitar
- mewujudkan sistem pembentungan
- mewajibkan pihak kilang merawat kumbahan sendiri
- mengurangkan sisa buangan
- kempen “Cintailah Sungai Kita”
- kuatkuasa Undang-undang Laut Antarabangsa di Selat Melaka

v. Kegiatan manusia menjejaskan sumber laut
- tumpahan minyak dari kapal / kebocoran kapal tangki
- pembuangan sisa kilang ke laut
- ujian nuklear di laut
- penggunaan pukat tunda di pinggir laut – ikan pupus
- pembinaan hotel di tepi pantai – kumbahan mencemarkan air laut
- aktiviti skuba menjejaskan terumbu karang
- tumpuan pelabuhan sepanjang pantai – mengotorkan air laut
- pusat pelancongan - penyu pupus

vi. Punca sumber air
- sumber utama sungai, tasik, air bawah tanah, air laut, dan salji
- negra iklim tropika - sebahagian besar sumber air dari kawasan tadahan hujan dan sungai : empangan dibina untuk
menakung air, logi pembersihan untuk memproses air
- air tasik untuk keperluan setempat
- air bawah tanah diperolehi di kawasan yang mengandungi batuan enapan
- negara iklim panas dan gurun - sumber air diperolehi dari air bawah tanah, penyahgaraman air laut dan pengempangan
sungai
- penerokaan air bawah tanah dibuat dikawasan batuan telap air yang dipanggil akuifer.

d. PANTAI DAN MARIN
- habitat pelbagai hidupan akuatik
- sumber protein yang penting
- kawasan perikanan – Pentas benua : sumber pendapatan
- aktiviti akuakultur di pinggir pantai - ternakan ikan, tiram
- pelancongan - batu karang yang unik

11 Downloaded from www.studentsmarket.org

- laut dan lautan - menyederhanakan suhu
- ombak - menjana tenaga elaktrik di Norway
- pengangkutan dan perhubungan

i. Langkah pengurusan pantai dan marin
- mengawal penebangan hutan bakau
- pembinaan srtuktur penghalang hakisan pantai
- pembinaan tukun tiruan
- projek penetasan telur penyu
- mengawal tumpahan minyak
- penggubalan undang-undang : melindungi kawasan perikanan, melindungi spesis ikan tertentu, mengawal pencemaran
marin, mengharam penggunaan pukat tunda dan tuba

e. KEPELBAGAIAN BIOLOGI/ BIODIVERSITI
- Kepelbagaian tumbuhan, hidupan liar dan mikroorganisma di sesuatu kawasan pada masa tertentu

- kepelbagaian genetik dan spesis
- ekopelancongan - kepelbagaian dan keunikan tumbuhan dan haiwan liar
- keseimbangan ekosistem - proses fotosintesis, proses transpirasi dan menyederhanakan suhu
- mempunyai nilai ekonomi - eksport : balak, rotan, damar dan gaharu
- penggunaan terus - makanan haiwan, sumber protein, buah-buahan dan kayu api

f. TANIH
- tanih yang kaya dengan nutrien untuk tumbuhan
- untuk sektor pembinaan – laterit untuk membuat batu bata
- kaya sumber mineral
- mempelbagaikan tumbuh-tumbuhan
- tanih gambut – kelapa sawit dan nanas
- tanih aluvium – padi
- tanih laterit – kelapa sawit, getah, teh dan tebu
- tanih berpasir – kelapa
- tanih bris – gajus dan tembakau

i. Langkah memulihara tanih bagi meningkatkan kesuburan
- menanam tanaman tutup bumi - kuatkan struktur tanih dan tambah kesuburan
- pembajakan mengikut kontur - kurangkan larut resap tanih
- pembinaan teres
- pembajaan organik
- pertanian rumah kaca - kurangkan kehilangan nutrien
- tanaman baergilir
- penggunaan sisa tanaman sebagai bahan sungkupan - hasilkan humus

g. TENAGA SURIA
- membolehkan proses fotosistesis tumbuhan hijau
- pengeringan produk makanan, pakaian dll
- memanaskan air
- menjanakuasa elektrik
- sebagai tenaga untuk pencahayaan, sistem telekomunikasi, pengepaman air

h. TENAGA BIOJISIM : bahan buangan sisa organik daripada tumbuhan dan haiwan
- sumber tenaga haba
- bahan api
- menghasilkan tenaga elektrik

Kepentingan Sumber Tenaga Alternatif
-Tenaga Alternatif - sumber tenaga pilihan selain sumber tenaga utama

- sumber tenaga yang boleh digunakan selam-lamanya (tidak akan habis)
- contohnya : KHE, solar, biomass, ombak, angin

12 Downloaded from www.studentsmarket.org

- boleh diperbaharui - KHE, solar, biomass
- lebih bersih - tidak mencemarkan udara
- lebih murah - tidak perlu dilombong

i. Kesan penerokaan sumber terhadap pantai dan marin
- hidupan laut terancam : kepupusan spesis ikan dan penyu : pukat harimau,
- kerosakan terumbu karang : sauh bot/ kapal
- pencemaran laut : kumbahan hotel, pelanggaran kapal tangki minyak, tumpahan minyak, pembinaan pelabuhan, kegiatan
pelancongan - kehilangan habitat akuatik
- masalah hakisan : penebangan hutan paya bakau, pengorekan pasir laut

Kesan Penerokaan Sumber Berlebihan iii. Sumber mineral
ii. Sumber hutan - kesusutan sumber mineral
- pam hidrol - menggalakkan hakisan
- ekosistem terjejes, kandungan gas di udara tidak
seimbang CO2 meningkat, Oksigen berkurang tanah, tanah runtuh
- menghasilkan perubahan pandang darat
- memusnahkan habitat flora dan fauna
- kepupusan spesis flora dan fauna lekukan, kolam lombong
- hakisan tanih / pergerakan jisim, luluhawa, banjir, - ketandusan tanah
- perlombongan petroleum di laut :
aliran lumpur, pencemaran air
- kawasan tadahan musnah pencemaran laut, kepupusan sumber laut
- peningkatan suhu kerana kurang proses transpirasi - pencemaran sungai akibat : lombong
- angin lebih kencang
- rantaian makanan terjejas dedah, pam kelilkir
- kurang pembentukan awan dan kejadian hujan
- proses larut lesap berlaku dengan cepat

iv. Sumber tanih v. Sumber air

- tumbuhan tutup bumi hilang menyebabkan - empangan menenggelamkan kawasan yang

proses larut resap giat. luas seperti emp. Kenyir, emp. Bakun

- hilang kesuburan akibat penggunaan baja - pemusnahan spesis tumbuhan dan kawasan

berlebihan. hutan

- struktur tanah berubah - pemindahan hidupan liar

- PH tanah / keasidan tanah meningkat

disebabkan penggunaan baja kimia

- hakisan meluas akibat pertanian intensif

- pergerakan jisim / kesotan tanih / ggelansar tanah / tanah runtuh.

- hasil hakisan menyebabkan dasar sungai cetek

- pertanian pindah - tanih kehilangan nutrien

KEGIATAN EKONOMI b) industri bukan berasaskan sumber
SEKTOR PEMBUATAN / PERINDUSTRIAN - barangan elektronik
i. Jenis-jenis industri - automatif : pembuatan dan pemasangan

a) industri berasaskan sumber kenderaan
- pertanian : pemprosesan bahan mentah
- hutan : kilang papan dan perabot
- perlombongan : kimia, petrokimia, dll
- penternakan
- perikanan

ii. Faktor memajukan sektor pembuatan / perindustrian
- dasar kerajaan mempelbagaikan ekonomi
- mengurangkan pergantungan kepada sektor primer (pertanian, perlombongan, dll)

13 Downloaded from www.studentsmarket.org

- pemberian taraf printis oleh kerajaan

- penubuhan pelbagai agensi spt MATRADE untuk menarik pelabur asing
- pelaburan asing yang banyak spt dari Jepun dan Korea

- banyak modal tempatan dan luar Negara.
- kemudahan kredit / pinjaman bank / insurans

- penubuhan zon perdagangan bebas

- buruh mahir dan separuh mahir tempatan
- pemindahan teknologi asing spt dari Jepun : kilang kereta

- pembangunan teknologi tempatan spt yaang dijalankan oleh Kementerian Sains,

Teknologi dan Alam sekitar.
- R & D (Penyelidikan dan Pembangunan)

- Pasaran tempatan dan luar negara yang menggalakkan.
- bekalan bahan mentah tempatan yang banyak – bijih timah dan petroleum

- Sumber Kuasa Elektrik Hidro yang murah dan banyak.
- Sumber bahan api fosil tempatan – petroleum dan gas asli
- Kemajuan pengangkutan – jalan raya, dll

- Kemudahan pelabuhan untuk import dan eksport

iii. Kesan industri terhadap alam sekitar
- pencemaran udara - akibat pembebasan sulfur oksida dan karbon monoksida
- jerebu akibat kadar habuk yang tinggi - kualiti udara menurun
- hidupan akuatik terjejas disebabkan pembuangan sisa indusrti ke dalam sungai
- pencemaran air - pembuangan sisa kilang
- kejadian hujan asid
- kemusnahan ekosistem dan kawasan tadahan
- mewujudkan fenomena pulau haba
- kesan rumah hijau
- suhu tempatan / mikro meningkat di kawasan industri (peningkatan suhu)
- pencemaran bunyi.

iv. Sumbangan industri berat kepadaa v. Agensi brtanggungjawab memajukan

pembangunan Negara sektor perindustrian

- peluang pekerjaan kepada penduduk setempat - HICOM : mengenalpasti, memulakan

- menggalakkan pembinaan jalan raya melaksanakan dan menguruskan projek

- membangun kawasan sekitar dalam industri berat

- kemudahan infrastruktur bertambah - MATRADE : mencari dan meluaskan

- pendapatan negara bertambah pasaran

- jumlah eksport meningkat - MIDF: menawarkan kemudahan kredit

- menggalakkan industri hiliran kepada sektor pembuatan

- pengelompokan industri - MIEL: membina dan menyewa kilang

- kemasukan modal asing kepada pelabur

- pemindahan kepakaran dan teknologi asing - MIDA: mengawal selia dan menyelaras

aktiviti sektor pembuatan

vi. Langkah Menarik Pelaburan Asing

- pemberian taraf perintis

- pengecualian cukai 5 Tahun

- menyediakan zon perdagangan bebas - cth Pulau Langkawi

- menyediakan kemudahan asas

- melatih tenaga mahir dan separuh mahir

- menyediakan kemudahan pelabuhan - pelabuhan Klang, Pasir Gudang dll

- sistem pengangkutan dimajukan

- sistem komunikasi dipertingkatkan

- suasana politik stabil

- lawatan ketua-ketua negara/Misi Pelaburan

vii.Kesan pembangunan industri kepada sosioekonomi bandar kecil

- membuka peluang pekerjaan - meningkatkan taraf hidup

- pembukaan industri membangunkan infrastruktur dan jalan raya

14 Downloaded from www.studentsmarket.org

- pembinaan kawasan petempatan yang lebih tersusun dan terancang
- wujudkan industri kecil sokongan
viii. Peranan kerajaan memajukan industri kereta
- kenakan duti import kepada kereta import
- cukai yang rendah kepada industri kereta tempatan
- beri perlindungan tarif kepada industri kereta tempatan untuk

elak persaingan dengan kereta import
- galakan Proton dan Produa jalankan kerjasama dengan syarikat kereta luar negara
- jabatan kerajaan memberi keutamaan untuk membeli kereta buatan tempatan
- meningkatkan eksport kereta ke luar negara
- memberi pinjaman modal awal kepada Proton dan Produa

ix. Kepentingan industri kereta kepada Malaysia
- merangsang pertumbuhan ekonomi negara
- membuka peluang kepada industri sokongan seperti kilang membuat tayar, dll
- beri peluang pekerjaan
- beri peluang kemahiran dalam bidang permotoran kepada pekerja tempatan
- menarik kedatangan pelabur asing
- menambah pendapatan negara melalui cukai

PERKHIDMATAN
Sektor perkhidmatan melibatkan perniagaan barangan dan perkhidmatan kepada pengguna

Jenis-jenis perkhidmatan:
- perniagaan borong, runcit, hotel dan restorans
- kewangan
- insurans
- hartanah dan perkhidmatan perniagaan
- pengangkutan dan telekomunikasi
- utiliti elektrik, air dan gas
- perkhidmatan kerajaan

i. Kepentingan sektor pelancongan di Malaysia
- peluang pekerjaan
- sumber pendapatan negara
- memajukan sektor ekonomi lain - industri perhotelan, pengiklanan, pasaran kraftangan
- peningkatan kemajuan sektor perhubungan dan pengangkutan (kemudahan infrastuktur dilengkapkan)
- pengaliran wang masuk - pertukaran wang asing

ii. Kesan pelancongan terhadap alam sekitar Kesan pelacongan kepada negara :-

- pencemaran laut akibat sisa kumbahan - menambah pendapatan negara

- kemusnahan hutan dan hutan paya bakau - memberi peluang pekerjaan

- kawasan tadahan air berkurangan - merangsang pembinaan kemudahan

- pembinaan padang golf - menjejaskan ekosistem infrastruktur

- aktiviti scuba merosakkan ekosistem laut - majukan industri perhotelan

- hakisan cerun - penebangan hutan utk bina hotel - merangsang pembinaan lapangan

- hakisan pantai terbang

- kualiti air merosot - memberi peluang kepada pendudk

- pembinaan hotel, chalet di pinggir laut tempatan menceburi kragtangan
- pembinaan pengangkutan – lebuhraya - menggalakkan rakyat tempatan

melancong dalam negara

iii. Usaha meningkatkan industri pelancongan

- menambah destinasi penerbangan dari lua r negara

- membina lapangan terbang baru yang lengkap dan canggih spt KLIA

- membina hotel dan penginapan yang serba lengkap

- memajukan lokasi pelancongan seperti Pulau Langkawi

- mengadakan Tahun Melawat Malaysia dan Tahun Melawat Negeri-negeri

- menganjurkan temasya yang terulung di dunia seperti Perlumbaan Formula One dan Pertunjukan

15 Downloaded from www.studentsmarket.org

LIMA di Langkawi
- potongan harga istimewa untuk penginapan semasa musim cuti sekolah
- potongan tambang penerbangan yang murah spt Penerbangan Air Asia

iii. Kesan kegiatan ekonomi terhadap alam sekitar
- Pencemaran udara
- Pencemaran bunyi
- Suhu meningkat
- Kepupusan flora dan fauna
- Jerebu
- Hujan Asid
- Banjir kilat, dll
-

PERTANIAN , PERIKANAN, PENTERNAKAN DAN PERHUTANAN
i. Kepentingan sektor pertanian

- membekalkan makanan kepada penduduk - beras sebagai makanan asasi
- penternakan - sumber protein
- menambah pendapatan negara / tukaran wang asing
- menambah pendapatan petani sambilan
- menambah peluang pekarjaan kpd masyarakat luar bandar
- menambah pendapatan perkapita penduduk
- mengurangkan kemiskinan di desa
- memajukan industri berasaskan pertanian - kelapa sawit ddl
- sumber bahan mentah kepada industri sekunder / memproses
- memajukan pembinaan infrastruktur di desa.
- mengurangkan import makanan - menjimatkan pertukaran wang asing
- keadaan iklim khatulistiwa : suhu 27 oC sepanjang tahun, hujan lebih 2000 mm setahun.

ii. Faktor yang mempengaruhi penanaman kelapa sawit dan teh di Malaysia
- kawasan beralun dan bersaliran baik sesuai ditanam kelapa sawit
- iklim khatulistiwa dengan suhu 27oC dan jumlah hujan tahunan melebihi 2600 mm sesuai untuk pertumbuhan kelapa sawit.
- Minyak sawit mendapat permintaan tinggi daripada kilang minyak, marjerin dan lilin.
- tanah tinggi yang melebihi 2000 m dan bersaliran baik spt T.T. Cameron sesuai bagi tanaman teh
- suhu 18oC sesuai bagi penanaman teh di T.T. Cameron
- permintaan yang tinggi bagi pasaran tempatan serta eksport ke Eropah, Asia Barat, dan Jepun.
- Tenaga buruh yang mencukupi di kawasan luar bandar

iii. Ciri-ciri Pertanian Pasar iv. Sumbangan tanaman kontan kepada ekonomi
- jenis tanaman - sayuran, buah-buahan Malaysia
dan bungaan.
- tanaman jangka pendek - bahan mentah industri perkilangan - getah
- lokasi - pinggir Bandar - menambah pendapatan negara - eksport
- saiz kebun - kecil - memberi peluang pekerjaan
- modal keluarga - meningkatkan pengeluaran hasil pertanian
- modal kecil - pertambahan pembukaan kawasan baru pertanian
- buruh keluarga - meningkatkan penggunaan teknologi dan
- tujuan untuk jualan - jentera dalam biang pertanian
- kaedah moden - baja kimia dll - kepelbagaian sumber ekonomi negara
- membangunkan kawasan luar bandar
v. Kesan aktiviti pertanian terhadap alam sekitar
- pencemaran air dan mengancam hidupan dengan pembukaan tanah rancangan
akuatik : penggunaan baja kimia dan racun
serangga vi. Usaha memajukan sektor pertanian
- baja dan racun juga merosakkan kualiti air - menggalakkan pertanian hidroponik
- struktur tanih rosak akibat penggunaan - pertanian kontur diamalkan di lereng
- baja kimia
- kepupusan flora dan fauna bukit
- banyak hutan ditebang untuk dijadikan ladang - penggunaan baja organik digalakan
- hakisan tanah - tanaman tutup bumi dilakukan diladang

bagi menggelakkan hakisan tanah

16 Downloaded from www.studentsmarket.org

- peningkatan suhu setempat
- kawasan tadahan terjejas

vii. Hasil Pertanian Perlu ditingkatkan :
- membekal makanan kepada penduduk
- menambah hasil pendapatan negara
- menambah jumlah eksport negara
- menambah pasaran luar negara
- mengurangkan kadar import makanan negara
- mengurangkan kadar kemiskinan di desa
- membekal bahan mentah industri
- memajukan industri berasaskan pertanian.
- menyediakan peluang pekerjaan di sektor pertanian, pemprosesan, dll

viii. Sebab sumbangan sektor pertanian merosot
- saingan daripada sektor industri dan perkhidmatan
- saingan guna tenaga buruh
- persaingan guna tanah dengan sektor lain
- hasil pertanian kurang mampu bersaingan di pasaran antarabangsa.
- harga tidak stabil di pasaran antarabangsa.
- persaingan dengan negara pengerluar lain
- penghijrahan keluar tenaga buruh pertanian ke sektor industri dan perkhidmatan
- pendapatan kurang lumayan
- dasar pembangunan ekonomi negara : contoh dasar perindustrian negara.
- mempelbagai ekonomi

ix.. Sebab kekurangan tenaga buruh pertanian
- penggunaan jentera pertanian – mengurangkan keperluan tenaga buruh
- pendapatan kurang lumayan
- tenaga buruh muda berpindah ke sektor perkhidmatan dan perkilangan
- tenaga buruh muda lebih minat bekerja di kilang dan sektor perkhidmatan
- sistem pendidikan berorientasikan sains dan tenologi - minat dalam bidang pertanian berkurangan
- golongan muda lebih suka tinggal di Bandar - banyak kemudahan
- keadaan tempat kerja kurang selesa.

PERIKANAN iii. Langkah meningkatkan
i. Faktor memajukan perikanan hasil perikanan

- pinggir pantai yang panjang - sediakan latihan kemahiran dan
- pantai berteluk-teluk - tempat pendaratan ikan teknik moden di Pusat Latihan
- pantai yang terlindung - tapak pelabuhan perikanan Nelayan di Kuala Terngganu dan
- nelayan turun temurun - mahir Batu Maung
- industri membuat pukat tahan lasak
- sumber protin masyarakat tempatan - beri subsidi bantuan pukat dan bot
- permintaan yng tinggi - mendirikan kilang ais seperti di
- laut banyak plankton - terletak di pentas sunda
- modal besar - kapal besar lengkap kemudahan mengawet Kemaman
ikan. - LKIM tentukan gred dan harga
- bekalan kayu keras untuk membuat kapal - Jepun
- teknologi perkapalan moden - Jepun ikan untuk elek orang tengah
- FAMA bantu nelayan pasarkan
``
ikan
ii. Kesan Perikanan Terhadap Alam sekitar - perluaskan kawasan tukun tiruan
- penggunaan pukat tunda menggugat ekologi laut
- mengurangkan bekalan sumber ikan seperti di Pulau redang
- menjejas rantaian makan hidupan laut - menambah kompleks pendaratan
- pencemaran laut berlaku di pelabuhan perikanan akibat
pembuangan sisa ikan dan pelabuhan perikanan
- habitat pembiakan terjejas seperti di Mersing dan Kemaman
- kemusnahan terumbu karang

17 Downloaded from www.studentsmarket.org

iv. kepentingan perikanan akuakultur
- pendapatan sampingan petani
- kerja sampingan nelayan an petani
- menambah pelbagai sumber protin
- menampung kekurangan ikan laut
- mengurangkan import ikan
- memenuhi permintaan tempatan kerana pertambahan penduduk
-

v. Faktor menggalakan perikanan laut di Malaysia
- terletak di Pentas Sunda yang cetek - menggalakkan
pertumbuhan plankton
- permintaan tinggi di dalam dan di luar negara
- terdapat pelabuhan peikanan yang terlindung seperti Lumut
- terdapat kilang ais
- galakan dan subsidi membeli bot dan pukat dari kerajaan
- terdapat pusat latihan perikanan bagi melahirkan nelayan
yang mahir di Batu maung, Pulau Pinang
- penggunaan bot besar dan alatan moden - hasil tangkapan tinggi
- banyak terumbu karang dan tukun tiruan sebagai tempat pembiakan ikan
- peranan LKIM dalam menjalankan penyelidikan dan pemasaran

SEKTOR PENTERNAKAN
i. Kepentingan penternakan

- sumber pendapatan negara
- peluang pekerjaan
- sebagai bahan mentah sektor pembuatan
- sumber protein mengembangkan bidang penyelidikan

ii. Kesan terhadap alam sekitar
- najis ternakan yang dibuang ke sungai menyebabkan pencemaran air
- pencemaran bau daripada najis haiwan
- longgokan najis menggalakan pembiakan lalat dan perebakan penyakit

SEKTOR PERHUTANAN
i. Faktor yang mempengaruhi kegiatan perhutanan

- iklim yang sesuai : menggalakkan pertumbuhan hutan hujan tropika
- permintaan luar negara : dari Jepun
- permintaan dari sektor pembinaan dan kilang perabot
- tenaga kerja yang ramai
- kemudahan pelabuhan untuk mengeksport pearabot dan kayu belak
- kemudahan pengangkutan : jalan raya, keretapi dll
- R & D oleh FRIM
- penggunaan gergaji berjentera dalam pembalakan
- teknologi satelit bagi memantau kebakaran hutan

ii. Kepentingan Perhutanan
- sumber pendapatan negara : eksport kayu-kayan
- menyediakan peluang pekerjaan
- memajukan sistem pengangkutan dan perhubungan
- sebagai tempat untuk kegiatan pelancongan

SEKTOR PERLOMBONGAN
i. Sumber mineral

18 Downloaded from www.studentsmarket.org

a) logam : bahan b) bukan logam :
- petroleum api - kuprum
- gas asli - emas
- arang batu - bauksit
- bijih timah

ii. Faktor yang mempengaruhi kegiatan perlombongan:
- terletak di atas pentas sunda yang kaya sumber petroleum dan gas asli
- laut yag cetek memudahkan kerja penggerudian
- permintaan yang tinggi
- perkembangan sektor perindustrian dan pengangkutan
- peningkatan penggunaan gas domestik
- rangkaian sistem pengangkutan yang cekap (keretapi, kapal kargo, kontena, dll)
- usaha sama dengan syarikat luar negara : Exxon, Shell dan BP
- peluang pekerjaan
- peningkatan taraf hidup
- sistem telekomunikasi yang canggih
- menjalankan R&D untuk meningkatkan hasil petroleum
- usaha cari gali di laut dalam
- pemindahan teknologi dari luar
- kajian seismik
- penubuhan IPT : Universiti Petronas, Universiti Teknologi Malaysia yang menawarkan kursus kejuruteraan petroleum

iii. Kepentingan Sektor perlombongan kepada pembangunan negara
- menyediakan peluang pekerjaan
- bahan tenaga : petoleum, gas asli dan arang batu
- sumber pendapatan negara melalui KDNK – petroleum adalah penyumbang terbesar
- membantu perkembangan sektor pembuatan dan perkhidmatan
- peningkatan taraf hidup melalui peningkatan pendapatan
- pemindahan masuk teknologi moden
- peningkatan kemudahan sosial dan infrastruktur
- menggalakkan perkembangan bandar seperti Ipoh, Kuala Lumpur dan Seremban

iv. Kepentingan Petroleum di Malaysia
- bahan mentah bagi industri plastik, getah tiruan, racun serangga, ubat-ubatan,
bahan kimia organik dan pelarut
- bahan api kenderaan, penjanaan elektrik termal dan kilang
- bahan eksport mineral terpenting
- mewujudkan peluang pejerjaan : lebih 40 000 orang pekerja
- menyumbang kepada pendapatan negara dari segi tukaran wang asing
- menghasilkan tenaga elektrik untuk kegunaan di rumah dan kilang
- hasil sampingan spt gris (pelincir), bitumin dan tar (menurap jalan raya)

v. Sumbangan sumber diluar pantai Miri, Sarawak kepada kawasan sekitarnya
(luar pantai Kertih, Terengganu)
- pengeluaran petroleum menggalakkan pembinaan logi penapis petroleum
- perlombongan petroleum sediakan banyak peluang pekerjaan
- merangsang pertumbuhan industri petrokimia spt kilang cat, barangan plastik dll
- perkembangan bandar Miri dari segi perdagangan dan perniagaan
- perkembangan jaringan jalanraya semakin baik
- merangsang perkembangan lapangan terbang Miri
- mendorong peningkatan kemudahan pelabuhan Miri sebagai pelabuhan mengeksport petroleum
- kemudahan asas dipertingkatkan spt elektrik dan air untuk menarik pelabur asing
- merangsang pertumbuhan bandar dengan lebih pesat
- mengubah cara hidup dari nelayan kepada pekerja kilang
- meningkatkan taraf hidup penduduk sekitarnya

vi. Kesan kegiatan Perlombongan Terhadap alam sekitar
- pencemaran laut - carigali petroleum di laut
- tumpahan minyak menjejaskan hidupan akuatik

19 Downloaded from www.studentsmarket.org

- pencemaran udara : kuari, batu kapur
- memusnahkan hutan - perlombongan kuprum di Mamut
- kawasan terbiar : kolam bekas lombong bijih timah di sekitar Ipoh
- dasar sungai menjadi cetek kerana pemendapan sisa lombong dan puin tanah
- hakisan tanah di kawasan lombong bijih timah yang terdedah

vii. Kesan perlombongan bijih timah terhadap alam sekitar
- mewujudkan tasik bekas lombong
- meninggalkan lubang besar seperti gua dan lekukan yang dalam
- tanah kawasan perlombongan menjadi tandus
- meningkalkan bukit pasir
- kawasan peninggalan ditumbuhi semak samun
- memusnahkan flora dan fauna
- berlaku hakisan tanah dan pencemaran air
- aliran sungai diluruskan

viii. Pemuliharaan kawasan bekas lombong bijih timah di Lembah Kinta
- ditebusguna :-
- pertanian : kawasan berpasir di baja dan di tanam buah buahan dan sayur-sayuran
- sebagai padang rumput untuk ternakan lembu dan kambing
- penternakan ikan air tawar
- sebagai kawasan perumahan dan perindustrian
- sebagai tempat rekreasi : taman tema air, dll

SEKTOR PEMBINAAN

i. Kepentingan sektor pembinaan kepada pembangunan negara

- keperluan tempat tinggal

- pembukaan bandar baru Faktor yang mempengaruhi sektor pembinaan

- mewujudkan peluang pekerjaan - kawasan tanah pamah yang luas

- menggalakkan kemasukan teknologi - pertambahan penduduk

- memperluaskan pasaran barangan - bekalan tenaga kerja yang mencukupi

- meningkatkan pendapatan negara - lebih banyak keperluan asas diperlukan

- peningkatan taraf hidup dan taraf pendidikan

- Dasar perumahan negara

ii. Kesan sektor pembinaan ke atas alam sekitar - Dasar penswastaan

- pencemaran air - Dasar Kemasukan pekerja asing

- pencemaran udara - kemajuan teknologi pembinaan : teknologi

- memusnahkan habitat pasang siap, bahan binaan komposit

- kawasan tadahan terjejas

- peningkatan suhu

- hakisn tanah

iii. Mengurangkan kesan alam sekitar
- menguatkuasa undang-undang
- menanam tanaman tutup bumi dan pembinaan benteng
- sistem perparitan yang teratur
- penanaman pokok di kawasan bandar ( bandar dalam taman : Putrajaya)
- penyediaan Laporan Kesan Alam Sekitar (EIA)

KERJASAMA EKONOMI ANTARABANGSA
i. Kepentingan Kerjasama Antarabangsa

kepada Negara Anggota
- pasaran eksport luas

20 Downloaded from www.studentsmarket.org

- mudah import barangan dari negara lain iii. Faktor kerjasama antarabangsa :
- mengurangkan tarif cukai negara anggota - bahan mentah ept getah dan bijih timah
- harga lebih murah - pemkembangan industri berat dan ringan
- pemindahan teknologi - kestabilan politik
- berkongsi kepakaran - hubungan diplomatik yang sedia terjalin
- peluang melabur ke negara anggota lain - sistem pengangkutan yang baik : jalan raya
- projek usahasama
- membuka peluang pekerjaan lebuhraya dan jalan keretapi
- mengatasi masalah kekurangan modal - pelabuhan kontena yang strategik

ii. Masalah daripada kerjasama antarabangsa - kemasukan pelaburan asing dalam
- ketidak seimbangan dagangan antara negara
maju dengan negara membangun pendek dan jangka panjang
- harga bahan mentah seperti gertah dan - dasar kerajaan : pengecualian cukai, dll
bijih timah tidak stabil di pasaran
- peningkatan kos pengeluaran barangan dan - lawatan luar negara mencari rakan dagangan
tenaga kerja baru
- persaingan antara negara pengeluar bahan
mentah yang sama
jangka
- persaingan dengan barangan tiruan
- persaingan denganbarangan pengganti : minyak
sawit dengan minyak kacang soya
- persaingan dengan negara maju yang
mengeluarkan barangan yang sama
- kempen memburukkan pengeluaran
sesebuah negara lain
- kekurangan permintaan sumber getah dan
timah kerana penggunaan stok penimbal
- pengurangan import dari sesetngah negara
menyebabkan kerugian di pihak lain

ASEAN (Kesatuan negara-negara Asia Tenggara) APEC (Persidangan ekonomi Negara Asia Pasifik)
- memajukan ekonomi rantau Asia Tenggara - memajukan perdagangan
- meningkatkan pelaburan antarabangsa
- meningkatkan perdagangan antara negara anggota ASEAN antarabangsa
- penghapusan pelbagai bentuk sekatan - untuk menyaingi Kesatuan
- cukai import dan eksport diseragamkan
Eropah (EU)

WTO (Pertubuhan perdagangan sedunia)
- menguruskan hal berkaitan peraturan perdagangan antarabangsa

AFTA (Zon perdagangan bebas ASEAN)
- mmengurangkan atau menghapuskan tarif barangan negara-negara ASEAN
- mengukuhkan kedudukan ASEAN dalam pasaran serantau dan global

PEMBANGUNAN NEGARA MENJEJASKAN KUALITI ALAM SEKITAR
i. Pertanian

- struktur tanih rosak disebabkan penggunaan baja kimia
- pencemaran udara disebabkan penggunaan racun serangga / racun makhluk perosak
- baja dan racun juga merosakan kualiti tanih

ii. Perlombongan
- pencemaran air laut akibat cari gali petroleum
- perlombongan kuprum di Mamut memusnahkan hutan
- perlombongan bijih timah meninggalkan bekas lombong terbiar spt sekitar Ipoh

iii. Pembalakan

21 Downloaded from www.studentsmarket.org

- penebangan pokok mengurangkan proses fotosintesis, mengurangkan oksigen
- penebangan hutan menyebabkan suhu mikro meningkat
- memusnahkan kawasan tadahan hujan
- kejadian banjir kilat
iv. Perindustrian
- pembuangan sisa kilang ke sungai - pencemaran sungai dan memusnahkan hidupan akuatik
- pencemaran udara - perlepasan asap beracun dan kejadian hujan asid
- pembukaan kawasan perindustrian baru - penebangan hutan, hakisan tanah, menggeruhkan sungai
v. Pelancongan
- pembinaan hotel / chalet di tepi pantai menyebabkan pencemaran air laut pinggir pantai
- pembinaan hotel baru di tanah tinggi Genting / Bukit Fraser / Cameron Highlands menyebabkan penebangan hutan, hakisan

cerun, tanah runtuh, gelongsoran tanah, memusnahkan flora dan fauna, mengancam kawasan tadahan air hujan, mengganggu
ekosistem
- pembinaan padang golf - pokok berharga ditebang, habitat semulajadi haiwan musnah.

22 Downloaded from www.studentsmarket.org

Tema 1 BENTUK MUKA BUMI DAN POTENSINYA

Sistem Bumi

1. Komponen dalam sistem bumi

- Atmosfera
- Hidrosfera
- Litosfera
- Biosfera

2. Jenis-jenis gas dalam atmosfera

- Nitrogen Ciri-ciri lapisan Sima
- Oksigen 1. Terletak di bawah Sial
- Argon 2. Ketebalan antara 5 – 10 km
- Karbon dioksida 3. Ketumpatan antara 2.8 – 3.1
- wap air 4. Kaya silica,besi dan magnesium
5. Batuan utama ialah basalt
3. Lapisan atmosfera
Ciri-ciri Teras Dalam
a. Troposfera 1. Terletak antara 5150 - 6370 km dari
b. Stratosfera
c. Mesosfera permukaan bumi
d. Termosfera 2. Ketumpatan antara 13.3 – 13.6
3. Suhu dalam lingkungan 5000ºC
Struktur Bumi 4. Batuan dalam bentuk pepejal

1. Lapisan bumi

- kerak bumi
- mantel
- teras luar
- teras dalam

2. Lapisan kerak bumi

- Sial
- Sima

3. Ciri-ciri lapisan Sial dan Sima

Ciri-ciri lapisan Sial
1. Terletak di atas Sima
2. Ketebalan antara 30 - 50 km
3. Ketumpatan antara 2.6 – 2.7
4. Kaya dengan silika dan aluminium
5. Batuan utama ialah granit

4. Ciri-ciri teras luar dan teras dalam

Ciri-ciri Teras Luar
1. Terletak antara 2900 - 5150 km dari

permukaan bumi
2. Ketumpatan antara 10.0 - 12.3
3. Suhu dalam lingkungan 3000ºC
4. Batuan dalam bentuk cecair

1

Jenis-jenis Batuan dan Kepentingannya

1. Jenis-jenis batuan

- Batuan igneus
- Batuan enapan
- Batuan metamorfosis

2. Ciri-ciri batuan igneus

BATUAN IGNEUS

Jenis Batuan Contoh Batuan Warna Tekstur
Batuan Igneus Kasar
Granit Cerah Kasar
Rejahan Halus
Gabro Gelap Berkaca
Batuan Igneus Berkaca
Terobosan Basalt Gelap

Obsidian Gelap

Pumis Cerah

3. Ciri-ciri batuan enapan BATUAN ENAPAN Komposisi
Batuan Kerakal, kelikir, batu tongkol
Jenis
Batuan Konglomerat Pasir
Jenis Klastik Batu pasir Lempung
Syal
Batuan Batu garam Halit
Jenis Kimia Gipsum
Batu gypsum Kalsit dari sisa haiwan
Batuan Batu kapur Hasil pereputan tumbuhan
Jenis Organik Batu arang

4. Ciri-ciri batuan metamorfosis

Jenis Batuan BATUAN METAMORFOSIS Batuan Asal
Syis Tekstur Slat, basalt dan granit
Gneis
Batu marmar Sederhana kasar Granit
Kuartzit Kasar Batu kapur
Kasar Batu pasir

Sederhana kasar

5 Kepentingan batuan

KEPENTINGAN BATUAN

Jenis Batuan Contoh Batuan Kepentingan
Batuan
Igneus Batu granit Membina bangunan, jalan raya, empangan,

Batuan jalan kereta api, jambatan dan tetambak.
Enapan
Batu kapur Membuat simen dan konkrit
Batuan
Metamorfosis Batu pasir Membuat kaca

Lempung Membuat tembikar dan bata

Arang batu Membuat besi dan keluli

Batu marmar Barang perhiasan seperti pasu dan meja

Hiasan dinding dan lantai bangunan

Batu permata Perhiasan wanita (rantai, gelang, cincin &

cincin.

Membuat mata pengisar, pemotong & gerudi

2

Pergerakan Plat Tektonik

1. Cara pergerakan plat

- pertembungan palt
- pencapahan / pemisahan plat

2. Jenis-jenis pertembungan plat

- pertembungan plat lautan dengan plat lautan
- pertembungan plat lautan dengan plat benua
- pertembungan plat benua dengan plat benua

3. Jenis-jenis lipatan kerak bumi

- lipatan monoklin
- lipatan simetri
- lipatan asimetri
- lipatan rebah
- lipatan lampau

Pembentukan Gunung Berapi

1 Ciri-ciri lava asid dan bes

Perbezaan Ciri Antara Lava Asid dengan Lava Bes

Ciri Lava Lava Asid Lava Bes
Tahap
Kecairan • Sangat pekat, melekit dan • Cair dan mengalir dengan
Tahap
Pembekuan mengalir perlahan cepat dan laju

Kandungan • Cepat membeku di • Lambat membeku dan
Mineral
Takat permukaan bumi mengalir jauh di
Peleburan
permukaan bumi

• Mengandungi silika yang • Mengandungi banyak besi
tinggi dan magnesium

• Takat lebur yang tinggi dan • Takat lebur yang rendah
kepadatan yang rendah dan sangat panas

2 Jenis-jenis bentuk muka bumi jalar dalam

Bentuk Muka Bumi Ciri-Ciri
Daik
1. Membeku secara tegak/condong dalam kerak bumi
Lopolit 2. Mengalir keluar melalui batuan yang lemah atau telah

Sil mengalami retakan
Pakolit
Lakolit 1. Membeku sebelum keluar kepermukaan
2. Berbentuk piring
Batolit 3. Bahagian tengah seperti sebuah lembangan

1. Terbentuk dilapisan batuan mendak
2. Tidak tebal
3. Selari dengan lapisan batuan

1. Terbentuk dikemuncak lintap mungkum/dasar lintap lendut
2. Berbentuk seperti sebuah kanta

1. Berbentuk cendawan
2. Atas berbentuk dom dan bawahnya rata

1. Sekumpulan besar magma beku dalam kerak bumi
2. Keluasan mencapai beratus kilometer
3. Menjadi dasar gunung.

3

3. Jenis-jenis bentuk muka bumi jalar luar

Bentuk Muka Bumi Ciri-ciri
Kon Lava Asid
Kon Lava Bes 1. Mengalir dipermukaan bumi dalam jarak yang dekat
2. Membeku dengan cepat
Kon Abu 3. Membentuk kon yang sangat curam
Kon Komposit
1. Lava yang cair
Penara Basalt 2. Mengalir jauh di permukaan bumi
3. Cerun yang landai
Krater 4. Kaya dengan kandungan besi

Kaldera 1. Terbentuk daripada abu dan serpihan batu
2. Letusan yang sangat kuat
3. Cerun yang lebih curam

1. Magma keluar melalui beberapa rekahan
2. Membentuk kon kecil/parasit
3. Bahan kon berselang-seli antara lapisan abu dan lava

1. Dataran lava yang luas
2. Lava bes keluar melalui rekahan dan mengalir secara

meluas
3. Lava basalt menembusi lapisan batuan asal dan membentuk

dataran yang agak tinggi

1. Terbentuk hasil letusan gunung berapi yang kuat
2. Letupan membentuk lekukan / kawah
3. Menjadi tapak sebuah tasik
4. Takungan air membentuk tasik krater

1. Pengaliran magma yang terlalu banyak melemahkan
struktur batuan di bahagian bawah bumi

2. Runtuhan bumi membentuk membentuk satu kawah yang
besar

PERUBAHAN PANDANG DARAT FIZIKAL

Luluhawa

1. Jenis-jenis luluhawa

- luluhawa fizikal / mekanikal
- luluhawa kimia
- luluhawa organik

2. Jenis-jenis luluhawa fizikal

Jenis luluhawa fizikal Huraian
Perubahan suhu
- Batuan mengembang dan mengecut secara berulang
Tindakan ibun - Berlaku di kawasan gurun kerana julat harian sangat

besar
- Perubahan suhu yang berulang menyebabkan

lapisan luar batuan rekah dan pecah
- Proses ini menyebabkan pemecahan bongkah dan

penyepaian berbutir

- Proses beku cair secara berulang-ulang di dalam
batuan

- Berlaku di kawasan iklim sederhana sejuk dan
pergunungan

- Batuan pecah secara serpihan dan jatuh dicerun-cerun
gunung

- Timbunan batuan dicerun dikenali sebagai talus / skri

4

Basah kering - Batuan mengembang semasa basah dan menguncup
semasa kering

- Proses basah kering secara berulang menyebabkan
batuan merekah dan pecah

- Di kawasan pantai proses basah kering menyebabkan
batu pasir pecah dan relai

- Berkesan di kawasan tropika

3. Luluhawa kimia

Hidrolisis - Proses tindak balas kimia antara mineral batuan dan air
- Batu granit + Air = Kaolin

Penghidratan - Proses mineral batuan menyerap air, mengembang dan menjadi
mineral baru yang lemah

- Anhidrit + Air = Gipsum

Pengoksidaan - Proses tindak balas antara mineral batuan dengan oksigen di

udara

- Menghasilkan oksida besi yang lemah

- Di kawasan tropika banyak terdapat batuan yang mengandungi

besi apabila terluluhawa menghasilkan tanih laterit

Larutan - Proses mineral menjadi cair apabila bercampur dengan air

- Berkesan terhadap batuan apabila air mengandungi asid

- Air + Kalsium = Kalsium karbonat

Pengkarbonan- Proses tindak balas antara batu kapur dengan asid karbonik
- Berkesan di kawasan batu kapur
- Asid Karbonik + Batu kapur = Kalsium bikarbonat

Gerakan Jisim

Jenis Gerakan Jisim Huraian
Kesotan tanih
- Pergerakan paling perlahan
Aliran lumpur - Berlaku dalam jangkamasa yang panjang
- Berlaku hasil daripada tindakan air mengalir, tindakan
Tanah runtuh /
Gelongsoran tanah ibun dan binatang ternakan
- Berlaku di kawasan tanah tinggi spt Cameron Highlands
Gelangsaran Tanah
- Lumpur menuruni cerun dengan laju
- Bahan yang dibawa ialah lumpur dan air
- Berlaku akibat hujan lebat yang turun tiba-tiba
- Berlaku di kawasan cerun curam, kawasan tiada litupan

tumbuhan dan tanih berzarah halus

- Pergerakan bahan-bahan spt. ketulan batuan bercampur
tanih menuruni cerun

- Berlaku sangat pantas di kawasan cerun curam
- Kejadian ini bergantung kepada ketinggian cerun, sifat

dan jenis tanih, litupan tumbuhan, iklim, air hujan, air di
permukaan tanah, tindakan manusia dan gempa bumi

- Berlaku di kawasan pinggir praglasier
- Kejadian ini akibat tindakan fros, proses panas-sejuk

berulang-ulang dan aktiviti salji
- Kadar pergerakan lebih cepat waktu tengah hari apabila

salji cair

5

Kesan gerakan jisim

Kesotan tanih - pokok condong
- tembok retak dan pecah
- membentuk cerun-cerun berteres dikaki cerun / teraset

Aliran lumpur - pembentukan kipas alluvium dikaki cerun
- lurah berbentuk V
- kerosakan harta benda
- kehilangan nyawa

Gelangsar tanah - permukaan cerun yang berlekuk
- terdapat bonggol
Tanah runtuh / - teres
Gelongsoran tanah - permatang
- kerosakan jalan raya
- kehilangan nyawa
- kemusnahan harta benda

Tindakan Air Mengalir

Proses Tindakan Air Mengalir (Sungai)

a. Tindakan hakisan sungai

Tindakan hakisan Proses berlaku
Tindakan hidraul
-Air sungai menghempas tebing dan dsasar
Geseran -Hempasan ini menggali keluar dan mencungkil
bahan-bahan batuan
Lagaan -Berkesan di kawasan air terjun
Larutan
-Dilakukan oleh bahan-bahan yang dibawa dan diangkut oleh
air sungai spt. batu tongkol, kelikir, pasir dan kelodak
-Bahan-bahan ini menggesel dinding dan dasar lurah sungai
semasa ia mengalir

-Bahan-bahan yang diangkut oleh sungai berlaga sesama
sendiri
-Bahan ini akan pecah dan menjadi kecil

-Air sungai mengalir ke kawasan batuan yang mudah larut
-Asid lemah dalam air sungai akan melarutkan batuan pada
dinding dan dasar sungai (Batu kapur dan batu garam)

b. Pengangkutan sungai Proses berlaku
Pengangkutan sungai
Seretan -Berlaku di bahagian dasar lurah sungai
Lompatan -Bahan-bahan yang sangat besar dan berat spt. batu
Apungan
Larutan Tongkol

-Pemindahan bahan-bahan secara melompat
-Bahan-bahan spt. batu kelikir, serpihan batuan

-Bahan-bahan spt. pasir, kelodak, Lumpur bergerak ke hilir
sungai secara terapung di permukaan air

-Larutan berlaku pada bahan-bahan atau mineral mudah
larut dalam air seperti batu kapur

6

c. Pemendapan sungai
-Pemendapan berlaku apabila aliran sungai tidak mampu membawa bahan-
bahan kerana tenaga untuk mengangkut menjadi kurang
-Pemendapan berlaku di hilir sungai dan tebing cembung sungai
-Bahan-bahan berat dan besar spt. batu tongkol dimendap dahulu manakala
bahan-bahan kecil spt. pasir dimendapkan kemudian

d. Bentuk muka bumi hasil hakisan sungai

-Lurah V
-Air terjun
-Jeram
-Lubuk pusar
-Susuh bukit / susuh bukit berpanca
-Likuan sungai

e. Bentuk muka bumi hasil pemendapan sungai
-Tasik ladam
-Delta
-Dataran banjir
-Tetambak

Tindakan Air Mengalir (Ombak)
Bentuk muka bumi hasil hakisan ombak

-Tanjung dan teluk
-Cenuram dan teres hakisan ombak
-Gerbang laut
-Batu tunggul
-Tunggul sisa
-Lohong ombak / gloup
-Geo / anak teluk
Bentuk muka bumi hasil pemendapan ombak
-Tetanjung / anak tanjung
-pantai
-Beting pasir
-Tombolo

7

LAUT DAN LAUTAN
Faktor mempengaruhi Pembentukan terumbu karang

Kemasinan Suhu air laut Kedalaman
Air laut 23-25 C Air laut
30-40 % < 55 m
Faktor

Tindakan Kejernihan
ombak, arus air laut
dan Pasang

susurut

Kepentingan laut dan lautan

Contoh Kegunaan
Ikan dan hidupan laut Sumber protin: industri ikan dalam tin
Rumpair laut Bahan makanan dan ubat-ubatan
Batu karang , mutiara dan siput Barang perhiasan dan kraf tangan
Petrolem dan Gas Asli Sumber bahan mentah dan bahan api

Pengangkutan air Penghantaran barangan dan penumpang
Tenaga ombak Tenaga letrik gelombang ombak
Sejatan Hujan kawasan pantai
Bayu laut Menyerdahana suhu
Pelancongan Aktiviti skuba, sukan air
Penyahgaraman Sumber air tawar
Kawasan ujian Ujian nuklear
Tebus guna Tujuan kawasan industri, perumahan

Kesan Kegiatan Manusia Terhadap Laut dan Lautan

Punca Kesan Cara Mengatasi
Tumpahan minyak Pencemaran/ hidupan mati
Kerjasama anatarabangsa/
Tebus guna laut Air laut tercemar Tindakan undang-undang
Perlombongan minyak Pencemaran sekitar pelantar
Undang-undang/ JAS
Pembuangan sampah dan Pencemaran air, bau dan
kumbahan hidupan laut terancam Kos mengawal kebocoran
paip
Bahan buangan kilang Air tercemar/ beracun
Tindakan undang-undang,
Ujian Nuklear Air dicemari bahan radioaktif Pendidikan alam sekitar

Tindakan undang-undang,
Pendidikan alam sekitar

Kerjasama antarabangsa

8