EBOOK GEOGRAFI SPM

Pemeliharaan laut dan lautan
Taman laut dan Akuarium laut

• Malaysia mempunya 38 taman laut
• Di wartakan di pulau-pulau
• P Tioman, P Redang, P payar
• Taman tunku Abdul Rahman
• Memelihara dan melindungi ekosistem laut
• Pelancong mesti mematuhi peraturan
• Terumbu karang dapat diselamatkan

Definisi Istilah-istilah utama lautan

pentas benua Laut cetek, kurang 183 meter
Jurang lautan Bahagian lautan paling dalam
Terumbu Pinggir Barisan karang di sekeliling pulau atau sepanjang benua
Terumbu Sawar/ Kawasan karang yang dipisahkan oleh lagun
terumbu penghalang
Atol/ pulau cincin Penenggelaman pulau oleh pertumbuhan terumbu karang
Lagun Kawasan laut cetek yang dikelilingi atol

TEMA 3 : TUMBUH-TUMBUHAN SEMULAJADI DAN HIDUPAN LIAR

1. i) Padang Rumput Steppe.

a) Padang rumput pendek
b) Contoh rumput ‘blue grama’ dan’ bufflo grass’
c) Di Amerika Utara dikenali sebagai Prairie, di Amerika Selatan-

Pampas,Steppe diAsia.
d) Pokok-pokok jarang.
e) Hidupan liar seperti serigala’serigala,rubah

ii) Hutan Monsun Tropika

a) Bukan malar hijau
b) Daun lebar
c) Batang besar dan berkulit tebal
d) Profil hutan terdiri daripada 3 lapisan
e) Hidupan liar seperti gajah,badak sumbu

iii) Hutan Konifer

a) Pokok malar hijau
b) Satu lapisan pokok
c) Terdiri daripada pokok kayu lembut seperti pain,spurs
d) Daun tajam berbentuk jarum
e) Hidupan liar seperti karibu, beruang

9

iv) Hutan Hujan Tropika

a) Pokok malar hijau
b) Terdiri daripada 3 / 4 lapisan
c) Banyak spesies tumbuh-tumbuhan
d) Pokok kayu keras
e) Daun lebar
f) Hidupan liar seperti harimau, kera

4. a) Komponen hidup (biotik)- manusia, tumbuhan, haiwan
B Komponen bukan hidupan (abiotik) seperti cahaya matahari,

hujan,udara mineral dan tanih
c) Organisma yang dapat menghasilkan makanannya sendiri

seperti tumbuhan hijau
d) Organisma yang tidak dapat menghasilkan makanannya sendiri seperti haiwan
e) Organisma yang menghuraikan tumbuh-tumbuhan, bangkai

dan najis haiwan seperti bacteria dan kulat
f) Binatang yang memakan tumbuhan sahaja seperti beluncas, arnab
g) Binatang yang memakan haiwan lain
h) Pengguna yang memakan tumbuhan dan haiwan

5. Kepentingan hutan

- Mencegah hakisan
- Kawasan tadahan air
- Membekalkan oksigen
- Menyerap karbon dioksida
- Mengawal banjir
- Mengimbang suhu setempat
- Menyuburkan tanah
- Membekalkan wap air
- Memerangkap kotoran / habuk / debu

6. Ekosistem hutan hujan tanah pamah dan paya bakau

Persamaan

a) Kedua-dua jenis hutan adalah malar hijau
b) Kepelbagaian biologi
c) Membekalkan oksigen, menyerap karbon dioksida

Perbezaan

Hutan Hujan Tropika Hutan Paya Bakau

Ciri pokok

- 3 / 4 lapisan pokok - satu lapisan pokok
- akar banir - akar ceracak
- pokok tinggi - hidup di kawasan paya

Spesis

- kaya dengan sepsis tumbuhan - Kurang sepsis pokok kerana

10

kemasinan yang tinggi

Kawasan - Kawasan pinggir laut yang
- Kawasan tanaha pamah bersaliran baik berlumpur, terendam dan
kemasinan tinggi
Pengguna
- Hidupan daratan - hidupan daratan dan marin

Rumusan

- Kedua-dua hutan ini tumbuh di kawasan berbeza tetapi mempunyai satu persamaan
iaitu hutan malar hijau.

7. Kesan kegiatan berikut:

Pembalakan

- hutan musnah
- hidupan liar kehilangan habitat
- hakisan
- larut resap tanih

Pertanian

- Hutan diganti dengan ladang dan tanaman sejenis
- Tanih hilang subur
- Pencemaran air – penggunaan baja kimia

Pengangkutan

- Pembinaan lebuh raya
- Memudahkan penerokaan kawasan untuk pembalakan

TEMA 4: DINAMIK PENDUDUK

1. Faktor-faktor yang menyebabkan sesuatu kawasan berpenduduk

Padat Sederhana Padat Jarang

-Bandar-bandar besar -Kawasan penanaman -Kawasan bergunung-
-Banyak peluang getah dan kelapa sawit gunang dan berhutan tebal
-Kawasan pendaratan ikan -Kawasan pedalaman yang
pekerjaan. -Kawasan rancangan terpencil
-Kawasan perindustrian kemajuan tanah -Darjah ketersampaian
-Kemudahan rendah
pengangkutan -Kawasan pertanian dan
-Pembangunan Bandar perikanan tradisional
baru -Kawasan kurang
-Pusat pendidikan tinggi kemudahan asas / awam
-Kawasan perlombongan

11

2. Faktor mempengaruhi kepadatan penduduk di Lembangan St. Lawrence, Kanada

-Sejarah awal diterokai pendatang Eropah
-Bentuk muka bumi yang rata
-Tanih alluvium yang subur untuk pertanian
-Terdapat pelbagai sumber bahan mentah spt. hasil pertanian, kayu balak,
mineral, hasil penternakan dan KHE
-Pertanian bercorak komersial / ekstensif
-Kemajuan sektor perindustrian
-Kemudahan sistem pengangkutan dan perhubungan
-Jalan air St. Lawrence yang murah
-Kemudahan IPT
-Perkhidmatan kesihatan moden
-Banyak Bandar-bandar besar
-Kemajuan industri pelancongan

Pertumbuhan Penduduk
Faktor-faktor yang mempengaruhi kadar kelahiran

-Struktur umur penduduk
-Taraf hidup
-Taraf pendidikan
-Usia perkahwinan
-Amalan perancangan keluarga
-Tahap kemajuan Negara
-Governan – menghadkan saiz keluarga

Faktor-faktor yang mempengaruhi kadar kematian

-Kemudahan dan kelengkapan perubatan moden
-Taraf hidup penduduk
-Kemudahan hospital / klinik
-Bilangan doktor / doktor pakar berbanding penduduk
-Taraf kesihatan penduduk
-Taraf pendidikan
-Dasar kerajaan / governan

Migrasi Penduduk

Faktor-faktor yang mempengaruhi migrasi dalaman

-Kemudahan asas / awam
-Peluang pekerjaan
-Kemudahan pendidikan tinggi
-Rancangan kemajuan tanah
-Jaringan pengangkutan
-Bencana alam
-Perkembangan bandar baru / bandar satelit
-Bandar-bandar besar / ibu negeri
-Pertukaran tempat kerja / bersara
-Persekitaran yang tenang dan nyaman.

Faktor-faktor yang mempengaruhi migrasi antarabangsa

-Peluang pekerjaan
-Melanjutkan pelajaran tinggi
-Meningkatkan taraf hidup

12

-Menjalani rawatan perubatan
-Bencana alam
-Ketidakstabilan politik / peperangan
-Wabak penyakit
-Pelancongan

Kesan migrasi terhadap sesebuah Negara

-Perubahan struktur penduduk
-Mengatasi kekurangan tenaga buruh
-Memperluaskan pasaran barangan pengguna
-Berlaku pemindahan teknologi
-Perkembangan pendidikan tinggi
-Meningkatkan masalah sosial / jenayah
-Kawasan pertanian terbiar
-Masalah perumahan / petempatan setinggan

Piramid Progresif Ciri Demografi
Ciri Piramid
- Kanak-kanak ramai
- Tapak lebar - Kadar kelahiran tinggi
- Kadar kematian tinggi
- Puncak tirus / sempit - Kadar pertumbuhan penduduk tinggi

- Warga tua sedikit
- Kadar kematian tinggi
- Jangka hayat rendah

Piramid Peralihan Ciri Demografi
Ciri Piramid
- % kanak-kanak sedikit
- Tapak sempit - Kadar kelahiran rendah
- Tengah lebar - Kadar pertumbuhan penduduk rendah

- Puncak sempit - Penduduk dewasa ramai
- Kadar kematian rendah

- Warga tua sedikit
- Kadar kematian rendah
- Jangka hayat tinggi

Piramid Stabil Ciri Demografi
Ciri Piramid - Kadar kelahiran rendah

- Tapak sempit - % kanak-kanak rendah
- Sisi tegak - Kadar pertumbuhan penduduk rendah
- Kadar kelahiran dan kematian hamper sama
- Puncak lebar
- % kanak- kanak dan dewasa hamper sama
- Jangka hayat tinggi

- % warga tua tinggi
- Kadar kematian rendah

Langkah mengatasi masalah di negara kurang penduduk

-Membawa masuk tenaga buruh asing
-Menggalakkan wanita bekerja
-Meningkatkan umur persaraan
-Menggalakkan peningkatan kadar kelahiran
-Pemberian insentif kepada keluarga yang melahirkan ramai anak

13

-Menyediakan kemudahan perubatan untuk warga tua
-Membina banyak rumah kebajikan
Langkah mengatasi masalah di negara penduduk berlebihan

-Amalan perancangan keluarga
-Meningkatkan taraf pendidikan
-Lewatkan umur perkahwinan
-Polisi menghadkan saiz keluarga
-Menyediakan kemudahan kesihatan
-Mengadakan inovasi serta pemodenan sektor pertanian

Tema 5 : Petempatan dan Perkembangannya

Fungsi petempatan luar Bandar

-Pusat mengumpul dan memproses hasil pertanian
-Menyediakan kemudahan asas
-Menyediakan kemudahan awam
-Melaksanakan urusan pentadbiran kerajaan

Faktor yang mempengaruhi perletakan dan taburan petempatan luar Bandar

-Bentuk muka bumi
-Kesuburan tanih
-Darjah ketersampaian
-Keselamatan
-Bekalan air
-Governan

Fungsi Bandar

-Bandar pentadbiran / ibu negeri
-Bandar pelancongan
-Bandar pelabuhan
-Bandar Diraja
-Bandar pertahanan
-Bandar sempadan
-Bandar perindustrian
-Bandar perlombongan
-Bandar pendidikan
-Bandar satelit
-Bandar teknologi maklumat

Faktor yang mempengaruhi peletakan dan taburan petempatan Bandar

-Bentuk muka bumi
-Sumber mineral
-Darjah ketersampaian
-Faktor sosial
-Governan

Sumbangan luar bandar kepada bandar Sumbangan bandar kepada luar Bandar

-Menyumbangkan tenaga buruh -Peluang pekerjaan
-Membekalkan hasil pertanian -Kemudahan pendidikan
-Membekalkan bahan mentah -Perkhidmatan pengangkutan dan
-Pusat pengumpul dan pengedar hasil perhubungan
pertanian -Perkhidmatan kewangan

14

-Menyediakan pasaran barang kilang dari -Perkhidmatan pentadbiran
Bandar

Pembandaran Fungsi Bandar Baru

Fungsi Bandar Satelit -Membangunkan kawasan luar bandar
-Menyediakan kawasan petempatan / -Pembangunan industri
perumahan -Menyediakan pendidikan tinggi
-Menyediakan kemudahan asas/awam -Perkembangan industri telekomunikasi
yang lengkap moden
-Menjadi pusat pendidikan -Meningkatkan kegiatan perniagaan dan
-Menyediakan kawasan industri khusus perdagangan
-Menyediakan peluang pekerjaan -Pusat pentadbiran
-Perkembangan kegiatan perniagaan
-Pusat pentadbiran

Faktor-Faktor Yang Mempengaruhi Proses Pembandaran

-Perkembangan sektor industri
-Migrasi penduduk yang pesat ke Bandar
-Pengelompokan aktiviti ekonomi spt. industri
-Pertambahan peluang pekerjaan
-Pengelompokan institusi kewangan
-Penyediaan kemudahan awam / asas yang lengkap
-Pemodenan sistem pengangkutan dan perhubungan
-Peningkatan kemudahan pendidikan tinggi
-Penyediaan pelbagai kemudahan kesihatan / perubatan
-Kemudahan sosial yang lengkap spt. kebudayaan,tempat ibadat,hiburan dan rekreasi
-Langkah kerajaan menaik taraf sesebuah bandar
-Pembukaan bandar-bandar baru

Kesan Proses Pembandaran

-Banyak bangunan pencakar langit
-Banyak kawasan tepu bina
-Pembinaan pangsapuri / rumah pangsa untuk petempatan
-Jalan raya diperluas / dinaik taraf
-Pembinaan pengangkutan moden spt. LRT, Komuter, Monorel
-Pembinaan kawasan rekreasi dan pusat hiburan
-Banyak pusat membeli-belah
-Pertambahan penduduk yang pesat
-Peluang pekerjaan bertambah
-Menggalakkan migrasi luar bandar ke bandar
-Pertambahan kawasan setinggan
-Pengangguran bertambah / kemiskinan bertambah
-Masalah sosial meningkat
-Kesesakan lalulintas
-Pencemaran udara oleh asap kenderaan dan kilang
-Kejadian banjir kilat
-Pencemaran sungai spt. kumbahan domestik dan sisa kilang

Langkah Mengurangkan Masalah Pembandaran

-Menyediakan tapak pelupusan sampah
-Penggunaan ‘insinerator’
-Kempen kitar semula barangan
-Menghijaukan bandar / bandar dalam taman
-Memperkenalkan pengangkutan menggunakan kuasa elektrik spt. LRT, Komuter
-Penggunaan petrol tanpa plumbum
-Penguatkuasaan undang-undang

15

-Membaiki sistem perparitan
-Melaksanakan projek tebatan banjir
-Penempatan semula setinggan
-Pembinaan Bandar satelit
-Kempen menggunakan pengangkutan awam
-Kempen kongsi kereta
-Melebar dan menaik taraf jalan raya
-Membina jalan raya bertingkat
-Laluankhas untuk bas / teksi
-Memindahkan pejabat pentadbiran kerajaan ke bandar baru

Tema 6 : Pengangkutan & Perhubungan

Kepentingan Pengangkutan dan Perhubungan
1. Mempercepatkan perhubungan dan penyaluran maklumat.
2. Urusan perniagaan lebih cekap
3. Meningkatkan pertumbuhan ekonomi melalui e-dagang
4. Meluaskan pasaran dalam Negara
5. Meningkatkan kualiti kesihatan melalui tele-perubatan.
6. Mempelbagaikan ekonomi dalam Negara.
7. Mengeratkan hubungan antarabangsa.
8. kawalan udara melalui radar
9. persidangan melalui “video conferencing”.
10. Menggalakkan pelaburan asing.
11. Meningkatkan sector pelancongan.
12. Peluang pekerjaan.
13. Sumber pendapatan Negara.

TEMA 7: SUMBER

Sumber Hutan
a. Kepentingan sumber hutan

-Pendapatan negara / hasil eksport Negara
-Peluang pekerjaan
-Kawasan tadahan air
-Sumber kayu balak spt. cengal, meranti,keruing
-Habitat fauna
-Membekalkan oksigen / menyerap karbon dioksida
-Bahan mentah untuk industri
-Mengawal hakisan
-Mengawal suhu persekitaran
-Kawasan pelancongan dan rekreasi

b. Ciri-ciri hutan hujan tropika

-Malar hijau
-Bentuk kanopi
-Berakar banir
-3 / 4 lapisan
-Batang lurus
-Batang keras
-Berdaun lebar
-Lapisan bawah/lantai hutan gelap

16

c. Kesan penerokaan sumber hutan terhadap alam sekitar

-Ekosistem hutan terjejas
-Habitat fauna musnah
-Kemusnahan flora
-Kepupusan fauna
-Berlaku proses larutresap
-Kelembapan udara kurang
-Suhu meningkat
-Hujan berkurangan
-Kitaran hidrologi terjejas
-Kawasan tadahan terjejas
-Kejadian banjir / banjir kilat
-Oksigen berkurangan / Karbon dioksida bertambah
-Berlaku hakisan
-Tanah runtuh

d. Pengurusan sumber hutan

-Penguatkuasaan undang-undang
-Mewartakan hutan simpan dan taman Negara
-Mengadakan rawatan silvikultur
-Menghadkan kawasan pembalakan / lesen pembalakan
-Rondaan oleh renjer hutan
-Penghutanan semula selepas pembalakan
-Penyelidikan hutan spt. FRIM
-Pembalakan terpilih
-Mewujudkan ladang hutan

Sumber Mineral

Kepentingan sumber petroleum Kepentingan sumber bijih timah

-Sumber eksport / pendapatan negara -Sumber eksport / pendapatan negara
-Peluang pekerjaan -Peluang pekerjaan
-Bahan mentah untuk industri -Bahan mentah untuk industri
-Wujud bandar baru spt. Kerteh -Perkembangan bandar spt. Ipoh,Taiping
-Wujud pelabuhan khusus spt. Bintulu -Kerjasama dengan negara pengeluar
-Wujud syarikat besar spt. PETRONAS -Wujud hubungan antarabangsa
-Kemasukan kepakaran asing -Pelabuhan untuk eksport
-Perkembangan pengangkutan spt. jalan -Perkembangan pengangkutan spt. jalan
raya raya
-Sumber bahan api

Kesan penerokaan petroleum terhadap alam Kesan penerokaan bijih timah terhadap
sekitar alam sekitar

-Pencemaran laut akibat tumpahan -Terdapat tasik, kolam / lubang besar
minyak spt. kapal tangki, penggerudian, -Terdapat bukit pasir / tahi bijih
kebocoran paip -Tanih tandus
-Pencemaran udara spt. pembakaran sisa -Terdapat semak samun
minyak dan gas melalui cerobong di -Air sungai keruh / kotor
pelantar minyak -Tanah runtuh
-Kepupusan hidupan air/akuatik -Hutan musnah
-Kemusnahan batu karang -Sungai diluruskan / sungai cetek

17

Pengurusan sumber mineral

-Penguatkuasaan undang-undang
-Pemeriksaan dan pengawasan oleh JAS
-Tempat rekreasi
-Akuakultur
-Tebus guna sebagai kawasan penternakan
-Tebus guna untuk pertanian
-Tebus guna untuk petempatan/perumahan
-Tebus guna untuk perkilangan

Sumber Air
Kepentingan sumber air

Sungai Tasik
-Kawasan pelancongan / rekreasi
-Punca pendapatan -Aktiviti memancing / berkayak
-Peluang pekerjaan -Akuakultur
-Kegunaan domestik -Peluang pekerjaan
-Pengairan pertanian -Punca pendapatan
-Sumber air industri
-Membekal tanah liat Laut
-Penyulingan / penyahgaraman air laut
Air Bawah Tanah untuk kegunaan domestik
-Kawasan pelancongan
-Industri air mineral -Aktiviti penyelaman dan sukan air
-Kawasan petempatan spt. oasis -Sumber pendapatan
-Telaga artes untuk kegunaan domestik, -Peluang pekerjaan
pertanian dan penternakan

Kesan penerokaan sumber air terhadap alam sekitar
-Kemusnahan hutan
-Kemusnahan flora
-Kepupusan fauna
-Sungai tercemar
-Pembentukan tasik yang luas
-Kemusnahan habitat fauna

Pengurusan sumber air di Malaysia
-Penguatkuasaan undang-undang
-Memasang perangkap sampah di sungai
-Mewartakan taman laut
-Kempen ‘Cintailah Sungai Kita’
-Pengekalan hutan bakau dan nipah
-Menutup kawasan pantai dengan konkrit
-Menghadkan lessen penangkapan ikan

Pengurusan sumber air di Arab Saudi

Penyahgaraman air laut Sumber air akuifer 18
Pembinaan empangan Membina saluran paip
Membina loji air bersih Bina terusan sempit

Sumber Tanih

Kepentingan sumber tanih

-Tanih gambut untuk tanaman nanas
-Tanih alluvium untuk tanaman padi
-Tanih laterit untuk tanaman getah, kelapa sawit
-Tanih laterit untuk industri batu bata
-Tanah lava bes untuk pertanian
-Tanih berpasir untuk kelapa
-Membekalkan nutrient untuk tanaman

Kesan penerokaan sumber tanih terhadap alam sekitar

-Merosakkan struktur tanih
-Pertanian pindah menjejaskan nutrient
-Penggunaan baja kimia dan racun serangga berlebihan mencemarkan tanih
-Berlaku hakisan permukaan
-Pembajaan berlebihan menambahkan kadar keasidan tanih
-Pertanian secara giat mengurangkan kandungan humas
-Kesuburan tanih merosot
-Tanah menjafdi tandus

Pengurusan sumber tanih

-Mengusahakan tanaman bergilir
-Menanam tanaman tutup bumi
-Pembajakan mengikut kontur
-Pertanian menggunakan rumah kaca
-Tanaman berteres
-Penggunaan baja organik/najis haiwan ternakan
-Penggunaan sisa tanaman

TEMA 8 : KEGIATAN EKONOMI

• Sektor Pembuatan
• Sektor Perkhidmatan
• Sektor Pertanian, Penternakan, Perikanan dan Perhutanan
• Sektor Perlombongan
• Sektor Pembinaan

Sektor Pembuatan

Jenis Industri Contoh Produk Lokasi/kawasan

Elektrik dan Eletronik TV,komputer,periok Bayan Lepas, Pending,Batu
Automatif nasi,video Berendam
Shah Alam
Kimia Proton Wira, Serendah
Makanan & minuman Kancil Gurun
Asas Petroleum & Gas Asli Naza Gurun
Motosikal Kris Shah Alam. Petaling Jaya
Kertih
Sabun Bintulu
Cat Ayer Kroh, Perai, Mak
Baja pertanian Mandin, Shah Alam
Kertih, Gebeng, Tangga
Biskut, minuman bertin Batu, Bintulu
Makanan beku
19
Petrol, diesel, tar,metanol

Asas Perkayuan Perabot, kayu gergaji,papan Olak Lempit , Bukit Rambai,
Asas pertanian lapis Sandakan

Kasut getah, tayar getah, Kulim, Senawang, Shah
sarung tangan Alam
Minyak masak, lilin, sabun Mak Mandin, Pasir Gudang.

Kesan Kegiatan Sektor Pembuatan Terhadap Alam sekitar

• Pencemaran Air : sisa organik ke sungai

• Pencemaran Udara : gas debu dan asap

• Pencemaran tanih : raksa, asbestos dan sisa minyak

• Peningkatan suhu : asap habuk merangkap haba: Pulau haba

Langkah Mengurangkan Kesan Alam sekitar

• Kawal selia oleh Jabatan Alam Sekitar
• Kuatkuasa undang-undang : Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974/Pindaan 2000
• Sistem rawatan air
• Mesin kurang mengeluarkan asp
• Kitar Semula
• Kempen Kesedaran pihak pengilang
• Pendidikan Alam sekitar masyarakat
Sektor Perkhidmatan

I Pengangkutan, penyimpanan dan telekomunikasi
II Kewangan, insuran, hartanah dan perkhidmatan perniagaan
lll Perniagaan borong, runcit, hotel dan restoran
lV Utiliti : Elektrik, gas dan air
V Perkhidmatan Kerajaan
Vl Perkhidmatan pelancongan

Sektor Perlancongan di Malaysia

Faktor Mempengaruhi Pelancongan di Malaysia

Faktor Huraian Contoh Lokasi
Fizikal
Tanah tinggi Suhu nyaman, 18 C Cameron Highland
Gua Permandangan karst Gua Niah, Gua Kelam
Tasik Perkhemahan, memancing T.Kenyir, T. Bera, T.Cini
Hutan Kajian flora/fauna Taman Negara tahan
Gunung Mendaki Gunung Kinabalu
Suhu 27 C, sekata, sepanjang Musim melancong panjang
tahun Bersantai di pantai
Ekonomi Kos rendah, hotel murah. Pelancong Jepun, Britain
Rangkaian pengangkutan Darjah ketersampaian
Sosial tinggi.Pedalaman mudah
Kompleks membeli belah dihubungi
Governan Kuala lumpur Pesta Membeli
Masyarakat majmuk: Belah,
pelbagai budaya & Batu Caves, Dataran
kebudayaan Merdeka, Kuala lumpur
Lembaga Penggalakan
Pelancongan Malaysia Membuka pejabat di London,
Pusat Pelancongan Malaysia Paris, New York
Rumah Terbuka Malaysia Promosi di Ibu Negeri
di Melaka, di Kuala Lumpur

20

Warta Bangunan Bersejarah

Kesan Kegiatan Pelancongan Terhadap Alam Sekitar

• Peningkatan suhu
• Hakisan Tanah
• Pencemaran air
• Kesesakan lalu lintas
• Kemusnahan tumbuhan

Sektor Pertanian, Penternakan, Perikanan dan Perhutanan

Jenis tanaman

• Tanaman makanan : padi
• Tanaman kontan : kelapa sawit, getah, lada hitam, nenas

Kepentingan Kegiatan pertanian tehadap pembangunan negara Malaysia

Kepentingan Huraian

Makanan ruji Nasi makanan ruji; Keluaran padi 72.4% negara

Peluang Pekerjaan 15 % guna tenaga; pekerjaan penduduk

Pendapatan Negara 2001 menyumbangkan RM 18.3 billion kepada KDNK

Pengangkutan & Memajukan sistem pengangkutan darat: pengumpulan dan

perhubungan pemasaran hasil tani

Bahan Mentah Bahan mentah industri berasaskan pertanian

Sektor Penternakan : Ternakan ayam itik, kerbau, lembu dan kambing secara komersial

Faktor-Faktor Mempengaruhi Kegiatan Penternakan

Faktor Huraian
Fizikal
Ekonomi Iklim panas lembap sepanjang tahun: kos menternak rendah

Governan Permintaan daging tinggi (dalam & luar negeri) ; Ibadat Korban
Pekerja ahli keluarga, kos pengeluaran dapat dijimatkan
Teknologi
JPH : khidmat nasihat; sistem pawah; pemasaran susu
Sosial Penyelidikan oelh UPM dan MARDI
Latihan ternakan oleh Institut Latihan Haiwan

Ternakan secara fidlot; makanan sisa kelapa sawit,nanas & koko
Permanian beradas oleh (JPH); baka bermutu tinggi

Aktiviti sampingan petani

Isu utama Penternakan

• Pencemaran najis ternakan disungai
• Wabak penyakit JE dan Hawar berdarah, Selsema Burung
• Daging halal : kaedah penyembelihan
• Pencemaran bau petempatan di sekitar ladang ternakan
• Penguatkusaan bagi membendung pembuangan najis ternak ke sungai

Sektor Perikanan

Jenis Perikanan

• Perikanan air Tawar
• Perikanan Pinggir Pantai
• Perikanan laut dalam
• Akuakultur

21

Perikanan di Jepun

Faktor-faktor mempengaruhi Kemajuan Perikanan di Jepun:

1 Fizikal : Negara berpulau-pulau; berteluk-teluk, banyak tempat pembiakan ikan
dan banyak pelabuhan terlindung: Laut Jepun, Lautan Pasifik Laut Cina Timur; Laut kaya
ikan : salmon, trout, kembong,tenggiri.halibut dan udang kara
Lautnya cetek, kawasan pentas benua, air laut kurang 183 meter, cahaya matahari sampai
ke dasar laut menggalakan pertumbuhan plankton. Pertemuan Arus sejuk Oya Shio dengan
Arus Panas Kuro Shio juga menggalakan pertumbuhan plankton

2 Ekonomi : Negara perikanan ketiga selepas China dan Peru.Ikan dieksport keluar
negara.Penternakan mutiara untuk pasaran tempatan dan eksport
Ikan sumber protein utama. Penduduk 127 juta, pasaran temapat.

3 Sosial: Penduduk beragama Shinto,tidak digalakkan makan daging. Perikanan
perkerjaan tradisional, berani, mahir dan tekun, nelayan berpengalaman ke laut dalam.

4 Teknologi : Negara perkapalan, alat radar, radio, talun bunyi, cahaya, kapal
kilang terapung dengan pukat tunda.Ikan diproses didalam kapal (ditinkan) lengkap awet
dingin
Penternakan ikan, tiram, kerang dan rumpai laut dipinggir pantai dengan kaedah moden

5 Governan : ZEE sepanjang 200 batu nautika dari pantai. Kerjasama dengan
Taiwan dan China mengatasi ZEE bertindih. Galakkan kerajaan untuk perikanan akuakultur
laut dan darat.
Kerajaan mendirikan pelabuhan peikanan, kompleks pendaratan, gudang simpanan dan
kompleks pemasaran; Pelabuhan Aomari,Akita,Niigata, Nagasaki.
Isu berkaitan perikanan

• Pencemaran laut; tumpahan minyak
• Kemusnahan terumbu karang
• Ikan paus pupus, spesies ikan semakin kurang
• Pencerobohan perairan
• Kegiatan lanun
• Persaingan nelayan asing

Sektor Perhutanan

Kesan Kegiatan Perhutanan terhadap alam sekitar

• Haiwan dan tumbuhan kehilangan habitat
• Rantaian makanan terjejas
• Peingkatan suhu: pepeluhan tumbuhan kurang, menjejaskan imbangan gas
• Kawasan tadahan terjejas
• Tumbuhan sebagai perangkap air (span) terjejas, aliran semakin laju.
• Hakisan tanah pesat
• Kejadian banjir keranan dasar sungai cetek

Langkah-langkah Mengurangkan Kesan Kegiatan Perhutanan terhadap alam
sekitar.

• Kuatkuasan undang-undang: Akta hutan Negara/ Pindaan 1993
• Membendung kegiatan pembalak haram
• PERHILITAN menyiasat dan mendakwa pembalak haram

22

• Menghadkan pengeluaran lesan pembalakan
• Penebangan terpilih: balak matang sahaja dibenarkan tebang
• Penguatkuasa pembalakan secara bergilir
• Kerjasama agensi kerajaan: Polis, tentera, Jabatan Hutan.
• Penggunaan hilikopter , pemantauan udara
• Pemeliharaan dan pemuliharaan hutan: tanam semula
• Menanam pokok cepat membesar: akasia,batai,yemena.
• Rawatan sivikultur: rawatan/ pokok memunyai parasit di potong
• Pokok getah menggantikan sumber kayu hutan: klon RRIM 2000
• Batang kelapa sawit menggantikan papan lapis dari kayu hutan

Faktor Sektor Perhutanan di Malaysia

Hutan Hujan tropika luas; pekerja ramai; permintaan tinggi; bantuan kerajaan; kemajuan
teknologi membalak.

Kepentingan Sektor Perhutanan

Hasil kayu / perabot dan pembinaan; sumber pendapatan eksport; peluang pekerjaan

Sektor Pembinaan Bidang Kerja Khusus
Jenis pembinaan di Malaysia

Pembinaan Umum

• Pembinaan rumah kediaman • kerja pemasangan logam
• Pendawaian elektrik
• Pembinaan Bangunan Pejabat • Memasang & membaiki paip
dan bangunan perdagangan • Kerja peparitan & longkang
• Pemasangan penyaman udara dan
• Pembinaan intrastruktur: jalan
raya,jambatan, pelabuhan & penyejukan
lapangan terbang • Mengecat
• Tukang kayu
• Memasang kaca
• Memasang lantai

Kesan Kegiatan Sektor Pembinaan Terhadap Alam sekitar

I Pencemaran udara : semasa kerja penyediaan tapak kawasan pembinaan
Habuk dan debu terutama cuaca kering
Kilang simen(habuk); kilang papan lapis (asap & habuk kayu)

II Suhu meningkat :Pembinaan bangunan konkrit/simen: siang cepat panas ;
bangunan berdekatan tiada ruang udara bergerak bebas; Pulau Haba.

III Hakisan tanah: penebangan hutan untuk pembinaan jalan raya
IV Pencemaran air : kesan penambakan laut untuk tapak pembinaan.

Langkah-langkah Mengurangkan Kesan Alam sekitar

• Peranan agensi kerajaan : Laporan Kajian Impak Alam sekitar (EIA) bagi kawasan
pembinaan melbihi 50 hektar

• Akta Perancangan Bandar dan Desa: garis panduan topografi di kawasan pembinaan
cerun bukit dan tanah tinggi

• Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan: kuatkuasa undang-undang yang
patut dipatuhi pemaju

23

• JAS (Jabatan Alam sekitar): pemantauan dan tindakan undang-undang kepada
pemaju tidak mematuhi kesan alam sekitar

• Kesedaran sivik dan pendidikan alam sekitar untuk pembangunan lestari;
pembanguan dan nilai-nilai alam sekitar untuk menjamin generasi masa depan.

24

KEGIATAN PERLOMBONGAN

PETROLEUM & GAS AS

Nyatakan : 1 Luar pantai Tereng
1. Lokasi di Malaysia: 2 Luar pantai Sabah

/ Lembah Kelang

2. Lokasi di Dunia Luar: 1 Alaska
3. Pengeluaran Harian/Tahunan: 600 ribu tong sehari
4. Pusat pemerosesan : Kerteh

5. Syarikat : 1 PETRONA
2 Shell
6. Pelantar Gerudi di Semenanjong :
7. Pelantar Gerudi di Sabah&Sarawak: 1 Bekok, Tapis, Tiong, Pulai

1 Bokor, Lutong Barat, Tuka

SLI BIJIH TIMAH
gganu 1 Lembah Kinta
2 Sungai Lembing
AS 1 Bolivia
i 21000 tan metrik
au, Betty
25

FAKTOR MENGGALAKKAN PERLOMBONGAN

Huraikan faktor yang menggalakkan kegiatan perlombongan.

1. Fizikal Pentas Sunda – cetek
Kawasan lintap mungkum
Sumber banyak- mutu tinggi sulfur rendah
Kawasan rata – timah aluvium

Penubuhan Petronas
Kemudahan infrastruktur
2 Governan : Pelabuhan
Jabatan Mineral Dan GeoSains

3 Sosial : Tenaga buruh tempatan & luar negeri
Sistem pengangkutan

Pasaran
Pelaburan
4 Ekonomi: Perkembangan sektor pembuatan

Penyelidikan dan pembangunan

5 Teknologi: Teknologi satelit
Teknologi penerokaan

26

KEPENTIN
PERLOMBO

Pendapatan:
Pendapatan negara – 15 billion KDNK
Teknologi:
Pemindahan teknologi dari Amerika

Industri:
Perkembangan sektor ekon
Penjanaan sumber kuasa el

NGAN
ONGAN

Pekerjaan:
Peluang pekerjaan – 39,000
Pembangunan:
Perkembangan infrastruktur
Perkembangan Bandar / bandar baru

nomi
lektrik

27

KESAN & MASALAH KEGIATAN PERLOMBONGAN

Huraikan:

1.Landskap Bijih timah – perubahan landskap

2. Bentuk Muka Bumi Bijih timah - Tanah gondol, berpasir
3. Ancaman Bekas lombong – air dalam, bahaya nyaw

4. Hakisan Mudah berlaku hakisan tanah

5. Pemendapan Kelodak – air cetek
6. Pencemaran Pencemaran air – lumpur
7. Harga Tumpahan minyak
8. Buruh Harga tak stabil
9. Persaingan
Tenaga buruh mahir

Persaingan negara pengeluar

wa
28

Jelaskan langkah mengatasi kesan perlombongan
Perundangan

Kuat kuasa undang-undang
Pemantauan Jabatan Alam Sekitar

LANGKAH MENG
PERLOMBO

Kejuruteraan/Struktural
Tebus guna tanah

Jadikan kawasan rekrasi

Pemulihan
Menambah kesuburan

GATASI KESAN
ONGAN

Pengurusan Kerja
Kerja ikut spesifikasi rapi

29

KERJASAMA ANTARABANGSA

KEPENTINGAN

1. Menggalakkan perdagangan.

2. Mengurangkan persaingan - mengawal harga dan
pengeluaran

3. Menggalakkan pelaburan.

4. Meluaskan pasaran.

5. Mengadakan projek usaha sama - pemindahan teknologi.

6. Mengatasi masalah alam sekitar.

7. Kerjasama dalam penyelidikan.

8. Menggalakkan pelancongan.

MALAYSIA DAN ASEAN
1. ASEAN ditubuh 8 Ogos 1967
2. Anggota -7 (MTSIFBV)

3. Tujuan pertumbuhan, kerjasama ekonomi serantau

percepat pertumbuhan ekonomi

perkembangan bidang kebudayaan, sosial

teguhkan keamanan masyarakat

memelihara kestabilan politik serantau

bantuan latihan dan penyelidikan

kerjasama bidang ekonomi - tingkat taraf hidup

hubungan erat dengan pertubuhan antarabangsa.

30

4. Usaha Dan Bidang Kerjasama

Wujud kawasan Perdagangan Bebas ASEAN (AFTA)
- pengecualian tarif perdagangan.

Projek industri Kilang baja di Bintulu, di Acheh
Baja Fosfat di Filipina

Enjin disel di Singapura
Garam-Abu Soda di Thailand

Penstabilan Harga dan pengeluaran Komoditi
- getah, timah, m.sawit

Basmi ancaman lanun di perairan

Atasi masalah pencemaran , tumpahan minyak

Memajukan pelancongan
- Kempen Tahun Melawat ASEAN ’92

Pengurusan hutan

Berpegang kpd konsep Zon Aman, Bebas dan Berkecuali
(ZOPFAN)

Mewujudkan Zon Ekonomi Ekslusif
- elak pertikaian kawasan perairan.

iv -Sil

Ciri-ciri iklim Stesen X Stesen Y
Jenis iklim Khatulistiwa Mediterranean
Min suhu
Julat suhu tahunan 27ºC 18ºC
Suhu maksimum pada bulan 2ºC 10ºC
Suhu minimum pada bulan September Julai
Hujan maksimum pada bulan Januari Januari
Hujan minimum pada bulan November Januari
Jumlah hujan tahunan Jun Julai – Ogos
Taburan hujan 2790 mm 370 mm
Sekata Tidak sekata

31

PIRAMID PENDUDUK
A -Piramid progresif
-Malaysia / Bangladesh / Filipina / Mesir / Kenya / Mexico
B -Piramid peralihan
-Kanada / Australia / Amerika Syarikat / Perancis
C -Piramid stabil
-Sweden / Norway / Belanda
D -Piramid terganggu
-Russia / Iraq / Afghanistan / Bosnia

32

SPM Tema 7 ( Youngshimi ) : Sumber
7.0 Peta konsep umum tema sumber.

Sumber boleh diperbaharui

Sumber air haiwan Sumber hutan
Tenaga suria Tenaga angin tanih

Kepentingan

Kepentingan hutan sumber mineral sumber air Sumber panta
marin

Kesan penerokaan su

hutan Sumber mineral Sumber air

Pengu

Sumber hutan dan kepelbagaian biologi Sumbe

sumber Sumber tidak boleh diperbaharui
Biji timah
Batu granit petroleum

n sumber-sumber

ai dan Kepelbagaian Sumber tanih Tenaga suria
biologi

biojisism

umber terhadap alam sekitar

Sumber tanih Sumber pantai dan Kepelbagaian biologi
urusan sumber marin

er air, pantai dan marin Sumber tanih

Hasil pembelajaran.

Pelajar dapat menyenaraikan dan menghuraikan dengan contoh ke
Pelajar dapat menjelaskan dengan contoh kepentingan sumber.
Membandingkan dan membezakan kepentingan pelbagai sumber

Jenis sumber.

Terbahagi kepada dua jenis sumber iaitu

1) Sumber yang boleh diperbaharui
Sumber alam yang boleh digunakan secara berterusan. An
 Sumber air
 Haiwan
 Sumber hutan
 Tenaga suria
 Tenaga angin
 Tanih

2) Sumber yang tidak boleh diperbaharui
Sumber yang akan kehabisan dan kepupusan jika digunaka
 Biji timah
 Batu granit
 Petroleum.

epentingan pelbagai sumber.
.

ntara contohnya ialah

an secara berterusan.

7.1 kepentingan sumber-sumber
Peta konsep kepentingan sumber

Kepenting

Kepentingan hutan sumber mineral sumber air Sumb
marin

7.1.1 kepentingan hutan.

Hutan merupakan khazanah yang tidak ternilai dan wujud sejak berjuta ta

Sebagai bahan mentah industri
Menyumbang pelbagai hasil hutan
Mengawal imbangan gas dalam udara
Habitat flora dan fauna
Kawasan tadahan.
Pekerjaan penduduk
Hasil eksport negara
Rekreasi dan pelancongan
Mengawal hakisan permukaan
Mengawal suhu udara.

gan sumber-sumber

ber pantai dan Kepelbagaian Sumber tanih
n biologi biojisism

Tenaga suria

ahun yang lalu. Terdapat beberapa kepentingan hutan iaitu

Sebagai bahan mentah industri.

 Contohnya kayu balak yang menjadi bahan mentah utama untuk k

Menyumbang pelbagai hasil hutan.

 Juga membekalkan sumber hutan seperi sumber perubatan tradisio
 Contohnya akar kayu, daun dan kulit kayu terpilih seperti tongkat

Lokasi ekopelancongan.

 Kawasan hutan semula jadi
 Contohnya kawasan Hutan Belum di Perak, Taman Negara Endau

Mengawal suhu udara.

 Pokok melakukan proses fotosintesis.
 Proses sejatpeluhan melembabkan udara.
 Membebaskan gas oksigen.
 Menyerap gas karbon dioksida.

Kawasan tadahan.

 Kawasan tanah tinggi berfungsi sebagai kawasan tadahan hujan.
 Litupan silara atas permukaan bumi mengekalkan kelembapan tan
 Pengekalan air tanah mempengaruhi kewujudan sungai.

Habitat flora dan fauna.

 Tumbuhan merupakan elemen salah satu rantaian makanan.
 Memenuhi keperluan haiwan.
 Habitat fauna.

kilang papan dan perabot.
onal
t ali, kacip fatimah, dan hempedu bumi.
u Rompin, dan Taman Negara Pahang.

nih.

Pendapatan negara.

 Melalui aktiviti eksport bahan mentah ke luar negara.
 Bahan mentah seperti kayu balak, papan, papan lapis dan perabot.
 Aliran wang masuk lebih tinggi.
 Meningkatkan pendapatan negara.

Mengawal hakisan permukaan.

 Fungsi akar pokok untuk mencengkam struktur tanah.
 Silara pokok menghalang peningkatan air permukaan.
 Air dapat diserap oleh pokok.
 Disimpan sebagai bekalan dalam tanih.

.

7.1.2 Kepentingan sumber mineral

Sumber mineral ialah bahan galian yang berbentuk sama ada dalam bentu

Contoh mineral logam berbentuk pepejal seperti biji timah, bijih besi, kup
pasir.

Antara kepentingan sumber mineral dalam pelbagai aspek dan antaranya

1) Pendapatan negara
Aktiviti perlombongan bahan mineral merupakan salah
Terutamanya Malaysia merupakan pengeksport utama
Meningkatkan pendapatan negara.

2) Peluang pekerjaan.
Sektor perlombongan membuka lebih banyak peluang
Kepelbagaian peluang pekerjaan diwujudkan.
Contohnya, jurutera perlombongan, pengusaha stesen

3) Kewujudan bandar baru.
Pembangunan aktiviti perlombongan telah mempengar
Contohnya, penemuan petroleum dan gas asli di luar p
Di Paka, Kerteh dan Terengganu merupakan kawasan

4) Bekalan bahan api negara.
Sumber mineral petroleum digunakan sebagai sumber
Menjadi sumber tenaga kepada penjanaan kuasa elektr
Contohnya di Paka, Terengganu.

uk pepejal, cecair dan gas yang dikeluarkan dari dalam bumi.
prum, dan bauksit. Bahan bukan logam pula seperti marmar, fostat, dan

ialah.

h satu sumber pendapatan utama negara.
bagi petroleum dan gas asli.

pekerjaan.
minyak dan pemandu lori tangki.
ruhi pembangunan kawasan sekitar.
pantai Terengganu menyumbang kepada kemajuan kawasan.
nelayan telah berubah menjadi kawasan perindustrian.
bahan api utama oleh penduduk.
rik haba

7.1.3 kepentingan sumber air.

Air su

1) Sumber pe
Merupakan sumb

Disalurkan ke
Melalui emp
Contohnya, Rancangan Pengairan Muda di Sungai Muda, Keda
Pengairan Sungai Ke
Membolehkan penanaman padi
2) Sungai menjadi pun
Penduduk mencari pendapatan denga
Penduduk dapat mengus
Contoh sungai yang dijadikan jalan pengan

3) Bekala
Air sungai

Untu

Industri tanah liat u
Con

4) Empangan
Hulu sungai yang bertanah tinggi sesuai d

Contohnya, Empangan Temenggor di S

ungai

engairan penanaman
ber air tawar terpenting.
e kawasan pertanian.
pangan dan terusan.
ah, Rancangan pengairan Kemubu di Sungai Kelantan, dan Rancangan
erian-Sungai Manik di Perak.
4 hingga 5 kali dalam tempoh 2 tahun.
nca pendapatan dan pekerjaan.
an menangkap ikan dan melombong pasir di sungai.
sahakan perkhidmatan bot penambang.
ngkutan ialah Sungai Sarawak dan Sungai Kinabatangan.
lan air domestik.
i sebagai kegunaan domestik
uk penduduk dan kilang.
Bekalan tanah liat.
untuk membuat tembikar dan seramik.
ntoh di Kuala Kangsar.
n kuasa hidroelektrik
dijadikan kawasan pembinaan empangan kuasa hidroelektrik.
Sungai Perak dan Empangan Batang Ai di Sungai Lupar.

Tas

Kawasan air yang lu
Merupakan sumber air

Merupakan kawasan
Menyumbang ke

Air bawa

Air hujan yang meny
Terkumpul di lap
Memb

Perkembangan indu
Sumber air bawah tanah di pam ke permu

Contohnya, Telaga Arte

sik

uas dikelilingi oleh daratan.
r dan protein kepada manusia.
n pelancongan dan rekreasi.
epada peluang pekerjaan.

ah tanah.

yerap masuk ke dalam tanah.
pisan batuan tak telap air.
bentuk akuifer.
ustri air mineral semula jadi
ukaan bumi dan disalurkan ke kawasan pertanian.
es merupakan air bawah tanah.

7.1.4. kepentingan sumber pantai dan marin.

1) Kawasan pelancongan dan rekreasi kerana pemandangan yang
Pantai yang bercerun landai dan air yang cetek.
Contoh Port Dickson, Rantau Abang, pantai Chenang.
Sangat sesuai untuk aktiviti berenang dan sukan layar.
Kaya dengan terumbu karang.
Destinasi pelancongan utama.
Contoh, Pulau Redang.
Pinggir laut yang mempunyai landskap menarik kesan
Contoh gua laut, dan batu tunggul.
Contoh kawasan, Dalat, Sabah dan Flamborough Head

2) tapak pelabuhan.
Pantai yang mempunyai teluk, tanjung, dan pulau-pula
Terlindung dari angin kencang.
Contoh, Pelabuhan Klang.

3) Sumber kayu bakau.
Membekalkan sumber kayu bakau
Untuk industri membuat arang kayu dan cerucuk bang
Habitat burung.
Contoh, Kuala Gula di Perak.
Paya nipah dan paya bakau merupakan habitat udang d

4) Laut sebagai Jalan perhubungan dan pengangkutan.
Laluan untuk destinasi pulau ke pulau.
Pengangkutan barangan pukal.

5) Laut menyederhanakan suhu.
Fenomena bayu laut.
Contoh, Arus panas Kuro Shio sederhanakan suhu di k

g cantik.
.
n hakisan ombak.
d, Britain.
au kecil dijadikan tapak pelabuhan.

gunan.
dan ketam.

kawasan pantai timur Pulau Honshu di Jepun pada musim sejuk.

7.1.5 kepentingan sumber kepelbagaian biologi.
kepelbagaian biologi dan biodiversiti merujuk kepada kepelbagaia
Hutan hujan tropika mempunyai ribuan spesies tumbuhan.
Bunga raflesia merupakan bunga yang terbesar di dunia.
Bunga raflesia terletak di Banjaran Crocker di Sabah.
Menjadi tarikan ekopelancongan.
Manusia boleh dapatkan bekalan kepelbagaian jenis makanan.
Kepelbagaian pokok herba boleh dijadikan herba untuk perubatan
Tumbuhan hutan menyumbang gas oksigen serta menjadi habitat
Mempunyai pelbagai spesies haiwan.
Kumpulan burung seperti Enggang, Merak dan Merbah.
Kepelbagaian spesies rama-rama.
Hidupan air.
Keunikan spesies haiwan dan tumbuhan menjadi sumber kepada p
Kepelbagaian haiwan seperti rusa dan pelanduk menjadi makanan

7.1.6 kepentingan sumber tanih.
 Kepelbagaian jenis tanih di Malaysia.
 Di kawasan pamah, terdapat jenis aluvium yang subur untuk pert
 Contohnya, Dataran Kedah dan Delta Kelantan.
 Lava bes yang terhasil dari kejadian gempa bumi sangat subur un
 Tanih laterit atau tanah merah tropika yang terdapat di kawasan k

an spesies haiwan dan tumbuhan.

n tradisional.
kepada haiwan.

penyelidikan dan kajian.
n kepada manusia.
rtanian, terutamanya penanaman padi.
ntuk pertanian. Contohnya, di pulau Luzon.
kaki bukit boleh dijadikan input untuk industru membuat batu bata.\

7.1.7 kepentingan tenaga suria.
7.1.8 1998, kereta elektrik suria telah dicipta oleh Perusahaan A
Tenaga suria juga digunakan dalam telefon, radio, radar pe
Kerajaan membekalkan tenaga suria di kawasan luar band
Semakin penting untuk menggantikan sumber tenaga petro
Tenaga suria lebih bersih dan dapat digunakan secara berte
Diperlukan dalam aktiviti pengeringan contohnya dalam p

kepentingan tenaga biojisim.
Penghasilan haba atau tenaga daripada sisa tumbuhan, tana
Pembakaran bahan ini menghasilkan haba dalam bentuk et
1990, biojisim bekalkan sebanyak 5.6% daripada jumlah b
Di India dan benua Afrika, biojisim daripada najis lembu d
Jepun dan Amerika Syarikat , pembakaran sampah sarap m
Di brazil, penyelidikan dijalankan terhadap air tebu yang d
Bahan ini dicampurkan dengan petrol untuk kegunaan ken
Penggunaan ini akan mengurangkan kebergantungan terha