2 IP&RA WhitePaper üัตถุประÿงค์ CHULA LAW CLINIC IP&RA WHITEPAPER ถĎกจĆดทĈขċ้นโดยคüćมร่üมมČĂ รąĀü่ćงโครงกćรคลĉนĉกกฎĀมćยเพČ่ĂกćรขĆบเคลČ่ĂนนüĆตกรรมÿĎ่กćรพćณĉชย์ (LEGAL ACCELERATOR CLINIC FOR INNOVATION COMMERCIALIZATION) คณąนĉตĉýćÿตร์ จčāćลงกรณ์มĀćüĉทยćลĆยโดยได้รĆบคĈแนąนĈจćกÿĈนĆกงćนกฎĀมćย TILLEKE & GIBBINS INTERNATIONAL LTD. เพČ่Ăจčดปรąÿงค์ในกćรÿ่งเÿรĉมคüćมรĎ้คüćมเข้ćใจในด้ćนกฎĀมćย แพ่งแลąพćณĉชย์รüมถċงกฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงกĆบกćรปรąกĂบธčรกĉจต่ćง ๆ ทĊ่ÿĈคĆญซċ่งĂćจ เป็นได้ทĆ้งĂčปÿรรคแลąโĂกćÿในกćรปรąกĂบธčรกĉจเพČ่ĂใĀ้กćรปรąกĂบธčรกĉจขĂง ผĎ้ปรąกĂบกćรเป็นไปได้Ăย่ćง รćบรČ่นแลąมĊปรąÿĉทธĉภćพมćกยĉ่งขċ้น กćรจĆดทĈเĂกÿćร WHITEPAPER ฉบĆบนĊ้มĊขċ้นเพČ่Ă เป็นเĂกÿćรÿĈĀรĆบ ผĎ้ปรąกĂบกćร ผĎ้ปรąกĂบธčรกĉจ ĀรČĂบčคคลภćยนĂกทĊ่มĊคüćมÿนใจในปรąเด็น ทćง กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงกĆบกćรดĈเนĉนธčรกĉจทĊ่คüรต้ĂงพċงรąüĆงเป็นข้ĂคĈนċงถċง โดยĂĂกแบบมć เพČ่ĂĂธĉบćยปรąเด็นทćงกฎĀมćยปรąกĂบกĆบüĆฏจĆกรกรกćรดĈเนĉนกćร เพČ่Ăýċกþćข้ĂมĎลทĊ่ เกĊ่ยüข้ĂงในกćรเรČ่ĂงขĂงทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กćรจดทąเบĊยนทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กćรนĈ ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćไปใช้ รüมไปถċงกćรใĀ้ข้ĂมĎลต่ćงๆ ทĊ่เกĊ่ยüข้Ăง Ăย่ćงไรก็ตćมเĂกÿćรดĆงกล่ćüเป็นเพĊยงปรąเด็นทćงกฎĀมćยทĊ่คüรพĉจćรณćใน เบČ้Ăงต้นแลąมĊปรąเด็นทćงกฎĀมćยĂČ่นĂĊกทĊ่ธčรกĉจจĈเป็นต้Ăงพĉจćรณćซċ่งจąมĊคüćม แตกต่ćงกĆนไปในลĆกþณąขĂงธčรกĉจทĊ่มĊคüćมแตกต่ćงกĆน โดยจĈเป็นต้Ăงýċกþćเพĉ่มเตĉมĂĊก ในปรąเด็นทćงกฎĀมćยทĊ่ĂćจมĊคüćมเกĊ่ยüข้ĂงกĆบธčรกĉจทĊ่แตกต่ćงกĆน
3 IP&RA WhitePaper TABLE OF CONTENTS IP Strategy เลือกทรัพย์ÿินทางปัญญาแบบใดใĀ้เĀมาะÿม.........................................5 เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ....................................................................................................5 ลĉขÿĉทธĉ์......................................................................................................................7 คüćมลĆบทćงกćรค้ć...................................................................................................9 ÿĉทธĉบĆตร....................................................................................................................9 การจดทะเบียนทรัพย์ÿินทางปัญญา...........................................................................13 เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ..................................................................................................13 ลĉขÿĉทธĉ์....................................................................................................................20 คüćมลĆบทćงกćรค้ć.................................................................................................22 ÿĉทธĉบĆตร..................................................................................................................23 การนำทรัพย์ÿินทางปัญญาไปใช้.................................................................................30 เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ..................................................................................................30 ลĉขÿĉทธĉ์....................................................................................................................34 คüćมลĆบกćรค้ć........................................................................................................37 ÿĉทธĉบĆตร..................................................................................................................39 Regulatory Affairs...................................................................................................42 ข้อกำĀนดทางกฎĀมาย ระเบียบ ขั้นตอน...................................................................42 ĂćĀćร.....................................................................................................................42
4 IP&RA WhitePaper เครČ่ĂงÿĈĂćง............................................................................................................48 เครČ่ĂงมČĂแพทย์.......................................................................................................52 กฎĀมายอื่น ๆ ที่เกี่ยüข้อง..........................................................................................57 กฎĀมćยคč้มครĂงผĎ้บรĉโภค.......................................................................................57 กฎĀมćยคč้มครĂงข้ĂมĎลÿ่üนบčคคล...........................................................................59 กฎĀมćยไซเบĂร์......................................................................................................60 กฎĀมćยÿĉ่งแüดล้Ăม................................................................................................60 กฎĀมćยเกĊ่ยüกĆบกćรแพทย์แลąÿถćนพยćบćล........................................................61 กฎĀมćยเกĊ่ยüกĆบüĆตถčĂĆนตรćย.................................................................................61 Āน่üยงานที่เกี่ยüข้อง...................................................................................................62 Āน่üยงćนทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงขĂงทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć..........................................................62
5 IP&RA WhitePaper IP STRATEGY เลือกทรัพย์ÿินทางปัญญาแบบใดใĀ้เĀมาะÿม ธčรกĉจĂćจมĊทรĆพย์ÿĉนทĊ่ใช้ปรąโยชน์ในกćรดĈเนĉนกćรแลąÿร้ćงผลกĈไรใĀ้กĆบ บรĉþĆทĂยĎ่ĀลćกĀลćย Āนċ่งในนĆ้นคČĂทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć ซċ่งĀćกไม่มĊกćรคč้มครĂงทรĆพย์ÿĉน ทćงปัญญćเĀล่ćนĆ้นĂย่ćงเĀมćąÿม ก็Ăćจจąÿ่งผลเÿĊยต่Ăธčรกĉจได้ดĆงนĆ้นกćรคč้มครĂง ทรĆพย์ÿĉนทĊ่มĊมĎลค่ćจċงเป็นเรČ่ĂงทĊ่คüรใĀ้คüćมÿĈคĆญ โดยผĎ้เป็นเจ้ćขĂงทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć จąมĊÿĉทธĉปรąโยชน์ในกćรใช้ÿĂย แลąมĊข้ĂดĊมćกมćย เช่น ÿĉทธĉในกćรได้ใช้แต่เพĊยงผĎ้เดĊยü (ยกตĆüĂย่ćงเช่น ไม่ใĀ้ผĎ้ĂČ่นทĈซ้ĈĀรČĂดĆดแปลงเพลง ĀรČĂไม่ใĀ้ลĂกเลĊยนแบบนüĆตกรรม) ĀรČĂÿĉทธĉในกćรĂนčญćตใĀ้ผĎ้ĂČ่นนĈทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćนĈไปใช้ในเชĉงพćณĉชย์ (ยกตĆüĂย่ćง เช่น กćรĂนčญćตใĀ้ผĎ้ĂČ่นนĈผลงćนเพลงไปใช้ ĀรČĂกćรĂนčญćตใĀ้ผĎ้ĂČ่นนĈนüĆตกรรมไปใช้ โดยมĊค่ćตĂบแทนในกćรใช้ÿĉทธĉนĆ้น) นĂกจćกนĆ้นทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćยĆงทĈใĀ้บรĉþĆทมĊ มĎลค่ćเพĉ่มขċ้น มĊคüćมน่ćเชČ่ĂถČĂแลąดċงดĎดกćรลงทčนได้ĂĊกด้üย ในกćรคč้มครĂงทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć เรĉ่มแรกผĎ้ปรąกĂบกćรคüรจąต้ĂงรĎ้ก่Ăน ü่ćทรĆพย์ÿĉนทĊ่มĊเป็นทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćปรąเภทใด จċงจąÿćมćรถดĈเนĉนแนüทćงเพČ่Ă ปกป้ĂงÿĉทธĉในทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćได้Ăย่ćงเĀมćąÿม ในปรąเทýไทยมĊทรĆพย์ÿĉนทćง ปัญญćปรąเภทĀลĆกĂยĎ่ 4 ปรąเภท ได้แก่ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ลĉขÿĉทธĉ์ คüćมลĆบทćงกćรค้ć แลąÿĉทธĉบĆตร ผĎ้ปรąกĂบกćรÿćมćรถýċกþćรćยลąเĂĊยด คüćมแตกต่ćง แลąลĆกþณąเฉพćą ขĂงทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćแต่ลąปรąเภทได้ ดĆงนĊ้ เครื่องĀมายการค้า • เครื่องĀมายการค้า คืออะไร มีอะไรบ้าง? เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćเป็นเครČ่ĂงĀมćยทĊ่พบเĀ็นได้ทĆ่üไปในชĊüĉตปรąจĈüĆน โดยจą มĊคüćมบ่งเฉพćą (Distinctiveness) ซċ่งช่üยในกćรแยกÿĉนค้ćĀรČĂบรĉกćรจćกแĀล่งทĊ่มć
6 IP&RA WhitePaper ĀรČĂผĎ้ผลĉตทĊ่แตกต่ćงกĆน1 นĂกจćกนĊ้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćยĆงÿąท้ĂนถċงภćพลĆกþณ์ คčณภćพ ขĂงÿĉนค้ćĀรČĂบรĉกćรทĊ่ÿ่งผลต่ĂกćรเลČĂกขĂงผĎ้บรĉโภคได้ĂĊกด้üย2 ในปรąเทýไทย มĊเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ได้รĆบคüćมคč้มครĂง 4 ปรąเภท ได้แก่ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć เครČ่ĂงĀมćยบรĉกćร เครČ่ĂงĀมćยรĆบรĂง แลąเครČ่ĂงĀมćยร่üม 1) เครื่องĀมายการค้า เครČ่ĂงĀมćยปรąเภทนĊ้มĆกจąถĎกใช้กĆบÿĉนค้ćĂčปโภคบรĉโภคต่ćงๆ กćรใช้ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćกĆบÿĉนค้ćขĂงธčรกĉจนĆ้น มĊปรąโยชน์Ăย่ćงมćกทĊ่จąทĈใĀ้ผĎ้บรĉโภคทรćบü่ć ÿĉนค้ćมĊทĊ่มćจćกผĎ้ผลĉตรćยใด แลąÿćมćรถแยกแยąÿĉนค้ćทĊ่มĊฟังก์ชĆนกćรใช้งćนเĀมČĂนกĆน ĂĂกจćกกĆนได้ง่ćย รüมทĆ้งĀćกมĊกćรÿร้ćงมćตรฐćนคčณภćพขĂงÿĉนค้ćไü้ได้ดĊ ก็จąทĈใĀ้ ผĎ้บรĉโภคเชČ่ĂถČĂในÿĉนค้ćภćยใต้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćนĆ้นๆ ซċ่งจąเป็นกćรÿร้ćงคčณค่ćใĀ้กĆบ ธčรกĉจĂĊกปรąกćรĀนċ่งĂĊกด้üย ตĆüĂย่ćงกćรใช้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ช่üยแบ่งแยกÿĉนค้ćทĊ่มĊลĆกþณąกćรใช้งćน คล้ćยคลċงกĆน เช่น ▪ Coca-Cola แลą Pepsi (ผลĉตภĆณฑ์เครČ่ĂงดČ่ม) ▪ BMW แลą Mercedes Benz (รถยนต์) ▪ Samsung แลą LG (ผลĉตภĆณฑ์เครČ่Ăงใช้ไฟฟ้ć) 1 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć. Āน้ć 5. https://www.ipthailand.go.th/images/Promote/3_book_TM.pdf 2 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć. Āน้ć 7. https://www.ipthailand.go.th/images/Promote/3_book_TM.pdf
7 IP&RA WhitePaper 2) เครื่องĀมายบริการ เครČ่ĂงĀมćยปรąเภทนĊ้มĆกจąถĎกใช้กĆบธčรกĉจกćรใĀ้บรĉกćร กćรบรĉกćรเป็นไป เพČ่ĂใĀ้ผĎ้ใช้บรĉกćรได้รĆบปรąÿบกćรณ์ทĊ่ดĊแลąรĎ้ÿċกพċงพĂใจเป็นĀลĆก งćนบรĉกćรนĆ้นมĊได้ ĀลćกĀลćยรĎปแบบ ตĆüĂย่ćงเช่น ▪ งćนบรĉกćรเกĊ่ยüกĆบกćรขนÿ่งพĆÿดč เช่น บรĉþĆทขนÿ่ง FedEx ▪ งćนบรĉกćรเกĊ่ยüกĆบกćรเดĉนทćง เช่น ÿćยกćรบĉนไทย ▪ งćนบรĉกćรด้ćนกćรเงĉน เช่น ธนćคćรกรčงเทพ 3) เครื่องĀมายรับรอง เครČ่ĂงĀมćยปรąเภทนĊ้เป็นเครČ่ĂงĀมćยชนĉดĀนċ่งทĊ่ใช้เพČ่ĂรĆบรĂงถċงแĀล่งทĊ่มć ÿ่üนปรąกĂบ คčณภćพ üĉธĊกćรผลĉต ขĂงÿĉนค้ćĀรČĂบรĉกćรใดๆ โดยกćรรĆบรĂงจąแตกต่ćง ไปตćมลĆกþณąขĂงÿĉนค้ćĀรČĂบรĉกćร มĆกมĊจčดปรąÿงค์เพČ่Ăบ่งชĊ้ü่ćÿĉนค้ćนĆ้นได้คčณภćพ คüćมปลĂดภĆย แลąมćตรฐćนตćมทĊ่Āน่üยงćนนĆ้นๆ กĈĀนด เช่น Ă.ย. ăćลćล มĂก. 4) เครื่องĀมายการค้าร่üม เครČ่ĂงĀมćยปรąเภทนĊ้เป็นเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ใช้ในกลč่มบรĉþĆทเดĊยüกĆนทĊ่มĊ บรĉþĆทในเครČĂĀลćยบรĉþĆท โดยใช้ตรćÿĆญลĆกþณ์เดĊยüกĆนเพČ่Ăแÿดงถċงคüćมเป็นเĂกภćพ แลąเกĊ่ยüโยงกĆน ขĂงทĊ่มćแลąมćตรฐćน เช่น กลč่มปĎนซĊเมนต์ไทย ทĊ่ใช้ÿĆญลĆกþณ์ “ตรć ช้ćง” ครĂบคลčมกĆบกลč่มธčรกĉจขĂงตนเĂงไม่ü่ćจąเป็น ธčรกĉจผลĉตภĆณฑ์ก่Ăÿร้ćง ธčรกĉจผลĉต เคมĊภĆณฑ์ แลąธčรกĉจผลĉตบรรจčภĆณฑ์ ลิขÿิทธิ์ • ลิขÿิทธิ์คืออะไร? ลĉขÿĉทธĉ์เป็นทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćปรąเภทĀนċ่ง เป็นÿĉทธĉแต่เพĊยงผĎ้เดĊยüทĊ่จąทĈ กćรใดๆ ต่ĂงćนทĊ่ผĎ้ÿร้ćงÿรรค์ได้ทĈขċ้น โดยกćรคč้มครĂงผลงćนÿร้ćงÿรรค์ทĊ่เกĉดจćกกćรใช้
8 IP&RA WhitePaper ÿตĉปัญญćแลąมĊคčณค่ćต่Ăรąบบเýรþฐกĉจ เจ้ćขĂงลĉขÿĉทธĉ์จąมĊÿĉทธĉแต่เพĊยงผĎ้เดĊยüในกćร กรąทĈกćรใดๆ เกĊ่ยüกĆบผลงćนขĂงตนเĂง3 งćนทĊ่ÿร้ćงÿรรค์ทĊ่จąได้รĆบคüćมคč้มครĂง ลĉขÿĉทธĉ์ จąต้Ăงเป็นงćนตćมปรąเภททĊ่กฎĀมćยลĉขÿĉทธĉ์กĈĀนดไü้ โดยผĎ้ÿร้ćงÿรรค์จąได้รĆบ คüćมคč้มครĂงทĆนทĊทĊ่ÿร้ćงÿรรค์งćนดĆงกล่ćüโดยไม่ต้ĂงนĈไปจดทąเบĊยน • ประเภทของงานอันมีลิขÿิทธิ์มีอะไรบ้าง? 1) งćนüรรณกรรม เช่น ĀนĆงÿČĂ บทคüćม บทกลĂน โปรแกรม คĂมพĉüเตĂร์ 2) นćฏกรรม เช่น ท่ćเต้นท่ćรĈ ทĊ่ปรąกĂบขċ้นเป็นเรČ่Ăงรćü 3) ýĉลปกรรม เช่น ภćพüćด ภćพถ่ćย 4) ดนตรĊกรรม เช่น ทĈนĂงเพลง ĀรČĂเนČ้Ăร้ĂงแลąทĈนĂงเพลง 5) โÿตทĆýน์üĆÿดč เช่น üĊซĊดĊคćรćโĂเกą 6) ภćพยนตร์ 7) ÿĉ่งบĆนทċกเÿĊยง เช่น ซĊดĊเพลง 8) งćนแพร่เÿĊยงแพร่ภćพ เช่น รćยกćรโทรทĆýน์ 9) งćนĂČ่นใดในแผนกüรรณคดĊ แผนกüĉทยćýćÿตร์ ĀรČĂแผนกýĉลปą เช่น กćรเพ้นท์ýĉลปąบนร่ćงกćย • มีอะไรที่ไม่ÿามารถได้รับคüามคุ้มครองลิขÿิทธิ์บ้าง? 1) ข่ćüปรąจĈüĆนแลąข้Ăเท็จจรĉงต่ćงๆ ทĊ่มĊลĆกþณąเป็นเพĊยงข่ćüÿćร 2) รĆฐธรรมนĎญ แลąกฎĀมćย 3) รąเบĊยบ ข้ĂบĆงคĆบ ปรąกćý คĈÿĆ่ง ĀรČĂĀนĆงÿČĂขĂงĀน่üยงćนขĂง รĆฐ 4) คĈพĉพćกþć คĈÿĆ่ง คĈüĉนĉจฉĆย แลąรćยงćนขĂงทćงรćชกćร 3 พรąรćชบĆญญĆตĉลĉขÿĉทธĉ์ พ.ý. 2537, มćตรć 4
9 IP&RA WhitePaper 5) คĈแปลแลąกćรรüบรüมÿĉ่งต่ćงๆ ตćมข้Ă 1) ถċง 4) ทĊ่กรąทรüง ทบüง กรม ĀรČĂĀน่üยงćนĂČ่น ใดขĂงรĆฐĀรČĂขĂงท้Ăงถĉ่นจĆดทĈขċ้น 6) คüćมคĉดขĆ้นตĂน กรรมüĉธĊ รąบบ üĉธĊใช้ĀรČĂทĈงćน แนüคüćมคĉด ĀลĆกกćร กćรค้นพบ ทฤþฎĊ ทćงüĉทยćýćÿตร์ ĀรČĂคณĉตýćÿตร์ คüามลับทางการค้า • คüามลับทางการค้าคืออะไร? คüćมลĆบทćงกćรค้ć คČĂ ข้ĂมĎลกćรค้ćทĊ่คนทĆ่üไปแลąผĎ้ไม่เกĊ่ยüข้Ăงไม่ทรćบใน รćยลąเĂĊยดข้ĂมĎลดĆงกล่ćü โดยเป็นข้ĂมĎลทĊ่มĊปรąโยชน์ในเชĉงพćณĉชย์ แลąผĎ้ทĊ่เป็นเจ้ćขĂง คüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้นมĊĀน้ćทĊ่ในกćรจĆดมćตรกćรในกćรรĆกþćคüćมลĆบทćงกćรค้ćเพČ่Ă ไม่ใĀ้ข้ĂมĎลดĆงกล่ćüรĆ่üไĀลĂĂกไป นĂกจćกนĊ้ยĆงมĊÿĉทธĉได้รĆบกćรคč้มครĂงตćมกฎĀมćยใน กรณĊทĊ่ผĎ้ĂČ่นทĈใĀ้คüćมลĆบทćงกćรค้ćรĆ่üไĀลĂĂกไปĀรČĂนĈไปใช้โดยไม่ได้รĆบĂนčญćต4 • การกระทำอะไรบ้างที่เป็นการละเมิดคüามลับทางการค้า? กćรกรąทĈทĊ่เป็นกćรเปิดเผย เĂćไป ĀรČĂใช้ซċ่งคüćมลĆบทćงกćรค้ćโดยไม่ได้รĆบคüćม ยĉนยĂมจćกเจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ć ซċ่งผĎ้ลąเมĉดต้ĂงรĎ้ü่ćกćรกรąทĈขĂงตนเĂงนĆ้นนĈมć ซċ่งคüćมเÿĊยĀćยต่Ăเจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ć ซċ่งรüมถċงกćรผĉดÿĆญญć กćรตĉดÿĉนบน กćร ข่มขĎ่ กćรฉ้Ăโกง แลąคüćมผĉดเกĊ่ยüกĆบทรĆพย์ด้üย5 ÿิทธิบัตร • ÿิทธิบัตร คืออะไร มีอะไรบ้าง? ÿĉทธĉบĆตรคČĂÿĉทธĉแต่เพĊยงผĎ้เดĊยüทĊ่กฎĀมćยบĆญญĆตĉใĀ้แก่เจ้ćขĂงÿĉทธĉบĆตร ĀรČĂ ทĊ่เรĊยกü่ćผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตร ในกćรแÿüงĀćปรąโยชน์จćกกćรปรąดĉþฐ์ĀรČĂกćรĂĂกแบบ 4 พรąรćชบĆญญĆตĉคüćมลĆบทćงกćรค้ć พ.ý. 2545, มćตรć 3 5 พรąรćชบĆญญĆตĉคüćมลĆบทćงกćรค้ć พ.ý. 2545, มćตรć 6
10 IP&RA WhitePaper ผลĉตภĆณฑ์ขĂงตนเĂง โดยมĉใĀ้ผĎ้ĂČ่นเข้ćมćใช้ปรąโยชน์ได้โดยไม่ได้รĆบĂนčญćต6 ทĆ้งนĊ้ ÿĉทธĉบĆตรนแบ่งĂĂกเป็น 3 ปรąเภท ดĆงต่ĂไปนĊ้ 1) ÿิทธิบัตรการประดิþฐ์ คč้มครĂงกćรปรąดĉþฐ์ทĊ่มćจćกกćรคĉดค้นขċ้นĂĆนเป็นผลใĀ้เกĉดผลĉตภĆณฑ์ĀรČĂ กรรมüĉธĊใด ๆ ขċ้นใĀม่7 ĀรČĂเป็นกćรทĈใĀ้ผลĉตภĆณฑ์ĀรČĂกรรมüĉธĊนĆ้น ๆ ดĊขċ้นกü่ćเดĉม ทĆ้งนĊ้ ยĆงต้Ăงเป็นกćรปรąดĉþฐ์ทĊ่มĊขĆ้นกćรปรąดĉþฐ์ÿĎงขċ้น กล่ćüคČĂ มĊคüćมซĆบซ้Ăนซċ่งคćดĀมćยได้ ไม่ง่ćยโดยผĎ้ทĊ่มĊคüćมรĎ้ในรąดĆบธรรมดćÿćมĆญในÿćขćüĉชćกćรด้ćนนĆ้น ๆ แลąยĆงเป็นกćร ปรąดĉþฐ์ทĊ่ÿćมćรถนĈมćใช้ในทćงĂčตÿćĀกรรมได้ด้üย 2) ÿิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ คč้มครĂงผลงćนคüćมคĉดÿร้ćงÿรรค์ขċ้นใĀม่ทĊ่เป็นรĎปร่ćง รĎปทรง ลĆกþณą ภćยนĂกขĂงผลĉตภĆณฑ์ทĊ่แตกต่ćงไปจćกเดĉม รüมทĆ้งĂงค์ปรąกĂบขĂงลüดลćยĀรČĂÿĊขĂง ผลĉตภĆณฑ์ ซċ่งใช้ในทćงĂčตÿćĀกรรมแลąĀĆตถกรรมได้เช่น รĎปทรงขĂงบรรจčภĆณฑ์ เป็นต้น 3) อนุÿิทธิบัตร คč้มครĂงกćรปรąดĉþฐ์ทĊ่มĊคüćมใĀม่ แต่ไม่ซĆบซ้ĂนพĂจąขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรได้ แลą ÿćมćรถนĈมćปรąยčกต์ใช้ทćงĂčตÿćĀกรรมได้ โดยมĊüĉธĊกćรขĂรĆบคüćมคč้มครĂงทĊ่ง่ćย เÿĊย ค่ćใช้จ่ćยน้Ăย8 คüามแตกต่างของÿิทธิบัตรการประดิþฐ์ ÿิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ และอนุÿิทธิบัตร ÿĉทธĉบĆตรกćร ปรąดĉþฐ์ ÿĉทธĉบĆตรกćร ĂĂกแบบ ĂนčÿĉทธĉบĆตร 6 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร ÿĉทธĉบĆตร. Āน้ć 5. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/PROMOTE/4_BOOK_PATENT.PDF 7 พรąรćชบĆญญĆตĉÿĉทธĉบĆตร พ.ý. 2522 มćตรć 3 8 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร ÿĉทธĉบĆตร. Āน้ć 10. https://www.ipthailand.go.th/images/Promote/4_book_Patent.pdf
11 IP&RA WhitePaper การคุ้มครอง คč้มครĂงกćร ปรąดĉþฐ์ทĊ่เป็น ผลĉตภĆณฑ์ĀรČĂ กรรมüĉธĊทĊ่มĊคüćม ซĆบซ้ĂนĀรČĂมĊกćร แก้ไขปัญĀćทćง เทคนĉค คč้มครĂงรĎปร่ćง รĎปทรงภćยนĂก ขĂงผลĉตภĆณฑ์แลą ลüดลćยĀรČĂÿĊขĂง ผลĉตภĆณฑ์ คč้มครĂงกćร ปรąดĉþฐ์ง่ćยๆ ไม่ ซĆบซ้Ăน ĀรČĂ เป็นกćรปรĆบปรčง ขĂงเดĉมใĀ้ดĊขċ้น ระยะเüลาการ คุ้มครอง ÿĎงÿčด 20 ปี ÿĎงÿčด 10 ปี Ăćยčคč้มครĂง 6 ปี ต่ĂĂćยčได้ 2 ครĆ้ง ครĆ้งลą 2 ปี รüม 10 ปี ระบบการขอรับ คüามคุ้มครอง ใช้รąบบตรüจÿĂบ (ตรüจÿĂบ ÿćรąÿĈคĆญĂĊกครĆ้ง ก่ĂนกćรใĀ้ÿĉทธĉ) ใช้รąบบตรüจÿĂบ ใช้รąบบจด ทąเบĊยน (ไม่มĊกćร ตรüจÿĂบเงČ่Ăนไข ตćมกฎĀมćย ผĎ้มĊ ÿ่üนได้เÿĊยĂćจยČ่น ตรüจÿĂบภćยใน 1 ปี ĀลĆงรĆบจด ทąเบĊยน) ตćรćงเปรĊยบเทĊยบคüćมแตกต่ćงขĂงÿĉทธĉบĆตรกćรปรąดĉþฐ์ ÿĉทธĉบĆตรกćรĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์ แลąĂนčÿĉทธĉบĆตร
12 IP&RA WhitePaper • ÿิ่งที่ไม่ได้รับการคุ้มครองโดยÿิทธิบัตร 1) การประดิþฐ์ที่ขอรับÿิทธิบัตรไม่ได้ ▪ จčลชĊพแลąÿ่üนปรąกĂบÿ่üนใดÿ่üนĀนċ่งขĂงจčลชĊพทĊ่มĊ ĂยĎ่ตćมธรรมชćตĉ ÿćรÿกĆดจćกÿĆตü์ĀรČĂพČช ▪ กฎเกณฑ์แลąทฤþฎĊทćงüĉทยćýćÿตร์แลą คณĉตýćÿตร์ ▪ รąเบĊยบข้ĂมĎลกćรทĈงćนขĂงเครČ่ĂงคĂมพĉüเตĂร์ ▪ üĉธĊกćรüĉนĉจฉĆย บĈบĆด ĀรČĂรĆกþćโรคมนčþย์ ĀรČĂÿĆตü์ ▪ งćนปรąดĉþฐ์ทĊ่ขĆดต่ĂคüćมÿงบเรĊยบร้ĂยĀรČĂýĊลธรรม ĂĆนดĊขĂงปรąชćชน9 2) การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ขอรับÿิทธิบัตรไม่ได้ ▪ แบบผลĉตภĆณฑ์ทĊ่มĊลĆกþณąขĆดต่ĂคüćมÿงบเรĊยบร้Ăย ĀรČĂýĊลธรรมĂĆนดĊขĂงปรąชćชน10 ▪ แบบผลĉตภĆณฑ์ทĊ่กĈĀนดโดยพรąรćชกฤþฎĊกć ซċ่งใน ปัจจčบĆนยĆงไม่มĊพรąรćชกฤþฎĊกćในเรČ่ĂงดĆงกล่ćüแต่ Ăย่ćงใด 9 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร ÿĉทธĉบĆตรแลąĂนčÿĉทธĉบĆตร Āน้ć 8- 10. 10 พรąรćชบĆญญĆตĉÿĉทธĉบĆตร พ.ý. ๒๕๒๒
13 IP&RA WhitePaper การจดทะเบียนทรัพย์ÿินทางปัญญา เมČ่Ăทรćบแล้üü่ćทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćแต่ลąปรąเภท มĊคüćมคč้มครĂงในรĎปแบบ ใดแล้ü ต้Ăงýċกþćต่Ăมćü่ćคüรดĈเนĉนกćรĂย่ćงไรเพČ่Ăได้มćซċ่งÿĉทธĉĀรČĂคüćมคč้มครĂงใน ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćนĆ้นๆ ซċ่งทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćบćงปรąเภทÿćมćรถได้รĆบคüćมคč้มครĂง ได้ตćมกฎĀมćยโดยไม่ต้ĂงนĈไปจดทąเบĊยน แต่ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćบćงปรąเภทจąต้Ăง จดทąเบĊยนก่Ăนจċงจąได้รĆบคüćมคč้มครĂง นĂกจćกนĊ้ยĆงต้Ăงýċกþćข้ĂคüรรąüĆง แลą ข้ĂจĈกĆดต่ćงๆ ในกćรจดทąเบĊยนเพČ่ĂใĀ้ได้รĆบคüćมคč้มครĂงĂĊกด้üย โดยทรĆพย์ÿĉนทćง ปัญญćแต่ลąปรąเภท จąมĊแนüทćงในกćรได้รĆบคüćมคč้มครĂงทĊ่แตกต่ćงกĆน ดĆงนĊ้ เครื่องĀมายการค้า • นำอะไรมาจดทะเบียนเป็นเครื่องĀมายการค้าได้บ้าง? ÿĉ่งทĊ่นĈมćใช้เป็นเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć มĊได้ĀลćกĀลćยรĎปแบบไม่ü่ćจąเป็น ภćพถ่ćย ภćพüćด ภćพปรąดĉþฐ์ ตรć ชČ่Ă คĈ ข้Ăคüćม ตĆüĀนĆงÿČĂ ตĆüเลข ลćยมČĂชČ่Ă กลč่ม ขĂงÿĊ (ÿĊมćกกü่ć 1 ÿĊ มćĂยĎ่รüมกĆน) รĎปร่ćงĀรČĂรĎปทรงขĂงüĆตถč เÿĊยง ĀรČĂจąใช้ÿĉ่งทĊ่กล่ćü มćข้ćงต้นĀลćยĂย่ćงรüมกĆนก็ได้11 • ลักþณะเครื่องĀมายการค้าที่จดทะเบียนได้คือ? 1) มีลักþณะบ่งเฉพาะ โดยคĈü่ćบ่งเฉพćąนĆ้น ต้ĂงมĊลĆกþณąทĊ่ทĈใĀ้ ปรąชćชนĀรČĂผĎ้ใช้ÿĉนค้ćนĆ้นทรćบแลąเข้ćใจได้ü่ć ÿĉนค้ćทĊ่ใช้ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćนĆ้นแตกต่ćงไปจćกÿĉนค้ćĂČ่น12 ĀรČĂĂćจกล่ćüได้ 11 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý. 2534, มćตรć 4 12 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý. 2534, มćตรć 7
14 IP&RA WhitePaper ü่ćต้Ăงไม่เป็นÿĉ่งทĊ่ใช้กĆนโดยÿćมĆญทĆ่üไป ĀรČĂคล้ćยกĆบเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćขĂงผĎ้ĂČ่น13 2) ไม่มีลักþณะต้องĀ้ามตามพระราชบัญญัติเครื่องĀมายการค้า พ.ý.2534 เช่น ธงชćตĉ เครČ่ĂงĀมćยกćชćด เครČ่ĂงĀมćยรćชกćร ตรćแผ่นดĉน ĄลĄ14 3) ไม่เĀมČĂนĀรČĂคล้ćยกĆบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćĂČ่นทĊ่บčคคลĂČ่นได้จด ทąเบĊยนไü้แล้ü15 • อยากจดทะเบียนเครื่องĀมายการค้า ต้องทำอย่างไรบ้าง?16 1) ตรüจÿอบเครื่องĀมายการค้าเบื้องต้น กćรตรüจÿĂบเบČ้Ăงต้น ทĈเพČ่ĂดĎü่ćเครČ่ĂงĀมćยทĊ่เตรĊยมจดทąเบĊยนมĊคüćม เĀมČĂนĀรČĂคล้ćยกĆบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่มĊĂยĎ่ก่ĂนĀรČĂไม่ เพČ่ĂลดคüćมเÿĊ่ยงทĊ่จąเกĉด ปัญĀćในกćรจดทąเบĊยนต่Ăไป ÿćมćรถตรüจÿĂบได้ด้üยตนเĂงทĊ่เü็บไซต์กรมทรĆพย์ÿĉน ทćงปัญญćทĊ่เü็บไซต์ https://search.ipthailand.go.th/ (ไม่มĊค่ćใช้จ่ćย) ĀรČĂĂćจใช้ บรĉกćรตรüจÿĂบขĂงกรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćก็ได้ (มĊค่ćบรĉกćรชĆ่üโมงลą 200 บćท) 2) ยื่นคำขอจดทะเบียน กćรยČ่นคĈขĂจดทąเบĊยน ÿćมćรถเลČĂกยČ่นได้ĀลćกĀลćยช่Ăงทćง ไม่ü่ćจąยČ่น คĈขĂด้üยตนเĂงทĊ่กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć ĀรČĂÿĈนĆกงćนพćณĉชย์ทčกจĆงĀüĆด แลąยĆง 13 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร เครČ่ĂงĀมćย กćรค้ć. Āน้ć 9. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/PROMOTE/3_BOOK_TM.PDF 14 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý. 2534, มćตรć 8 15 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý. 2534, มćตรć 6 (3) 16 กĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (2565). คĎ่มČĂกćรพĉจćรณćรĆบจดทąเบĊยนเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ฉบĆบปี พ.ý. 2565. https://www.ipthailand.go.th/images/3534/2565/TM/TM_2565.pdf
15 IP&RA WhitePaper ÿćมćรถเลČĂกยČ่นคĈขĂทćงĂĉเล็กทรĂนĉกÿ์ (e-Filing) ไ ด ้ ท Ċ ่ เ ü ็บ ไซต์ https://sso.ipthailand.go.th/ ได้เช่นกĆน โดยผĎ้ยČ่นต้ĂงเตรĊยมเĂกÿćรต่ćงๆ ดĆงนĊ้17 ▪ คĈขĂจดทąเบĊยน (แบบ ก.01) เป็นแบบทĊ่ใช้ÿĈĀรĆบจดทąเบĊยนได้ ทĆ้งเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć เครČ่ĂงĀมćยบรĉกćร เครČ่ĂงĀมćยรĆบรĂง แลąเครČ่ĂงĀมćยร่üม ▪ รĎปตĆüĂย่ćงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćขนćด 5x5 เซนตĉเมตร เพČ่ĂตĉดในคĈ ขĂจดทąเบĊยน (แบบ ก.01) ▪ ÿĈเนćบĆตรปรąจĈตĆüปรąชćชน (กรณĊเป็นบčคคลธรรมดć) ĀรČĂ ต้นฉบĆบĀนĆงÿČĂรĆบรĂงนĉตĉบčคคล (กรณĊเป็นนĉตĉบčคคล) ▪ ĀนĆงÿČĂมĂบĂĈนćจ แลąÿĈเนćบĆตรปรąชćชนขĂงผĎ้รĆบมĂบĂĈนćจ (ถ้ćมĊกćรมĂบĂĈนćจ) ▪ เĂกÿćรแลąข้ĂมĎลĂČ่นๆ ตćมทĊ่กฎĀมćยกĈĀนด 3) พนักงานเจ้าĀน้าที่ตรüจÿอบและพิจารณาคำขอ (ใช้เüลćไม่เกĉน 11 เดČĂน) เพČ่ĂตรüจÿĂบคüćมเรĊยบร้ĂยขĂงเĂกÿćร แลąตรüจü่ćเครČ่ĂงĀมćยมĊลĆกþณą เป็นไปตćมทĊ่กฎĀมćยกĈĀนดĀรČĂไม่ ตćมĀลĆกเกณฑ์ในพรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý.2534 4) พนักงานเจ้าĀน้าที่มีคำÿั่ง แจ้งผลที่ได้จากการพิจารณาคำขอ แบ่งได้เป็น 3 กรณĊ ▪ คำÿั่งใĀ้ดำเนินการแก้ไข/ชี้แจง เช่น กรณĊเĂกÿćรไม่ถĎกต้Ăง เรĊยบร้Ăย ĀรČĂเกĉดข้ĂÿงÿĆยเกĊ่ยüกĆบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ÿ่งผลต่Ă 17 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร เครČ่ĂงĀมćย กćรค้ć. Āน้ć 26. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/PROMOTE/3_BOOK_TM.PDF
16 IP&RA WhitePaper กćรจดทąเบĊยน ผĎ้ขĂต้ĂงยČ่นคĈขĂแก้ไข/ชĊ้แจง ภćยใน 60 üĆน เพČ่ĂใĀ้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćได้รĆบพĉจćรณćใĀม่ต่Ăไป ▪ คำÿั่งปฏิเÿธการรับจดทะเบียน เช่น กรณĊเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćไม่มĊ คčณลĆกþณąทĊ่ÿćมćรถจดทąเบĊยนได้ Āćกü่ćผĎ้ขĂไม่เĀ็นด้üยกĆบ คĈÿĆ่งดĆงกล่ćü เนČ่ĂงจćกเชČ่Ăü่ćเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćขĂงตนคüรจąจด ทąเบĊยนได้ÿćมćรถĂčทธรณ์คĈÿĆ่งปฏĉเÿธนĆ้นได้ภćยใน 60 üĆน ▪ คำÿั่งรับจดทะเบียน คČĂ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ขĂจดทąเบĊยนมĊ คčณลĆกþณąทĊ่นćยทąเบĊยนเĀ็นü่ćÿćมćรถจดทąเบĊยนได้แลąจą เข้ćÿĎ่ขĆ้นตĂนถĆดไป ยĆงไม่ถČĂü่ćกćรจดทąเบĊยนเÿร็จÿมบĎรณ์ 5) พนักงานเจ้าĀน้าที่ประกาýโฆþณาเครื่องĀมายการค้า ĀลĆงจćกนćยทąเบĊยนมĊคĈÿĆ่งรĆบจดทąเบĊยนแล้ü จąมĊกćรปรąกćýโฆþณć เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć เพČ่ĂใĀ้บčคคลĂČ่นรĆบรĎ้ถċงกćรจดทąเบĊยนเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćนĊ้ด้üย Āćก บčคคลใดๆ เĀ็นü่ćเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćนĆ้นมĊลĆกþณąไม่ถĎกต้ĂงตćมกฎĀมćย ĀรČĂü่ćตนมĊÿĉทธĉ ดĊกü่ć ก็ÿćมćรถคĆดค้ćนกćรจดทąเบĊยนได้โดยผĎ้คĆดค้ćนต้ĂงคĆดค้ćนภćยใน 60 üĆน นĆบแต่ üĆนทĊ่มĊกćรปรąกćýโฆþณć 6) ชำระค่าธรรมเนียม Āćกไม่มĊผĎ้คĆดค้ćนĀลĆงพ้นกĈĀนดเüลć 60 üĆน ก็จąเข้ćÿĎ่ขĆ้นตĂนกćรชĈรąเงĉน จดทąเบĊยน โดยกćรจดทąเบĊยนเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćในปรąเทý มĊĂĆตรćค่ćบรĉกćร ดĆงนĊ้18 ▪ ÿĉนค้ćĀรČĂบรĉกćรแต่ลąจĈพüก 1 ถċง 5 Ăย่ćง Ăย่ćงลą 1,000 บćท ▪ ÿĉนค้ćĀรČĂบรĉกćรแต่ลąจĈพüก มćกกü่ć 5 Ăย่ćง จĈพüกลą 9,000 บćท 18 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ค่ćธรรมเนĊยม -เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćในป รąเทý . https://www.ipthailand.go.th/th/trademark-006.html
17 IP&RA WhitePaper 7) เครื่องĀมายการค้าได้รับจดทะเบียน เมČ่ĂชĈรąค่ćธรรมเนĊยมแล้üเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćจąได้รĆบกćรจดทąเบĊยนเÿร็จ ÿมบĎรณ์ แลąเจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćจąได้รĆบĀนĆงÿČĂÿĈคĆญแÿดงซċ่งÿĉทธĉในเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćนĆ้นเป็นĀลĆกฐćน • เครื่องĀมายการค้ามีขอบเขตการคุ้มครองเท่าใด? ขĂบเขตกćรคč้มครĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćจąยċดตćมĀลĆกพรมแดน กล่ćüคČĂ ĀćกทąเบĊยนในปรąเทýใดก็จąได้รĆบคüćมคč้มครĂงในปรąเทýนĆ้น เช่น จดทąเบĊยน เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ปรąเทýไทย ก็จąได้รĆบคüćมคč้มครĂงในปรąเทýไทยเท่ćนĆ้น Āćก เจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćต้Ăงกćรได้รĆบคüćมคč้มครĂงในต่ćงปรąเทý ก็Ăćจต้Ăงพĉจćรณć จดทąเบĊยนเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćในต่ćงปรąเทýร่üมด้üย19 โดยกćรจดทąเบĊยนเพČ่ĂรĆบคüćมคč้มครĂงในต่ćงต่ćงปรąเทýนĆ้น เพรćą ปรąเทýไทยได้เข้ćร่üมเป็นÿมćชĉกพĉธĊÿćรมćดรĉดเมČ่Ăปี พ.ý. 2560 ทĈใĀ้ผĎ้ปรąกĂบกćร ÿĆญชćตĉไทยแลąมĊภĎมĉลĈเนćในปรąเทýไทยÿćมćรถเลČĂกยČ่นคĈขĂจดทąเบĊยนเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćแบบรüมýĎนย์กลćงได้20 โดยÿćมćรถยČ่นคĈขĂจดทąเบĊยนเพĊยงครĆ้งเดĊยü เพČ่ĂใĀ้ ได้รĆบคüćมคč้มครĂงในปรąเทýÿมćชĉกĂĊกกü่ć 117 ปรąเทý21 ไม่ต้ĂงยČ่นแยกปรąเทýตćม üĉธĊจดทąเบĊยนปกตĉ ซċ่งจąช่üยใĀ้ปรąĀยĆดเüลć แลąลดค่ćใช้จ่ćยได้มćก22 ดĆงนĆ้น Āćกท่ćน 19 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร เครČ่ĂงĀมćย กćรค้ć. Āน้ć 25. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/PROMOTE/3_BOOK_TM.PDF 20 คณąผĎ้แทนÿĀภćพยčโรปปรąจĈปรąเทýไทย, กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć ปรąเทýไทย, แลą ARISE+ IPR. พĉธĊÿćร มćดรĉด คĎ่มČĂกćรใช้งćนÿĈกรĆบ ผĎ้ป รąกĂบ กćรไทย เÿ้นทćงÿĎ่กćรÿร้ćงÿĉนค้ćรąดĆบโลก. Āน้ć 11. HTTPS://INTERNATIONALIPCOOPERATION.EU/SITES/DEFAULT/FILES/ARISEDOCS/2019/ARISEPLUSIPR_THE-MADRID-PROTOCOL_THAILAND_THAI.PDF 21 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร เครČ่ĂงĀมćย กćรค้ć. Āน้ć 37. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/PROMOTE/3_BOOK_TM.PDF 22 คณąผĎ้แทนÿĀภćพยčโรปปรąจĈปรąเทýไทย, กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć ปรąเทýไทย, แลą ARISE+ IPR. พĉธĊÿćร มćดรĉด คĎ่มČĂกćรใช้งćนÿĈกรĆบ ผĎ้ป รąกĂบ กćรไทย เÿ้นทćงÿĎ่กćรÿร้ćงÿĉนค้ćรąดĆบโลก. Āน้ć 11. HTTPS://INTERNATIONALIPCOOPERATION.EU/SITES/DEFAULT/FILES/ARISEDOCS/2019/ARISEPLUSIPR_THE-MADRID-PROTOCOL_THAILAND_THAI.PDF
18 IP&RA WhitePaper ต้Ăงกćรได้รĆบคüćมคč้มครĂงในปรąเทýทĊ่เป็นÿมćชĉกในพĉธĊÿćรมćดรĉดแล้ü Ăćจพĉจćรณć เลČĂกจดทąเบĊยนในüĉธĊกćรนĊ้ได้เช่นกĆน • เครื่องĀมายการค้ามีอายุการคุ้มครองนานเท่าใด? เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่จดทąเบĊยนแล้ü มĊĂćยčกćรคč้มครĂง 10 ปี นĆบตĆ้งแต่üĆนทĊ่ ยČ่นคĈขĂจดทąเบĊยน23 แลąĀćกเจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćต้Ăงกćรคüćมคč้มครĂงมćกกü่ć นĆ้น ก็ÿćมćรถต่ĂĂćยčกćรคč้มครĂงได้ĂĊกได้ครĆ้งลą 10 ปี โดยไม่จĈกĆดจĈนüนครĆ้ง แต่กćรต่Ă ĂćยčมĊข้ĂคüรรąüĆง คČĂ กćรยČ่นขĂต่ĂĂćยčกćรคč้มครĂงนĆ้นจĈเป็นต้ĂงยČ่นคĈขĂต่ĂĂćยčภćยใน 3 เดČĂน ก่Ăนกćรคč้มครĂงเดĉมÿĉ้นĂćยčไป24 ĀćกยČ่นไม่ทĆนกĈĀนดเüลćนĆ้น ยĆงÿćมćรถยČ่นได้ ภćยใน 6 เดČĂน ĀลĆงüĆนÿĉ้นĂćยčกćรคč้มครĂง โดยจąต้ĂงเÿĊยค่ćธรรมเนĊยมเพĉ่มเตĉมร้Ăยลą 20 ขĂงค่ćธรรมเนĊยมปกตĉ แลąĀćกไม่มĊกćรต่ĂĂćยčĀลĆงเüลćทĊ่Ăćจต่ĂĂćยčได้แล้ü จą เท่ćกĆบü่ćเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćนĆ้นได้ถĎกเพĉกถĂนกćรจดทąเบĊยน25 • ÿัญลักþณ์ ™ และ Ⓡ แตกต่างกันอย่างไร? ™ ย่ĂมćจćกคĈü่ć “Trademark” ใช้กĆบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ยĆงไม่จด ทąเบĊยน ใช้เพČ่ĂแÿดงใĀ้เĀ็นü่ćต้Ăงกćรใช้เครČ่ĂงĀมćยĂย่ćงใดๆ ทĊ่นĈÿĆญลĆกþณ์นĊ้ไป ปรąกĂบĂย่ćงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć Ⓡ ย่ĂมćจćกคĈü่ć “Registered Trademark” ใช้กĆบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ จดทąเบĊยนผ่ćนเรĊยบร้Ăยแล้ü มĊข้ĂคüรรąüĆงคČĂ แม้จąĂยĎ่ในรąĀü่ćงกćรรĂĂนčมĆตĉ Āćก เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćยĆงจดทąเบĊยนไม่ผ่ćน ท่ćนจąไม่มĊÿĉทธĉใช้ÿĆญลĆกþณ์นĊ้ปรąกĂบ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćĂย่ćงเด็ดขćด ไม่เช่นนĆ้นมĊคüćมผĉดตćมกฎĀมćย26 23 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý. 2534, มćตรć 53 24 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý. 2534, มćตรć 54 25 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร เครČ่ĂงĀมćย กćรค้ć. Āน้ć 30. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/PROMOTE/3_BOOK_TM.PDF 26 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý. 2534, มćตรć 111 (1)
19 IP&RA WhitePaper • คüามÿำคัญของชื่อโดเมน และคüามÿัมพันธ์ระĀü่างชื่อโดเมนกับ เครื่องĀมายการค้า เมČ่Ăต้Ăงกćรÿร้ćงช่Ăงทćงกćรเข้ćถċงĀรČĂตĉดต่Ăÿĉนค้ćĀรČĂบรĉกćร ผĎ้ปรąกĂบกćรĂćจเลČĂกÿร้ćงเü็บไซต์ซċ่งเป็นทĊ่นĉยมในปัจจčบĆน แลąชČ่ĂโดเมนคČĂชČ่ĂทĊ่ใน รąบบคĂมพĉüเตĂร์ ĂĆนเป็นÿ่üนĀนċ่งในทĊ่ĂยĎ่เü็บไซต์ ĀรČĂĂĊเมลทĊ่ทĈใĀ้ÿćมćรถจดจĈได้ง่ćย แลąค้นĀćได้ÿąดüก แตกต่ćงจćกกćรใช้เลข IP Address ซċ่งเป็นตĆüเลขยćüทĊ่ยćกต่Ăกćร จĈ โดยชČ่Ăโดเมนก็มĆกจąถĎกตĆ้งใĀ้ÿĂดคล้ĂงกĆบชČ่Ăทćงกćรค้ć ÿĉนค้ć ĀรČĂบรĉกćรขĂง ผĎ้ปรąกĂบกćรเĂง ผĎ้ปรąกĂบกćรไม่คüรลąเลยกćรจดทąเบĊยนชČ่Ăโดเมน เพČ่Ăไม่ใĀ้ผĎ้ĂČ่นชĉง จดทąเบĊยนตĆดĀน้ć ทĈใĀ้ไม่ÿćมćรถใช้ชČ่ĂโดเมนทĊ่ต้Ăงกćรได้ • อยากจดทะเบียนชื่อโดเมน ต้องทำอย่างไร? 1) ตรüจÿอบเบื้องต้นใน database ต่างๆ กćรตรüจÿĂบชČ่Ăโดเมน ทĈไปเพČ่ĂตรüจดĎü่ćชČ่ĂทĊ่ต้Ăงกćรใช้มĊผĎ้ĂČ่นใช้ĂยĎ่แล้ü ĀรČĂไม่ เพČ่Ăป้ĂงกĆนไม่ใĀ้ชČ่Ăโดเมนไปซ้ĈกĆบชČ่ĂโดเมนขĂงผĎ้ĂČ่น ÿćมćรถตรüจÿĂบได้ด้üย ตนเĂงทĊ่เü็บไซต์ต่ćงๆ ทĊ่ใĀ้บรĉกćร 2) จดทะเบียนชื่อโดเมน ÿćมćรถจดทąเบĊยนชČ่Ăโดเมนได้ผ่ćนผĎ้ใĀ้บรĉกćรต่ćงๆ ทĊ่ใĀ้บรĉกćรซċ่งมĊจĈนüน มćก โดยผĎ้ใĀ้บรĉกćรจąĂนčญćตใĀ้จดทąเบĊยนโดยพĉจćรณćถċงเĂกÿćรĀลĆกฐćนทĊ่เกĊ่ยüขĂง กĆบĂงค์กรธčรกĉจปรąกĂบกćรพĉจćรณć ซċ่งĂćจมĊได้ทĆ้งกćรพĉจćรณćจćกชČ่ĂĂงค์กร ĀรČĂชČ่Ă เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć เครČ่ĂงĀมćยบรĉกćร ดĆงนĆ้นแล้ü ผĎ้ปรąกĂบกćรจċงต้ĂงเตรĊยมเĂกÿćร ĀลĆกฐćนเพČ่ĂใĀ้ผĎ้บรĉกćรจดทąเบĊยนนĈไปตรüจÿĂบเพČ่ĂĂนčญćตจดทąเบĊยนด้üย เช่น ĀนĆงÿČĂÿĈคĆญกćรจดทąเบĊยนเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ĀนĆงÿČบรĆบรĂงบรĉþĆท
20 IP&RA WhitePaper ลิขÿิทธิ์ • ลิขÿิทธิ์ได้มาอย่างไร? ÿĉทธĉ์ในผลงćนÿร้ćงÿรรค์ÿćมćรถเกĉดขċ้นได้ทĆนทĊĀลĆกจćกทĊ่ผลงćนได้ถĎกÿร้ćง ขċ้น เจ้ćขĂงผลงćนÿร้ćงÿรรค์ไม่จĈเป็นต้Ăงไปจดแจ้งข้ĂมĎลลĉขÿĉทธĉ์ต่ĂกรมทรĆพย์ÿĉนทćง ปัญญćแลąÿćมćรถคč้มครĂงผลงćนขĂงตนโดยกćรเก็บรüบรüมข้ĂมĎลĀลĆกฐćนü่ćตนเป็น ผĎ้ÿร้ćงผลงćนนĆ้น นĂกจćกนĊ้เจ้ćขĂงผลงćนÿร้ćงÿรรค์ยĆงÿćมćรถเลČĂกทĊ่จąไปจดแจ้งข้ĂมĎล ลĉขÿĉทธĉ์ทĊ่กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćเพČ่Ăจąคč้มครĂงÿĉทธĉ์ในตĆüผลงćนในกรณĊทĊ่มĊผĎ้ĂČ่นĂ้ćงÿĉทธĉ์ ü่ćเป็นผĎ้ÿร้ćงผลงćนÿร้ćงÿรรค์ผลงćนนĆ้นขċ้น ĀćกจĈเป็นต้ĂงมĊกćรüĉนĉจฉĆยตĆดÿĉนคดĊก็ ÿćมćรถร้ĂงขĂต่ĂýćลใĀ้นĈขċ้นÿĎ่กรąบüนกćรพĉจćรณćในลĈดĆบถĆดไป27 • ใครจะเป็นเจ้าของลิขÿิทธิ์ได้บ้าง?28 1) ผĎ้ÿร้ćงÿรรค์ด้üยคüćมคĉดรĉเรĉ่มขĂงตนเĂง แลąผĎ้ÿร้ćงÿรรค์งćน ร่üมกĆนด้üย 2) ผĎ้ÿร้ćงÿรรค์ในฐćนąพนĆกงćน ĀรČĂลĎกจ้ćง (เü้นแต่ทĈĀนĆงÿČĂตกลง กĆนไü้เป็นĂย่ćงĂČ่น) 3) ผĎ้ü่ćจ้ćงในกรณĊü่ćจ้ćงใĀ้บčคคลĂČ่นÿร้ćงÿรรค์งćน (เü้นแต่จąตกลง กĆนไü้เป็นĂย่ćงĂČ่น) 4) ผĎ้ดĆดแปลง รüบรüม ĀรČĂปรąกĂบเข้ćกĆน โดยได้รĆบĂนčญćตจćก เจ้ćขĂงลĉขÿĉทธĉ์ 5) กรąทรüง ทบüง กรม ĀรČĂĀน่üยงćนĂČ่นใดขĂงรĆฐĀรČĂขĂงท้Ăงถĉ่น โดยกćรจ้ćงĀรČĂตćมคĈÿĆ่ง ĀรČĂในคüćมคüบคčมดĎแลขĂงตน 6) ผĎ้รĆบโĂนลĉขÿĉทธĉ์ 27 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร ลĉขÿĉทธĉ์. Āน้ć 2. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/2562/SUPPRESS/LESSON2.PDF 28 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). คĈĂธĉบćยÿรčปÿćรąÿĈคĆญ พรąรćชบĆญญĆตĉลĉขÿĉทธĉ์ พ.ý. 2537 แลąทĊ่แก้ไขเพĉ่มเตĉม. Āน้ć 3. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/2562/SUPPRESS/LESSON2.PDF
21 IP&RA WhitePaper • ลิขÿิทธิ์มีอายุการคุ้มครองนานเท่าใด?29 กćรคč้มครĂงลĉขÿĉทธĉ์จąเกĉดขċ้นโดยทĆนทĊทĊ่มĊกćรÿร้ćงÿรรค์ผลงćนโดยไม่ จĈเป็นต้ĂงจดทąเบĊยน ลĉขÿĉทธĉ์แต่ลąปรąเภททĊ่จąมĊĂćยčกćรคč้มครĂงแตกต่ćงกĆน ดĆงนĊ้ 1) กรณĊÿร้ćงÿรรค์คนเดĊยü ลĉขÿĉทธĉ์จąมĊĂยĎ่ตลĂดĂćยčขĂงผĎ้ÿร้ćงÿรรค์ แลąมĊĂยĎ่ต่ĂไปĂĊกเป็น เüลć 50 ปีนĆบแต่ผĎ้ÿร้ćงÿรรค์ถċงแก่คüćม ตćย 2) กรณĊÿร้ćงÿรรค์ร่üมกĆนĀลćยคน ลĉขÿĉทธĉ์จąมĊĂยĎ่ตลĂดĂćยčขĂงผĎ้ ÿร้ćงÿรรค์ แลąมĊĂยĎ่ต่ĂไปĂĊก เป็นเüลć 50 ปีนĆบแต่ผĎ้ÿร้ćงÿรรค์ ร่üมคนÿčดท้ćยถċงแก่คüćมตćย 3) กรณĊทĊ่ผĎ้ÿร้ćงÿรรค์เป็นนĉตĉบčคคล ลĉขÿĉทธĉ์จąมĊĂćยč 50 ปีนĆบแต่ผĎ้ ÿร้ćงÿรรค์ได้ÿร้ćงÿรรค์ขċ้น ĀรČĂ 50 ปี นĆบแต่ได้มĊกćรโฆþณćเป็น ครĆ้งแรก 4) กรณĊทĊ่ผĎ้ÿร้ćงÿรรค์ใช้นćมแฝงĀรČĂไม่ปรćกฏชČ่ĂผĎ้ÿร้ćงÿรรค์ ใĀ้ ลĉขÿĉทธĉ์มĊĂćยč 50 ปีนĆบแต่ได้ ÿร้ćงÿรรค์งćนนĆ้นขċ้น 5) งćนภćพถ่ćย โÿตทĆýนüĆÿดč ภćพยนตร์ ÿĉ่งบĆนทċกเÿĊยง ĀรČĂงćน แพร่เÿĊยงแพร่ภćพ ลĉขÿĉทธĉ์มĊ Ăćยč 50 ปี นĆบแต่ได้ÿร้ćงÿรรค์งćน นĆ้นขċ้น ĀรČĂ 50 ปีนĆบแต่ได้มĊกćรโฆþณćเป็นครĆ้งแรก 6) งćนทĊ่ÿร้ćงÿรรค์โดยกćรจ้ćงĀรČĂตćมคĈÿĆ่งขĂงกรąทรüง ทบüง กรม ĀรČĂĀน่üยงćนĂČ่นใดขĂงรĆฐ ใĀ้มĊĂćยč 50 ปี นĆบแต่ได้ ÿร้ćงÿรรค์งćนนĆ้นขċ้น ĀรČĂ 50 ปีนĆบแต่ได้มĊกćรโฆþณćเป็นครĆ้ง แรก 29 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). คĈĂธĉบćยÿรčปÿćรąÿĈคĆญ พรąรćชบĆญญĆตĉลĉขÿĉทธĉ์ พ.ý. 2537 แลąทĊ่แก้ไขเพĉ่มเตĉม. Āน้ć 4. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/2562/SUPPRESS/LESSON2.PDF
22 IP&RA WhitePaper 7) งćนýĉลปąปรąยčกต์ ลĉขÿĉทธĉ์มĊĂćยč 25 ปี นĆบแต่ได้ÿร้ćงÿรรค์งćน นĆ้นขċ้น ĀรČĂ 25 ปีนĆบแต่ได้มĊ กćรโฆþณćเป็นครĆ้งแรก คüามลับทางการค้า • คüามลับทางการค้าคüรเก็บรักþาอย่างไร ÿĉทธĉขĂงเจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ćจąมĊĂยĎ่ตลĂดไป ĀćกคüćมลĆบทćงกćรค้ć นĆ้นยĆงไม่มĊกćรเปิดเผย แลąคüćมลĆบทćงกćรค้ćจąได้รĆบคüćมคč้มครĂงโดยไม่ต้ĂงมĊกćรจด ทąเบĊยนแต่Ăย่ćงใด คüćมลĆบทćงกćรค้ćเป็นทรĆพย์ÿĉนทĊ่ÿćมćรถโĂนใĀ้แก่กĆนได้โดยทćง มรดกĀรČĂทćงนĉตĉกรรม นĂกจćกนĊ้ เจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ćมĊÿĉทธĉทĊ่จąเปิดเผย เĂćไป ĀรČĂใช้คüćมลĆบทćงกćรค้ć ĀรČĂĂนčญćตใĀ้คนĂČ่นเปิดเผย เĂćไป ĀรČĂใช้คüćมลĆบทćง กćรค้ć โดยĂćจจąกĈĀนดเงČ่ĂนไขใĀ้มĊกćรรĆกþćคüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้นต่Ăไปก็ได้ ตćมปกตĉ แล้üคüćมลĆบทćงกćรค้ćจąได้รĆบคüćมคč้มครĂงĂยĎ่ตรćบเท่ćทĊ่ยĆงเป็นคüćมลĆบĂยĎ่ ผĎ้ปรąกĂบกćรĀรČĂผĎ้ทĊ่เป็นเจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ćคüรมĊมćตรกćรในกćร รĆกþćคüćมลĆบทćงกćรค้ćĂย่ćงเĀมćąÿมแลąปลĂดภĆย เพČ่Ăป้ĂงกĆนไม่ใĀ้ผĎ้ĂČ่นนĈข้ĂมĎลไป ใช้โดยผĎ้ปรąกĂบกćรÿćมćรถเลČĂกทĊ่จąไปแจ้งข้ĂมĎลเกĊ่ยüกĆบคüćมลĆบทćงกćค้ćดĆงกล่ćüทĊ่ กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćĀรČĂจąเก็บรĆกþćไü้โดยผĎ้ปรąกĂบกćรเĂงก็ได้30 • คüามลับทางการค้ามีอายุการคุ้มครองนานเท่าใด?31 คüćมลĆบทćงกćรค้ćจąได้รĆบคüćมคč้มครĂงตลĂดไปตรćบเท่ćทĊ่คüćมลĆบทćง กćรค้ćนĆ้นยĆงเป็นคüćมลĆบĂยĎ่ แต่คüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้นĂćจÿĉ้นÿภćพกćรเป็นคüćมลĆบ ทĆนทĊทĊ่ถĎกเปิดเผย 30 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). คĈĂธĉบćยÿรčปÿćรąÿĈคĆญ พรąรćชบĆญญĆตĉคüćมลĆบทćง กćรค้ć พ.ý. 2545 แลąทĊ่แก้ไขเพĉ่มเตĉม .Āน้ć 3. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/TH/DIP-LAW2/ITEM/DESCRIPTION_SECRET.HTML 31 พรąรćชบĆญญĆตĉคüćมลĆบทćงกćรค้ć พ.ý. 2545, Āมüด 1 มćตรć 5-10
23 IP&RA WhitePaper ÿิทธิบัตร • เงื่อนไขการจดทะเบียนÿิทธิบัตรĀรืออนุÿิทธิบัตร กćรจดทąเบĊยนÿĉทธĉบĆตรแต่ลąปรąเภทมĊคüćมแตกต่ćงกĆน จċงเป็นĀน้ćทĊ่ขĂงผĎ้ ปรąÿงค์จąขĂรĆบคüćมคč้มครĂงทĊ่ต้ĂงทรćบรćยลąเĂĊยดต่ćง ๆ ü่ćกćรปรąดĉþฐ์ĀรČĂกćร ĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์ขĂงท่ćนเข้ćเงČ่ĂนไขกćรจดÿĉทธĉบĆตรปรąเภทใด เพČ่Ăใช้ในกćรพĉจćรณć ปรąกĂบกćรตĆดÿĉนใจต่Ăไป โดยกćรจดทąเบĊยนเพČ่ĂขĂรĆบคüćมคč้มครĂงÿĉทธĉบĆตรจąต้Ăง พĉจćรณćเงČ่ĂนไขĀลĆก ๆ32 ดĆงนĊ้ 1) เป็นการประดิþฐ์ขึ้นใĀม่Āรือแบบผลิตภัณฑ์ใĀม่ เป็นกรณĊทĊ่ไม่เคยปรćกฏ ณ ทĊ่ใดในโลกมćก่Ăน กล่ćüคČĂ ไม่เคยได้รĆบกćรจด ÿĉทธĉบĆตรมćก่Ăน รüมถċงไม่เคยถĎกเปิดเผยÿćรąÿĈคĆญไม่ü่ćจąภćยในĀรČĂภćยนĂกปรąเทý ดĆงนĆ้น ĀćกมĊกćรเปิดเผยในÿćรąÿĈคĆญก่ĂนüĆนยČ่นคĈขĂรĆบคüćมคč้มครĂงจąเป็นกćร ทĈลćยคüćมใĀม่ขĂงกćรปรąดĉþฐ์ĀรČĂแบบผลĉตภĆณฑ์ทĊ่จąขĂรĆบคüćมคč้มครĂงไป 2) เป็นการประดิþฐ์ที่มีขั้นการประดิþฐ์ÿูงขึ้น เป็นกรณĊทĊ่กćรปรąดĉþฐ์มĊกćรแÿดงใĀ้เĀ็นถċงคüćมก้ćüĀน้ćในกćรผลĉต ด้üย กรąบüนกćรทćงเทคโนโลยĊ ทĊ่มĊลĆกþณąเป็นกćรแก้ไขปัญĀćทćงเทคนĉคขĂงÿĉ่งปรąดĉþฐ์ ปรąเภทเดĊยüกĆนทĊ่มĊมćก่Ăน แลąไม่เป็นกćรปรąดĉþฐ์ทĊ่ĂćจทĈได้โดยง่ćย ทĆ้งนĊ้ ถ้ćกćร ปรąดĉþฐ์ขĂงท่ćนไม่ได้มĊขĆ้นกćรปรąดĉþฐ์ทĊ่ÿĎงขċ้น ท่ćนก็ยĆงÿćมćรถขĂรĆบคüćมคč้มครĂงใน รĎปแบบขĂง “ĂนčÿĉทธĉบĆตร” ได้ ĀćกยĆงคงคüćมใĀม่แลąใช้ได้ในทćงĂčตÿćĀกรรม 32 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćÿĈĀรĆบผĎ้ปรąกĂบกćร ÿĉทธĉบĆตรแลąĂนčÿĉทธĉบĆตร Āน้ć 7- 13. https://www.ipthailand.go.th/images/Promote/3_book_TM.pdf
24 IP&RA WhitePaper 3) เป็นการประดิþฐ์ที่ÿามารถนำไปใช้ประโยชน์ในทาง อุตÿาĀกรรม Āรือเป็นการออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่ออุตÿาĀกรรม รüมทั้งĀัตถกรรม เป็นกรณĊทĊ่กćรปรąดĉþฐ์ĀรČĂแบบผลĉตภĆณฑ์ÿćมćรถผลĉตĀรČĂนĈไปใช้ปรąโยชน์ ในทćงĂčตÿćĀกรรม เกþตรกรรม พćณĉชยกรรม ĀรČĂĀĆตถกรรมได้จรĉง ไม่ü่ćจąในรĎปขĂง เครČ่ĂงมČĂĀรČĂĂčปกรณ์ขĂงผลĉตภĆณฑ์ ตćรćงเปรĊยบเทĊยบเงČ่ĂนไขกćรจดทąเบĊยนÿĉทธĉบĆตรกćรปรąดĉþฐ์ ÿĉทธĉบĆตรกćรĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์ แลąĂนčÿĉทธĉบĆตร • ใครมีคุณÿมบัติเพียงพอจะเป็นผู้ขอรับÿิทธิบัตรได้บ้าง? บčคคลทĊ่มĊÿĉทธĉขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรĀรČĂĂนčÿĉทธĉบĆตรในปรąเทýไทย ได้แก่ บčคคลทĊ่มĊ คčณÿมบĆตĉ33 ดĆงต่ĂไปนĊ้ ▪ มĊÿĆญชćตĉไทย ĀรČĂเป็นนĉตĉบčคคลทĊ่มĊÿํćนĆกงćนใĀญ่ในปรąเทýไทย ▪ มĊÿĆญชćตĉขĂงปรąเทýทĊ่เป็นภćคĊแĀ่งĂนčÿĆญญć ĀรČĂคüćมตกลงรąĀü่ćง ปรąเทýเกĊ่ยüกĆบกćรคč้มครĂงÿĉทธĉบĆตรซċ่งปรąเทýไทยเป็นภćคĊ 33 พรąรćชบĆญญĆตĉÿĉทธĉบĆตร พ.ý. 2522 มćตรć 14 ÿิทธิบัตรการประดิþฐ์ (มาตรา 5) ÿิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ (มาตรา 56) อนุÿิทธิบัตร (มาตรา 65 ทüิ) - เป็นกćรปรąดĉþฐ์ใĀม่ - มĊขĆ้นกćรปรąดĉþฐ์ทĊ่ ÿĎงขċ้น - ÿćมćรถปรąยčกต์ทćง ĂčตÿćĀกรรมได้ - เป็นกćรĂĂกแบบใĀม่ - เป็นกć รĂĂกแบบเพČ่ Ă ĂčตÿćĀกรรม แลą ĀĆตถกรรม - เป็นกćรปรąดĉþฐ์ ใĀม่ - ÿćมćรถปรąยčกต์ ทćงĂčตÿćĀกรรมได้
25 IP&RA WhitePaper ▪ มĊÿĆญชćตĉขĂงปรąเทýทĊ่ยĉนยĂมใĀ้บčคคลÿĆญชćตĉไทยĀรČĂนĉตĉบčคคลทĊ่มĊ ÿํćนĆกงćนใĀญ่ในปรąเทýไทยขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรในปรąเทýนĆ้นได้ ▪ มĊภĎมĉลํćเนćĀรČĂĂยĎ่ในรąĀü่ćงกćรปรąกĂบĂčตÿćĀกรรมĀรČĂพćณĉชยกรรม Ăย่ćงแท้จรĉงแลąจรĉงจĆงในปรąเทýไทยĀรČĂปรąเทýทĊ่เป็นภćคĊแĀ่งĂนčÿĆญญć ĀรČĂคüćมตกลงรąĀü่ćงปรąเทýเกĊ่ยüกĆบกćรคč้มครĂงÿĉทธĉบĆตรซċ่งปรąเทýไทย เป็นภćคĊĂยĎ่ด้üย ทĆ้งนĊ้ ยĆงĂćจจĈแนกบčคคลทĊ่มĊคüćมÿĈคĆญแลąเกĊ่ยüข้Ăงü่ćเป็นผĎ้มĊÿĉทธĉขĂรĆบ ÿĉทธĉบĆตรได้ตćมกฎĀมćย โดยมĊบčคคลดĆงต่ĂไปนĊ้ ▪ ผู้ประดิþฐ์Āรือทายาทโดยธรรมของบุคคลดังกล่าü โดย “ผĎ้ปรąดĉþฐ์ĀรČĂ ĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์” คČĂผĎ้เป็นเจ้ćขĂงคüćมคĉดแลąดĈเนĉนกćรใĀ้เกĉดกćร ปรąดĉþฐ์ĀรČĂกćรĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์ขċ้น จċงเป็นผĎ้มĊÿĉทธĉขĂรĆบÿĉทธĉบĆตร แต่ผĎ้ นĆ้นจąต้Ăงไม่ใช่ลĎกจ้ćงĀรČĂผĎ้รĆบจ้ćงตćมÿĆญญćจ้ćงทĊ่มĊüĆตถčปรąÿงค์เพČ่ĂทĈกćร ปรąดĉþฐ์ĀรČĂแบบผลĉตภĆณฑ์นĆ้น34 ▪ นายจ้างĀรือผู้ü่าจ้าง กรณĊลĎกจ้ćงขĂงบรĉþĆท Āน่üยงćนรĆฐ ĀรČĂรĆฐüĉÿćĀกĉจได้ กรąทĈกćรปรąดĉþฐ์ĀรČĂĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์ขċ้นตćมÿĆญญćจ้ćงĀรČĂโดยÿĆญญć จ้ćงทĊ่มĊüĆตถčปรąÿงค์ใĀ้ทĈกćรปรąดĉþฐ์ĀรČĂĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์นĆ้น ÿĉทธĉขĂรĆบ ÿĉทธĉบĆตรÿĈĀรĆบกćรปรąดĉþฐ์ĀรČĂแบบผลĉตภĆณฑ์นĆ้นจąตกแก่นćยจ้ćงĀรČĂผĎ้ ü่ćจ้ćง เü้นแต่ÿĆญญćจ้ćงจąรąบčไü้เป็นĂย่ćงĂČ่น35 ▪ กรณีบุคคลĀลายคนทำการประดิþฐ์ร่üมกัน บčคคลเĀล่ćนĆ้นล้üนแต่มĊÿĉทธĉ ขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรร่üมกĆนได้ Āมćยคüćมü่ćผĎ้ปรąดĉþฐ์ĀรČĂผĎ้ขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรĂćจมĊ Āลćยคนแลąทčกคนต่ćงมĊÿĉทธĉในกćรขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรร่üมกĆน36 34 พรąรćชบĆญญĆตĉÿĉทธĉบĆตร พ.ý. 2522 มćตรć 10 35 พรąรćชบĆญญĆตĉÿĉทธĉบĆตร พ.ý. 2522 มćตรć 11 36 พรąรćชบĆญญĆตĉÿĉทธĉบĆตร พ.ý. 2522 มćตรć 16
26 IP&RA WhitePaper • การÿืบค้นข้อมูลÿิทธิบัตร และการยื่นคำขอจดทะเบียนÿิทธิบัตร เมČ่ĂทรćบภĎมĉĀลĆงขĂงเทคโนโลยĊปรąกĂบกĆบข้ĂมĎลต่ćง ๆ แล้ü ÿĉ่งĀนċ่งทĊ่มĊ คüćมÿĈคĆญเป็นĂย่ćงมćก คČĂ “กćรÿČบค้นข้ĂมĎลÿĉทธĉบĆตร” เพČ่ĂปรąเมĉนในเรČ่ĂงขĂงคüćม เป็นไปได้ในกćรจดทąเบĊยนÿĉทธĉบĆตร ผĎ้ÿČบค้นคüรดĈเนĉนกćรÿČบค้นเĂกÿćรทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงกĆบ กćรปรąดĉþฐ์ทĊ่จąขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรทĆ้งĀมด ไม่ü่ćจąในรĎปแบบขĂงปรąกćýโฆþณćทĊ่เป็น รĎปเล่มเĂกÿćร ĀรČĂในรĎปแบบĂĉเล็กทรĂนĉกÿ์ เช่น ข้ĂมĎลต่ćง ๆ ทĊ่เผยแพร่บนเü็บไซต์ทĊ่ ขĂงüćรÿćรทćงüĉชćกćรต่ćง ๆ รüมไปถċงกćรÿČบค้นจćกฐćนข้ĂมĎลขĂงÿĈนĆกÿĉทธĉบĆตรใน ปรąเทýต่ćงๆ เช่น • Ăงค์กćรทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćโลก (http://patentscope.wipo.int) • ÿĈนĆกงćนÿĉทธĉบĆตรยčโรป (http://www.espacenet.com) • กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć (http://patentsearch.ipthailand.go.th) นĂกจćกกćรปรąเมĉนคüćมเป็นไปได้ในกćรจดทąเบĊยนÿĉทธĉบĆตรแล้ü กćร ÿČบค้นข้ĂมĎลÿĉทธĉบĆตรยĆงมĊคüćมจĈเป็นÿĈĀรĆบกćรปรąกĂบธčรกĉจเป็นĂย่ćงมćก โดยเฉพćą ในธčรกĉจทĊ่มĊกćรปรĆบปรčงĀรČĂพĆฒนćต่ĂยĂดจćกเทคโนโลยĊทĊ่มĊกćรใช้ĂยĎ่ก่Ăนแล้ü เพČ่ĂทĊ่จą ไม่ต้ĂงลงทčนลงแรงทĈกćรüĉจĆยใĀม่ ดĆงนĆ้นกćรÿČบค้นข้ĂมĎลÿĉทธĉบĆตรทĊ่ได้ทĈกćรüĉจĆยแลą ขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรไü้แล้ü ĀรČĂÿĉ้นĂćยčกćรคč้มครĂงแล้ü จąเป็นปรąโยชน์Ăย่ćงยĉ่งในกćร นĈมćใช้พĆฒนćต่ĂยĂดĀรČĂปรąยčกต์กĆบกćรปรąกĂบธčรกĉจขĂงตน ทĆ้งนĊ้ กćรÿČบค้นข้ĂมĎลÿĉทธĉบĆตรยĆงทĈใĀ้ทรćบถċงคüćมก้ćüĀน้ćทćงเทคโนโลยĊ ตลĂดจนแนüโน้มแลąทĉýทćงขĂงüĉทยćกćรต่ćง ๆ ซċ่งĂćจนĈมćใช้ÿĈĀรĆบกćรปรąกĂบ ธčรกĉจ แลąเป็นแนüทćงป้ĂงกĆนกćรลąเมĉดÿĉทธĉบĆตรขĂงบčคคลĂČ่นด้üย
27 IP&RA WhitePaper เอกÿารที่ต้องเตรียมประกอบการยื่นคำขอจดทะเบียน37 • แบบพĉมพ์คĈขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรแบบ ÿป/ÿผ/Ăÿป/001-ก • รćยลąเĂĊยดกćรปรąดĉþฐ์ ทĊ่มĊĀĆüข้Ăครบถ้üนตćมทĊ่กฎĀมćยกĈĀนด เช่น o ชČ่ĂทĊ่แÿดงถċงกćรปรąดĉþฐ์ o ลĆกþณąแลąคüćมมč่งĀมćยขĂงกćรปรąดĉþฐ์ o ข้ĂถČĂÿĉทธĉ o บทÿรčปกćรปรąดĉþฐ์ o รĎปเขĊยนขĂงÿĉ่งปรąดĉþฐ์ • เĂกÿćรĂČ่นๆ ( ถ้ćมĊ ) เช่น ĀนĆงÿČĂโĂนÿĉทธĉ ÿĆญญćกćรü่ćจ้ćง ĀนĆงÿČĂ มĂบĂĈนćจ ĀนĆงÿČĂรĆบรĂงนĉตĉบčคคล เป็นต้น กćรยČ่นคĈขĂจดทąเบĊยนÿĉทธĉบĆตร ÿćมćรถเลČĂกยČ่นได้ĀลćกĀลćยช่Ăงทćง ไม่ ü่ćจąยČ่นคĈขĂด้üยตนเĂงทĊ่กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć ĀรČĂÿĈนĆกงćนพćณĉชย์ทčกจĆงĀüĆด นĂกจćกนĆ้นยĆงÿćมćรถยČ่นคĈขĂทćงĂĉเล็กทรĂนĉกÿ์ (e-Filing) ทĊ่เü็บไซต์ https://sso.ipthailand.go.th/ ก็ได้เช่นกĆน • แนüทางการจดทะเบียนÿิทธิบัตรเบื้องต้นในต่างประเทý ปรąกĂบด้üย 2 แนüทćงด้üยกĆน ดĆงนĊ้ 1) ภาคีแĀ่งÿนธิÿัญญาคüามร่üมมือด้านÿิทธิบัตร (Patent cooperation treaty: PCT) Patent cooperation treaty เป็นคüćมตกลงรąĀü่ćงปรąเทý เพČ่ĂĂĈนüย คüćมÿąดüกในกćรขĂรĆบคüćมคč้มครĂงÿĉทธĉบĆตรกćรปรąดĉþฐ์รąĀü่ćงปรąเทý ซċ่งช่üยลด 37ก ร ม ท ร Ć พ ย ์ ÿĉ น ท ć ง ป ั ญ ญ ć . ข Ć ้ น ต Ă น ก ć ร จ ด ท ą เ บ Ċ ย น ÿĉ ท ธ ĉ บ Ć ต ร Ā ร Č Ă Ă น č ÿĉ ท ธĉ บ Ć ต ร . HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH
28 IP&RA WhitePaper ภćรąขĆ้นตĂน แลąค่ćใช้จ่ćยใĀ้แก่ผĎ้รĆบคĈขĂทĊ่ต้ĂงกćรขĂรĆบคüćมคč้มครĂงใน ต่ćงปรąเทý Ăย่ćงไรก็ตćม ผĎ้ปรąÿงค์จąขĂคüćมคč้มครĂงกćรปรąดĉþฐ์ตćมÿนธĉÿĆญญć ข้ćงต้นนĊ้ จąต้ĂงรąบčปรąเทýทĊ่ปรąÿงค์จąขĂรĆบคüćมคč้มครĂงภćยใน 30 ĀรČĂ 31 เดČĂน นĆบจćกüĆนยČ่นคĈขĂครĆ้งแรก โดยปรąเทýทĊ่จąรąบčได้จąต้Ăงเป็นปรąเทýภćคĊในÿนธĉÿĆญญć นĊ้เท่ćนĆ้น นĂกจćกนĊ้ กćรปรąดĉþฐ์ขĂงท่ćนยĆงจąต้Ăงได้รĆบกćรตรüจÿĂบตćมขĆ้นตĂนแลą เงČ่ĂนไขขĂงกฎĀมćยภćยในปรąเทýนĆ้น ๆ ก่ĂนทĊ่จąได้รĆบจดทąเบĊยนÿĉทธĉบĆตรแลąมĊผล บĆงคĆบใช้ในปรąเทýภćคĊนĆ้น ๆ ได้38 ทĆ้งนĊ้ ÿนธĉÿĆญญćดĆงกล่ćüมĊไü้ÿĈĀรĆบÿĉทธĉบĆตรกćรปรąดĉþฐ์เท่ćนĆ้น โดยไม่ รüมถċงกćรĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์ 2) อนุÿัญญาปารีÿü่าด้üยการคุ้มครองทรัพย์ÿินอุตÿาĀกรรม (The Paris Convention for the Protection of Industrial Property: the Paris Convention) เป็นĂนčÿĆญญćทĊ่มĊÿćรąÿĈคĆญในเรČ่ĂงขĂงกćรคč้มครĂงทรĆพย์ÿĉนĂčตÿćĀกรรม (Industrial Property) เช่น ÿĉทธĉบĆตรกćรปรąดĉþฐ์ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć แลąกćร ĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์ Ą39 โดยมĊใจคüćมÿĈคĆญเกĊ่ยüกĆบกćร “ขĂถČĂÿĉทธĉย้ĂนĀลĆง (Priority claim)” เมČ่ĂมĊกćรยČ่นÿĉทธĉบĆตรเป็นครĆ้งแรกในปรąเทýÿมćชĉก แลąผĎ้ปรąÿงค์ขĂคüćม คč้มครĂงต้ĂงกćรจąจดทąเบĊยนในปรąเทýÿมćชĉกĂČ่น ๆ ĂĊก จąÿćมćรถทĈได้ภćยใน 12 เดČĂนนĆบจćกüĆนยČ่นคĈขĂครĆ้งแรก ÿ่üนกรณĊขĂงกćรĂĂกแบบผลĉตภĆณฑ์จąต้ĂงทĈภćยใน 6 เดČĂนนĆบจćกüĆนยČ่นคĈขĂครĆ้งแรก ทĆ้งนĊ้ คĈขĂทĊ่ตćมมćจąถČĂü่ćถĎกยČ่นในüĆนเดĊยüกĆบทĊ่ยČ่น ครĆ้งแรก ใĀ้ผลย้ĂนĀลĆงกลĆบไปยĆงüĆนทĊ่ยČ่นครĆ้งแรก แทนทĊ่จąเป็นüĆนทĊ่ยČ่นในต่ćงปรąเทý ภćยĀลĆง เพČ่Ăไม่ใĀ้เป็นกćรทĈลćยคüćมใĀม่ขĂงกćรปรąดĉþฐ์ĀรČĂแบบผลĉตภĆณฑ์นĆ้น ๆ 38นćงÿćüÿĉรĉโฉม พรĀมโฉม. เกร็ดกฎĀมćยน่ćรĎ้ ÿĉทธĉบĆตร. Āน้ć138-141 https://www.senate.go.th 39คณąผĎ้แทนถćüรไทยปรąจĈĂงค์กćรกćรค้ćโลก แลąĂงค์กćรทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćโลก. รĎ้จĆก WIPO. https://www.pmtw.moc.go.th/aboutwipo
29 IP&RA WhitePaper เพรćąĂย่ćงทĊ่ได้กล่ćüไปแล้üเกĊ่ยüกĆบเงČ่ĂนไขกćรจดทąเบĊยนÿĉทธĉบĆตรทĊ่จąต้ĂงมĊคüćมใĀม่ ซċ่งคüćมใĀม่ในทĊ่นĊ้คČĂต้ĂงใĀม่ทĆ่üโลก • ขอบเขตคüามคุ้มครองÿิทธิบัตรมีเท่าใด? ÿĉทธĉบĆตรจąได้รĆบคüćมคč้มครĂงก็เมČ่Ăได้มĊกćรนĈไปจดทąเบĊยนกĆบกรม ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćเป็นทĊ่เรĊยบร้Ăยแล้ü โดยทĊ่ขĂบเขตขĂงคč้มครĂงก็ขċ้นĂยĎ่กĆบü่ćงćนขĂง ผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรเป็นงćนปรąเภทใด โดยมĊรćยลąเĂĊยด ดĆงนĊ้ ÿิทธิบัตร อนุÿิทธิบัตร ออกแบบผลิตภัณฑ์ ÿĉ่งทĊ่คč้มครĂง ได้แก่ • ผลĉตภĆณฑ์ (products) • กรรมüĉธĊ (processes) • กćรทĈใĀ้ผลĉตภĆณฑ์ĀรČĂกรรมüĉธĊดĊขċ้น (improvements of known productsor processes) ÿĉ่งทĊ่คč้มครĂง คČĂ • รĎปทรงขĂงผลĉตภĆณฑ์(shape or configuration) • ลüดลćยĀรČĂÿĊขĂง ผลĉตภĆณฑ์ (composition of lines or colors) นĂกจćกนĆ้นกćรคč้มครĂงÿĉทธĉบĆตรจąเกĉดขċ้นเฉพćąในปรąเทýทĊ่ยČ่นขĂรĆบคüćม คč้มครĂง ตćม “ĀลĆกพรมแดน” ซċ่งĀมćยคüćมü่ćจąไม่ขยćยคüćมคč้มครĂงไปยĆงปรąเทý ĂČ่น แต่จąต้ĂงยČ่นเป็นคĈขĂใĀม่ในปรąเทýนĆ้นๆ เพČ่ĂใĀ้ได้รĆบคüćมคč้มครĂง • ÿิทธิบัตรมีอายุคüามคุ้มครองนานเท่าใด? 1) ÿิทธิบัตรการประดิþฐ์มĊĂćยčคüćมคč้มครĂงรüม 20 ปี นĆบแต่üĆน ขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรในรćชĂćณćจĆกร แลąไม่ÿćมćรถขยćยรąยąเüลć กćรคč้มครĂงได้
30 IP&RA WhitePaper 2) ÿิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์มĊĂćยčคüćมคč้มครĂงทĆ้งÿĉ้น 10 ปี นĆบแต่üĆนขĂรĆบÿĉทธĉบĆตรในรćชĂćณćจĆกร แลąไม่ÿćมćรถขยćย รąยąเüลćกćรคč้มครĂงได้ 3) อนุÿิทธิบัตร มĊĂćยčคüćมคč้มครĂงทĆ้งÿĉ้น 6 ปี นĆบแต่üĆนขĂรĆบĂนč ÿĉทธĉบĆตรในรćชĂćณćจĆกร โดยทĊ่ผĎ้ทรงĂนčÿĉทธĉบĆตรĂćจขĂต่ĂĂćยč ได้ĂĊก 2 ครĆ้ง ครĆ้งลą 2 ปี การนำทรัพย์ÿินทางปัญญาไปใช้ ภćยĀลĆงจćกกćรได้มćซċ่งÿĉทธĉในทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćแล้ü ผĎ้เป็นเจ้ćขĂงจą ได้รĆบกćรคč้มครĂงÿĉทธĉต่ćง ๆ ได้แก่ ÿĉทธĉในกćรใช้ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć ÿĉทธĉในกćรทĈ ÿĆญญćใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćขĂงตน แลąĀćกมĊผĎ้ĂČ่นกรąทĈกćรลąเมĉดÿĉทธĉใน ทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćขĂงตน ผĎ้เป็นเจ้ćขĂงก็มĊÿĉทธĉในกćรฟ้ĂงคดĊĂĊกด้üย ทĆ้งนĊ้ภćยใต้Ăćยč คüćมตćมทĊ่กฎĀมćยกĈĀนด ซċ่งทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćในแต่ลąปรąเภทเĂงนĆ้นก็มĊĂćยčคüćม คč้มครĂงทĊ่แตกต่ćงกĆนĂĂกไป เช่นนĆ้นÿĉทธĉขĂงผĎ้เป็นเจ้ćขĂงจąĂยĎ่ภćยใต้กรĂบรąยąเüลć ดĆงกล่ćü โดยมĊรćยลąเĂĊยดดĆงต่ĂไปนĊ้ เครื่องĀมายการค้า • ผู้เป็นเจ้าของเครื่องĀมายการค้าจะมีÿิทธิอะไรบ้าง? กćรจดทąเบĊยนเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć จąทĈใĀ้เจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรได้รĆบ คüćมคč้มครĂงแลąมĊÿĉทธĉต่ćงๆ ดĆงต่ĂไปนĊ้
31 IP&RA WhitePaper 1) ÿิทธิในการใช้เครื่องĀมายการค้าแต่เพียงผู้เดียü40 ผĎ้ĂČ่นจąนĈเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćไปใช้โดยไม่ได้รĆบĂนčญćตไม่ได้ รüมถċงเจ้ćขĂงมĊ ÿĉทธĉทĊ่จąกรąทĈกćรใดๆ กĆบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćขĂงตนก็ได้ เช่น โĂนÿĉทธĉใĀ้ผĎ้ĂČ่น ĀรČĂใĀ้ ÿĉทธĉผĎ้ĂČ่นใช้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć เป็นต้น 2) ÿิทธิในการโอนเครื่องĀมายการค้า เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćเป็นทรĆพย์ÿĉนจċงĂćจโĂนแก่กĆนได้ เมČ่ĂโĂนแล้ü ผĎ้รĆบโĂนก็ จąมĊÿĉทธĉในกćรใช้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćแต่เพĊยงผĎ้เดĊยüแทนผĎ้โĂน ÿĉทธĉในกćรโĂนมĊข้ĂดĊคČĂ ไม่ü่ćจąเป็นเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่จดทąเบĊยนแล้üĀรČĂไม่ ก็ĂćจโĂนแก่กĆนได้ โดยกćรโĂน เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćนĆ้นจĈเป็นต้ĂงทĈÿĆญญćโĂนเป็นĀนĆงÿČĂแลąจดทąเบĊยนต่Ăนćย ทąเบĊยน กćรโĂนจċงจąÿมบĎรณ์41 3) ÿิทธิในการรับมรดกÿิทธิเครื่องĀมายการค้า เมČ่Ăเจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćถċงแก่คüćมตćย เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่เป็น ทรĆพย์ÿĉนก็จąตกเป็นมรดกใĀ้กĆบทćยćทต่Ăไป Āćกทćยćทต้ĂงกćรมĊÿĉทธĉในเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćนĆ้น ต้ĂงขĂรĆบมรดกÿĉทธĉตćมüĉธĊทĊ่กฎĀมćยแลąกฎกรąทรüงĄ กĈĀนด42 4) ÿิทธิในการอนุญาตใĀ้ใช้เครื่องĀมายการค้า เพČ่ĂใĀ้ผĎ้ĂČ่นมĊÿĉทธĉในกćรใช้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćขĂงตนเĂงได้ กćรĂนčญćตใĀ้ใช้ ต้ĂงทĈตćมแบบทĊ่กฎĀมćยกĈĀนด จċงจąÿćมćรถบĆงคĆบได้ตćมกฎĀมćย โดยแบบทĊ่ต้ĂงทĈ ใĀ้ถĎกต้ĂงนĆ้น คČĂกćรทĈÿĆญญćĂนčญćตเป็นĀนĆงÿČĂมĊลćยมČĂชČ่ĂขĂง “เจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ć” แลą “ผĎ้ได้รĆบĂนčญćต” ปรąกĂบกĆบนĈเĂกÿćรทĊ่กฎĀมćยแลąกฎกรąทรüงĄ 40 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý.2534, มćตรć 44 41 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý.2534, มćตรć 48-51 42 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý.2534, มćตรć 48-51
32 IP&RA WhitePaper กĈĀนด มćจดทąเบĊยนต่ĂนćยทąเบĊยน43 โดยรĎปแบบÿĆญญćใĀ้ใช้ÿĉทธĉมĊĀลćยปรąเภท แบบ ดĆงนĊ้44 • ÿัญญาอนุญาตใĀ้ใช้เครื่องĀมายการค้าโดยไม่ เด็ดขาด (non-exclusive licensing agreement) เป็นÿĆญญćĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ÿĉทธĉในเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ć โดยเจ้ćขĂงยĆงคงไü้ซċ่งÿĉทธĉทĊ่จąใช้เครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćนĆ้น แลąยĆงมĊÿĉทธĉĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ÿĉทธĉใน เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćได้ĂĊกเช่นกĆน • ÿัญญาอนุญาตใĀ้ใช้ÿิทธิแต่เพียงผู้เดียü (sole licensing agreement) เป็นÿĆญญćĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ÿĉทธĉในเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ć โดยเจ้ćขĂงยĆงคงไü้ซċ่งÿĉทธĉทĊ่จąใช้เครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćนĆ้น แต่จąไม่มĊÿĉทธĉĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่น นĂกเĀนČĂจćกผĎ้ทĊ่ได้รĆบĂนčญćตไปก่ĂนĀน้ćใช้ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćได้ĂĊก • ÿัญญาอนุญาตใĀ้ใช้เครื่องĀมายการค้าโดยเด็ดขาด (exclusive licensing agreement) เป็นÿĆญญćĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ÿĉทธĉในเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćแต่เพĊยงผĎ้เดĊยü โดยเจ้ćขĂงไม่มĊÿĉทธĉใช้แลą ĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ĂĊกต่Ăไป 43 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý.2534, มćตรć 68 44 จĉรýĆกดĉ์ รĂดจĆนทร์, แลą ชüćจćรĊ เรĊ่ยüแรงกčýล. (ม.ป.ป.). ข้ĂÿĆงเกตบćงปรąกćรเกĊ่ยüกĆบÿĆญญćĂนčญćตใĀ้ใช้ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć (TRADEMARK LICENSING AGREEMENT. HTTPS://LIBDOC.DPU.AC.TH/ARTICLE/B197.PDF
33 IP&RA WhitePaper 5) ÿิทธิฟ้องเรียกค่าเÿียĀายจากผู้ที่ละเมิดเครื่องĀมายการค้า ตćม พรบ.เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý.2534 กćรลąเมĉดเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć มĊĀลćกĀลćยกรณĊ ดĆงนĊ้ • การปลอมเครื่องĀมายการค้า ĂĆนเป็นกćรทĈเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćใĀ้เĀมČĂนกĆบ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่จดทąเบĊยนĂยĎ่ก่Ăน โดย ปรąชćชนÿ่üนใĀญ่ไม่ĂćจรĎ้ได้ถċงคüćมแตกต่ćง รąĀü่ćงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćจรĉงแลąเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćทĊ่ทĈปลĂมขċ้นได้ • การเลียนเครื่องĀมายการค้า ĂĆนเป็นกćรทĈ เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่คล้ćยกĆบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่จด ทąเบĊยนĂยĎ่ก่Ăน โดยผ่ćนกćรดĆดแปลงแก้ไขเล็กน้Ăย แต่ยĆงคงมĊเค้ćเดĉมขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ถĎกเลĊยนĂยĎ่ ซċ่งจąÿร้ćงคüćมÿĆบÿนใĀ้กĆบผĎ้บรĉโภคได้ • การลüงขายเครื่องĀมายการค้า เป็นกćรนĈ ÿĉนค้ćĂĂกขćยโดยมč่งĀมćยใĀ้ÿćธćรณชนเข้ćใจü่ć ÿĉนค้ćมĊคüćมเกĊ่ยüข้ĂงกĆบเจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ĂČ่น ผĎ้ลüงขćยĂćจมĂงü่ćชČ่ĂเÿĊยงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ขĂงบčคคลĂČ่นจąÿ่งผลดĊในกćรขćยÿĉนค้ćขĂงตนเĂง 6) ÿิทธิฟ้องเพิกถอนจดทะเบียนเครื่องĀมายการค้าของผู้อื่น เจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรĂćจใช้ÿĉทธĉฟ้ĂงเพĉกถĂนกćรจดทąเบĊยนเครČ่ĂงĀมćย กćรค้ćทĊ่เĀมČĂนĀรČĂคล้ćยกĆบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćขĂงตนได้45 45 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć พ.ý.2534, มćตรć 67
34 IP&RA WhitePaper • เครื่องĀมายที่ไม่ได้จดทะเบียนจะÿามารถใช้ได้Āรือไม่? ท่ćนÿćมćรถใช้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ไม่ได้จดทąเบĊยนได้ เพĊยงแต่จąมĊÿĉทธĉแลą คüćมคč้มครĂงในเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ค่Ăนข้ćงจĈกĆด เพรćąÿĉทธĉĀลćยĂย่ćงจąได้มćต่ĂเมČ่Ă จดทąเบĊยนแล้üเท่ćนĆ้น เช่น ĀćกมĊผĎ้ĂČ่นทĈปลĂม ĀรČĂเลĊยนแบบเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ć ก็จą ไม่ÿćมćรถใช้ÿĉทธĉฟ้Ăงร้ĂงĀรČĂเรĊยกค่ćÿĉนไĀมทดแทนได้ Ăย่ćงไรก็ดĊ กฎĀมćยยĆงคงใĀ้ คüćมคč้มครĂงในกรณĊลüงขćย แม้จąเป็นเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ไม่ได้จดทąเบĊยน นĂกเĀนČĂจćกนĆ้น เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćทĊ่ไม่ได้จดทąเบĊยนยĆงมĊคüćมเÿĊ่ยงทĊ่จąถĎก ผĎ้ĂČ่นนĈไปจดทąเบĊยนแทน ทĈใĀ้ÿถćนąคüćมเป็นเจ้ćขĂงเครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćไม่มĆ่นคง เพรćąĂćจถĎกผĎ้ทĊ่จดทąเบĊยนก่ĂนÿĆ่งĀ้ćมไม่ใĀ้ใช้เครČ่ĂงĀมćยกćรค้ćนĆ้นได้ แม้ü่ćท่ćนจą เป็นผĎ้คĉดค้นแลąใช้มćก่Ăนก็ตćม ลิขÿิทธิ์ • การคุ้มครองÿิทธิ46 เจ้ćขĂงลĉขÿĉทธĉ์มĊÿĉทธĉแต่เพĊยงผĎ้เดĊยüทĊ่จąกรąทĈกćรใดๆ ต่Ăผลงćนร้ćงÿรรค์ ขĂงตน ในขณąเดĊยüกĆนผĎ้ĂČ่นจąไม่ÿćมćรถกรąทĈกćรÿĉ่งต่ĂไปนĊ้ได้ 1) ทĈซ้ĈĀรČĂดĆดแปลง 2) เผยแพร่ต่Ăÿćธćรณชน 3) ใĀ้เช่ćต้นฉบĆบĀรČĂÿĈเนćงćนโปรแกรมคĂมพĉüเตĂร์ โÿตทĆýนüĆÿดč ภćพยนตร์ ĀรČĂÿĉ่งบĆนทċกเÿĊยง 4) ใĀ้ผĎ้ĂČ่นได้ใช้ปรąโยชน์ในผลงćนทĊ่ตนเป็นเจ้ćขĂงลĉขÿĉทธĉ์ 5) ĂนčญćตใĀ้ผĎ้ĂČ่นใช้ÿĉทธĉในกćรทĈซ้Ĉ ดĆดแปลง เผยแพร่แลąใĀ้เช่ć ต้นฉบĆบĀรČĂÿĈเนćงćนโปรแกรมคĂมพĉüเตĂร์ โÿตทĆýนüĆÿดč ภćพยนตร์ ĀรČĂÿĉ่งบĆนทċกเÿĊยง 46 พรąรćชบĆญญĆตĉลĉขÿĉทธĉ์ พ.ý. 2537, มćตรć 15
35 IP&RA WhitePaper • การอนุญาตใĀ้ใĀ้ผู้อื่นใช้ÿิ่งมีลิขÿิทธิ์47 กćรĂนčญćตใĀ้ใช้ลĉขÿĉทธĉ์ผ่ćนทćงÿĆญญć (License Agreement) เป็น กรąบüนกćรทĊ่เจ้ćขĂงลĉขÿĉทธĉ์ทĈÿĆญญćกĆบผĎ้ทĊ่ต้Ăงกćรใช้งćนลĉขÿĉทธĉ์นĆ้น ๆ โดยกĈĀนด เงČ่Ăนไขแลąข้ĂกĈĀนดทĊ่ผĎ้ใช้ต้ĂงปฏĉบĆตĉตćม Ăงค์ปรąกĂบÿĈคĆญทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงกĆบกćรĂนčญćต ใĀ้ใช้ลĉขÿĉทธĉ์ผ่ćนทćงÿĆญญćมĊดĆงนĊ้ 1) ÿĆญญćĂนčญćตใĀ้ใช้ลĉขÿĉทธĉ์จąรąบčรąยąเüลćทĊ่ผĎ้ใช้ได้รĆบÿĉทธĉ์ใน กćรใช้งćนลĉขÿĉทธĉ์ รąยąเüลćนĊ้ĂćจจąมĊข้ĂจĈกĆดĀรČĂใĀ้ใช้Ăย่ćง ต่ĂเนČ่Ăงขċ้นĂยĎ่กĆบคüćมต้ĂงกćรขĂงเจ้ćขĂงลĉขÿĉทธĉ์ 2) ÿĆญญćจąรąบčüĉธĊกćรใช้งćนลĉขÿĉทธĉ์ üĆตถčปรąÿงค์ขĂงกćรใช้งćน แลąบทบćทขĂงแต่ลąฝ่ćย 3) ĀćกมĊค่ćตĂบแทนทĊ่ผĎ้ใช้ต้ĂงชĈรąในกćรใช้งćนลĉขÿĉทธĉ์ ÿĆญญćจą รąบčü่ćจąต้Ăงจ่ćยĂย่ćงไร แลąจąมĊกćรชĈรąเป็นจĈนüนเงĉนเท่ćใด 4) ÿĆญญćจąรąบčถċงพČ้นทĊ่ทĊ่ผĎ้ใช้ได้รĆบÿĉทธĉ์ในกćรใช้งćนลĉขÿĉทธĉ์ ü่ćจąใช้ งćนในพČ้นทĊ่Āนċ่งเท่ćนĆ้นĀรČĂÿćมćรถใช้ได้ทĆ่üโลก 5) ÿĆญญćจąมĊกćรกĈĀนดü่ćผĎ้ใช้ÿćมćรถมĊÿĉทธĉ์แบ่งปันÿĉทธĉ์ในกćรใช้ งćนลĉขÿĉทธĉ์ใĀ้กĆบบčคคลĂČ่นĀรČĂĂงค์กรĂČ่นๆ ได้ĀรČĂไม่ 6) เจ้ćขĂงลĉขÿĉทธĉ์ÿćมćรถคงคลĆงÿĉทธĉ์บćงปรąกćรĀรČĂทĆ้งĀมดตลĂด รąยąเüลćขĂงÿĆญญć 7) ÿĆญญćÿćมćรถรüมข้Ăตกลงเพĉ่มเตĉมเกĊ่ยüกĆบกćรปฏĉบĆตĉตćม กฎĀมćยĀรČĂข้ĂกĈĀนดĂČ่น ๆ ทĊ่จĈเป็น 47 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญ ญ ć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป .ป .).ÿĆญ ญ ćĂนčญ ćต ใĀ้ใช้ลĉขÿĉทธĉ์ . HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/TH/DIP-NEWS/CATEGORY/
36 IP&RA WhitePaper • การบังคับใช้กฎĀมาย อาญา48 1) ผลงćนÿร้ćงÿรรค์ถĎกลąเมĉดลĉขÿĉทธĉ์โดยกćรทĈซ้Ĉ ดĆดแปลง ĀรČĂ เผยแพร่ 2) ผลงćนÿร้ćงÿรรค์ถĎกลąเมĉดลĉขÿĉทธĉ์โดยกćรขćย มĊผลงćนนĆ้นไü้เพČ่Ă ขćย เÿนĂขćย ใĀ้เช่ć เผยแพร่ต่Ăÿćธćรณชน แจกจ่ćยซċ่งÿćมรถ ทĈใĀ้เกĉดคüćมเÿĊยĀćยแก่เจ้ćขĂงลĉขÿĉทธĉ์ 3) ผลงćนÿร้ćงÿรรค์ถĎกนĈĀรČĂÿĆ่งเข้ćมćในปรąเทýไทย โดยทĊ่ผĎ้นĈเข้ć มćได้รĎ้ü่ćผลงćนนĆ้นได้ทĈขċ้นโดยลąเมĉดลĉขÿĉทธĉ์ 4) ผลงćนÿร้ćงÿรรค์ทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงกĆบข้ĂมĎลมćตรกćรทćงเทคโนโลยĊถĎก ลąเมĉดลĉขÿĉทธĉ์ แพ่ง49 เจ้ćขĂงผลงćนÿร้ćงÿรรค์ÿćมćรถยČ่นฟ้ĂงคดĊต่ĂýćลทรĆพย์ÿĉนทćงปัćแลą กćรค้ćรąĀü่ćงปรąเทýได้ ĀćกผลงćนทĊ่ได้ÿร้ćงนĆ้นเกĉดกćรลąเมĉดลĉขÿĉทธĉ์ขċ้น เช่น ถĎกทĈซ้Ĉ ดĆดแปลง เผยแพร่โดยไม่ได้รĆบĂนčญćต เจ้ćขĂงผลงćนÿร้ćงÿรรค์ÿćมćรถร้ĂงเรĊยกค่ćเÿĊย ĀćกจćกผĎ้ทĊ่ลąเมĉดลĉขÿĉทธĉ์ได้ โดยยČ่นฟ้Ăงภćยใน 3 ปีตĆ้งแต่üĆนทĊ่เจ้ćขĂงผลงćนÿร้ćงÿรรค์ ได้รĎ้ü่ćมĊผĎ้ลąเมĉดลĉขÿĉทธĉ์ผลงćนขĂงตนแลąรĎ้ü่ćใครเป็นผĎ้ทĈกćรลąเมĉดนĆ้น แต่ต้Ăงไม่ เกĉน 10 ปีนĆบตĆ้งแต่üĆนทĊ่มĊกćรลąเมĉดลĉขÿĉทธĉ์ 48 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). คĈĂธĉบćยÿรčปÿćรąÿĈคĆญ พรąรćชบĆญญĆตĉลĉขÿĉทธĉ์ พ.ý. 2537 แลąทĊ่แก้ไขเพĉ่มเตĉม. Āน้ć 9. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/2562/SUPPRESS/LESSON2.PDF 49 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). คĈĂธĉบćยÿรčปÿćรąÿĈคĆญ พรąรćชบĆญญĆตĉลĉขÿĉทธĉ์ พ.ý. 2537 แลąทĊ่แก้ไขเพĉ่มเตĉม. Āน้ć 9. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/IMAGES/2562/SUPPRESS/LESSON2.PDF
37 IP&RA WhitePaper คüามลับการค้า • การคุ้มครองÿิทธิ50 Āćกเจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ćมĊĀลĆกฐćนü่ćมĊผĎ้ลąเมĉดÿĉทธĉในคüćมลĆบทćง กćรค้ć เจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ćÿćมćรถร้ĂงขĂใĀ้ýćลÿĆ่งใĀ้ผĎ้ทĈกćรลąเมĉดนĆ้นĀยčดกćร กรąทĈดĆงกล่ćüแลąฟ้ĂงเรĊยกค่ćเÿĊยĀćยได้ĂĊกด้üย Ăย่ćงไรก็ตćม เจ้ćขĂงคüćมลĆบทćง กćรค้ćแลąคĎ่กรณĊĂćจตกลงกĆนเพČ่ĂขĂทĈกćรปรąนĊปรąนĂมข้Ăพćทก่ĂนจąนĈขċ้นÿĎ่ กรąบüนกćรทćงýćลได้ • การใĀ้ผู้อื่นใช้ÿิทธิในคüามลับทางการค้า51 เจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ćมĊÿĉทธĉทĊ่จąเปิดเผย เĂćไป ĀรČĂใช้ซċ่งคüćมลĆบ ทćงกćรค้ć ĀรČĂĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นเปิดเผย เĂćไป ĀรČĂใช้ซċ่งคüćมลĆบทćงกćรค้ć โดยจą กํćĀนดเงČ่ĂนไขเพČ่ĂรĆกþćคüćมลĆบทćงกćรค้ćดĆงกล่ćüใĀ้เป็นคüćมลĆบต่Ăไปก็ได้ กćรโĂน คüćมลĆบทćงกćรค้ćต้ĂงทĈเป็นĀนĆงÿČĂลćยลĆกþณ์ĂĆกþร Āćกไม่ได้กĈĀนดเüลćทĊ่ใĀ้ใช้ÿĉทธĉ ในคüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้น ใĀ้กĈĀนดü่ćมĊÿĉทธĉในกćรใช้คüćมลĆบทćงกćรค้ćดĆงกล่ćüเป็น เüลć 10 ปี • การบังคับใช้กฎĀมาย Ăćญć52 เจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ćÿćมćรถยČ่นฟ้ĂงคดĊต่ĂýćลĀćกพบü่ćคüćมลĆบทćง กćรค้ćขĂงตนถĎกลąเมĉด โดยยČ่นฟ้Ăงภćยใน 3 ปีตĆ้งแต่üĆนทĊ่เจ้ćขĂงคüćมลĆบทćงกćรค้ćได้รĎ้ 50 พรąรćชบĆญญĆตĉคüćมลĆบทćงกćรค้ć พ.ý. 2545, มćตรć 8 51 พรąรćชบĆญญĆตĉคüćมลĆบทćงกćรค้ć พ.ý. 2545, มćตรć 5 52 กรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć กรąทรüงพćณĉชย์. (ม.ป.ป.). คĈĂธĉบćยÿรčปÿćรąÿĈคĆญ พรąรćชบĆญญĆตĉคüćมลĆบทćง กćรค้ć พ.ý. 2545 แลąทĊ่แก้ไขเพĉ่มเตĉม.Āน้ć 4. HTTPS://WWW.IPTHAILAND.GO.TH/TH/DIP-LAW2/ITEM/DESCRIPTION_SECRET.HTML
38 IP&RA WhitePaper ü่ćมĊผĎ้ลąเมĉดÿĉทธĉ์แลąรĎ้ü่ćใครเป็นผĎ้ทĈกćรลąเมĉดนĆ้น แต่ต้Ăงไม่เกĉน 10 ปีนĆบตĆ้งแต่üĆนทĊ่มĊ กćรลąเมĉดÿĉทธĉ์ในคüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้น Āćกเจ้ćขĂงคüćมลĆบฟ้ĂงคดĊต่ĂýćลเพČ่ĂใĀ้ýćลĂĂกคĈÿĆ่ง แต่ýćลüĉนĉจฉĆยü่ćไม่ÿมคüรĂĂก คĈÿĆ่งไม่ใĀ้ใช้คüćมลĆบทćงกćรค้ćแลąเรĊยกค่ćÿĉนไĀมทดแทน ýćลĂćจกĈĀนดใĀ้ผĎ้ทĊ่ลąเมĉด ÿĉทธĉ์ในคüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้นกรąทĈกćรดĆงต่ĂไปนĊ้ 1) ผĎ้ทĊ่ลąเมĉดÿĉทธĉ์ในคüćมลĆบทćงกćรค้ćต้ĂงเÿĊยค่ćตĂบแทนในกćร ใช้คüćลĆบทćงกćรค้ćนĆ้นĂย่ćงเĀมćąÿม 2) ผĎ้ทĊ่ลąเมĉดÿĉทธĉ์ในคüćมลĆบทćงกćรค้ćÿćมćรถใช้ÿĉทธĉในคüćมลĆบ ทćงกćรค้ćต่Ăไปได้ตćมเüลćทĊ่ýćลเป็นผĎ้กĈĀนด 3) ýćลĂćจÿĆ่งĀ้ćมผĎ้ทĊ่ลąเมĉดÿĉทธĉ์ในคüćมลĆบทćงกćรค้ćไม่ใĀ้ใช้ÿĉทธĉ ในคüćมลĆบทćง กćรค้ćดĆงกล่ćüĂĊก ถ้ćคüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้นได้ถĎกเปิดเผยแลąได้ÿĉ้นÿภćพกćรเป็นคüćมลĆบทćง กćรค้ćในภćยĀลĆง ใĀ้ผĎ้ทĊ่ถĎกýćลÿĆ่งĀ้ćมไม่ใĀ้ลąเมĉดÿĉทธĉในคüćมลĆบทćงกćรค้ćมĊÿĉทธĉยČ่นคĈ ขĂใĀ้ýćลยกเลĉกคĈÿĆ่งดĆงกล่ćüได้ แพ่ง53 กćรลąเมĉดÿĉทธĉในคüćมลĆบทćงกćรค้ćในทćงแพ่ง คČĂ กćรกรąทĈทĊ่เป็นกćร เปิดเผย เĂćไป ĀรČĂใช้ซċ่งคüćมลĆบทćงกćรค้ćโดยไม่ได้รĆบคüćมยĉนยĂมจćกเจ้ćขĂง คüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้น ýćลมĊดčลยพĉนĉจในกćรกĈĀนดใĀ้ผĎ้กรąทĈกćรลąเมĉดคüćมลĆบทćง กćรค้ćจ่ćยค่ćÿĉนไĀม ดĆงนĊ้ 1) ýćลÿćมćรถกĈĀนดใĀ้จ่ćยค่ćÿĉนไĀมตćมคüćมเÿĊยĀćยพร้ĂมกĆบ ใĀ้คČนผลกćรค้ćĀรČĂผลปรąโยชน์ทĊ่ได้จćกกćรลąเมĉดÿĉทธĉใน คüćมลĆบทćงกćรค้ć 53 พรąรćชบĆญญĆตĉคüćมลĆบทćงกćรค้ć พ.ý. 2545, มćตรć 10
39 IP&RA WhitePaper 2) ในกรณĊทĊ่ไม่ĂćจกĈĀนดค่ćÿĉนไĀมทดแทนตćมคüćมเÿĊยĀćยทĊ่ เกĉดขċ้นได้ ýćลÿćมććรถกĈĀนดค่ćÿĉนไĀมได้เĂงตćมทĊ่เĀ็นÿมคüร 3) ในกรณĊทĊ่กćรลąเมĉดÿĉทธĉในคüćมลĆบทćงกćรค้ćนĆ้นเป็นกćรกลĆ่น แกล้งĀรČĂจงใจเพČ่ĂทĈใĀ้คüćมลĆบทćงกćรค้ććดĆงกล่ćüÿĉ้นÿภćพใน กćรเป็นคüćมลĆบทćงกćรค้ć ýćลÿćมćรถเพĉ่มค่ćÿÿĉนไĀมทดแทน ได้ ÿิทธิบัตร • การÿืบค้นเพื่อดูอิÿระในการดำเนินการ (Freedom to operate: FTO) ĂĉÿรąในกćรดĈเนĉนกćร (Freedom to operate: FTO) คČĂกćรÿČบค้นเพČ่Ă นĈผลĉตภĆณฑ์ĀรČĂบรĉกćรĂĂกÿĎ่ÿćธćรณą เพČ่Ăป้ĂงกĆนกćรลąเมĉดÿĉทธĉบĆตรขĂงผĎ้ĂČ่น โดยมĊ ขĂบเขตกćรÿČบค้นü่ćคč้มครĂงในพปรąเทýýใด Ăćยčคüćมคč้มครĂงถċงเมČ่ĂไĀร่ ผĎ้มĊÿĉทธĉใน ÿĉทธĉดĆงกล่ćüคČĂใคร กćรüĉเครćąĀ์ตลćด แลąคĎ่แข่งทćงกćรค้ć54 • การอนุญาตใĀ้ผู้อื่นใช้ÿิทธิในÿิทธิบัตร ผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรÿćมćรถแÿüงĀćปรąโยชน์ในงćนปรąดĉþฐ์ĀรČĂงćนĂĂกแบบ ผลĉตภĆณฑ์ขĂงตนได้Ăย่ćงเต็มทĊ่ โดยผĎ้ĂČ่นไม่ĂćจลąเมĉดÿĉทธĉดĆงกล่ćüได้ภćยในรąยąเüลć ตćมทĊ่กฎĀมćยกĈĀนด ซċ่งĂćจกล่ćüได้ü่ć “ÿĉทธĉบĆตร” เป็นผลตĂบแทนแก่ผĎ้ปรąดĉþฐ์ĀรČĂ ผĎ้ĂĂกแบบÿĈĀรĆบกćรเปิดเผยคüćมคĉดÿร้ćงÿรรค์ เพČ่ĂทĊ่ÿĆงคมจąได้นĈเĂćมćพĆฒนćต่Ă ยĂดกćรปรąดĉþฐ์ นüĆตกรรม แลąกćรปรĆบปรčงเทคโนโลยĊĂĂกÿĎ่ÿĆงคม นĂกจćกนĆ้น ผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรĂćจĂนčญćตใĀ้ผĎ้ĂČ่นใช้ÿĉทธĉขĂงตน โดยไม่มĊกćร เปลĊ่ยนแปลงคüćมเป็นเจ้ćขĂงแก่ “ผĎ้ขĂรĆบĂนčญćตใช้ÿĉทธĉ (Licensee)” ซċ่งเกĉดจćกกćร ตกลงรąĀü่ćงผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรแลąผĎ้ขĂรĆบĂนčญćตใช้ÿĉทธĉ ในกćรผลĉต ใช้ ขćย มĊไü้เพČ่Ăขćย 54 งćนถ่ćยทĂดเทคโนโลยĊเชĉงพćณĉชย์ ÿถćบĆนบรĉĀćรจĆดกćรเทคโนโลยĊแลąนüĆตกรรม (iNT) https://int.mahidol.ac.th
40 IP&RA WhitePaper ĀรČĂนĈเข้ćมćในรćชĂćณćจĆกรซċ่งผลĉตภĆณฑ์ตćมÿĉทธĉบĆตรนĆ้น แลกกĆบกćรตĂบแทนบćง ปรąกćร ตลĂดรąยąเüลćขĂงกćรคč้มครĂงÿĉทธĉบĆตรด้üย ทĆ้งนĊ้ ในกćรĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ÿĉทธĉ มĊข้ĂพĉจćรณćเกĊ่ยüกĆบรĎปแบบขĂง ÿĆญญć ซċ่งĂćจแบ่งĂĂกเป็น 3 ปรąเภท ได้แก่ 1) ÿัญญาอนุญาตใĀ้ใช้ÿิทธิโดยเด็ดขาด (Exclusive Licensing Agreement) เป็นÿĆญญćทĊ่ผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรĂนčญćตใĀ้ บčคคลĂČ่นใช้ ÿĉทธĉขĂงตน โดยผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรไม่Ăćจใช้แลąไม่มĊÿĉทธĉĂนčญćตใĀ้ บčคคลĂČ่น ๆ ใช้ÿĉทธĉบĆตรนĊ้ได้ĂĊก 2) ÿัญญาอนุญาตใĀ้ใช้ÿิทธิแต่เพียงผู้เดียü (Sole Licensing Agreement) เป็นÿĆญญćทĊ่ผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ ÿĉทธĉขĂงตน แต่ผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรก็ยĆงมĊÿĉทธĉในกćรใช้ÿĉทธĉบĆตรนĆ้นĂยĎ่ ด้üย 3) ÿัญญาอนุญาตใĀ้ใช้ÿิทธิโดยไม่เด็ดขาด (Non-Exclusive Licensing Agreement) เป็นÿĆญญćทĊ่ผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรĂนčญćตใĀ้ บčคคลĂČ่นใช้ÿĉทธĉบĆตรขĂงตนได้ รüมทĆ้งผĎ้ทรงÿĉทธĉบĆตรเĂงก็ยĆง ÿćมćรถใช้ÿĉทธĉบĆตรนĆ้นได้ Ăย่ćงไรก็ดĊกćรทĈÿĆญญćกćรĂนčญćตใĀ้บčคคลĂČ่นใช้ÿĉทธĉแล้ü จąต้ĂงทĈตćม แบบทĊ่กฎĀมćยกĈĀนดกล่ćüคČĂจąต้ĂงทĈเป็นĀนĆงÿČĂ แลąนĈไปจดทąเบĊยนกĆบเจ้ćĀน้ćทĊ่ ขĂงกรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญć ตćมĀลĆกเกณฑ์ üĉธĊกćร แลąเงČ่Ăนไขต่ćง ๆ ตćมทĊ่ กฎกรąทรüงกĈĀนด55 ด้üยมĉเช่นนĆ้นจąตกเป็นĂĆนไร้ผลในทĊ่ÿčด ในกรณĊทĊ่คĈขĂจดทąเบĊยนĂนčญćตใĀ้ใช้ÿĉทธĉรćยใดไม่ถĎกต้ĂงĀรČĂมĊĀลĆกฐćนไม่ ครบถ้üน ใĀ้เจ้ćĀน้ćทĊ่ขĂงกรมทรĆพย์ÿĉนทćงปัญญćทĈกćรแจ้งต่ĂผĎ้ยČ่นคĈขĂใĀ้แก้ไขĀรČĂ ÿ่งเĂกÿćรĀรČĂÿĉ่งใดเพĉ่มเตĉม ĀรČĂจąเรĊยกผĎ้ยČ่นคĈขĂĀรČĂตĆüแทนมćÿĂบเพĉ่มเตĉมก็ได้ ทĆ้งนĊ้ 55 พรąรćชบĆญญĆตĉÿĉทธĉบĆตร พ.ý.2522 มćตรć 41
41 IP&RA WhitePaper ĀćกผผĎ้ย่ČนคĈขĂĀรČĂตĆüแทนไม่ปฏĉบĆตĉตćมคĈÿĆ่งขĂงพนĆกงćนเจ้ćĀน้ćทĊ่ภćยใน 90 üĆนนĆบ แต่üĆนทĊ่ได้รĆบแจ้งคĈÿĆ่งขĂงพนĆกงćนเจ้ćĀน้ćทĊ่ใĀ้ถČĂü่ćลąทĉ้งขĂจดทąเบĊยนนĆ้น56 56 กฎกรąทรüง ฉบĆบทĊ่ 25 (พ.ý.2542) ĂĂกตćมคüćมในพรąรćชบĆญญĆตĉÿĉทธĉบĆตร พ.ý. 2522 ข้Ă 5 แลą 7
42 IP&RA WhitePaper REGULATORY AFFAIRS Regulatory Affairs ในüงกćรผลĉตภĆณฑ์ÿčขภćพ Āมćยถċง ÿćขćĀนċ่งขĂง ĂćชĊพ ผĎ้ดĈเนĉนกćรขĂĂนčมĆตĉทąเบĊยนผลĉตภĆณฑ์ÿčขภćพต่ćง ๆ ใĀ้ได้รĆบกćรรĆบรĂงโดย Āน่üยงćนรĆฐทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงกĆบ เพČ่ĂใĀ้ผลĉตภĆณฑ์ÿćมćรถจĆดจĈĀน่ćยในปรąเทýได้ ปัจจčบĆน Regulatory Affairs ได้ขยćยขĂบเขตครĂบคลčมผลĉตภĆณฑ์ทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงĀลćกĀลćย ĂčตÿćĀกรรม โดยเฉพćąทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงกĆบüĉทยćýćÿตร์ชĊüภćพ เช่น ยćรĆกþćโรคแลąüĆคซĊน เครČ่ĂงมČĂแพทย์ ĂćĀćร เครČ่ĂงÿĈĂćง ÿćรเคมĊทĊ่ใช้ในบ้ćนเรČĂน ปัจจĆยกćรผลĉตทćง กćรเกþตร (ปč๋ย ยćฆ่ćแมลง) เป็นต้น นĂกจćกนĊ้ Regulatory Affairs ยĆงทĈĀน้ćทĊ่กĈกĆบ ดĎแลผลĉตภĆณฑ์ĀลĆงĂĂกÿĎ่ตลćด แลąกĉจกรรมทćงกćรตลćดทĊ่เกĊ่ยüข้ĂงกĆบผลĉตภĆณฑ์ใĀ้ เป็นไปตćมข้ĂกĈĀนดขĂงกฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüข้Ăง เพČ่ĂใĀ้มĆ่นใจü่ćกĉจกรรมต่ćง ๆ ทĊ่เกĊ่ยüข้Ăง กĆบผลĉตภĆณฑ์นĆ้นเป็นไปตćมข้ĂบĆงคĆบขĂงกฎĀมćยแลąจรĉยธรรม ทĊ่Āน่üยงćนขĂงรĆฐ ÿภć üĉชćชĊพ แลąÿมćคมüĉชćชĊพ บĆญญĆตĉไü้Ăćทĉเช่น ตรüจตĉตตćมคčณภćพ กćรทดÿĂบ ผลĉตภĆณฑ์ ตรüจทćนฉลćกแลąเĂกÿćรกĈกĆบผลĉตภĆณฑ์ กćรโฆþณć แลąกćรĂüดĂ้ćง ÿรรพคčณ กćรเรĊยกคČนÿĉนค้ć เป็นต้น โดยในเĂกÿćรฉบĆบนĊ้ จąมĊกćรยกตĆüĂย่ćงผลĉตภĆณฑ์ทĊ่มĊคüćมเกĊ่ยüข้ĂงกĆบกćรขċ้นทąเบĊยน ทĆ้งĀมด 3 ผลĉตภĆณฑ์ ได้แก่ ĂćĀćร เครČ่ĂงÿĈĂćง แลąเครČ่ĂงมČĂแพทย์ ข้อกำĀนดทางกฎĀมาย ระเบียบ ขั้นตอน อาĀาร • กฎĀมายที่เกี่ยüข้อง 1) พรąรćชบĆญญĆตĉĂćĀćร พ.ý.2522 2) กฎกรąทรüงÿćธćรณÿčข ĂĂกตćมคüćมในพรąรćชบĆญญĆตĉĂćĀćร
43 IP&RA WhitePaper 3) ปรąกćýกรąทรüงÿćธćรณÿčข ĂĂกตćมคüćมในพรąรćชบĆญญĆตĉ ĂćĀćร 4) ปรąกćýÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć 5) รąเบĊยบÿĈนĆกงćนĂćĀćรแลąยć • นิยามของอาĀาร57 ตćมพรąรćชบĆญญĆตĉĂćĀćร พ.ý.2522 ĂćĀćร Āมćยถċง üĆตถčทčกชนĉดทĊ่คนกĉน ดČ่ม Ăม ĀรČĂนĈเข้ćÿĎ่ร่ćงกćย ไม่ü่ćด้üยüĉธĊใด ๆ ĀรČĂในรĎปลĆกþณąใด ๆ ก็ตćม แต่จąไม่ รüมถċงยć üĆตถčĂĂกฤทธĉ์ต่Ăจĉตแลąปรąÿćท ĀรČĂยćเÿพตĉดใĀ้โทþ นĂกจćกนĊ้ ĂćĀćรนĆ้น ยĆงĀมćยคüćมรüมถċงüĆตถčทĊ่มč่งĀมćยÿĈĀรĆบใช้ĀรČĂใช้เป็นÿ่üนผÿมในกćรผลĉตĂćĀćร รüมถċงüĆตถčเจČĂปนĂćĀćร ÿĊ แลąเครČ่ĂงปรčงเพČ่Ăแต่งกลĉ่นแลąรÿชćตĉĂĊกด้üย • การขออนุญาตด้านอาĀารและขั้นตอนที่ต้องพิจารณา58 ในกćรดĈเนĉนกćรขĂĂนčญćตÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćร รüมถċงกćรขĂเลขÿćรบบ ĂćĀćรนĆ้นจąต้ĂงดĈเนĉนกćรขĂĂนčญćตทĊ่ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć Ăย่ćงไรก็ ตćม ในกรณĊขĂงกćรดĈเนĉนกćรดĆงกล่ćüในพČ้นทĊ่ต่ćงจĆงĀüĆดซċ่งÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćรนĆ้นตĆ้งĂยĎ่ ใĀ้ดĈเนĉนกćรทĊ่ÿĈนĆกงćนÿćธćรณÿčขจĆงĀüĆด 1) กćรขĂĂนčญćตÿถćนทĊ่ จąต้ĂงมĊกćรดĈเนĉนกćรขĂตรüจปรąเมĉน ÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćรก่Ăน แล้üจċงดĈเนĉนกćรขĂรĆบใบĂนčญćตผลĉต ĂćĀćร 2) กćรขĂĂนčญćตรĆบเลขÿćรบบĂćĀćร ใĀ้ดĈเนĉนกćรผ่ćนเü็บไซต์ คณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć 57 พรąรćชบĆญญĆตĉĂćĀćร พ.ý. 2522, มćตรć 4 58 กĂงĂćĀćร ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć. คĎ่มČĂกćรขĂĂนčญćตผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćร. Āน้ć 2. HTTPS://FOOD.FDA.MOPH.GO.TH/MEDIA.PHP?ID=512631002603069440&NAME=MANUAL_PRO DUCT.PDF
44 IP&RA WhitePaper (https://www.fda.moph.go.th/) โดยดĈเนĉนกćรทĈเป็นคĈขĂ พร้ĂมĀลĆกฐćน 3) กćรขĂĂนčญćตโฆþณć ใĀ้ดĈเนĉนกćรผ่ćนเü็บไซต์ขĂงทćง คณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć (https://www.fda.moph.go.th/) โดยดĈเนĉนกćรทĈเป็นคĈขĂ พร้ĂมĀลĆกฐćน พร้ĂมทĆ้งแนบเĂกÿćรแนบท้ćยคĈขĂ • การจัดกลุ่มประเภทอาĀาร59 1) อาĀารคüบคุมเฉพาะ Āมćยถċง ĂćĀćรทĊ่ต้ĂงมĊกćรคüบคčมดĎแล Ăย่ćงเข้มงüดตćมทĊ่รĆฐมนตรĊมĊกćรปรąกćýในรćชกĉจจćนčเบกþć ตĆüĂย่ćงเช่น • ĂćĀćรÿĈĀรĆบผĎ้ทĊ่ต้Ăงกćรคüบคčมน้ĈĀนĆก • ĂćĀćรÿĈĀรĆบทćรกแลąเด็กเล็ก ĂćĀćรเÿรĉมÿĈĀรĆบ ทćรกแลąเด็กเล็ก • ผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćรทĊ่มĊÿ่üนปรąกĂบขĂงเมล็ดกĆญชง ĀรČĂÿćรÿกĆดแคนนćบĉไดĂĂลเป็นÿ่üนปรąกĂบ • üĆตถčเจČĂปนĂćĀćร 2) ĂćĀćรกĈĀนดคčณภćพĀรČĂมćตรฐćน ตĆüĂย่ćงเช่น • กลč่มเครČ่ĂงดČ่ม เช่น เครČ่ĂงดČ่มเกลČĂแร่ ,ชć, กćแฟ, นํ้ć นมถĆüเĀลČĂง, นํ้ćดČ่ม • กลč่มน้ĈมĆน ไขมĆน เช่น น้ĈมĆนแลąไขมĆน, น้ĈมĆนปลć, น้ĈมĆนเนย, เนยเทĊยม เนยผÿม ผลĉตภĆณฑ์เนยเทĊยม แลąผลĉตภĆณฑ์เนยผÿม, ครĊม, เนยแข็ง 59 กĂงĂćĀćร ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć. คĎ่มČĂกćรขĂĂนčญćตผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćร. Āน้ć 1. HTTPS://FOOD.FDA.MOPH.GO.TH/MEDIA.PHP?ID=512631002603069440&NAME=MANUAL_PRO DUCT.PDF
45 IP&RA WhitePaper • เครČ่ĂงปรčงรÿĂćĀćรต่ćง ๆ เช่น น้ĈÿćมÿćยชĎ น้Ĉปลć ซĂÿบćงชนĉด เกลČĂบรĉโภค • ĂćĀćรในภćชนąบรรจčทĊ่ปิดÿนĉท เช่น นมปรčงแต่ง, นมเปรĊ้ยü , นมโค, ผลĉตภĆณฑ์ขĂงนม • ĂćĀćรชนĉดĂČ่น ๆ เช่น ĂćĀćรกċ่งÿĈเร็จรĎป แยม เยลลĊ่ ไข่เยĊ่ยüม้ć ช็Ăกโกแลต 3) อาĀารที่ต้องมีฉลาก Āมćยถċง ĂćĀćรทĊ่จąต้ĂงมĊกćรแÿดงฉลćก เป็นกćรเฉพćą มĊ 11 ปรąเภท ได้แก่ แป้งข้ćüกล้Ăง, üč้นÿĈเร็จรĎป แลąขนมเยลลĊ่, ĂćĀćรฉćยรĆงÿĊ, ซĂÿในภćชนąบรรจčทĊ่ปิดÿนĉท, üĆตถčแต่งกลĉ่นรÿ, ขนมปัง, ĀมćกฝรĆ่งแลąลĎกĂม, ĂćĀćรพร้Ăมปรčง แลąĂćĀćรÿĈเร็จรĎปพร้ĂมบรĉโภคทĆนทĊ, ĂćĀćรทĊ่มĊüĆตถčปรąÿงค์ พĉเýþ, ผลĉตภĆณฑ์จćกเนČ้ĂÿĆตü์ แลąĂćĀćรทĊ่ได้จćกÿĉ่งมĊชĊüĉตดĆดแปร พĆนธčกรรม 4) อาĀารทั่üไป Āมćยถċง ĂćĀćรทĊ่นĂกเĀนČĂจćก กลč่ม 1-3 โดย ÿ่üนมćกใช้เป็นüĆตถčดĉบในกćรผลĉตĀรČĂปรčงปรąกĂบĂćĀćร เช่น พČชแลąผลĉตภĆณฑ์จćกพČช ÿĆตü์แลąผลĉตภĆณฑ์จćกÿĆตü์ แป้งแลą ผลĉตภĆณฑ์จćกแป้ง เครČ่Ăงปรčงรÿ เครČ่Ăงเทý แลąน้Ĉตćล • เลขÿารบบอาĀาร60 กćรแÿดงเลขÿćรบบĂćĀćร Āมćยถċง กćรแÿดงเครČ่ĂงĀมćยกćรได้รĆบĂนčญćต ขċ้นทąเบĊยนĂćĀćร ซċ่งปรąกĂบด้üยเลข 13 ĀลĆกในกรĂบเครČ่ĂงĀมćย Ăย. บนฉลćก ผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćรนĆ้น ซċ่งเลข 13 ĀลĆกนĆ้นเป็นรĀĆÿข้ĂมĎลทĊ่ĂĂกโดยÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćร ĂćĀćรแลąยćทĊ่จĈเพćąกĆบÿถćนทĊ่ผลĉตแลąผลĉตภĆณฑ์ เพČ่ĂใĀ้ÿćมćรถตรüจÿĂบย้ĂนกลĆบ ü่ćผลĉตภĆณฑ์ได้รĆบกćรขċ้นทąเบĊยนĂćĀćรถĎกต้ĂงตćมกฎĀมćยĀรČĂไม่ 60 ýĎนย์ข้ĂมĎลข่ćüÿćรด้ćนเüชภĆณฑ์ กรąทรüงÿćธćรณÿčข. รĎ้ไü้ใช่ü่ć เลขÿćรบบĂćĀćร Ăย.!. แก้ไขล่ćÿčด 2555, ÿČบค้นเมČ่Ă 26 ธĆนüćคม, 2566, HTTPS://DMSIC.MOPH.GO.TH/INDEX/DETAIL/844
46 IP&RA WhitePaper Ăย่ćงไรก็ดĊมĊบćงกรณĊทĊ่ได้รĆบกćรยกเü้นไม่ต้ĂงขĂĂนčญćตขċ้นทąเบĊยนผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćร แลąดĆงนĆ้นจċงไม่ต้ĂงแÿดงเลขÿćรบบĂćĀćรบนฉลćกผลĉตภĆณฑ์ ได้แก่61 1) ĂćĀćรทĊ่ผĎ้ผลĉตจĈĀน่ćยโดยตรงต่ĂผĎ้บรĉโภค 2) ĂćĀćรทĊ่ผĎ้ผลĉตÿćมćรถใĀ้ข้ĂมĎลเกĊ่ยüกĆบĂćĀćรทĊ่ผลĉตแก่ผĎ้บรĉโภค ได้ในขณąนĆ้น เช่น Āćบเร่ แผงลĂย เป็นต้น 3) ĂćĀćรÿดทĊ่ไม่ผ่ćนกรรมüĉธĊใด ๆ ĀรČĂĂćĀćรÿดทĊ่ผ่ćนกรรมüĉธĊกćร แกą ชĈแĀลą ตĆดแต่งĀรČĂüĉธĊกćรĂČ่นใดเพČ่Ăลดขนćด ซċ่งĂćจแช่เย็น ĀรČĂไม่แช่เย็นแลąบรรจčในภćชนąทĊ่ÿćมćรถมĂงเĀ็นÿภćพขĂง ĂćĀćรÿดนĆ้นได้ เช่น ผĆกผลไม้ÿด เนČ้ĂÿĆตü์ตĆดแต่ง เป็นต้น 4) ĂćĀćรในภćชนąบรรจčทĊ่ผลĉตแลąจĈĀน่ćยเพČ่Ăบรĉกćรภćยใน ร้ćนĂćĀćร ภĆตตćคćร โรงแรม โรงเรĊยน ÿถćบĆนกćรýċกþć โรงพยćบćล ÿถćนทĊ่ĂČ่นในลĆกþณąทĈนĂงเดĊยüกĆนแลąรüมถċงกćร บรĉกćรจĆดÿ่งĂćĀćรใĀ้กĆบผĎ้ซČ้Ăด้üย 5) ĂćĀćรทĊ่ผลĉตเพČ่Ăกćรÿ่งĂĂกเท่ćนĆ้น (ยกเü้นผĎ้ผลĉตĂćĀćรคüบคčม เฉพćą ยĆงต้ĂงขĂĂนčญćตกĆบ Ăย.) ทĆ้งนĊ้ÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćรต้ĂงขĂ Ăนčญćต • คุณÿมบัติของผู้ขออนุญาตอาĀาร ในกรณĊขĂงผĎ้ดĈเนĉนกĉจกćรเĂง ĀรČĂ ผĎ้รĆบĂนčญćต ÿćมćรถดĈเนĉนกćรโดย เตรĊยมเĂกÿćรต่ćง ๆ ตćมเü็บไซต์ขĂงคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยćพร้Ăมด้üยเĂกÿćร แต่ Āćกเป็นกรณĊทĊ่บčคคลĂČ่นเป็น ผĎ้ดĈเนĉนกćรแทน ĀรČĂเรĊยกü่ćผĎ้รĆบมĂบĂĈนćจ จąต้ĂงมĊกćร ทĈĀนĆงÿČĂมĂบĂĈนćจซċ่งใĀ้ĂĈนćจในกćรดĈเนĉนกćรแทนบčคคลข้ćงต้น 61 กĂงĂćĀćร ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć. คĎ่มČĂกćรขĂĂนčญćตผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćร. Āน้ć 4. HTTPS://FOOD.FDA.MOPH.GO.TH/MEDIA.PHP?ID=512631002603069440&NAME=MANUAL_PRO DUCT.PDF
47 IP&RA WhitePaper • การพิจารณาการขออนุญาตÿถานที่ผลิตอาĀาร62 1) ÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćรทĊ่เข้ćข่ćยโรงงćน กรณĊเครČ่ĂงจĆกรมĊกĈลĆงรüม ĀรČĂเทĊยบเท่ć ตĆ้งแต่ 50 แรงม้ćขċ้นไป ĀรČĂใช้คนงćนตĆ้งแต่ 50 คน ขċ้นไป โดยผĎ้ปรąกĂบกćรจąได้รĆบใบĂนčญćตผลĉตĂćĀćร 2) ÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćรทĊ่ไม่เข้ćข่ćยโรงงćน กรณĊเครČ่ĂงจĆกรมĊกĈลĆงรüม น้Ăยกü่ć 50 แรงม้ć แลąใช้คนงćนน้Ăยกü่ć 50 คน โดย ผĎ้ปรąกĂบกćรจąได้รĆบใบÿĈคĆญเลขÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćรทĊ่ไม่เข้ćข่ćย โรงงćน • ข้อคüรพิจารณาอื่นๆ ที่เกี่ยüข้องกับการขึ้นทะเบียนอาĀาร 1) กćรใช้üĆตถčเจČĂปนĂćĀćร ใĀ้พĉจćรณćตćมปรąกćýกรąทรüง ÿćธćรณÿčข ฉบĆบทĊ่ 418 พ.ý. 2563 แลą ปรąกćýกรąทรüง ÿćธćรณÿčข ฉบĆบทĊ่ 444 พ.ý. 2566 2) มćตรฐćนüĉธĊกćรผลĉต เครČ่ĂงมČĂเครČ่Ăงใช้ในกćรผลĉต แลąกćรเก็บ รĆกþćĂćĀćร ใĀ้พĉจćรณćปรąกćýกรąทรüงÿćธćรณÿčข ฉบĆบทĊ่ 420 พ.ý. 2563 3) มćตรฐćนภćชนąบรรจčÿĈĀรĆบผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćร ใĀ้พĉจćรณć ปรąกćýกรąทรüงÿćธćรณÿčข ฉบĆบทĊ่ 435 พ.ý. 2565 4) ฉลćกĂćĀćร ใĀ้พĉจćรณćปรąกćýกรąทรüงÿćธćรณÿčขü่ćด้üยเรČ่Ăง ฉลćกขĂงĂćĀćรในภćชนąบรรจč แลąปรąกćýกรąทรüง ÿćธćรณÿčขตćมปรąเภทขĂงผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćรแต่ลąชนĉด 5) กćรขĂĂนčญćตโฆþณćĂćĀćร ใĀ้พĉจćรณćปรąกćýÿĈนĆกงćน คณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć เรČ่Ăง ĀลĆกเกณฑ์กćรโฆþณćĂćĀćร พ.ý. 2564 62 กĂงĂćĀćร ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć. คĎ่มČĂกćรขĂĂนčญćตผลĉตภĆณฑ์ĂćĀćร. Āน้ć 5. HTTPS://FOOD.FDA.MOPH.GO.TH/MEDIA.PHP?ID=512631002603069440&NAME=MANUAL_PRO DUCT.PDF
48 IP&RA WhitePaper 6) กćรเปลĊ่ยนแปลงรćยกćรในใบĂนčญćตผลĉตĂćĀćรÿćมćรถทĊ่ ÿćมćรถดĈเนĉนกćรแก้ไขรćยลąเĂĊยดโดยไม่ต้ĂงมĊกćรตรüจ ปรąเมĉนÿถćนทĊ่ĂĊกครĆ้ง เช่น กćรแก้ไขชČ่ĂÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćร กćร เปลĊ่ยน เพĉ่ม ĀรČĂ ลดชČ่Ă-ÿกčลผĎ้ดĈเนĉนกĉจกćร กćรเปลĊ่ยนแปลง ÿถćนąขĂงนĉตĉบčคคลตćมกฎĀมćย Ăย่ćงไรก็ดĊ ในกรณĊทĊ่มĊกćร เปลĊ่ยนแปลงทĊ่มĊผลกรąทบต่ĂÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćรโดยตรง เช่น กćร ย้ćยÿถćนทĊ่ผลĉตĂćĀćร จąต้ĂงมĊกćรดĈเนĉนกćรยČ่นคĈขĂกĆบ คณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยćในกćรตรüจปรąเมĉนÿถćนทĊ่ĂĊกครĆ้ง 7) ในกćรผลĉตĂćĀćรจĈต้ĂงคĈนċงถċงกćรคč้มครĂงในด้ćนทรĆพย์ÿĉนทćง ปัญญćด้üย เช่น เรČ่ĂงÿĎตรกćรผลĉตĂćĀćรĂćจเลČĂกคč้มครĂงใน รĎปแบบคüćมลĆบทćงกćรค้ć ĀรČĂจดทąเบĊยนÿĉทธĉบĆตรกćรปรąดĉþฐ์ ĀรČĂÿĉทธĉบĆตรกćรĂĂกแบบเพČ่Ăคč้มครĂงกćรĂĂกแบบบรรจčภĆณฑ์ก็ ได้เช่นกĆน เครื่องÿำอาง • นิยามของเครื่องÿำอาง63 ตćมพรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงÿĈĂćง พ.ý.2558 เครČ่ĂงÿĈĂćง Āมćยถċง üĆตถčทĊ่มč่ง ĀมćยÿĈĀรĆบใช้ทć ถĎ นüด โรย พ่น ĀยĂด ใÿ่ Ăบ ĀรČĂกรąทĈด้üยüĉธĊĂČ่นใดกĆบÿ่üน ภćยนĂกขĂงร่ćยกćยมนčþย์ แลąยĆงใĀ้Āมćยคüćมรüมถċงกćรใช้กĆบฟันแลąเยČ่Ăบčในช่Ăง ปćก โดยมĊüĆตถčปรąÿงค์เพČ่Ăคüćม ÿąĂćด คüćมÿüยงćม ĀรČĂเปลĊ่ยนแปลงลĆกþณąทĊ่ ปรćกฏ ĀรČĂรąงĆบกลĉ่นกćย ĀรČĂปกป้ĂงดĎแลÿ่üนต่ćง ๆ นĆ้น ใĀ้ĂยĎ่ในÿภćพดĊ แลąรüม ตลĂดทĆ้งเครČ่Ăงปรąทĉนต่ćง ๆ ÿĈĀรĆบผĉüด้üย นĂกจćกนĊ้ เครČ่ĂงÿĈĂćงยĆงĀมćยรüมถċงÿ่üนผÿมในกćรผลĉตเครČ่ĂงÿĈĂćง แลą üĆตถčĂČ่น ๆ ทĊ่กĈĀนดโดยกฎกรąทรüงใĀ้เป็นเครČ่ĂงÿĈĂćง Ăนċ่ง ผ้ćĂนćมĆยทĆ้งแบบใช้ ภćยนĂกแลąผ้ćĂนćมĆยชนĉดÿĂดถĎกจĆดเป็นเครČ่ĂงÿĈĂćง แม้ü่ćผลĉตภĆณฑ์ผ้ćĂนćมĆยแบบ 63 พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงÿĈĂćง พ.ý. 2558, มćตรć 4
49 IP&RA WhitePaper ÿĂดจĆกมĊกćรÿĂดเข้ćไปในร่ćงกćยก็ดĊ เนČ่Ăงจćกกฎกรąทรüงได้กĈĀนดใĀ้ผ้ćĂนćมĆยแบบ ÿĂดจĆดเป็นเครČ่ĂงÿĈĂćงด้üย เพČ่ĂใĀ้มĊกćรกĈกĆบดĎแลใĀ้ผลĉตภĆณฑ์ได้มćตรฐćนคüćม ปลĂดภĆยต่ĂผĎ้บรĉโภค Ăย่ćงไรก็ตćม เครČ่ĂงÿĈĂćงนĆ้นไม่รüมถċงเครČ่ĂงปรąดĆบ แลąเครČ่Ăงแต่งตĆüซċ่ง เป็นĂčปกรณ์ภćยนĂกร่ćงกćย โดยตĆüĂย่ćงผลĉตภĆณฑ์ทĊ่เข้ćข่ćยเป็นเครČ่ĂงÿĈĂćงนĆ้นมĊมćกมćย เช่น ครĊมทć Āน้ć โลชĆ่นทćผĉüกćย ÿบĎ่ แชมพĎ ยćÿĊฟัน น้Ĉยćบ้üนปćก ลĉปÿตĉก แป้งทćĀน้ć แป้งฝč่นโรย ตĆü กรąดćþเย็น ผ้ćĂนćมĆย ผลĉตภĆณฑ์ย้Ăมผม กĈจĆดขน รąงĆบกลĉ่นกćย แลąน้ĈĀĂม ทĆ้งนĊ้ รćยลąเĂĊยดผลĉตภĆณฑ์เครČ่ĂงÿĈĂćงทĊ่จąจดแจ้งต่ĂÿĈนĆกงćน คณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยćจąต้Ăงไม่ขĆดกĆบ ข้ĂกĈĀนดแลąกฎรąเบĊยบทĊ่ĂĂกตćม พรąรćชบĆญญĆตĉเครČ่ĂงÿĈĂćง พ.ý. 2558 ตĆüĂย่ćงตĈรć แลą เĂกÿćรĂ้ćงĂĉง ทĊ่คณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยćใช้พĉจćรณćÿćรทĊ่ใช้เป็น ÿ่üนผÿมในผลĉตภĆณฑ์ เครČ่ĂงÿĈĂćง เช่น 64 1) ตĈรć CTFA (INTERNATIONAL COSMETIC INGREDIENT DICTIONARY AND HANDBOOK) 2) ตĈรć COSING (http://ec.europa.eu/consumers/cosmetics/cosing/) 3) เĂกÿćรทćงüĉชćกćรทĊ่มĊกćรตĊพĉมพ์ในüćรÿćรทćงüĉชćกćรทĊ่เชČ่ĂถČĂ ได้แลąผ่ćนคüćมเĀ็นชĂบจćกทĊ่ ปรąชčมคณąทĈงćนพĉจćรณćกćร กĈกĆบดĎแลเครČ่ĂงÿĈĂćงก่ĂนĂĂกÿĎ่ตลćดแล้ü 64 กĂงคüบคčมเครČ่ĂงÿĈĂćงแลąüĆตถčĂĆนตรćย ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć. ĀลĆกเกณฑ์กćรพĉจćรณć กćร จดแจ้งเครČ่ĂงÿĈĂćง (ฉบĆบปรĆบปรčง พ.ý. 2564). Āน้ć 1. HTTPS://CMSMEDIA.FDA.MOPH.GO.TH/461117737616416768/2023/03/NGJ59XVIPOWHCURTIKNRM4XH.PDF
50 IP&RA WhitePaper • Āน้าที่ของผู้ผลิต/ผู้นำเข้า/ผู้รับจ้างผลิตเครื่องÿำอาง65 1) ÿĈĀรĆบผĎ้ผลĉต ĀรČĂ ผĎ้นĈเข้ćเครČ่ĂงÿĈĂćงรćยใĀม่จąต้Ăงผ่ćนกćร ตรüจÿĂบÿถćนทĊ่ตćมĀลĆกเกณฑ์ตćม 5.2.3 ทĊ่กฎĀมćยกĈĀนด ก่Ăน 2) ดĈเนĉนกćรจดแจ้งรćยลąเĂĊยดขĂงเครČ่ĂงÿĈĂćง ก่ĂนผลĉตĀรČĂ นĈเข้ć โดยเมČ่Ă Ăย.ĂนčมĆตĉแล้üจąได้รĆบใบรĆบจดแจ้งเครČ่ĂงÿĈĂćง (“ใบรĆบจดแจ้ง”) ไü้เป็นĀลĆกฐćน ซċ่งใบรĆบจดแจ้งนĆ้นจąมĊĂćยč 3 ปี นĆบจćกüĆนทĊ่ĂĂกใบรĆบจดแจ้ง แลąใĀ้ต่ĂĂćยčใบรĆบจดแจ้งĂย่ćง น้Ăย 6 เดČĂนก่ĂนใบรĆบจดแจ้งĀมดĂćยč 3) ผลĉตĀรČĂนĈเข้ćเครČ่ĂงÿĈĂćงใĀ้ตรงตćมทĊ่ได้จดแจ้งไü้ 4) จĆดทĈฉลćกทĊ่ÿćมćรถĂ่ćนได้ชĆดเจน มĊข้ĂคüćมทĊ่ตรงต่Ăคüćมจรĉง ไม่ทĈใĀ้เข้ćใจผĉดในÿćรąÿĈคĆญเกĊ่ยüกĆบผลĉตภĆณฑ์ 5) โฆþณćโดยใช้ข้ĂคüćมทĊ่ตรงต่Ăคüćมจรĉง ไม่ทĈใĀ้เข้ćใจผĉดใน ÿćรąÿĈคĆญเกĊ่ยüกĆบผลĉตภĆณฑ์ • Āลักเกณฑ์üิธีการแจ้งรายละเอียด66 1) ผĎ้จดแจ้ง ได้แก่ ผĎ้ผลĉต (ผĎ้แบ่งบรรจč จĆดเป็นผĎ้ผลĉตด้üย) ผĎ้รĆบจ้ćง ผลĉตเครČ่ĂงÿĈĂćง ĀรČĂผĎ้นĈเข้ć 2) ข้ĂมĎลทĊ่แจ้ง ได้แก่ • ข้ĂมĎลเกĊ่ยüกĆบผĎ้ปรąกĂบธčรกĉจ เช่น ชČ่Ă แลąทĊ่ตĆ้ง ได้แก่ ÿถćนทĊ่ผลĉต ÿถćนทĊ่นĈเข้ć ÿถćนทĊ่เก็บ 65 กĂงคüบคčมเครČ่ĂงÿĈĂćงแลąüĆตถčĂĆนตรćย ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć. ĀลĆกเกณฑ์กćรพĉจćรณć กćร จดแจ้งเครČ่ĂงÿĈĂćง (ฉบĆบปรĆบปรčง พ.ý. 2564). Āน้ć 6. HTTPS://CMSMEDIA.FDA.MOPH.GO.TH/461117737616416768/2023/03/NGJ59XVIPOWHCURTIKNRM4XH.PDF 66 กĂงคüบคčมเครČ่ĂงÿĈĂćงแลąüĆตถčĂĆนตรćย ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรĂćĀćรแลąยć. ĀลĆกเกณฑ์กćรพĉจćรณć กćร จดแจ้งเครČ่ĂงÿĈĂćง (ฉบĆบปรĆบปรčง พ.ý. 2564). Āน้ć 6. HTTPS://CMSMEDIA.FDA.MOPH.GO.TH/461117737616416768/2023/03/NGJ59XVIPOWHCURTIKNRM4XH.PDF