1 เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุงสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย โดย นายเสรี ศักดิ์นุภาพ ขอประเมินเพื่อแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ครูฝึกฝีมือแรงงาน ระดับ ช3 สถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน 6 ขอนแก่น กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน กระทรวงแรงงาน
ก คำนำ ปัจจุบัน ห้องน้ำเป็นสิ่งขาดไม่ได้ในทุกๆ บ้าน เพราะเป็นสถานที่สร้างความสุขและความสบายให้กับ สมาชิกในบ้านได้ แต่ก็เป็นสถานที่ที่สร้างปัญหาและความกังวลได้เช่นกัน เพราะสุขภัณฑ์ห้องน้ำที่เราใช้มักเกิดปัญหา น้ำรั่ว สร้างกลิ่นไม่พึงประสงค์ ซึ่งอาจเกิดจากการติดตั้งสุขภัณฑ์ที่ไม่เหมาะสม นอกเหนือจากสิ้นเปลืองเวลา รวมทั้ง ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งและรื้อถอนแล้ว อาจก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้ใช้งานได้ทั้งนี้อาจเกิดจากช่างผู้ติดตั้งขาดความรู้และ ทักษะความชำนาญในการติดตั้งสุขภัณฑ์ดังกล่าว ผู้จัดทำได้ตระหนักถึงความสำคัญดังกล่าว จึงได้จัดทำเอกสารเล่มนี้ขึ้น ซึ่งจะประกอบด้วย ใบเตรียมการสอน ใบข้อมูล ใบขั้นตอนการปฏิบัติงาน ใบงาน และใบทดสอบ โดยจัดทำขึ้นตามแนวทางการจัดทำ เอกสารประกอบการฝึกอบรมของกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ทั้งมีการประเมินความรู้รองรับระบบออนไลน์ เพื่อให้ เป็นทางเลือกสำหรับวิทยากรได้สามารถทราบถึงระดับความรู้ของผู้รับการฝึกอบรมอย่างเป็นระบบสอดคล้องกับ เทคโนโลยีปัจจุบัน โดยเอกสารเล่มนี้เหมาะสำหรับครูฝึกฝีมือแรงงาน ในสาขาช่างก่อสร้างและสาขาอื่น ๆ ที่ เกี่ยวข้อง ตลอดจนบุคคลทั่วไปที่มีความสนใจ โดยวัตถุประสงค์ในการจัดทำในครั้งนี้เพื่อสามารถนำไปใช้เป็น เอกสารอ้างอิงในการฝึกอบรมยกระดับฝีมือ หลักสูตรเทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุงสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย ตลอดจนหลักสูตรอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารเล่มนี้คงจะเกิดประโยชน์ในการศึกษาค้นคว้าข้อมูลของผู้ที่สนใจ พอสมควร หากมีข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทำยินดีน้อมรับ คำแนะนำ คำติชม เพื่อนำไปพัฒนาและปรับปรุงให้ดี ยิ่งขึ้นต่อไปด้วยความเคารพยิ่ง อนึ่ง ผู้จัดทำขอขอบคุณเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องทุกท่าน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง นายยอด เมือง ศิริประธาน ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน 6 ขอนแก่น ตลอดจนกัลยาณมิตรเจ้าหน้าที่สถาบัน พัฒนาฝีมือแรงงาน 6 ขอนแก่นทุกท่าน ที่ให้การสนับสนุนพร้อมทั้งชี้แนะแนวทางในการจัดทำเอกสารเล่มนี้สำเร็จ ลุล่วงด้วยดี นายเสรี ศักดิ์นุภาพ เมษายน 2566
ข สารบัญ หน้า คำนำ............................................................................................................................. ............................ ก สารบัญ..................................................................................................................................................... ข สารบัญตาราง............................................................................................................................. .............. ง สารบัญภาพ............................................................................................................................. ................. จ เนื้อหาหลักสูตร........................................................................................................................................ 1 แผนการสอน งานย่อยที่ 1 ความปลอดภัยในการทำงาน - ใบเตรียมการสอน...................................................................................................... 4 - ใบข้อมูล............................................................................................................. ....... 5 - ใบทดสอบ....................................................................................................... .......... 22 - ใบเฉลยทดสอบ......................................................................................................... 24 งานย่อยที่ 2 ความรู้เบื้องต้น มาตรฐานและข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ - ใบเตรียมการสอน...................................................................................................... 25 - ใบข้อมูล.................................................................................................................... 26 - ใบทดสอบ................................................................................................................. 44 - ใบเฉลยทดสอบ......................................................................................................... 46 งานย่อยที่ 3 ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย - ใบเตรียมการสอน...................................................................................................... 47 - ใบข้อมูล.................................................................................................................... 48 - ใบทดสอบ................................................................................................................. 67 - ใบเฉลยทดสอบ......................................................................................................... 69 งานย่อยที่ 4 เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ - ใบเตรียมการสอน..................................................................................................... 70 - ใบข้อมูล................................................................................................................... 71 - ใบทดสอบ................................................................................................................ 87 - ใบเฉลยทดสอบ....................................................................................................... . 89 - ใบงาน...................................................................................................................... 90 - ใบขั้นตอนการปฏิบัติงาน......................................................................................... 96
ค สารบัญ(ต่อ) หน้า งานย่อยที่ 5 เทคนิคการติดตั้งระบบงานท่อและสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย - ใบเตรียมการสอน.................................................................................................. 105 - ใบข้อมูล................................................................................................................... 106 - ใบทดสอบ................................................................................................................ 124 - ใบเฉลยทดสอบ...................................................................................................... .. 126 - ใบงาน...................................................................................................................... 127 - ใบขั้นตอนการปฏิบัติงาน......................................................................................... 135 งานย่อยที่ 6 เทคนิคการแก้ไขและซ่อมบำรุงระบบงานท่อและสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย - ใบเตรียมการสอน.................................................................................................. 152 - ใบข้อมูล................................................................................................................... 153 - ใบทดสอบ................................................................................................................ 170 - ใบเฉลยทดสอบ........................................................................................................ 172 - ใบงาน...................................................................................................................... 173 - ใบขั้นตอนการปฏิบัติงาน......................................................................................... 181 งานย่อยที่ 7 การวัดและประเมินผล - ใบทดสอบ................................................................................................................ 187 - ใบเฉลยทดสอบ........................................................................................................ 196 - ใบงาน...................................................................................................................... 197 แผนการใช้สื่อหลักสูตร............................................................................................................................. 204 การประเมินผลหลักสูตร.......................................................................................................................... 207 บรรณานุกรม.............................................................................................................................................. 208 ภาคผนวก.................................................................................................................................................... 209 166
ง สารบัญตาราง ตารางที่ หน้า ตารางที่ 1.1 แสดงสัญลักษณ์ สี ความหมายและตัวอย่างการใช้งานเกี่ยวกับความปลอดภัย.................... 9 ตารางที่ 2.1 แสดงรายการคําย่อที่ใช้กับการเขียนแบบ............................................................................. 35 ตารางที่ 2.2 แสดงลักษณะของเส้นในแบบระบบการเดินท่อ.................................................................... 38 ตารางที่ 2.3 แสดงสัญลักษณ์ของเครื่องสุขภัณฑ์...................................................................................... 38 ตารางที่ 2.4 แสดงตัวอย่างค่าแรงในการติดตั้งสุขภัณฑ์............................................................................ 42 ตารางที่ 3.1 แสดงข้อดี - ข้อเสียของท่อเหล็กกล้า.................................................................................... 49 ตารางที่ 3.2 แสดงข้อดี - ข้อเสียของท่อเหล็กกล้าชนิดอาบสังกะสี........................................................... 50 ตารางที่ 3.3 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อเหล็กหล่อ................................................................................... 51 ตารางที่ 3.4 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อพีวีซี............................................................................................ 52 ตารางที่ 3.5 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อพีอี............................................................................................... 57 ตารางที่ 3.6 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อพีพีอาร์........................................................................................ 59 ตารางที่ 3.7 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อทองแดง....................................................................................... 61 ตารางที่ 3.8 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อซีเมนต์ใยหิน................................................................................ 62 ตารางที่ 5.1 มาตรฐานความลึกหลังท่อ...................................................................................................... 108 ตารางที่ 5.2 ระยะระหว่างที่ยึดท่อ ที่แขวนท่อหรือที่รองรับท่อต่าง ๆ ในแนวตั้งและแนวนอน…………...… 117 ตารางที่ 5.3 ขนาดของเหล็กเส้นที่ใช้แขวนท่อเดินในแนวระดับ.................................................................. 118 ตารางที่ 6.1 แสดงปัญหา สาเหตุ และแนวทางการแก้ไขปัญหา/ซ่อมบำรุง..................................................159
จ สารบัญภาพ ภาพที่ หน้า ภาพที่ 1.1 แสดงสาเหตุการเกิดอุบัติเหตุ................................................................................................. 7 ภาพที่ 1.2 แสดงลักษณะผู้ที่ได้รับผลกระทบจากอุบัติเหตุ...................................................................... 7 ภาพที่ 1.3 แสดงลักษณะการปฏิบัติงานในพื้นที่อับอากาศ..................................................................... 13 ภาพที่ 1.4 แสดงลักษณะการยกและเคลื่อนย้ายด้วยแรงกายที่ไม่ถูกวิธี................................................. 13 ภาพที่ 1.5 แสดงลักษณะการยกและเคลื่อนย้ายด้วยแรงกายที่ถูกวิธี..................................................... 15 ภาพที่ 1.6 แสดงการใช้งานเครื่องมือไฟฟ้าเพื่อความปลอดภัย.............................................................. 16 ภาพที่ 1.7 แสดงการสวมอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล..................................................... 18 ภาพที่ 1.8 แสดงขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น กรณีแผลฉีกขาด..................................................... 19 ภาพที่ 1.9 แสดงขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น กรณีอวัยวะถูกตัดขาด............................................. 20 ภาพที่ 1.10 แสดง 6 ขั้นตอนการปฐมพยาบาลแบบ CPR (Cardiopulmonary Resuscitation).......... 21 ภาพที่ 2.1 แสดงระบบประปา หรือ ระบบน้ำดีสำหรับบ้านพักอาศัย...................................................... 26 ภาพที่ 2.2 แสดงระบบท่อน้ำเสีย สำหรับบ้านพักอาศัย.......................................................................... 27 ภาพที่ 2.3 แสดงระบบท่อน้ำโสโครก สำหรับบ้านพักอาศัย.................................................................... 27 ภาพที่ 2.4 แสดงระบบท่ออากาศ สำหรับบ้านพักอาศัย.......................................................................... 28 ภาพที่ 2.5 แสดงระบบระบายน้ำ สำหรับบ้านพักอาศัย.......................................................................... 28 ภาพที่ 2.6 แสดงระบบการติดตั้งปั๊มน้ำ สำหรับบ้านพักอาศัย................................................................. 29 ภาพที่ 2.7 แสดงถังบำบัดในระบบบำบัดน้ำเสีย สำหรับบ้านพักอาศัย.................................................... 29 ภาพที่ 2.8 แสดงลักษณะสุขภัณฑ์ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน........................................................................... 31 ภาพที่ 2.9 แสดงลักษณะการแบ่งพื้นที่ส่วนเปียกและส่วนแห้งในห้องน้ำ................................................. 32 ภาพที่ 2.10 แสดงลักษณะตำแหน่งของห้องน้ำภายในบ้าน...................................................................... 33 ภาพที่ 2.11 แสดงลักษณะตัวอย่างการจัดวางลำดับของสุขภัณฑ์ในห้องน้ำ............................................. 34 ภาพที่ 2.12 แสดงระดับความสูงในการติดตั้งสุขภัณฑ์ในห้องน้ำ.............................................................. 34 ภาพที่ 2.13 แสดงรูปแปลนห้องน้ำเปรียบเทียบกับตำแหน่งในการจัดวางเครื่องสุขภัณฑ์จริง................... 39 ภาพที่ 2.14 แสดงรูปแผนผังของการเดินท่อในระบบระบายน้ำสุขาภิบาลและระบบระบายอากาศ........ 40 ภาพที่ 2.15 แสดงรูปไอโซเมตริก.............................................................................................................. 40 ภาพที่ 2.16 แสดงตัวอย่างใบประมาณราคา............................................................................................. 43
ฉ สารบัญภาพ(ต่อ) ภาพที่ หน้า ภาพที่ 3.1 แสดงท่อเหล็กกล้า................................................................................................................... 48 ภาพที่ 3.2 แสดงท่อเหล็กหล่อ.................................................................................................................. 50 ภาพที่ 3.3 แสดงลักษณะท่อพีวีซี............................................................................................................. 52 ภาพที่ 3.4 แสดงลักษณะข้อต่อพีวีซี ชนิดรับแรงดัน : ชนิดฉีดจากเครื่องจักร......................................... 55 ภาพที่ 3.5 แสดงลักษณะข้อต่อพีวีซี ชนิดรับแรงดัน : ผลิตจากท่อ........................................................ 55 ภาพที่ 3.6 แสดงลักษณะข้อต่อพีวีซี ข้อต่อชนิดไม่รับแรงดัน : ฉีดจากเครื่องจักร (งานระบายน้ำ)......... 56 ภาพที่ 3.7 แสดงลักษณะข้อต่อพีวีซี ข้อต่อชนิดไม่รับแรงดัน : ผลิตจากท่อ............................................ 56 ภาพที่ 3.8 แสดงลักษณะท่อพีอี.............................................................................................................. 57 ภาพที่ 3.9 แสดงคุณลักษณะของท่อพีพีอาร์แต่ละประเภท..................................................................... 58 ภาพที่ 3.10 แสดงคุณลักษณะของท่อพีพีอาร์แต่ละประเภท.................................................................. 59 ภาพที่ 3.11 แสดงลักษณะท่อทองแดง................................................................................................... 60 ภาพที่ 3.12 แสดงลักษณะท่อซิเมนต์ใยหิน............................................................................................ 62 ภาพที่ 3.13 แสดงลักษณะโถส้วมชนิดนั่งยองและนั่งราบ...................................................................... 63 ภาพที่ 3.14 แสดงลักษณะโถปัสสาวะชาย.............................................................................................. 64 ภาพที่ 3.15 แสดงลักษณะอ่างล้างมือ-ล้างหน้า...................................................................................... 64 ภาพที่ 3.16 แสดงลักษณะอ่างอาบน้ำ.................................................................................................... 65 ภาพที่ 3.17 แสดงลักษณะที่อาบน้ำฝักบัว.............................................................................................. 65 ภาพที่ 3.18 แสดงลักษณะช่องระบายน้ำที่พื้น....................................................................................... 66 ภาพที่ 3.19 แสดงลักษณะเครื่องทำน้ำอุ่น............................................................................................. 66 ภาพที่ 4.1 แสดงลักษณะตลับเมตร........................................................................................................ 71 ภาพที่ 4.2 แสดงลักษณะเทปม้วน.......................................................................................................... 72 ภาพที่ 4.3 แสดงลักษณะเลเซอร์วัดระยะ............................................................................................... 72 ภาพที่ 4.4 แสดงลักษณะระดับน้ำ.......................................................................................................... 73 ภาพที่ 4.5 แสดงลักษณะลูกดิ่ง.............................................................................................................. 74 ภาพที่ 4.6 แสดงลักษณะชอล์กเส้น....................................................................................................... 74 ภาพที่ 4.7 แสดงลักษณะเลื่อยตัดเหล็ก.................................................................................................. 75 ภาพที่ 4.8 แสดงลักษณะเครื่องตัดท่อ..................................................................................................... 76 ภาพที่ 4.9 แสดงลักษณะเครื่องตัดท่อแบบไฟเบอร์.................................................................................. 76
ช สารบัญภาพ(ต่อ) ภาพที่ หน้า ภาพที่ 4.10 แสดงลักษณะดอกคว้านท่อ.................................................................................................. 77 ภาพที่ 4.11 แสดงลักษณะประแจปากตรง............................................................................................... 77 ภาพที่ 4.12 แสดงลักษณะประแจปากเฉียง............................................................................................. 77 ภาพที่ 4.13 แสดงลักษณะประแจเลื่อน.................................................................................................... 78 ภาพที่ 4.14 แสดงลักษณะประแจปากเฉียง............................................................................................... 78 ภาพที่ 4.15 แสดงลักษณะเครื่องมือประเภทตัดท่อ (กรรไกรตัดท่อและเลื่อยลันดา)................................ 79 ภาพที่ 4.16 แสดงลักษณะตะไบ............................................................................................................... 80 ภาพที่ 4.17 แสดงลักษณะเครื่องเชื่อมท่อพลาสติก (ท่อพีพีอาร์ / ท่อพีอี)………………………………………… 80 ภาพที่ 4.18 แสดงเครื่องมือและอุปกรณ์งานสุขภัณฑ์ทั่วไป...................................................................... 81 ภาพที่ 4.19 แสดงเครื่องมือพิเศษ………………………………………………………………………………………………… 82 ภาพที่ 4.20 ถ้วยยางดูดลม........................................................................................................................ 82 ภาพที่ 4.21 สว่านโถส้วม........................................................................................................................... 82 ภาพที่ 4.22 แสดงสว่านไฟฟ้าจะมีทั้งแบบหัวจับธรรมดาและแบบหัวจับทำมุมกับด้าม……………………….. 83 ภาพที่ 4.23 แสดงสว่านไฟฟ้าแบบกระแทก.............................................................................................. 83 ภาพที่ 4.24 แสดงเลื่อยไฟฟ้าแบบหิ้ว........................................................................................................ 84 ภาพที่ 4.25 แสดงเครื่องอัดอากาศ........................................................................................................... 85 ภาพที่ 4.26 แสดงมาตรวัดความดัน.......................................................................................................... 85 ภาพที่ 4.27 แสดงปั๊มทดสอบความดันน้ำแบบปกติและแบบใช้ไฟฟ้า....................................................... 85 ภาพที่ 5.1 แสดงการวางสลีฟด้วยท่อพีวีซี ก่อนการเทคอนกรีต............................................................... 109 ภาพที่ 5.2 แสดงข้อต่อกันซึม................................................................................................................... 109 ภาพที่ 5.3 แสดงทิศทางของการกระแทกของน้ำ..................................................................................... 110 ภาพที่ 5.4 แสดงการติดตั้งห้องอากาศสำหรับฝักบัวและโถสุขภัณฑ์........................................................ 111 ภาพที่ 5.5 แสดง Water Hammer Arrester……………………………………………………………………………… 111 ภาพที่ 5.6 แสดงลักษณะรูปร่างและขนาดของ โถส้วมชักโครก รหัส TF–2014–WT–9……………………. 120 ภาพที่ 5.7 แสดงลักษณะรูปร่างและขนาดของอ่างล้างหน้า รหัส TF-1314W………………………………….. 121 ภาพที่ 5.8 แสดงลักษณะรูปร่างและขนาดของโถปัสสาวะชาย รหัส C-307 VENUS Urinal……………… 122 ภาพที่ 5.9 แสดงลักษณะรูปร่างและขนาดของกระจกเงา รหัส K-30495X-L………………………………….. 123 ภาพที่ 6.1 แสดงเครื่องอัดอากาศ (Air Compression)…………………………………………………………………. 106
ซ สารบัญภาพ(ต่อ) ภาพที่ หน้า ภาพที่ 6.2 แสดงหัวครอบท่อและปลั๊กอุด (Pipe Cabs and Plugs) ………………………………………………. 107 ภาพที่ 6.3 แสดงปลั๊กทดสอบ (Test Plugs) …………………………………………………..…………………………… 107 ภาพที่ 6.4 แสดงปลั๊กทดสอบแบบเติมลม…………………………………………………………………………………… 108 ภาพที่ 6.5 แสดงมาตรวัดความดัน (Pressure gauge) ………………………………………………………………… 108 ภาพที่ 6.6 แสดงปั๊มทดสอบความดันน้ำ (Hydrostatic Test Pump) ……………………………………………. 109 ภาพที่ 6.7 แสดงการทดสอบระบบด้วยน้ำ…………………………………………………………………………………….157
เนื้อหาหลักสูตร : หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุงสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 1 4020110101 ความปลอดภัยในการทำงาน ภาคทฤษฎี 1 ชม. : ภาคปฏิบัติ - ชม. เนื้อหาโดยย่อ คือเพื่อให้ผู้รับการฝึกมีความรู้ เกี่ยวกับความหมาย สาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุ และการป้องกันอุบัติเหตุ อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล ตระหนักถึงความปลอดภัยในการทำงานของตนเองและ ผู้อื่น โดยศึกษาเกี่ยวกับ ความหมายและสาเหตุของอุบัติเหตุสัญลักษณ์และเครื่องหมายเกี่ยวกับความ ปลอดภัย แนวทางการป้องกันการประสบภัยอันตรายเนื่องจากการทำงาน อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัย ส่วนบุคคล และการปฐมพยาบาลเบื้องต้น 4020130601 การอ่านแบบตามมาตรฐานและข้อกำหนด ภาคทฤษฎี 2 ชม. : ภาคปฏิบัติ - ชม. ในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ เนื้อหาโดยย่อ คือ เพื่อให้ผู้รับการฝึกมีความรู้เกี่ยวกับการอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ โดยศึกษาเกี่ยวกับความรู้พื้นฐานระบบท่อและสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพัก อาศัย การอ่านแบบ สัญลักษณ์ของระบบท่อและสุขภัณฑ์ในงานก่อสร้าง ข้อกำหนด มาตรฐานของระบบท่อและ สุขภัณฑ์ การถอดแบบ การประมาณราคา เป็นต้น 4020130602 ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย ภาคทฤษฎี 1 ชม. : ภาคปฏิบัติ - ชม. เนื้อหาโดยย่อ คือ เพื่อให้ผู้รับการฝึกมีความรู้เกี่ยวกับชนิดของท่อและสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพัก อาศัย โดยศึกษาเกี่ยวกับชนิดของท่อที่นิยมใช้ในระบบประปา ระบบระบายน้ำทิ้ง ระบบระบายน้ำโสโครกและ ระบบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องสำหรับบ้านพักอาศัย ข้อดีและข้อจำกัดของท่อแต่ละชนิด ลักษณะและรูปแบบการใช้ งานข้อต่อ ชนิดและลักษณะการใช้งานท่อสุขภัณฑ์ เป็นต้น 4020130603 เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ ภาคทฤษฎี 1 ชม. : ภาคปฏิบัติ 1 ชม. และสุขภัณฑ์ เนื้อหาโดยย่อ คือ เพื่อให้ผู้รับการฝึกมีความรู้และฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับเครื่องมือและอุปกรณ์ใน ระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ โดยศึกษาเกี่ยวกับการเลือกใช้งานเครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ ให้เหมาะสม โดยคำนึงถึงความปลอดภัย อาทิ เครื่องมือวัดระยะ (Measuring Tool) เครื่องมือและอุปกรณ์งาน ท่อเหล็กกล้า (Steel Pipe Tool) เครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อพลาสติก (Plastic Pipe Tool) เครื่องมือและ อุปกรณ์งานสุขภัณฑ์ (Fixtures Tool) เครื่องมือและอุปกรณ์งานเจาะและคว้าน (Drilling and Boring Tools) เครื่องมือทดสอบ (Miscellaneous Testing Tool) รวมถึงการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์ เป็นต้น
เนื้อหาหลักสูตร : หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุงสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 2 ฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ อาทิ เครื่องมือวัด ระยะ (Measuring Tool) เครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อเหล็กกล้า (Steel Pipe Tool) เครื่องมือและอุปกรณ์ งานท่อพลาสติก (Plastic Pipe Tool) เครื่องมือและอุปกรณ์งานสุขภัณฑ์ (Fixtures Tool) เครื่องมือและ อุปกรณ์งานเจาะและคว้าน (Drilling and Boring Tools) เครื่องมือทดสอบ (Miscellaneous Testing Tool) รวมถึงการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์ เป็นต้น 4020130604 เทคนิคการติดตั้งระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ ภาคทฤษฎี 1 ชม.: ภาคปฏิบัติ 11 ชม. สำหรับบ้านพักอาศัย เนื้อหาโดยย่อ คือ เพื่อให้ผู้รับการฝึกมีความรู้และฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับเทคนิคการติดตั้ง ระบบงานท่อและสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย โดย ศึกษาเกี่ยวกับเทคนิคการเลือกใช้งานเครื่องมือและอุปกรณ์ในการติดตั้งระบบงานท่อและ สุขภัณฑ์ให้มีความเหมาะสม การแยกรายการวัสดุงานท่อและสุขภัณฑ์ ข้อคำนึงและเทคนิคในการติดตั้ง ระบบงานท่อ เทคนิควิธีการต่อประกอบติดตั้งท่อและสุขภัณฑ์ชนิดต่าง ๆ สำหรับบ้านพักอาศัย อาทิ เช่น โถ ส้วมชักโครก อ่างล้างมือ โถปัสสาวะชาย กระจกเงา เป็นต้น ฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับเทคนิคการติดตั้งระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ เทคนิคการเลือกใช้งาน เครื่องมือและอุปกรณ์ในการติดตั้งระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ให้มีความเหมาะสม การแยกรายการวัสดุงานท่อ และสุขภัณฑ์ ข้อคำนึงและเทคนิคในการติดตั้งระบบงานท่อ เทคนิควิธีการต่อประกอบติดตั้งท่อและสุขภัณฑ์ ชนิดต่าง ๆ สำหรับบ้านพักอาศัย อาทิ เช่น โถส้วมชักโครก อ่างล้างมือ โถปัสสาวะชาย กระจกเงา เป็นต้น 4020130605 เทคนิคการแก้ไขปัญหาและซ่อมบำรุง ภาคทฤษฎี 1 ชม.:ภาคปฏิบัติ 5 ชม. ระบบงานท่อและสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย เนื้อหาโดยย่อ คือ เพื่อให้ผู้รับการฝึกมีความรู้และฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับเทคนิคการแก้ไขปัญหา และซ่อมบำรุงสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย โดย ศึกษาความรู้เกี่ยวกับเทคนิคการเลือกใช้งานเครื่องมือและอุปกรณ์ในการแก้ไขปัญหาและ ซ่อมบำรุงระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ให้มีความเหมาะสม แนวทางในการทดสอบงานท่อ ข้อคำนึงและเทคนิค วิธีการแก้ไขปัญหาและซ่อมบำรุงระบบงานท่อสุขภัณฑ์ชนิดต่าง ๆ สำหรับบ้านพักอาศัย อาทิ เช่น โถส้วมชัก โครก อ่างล้างมือ โถปัสสาวะชาย กระจกเงา เป็นต้น
เนื้อหาหลักสูตร : หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุงสุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 3 ฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับเทคนิคการแก้ไขปัญหาและซ่อมบำรุงระบบงานท่อและสุขภัณฑ์สำหรับ บ้านพักอาศัย เทคนิคการเลือกใช้งานเครื่องมือและอุปกรณ์ในการแก้ไขปัญหาและซ่อมบำรุงระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ให้มีความเหมาะสม ปฏิบัติด้านการทดสอบงานท่อ เทคนิควิธีการแก้ไขปัญหาและซ่อมบำรุง ระบบงานท่อสุขภัณฑ์ชนิดต่าง ๆ สำหรับบ้านพักอาศัย อาทิ เช่น โถส้วมชักโครก อ่างล้างมือ โถปัสสาวะชาย กระจกเงา เป็นต้น 4020139901 การวัดและประเมินผล ภาคทฤษฎี 1 ชม.:ภาคปฏิบัติ 5 ชม. เนื้อหาโดยย่อ คือ เพื่อประเมินความรู้และทักษะของผู้รับการฝึก โดยการทดสอบ ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติโดย การทดสอบภาคทฤษฎี จะเป็นการประเมินความรู้ของผู้รับการฝึกด้วยข้อสอบแบบปรนัย 4 ตัวเลือก จำนวน 50 ข้อ ระยะเวลา 1 ชั่วโมง การทดสอบภาคปฏิบัติ จะเป็นการประเมินทักษะของผู้รับการฝึก ด้วยปฏิบัติงานตามแบบที่ กำหนดให้ โดยตรวจผลงานที่สำเร็จ ภายในระยะเวลา 5 ชั่วโมง
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบเตรียมการสอน หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 1 ชม. 4 วัตถุประสงค์: 1. เพื่อให้ผู้รับการฝึกคำนึงและตระหนักถึงความปลอดภัยในการทำงาน 2. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้ถึงความหมาย สาเหตุการเกิดอุบัติเหตุสัญลักษณ์และ เครื่องหมายเกี่ยวกับความปลอดภัย 3. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้ถึงแนวทางในการป้องกันอันตรายในการทำงาน อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล และการปฐมพยาบาลเบื้องต้น วิธีสอน : บรรยาย ตอบข้อซักถาม หัวข้อสำคัญ : 1. ความหมายและสาเหตุของอุบัติเหตุ 2. สัญลักษณ์และเครื่องหมายเกี่ยวกับความปลอดภัย 3. แนวทางการป้องกันการประสบภัยอันตรายเนื่องจากการทำงาน 4. อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล 5. การปฐมพยาบาลเบื้องต้น อุปกรณ์ช่วยฝึก : สื่อนำเสนออิเล็กทรอนิกส์ เครื่องฉายโปรเจคเตอร์ และเอกสารประกอบการฝึก การมอบหมายงาน : หลังจากผู้รับการฝึกได้รับฟังคำบรรยายแล้ว ให้อ่านทบทวนความรู้จากใบข้อมูล แล้วทำใบทดสอบที่ 1 การวัดและประเมินผล : ใบทดสอบที่ 1 หนังสืออ้างอิง : - กองตรวจความปลอดภัย กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน. คู่มือดูแลความ ปลอดภัยในการทำงานก่อสร้าง. กรุงเทพฯ : กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน, 2548. - ราชบัณฑิตยสถาน.พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น, 2556. - สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน). ความปลอดภัยสำหรับลูกจ้าง. กรุงเทพฯ : กรมสวัสดิการและ คุ้มครองแรงงาน, 2563. - ความปลอดภัยจากการใช้ไฟฟ้าในสถานที่ก่อสร้าง(ออนไลน์). แหล่งที่มา : https://elise.ema.gov.sg. สืบค้นเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2565. ..
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 5 งานก่อสร้างถือเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาประเทศเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีหรือ "ครูเทพ" ได้ รจนาไว้ว่า "งานก่อสร้างเป็นส่วนสำคัญหนึ่งแห่งจตุปัจจัย ดังนั้นเมื่อมีชุมนุมชนเจริญขึ้นที่ไหน ก็ย่อม จะต้องมีการก่อสร้างขึ้นที่นั้น" การก่อสร้างจึงมีการขยายตัวและมีการพัฒนาอยู่ตลอดเวลา เพื่อรองรับความ เจริญของประเทศ ซึ่งในปัจจุบันได้มีการนำเอาเครื่องมือ เครื่องจักรกลต่าง ๆ มาใช้กันอย่างกว้างขวาง และ นับวันก็จะมีบทบาทมากขึ้นด้วย ทั้งนี้เพื่อเป็นการลดค่าใช้จ่ายหรือลดจำนวนลูกจ้าง และในการทำงานบางครั้ง ต้องทำงานแข่งขันกับเวลาเพื่อให้งานเสร็จตามที่กำหนดไว้ การเกิดอุบัติเหตุจากการทำงานส่วนใหญ่พบว่าสาเหตุมาจากผู้ปฏิบัติหรือตัวลูกจ้างเองไม่มีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องของความปลอดภัยที่ดีพอ หรืออาจจะไม่ใส่ใจต่อกฎระเบียบข้อบังคับต่าง ๆ จึงทำให้เกิด อุบัติเหตุจากการทำงานได้ การให้ความรู้ความเข้าใจต่อผู้ปฏิบัติในเรื่องของการทำงานที่ถูกต้องและปลอดภัย เพื่อเป็นการสร้างจิตสำนึกที่ดีจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ ซึ่งนายจ้าง ผู้รับเหมาและลูกจ้าง จะต้องตระหนักถึงความ ปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อป้องกันความสูญเสียและผลกระทบต่อครอบครัว ของผู้รับอุบัติเหตุ ตลอดจนชื่อเสียงของนายจ้าง ผู้รับเหมางานก่อสร้างนั้น ๆ 1. ความหมายและสาเหตุของอุบัติเหตุ 1.1 ความหมายของอุบัติเหตุ ปัจจุบัน ต้องยอมรับว่าอุบัติเหตุเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่สำคัญของประเทศ ทำให้เกิดความ เสียหาย ต่อชีวิตและทรัพย์สินซึ่งไม่เพียงแต่ทำให้บุคคลต้องได้รับอันตราย บาดเจ็บ พิการ สูญเสียทรัพย์สิน หรือเสียชีวิตก่อนวัยอันสมควรเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อประเทศชาติในด้านเศรษฐกิจและทรัพยากรมนุษย์ซึ่ง เป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาอีกด้วย ดังนั้นจึงจำเป็นอย่างยิ่ง ที่ต้องให้ความสำคัญและตระหนักเกี่ยวกับเรื่องการ ป้องกันอุบัติเหตุ ซึ่งจะส่งผลให้ชีวิตมีความปลอดภัยหรือมีสวัสดิภาพยิ่งขึ้น ความหมายของคำว่า “อุบัติเหตุ” ได้มีผู้ให้ความหมายอยู่หลายอย่าง ประกอบด้วย อุบัติเหตุตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ได้ให้คำนิยามไว้ว่า “อุบัติเหตุ” หมายถึง เหตุที่เกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด ความบังเอิญเป็น (ราชบัณฑิตสถาน. 2556 : 1385) อุบัติเหตุ หมายถึง เหตุการณ์ที่ไม่มีผู้ใดตั้งใจให้เกิด เมื่อเกิดขึ้นแล้วมีผลให้เกิดการบาดเจ็บ หรือ เสียชีวิต หรือทรัพย์สินเสียหาย (สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน). 2563 : 4)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 6 อุบัติเหตุ หมายถึง เหตุการณ์อันตรายที่เกิดขึ้นทันทีโดยไม่คาดคิดหรือไม่อาจทราบล่วงหน้า เป็น ผลให้ลูกจ้างได้รับบาดเจ็บ ทุพพลภาพหรือถึงแก่ความตาย (กองตรวจความปลอดภัย กรมสวัสดิการและคุ้มครอง แรงงาน. 2548) จึงสรุปได้ว่า อุบัติเหตุ หมายถึง เหตุการณ์อันตรายที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้ตั้งใจ หรือคาดคิดมา ก่อน ทำให้เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สิน บุคคลได้รับอันตรายทั้งร่างกายและจิตใจ อาจบาดเจ็บ พิการ หรือ รุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต 1.2 สาเหตุการเกิดอุบัติเหตุ การเกิดอุบัติเหตุที่ทำให้เกิดการบาดเจ็บและความเสียหายต่าง ๆ เป็นผลที่สืบเนื่อง โดยตรงมาจาก การกระทำที่ไม่ปลอดภัย และ/หรือสภาพการทำงานที่ไม่ปลอดภัย ได้แก่ 1.2.1 การกระทำที่ไม่ปลอดภัย เป็นการกระทำของผู้ปฏิบัติงานในขณะทำงาน ซึ่งอาจจะ ก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้ ตัวอย่างเช่น 1) ใช้เครื่องจักร เครื่องกล เครื่องมือ หรืออุปกรณ์ต่าง ๆ โดยพลการหรือโดยไม่ได้รับ มอบหมาย 2) ทำงานเร็วเกินสมควรและใช้เครื่องจักรในอัตราที่เร็วเกินกำหนด 3) ซ่อมแซมหรือบำรุงรักษาในขณะที่เครื่องยนต์กำลังหมุน 4) ถอดอุปกรณ์ความปลอดภัยจากเครื่องจักรโดยไม่มีเหตุอันสมควร 5) หยอกล้อกันในขณะทำงาน 6) ทำงานในที่ที่ไม่ปลอดภัย 7) ใช้เครื่องมือที่ชำรุดหรือไม่ถูกวิธี 8) ยกหรือเคลื่อนย้ายวัสดุด้วยท่าทางหรือวิธีการที่ไม่ปลอดภัย 9) ไม่สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่จัดให้ 10) ไม่ปฏิบัติตามข้อบังคับ ข้อห้าม ป้ายหรือสัญลักษณ์เตือนต่าง ๆ 1.2.2 สภาพการทำงานที่ไม่ปลอดภัย เป็นสภาพแวดล้อมที่อยู่รอบ ๆ ตัวผู้ปฏิบัติงานในขณะ ทำงาน ซึ่งอาจเป็นสาเหตุก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้ ตัวอย่างเช่น 1) ไม่มีที่ครอบหรือการ์ดปิดคลุมส่วนที่หมุนได้และส่วนส่งถ่ายกำลังของเครื่องจักร 2) ที่ครอบหรือการ์ดของเครื่องจักรไม่ปลอดภัยหรือไม่เหมาะสม
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 7 3) เครื่องจักร เครื่องมือที่ใช้ มีการออกแบบที่ไม่เหมาะสม 4) บริเวณพื้นที่ทำงานลื่น ขรุขระ หรือสกปรก 5) บริเวณที่ทำงานมีการวางของไม่เป็นระเบียบ กีดขวางทางเดิน 6) การกองวัสดุสูงเกินไป หรือการซ้อนวัสดุไม่ถูกวิธี 7) การจัดเก็บสารเคมี สารไวไฟต่าง ๆ ไม่เหมาะสม 8) แสงสว่างไม่เหมาะสม เช่น แสงอาจสว่างไม่เพียงพอ หรือแสงจ้าเกินไป เป็นต้น 9) ไม่มีระบบการระบายและถ่ายเทอากาศที่เหมาะสม ภาพที่ 1.1 แสดงสาเหตุการเกิดอุบัติเหตุ (ที่มา : ความปลอดภัยสำหรับลูกจ้าง, 2563) ภาพที่ 1.2 แสดงลักษณะผู้ที่ได้รับผลกระทบจากอุบัติเหตุ (ที่มา : ความปลอดภัยสำหรับลูกจ้าง, 2563)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 8 2. สัญลักษณ์และเครื่องหมายเกี่ยวกับความปลอดภัย มาตรฐาน IOS 3864 กำหนดรูปเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัยเป็น 3 แบบ ให้มีความหมาย สัมพันธ์กับการใช้สี คือ วงกลม หมายถึง การห้ามและข้อบังคับ สามเหลี่ยม หมายถึง การเตือนสติ และ สี่เหลี่ยม หมายถึงข้อมูลหรือข้อแนะนำ นอกจาก ISO 3864 ยังได้ให้รายละเอียดทางวิชาการด้านอื่นๆที่จำเป็น ต่อการกำหนดข้อปฏิบัติโดยทั่วไปสำหรับผู้ปฏิบัติงานเพื่อให้เป็นสากลและเป็นที่ยอมรับร่วมกันทั่วโลก โดย จำแนกเป็นเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย และเครื่องหมายเสริม ดังต่อไปนี้ 2.1 การใช้เครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย 1) เพื่อเตือนให้ระวังอันตรายที่จะเกิดขึ้นกับสุขภาพร่างกาย 2) กำหนดให้ใส่อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล 3) แนะนำให้พึงปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติเพื่อวามปลอดภัยเครื่องหมายเสริมความ ปลอดภัย 2.2 เครื่องหมายเสริมความปลอดภัย 1) รูปแบบของเครื่องหมายเสริม เป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าหรือสี่เหลี่ยมจัตุรัส 2) มีพื้นให้ใช้สีเดียวกับสีเพื่อความปลอดภัย และสีข้อความให้ใช้สีตัด หรือสีพื้นให้ใช้สีขาว และสีของข้อความให้ใช้สีดำ 3) ตัวอักษรที่ใช้ในข้อความ - ช่องไฟระหว่างตัวอักษรต้องไม่แตกต่างกันมากกว่าร้อยละสิบ - ลักษณะของตัวอักษรต้องดูเรียบง่าย ไม่เขียนแรเงาหรือลวดลาย - ความกว้างของตัวอักษรต้องไม่น้อยกว่าร้อยละเจ็ดสิบของความสูงของตัวอักษร 4) ให้แสดงเครื่องหมายเสริมไว้ใต้เครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย ทั้งนี้ ผู้ปฏิบัติงานในตำแหน่งช่างติดตั้งงานท่อและสุขภัณฑ์หรือในสาขาอาชีพอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง จะต้องทราบถึงความหมายของสัญลักษณ์และเครื่องหมายเกี่ยวกับความปลอดภัยตามมาตรฐานสากล ในการ ป้องกันอุบัติเหตุซึ่งอาจจะเกิดขึ้นได้ เพื่อความปลอดภัยต่อตนเองและเพื่อนร่วมงาน
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 9 ตารางที่ 1.1 แสดงสัญลักษณ์ สี ความหมายและตัวอย่างการใช้งานเกี่ยวกับความปลอดภัย (ที่มา : ความปลอดภัยสำหรับลูกจ้าง, 2563) ลำดับที่ สี/ สัญลักษณ์ ความหมายและตัวอย่างการใช้งาน 1. สีแดง สีแดงเป็นการบอกให้หยุด ใช้กับเครื่องหมาย หยุด ซึ่งประเภทที่ใช้งาน ก็มีดังนี้ -อุปกรณ์ดับเพลิง - บริเวณอันตราย หรือสิ่งที่มีอันตราย - การหยุดฉุกเฉินของเครื่องจักรกล 2. สีเหลือง สีเหลือง เป็นการบอกถึงการเตรียมความพร้อม การเตือนอันตรายที่จะเกิดจากการชน การลื่น หกล้ม การเดินพลาด สะดุดราวบันใด รั้วกั้นอุปกรณ์เคลื่อนที่ในโรงงาน ซึ่งจะใช้กับ เครื่องหมายเตือนต่างๆ 3. สีเขียว สีเขียว แสดงถึงสภาวะของความปลอดภัย ลักษณะของการใช้งานจะใช้คู่กับสีขาว 4. สีน้ำเงิน สีน้ำเงิน ใช้แสดงถึงการแสดงความระมัดระวัง เป็นพิเศษ บ่งบอกถึงการ บังคับให้ต้องปฏิบัติ เช่น บังคับให้ต้องสวมเครื่องป้องกันส่วนบุคคล หรือใช้เป็นเครื่องหมายบังคับ 5. สีดำหรือสีขาว สีดำและสีขาวใช้ร่วมกันเป็นแถบริ้วสลับกัน แสดงถึงบริเวณทำความสะอาด หรือเครื่องหมาย จราจร
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 10 ลำดับที่ สี/ สัญลักษณ์ ความหมายและตัวอย่างการใช้งาน 6. เครื่องหมายห้าม 6.1 ห้ามทั่วไป 6.2 ห้ามสูบบุหรี่ 6.3 ห้ามผ่าน 6.4 ห้ามวางสิ่งกีดขวาง 6.5 ห้ามนั่ง 7. เครื่องหมายเตือน 7.1 เครื่องหมายเตือนทั่วไป 7.2 ระวังสิ่งกีดขวาง 7.3 ระวังพื้นลื่น 7.4 ระวังอันตรายจากไฟฟ้า
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 11 ลำดับที่ สี/ สัญลักษณ์ ความหมายและตัวอย่างการใช้งาน 8. เครื่องหมายบังคับ 8.1 เครื่องหมายบังคับทั่วไป 8.2 ต้องศึกษาคู่มือ คำแนะนำ 8.3 ต้องต่อสายดิน 8.4 ต้องสวมหน้ากากอนามัย 9.เครื่องหมายแนะนำเกี่ยวกับสภาวะปลอดภัย 9.1 จุดรวมพล 9.2 เครื่องกระตุ้นหัวใจด้วยไฟฟ้าอัตโนมัติ 9.3 * เปล 9.4 ฝักบัวอาบน้ำฉุกเฉิน
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 12 3. แนวทางการป้องกันการประสบภัยอันตรายเนื่องจากการทำงาน แนวทางการป้องกันการประสบภัยอันตรายเนื่องจากการทำงานสำหรับผู้ปฏิบัติงานในตำแหน่งช่าง ติดตั้งงานท่อและสุขภัณฑ์หรือในสาขาอาชีพอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ 3.1การปฏิบัติงานในที่อับอากาศ ที่อับอากาศ หมายถึง ที่ซึ่งมีทางเข้าออกจำกัดหรือไม่ได้ออกแบบไว้สำหรับเป็นสถานที่ทำงาน อย่างต่อเนื่องเป็นประจำ และ มีสภาพอันตราย หรือ มีบรรยากาศอันตราย เช่น อุโมงค์ ถ้ำ บ่อ หลุม ห้องใต้ดิน ห้องนิรภัย ถังน้ำมัน ถังหมัก ถัง ไซโล ท่อ เตา ภาชนะ หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายกันเป็นต้น อันตรายที่อาจเกิดขึ้น 1) ขาดอากาศหายใจหรือขาดออกชิเจน 2) สูดดมก๊าซพิษ เนื่องจากการระบายอากาศไม่ดี ทำให้เกิดการสะสมของก๊าซพิษต่าง ๆ ซึ่ง อาจจะเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติหรือเกิดจากการทำงานก็ได้ 3) เกิดการระเบิดหรือลุกไหม้ของสารเคมีหรือวัสดุต่าง ๆ แนวทาง/มาตรการเพื่อความปลอดภัย 1) ปิดป้าย "ที่อับอากาศ อันตราย ห้ามเข้า" ไว้ที่ปากทาง เข้า-ออก ให้เห็นได้ 2) ควบคุมไม่ให้ผู้ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าไปในสถานที่ทำงาน 3) ก่อนเข้าปฏิบัติงาน ต้องปฏิบัติดังนี้ - ตรวจสอบปริมาณก๊าซออกชิเจน สารเคมี และสิ่งปนเปื้อนในอากาศ หากพบว่าอาจจะ ไม่ปลอดภัยให้ทำการระบายอากาศหรือขจัดสภาพที่ไม่ปลอดภัยนั้นให้อยู่ในสภาพที่ปลอดภัยก่อน - จัดให้มีอุปกรณ์ช่วยหายใจ เข็มขัดนิรภัย สายชูชีพ และอุปกรณ์คุ้มครองด้านความ ปลอดภัยส่วนบุคคลอื่น ๆ ที่เหมาะสม - การอนุญาตให้ลูกจ้างเข้าไปทำงานต้องมีการออกใบอนุญาตทุกครั้ง 4) ในขณะที่ทำงาน ต้องมีผู้ช่วยและต้องปฏิบัติดังนี้ - ตรวจคุณภาพอากาศเป็นระยะ ๆ และจัดการให้อยู่ในสภาพที่ปลอดภัยตลอดเวลา - จัดให้ผู้ช่วยเหลืออยู่ปากทางเข้า-ออก ตลอดเวลา และต้องสามารถติดต่อสื่อสารกับผู้ที่ อยู่ภายในได้ด้วยและผู้ช่วยเหลือจะต้องมีความรู้ความสามารถในการช่วยเหลือผู้ประสบภัยและมีอุปกรณ์ ช่วยชีวิตที่เหมาะสมตามลักษณะงาน
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 13 ภาพที่ 1.3 แสดงลักษณะการปฏิบัติงานในพื้นที่อับอากาศ (ที่มา :https://conceptocomunicacion.com) 3.2 การยกและเคลื่อนย้ายด้วยแรงกาย อันตรายที่อาจเกิดขึ้น 1) อาจเกิดการสะดุด หกล้ม เป็นอันตรายต่อร่างกาย 2) อาจเกิดอาการบาดเจ็บบริเวณด้านหลังของร่างกาย ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อร่างกายใน ระยะยาวได้ 3) อาจเป็นอันตรายต่อบุคคลที่อยู่ใกล้เคียง เนื่องจากการขนย้ายสิ่งของที่ไม่ถูกวิธี ภาพที่ 1.4 แสดงลักษณะการยกและเคลื่อนย้ายด้วยแรงกายที่ไม่ถูกวิธี (ที่มา :ความปลอดภัยสำหรับลูกจ้าง, 2563)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 14 แนวทาง/มาตรการเพื่อความปลอดภัย 1) ยืนหันหน้าเข้าหาวัสดุที่จุดเริ่มต้นและจุดปลายทางของงานยก 2) ไม่ควรยกวัสดุขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือด้วยอาการกระชาก 3) ไม่ควรเหวี่ยงหรือโยนวัสดุ 4) ขณะยกวัสดุขึ้นหรือวางลง ควรงอเข่า หลังตรงหรือก้มเล็กน้อย 5) ขณะยกวัสดุขึ้นหรือวางลง ควรให้วัสดุวางอยู่ตรงด้านหน้าและใกล้ชิดตัวมากที่สุด 6 ถ้าวัสดุมีขนาดใหญ่ อาจยกในท่าที่นั่งคุกเข่าข้างเดียว 7) ถ้าไม่สามารถยกและเคลื่อนย้ายวัสดุเพียงคนเดียวได้ ควรเรียกเพื่อนมาช่วยยกและ เคลื่อนย้าย หรือใช้อุปกรณ์ช่วยยกและเคลื่อนย้ายวัสดุ 8) กรณีที่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล จะต้องใช้อุปกรณ์ที่ได้ มาตรฐาน 9) บริหารร่างกายในช่วงหยุดพัก เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ จากการยกและเคลื่อนย้ายวัสดุด้วยแรงกาย 10) เมื่อต้องยกของที่มีน้ำหนักมากให้หลีกเลี่ยงการใช้อิริยาบถที่ออกแรงมากเกินไปซึ่งจะ เป็นการใช้กำลังกล้ามเนื้อเพียงอย่างเดียว สิ่งที่ถูกต้องคือให้ยกน้ำหนักไว้ที่ศูนย์กลางของความโน้มถ่วงโดยให้ ย่อตัวลง 11) เมื่อต้องยกของหนักนั้นขึ้นเหนือหัวไหล่ให้ใช้ม้าสำหรับรองเท้าและเมื่อต้องยกของต่ำ กว่าหัวเข่าให้ย่อตัวลง ทั้งนี้ กฎกระทรวงแรงงานกำหนดอัตราน้ำหนักที่นายจ้างให้ลูกจ้างทำงานได้ พ.ศ. 2547 โดยกำหนดให้ - ชาย อายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ยกของได้ไม่เกิน 55 กิโลกรัม - หญิง อายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ยกของได้ไม่เกิน 25 กิโลกรัม - กรณีน้ำหนักเกินกว่าที่กำหนด ให้ใช้เครื่องทุ่นแรง
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 15 ภาพที่ 1.5 แสดงลักษณะการยกและเคลื่อนย้ายด้วยแรงกายที่ถูกวิธี (ที่มา :ความปลอดภัยสำหรับลูกจ้าง, 2563) 3.3การปฏิบัติงานเกี่ยวกับเครื่องมือไฟฟ้า อันตรายที่อาจเกิดขึ้น การปฏิบัติงานเกี่ยวกับเครื่องมือไฟฟ้าที่ไม่ปลอดภัย อาจเป็นสาเหตุทำให้เกิดอุบัติต่อตนเอง และผู้อื่นได้ แนวทาง/มาตรการเพื่อความปลอดภัย 1. ตรวจสอบสภาพอุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ ให้อยู่ในสภาพที่ปลอดภัยก่อนใช้งาน 2. ควรเสียบปลั๊กก่อนเปิดสวิตช์ที่อุปกรณ์ไฟฟ้า 3. อุปกรณ์ไฟฟ้าชำรุด ห้ามใช้ ต้องทำการซ่อมแชม แก้ไข หรือเปลี่ยนใหม่ก่อนเท่านั้น 4. ทุกครั้งที่ทำการต่อสายไฟ หรือเดินสายไฟ ต้องทำการตัดกระแสไฟฟ้าก่อน 5. ต้องสวมอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ตามความเหมาะสมของงาน 6. ต้องต่อสายอุปกรณ์ลงดิน เพื่อป้องกันการไฟฟ้ารั่ว 7. รอยต่อสายไฟทุกแห่งต้องใช้เทปพ้นสายไฟ หุ้มลวดทองแดงให้มิดชิด และแน่นหนาเพื่อ ไม่ให้เกิดอันตราย 8. อย่าใช้บันไดโลหะในการซ่อมแซมอุปกรณ์ไฟฟ้า โดยไม่สวมรองเท้ายาง หรือรองเท้า นิรภัย 9. เต้าเสียบชนิดที่ต่อแยกได้หลายทาง ไม่ควรต่อสายไฟแยกออกไปใช้มากเกินไป 10. ในการแก้ไขอุปกรณ์เกี่ยวกับระบบไฟฟ้า หากไม่มีมีความรู้ความสามารถด้านช่างไฟฟ้าไม่ ควรดำเนินการเด็ดขาด จะต้องดำเนินการโดยผู้มีความรู้ความสามารถด้านช่างไฟฟ้าที่เท่านั้น
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 16 11. การช่วยผู้ประสบอันตรายให้หลุดพ้นจากกระแสไฟฟ้า อย่าใช้มือเปล่าจับ ควรใช้ผ้า ไม้ เชือก หรือสายยางที่แห้งสนิทดึงผู้ประสบอันตรายให้หลุดออกมา 12. เมื่อพบผู้ประสบอันตราย จะต้องทำการปฐมพยาบาลเบื้องต้นและรีบนำส่งโรงพยาบาล โดยเร็วที่สุด ภาพที่ 1.6 แสดงการใช้งานเครื่องมือไฟฟ้าเพื่อความปลอดภัย (ที่มา : https://elise.ema.gov.sg) 4. อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (Personal Protection Equipment) หรือเรียกสั้นๆ ว่า พี พี อี (PPE) หมายถึง อุปกรณ์ที่สวมใส่ปกคลุมส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจ เกิดขึ้นเนื่องจากสภาพและสิ่งแวดล้อมในขณะปฏิบัติงาน ประเภทของอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล 1) อุปกรณ์ป้องกันศีรษะ เป็นอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับป้องกันศีรษะจากการถูกกระแทก หรือวัตถุจาก ที่สูงตกลงมากระแทก และป้องกันตรายจากไฟฟ้าและสารเคมีเหลว ซึ่งอุปกรณ์ป้องกันศีรษะที่สำคัญ คือ หมวกนิรภัย (Safety Hat) และหมวกกันศีรษะชน (Bump Hat) 2) อุปกรณ์ป้องกันดวงตา ใช้สำหรับป้องกันดวงตาจากการกระแทกกับของแข็ง ป้องกันสารเคมี หรือวัตถุกระเด็นเข้าตาจนได้รับอันตรายในขณะปฏิบัติงาน 3) อุปกรณ์ป้องกันหู เป็นอุกรณ์ที่ใช้สำหรับป้องกันเสียงที่ดังเกินกว่าที่หูคนเราจะสามารถรับได้ คือมีระดับเสียงสูงเกินกว่า 85 เดซิเบล (เอ) โดยหากระดับเสียงในขณะทำงานสูงเกินกว่า 130 เดซิเบล (เอ) ถือ ว่าเป็นอันตรายต่อการได้ยินของหู ซึ่งอุปกรณ์ป้องกันหูที่สำคัญและเหมาะสมกับการใช้งาน ได้แก่
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 17 - ปลั๊กลดเสียง (Ear Plug) เป็นอุปกรณ์ป้องกันอันตรายจากเสียงที่ดังเกินไป โดยวัสดุที่ทำจาก ยาง พลาสติกอ่อน ทีมีขนาดพอดีกับรูหู และสามารถลดเสียงได้ไม่น้อยกว่า 15 เดซิเบล (เอ) - ครอบหูลดเสียง (Ear Muffs) เป็นอุปกรณ์ป้องกันตรายจากเสียงแบบครอบหู โดยมีก้านโค้ง ครอบศีรษะและใช้วัสดุที่มีความนุ่มหุ้มทับ ในส่วนของตัวครอบหูนั้นถูกออกแบบให้มีลักษณะแตกต่างกันตาม การใช้งาน และสามารถลดเสียงได้ไม่น้อยกว่า 25 เดซิเบล (เอ) 4) อุปกรณ์ป้องกันมือ ในขณะปฏิบัติงานที่ต้องใช้ส่วนของมือ นิ้วมือ และแขน นั้นมีความเสี่ยง อันตรายจากการสัมผัสกับสิ่งของ วัสดุอุปกรณ์ หรือสารเคมีที่อาจทำให้เกิดอันตายร้ายแรงได้ ดังนั้นจึง จำเป็นต้องมีอุปกรณ์ป้องกันมือชนิดต่างๆ ซึ่งต้องเลือกให้เหมาะสมกับลักษณะของงานดังนี้ - ถุงมือยางกันไฟฟ้า: ใช้สำหรับงานที่ต้องสัมผัสกับกระแสไฟฟ้าเพื่อป้องกันไฟฟ้าดูดในขณะ ปฏิบัติงาน - ถุงมือกันความร้อน: อาจเป็นถุงมือหนังหรือถุงมือผ้าขึ้นอยู่กับลักษณะของการทำงาน โดยถุง มือจะต้องมีความหนาและทนทานเมื่อใช้สัมผัสกับวัตถุหรืออุปกรณ์ที่มีความร้อนจะต้องไม่ฉีกขาด - ถุงมือยางชนิดไวนีลหรือนีโอพรีน ใช้สำหรับงานที่ต้องสัมผัสสารเคมีที่มีฤทธิ์กัดกร่อนหรือซึม ผ่านผิวหนังได้ 5) อุปกรณ์ป้องกันเท้า ใช้สำหรับป้องกันอันตรายที่อาจเกิดจากการกระแทก หรือวัตถุหรือสารเคมี หกใส่เท้า รวมถึงป้องกันการสัมผัสกับกระแสไฟฟ้าจากการปฏิบัติงาน โดยรองเท้าแบ่งออกตามลักษณะของ งาน ดังนี้ - รองเท้าป้องกันอันตรายจากไฟฟ้า: ใช้สำหรับงานที่ต้องสัมผัสกับกระแสไฟฟ้า สวมใส่เพื่อ ป้องกันไฟฟ้าดูด ทำจากยางธรรมชาติ หรือยางสังเคราะห์ - รองเท้านิรภัย ชนิดหัวรองเท้าเป็นโลหะซึ่งสามารถรองรับน้ำหนักได้ 2500 ปอนด์ และทนแรง กระแทกของวัตถุหนักที่ตกจากที่สูง 1 ฟุต ได้ 50 ปอนด์ - รองเท้าป้องกันสารเคมี ทำจากวัสดุที่ทนต่อการกัดกร่อนของสารเคมี เช่น ยางธรรมชาติ ไว นิล นีโอพรีน หรือยางสังเคราะห์ อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลถือเป็นอุปกรณ์ที่สำคัญอย่างหนึ่งในการปฏิบัติงาน ที่ควรสวมใส่ อยู่เสมอเพื่อให้การปฏิบัติงานเป็นไปด้วยความปลอดภัยสูงสุด
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 18 ภาพที่ 1.7 แสดงการสวมอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (ที่มา :https://ienergyguru.com) 3. การปฐมพยาบาลเบื้องต้น การปฐมพยาบาล หมายถึง การให้ความช่วยเหลือผู้บาดเจ็บหรือผู้ป่วยในขั้นแรก ที่กระทำใน ทันทีทันใดหรือในสถานที่เกิดเหตุ โดยใช้อุปกรณ์เท่าที่จะหาได้ประกอบกับความรู้ในการช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ เพื่อลดอันตรายของผู้บาดเจ็บ ก่อนที่ผู้บาดเจ็บจะถึงมือแพทย์ หรือขณะที่ส่งไปหาแพทย์ วัตถุประสงค์ของการปฐมพยาบาล 1) เพื่อช่วยรักษาชีวิตเอาไว้ 2) ลดความรุนแรงของการบาดเจ็บ เพื่อป้องกันการพิการ 3) บรรเทาความเจ็บปวด และป้องกันอันตรายที่จะเกิดขึ้น
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 19 หลักปฏิบัติทั่วไป 1) หาสถานที่ที่เหมาะสม เช่น ที่ร่มเย็น และมีอากาศถ่ายเทได้สะดวกบริเวณใกล้ๆ ที่เกิดเหตุ คลายสิ่งที่รัดตัวคนเจ็บออก เช่น กระดุมเสื้อ เข็มขัด เป็นต้นห้ามบุคคลอื่นอย่าให้มามุงดู 2) หากผู้บาดเจ็บยังมีสติพูดได้อยู่ ให้สอบถามอาการและสาเหตุหรืออาจสอบถามจากผู้พบเห็น เหตุการณ์ตรวจดูให้รู้แน่ว่า ผู้ประสบอันตรายได้รับบาดเจ็บมากน้อยแค่ไหนเพียงใด 3) เมื่อทราบตำแหน่งบาดแผลของผู้บาดเจ็บแล้ว ให้รีบแก้ไขอาการที่หนักและเป็นอันตรายต่อ ชีวิตมากที่สุดก่อนอื่น 4) ห้ามทำการเคลื่อนย้ายผู้ที่ได้รับบาดเจ็บสาหัส เช่น กระดูกหักโดยเฉพาะบริเวณกระดูกสัน หลัง นอกจากจำเป็นต้องทำเพื่อหลีกเลี่ยงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นเพิ่มขึ้นอีก 5) ห้ามให้น้ำหรือเครื่องดื่มอื่นใดแก่ผู้บาดเจ็บที่ยังไม่รู้สึกตัวหรือรู้สึกตัวบ้างเล็กน้อย 6) พยายามทำให้ผู้บาดเจ็บสบายที่สุดเท่าที่จะทำได้ พูดปลอบโยนและให้กำลังใจแก่ผู้บาดเจ็บ 7) รีบนำผู้บาดเจ็บส่งโรงพยาบาล ขั้นตอนการปฐมพยาบาลกรณีบาดแผลฉีกขาด 1) หลีกเลี่ยงการสัมผัสเลือดของผู้ป่วยโดยตรงเพื่อป้องกันการติดเชื้อ 2) ทำการห้ามเลือดโดยใช้ผ้าสะอาดปิดบาดแผลไว้ 3) สังเกตการเสียเลือดถ้าเลือดออกไม่หยุดให้ใช้ผ้ายืดพัน 4) กรณีเป็นแผลที่แขน ขา และ ไม่มีกระดูกหักให้ยกส่วนนั้นให้สูง ภาพที่ 1.8 แสดงขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น กรณีแผลฉีกขาด (ที่มา :https://www.niems.go.th)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 20 ขั้นตอนการปฐมพยาบาลกรณีบาดแผลอวัยวะถูกตัดขาด 1) เก็บอวัยวะที่ขาดใส่ถุงพลาสติกรัดปากถุงให้แน่น 2) แช่ในภาชนะที่มีน้ำผสม น้ำแข็ง อีกชั้น 3) ห้ามเลือดบริเวณปลายอวัยวะที่ถูกตัดขาด 4) ห้ามแช่ลงไปในน้ำแข็งโดยตรง ภาพที่ 1.9 แสดงขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น กรณีอวัยวะถูกตัดขาด (ที่มา :https://www.niems.go.th) ขั้นตอนการปฐมพยาบาลกรณีผู้ประสบเหตุภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน CPR (Cardiopulmonary Resuscitation) คือ ปฏิบัติการช่วยฟื้นคืนชีพด้วยวิธีปั๊มหัวใจ มี ประโยชน์ในสถานการณ์ฉุกเฉินที่ผู้ป่วยหยุดหายใจกะทันหัน เช่น หัวใจวาย หรือขาดออกซิเจนนาน ซึ่งเป็น ภาวะที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อสมองอย่างถาวรภายใน 4 นาที และอาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตภายในเวลา 8- 10 นาที วิธีนี้จะช่วยทำให้หัวใจกลับมาเต้นได้ตามปกติ จนกว่าจะได้รับการช่วยเหลือทางการแพทย์ 1.ปลุก ให้ตรวจดูความปลอดภัยรอบๆบริเวณก่อนเข้าไปช่วยเหลือ เช่น มีสายไฟฟ้ารั่ว 2. โทร1669 ให้รีบโทรขอความช่วยเหลือที่สายด่วน 1669 สายด่วนที่ให้บริการเฉพาะผู้ป่วยฉุกเฉิน วิกฤตินอกสถานพยาบาล โดยแจ้งอาการผู้ป่วยสถานที่เกิดเหตุชื่อและเบอร์โทร เพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อ 3.ปั๊ม จัดท่าผู้ป่วยนอนหงายเพื่อเปิดทางเดินหายใจโดยการดันหน้าผาก – ดึงคางขึ้นและตรวจสอบ การหายใจ 4.แปะ ขณะที่ทำ CPR (กดหน้าอก) เมื่อเครื่อง AED (Automated External Defibrillator) มาถึง ให้ผู้ช่วยเหลืออีกคนหนึ่งเตรียมเครื่อง AED โดยการถอดเสื้อผู้ป่วยออกและติดแผ่นนำไฟฟ้าทั้ง 2 แผ่นบริเวณ ใต้กระดูกไหปลาร้าโดยการเอียงหูฟังแนบที่จมูกผู้ป่วยจากนั้นให้เริ่มช่วยฟื้นคืนชีพ
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา : 45 นาที 21 5.ช๊อก เปิดเครื่อง AED และปฏิบัติตามคำแนะนำจากเครื่องจนเมื่อเครื่องสั่งให้ทำการช๊อกให้พูด เสียงดังไปว่าฉันถอย คุณถอย ทุกคนถอยเพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีใครสัมผัสกับผู้ป่วยก่อนกดปุ่มช๊อกไฟฟ้า 6.ส่ง ระหว่างรอรถพยาบาลมารับหากผู้ป่วยยังไม่รู้สึกตัวให้ทำการปั๊มหัวใจและปฏิบัติตาม คำแนะนำของเครื่อง AED ไปจนกว่าผู้ป่วยจะหายใจหรือรถพยาบาลมา ภาพที่ 1.10 แสดง 6 ขั้นตอนการปฐมพยาบาลแบบ CPR (Cardiopulmonary Resuscitation) (ที่มา :https://xn--c3cugh2av8euch0i4b2c.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบทดสอบ หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา 15 นาที 22 ใบทดสอบที่ 1 คำสั่ง : แบบทดสอบแบบปรนัย จำนวน 10 ข้อ ให้ทำทุกข้อ โดยในแต่ละข้อให้ผู้รับการฝึกทำเครื่องหมาย ลงบนกระดาษคำตอบที่แจกให้ โดยเลือกคำตอบที่ถูกต้องเพียงข้อเดียว เวลา 15 นาที 1. ข้อใดต่อไปนี้ ไม่ใช่ลักษณะตามความหมายของอุบัติเหตุ ก. เหตุที่เกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด ข. เหตุการณ์ที่ไม่มีผู้ใดตั้งใจให้เกิด ค. เหตุการณ์ที่สามารถกำหนดให้เกิดได้ ง. เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วก่อให้เกิดความเสียหาย 2. ข้อใดต่อไปนี้ จัดอยู่ในสาเหตุการเกิดอุบัติเหตุจากการกระทำที่ไม่ปลอดภัย ก. หยอกล้อกันในขณะทำงาน ข. พื้นที่ทำงานลื่น ขรุขระ หรือสกปรก ค. พื้นที่ทำงานมีแสงสว่างจ้าเกินไป ง. ไม่มีระบบระบายและถ่ายเทอากาศ 3. สีในข้อใดต่อไปนี้ เป็นการบ่งบอกถึงการเตรียมความพร้อม การเตือนอันตราย ก. สีแดง ข. สีเหลือง ค. สีเขียว ง. สีน้ำเงิน 4. จากสัญลักษณ์ภาพที่กำหนดให้มีความหมายว่าอย่างไร ก. ต้องต่อสายดิน ข. ต้องศึกษาคู่มือ คำแนะนำ ค. ต้องสวมหน้ากากอนามัย ง. ระวังสิ่งกีดขวาง 5. สัญลักษณ์ภาพในข้อใดต่อไปนี้ ข้อใดหมายถึงเครื่องกระตุ้นหัวใจด้วยไฟฟ้าอัตโนมัติ ก. ข. ค. ง. 6. ข้อใดต่อไปนี้ ถือว่าเป็นที่ที่อับอากาศ ก. บ่อเกรอะ ข. หลุมลึกวางฐานราก ค. อุโมงค์น้ำทิ้ง ง. ถูกทุกข้อ
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบทดสอบ หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา 15 นาที 23 7. จากกฎกระทรวงแรงงานได้กำหนดอัตราน้ำหนักที่นายจ้างให้ลูกจ้างทำงานได้ พ.ศ.2547 กำหนดให้ ลูกจ้างเพศชาย อายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ยกของได้ไม่เกินกี่กิโลกรัม ก. 55 กิโลกรัม ข. 60 กิโลกรัม ค. 65 กิโลกรัม ง. 70 กิโลกรัม 8. อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลข้อใดต่อไปนี้ เหมาะสำหรับใช้สำหรับงานที่ต้องสัมผัส สารเคมีที่มีฤทธิ์กัดกร่อนหรือซึมผ่านผิวหนังได้ ก. ถุงมือยางกันไฟฟ้า ข. ถุงมือกันความร้อน ค. ถุงมือยางชนิดไวนีลหรือนีโอพรีน ง. ถุงมือผ้า 9. ข้อใดต่อไปนี้กล่าวผิด เกี่ยวกับขั้นตอนการปฐมพยาบาลกรณีบาดแผลฉีกขาด ก. หลีกเลี่ยงการสัมผัสเลือดของผู้ป่วยโดยตรง ข. ทำการห้ามเลือดโดยใช้ผ้าสะอาดปิดบาดแผลไว้ ค. ถ้าเลือดออกไม่หยุดให้ใช้ผ้ายืดพัน ง. แผลที่แขน หากไม่มีกระดูกหักให้ยกส่วนนั้นให้ต่ำ 10. เบอร์โทรในข้อใดต่อไปนี้ คือ เบอร์สายด่วนที่ให้บริการเฉพาะผู้ป่วยฉุกเฉินวิกฤตินอกสถานพยาบาล ก. 1664 ข. 1646 ค. 1669 ง. 1696 หมายเหตุ ครูฝึกฝีมือแรงงานหรือผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่วิทยากร สามารถเลือกรูปแบบการ ทดสอบภาคความรู้ให้กับผู้รับการฝึกได้ ในรูปแบบของเอกสาร หรือ แบบทดสอบ ออนไลน์ ตาม QR CODE ที่ปรากฏ หรือที่ http://bit.ly/3GZIvMi
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบเฉลยทดสอบ หัวข้อวิชา : ความปลอดภัยในการทำงาน รหัสวิชา : 4020110101 หัวข้อย่อยที่ : 1 เวลา - นาที 24 ใบเฉลยทดสอบที่ 1 ข้อที่ ก ข ค ง 1 x 2 x 3 x 4 x 5 x 6 x 7 x 8 x 9 x 10 x
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบเตรียมการสอน หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 2 ชม. 25 วัตถุประสงค์: 1. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้และอธิบายถึงข้อกำหนด มาตรฐานของระบบท่อและ สุขภัณฑ์ได้อย่างถูกต้อง 2. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้ถึงการอ่านแบบ สัญลักษณ์ของระบบท่อและสุขภัณฑ์ ในงานก่อสร้างได้อย่างถูกต้อง 3. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้ถึงการถอดแบบและการประมาณราคาระบบท่อและ สุขภัณฑ์ในงานก่อสร้างได้อย่างถูกต้อง วิธีสอน : บรรยาย ตอบข้อซักถาม หัวข้อสำคัญ : 1. ข้อกำหนด มาตรฐานของระบบท่อและสุขภัณฑ์ 2. การอ่านแบบ สัญลักษณ์ของระบบท่อและสุขภัณฑ์ 3. การถอดแบบและการประมาณราคาระบบท่อและสุขภัณฑ์ อุปกรณ์ช่วยฝึก : สื่อนำเสนออิเล็กทรอนิกส์ เครื่องฉายโปรเจคเตอร์ และเอกสารประกอบการฝึก การมอบหมายงาน : หลังจากผู้รับการฝึกได้รับฟังคำบรรยายแล้ว ให้อ่านทบทวนความรู้จากใบข้อมูล แล้วทำใบทดสอบที่ 2 การวัดและประเมินผล : ใบทดสอบที่ 2 หนังสืออ้างอิง : - วนราช สุธรรมนิธิ. การถอดแบบและประมาณราคาระบบสุขาภิบาล. กรุงเทพฯ : คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 2562. - สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา(สอศ.) และท่อเอสซีจี.คู่มือหลักสูตรการ เรียนการสอน วิชา งานระบบท่อและสุขภัณฑ์. กรุงเทพฯ : สำนักงาน คณะกรรมการการอาชีวศึกษา, 2562. -อเมริกัน สแตนดาร์ด. บจก. คู่มือเพื่อการสร้างสรรค์ห้องน้ำ. มปป, มปท. - อาทิตย์ สุทธพันธ์. ติดตั้งท่อและสุขภัณฑ์. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น, 2562. - เอสซีจี.บจก. คู่มือออกแบบเชิงเทคนิคสำหรับท่อพีวีซี “ตราช้าง”.มปป, มปท.
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 26 1. ข้อกำหนด มาตรฐานของระบบท่อและสุขภัณฑ์ 1.1 ระบบสุขาภิบาล คือ ระบบที่เกี่ยวข้องกับการใช้น้ำภายในอาคาร ตั้งแต่ระบบประปาเพื่อ การอุปโภคบริโภค จนไปถึงการระบายน้ำเสียที่ใช้แล้ว หากระบบสุขาภิบาลไม่ดีย่อมก่อให้เกิดผลเสียต่างๆ มากมาย โดยมีความสำคัญต่อตัวอาคารในแง่การจัดการระบบน้ำภายใน และภายนอกอาคารทุกรูปแบบให้เป็น สัดส่วน ใช้งานได้สะดวก และมีความปลอดภัยไม่เป็นอันตราย อีกทั้งยังมีความสำคัญต่อผู้ใช้งานภายในอาคาร ในด้านปัจจัยที่ช่วยส่งเสริมสุขอนามัยที่ดีในการอยู่อาศัย เพื่อให้เป็นไปอย่างถูกต้องและเป็นไปตามมาตรฐาน ตามที่กฎหมายกำหนด ช่างท่อสุขภัณฑ์จะต้องศึกษากฎระเบียบและข้อบังคับต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้าง อาคาร สำหรับประเทศไทยระบบสุขาภิบาลได้กำหนดขึ้นโดยวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย โดยจะมี องค์ประกอบดังต่อไปนี้ 1) ระบบประปา หรือ ระบบน้ำดีหมายถึง ระบบน้ำที่ใช้สำหรับสาธารณูปโภคภายในภายหรือ นอกอาคารเพื่อจัดส่งน้ำให้อาคาร โดยมีความดันและอัตราการไหลที่พอเหมาะ ความดันของน้ำที่เครื่อง สุขภัณฑ์ต่างๆ ต้องการ เพื่อการทำงานอย่างเหมาะสม ส่วนใหญ่จะมีค่าอยู่ระหว่าง 0.3 ถึง 1.4 บาร์ (bar) (5 ถึง 20 psi) ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดของเครื่องสุขภัณฑ์ ขนาดของท่อจ่ายน้ำจะต้องมีขนาดเพียงพอแก่การจ่ายน้ำ ใช้ได้ทั้งท่อเหล็กอาบสังกะสี และท่อพีวีซี ขนาดที่ใช้ขึ้นอยู่กับลักษณะหรือประเภทของอาคาร เช่น บ้านพัก อาศัยชั้นเดียวหรือสองชั้นจะใช้ท่อน้ำดีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1/2 นิ้ว ถึง 1 นิ้ว (ท่อขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 นิ้ว สำหรับเดินระบบท่อหลัก และขนาด 1/2 นิ้วสำหรับท่อย่อยเดินเข้าระบบสุขภัณฑ์) ภาพที่ 2.1 แสดงระบบประปา หรือ ระบบน้ำดีสำหรับบ้านพักอาศัย (ที่มา :https://globalhouse.co.th/assets/content/194/7.jpg)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 27 2) ระบบท่อน้ำเสีย หมายถึง ระบบน้ำที่ผ่านการใช้งานทางด้านสาธารณูปโภคมาแล้ว เช่น น้ำ ซักล้าง น้ำอาบ น้ำล้างหน้า ฯลฯ ท่อที่นิยมใช้จะเป็นท่อพีวีซีขนาดอย่างน้อย 2 นิ้ว หรือขึ้นอยู่กับลักษณะ อาคาร เช่น ถ้าเป็นอาคารที่พักอาศัยธรรมดาชั้นเดียวหรือ 2 ชั้น ก็จะใช้ท่อน้ำทิ้งขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 นิ้ว เครื่องสุขภัณฑ์ทุกชนิดที่ต่อเข้ากับระบบท่อน้ำเสียของอาคารโดยตรง จะต้องมีอุปกรณ์ดักกลิ่น (Trap) เพื่อป้องกันมิให้กลิ่นเหม็นจากท่อน้ำเสียระเหยกลับเข้ามาในห้องได้และอากาศเสียที่อยู่ภายในท่อน้ำเสีย จะต้องได้รับการ ระบายออกไปนอกอาคารทางท่ออากาศ (Vent Piping) เพื่อให้น้ำเสียภายในท่อไหลได้สะดวก ภาพที่ 2.2 แสดงระบบท่อน้ำเสีย สำหรับบ้านพักอาศัย (ที่มา :https://image.makewebeasy.net) 3) ระบบท่อน้ำโสโครก หมายถึง ระบบกักเก็บหรือกำจัดของเสีย ภายในแต่ละอาคาร อาจ เป็นบ่อคอนกรีตหรือถังบำบัดสำเร็จรูปก็ได้ ท่อที่ใช้เป็นท่อพีวีซีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางอย่างน้อย 4 นิ้วสำหรับ อาคารบ้านพักอาศัยธรรมดา และขนาด 6 นิ้ว สำหรับอาคารที่มีขนาดใหญ่ขึ้น ภาพที่ 2.3 แสดงระบบท่อน้ำโสโครก สำหรับบ้านพักอาศัย (ที่มา :https://s.isanook.com/hm/0/ud/0/253/toilet2.jpg)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 28 4) ระบบท่ออากาศ หมายถึง ท่อที่ต่ออยู่กับท่อระบายน้ำใกล้ที่ดักกลิ่น (Trap) หรือต่ออยู่กับ ท่อส่วนอื่นๆ ของท่อระบายน้ำ เพื่อจุดประสงค์ในการรักษาความดันภายในระบบท่อระบายน้ำให้มีการ แปรเปลี่ยนน้อยที่สุด โดยให้อากาศผ่านเข้าและออกจากท่อระบายน้ำได้ ท่ออากาศควรต่อออกไปนอกอาคาร และให้อยู่สูงกว่าอาคารอย่างน้อย 150 มิลลิเมตร หรือยื่นออกไปนอกอาคารมากพอที่จะไม่มีกลิ่นรบกวน ภาพที่ 2.4 แสดงระบบท่ออากาศ สำหรับบ้านพักอาศัย (ที่มา :https://t1.blockdit.com) 5) ระบบระบายน้ำ หมายถึง ระบบที่รับน้ำจากระบบน้ำจากธรรมชาติ เช่น น้ำฝน ระบบน้ำทิ้ง โดยในทุกอาคารควรจัดให้มีท่อระบายน้ำฝน ขนาดที่พอเพียงต่อการระบายน้ำฝนออกจากอาคารในระยะเวลา ที่เหมาะสม แล้วส่งต่อไปยังท่อระบายน้ำสาธารณะ หรือแหล่งระบายน้ำอื่นๆ ซึ่งอาจเป็นท่อพีวีซีหรือท่อ คอนกรีตที่มีขนาดไม้น้อยกว่า 20 เซนติเมตร โดยจะถูกกำหนดให้ใช้บ่อพักเพื่อกักตะกอนเป็นช่วงๆไป ภาพที่ 2.5 แสดงระบบระบายน้ำ สำหรับบ้านพักอาศัย (ที่มา :https://www.novabizz.com/CDC/System/images/wetweather.jpg)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 29 6) ระบบการติดตั้งปั๊มน้ำ หมายถึง ระบบกำลังในการจ่ายน้ำเข้าสู่ตัวอาคารให้มีแรงดันมาก ยิ่งขึ้นขนาดท่อที่ใช้ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดหรือขนาดกำลังส่งขนาดปั๊ม อาจเป็นท่อเหล็กอาบสังกะสีหรือท่อพีวีซีก็ได้ ภาพที่ 2.6 แสดงระบบการติดตั้งปั๊มน้ำ สำหรับบ้านพักอาศัย (ที่มา :https://1.bp.blogspot.com) 7) ระบบบำบัดน้ำเสีย คือ ระบบบำบัดน้ำภายในอาคาร ไม่ว่าจะเป็นการดักตะกอน การปรับ สภาพ ให้มีค่าดัชนีวัดค่าคุณสมบัติต่างๆของน้ำ ให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดก่อนระบายออกสู่ระบบ ระบายน้ำสาธารณะ ภาพที่ 2.7 แสดงถังบำบัดในระบบบำบัดน้ำเสีย สำหรับบ้านพักอาศัย (ที่มา :https://baanlaesuan.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 30 1.2 ข้อกำหนดและมาตรฐานระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ ข้อกำหนดและมาตรฐานระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ในระบบสุขาภิบาลจะต้องเป็นไปตามข้อกำหนด ของหลักวิศวกรรม สำหรับประเทศไทยระบบสุขาภิบาลได้กำหนดขึ้นโดยวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ทั้งนี้ มาตรฐานและคุณภาพในระบบสุขาภิบาล ส่วนหนึ่งจะขึ้นอยู่กับการเลือกใช้ท่อและสุขภัณฑ์ที่เหมาะสมกับการ ใช้งาน มีขนาดความสูง กว้าง ลึก ถูกต้องและทำความสะอาดได้สะดวกตามหลักสุขอนามัยที่ดี มาตรฐานคุณภาพของระบบท่อและสุขภัณฑ์มีลักษณะดังนี้ 1. มีความสะดวกต่อการใช้งาน 2. มีความแข็งแรง ทนทาน น้ำหนักเบา 3. สามารถชำระล้างและระบายได้ด้วยตัวเอง 4. ไม่มีพื้นที่ซับซ้อนซึ่งทำความสะอาดได้ยาก 5. มีความต้านทานต่อการกัดกร่อนของกรด ด่าง ทนต่อการขัดสี 6. รูปร่างและขนาดเหมาะสมกับการใช้งานของมนุษย์ตามหลักสุขศาสตร์ 7. ความบิดเบี้ยวต้องไม่เกินมาตรฐานกำหนด (สมอ.กำหนดความบิดเบี้ยวไม่เกิน 3-6 มิลลิเมตร) 8. การดูดซึมน้ำได้ไม่เกินร้อยละ 0.75 และค่าเฉลี่ยของการดูดซึมน้ำของตัวอย่างทั้งหมดต้องไม่เกิน ร้อยละ 0.50 9. มีผิวเรียบเกลี้ยง ไม่มีรอยร้าว และผิวด้าน บริเวณที่มองเห็นต้องไม่มีผิวคลื่น รอยด่าง และจุด ด่างใหญ่ 10. ความไม่ติดคราบเผาไหม้ ทดสอบโดยการวางธูปที่จุดแล้วบนสุขภัณฑ์ตัวอย่างนาน 15 นาที เมื่อ เอารูปออก ให้ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำกลั่นเช็ดที่คราบเผาไหม้นั้นซึ่งต้องออกได้หมด 11. มีรูปทรงที่ง่ายต่อการรักษาความสะอาดและการทำความสะอาด ไม่มีส่วนที่เป็นมุมแหลมหรือ เหลี่ยม ควรมีลักษณะโค้ง ป้องกันการเกาะติดของสิ่งสกปรก
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 31 วัตถุประสงค์การใช้สุขภัณฑ์สุขภัณฑ์ที่นำมาติดตั้งในบ้านพักอาศัยแต่ละชนิดจะถูกออกแบบมา เพื่อรองรับน้ำและสิ่งโสโครก ซึ่งจะจำแนกวัตถุประสงค์การใช้สุขภัณฑ์ตามลักษณะการใช้งานในชีวิตประจำวัน ดังต่อไปนี้ ภาพที่ 2.8 แสดงลักษณะสุขภัณฑ์ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน (ที่มา :https://1.bp.blogspot.com) 1) เพื่อการทำความสะอาดร่างกาย หมายถึงการอาบน้ำ การล้างมือ ล้างหน้าซึ่งถือว่าเป็นการ ชำระล้างสิ่งสกปรกที่ติดอยู่ตามร่างกายให้หมดสิ้นไป การทำความสะอาดร่างกายอาจใช้เวลาเพียง 5-10 นาที อาจถือเป็นการทำความสะอาดเพียงบางส่วนของร่างกาย เช่น การทำความสะอาดปาก การสระผม การเสริม สวย และการล้างหน้า เป็นต้น 2) เพื่อรองรับการขับถ่าย การขับถ่ายของเสียออกจากร่างกายไม่ว่าจะเป็นเหงื่อ ปัสสาวะ หรือ อุจจาระ ปกติคนเราจะขับถ่ายปัสสาวะออกมาประมาณวันละ 1-1.5 ลิตร/วัน หรือ 380-570 กิโลกรัม/ปี อุจจาระขับถ่ายออกมาประมาณ 0.09 กิโลกรัม รวมแล้วตลอดทั้งปีจะมีน้ำหนักประมาณ 33 กิโลกรัม 3) เพื่อการประกอบอาหาร ซึ่งมีหลายประเภท เช่น เครื่องดื่ม อาหารที่จำเป็นต่อชีวิต เช่น น้ำ เกลือแร่ ไขมัน คาร์โบไฮเดรต และโปรตีน อุปกรณ์ที่ใช้ในการปรุงอาหารที่อยู่ในห้องครัว ได้แก่ อ่างล้างชาม เครื่องล้างถ้วยชามและแก้ว และเครื่องใช้ก๊าซประกอบอาหาร 4) เพื่อดูแลทำความสะอาดเครื่องนุ่งห่ม การทำความสะอาดเครื่องนุ่งห่มต่างๆ ของคนเรามีความ จำเป็นอย่างยิ่ง เพราะเครื่องนุ่งห่มสามารถเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคได้ ในการทำความสะอาดจึงต้องการสถานที่ สำหรับเก็บสัมภาระเสื้อผ้า บริเวณที่ชักอาจเป็นห้องน้ำห้องครัว หรือห้องอื่นๆ ที่แยกต่างหากก็ได้
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 32 5) เพื่อสุขภาพอนามัย สุขภัณฑ์บางอย่างจะผลิตขึ้นมาเพื่อก่อให้เกิดสุขภาพอนามัยที่ดีต่อผู้ใช้ การใช้สุขภัณฑ์อื่น ช่วยให้ผ่อนคลายความตึงเครียดของกล้ามเนื้อ คลายปวดเมื่อย การไหลเวียนของโลหิตใน ร่างกายดีขึ้น ลดความหยาบกร้านของผิวหนัง สุขภัณฑ์เหล่านี้ ได้แก่ เครื่องลดความกระด้างของน้ำ อ่างน้ำพุ สำหรับดื่ม เครื่องทำน้ำร้อนและอ่างอาบน้ำแบบหมุนวน 6) เพื่อการบำบัดรักษาโรค สุขภัณฑ์ชนิดที่ผลิตขึ้นมาเป็นกรณีพิเศษ เพื่อใช้กับการรักษาพยาบาล โดยเฉพาะ เช่น กรผ่าตัด และการชำระล้างแผล ส่วนใหญ่จะใช้กับ โรงพยาบาล สถานพยาบาลคลินิก และ บ้านพักคนชรา สุขภัณฑ์เหล่านี้ ได้แก่ อ่างแช่ขาบำบัด อ่างแช่แขนบำบัด และอ่างแช่อาบทั้งตัว ข้อคำนึงถึงในการออกแบบห้องน้ำและการจัดวางสุขภัณฑ์ ห้องน้ำที่ดีควรได้รับการออกแบบวางแปลนมาก่อนจะทำการติดตั้งระบบท่อและสุขภัณฑ์เพื่อให้ได้ จุดที่เหมาะสม โดยมีข้อคำนึงถึงในการออกแบบห้องน้ำและการจัดวางสุขภัณฑ์ดังนี้ 1) แบ่งพื้นที่ส่วนเปียกและส่วนแห้งออกจากกัน ส่วนแห้งควรจะเป็นส่วนที่มีน้ำมาเกี่ยวข้องกับ การใช้งานน้อย เช่น อ่างล้างหน้า โถปัสสาวะ หรือโถชักโครก ส่วนเปียกคือพื้นที่ที่ใช้อาบน้ำ ซึ่งจะโดนน้ำทั่ว บริเวณเมื่อถูกใช้งาน ดังนั้นเราจึงควรแยกสองส่วนนี้ออกจากกันด้วยการออกแบบให้มีผนังกั้น โดยสามารถใช้ ม่านกันน้ำ ฉากกันน้ำ หรือตู้อาบน้ำมาเป็นผนังกั้นก็ได้และพื้นต้องมีความลาดเอียงที่เหมาะสม มีความ ปลอดภัย ไม่ลื่นได้ง่าย ภาพที่ 2.9 แสดงลักษณะการแบ่งพื้นที่ส่วนเปียกและส่วนแห้งในห้องน้ำ (ที่มา :https://lh5.googleusercontent.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 33 2) ตำแหน่งของห้องน้ำภายในบ้าน ตำแหน่งของห้องน้ำควรอยู่ฝั่งทิศตะวันออกหรือทิศตะวันตก ซึ่งเป็นบริเวณที่มีแสงแดดส่องถึง เพราะจะทำให้พื้นแห้งง่ายและสร้างสุขอนามัยที่ดีรวมถึงหน้าต่างก็เป็นส่วน สำคัญเช่นกัน เพราะมีหน้าที่ช่วยระบายอากาศในห้องน้ำ ชนิดของหน้าต่างที่เหมาะกับห้องน้ำคือ หน้าต่างบาน กระทุ้ง ซึ่งสามารถระบายอากาศได้ดี รวมถึงบานที่เปิดออกไปจะบังสายตาจากคนข้างนอก ทำให้รู้สึกเป็น ส่วนตัวเวลาใช้ห้องน้ำ แต่ถ้าเป็นห้องน้ำที่ออกแบบไม่ถูกต้องตั้งแต่แรก หรือเป็นส่วนที่ต่อเติมจากตัวบ้าน สามารถแก้ไขด้วยการติดพัดลมดูดอากาศเพื่อช่วยระบายอากาศได้เช่นกัน พัดลมดูดอากาศมีอยู่ 2 ชนิด ได้แก่ พัดลมดูดอากาศแบบติดผนัง และพัดลมดูดอากาศแบบติดบนเพดานของห้องน้ำ โดยจะต้องเลือกพัดลมที่มี ขนาดเหมาะสมกับขนาดของห้องน้ำด้วย ภาพที่ 2.10 แสดงลักษณะตำแหน่งของห้องน้ำภายในบ้าน (ที่มา :http://www.baanlaesuan.com/app/uploads/2016/11/3-11.jpg) 3) การจัดวางลำดับของสุขภัณฑ์ในห้องน้ำ ควรจัดวางสุขภัณฑ์โดยเรียงตามลำดับความสำคัญใน การใช้งาน เช่น วางอ่างล้างหน้าไว้ใกล้กับประตู ถัดไปจึงเป็นโถปัสสาวะหรือโถชักโครก และส่วนที่อยู่ด้านใน สุดเป็นที่อาบน้ำ รวมถึงระดับความสูงของสุขภัณฑ์ที่เหมาะสมกับสัดส่วนของผู้ใช้งาน
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 34 ภาพที่ 2.11 แสดงลักษณะตัวอย่างการจัดวางลำดับของสุขภัณฑ์ในห้องน้ำ (ที่มา :https://baanlaesuan.com/app/uploads/2016/12/10-1-768x440.jpg) ภาพที่ 2.12 แสดงระดับความสูงในการติดตั้งสุขภัณฑ์ในห้องน้ำ (ที่มา :https://web.facebook.com/cottoofficial)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 35 2. การอ่านแบบ สัญลักษณ์ของระบบท่อและสุขภัณฑ์ 2.1 การอ่านแบบ การอ่านแบบ หมายถึง การทำความเข้าใจแบบก่อสร้าง ซึ่งเป็นแบบสถาปัตยกรรม หรือแบบทาง วิศวกรรมได้ สามารถใช้ประโยชน์กับการอ่านแบบนั้นได้ ในด้านการควบคุม ตรวจ ให้คำแนะนำ ทำการก่อสร้าง ประมาณราคา และกำหนดการใช้จำนวนวัสดุ รวมทั้งการวางแผนดำเนินการเพื่อให้เกิดการบริหารและจัดการ ก่อสร้างได้ ประโยชน์ของการอ่านแบบได้ครอบคลุมทั้งอาชีพ สามารถก่อสร้างให้ตรงกับความต้องการของ ผู้ออกแบบ และควรเขียนรายละเอียดเพิ่มเติมจากแบบก่อสร้างนั้นได้ เพื่อก่อให้เกิดการก่อสร้างที่สมบูรณ์ขึ้น รายละเอียดที่มีความสำคัญในการอ่านแบบ ดังนี้ 1. การเขียนคำย่อ 2. เส้นและสัญลักษณ์ 3. รูปแปลน 4. รูปแผนผัง 5. รูปไอโซเมตริก 1) การเขียนคำย่อ การเขียนแบบทางวิศวกรรมสุขาภิบาล ประกอบด้วยสัญลักษณ์พอจะเข้าใจได้ โดยเขียนคำย่อเป็นภาษาอังกฤษเขียนอยู่ใกล้เครื่องสุขภัณฑ์ หรือเส้นท่อที่แสดงอยู่ในแบบ ช่างท่อและสุขภัณฑ์ เมื่ออ่านคำย่อจะมีความเข้าใจได้ทันที ซึ่งผู้เขียนแบบจะกำหนดขึ้นในแบบ เพื่อให้ไม่มีปัญหาเกิดขึ้นได้สำหรับ ผู้อ่านแบบผู้อ่านแบบจะต้องตรวจสอบ ให้ทั่วทุกแบบว่าผู้ออกแบบ หรือเขียนแบบระบุความต้องการไว้อย่างไร ตารางที่ 2.1ตารางแสดงรายการคําย่อที่ใช้กับการเขียนแบบ รายการ คําเต็ม คําย่อ ที่ปัสสาวะ (หญิง) BIDET BD ที่ปัสสาวะ (ชาย) URINAL UR ฝักบัว (อาบน้ำ) SHOWER SH โถส้วม WATER CLOSET WC อ่างอาบน้ำ BATH TUB BT หรือ TUB
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 36 ตารางที่ 2.1ตารางแสดงรายการคําย่อที่ใช้กับการเขียนแบบ (ต่อ) รายการ คําเต็ม คําย่อ อ่างล้างมือ LAVATORY LAV. ที่ปัสสาวะ (หญิง) BIDET BD ที่ปัสสาวะ (ชาย) URINAL UR ฝักบัว (อาบน้ำ) SHOWER SH โถส้วม WATER CLOSET WC อ่างอาบน้ำ BATH TUB BT หรือ TUB อ่างล้างมือ LAVATORY LAV. อ่างซักล้าง SERVICE SINK SS อ่างซักผ้า LAUNDRY TRAY LT เครื่องทำน้ำร้อน WATER HEATER WH เครื่องล้างชาม DISHWASHER DW เครื่องแก้น้ำกระด้าง WATER SOFTENER WS ก๊อกสนาม HOSE BIB HB ที่ใส่สบู่ SOAP HOLDER SH ที่ใส่กระดาษ PAPER HOLDER PH กระจกเงา MIRROR M ราวแขวนผ้า CLOTHES RACK CR ช่องทำความสะอาดท่อ CLEANOUT CO ช่องทำความสะอาดท่อที่พื้น FLOOR CLEANOUT FCO ช่องระบายน้ำที่พื้น FLOOR DRAIN FD แนวศูนย์กลาง CENTERLINE CL ระบบเดินท่อ PLUMBING PLBG.
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 37 ตารางที่ 2.1ตารางแสดงรายการคําย่อที่ใช้กับการเขียนแบบ (ต่อ) รายการ คําเต็ม คําย่อ ท่อระบายน้ำฝน ROOF LEADER RL ท่อน้ำเย็นหรือน้ำประปา COLD WATER CW ท่อน้ำร้อน HOT WATER HW ท่อน้ำร้อนส่งจ่าย HOT WATER SUPPLY HS ท่อน้ำร้อนส่งกลับ HOT WATER RETURN HR ท่อระบายน้ำโสโครก SOIL PIPE S ท่อไอน้ำ STEAM PIPE ST ท่อระบายอากาศ VENT PIPE V ท่อระบายอากาศเหนือหลังคา VENT THROUGH ROOF VTR ท่อระบายน้ำทิ้ง WASTE PIPE W ท่อพลาสติก PLASTIC PLAS. ท่อทองแดง COPPER COP ท่อเหล็กอาบสังกะสี GALVANIZED IRON GAL. I ท่อเหล็กหล่อ CAST IRON CI 2.2 เส้นและสัญลักษณ์เนื่องจากการออกแบบระบบท่อจำเป็นต้องแสดงเป็นเส้นที่มีสัญลักษณ์ให้ เด่นชัดไว้ในแบบระบบการเดินท่อ นอกจากนี้ยังมีตัวอักษรอยู่ระหว่างเว้นว่างของเส้น ฉะนั้นการแสดงด้วยเส้นใน แปลนของอาคารที่ติดตั้งเครื่องสุขภัณฑ์แล้ว จะสามารถเข้าใจได้ว่า เส้นเหล่านั้นหมายความว่าอย่างไร เพื่อให้ช่าง ท่อสุขภัณฑ์จะเข้าใจตรงกันกับความต้องการของแบบ ถ้ามีเส้นชนิดอื่นที่จำเป็นควรกำหนดไว้ให้แตกต่างจากเส้น ดังกล่าว และให้ความหมายของเส้นนั้นด้วย
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 38 ตารางที่ 2.2ตารางแสดงลักษณะของเส้นในแบบระบบการเดินท่อ สัญลักษณ์ ความหมายของเส้น Drain Or Waste Above Ground เส้นท่อระบายน้ำทิ้งเหนือพื้นดิน Drain Or Waste Below เส้นท่อระบายน้ำทิ้งใต้พื้นดิน Vent เส้นท่อระบายอากาศ SD Storm Drain เส้นท่อระบายน้ำฝน Cold Water เส้นท่อน้ำเย็นหรือน้ำประปา SW Soft Cold Water เส้นท่อแก้น้ำกระด้างแล้ว Hot Water เส้นท่อน้ำร้อน Sewer – Clay Tile เส้นท่อกระเบื้องดินเผาระบายน้ำ โสโครกภายนอกอาคาร Sewer- Plastic เส้นท่อพลาสติกระบายน้ำโสโครก ตารางที่ 2.3ตารางแสดงสัญลักษณ์ของเครื่องสุขภัณฑ์ ชนิดของสุขภัณฑ์ สัญลักษณ์ อ่างอาบน้ำแบบเว้าเข้าผนัง อ่างอาบน้ำแบบขอบโค้ง ที่อาบน้ำฝักบัวแบบตั้งพื้น โถส้วม โถปัสสาวะแบบตั้งพื้น S-CI S-P
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 39 ตารางที่ 2.3ตารางแสดงสัญลักษณ์ของเครื่องสุขภัณฑ์ (ต่อ) ชนิดของสุขภัณฑ์ สัญลักษณ์ อ่างล้างมือ -ล้างหน้า เครื่องซักผ้า เครื่องทำน้ำร้อน อ่างล้างจาน-ชาม แบบมีที่ผึ่งสองด้าน อ่างทั่วไปและเครื่องล้างจาน อ่างทั่วไปและอ่างซักผ้า ถังน้ำร้อน 2.3 รูปแปลน เป็นรูปที่ร่างหรือเขียนขึ้นในลักษณะที่ผู้มองจะมองจากด้านบนสู่ด้านล่าง (Top View) ใช้สำหรับแสดงตำแหน่งในการจัดวางเครื่องสุขภัณฑ์และแนวท่อบนพิมพ์เขียวทางเครื่องกลเพื่อให้ช่างท่อสุขภัณฑ์ ได้เห็นตำแหน่งในการจัดวางเครื่องสุขภัณฑ์และแนวท่อที่จะต้องติดตั้ง ภาพที่ 2.13 แสดงรูปแปลนห้องน้ำเปรียบเทียบกับตำแหน่งในการจัดวางเครื่องสุขภัณฑ์จริง (ที่มา :https://www.naibann.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 40 2.4 รูปแผนผัง เป็นรูปที่มองจากด้านข้างเข้าไป (Side View) แสดงให้เห็นแนวการเดินท่อด้วยเส้นที่ โยงกันเป็นระบบ เพื่อใช้ประกอบกับรูปแปลน การเขียนรูปแผนผังอาจไม่จําเป็นจะต้องคำนึงถึงทั้งมาตรา ส่วนและตำแหน่งในการติดตั้งที่แน่นอนของเครื่องสุขภัณฑ์แต่ละตัวในแบบ ภาพที่ 2.14 แสดงรูปแผนผังของการเดินท่อในระบบระบายน้ำสุขาภิบาลและระบบระบายอากาศ (ที่มา :https://www.npi-pipe.com) 2.5 รูปไอโซเมตริก เป็นรูปที่ช่วยให้สามารถมองภาพทั้ง 3ด้านได้ในเวลาเดียวกัน รูปนี้จะสร้างขึ้น ตามเส้นแนวแกนที่ยกขึ้นจากแนวราบ 30 หรือ 60 องศา ที่นิยมกันในปัจจุบัน ก็คือมุม 30 องศา ในการเขียน ระบบการเดินท่อด้วยรูปไอโซเมตริก ท่อทั้งหมดที่ได้รับการติดตั้งในแนวนอนหรือแนวราบจะต้องเขียนอยู่ใน แนวแกนซึ่งยกขึ้นไปจากแนวราบ 30องศา ในขณะที่ท่อซึ่งอยู่ในแนวดิ่งทั้งหมดก็จะต้องเขียนให้อยู่ในเส้นแนวดิ่ง สำหรับงานขนาดเล็กแล้วมักจะไม่มีการเขียนรูปไอโซเมตริก เพียงใช้รูปแปลนเท่านั้น ภาพที่ 2.15 แสดงรูปไอโซเมตริก (ที่มา :https://image2.slideserve.com/4121421/slide27-l.jpg)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 41 3. การถอดแบบและการประมาณราคาระบบท่อและสุขภัณฑ์ การถอดแบบ หมายถึง ขั้นตอนในการแยกงานก่อสร้างทั้งโครงการออกเป็นปริมาณเนื้องานของงาน ย่อยต่างๆ ลงในแบบฟอร์มสำหรับการประมาณราคาซึ่งกำหนดให้ใช้เป็นมาตรฐานเดียวกัน และการคิดปริมาณ เนื้องานของผู้ถอดแบบอาจคิดได้ไม่เท่ากัน เช่น การเผื่อเปอร์เซ็นต์เสียหายต่างกัน ดังนั้นเพื่อให้ผู้ถอดแบบ ทั้งหลาย สามารถคิดปริมาณเนื้องานได้ โดยมีมาตรฐานใกล้เคียงกัน จึงกำหนดให้ผู้ถอดแบบใช้ มาตรฐานการวัด เนื้องานและเกณฑ์การเผื่อเสียหายเป็นอันเดียวกัน การประมาณราคา หมายถึง การคำนวณหาปริมาณวัสดุ ค่าแรงและค่าดำเนินการที่ราคาใกล้เคียงกับ ค่าใช้จ่ายจริงมากที่สุด ในการแยกรายการวัสดุ ค่าแรง ค่าใช้จ่ายเครื่องมือเครื่องจักร และค่าใช้จ่ายอื่นที่เกี่ยวข้อง กับงานโดยมีผลกับตัวแปรตามในด้านระยะเวลาของการทำงาน ดังนั้นการประมาณราคาจึงไม่ใช่ราคาที่แท้จริง แต่ อาจใกล้เคียงกับราคาจริง ซึ่งไม่ควร จะผิดพลาดไปจากราคาที่แท้จริงเกินกว่า 10% ต้นทุน หมายถึง ผลรวมของทรัพยากรที่จะต้องใช้เพื่อการผลิตและนําผลิตภัณฑ์ นั้น ออกจําหน่ายหรือใช้ประโยชน์ ราคา หมายถึง มูลค่าที่จะนําไปใช้ในลักษณะของการตลาด ราคาอาจจะเท่ากับต้นทุนหรือ ราคาอาจจะถูกปรับปรุงให้ตรงกับความต้องการของตลาด ราคาเป็นคุณค่าที่ผู้ทําผลิตภัณฑ์เป็นผู้กำหนด และปกติราคาจะสูงกว่าต้นทุนการผลิตและการจําหน่าย โดยมีการบวกกําไรที่คาดหวังเข้าไปในราคานั้นแล้ว ราคากลาง คือ ราคามาตรฐานที่ใกล้เคียงความจริงซึ่งสามารถก่อสร้างหรือจัดหาได้จริง และ ใช้เป็นฐานสำหรับเปรียบเทียบราคาที่ผู้เข้าประกวดราคายื่นเสนอ วัตถุประสงค์ของการประมาณราคา 1) เพื่อทำงบประมาณก่อสร้างในขั้นต้น 2) เพื่อให้เจ้าของโครงการใช้เป็นราคากลาง 3) เพื่อให้ผู้รับเหมาเสนอประมูลราคา 4) เพื่อหาต้นทุนให้แก่ผู้รับเหมา 5) เพื่อแยกรายการ ราคาวัสดุ ในการซื้อวัสดุในการก่อสร้างและค่าแรงงาน